text:
Hihi nĩ Kũrĩ Hĩndĩ Mĩnyamaro Ĩgathira?
Hihi ũngiuga . . .
ĩĩ?
aca?
no gũkorũo?
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
“Ngai . . . nĩekũmagiria maithori mothe mathire maitho mao; nakĩo gĩkuũ gĩtirĩ hingo gĩgacoka kũgĩa, o na gũtirĩ hingo gũgacoka kũgĩa na kĩeha, kana kĩrĩro, kana ruo.”
ŨRĨA ŨNDŨ ŨCIO ŨNGĨGŨTEITHIA
Kũgĩa na ũũma atĩ Ngai tiwe kĩhumo kĩa mathĩna maitũ.—Jakubu 1:13.
Nĩ tũũmagĩrĩrio nĩ kũmenya atĩ Ngai nĩoĩ ũrĩa tũiguaga hĩndĩ ĩrĩa twanyamarĩka.
Kĩĩrĩgĩrĩro kĩa atĩ mĩnyamaro nĩ ĩgaathira.
HIHI KŨNA NO TWĨTĨKIE ŨRĨA BIBILIA YUGAGA?
Ĩĩ, nĩ ũndũ wa itũmi itanyihĩire igĩrĩ:
Ngai nĩ athũire mĩnyamaro na wagi wa kĩhooto. Ta wĩcirie ũrĩa Jehova Ngai aiguire nĩ kuona andũ ake mahinda-inĩ ma Bibilia makĩnyarirũo. Bibilia yugaga atĩ Jehova nĩ aacinirũo nĩ marakara nĩ kuona “arĩa maamahinyagĩrĩria na makamanyarira.”—Atiirĩrĩri Bũrũri 2:18.
Ngai nĩ atuuragwo mũno nĩ ũndũ wa andũ arĩa manyamaragia arĩa angĩ. Kwa ngerekano, Bibilia yugaga atĩ “moko marĩa maitaga thakame ĩrĩa ĩtehĩtie” nĩ kĩndũ kĩ magigi maitho-inĩ make.—Thimo 6:16, 17.
Ngai nĩ atwĩciragia o mũndũ o mũndũ. To andũ tu ‘mamenyaga mĩrimũ yao mũndũ o mũndũ, o na kĩeha kĩrĩa mũndũ o mũndũ e nakĩo,’ no nginya Jehova nĩ amenyaga!
—2 Maũndũ ma Matukũ ma Tene 6: 29, 30.
Kũgerera ũthamaki wake, kahinda gatarĩ kũnene Jehova nĩ ekũniinĩra o mũndũ mĩnyamaro yake. (Mathayo 6:9, 10) Kwa ihinda rĩrĩ, nĩ omagĩrĩria arĩa mamũcaragia.
TA WĨYŨRIE
Ngai etĩkĩrĩtie mĩnyamaro nĩkĩ?
Bibilia nĩ ĩcokagia kĩũria kĩu thĩinĩ wa AROMA 5:12 na 2 PETERO 3:9.


c: text/html

text:
Kĩhumo kĩa Mũgĩkũyũ
- Details
- Published Date
- Written by Editor
- Category: Unduire Witu
Thutha wa kũũmba mũndũ, ũrĩa wetirwo Gĩkũyũ, Ngai ũrĩa ũĩkaine na rĩĩtwa rĩngĩ ta Mwene Nyaga nĩ amuoire na magĩtwarana haha kwa haha nginya igũrũ wa Kĩrĩma gĩa Kĩrĩnyaga nĩkĩo gĩĩtagwo na gĩthũngũ Mount Kenya.
Kuuma hau igũrũ, Ngai nĩ onirie Gĩkũyũ bũrũri ũrĩa agũtũũra na njiarwa ciake marĩ o hau kĩrĩma igũrũ.
Thutha ũci nĩ amwĩrire aumagare arorete mwena wa mũhuro wa harĩa marũgamĩte nginya harĩa agũkora mũtĩ wa mũkũrwe wakĩĩtwo nĩ nyoni cia nyagathanga nĩ amu hau nĩho aarĩ ake mũciĩ.
Umũũthĩ ũyũ nĩho hoĩkaine ta Mũkũrwe wa Nyagathanga.
Gĩkũyũ nĩ ekire ota ũrĩa athirwo nĩ Ngai, akiuma hau kĩrĩma-inĩ na akĩambĩrĩria rũgendo nginya agĩkinya handũ hau, harĩa akorire mĩtĩ ĩngĩ mĩingĩ mũno ya mĩkũyũ na nĩho rĩĩtwa rĩake Gĩkũyũ rĩaumire (kuuma harĩ mĩtĩ ya mĩkũyũ).
Na rĩrĩa akinyire ho, Gĩkũyũ nĩ akorire mũhiki waarĩ mũthaka mũno na akĩmwĩta Mũmbi, ũrĩa wacookire gũtuĩka mũtumia wake.
Gĩkũyũ nĩ akoragwo akĩaria na Ngai mahinda kwa mahinda nĩ amun Ngai nĩ amwĩrĩte no amwaragĩrie angĩona thĩĩna. Kwa ũguo, no amwĩraga ũrĩa angĩenda mahinda marĩa anyitwo nĩ thĩĩna. Ekaga ũguo kũhĩtũkĩra mahoya na kũruta magongona na njĩra ya gũthĩnja mbũri na akamĩcinĩra thĩ wa mũtĩ wa mũgumo o hau Mũkũrwe-inĩ wa Nyagathanga. Ekaga ũguo arorete kĩrĩma-inĩ gĩa Kĩrĩnyaga.
Gĩkũyũ na Mũmbi nĩ matanahĩirwo na ciana ikũmi iria Mũgĩkũyũ etaga Kenda Mũihũru nĩ amu Mũgĩkũyũ ndataraga ciana kana mahiũ.
Airĩtu aya kenda marũmanĩrĩire kuuma ũrĩa mũkũrũ nginya ũrĩa mũnini maarĩ: Wanjirũ, Wambũi, Njeri, Wanjikũ, Nyambũra, Wairimũ, Waithĩra, Wangarĩ na Wangũi. Wa ikũmi etagwo Wamũyũ.
Ciana ici iria ciarĩ airĩtu atheri nĩcio ciatuĩkire manyina ma mĩhĩrĩga ikũmi ya Gĩkũyũ nayo nĩ Anjirũ, Ambũi, Aceera, Agacikũ, Ambura kana Ethaga (aithaga), Airimũ kana Agathigia, Angarĩ kana Aithekahuno, Aithĩrandũ kana Angeci, Angũi na mũthia Aithiegeni kana Aicakamũyũ.
Na rĩrĩa airĩtu aya magimarire, nĩ makorire nyina wao na makĩmĩra atĩ o nao nĩ mangĩendire kũgĩa na athuuri nĩguo mathoondeke mĩciĩ.
Nyina nĩ akinyirie ndũmĩrĩri ya airĩtu kũrĩ ithe wao Gikũyũ, ũrĩa nake wathiire ota mũtugo kũhoya Ngai akĩmũũria amũhe anake a kũhikia airĩtu aya Kenda. Mũirĩtu wa ikumi nĩwe Wamũyũ ndaarĩ mũkinyu wa kũhika.
Ngai nĩ erire Gĩkũyũ eere airĩtu acio mathiĩ gĩthaka na mateme thanju cimaigana harĩ kĩrũgamo o mũndũ rwake rũmwe. Thutha ũcio nĩ ahũthĩrire thanju icio gũcina nyama cia igoongona rĩrĩa arutagĩra Ngai o akĩhoyaga.
Nĩ kwagĩire na ngwa, marurumĩ ona heni nginya gĩkũyũ akĩgwa na akĩĩrigwo, na rĩrĩa acookire kwĩigua, agĩkora anake Kenda arũngarũ marũgamĩte mbere yake. Nĩ agutũkire o rĩmwe atĩ maarĩ njaga na agĩtua mathangũ marĩa ahũthĩrire kũmahumbĩra njaga mbere ya kũmaikũrũkia nyũmba-inĩ cia airĩtu ake kenda.
Mũirĩtu wa ikũmi ndahikire na aikaraga kwa nyina na nĩwe wacookire gũtigĩrwo nyũmba ya aciari ake. Rĩrĩa Wamũyũ akinyire wa kũbatara kũgĩa ciana ciake aciarire na anake acio Kenda arĩa Ngai aikũrũkĩirie arĩ a nyina.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wĩgerekanie na Wĩtĩkio Wao
Tũngĩgunĩka atĩa nĩ kwĩruta ũhoro wa athuri na atumia a wĩtĩkio, arĩa magwetetwo thĩinĩ wa Bibilia?
Mũcoro wa Kuonania Mahinda
Mũcoro wa kuonania mahinda na mapu nĩ igũgũteithia kũhũũra mbica meciria-inĩ ya kũrĩa andũ acio magwetetwo Bibilia-inĩ maatũũraga na mahinda marĩa matũũraga.
Marũa Kuuma Kũrĩ Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia
Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia kĩa Aira a Jehova nĩ kĩrakũũria ũthome ibuku rĩrĩ ũrĩ wiki na hamwe na famĩlĩ yaku.
Ũhoro wa Kwambĩrĩria
Bibilia nĩ ĩkoragwo na ng’ano nyingĩ cia ma ciĩgiĩ arũme na atumia a wĩtĩkio. Tũngĩgunĩka atĩa nĩ cionereria ciao?
HABILI
‘O na Gũtuĩka nĩ Aakuire, no Aragia’
Tũngĩĩruta ũndũ ũrĩkũ wĩgiĩ Habili na wĩtĩkio wake, o na gũtuĩka ti maũndũ maingĩ make maandĩkĩtwo thĩinĩ wa Bibilia?
NUHU
Aarĩ “Mũthiritũ wa Ngai”
Nuhu aacemanirie na moritũ marĩkũ akĩrera ciana ciake? We na famĩlĩ yake monanirie wĩtĩkio na njĩra ĩrĩkũ rĩrĩa maakire thabina?
IBURAHIMU
“Ithe wa Andũ Arĩa Othe Metĩkĩtie”
Iburahimu onanirie wĩtĩkio na njĩra irĩkũ? Nĩ maũndũ-inĩ marĩkũ ũngĩonania wĩtĩkio ta wa Iburahimu?
RUTHU
‘Kũrĩa Ũgaathiĩ Nokuo Ngaathiĩ’
Nĩ kĩĩ gĩatũmire Ruthu atige famĩlĩ na bũrũri wao? Nĩ ngumo irĩkũ onanirie ciatũmire endwo nĩ Jehova?
RUTHU
‘Mũtumia Mũthingu’
Kũhikania kwa Ruthu na Boazu kwarĩ kwa bata nĩkĩ? Familĩ ingĩĩruta ũndũ ũrĩkũ kuumana na rũgano rwa Ruthu na Naomi?
HANA
Aaitũrũrĩire Ngai Ngoro Yake Mahoya-inĩ
Wĩtĩkio ũrĩa Hana aarĩ naguo harĩ Jehova, nĩ wamũteithirie kũhiũrania na ũndũ mũritũ ũrĩa aahiũranagia naguo.
SAMUELI
‘Aakũrĩire Ũtungata-inĩ wa Jehova’
Nĩ ũndũ ũrĩkũ wa mwanya wĩgiĩ ũrĩa Samueli aarerirũo? Nĩ ũndũ ũrĩkũ wateithirie wĩtĩkio wake ũkũre arĩ hema-inĩ ya gũtũnganwo?
SAMUELI
O na Akua Ngoro nĩ Omĩrĩirie
Ithuothe nĩ tũcemanagia na moritũ na maũndũ mangĩ mageragia wĩtĩkio witũ. Tũngĩĩruta atĩa kuumana na kĩonereria kĩa Samueli kĩa ũkirĩrĩria?
ABIGAILI
Nĩ Onanirie Ũũgĩ
Nĩ ũndũ ũrĩkũ tũngĩĩruta kuumana na ũrĩa Abigaili ahiũranirie na kĩhiko gĩake kĩrĩa kĩarĩ na mathĩna?
ELIJA
Nĩ Aateteire Ũthathaiya Mũtheru
Tũngĩĩgerekania atĩa na Elija kũhiũrania na andũ arĩa mararegana na ũrĩa Bibilia ĩrutanaga?
ELIJA
Nĩ Eehũgire, na Agĩeterera
Mũnabii Elija onanirie atĩa atĩ nĩ aarĩ na wĩtĩkio harĩ kĩĩranĩro kĩa Jehova?
ELIJA
Nĩ Eehokire Ngai Wake Amũmĩrĩrie
Nĩ maũndũ marĩkũ maatũmire Elija akue ngoro biũ o na nginya akiuga kaba gũkua?
JONA
Nĩ Eerutire Kuumana na Mahĩtia Make
Hihi wanaigua guoya ta ũrĩa Jona aaiguaga thutha wa kũheo wĩra ta ũcio? Rũgano rwake nĩ rũtũrutaga ithomo rĩa bata rĩgiĩ ngumo cia Jehova ta wetereri na tha.
JONA
Nĩ Eerutire Kuonania Tha
Rũgano rwa Jona rũngĩtũteithia atĩa gwĩthuthuria?
ESITERI
Aarũĩrĩire Andũ a Ngai
Nĩ tũrabatara wĩtĩkio na ũcamba nĩguo tuonanie roho wa kwĩima ta ũrĩa Esiteri onanirie.
ESITERI
Aarĩ na Ũũgĩ, Ũcamba, na Ndeeyendete
Esiteri onanirie atĩa atĩ nĩ endete Jehova na andũ ake?
MARIAMU
‘Niĩ ndĩ Ngombo ya Mwathani’
Ũrĩa Mariamu aaiyũkirie ndũmĩrĩri ya mũraika Gaburieli wonanagia atĩa atĩ aarĩ na wĩtĩkio? Nĩ ngumo irĩkũ ingĩ cia bata Mariamu onanirie?
MARIAMU
‘Aacũranagia Maũndũ na Ngoro Yake’
Maũndũ marĩa Mariamu aacemanirie namo arĩ Bethilehemu nĩ mamũteithirie kũgĩa na wĩtĩkio mũrũmu harĩ ciĩranĩro cia Jehova.
JUSUFU
Aarũmbũyirie Famĩlĩ na Agĩtũũria Wĩhokeku
Jusufu aarũmbũyirie famĩlĩ yake na njĩra irĩkũ? Nĩkĩ gĩatũmire atware Mariamu na Jesu Misiri?
MARITHA
“Niĩ Nĩnjĩtĩkĩtie”
Maritha onanirie wĩtĩkio na njĩra ĩrĩkũ o na arĩ na kĩeha?
PETERO
Nĩ Aatooririe Guoya na Mathangania
Gũthangania no gũkorũo na moimĩrĩro moru mũno harĩ wĩtĩkio wa mũndũ. Ĩndĩ Petero nĩ aatooririe guoya na mathangania megiĩ kũrũmĩrĩra Jesu.
PETERO
Aarĩ Mwĩhokeku Nginya Hĩndĩ ya Magerio
Wĩtĩkio wa Petero na wĩhokeku wake wamũteithirie atĩa rĩrĩa aarũngirũo nĩ Jesu?
PETERO
Nĩ Eerutire Kuohanagĩra
Jesu aarutire Petero ũndũ ũrĩkũ wĩgiĩ kuohanĩra? Jesu onanirie atĩa atĩ nĩ oheire Petero?
Ũhoro wa Kũrĩkĩrĩria
Tũngĩhota atĩa kuongerera wĩtĩkio witũ hinya, na tũtũũrie kĩĩrĩgĩrĩro gitũ?


text:
Kĩrĩnyaga
Muri wa Kiugo Kĩrĩnyaga uumĩte harĩ kiugo Nyaga kĩrĩa ũingi wakĩo nĩ Manyaganyaga kana Nyaganyaga. Kĩrĩma gĩa Kĩrĩnyaga kĩonekaga kĩrĩ na nyaga (Nyaganyaga)(gĩthwaĩri: "madoadoa") nĩ toondũ wa ira (gĩthwaĩri: barafu) rĩrĩa rĩkoragwo rĩnyagĩĩte tũthũrũmũndũ-inĩ (peak) twa kĩrĩma kĩu. Kĩrĩnyaga nĩ kĩrĩma kĩrĩa kĩna nyaga (spotted mountain). Ira thĩinĩ wa Bũrũri wa Kĩrĩnyaga ũrĩa ũikaragwo ni Agĩkũyũ rĩonekaga o kĩrĩma-inĩ gĩa Kĩrĩnyaga. Nĩ ũndũ Agĩkũyũ metĩkĩtie Ngai aikaraga Kĩrĩma-inĩ gĩa Kĩrĩnyaga, hĩndĩ ĩrĩa matekwenda kũmũtengũra, mamwĩtaga Mwene-Nyaga
This is an excerpt from the article Kĩrĩnyaga from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Mũthuuri Nyeri kũhũrwo nĩ mũtumia nĩ kwaga kũrĩa
- Details
- Published Date
- Written by Githinji Wachira
- Category: Unduire Witu
Dennis Gitonga ũrĩa ũrahũrirwo mũthĩ wa ira nĩ mũtumia wake
Mũthuuri ũmwe kuuma mwena wa Nyeri nĩ arahũrirwo nĩ mũtumia wake mũthenya wa ira thutha wake kũrega kũrĩa na kwaria.
Dennis Gitonga wa mĩaka 30 arahũrĩirwo gwake mũciĩ thutha wa mũtumia wake gwĩkũa atĩ no akorwo nĩ kwĩhinga ehingĩte akĩregana na gũtharĩkĩrwo kwa arũme nĩ atumia ao.
Arerire ngathĩti ya Mũruna atĩ ndanarĩa kana kũnyua mũthenya wa ira wothe, ũndũ ũrĩa ũrarakaririe mũka.
Mũtongoria wa kĩama kĩa maendeleo ya Wanaume Nderitũ Njoka erĩte arũme mehinge kũrĩa na kũnyua kwa ihinda rĩa kiumia kĩmwe.
Mũthuuri ũcio rĩu arahonia nguraro cia kĩongo thutha wa kũgũthwo na ihiga.
Kũratuĩka arekinyirie gwake mũciĩ arĩ mũrĩu mũthenya wa ira.
“Ndarekaga njarie nyũmba ona ingĩingĩra hwaĩ-inĩ,” Gitonga nĩ augire.
“Gitonga nĩ ta mwana wakwa na kũringana na ũrĩa ngoretwo ngĩona, nĩ atĩ mũtumia ndarekaga mũthuuri ũcio aarie nyũmba, no mbaara na kũmũgũthũkĩra,” John Wanjohi ũrĩa marigainie nĩ augĩte.
Wanjohi arauga kuuma mwanake ũyũ ahikanie, ndarĩ aikara na thayũ gwake nyũmba. Augĩte gũtirĩ hĩndĩ matakoragwo makĩnegenania nyũmba o mũthenya. Mwanake ndakoragwo na ndeto nyingĩ na andũ nginya itũra-inĩ kũringana na mũthuuri ũyũ.
“Matũũrĩte mbara tondũ harĩ kahinda araunĩtwo guoko na arakira nĩ kwaga wa gwĩka, na nĩ ũndũ tu wa kaũndũ kanini. Nĩ mũthemba wa atumia arĩa matahutĩkaga, wamakunya nĩ mbaara. Nĩ ngũhoya thirikari ĩthondeke kĩama gĩa kũrora thĩna ũyũ mwena wa Nyeri tũtanahũrwo makĩria ta Gitonga,” Wanjohi nĩ aragwetire.
Andũ a itũũra maugĩte gũtirĩ hĩndĩ mangĩaria marĩ nyũmba maiguane.
Wanjohi ũrĩa nĩ wa mĩaka 70 augĩte maũndũ nĩ magarũrũkĩte tondũ tene mũtumia angĩacũnĩirie mũthuuri kana amũgũthe no kũingatwo aingatagwo na ndangĩcooka mũciĩ ũcio rĩngĩ.


text:
GĨCUNJĨ GĨA IKŨMI NA IGĨRĨ
Gũtũũra na Njĩra Ĩrĩa Ĩkenagia Ngai
Ũngĩtuĩka mũrata wa Ngai na njĩra ĩrĩkũ?
Thitango ya Shaitani ĩgũkoniĩ atĩa?
Nĩ mĩthiĩre ĩrĩkũ ĩtakenagia Jehova?
Ũngĩikara atĩa na njĩra ĩrĩa ĩkenagia Ngai?
1, 2. Heana ngerekano cia andũ arĩa Jehova oonaga marĩ arata anene mũno ake.
NĨ MŨNDŨ wa mũthemba ũrĩkũ ũngĩthuura atuĩke mũrata waku? No nginya ũkorũo ũngĩenda thiritũ ya mũndũ ũrĩa wĩna mawoni ta maku, mĩtugo ta yaku, na wendete maũndũ marĩa magũkenagia. Na no ũgucĩrĩrio nĩ mũndũ wĩna ngumo njega ta wĩhokeku na ũtugi.
2 Ihinda rĩrĩa rĩothe rĩhĩtũku-rĩ, Ngai nĩ athuurĩte andũ amwe matuĩke arata anene mũno ake. Kwa ngerekano-rĩ, Jehova etire Iburahimu mũrata wake. (Isaia 41:8; Jakubu 2:
3. Jehova athuuraga andũ amwe matuĩke arata ake nĩkĩ?
3 Jehova aathuurire Iburahimu, Daudi, na Danieli matuĩke arata ake nĩkĩ? Jehova eerire Iburahimu ũũ: “Nĩwĩtĩkĩrĩte kũigua mũgambo wakwa.” (Kĩambĩrĩria 22:18) Kwoguo Jehova akuhagĩrĩria arĩa mekaga wendi wake menyihĩtie. Eerire Aisiraeli ũũ: “Iguagai uuge wakwa, na niĩ nĩngũtuĩka Ngai wanyu, na inyuĩ mũtuĩke andũ akwa.” (Jeremia 7:23) Ũngĩathĩkĩra Jehova-rĩ, o nawe no ũtuĩke mũrata wake!
JEHOVA NĨ AHEAGA ARATA AKE HINYA
4, 5. Jehova ateithagia andũ ake na njĩra ĩrĩkũ?
4 Ta wĩcirie ũrĩa tũngĩteithĩka nĩ gũtuĩka arata a Ngai. Bibilia yugaga atĩ Jehova nĩ ethaga mweke wa “gũteithia andũ arĩa mamũrũmagĩrĩra na ngoro yao yothe.” (2 Maũndũ 16:9) Jehova angĩgũteithia atĩa? Njĩra ĩmwe yonanĩtio thĩinĩ wa Thaburi 32:
5 Ciugo icio ironania na ma atĩ Jehova nĩatũrũmbũyagia! Nĩegũkũhe ũtaaro ũrĩa ũrabatara na akorũo e hamwe nawe hĩndĩ ĩrĩa ũraũrũmĩrĩra. Ngai nĩarenda gũgũteithia ũtoorie mathĩna na magerio. (Thaburi 55:22) Kwoguo watungatĩra Jehova na ngoro yothe-rĩ, no ũgĩe na ũmĩrĩru ta mwandĩki wa Thaburi ũrĩa woigire ũũ: “Jehova nĩndĩmwĩigĩire mbere yakwa hingo ciothe, na tondũ e guoko-inĩ gwakwa kwa ũrĩo, ndirĩ hĩndĩ ngenyenyeka.” (Thaburi 16:8; 63:8) Jehova no agũteithie ũtũũre na njĩra ĩrĩa ĩmũkenagia. No, o ta ũrĩa ũĩ-rĩ, nĩ kũrĩ thũ ya Ngai ĩrĩa ĩtendaga wee ũtũũre na njĩra ĩrĩa ĩkenagia Ngai.
THITANGO YA SHAITANI
6. Shaitani aarutire thitango ĩrĩkũ ĩkoniĩ andũ?
6 Gĩcunjĩ gĩa 11 kĩa ibuku rĩrĩ nĩgĩtaarĩirie ũrĩa Shaitani ũrĩa Mũcukani aatharĩkĩire ũnene wa Ngai. Shaitani aigĩrĩire Ngai atĩ nĩ mũheenania na akiuga atĩ Jehova nĩ aahinyĩrĩirie Adamu na Hawa nĩ kũmagiria meamũrĩre wega na ũũru. Thutha wa Adamu na Hawa kwĩhia na njiaro ciao ciambĩrĩria kũiyũra thĩ-rĩ, Shaitani nĩekĩrĩire nganja muoroto wa andũ othe wa gũtungatĩra Ngai. Shaitani oigire atĩ andũ matitungatagĩra Ngai nĩũndũ wa kũmwenda, na atĩ angĩheo mweke no ahote gũtũma mũndũ o wothe ahutatĩre Ngai. Ũhoro wa mũthuri wetagwo Ayubu wonanagia atĩ ũguo nĩguo Shaitani eetĩkĩtie. Ayubu aarĩ ũ, na thitango ya Shaitani yamũkoniĩ atĩa?
7, 8. (a) Nĩkĩ gĩatũmire Ayubu atuĩke wa mwanya gatagatĩ-inĩ ka andũ a hĩndĩ yake? (b) Shaitani eekĩrĩire nganja atĩa muoroto wa Ayubu wa gũtungatĩra Ngai?
7 Ayubu aatũũraga ta mĩaka 3,600 mĩthiru. Aarĩ mũndũ mũthingu tondũ Jehova oigire ũũ: “Kũu thĩ gũtirĩ mũndũ ũngĩ ũhaana take, nĩ gũtuĩka nĩ mũndũ ũtarĩ ũcuke na kũrũngĩrĩra nĩ mũrũngĩrĩru, mũndũ wĩtigĩrĩte Ngai na agathemaga maũndũ marĩa moru.” (Ayubu 1:8) Ayubu nĩaakenagia Ngai.
8 Shaitani nĩeekĩrĩire nganja muoroto wa Ayubu wa gũtungatĩra Ngai. Mũcukani eerire Jehova ũũ: “Githĩ ti kũmũirigĩra ũmũirigĩire [Ayubu] mĩena yothe, nyũmba yake, na indo ciothe iria e nacio? Kũrathima nĩũrathimĩte wĩra wa moko make, naguo ũhiũ wake ũgakĩingĩha thĩinĩ wa bũrũri. No rĩrĩ, rĩu ta coka ũtambũrũkie guoko, ũhutie indo ciothe icio e nacio, nake ndarĩ hingo ategũkũruma o ũthiũ-inĩ waku.”
9. Jehova eekire atĩa igũrũ rĩgiĩ thitango ĩyo ya Shaitani, na nĩkĩ?
9 Kwoguo Shaitani oigaga atĩ Ayubu aatungatagĩra Ngai nĩ ũndũ wa kĩrĩa oonaga kuuma kũrĩ we. Mũcukani ningĩ oigire atĩ korũo Ayubu aagerio-rĩ, no ahutatĩre Ngai. Jehova eekire atĩa igũrũ rĩgiĩ thitango ĩyo ya Shaitani? Jehova nĩetĩkĩririe Shaitani agerie Ayubu, tondũ thitango ĩyo yakoniĩ muoroto wa Ayubu. Na njĩra ĩyo-rĩ, Ayubu nĩ aangĩonanirie wega kana nĩ endete Ngai kana ndamwendete.
KŨGERIO KWA AYUBU
10. Nĩ magerio marĩkũ maakorire Ayubu, na eekire atĩa?
10 Shaitani agĩkĩgeria Ayubu na njĩra nyingĩ. Mbere ndaya, mahiũ mamwe ma Ayubu makĩiywo na mangĩ makĩũragwo. Hakuhĩ ndungata ciake ciothe ikĩũragwo. Ũndũ ũcio ũkĩrehera Ayubu thĩna mũnene. Gĩcanjama kĩngĩ kĩonekire rĩrĩa ciana ikũmi cia Ayubu cioragirũo nĩ kĩhuhũkanio. No, o na akorũo nĩ maũndũ macio mooru-rĩ, “Ayubu ndaigana kũhĩtia, kana akĩona ta Ngai ekĩte ũndũ ũtaagĩrĩire.”
11. (a) Nĩ thitango ĩrĩkũ ĩngĩ Shaitani aigĩrĩire Ayubu, na Jehova eekire atĩa? (b) Ayubu eekire atĩa aanyitwo nĩ mũrimũ wĩ na ruo?
11 Shaitani ndaakuire ngoro. No nginya akorũo nĩeciririe atĩ o na gũtuĩka Ayubu nĩ angĩomĩrĩirie kũũrũo nĩ indo ciake, ndungata, na ciana-rĩ, nĩ angĩahutatĩire Ngai angĩarwarire. Jehova agĩĩtĩkĩria Shaitani arehere Ayubu mũrimũ wĩ na magigi na ruo. No ũndũ ũcio o naguo ndwatũmire Ayubu orũo nĩ wĩtĩkio wake harĩ Ngai. Ithenya rĩa ũguo-rĩ, oigire ũũ na kinyi: “Nginya ngakua ndigetĩkĩra gũkaana wĩkindĩru wa ngoro yakwa ũ’thengere!”
12. Ayubu aacokirie thitango ya Shaitani atĩa?
12 Ayubu ndaamenyaga atĩ Shaitani nĩwe warĩ kĩhumo kĩa mĩnyamaro yake. Na nĩ ũndũ wa kwaga kũmenya wega ũrĩa Mũcukani aatharĩkĩire ũnene wa Jehova-rĩ, Ayubu eeciragia atĩ Ngai nĩwe wamũrehagĩra mathĩna macio. (Ayubu 6:4; 16:
13. Wĩhokeku wa Ayubu harĩ Ngai warĩ na moimĩrĩro marĩkũ?
13 Wĩhokeku wa Ayubu nĩwaheire Jehova macokio mega mũno harĩ thitango njũru ya Shaitani. Ayubu kũna aarĩ mũrata wa Jehova, na Ngai nĩ aamũrathimire nĩ ũndũ wa wĩhokeku wake.
ŨRĨA ŨNDŨ ŨCIO ŨGŨKONIĨ
14, 15. Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma tuuge atĩ thitango ya Shaitani ĩgiĩ Ayubu ĩkoniĩ andũ othe?
14 Thitango ĩo ĩgiĩ wĩkindĩru harĩ Ngai ĩrĩa yoimĩririo nĩ Shaitani ndĩakoniĩ o Ayubu tu. O nawe nĩ ĩgũkoniĩ. Ũndũ ũcio wonanĩtio wega thĩinĩ wa Thimo 27:
15 Rora wone Shaitani oigire atĩ “mũndũ aaruta indo ciothe iria e nacio nĩguo akũũre muoyo wake.” (Ayubu 2:4) Rĩrĩa Shaitani oigire “mũndũ,” oonanirie atĩ to Ayubu tu athitangaga, no nĩ andũ othe. Ũcio nĩ ũndũ wa bata mũno. Shaitani nĩ ekĩrĩire nganja wĩkindĩru waku harĩ Ngai. Mũcukani no ende kuona ũkĩaga gwathĩkĩra Ngai na ũtiganĩrie mũthiĩre wa ũthingu rĩrĩa wona mathĩna. Shaitani angĩgeria kũhingia ũndũ ũcio atĩa?
16. (a) Shaitani ageragia na njĩra irĩkũ gũtũma andũ mahutatĩre Ngai? (b) Mũcukani angĩhũthĩra atĩa njĩra icio harĩ wee?
16 O ta ũrĩa twarĩrĩirie thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 10, Shaitani ahũthagĩra njĩra itiganĩte kũgeria gũtũma andũ mahutatĩre Ngai. Rĩmwe atharĩkagĩra “ta mũrũthi ũkũrarama, agĩcaragia mũndũ wa gũtambũra.” (1 Petero 5:8) Nĩ ũndũ ũcio Shaitani no ahũthĩre arata, andũ anyu, kana andũ angĩ gũkũgiria wĩrute Bibilia na gwĩka ũrĩa ũreruta. * (Johana 15:
GWATHĨKĨRA MAATHANI MA JEHOVA
17. Gĩtũmi kĩrĩa kĩnene gĩa gwathĩkĩra maathani ma Jehova nĩ kĩrĩkũ?
17 No ũcokie thitango ya Shaitani ũngĩtũũra na njĩra ĩrĩa ĩkenagia Ngai. Ũngĩka ũguo atĩa? Bibilia ĩcokagia ũũ: “Nawe enda Jehova Ngai waku na ngoro yaku yothe, na muoyo waku wothe, o na hinya waku wothe.” (Gũcokerithia Maathani 6:5) O ũrĩa wendo waku harĩ Ngai ũrakũra-rĩ, noguo ũkwĩrirĩria makĩria gwĩka ũrĩa endaga wĩke. Mũtũmwo Johana aandĩkire ũũ: “Amu kwenda Ngai nĩ atĩrĩ, nĩ tũmenyagĩrĩre maathani make.” Ũngĩenda Jehova na ngoro yaku yothe-rĩ, nĩ ũkuona atĩ “maathani make matirĩ thĩna.”
18, 19. (a) Mamwe ma maathani ma Jehova nĩ marĩkũ? (Ona ithandũkũ rĩ karatathi-inĩ ka 122.) (b) Tũmenyaga atĩa atĩ Ngai ndatwĩraga twĩke ũrĩa tũtangĩhota?
18 Maathani ma Jehova nĩ marĩkũ? Mamwe mamo makoniĩ mĩtugo ĩrĩa twagĩrĩirũo gwĩthema. Kwa ngerekano-rĩ, ta rora ithandũkũ rĩrĩa rĩroiga “Wĩtheme Maũndũ Marĩa Jehova Athũire” karatathi-inĩ ka 122. Nĩ ũkuona maũndũ maandĩkĩtwo ho marĩa Bibilia ĩkaananĩtie. Mamwe ma maũndũ macio ti mooru makĩoneka. No thutha wa gwĩcũũrania ũhoro wa maandĩko macio monanĩtio-rĩ, nĩ ũkuona ũũgĩ ũrĩa wĩ thĩinĩ wa watho wa Jehova. Kũgarũrĩra mĩthiĩre yaku kwahota gũkorũo nĩkuo ũndũ ũrĩa wĩ hinya mũno ũrĩ wona. No gũtũũra na njĩra ĩrĩa ĩkenagia Ngai nĩ kũheaga mũndũ gĩkeno na kũiganĩra kũnene. (Isaia 48:
19 Jehova ndatwĩraga twĩke maũndũ tũtangĩhota. (Gũcokerithia Maathani 30:
GŨKŨRIA NGUMO IRIA IKENAGIA NGAI
20. Nĩ ngumo irĩkũ ikenagia Ngai twagĩrĩirũo gũkũria, na nĩ cia bata nĩkĩ?
20 Ũrĩa kũrĩ nĩ atĩ, gũkenia Jehova nĩ kũbataraga maũndũ maingĩ gũkĩra o gwĩthema tu maũndũ marĩa atendete. Ũrabatara nginya kwenda maũndũ marĩa endete. (Aroma 12:9) Githĩ ndũgucagĩrĩrio nĩ arĩa marĩ na mawoni ta maku, mĩtugo ta yaku, na mendete maũndũ marĩa magũkenagia? O na Jehova noguo. Kwoguo wĩrute kwenda maũndũ marĩa Jehova endete. Mamwe mamo nĩ mataarĩirio thĩinĩ wa Thaburi 15:
21. Nĩ kĩĩ gĩgũgũteithia gũkũria ngumo iria ikenagia Ngai?
21 Gũthoma na kwĩruta Bibilia kaingĩ nĩ gũgũgũteithia gũkũria ngumo iria ikenagia Jehova. Na kwĩruta ũrĩa Ngai endaga nĩ gũgũteithia meciria maku mahote gũtwarana na ma Ngai. (Isaia 30:
22. Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũkũhingia watũũra na njĩra ĩrĩa ĩkenagia Ngai?
22 Gũtũũra na njĩra ĩrĩa ĩkenagia Jehova nĩgũkũbatara kĩyo. Bibilia ĩringithanagia kũgarũra ũtũũro waku na kwĩyaũra mũndũ ũrĩa wa tene na kwĩhumba ũngĩ mwerũ. (Akolosai 3:
^ kib. 16 Ũguo ti kuuga atĩ arĩa magũkararagia marahũthĩrũo ĩmwe kwa ĩmwe nĩ Shaitani. No Shaitani nĩwe ngai ĩrĩa ya gũkũ thĩ, na kĩrĩndĩ gĩa thĩ gĩothe kĩ moko-inĩ make. (2 Akorintho 4:4; 1 Johana 5:


text:
Mariigĩ ma kũhingĩrĩria mũrimũ
- Details
- Published Date
- Written by Editor
- Category: Unduire Witu
Igũa cia magongoona ciaunagũo na guoko handũ ha rũhiũ
Bũrũri ũngĩtũrĩka mũrimũ mĩena yothe na wambĩrĩrie kũnina andũ, aikari a mĩena ĩrĩa ĩngĩ nĩ mambagĩrĩria gwĩthaitĩra na mageetha ũrĩa mangĩĩka nĩguo matigakinyĩrĩrũo nĩ mũrimũ ũcio.
Rĩrĩa ũndũ ta ũcio waumĩra, mocokanagĩrĩra na magathiĩ kũrĩ mũndũ mũgo nĩguo meerũo ũrĩa magwĩka mahingĩrĩrie mũrimũ ũcio ndũgakinye kwao.
Mũndũ mũgo nĩ etagia ndũrũme ya mwĩrĩ ũmwe na agacooka kũmonia ũrĩa magwĩka thutha wao kũmĩona na kũmĩrehe.
Nĩ augaga ndũrũme ĩo ĩthĩnjwo na rũũa rwayo rũhakwo mũthaiga wa rũthuko, na thutha wa ũguo rũhakwo ngogoyo ya kĩgwa kĩa nyamũiru gĩtanukĩtwo nĩ athuuri erĩ na gĩkorũo kĩunĩtwo kĩanda na guoko no gĩtigatemwo na rũhiũ.
Ngogoyo ĩo nĩyo yanyitithanagia rũũa na mũthaiga.
Athuuri magacooka makaumagara kũrũmĩrĩra watho wa mũndũ mũgo ũcio na magathiĩ gũtua mĩtĩ ya mũrigono na mathĩnjĩro ma mahooroha.
Naruo rũũa rũkahakwo mũrigito na thĩinĩ rũgacoka rũgakayũo ngwaro ndaya natuo tũmĩti twa mũrigono tũrĩ hwang’a tũgakindĩrũo mũrita mũraya wa mũriĩra tũgatumwo naguo o ta riigĩ.
Athuuri acio magacoka makoya mĩrigono ĩrĩa mĩraya ta itugĩ mathiĩ merekeire nakũrĩa mũrimũ ũkuumana. Maakinya njĩra-inĩ ya agendi makahanda mĩtĩ ĩo mĩkĩra-inĩ yerĩ ya njĩra narũo rũkwaro rũu rũkohererwo mĩtĩ-inĩ ĩo rũkĩranĩirie njĩra ĩo ya agendi.
Nao magakohera makiugaga:”Twahingĩrĩria mũrimu ũcio mũru ndũgakĩre hau.”
Magagĩthiĩ magĩĩkaga o ũguo njĩra-inĩ ciothe cia gĩtwari cia mĩena ĩrĩa ĩtakinyĩtũo nĩ mũrimũ ũcio.
Marĩkia ũguo o mũthuuri akoya mĩtĩ ĩĩrĩ ya mũrigono na rũkwaro rũmwe magathiĩ kũhanda mathome-inĩ ma mĩciĩ yao nao magagĩĩtumĩra o mũthuuri kariigĩ gake ga kuohererũo rũkwaro-inĩ rũrĩa rũgũkĩranĩrio thome-inĩ wa mũciĩ wake nĩguo ahingĩrĩrie mũrimũ ũcio ndũgakinye gwake mũciĩ.


text:
Hihi Mwĩtĩkĩtie Atĩ Ndini Yanyu No Yo Ya Ma?
Andũ arĩa moyaga ũhoro wa ndini na ũritũ magĩrĩirũo gũtigĩrĩra atĩ ndini ĩrĩa mathuura nĩ njĩtĩkĩrĩku harĩ Ngai na Jesu. Akorũo ti ũguo-rĩ, mangĩkĩmĩrũmĩrĩra nĩkĩ?
Jesu Kristo ndetĩkanirie na mawoni ma atĩ kũrĩ ndini nyingĩ, njĩra nyingĩ, na ciothe citongoragia andũ ũhonokio-inĩ. Handũ ha ũguo, oigire ũũ: “
Mũromo nĩ mũceke, na njĩra nĩ ngunderu ĩrĩa ĩkinyaga kũrĩa kwĩ muoyo, na andũ arĩa mamĩonaga nĩ anyinyi.” (Mathayo 7:14) Aira a Jehova metĩkĩtie atĩ nĩ monete njĩra ĩyo. Korũo tiguo-rĩ, mangĩcaria ndini ĩngĩ.


text:
Ũthuthuria wa Patent
Ũthuthuria wa Patent
Patent ĩhenyanagwo thutha wa mundu guthunda kĩndu kieru na kűria kĩama kĩa bűrűri wake, bűrűri űngĩ, kĩama kĩa patent kia thĩ kuheo patent.
Contents
Kűria Patent[edit | edit source]
Ciuragio kuma ciama iria ihenaga patent ta kia thĩ kia WIPO.
Njira cia guthuthuria wa Patent[edit | edit source]
Kwi ũtuĩria wĩkĩtwo wa gűthuthuria patent iria cia na henyano mĩaka mingĩ műthiru.
Patent iheanitwo thini wa thĩ[edit | edit source]
Kwi patent nyingi ugithoroma rurendaini.
Macira ma Patent[edit | edit source]
Kambuni nVkoretwo ĩgĩtagana hĩndi ĩrie patent ciao ciatumĩrwe matahenyanĩte rutha. cira wa ica ikuhĩ nĩ gatagatĩ ka Samsung na Apple. Igoti ria USA riaguire Kambuni ya Samsung nĩ ya huthire uru pantent cia Apple. Igoti rĩa Korea rĩaguire Kambuni ya Samsung na Apple nĩ ciahuthire uru pantent cia kabuni ĩyo ĩngĩ.


text:
ŨHORO MUONGERERE
Kĩrĩa Gĩtũmaga Akristiano a Ma Matikahũthĩre Mũtharaba Ũthathaiya-inĩ
MŨTHARABA nĩ wendetwo na ũkaheo gĩtĩo nĩ andũ milioni nyingĩ. Ibuku rĩĩtagwo The Encyclopædia Britannica rĩĩtaga mũtharaba “rũũri rũrĩa rũnene mũno rwa ndini ya Gĩkristiano.” O na kũrĩ ũguo-rĩ, Akristiano a ma matihũthagĩra mũtharaba ũthathaiya-inĩ wao. Nĩkĩ?
Gĩtũmi kĩnene nĩ tondũ Jesu Kristo ndaakuire mũtharaba-inĩ. Kiugo gĩa Kĩgiriki kĩrĩa kaingĩ gĩtaũragwo “mũtharaba” nĩ stau·ros′. Kiugĩte “gĩtingĩ kĩĩhandĩte kana gĩtugĩ.” Ibuku rĩĩtagwo The Companion Bibilia riugaga ũũ: “Kiugo [Stau·ros′] gũtirĩ hĩndĩ kiugaga mbaũ igĩrĩ ikĩranĩtio o na atĩa . . . Gũtirĩ kĩndũ thĩinĩ wa Kĩgiriki gĩa [Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Kĩerũ] o na kĩngĩonania mbaũ igĩrĩ.”
Aandĩki a Bibilia nĩmaahũthĩrĩte kiugo kĩngĩ thĩinĩ wa maandĩko maigana ũna makĩonania harĩa Jesu aacuuririo. Nĩ kiugo xy′lon gĩa Kĩgiriki. (Atũmwo 5:30; 10:39; 13:29; Agalatia 3:13; 1 Petero 2:24) Kiugo kĩu kiugaga tu “rũbaũ” kana “rũthanju, thimbũ, kana mũtĩ.”
Rĩgĩtaarĩria kĩrĩa gĩatũmaga gĩtingĩ kĩmwe tu kĩhũthĩrũo kaingĩ gũcuuria andũ-rĩ, ibuku rĩĩtagwo Das Kreuz und die Kreuzigung (Mũtharaba na Kwambwo), rĩrĩa rĩandĩkĩtwo nĩ Hermann Fulda, riugaga ũũ: “Mĩtĩ ndĩonekaga hingo ciothe harĩa hathurũo kũũragĩrũo andũ. Kwoguo gĩtingĩ kĩmwe tu kĩahandagwo thĩ. Hau nĩho eki-naĩ maacuuragio mohetwo kana mahũrĩirũo mĩcumarĩ moko mambararĩtio na igũrũ, na kaingĩ magũrũ o na mo mahũrĩirũo mĩcumarĩ kana makohwo.”
No rĩrĩ, ũira ũrĩa mũnene mũno uumaga harĩ Kiugo kĩa Ngai. Mũtũmwo Paulo oigĩte ũũ: “Kristo nĩaatũkũũrire harĩ kĩrumi kĩrĩa kiumanĩte na watho, nĩ ũndũ wa ũrĩa aagwatirũo nĩ kĩrumi kĩu ithenya riitũ; nĩ gũkorũo kwandĩkĩtwo ũũ, Mũndũ ũrĩa ũcuurĩtio mũtĩ igũrũ nĩ mũrume.” (Agalatia 3:13) Hau Paulo aagwetire ciugo ciĩ thĩinĩ wa Gũcokerithia Maathani 21:22, 23, harĩa hagwetete wega mũtĩ, no ti mũtharaba. Gũtingĩkorũo arĩ wega harĩ Akristiano kũgemia nyũmba ciao na mbica cia Kristo acuurĩtio, tondũ gũcuuria mũndũ ũguo gwatũmaga akorũo arĩ “mũrume.”
Kwa ihinda rĩa mĩaka 300 kuuma gĩkuũ gĩa Kristo gũtirĩ ũira wa kuonania atĩ arĩa meĩĩtaga Akristiano nĩ maahũthagĩra mũtharaba ũthathaiya-inĩ wao. No rĩrĩ, mĩaka-inĩ ya 300 M.M., Mũthamaki Konstantino ũrĩa wahoyaga ngai cia maheni akĩingĩra Ũkristiano-inĩ wa maheni na agĩtetera mũtharaba ũtuĩke rũũri rũao. O na muoroto wa Konstantino wakorũo warĩ ũrĩkũ-rĩ, mũtharaba ndwarĩ na ũndũ o na ũmwe waahutanĩtie na Jesu Kristo. Ma nĩ atĩ mũtharaba uumanĩte na ũthathaiya wa ngai cia maheni. Ibuku rĩĩtagwo New Catholic Encyclopedia nĩ rĩtĩkĩrĩte atĩ “mũtharaba wahũthagĩrũo mbere ya Ũkristiano na nĩ andũ mataarĩ Akristiano.” Aandĩki angĩ mwanya mwanya nĩ monanĩtie atĩ mũtharaba wĩ na ũkuruhanu na ũthathaiya wa riũa na magongona ma ũciari ma ũthathaiya wa ngai cia maheni.
Kwoguo rũũri rũu rũa ũthathaiya wa ngai cia maheni rwagathĩrĩirio nĩkĩ? Kũroneka rũarĩ rũa kũgucĩrĩria athathaiya a ngai cia maheni metĩkĩre “Ũkristiano.” O na kũrĩ ũguo-rĩ, Bibilia nĩ ĩgirĩtie biũ wĩrutĩri wa rũũri o ruothe rũa ũthathaiya wa ngai cia maheni. (2 Akorintho 6:14-18) Maandĩko o na ningĩ nĩ magirĩtie kũhoya mĩhianano kwa mũthemba o wothe. (Thama 20:4, 5; 1 Akorintho 10:14) Kwoguo, nĩ ũndũ wa gĩtũmi kĩega mũno-rĩ, Akristiano a ma matihũthagĩra mũtharaba ũthathaiya-inĩ. *
^ kib. 4 Ũngĩenda kũmenya ũhoro makĩria wĩgiĩ mũtharaba-rĩ, rora ibuku rĩĩtagwo Kutoa Sababu kwa Kutumia Maandiko, karatathi ka 211-215, caba ya 2004, rĩrĩa rĩcabĩtwo nĩ Aira a Jehova.


text:
Injiniarini
Injiniarini
Contents
Matemo[edit | edit source]
Injiniarini ni mathomo makoragwo na maugi maingi ta ma erektroniki, thitima, mekaniko, mithaiga, waki, betoro na mangi maingi.
Injiniarini na maica ma Omũthenya[edit | edit source]
Omũthenya mũndũ ni atũmagira ĩndo ithondeketwo na ũgĩ wa Injiniarini. andu angi mokira nimaturagira gasi cũka kana thitovu kuruga ici ni itumagira ugi wa mekaniko na thayathi ya ũthagia. Maguta matawa na gasi ithondekagwo na ũgĩ wa injiniarini ya mĩthaiga. thitovu na gasi cũka ithodekagwo na ũgĩ wa na macini cia injiriani ya mekaniko.
Ūgĩ wa Injiniarini[edit | edit source]
Injiniarini itumagira ũgĩ na umenyo wa thayathi, ũcuumi, social ni getha gukurura na gwaka macini, thithitemu na material [[1]]. Injiniarini ithondekaga macini iria ari tekinoronji.Tekinoronjĩ ĩthondekagwo na ũgĩ wa thayathi [[2]]. Injiniarini ithondekaga macini cia kwendio na kũogwo ũgĩ wa ũcuumi ni wedekanaga ni getha guthondeka macini ikwendeka.
Stagi cia injiniarini cia kĩndu kĩa Tekinoronjĩ[edit | edit source]
Maũgĩ mothe ma injiriaini makoragwo makirumira stagi ici guthondeka kindu: ũthuthuria wa thithitemu, gũkurura thithitemu na gwaka kwa thithitemu.
Buremuwaki ya Injiarini[edit | edit source]
kwi buremuwaki cia ki thiori thondeka. Buremuwaki imwe ya muthemba banga thiori rainina kuma iria cia njumura ngiya ira iundu nyene[3].
Thiori njumura   thiori cia iundu nyene.
Thiori cia njumura nicio itumagigirwo gwaka thiori cia iundu nyene. Thiori ya njumura yeretha maundu maingi kwi thiori ya iundu nyene.
Haria Hagwete[edit | edit source]
1. Engineering http://en.wikipedia.org/wiki/Engineering gūthomwo 31/5/2012
2. Thayathi na tekinonji http://ki.wikipedia.org/wiki/Thayathi_na_teknoloji gūthomwo 25/5/2012
3. Jacobson na edersen, Injiniarini thayathi na kiihari 2003


text:
ŨRĨA FAMĨLĨ ĨNGĨGĨA NA GĨKENO
Mwana Waku Angĩkorũo Na Wathe
CARLO: * “Mwana witũ Angelo, akoragwo na wathe wa kĩĩmeciria. Mũrimũ wake nĩ ũtũhinyagĩrĩria mũno kĩĩmwĩrĩ, kĩĩmeciria, na ngoro. Ta wĩcirie hinya ũrĩa ũbataranagia harĩ kũrera mwana wĩ na ũgima mwega wa mwĩrĩ, ũcoke ũũhũrithanie maita na igana. Rĩmwe na rĩmwe nĩ tũnyamarĩkaga kĩhiko-inĩ gitũ.”
MIA: “Tũbataraga gũcokera ũndũ maita maingĩ tũrĩ na ũkirĩrĩria mũnene nĩguo tũrute Angelo nginya tũmaũndũ tũrĩa tũhũthũ biũ. Rĩrĩa nogete mũno, nĩ ndakaragĩra mũthuri wakwa Carlo. Rĩmwe na rĩmwe nĩ twagaga kũiguithanĩria maũndũ na tũkambĩrĩria gũkararania.”
No ũririkane mũthenya ũrĩa mwana waku aaciarirũo? Hatarĩ nganja warĩ na wendi mũnene wa kũnyita kana kau. No harĩ aciari ta Mia na Carlo, gĩkeno kĩao gĩkoragwo na mĩtangĩko, rĩrĩa merũo atĩ mwana wao nĩ mũrũaru kana arĩ na wathe.
Hihi nĩ ũkoragwo na mwana ũrĩ na wathe? Wahota kũrigwo kana nĩ ũkũhota gũthiĩ na mbere kũhiũrania na thĩna ũcio. Angĩkorũo wĩ na mwana ta ũcio-rĩ, ndũgakue ngoro. Nĩ kũrĩ aciari tawe mahiũranĩtie na mathĩna ta macio na makamatoria. Wĩcirie ũhoro wa moritũ matatũ ũngĩcemania namo na ũrĩa ũũgĩ ũrĩa ũkoragwo thĩinĩ wa Bibilia ũngĩgũteithia.
ŨRITŨ WA 1: GWĨTĨKIA ATĨ MWANA WAKU ARĨ NA WATHE.
Aciari aingĩ nĩ maiguaga mathuthĩkĩte ngoro mũno mamenya atĩ mwana wao nĩ mũrũaru. Juliana, mũciari bũrũri-inĩ wa Mexico oigire ũũ: “Rĩrĩa arigitani maanjĩrire atĩ mwana witũ Santiago, arĩ na wathe wa meciria, ndĩetĩkagia. Ndaiguire ndukanĩirũo mũno.” Angĩ no maigue ta ũrĩa Villana, mũciari ũmwe bũrũri-inĩ wa Italy aaiguire. Oigire, “Ndaatuire itua rĩa kũgĩa na mwana o ngĩmenyaga nĩ ũgwati ũkũrũ-inĩ ũrĩa ndaarĩ naguo. Nĩ ũndũ ũcio, rĩrĩa mwana wakwa agĩa na mathĩna makonainie na wathe wake wa kĩĩmeciria, ndĩĩiguaga ndĩ na mahĩtia.”
Angĩkorũo nĩ ũrahiũrania na gũkua ngoro kana kwĩigua ũrĩ na mahĩtia, ririkana atĩ nĩ andũ aingĩ maiguaga ũguo tondũ mĩrimũ ndĩarĩ muoroto-inĩ wa Ngai wa kĩambĩrĩria. (Kĩambĩrĩria 1:27, 28) Ngai ndoombire aciari marĩ na ũhoti wa kũiyũkia na njĩra hũthũ ũndũ ũtarĩ wa ndũire. Wamenya atĩ mwana waku arĩ na wathe, no ũigue ihooru. Nĩ ũndũ woyaga ihinda gwĩtĩkĩra na kũmenyera ũndũ ũcio mũgeni.
Ĩ ũngĩigua ta arĩ we watũmire mwana waku agĩe na wathe? Ririkana atĩ gũtirĩ mũndũ ũngĩtaũkĩrũo biũ nĩ ũrĩa ũgima wa mwĩrĩ wa mwana ũngĩkorũo ũhutĩtio nĩ mũtũkanio, maũndũ marĩa matũrigicĩirie kana maũndũ mangĩ. Ũndũ ũngĩ nĩ atĩ, wahota kuona ta mahĩtia marĩ ma ũrĩa mũhikanĩtie nake. Wĩgirĩrĩrie meciria ta mau. Ũndũ ũrĩa mwega nĩ kũnyitanĩra na ũrĩa mũhikanĩtie nake, mũtungate mwana wanyu.—Kohelethu 4:9, 10.
ŨNDŨ ŨNGĨKA: Menya thĩna wa mwana waku wega. Bibilia yugaga ũũ: “Mĩciĩ yakagwo na njĩra ya ũũgĩ, ũmenyo nĩguo ũtũmaga ĩtũũre ĩhandĩĩte.”—Thimo 24:3, The Holy Bible in Gĩkũyũ Language.
No wĩrute maũndũ maingĩ kuuma kũrĩ arigitani kana kuuma mabuku-inĩ ma kwĩhokeka. No ũringithanie kũmenya thĩna wa mwana waku na kwĩruta rũthiomi rũgeni. Kĩambĩrĩria-inĩ ti ũndũ mũhũthũ, ĩndĩ no wĩrute.
Carlo na Mia, arĩa mekũgwetetwo kĩambĩrĩria-inĩ meethire ũteithio kuuma kũrĩ ndagĩtarĩ wao na kuuma kũrĩ rũhonge rũrũmbũyanagia na thĩna ta ũcio wa mwana wao. Mooigire, “Ũndũ ũcio ndwatũteithirie o kũmenya mathĩna marĩa tũngĩerĩgĩrĩire ĩndĩ nĩ nginya maũndũ marĩa mũndũ ũrĩ na wathe ta ũcio wa kĩĩmeciria angĩhota gwĩka. Tũkĩona atĩ maũndũ-inĩ maingĩ mwana witũ nĩ angĩatũũrire mũtũũrĩre o ta wa andũ arĩa angĩ. Ũndũ ũcio nĩ watũmĩrĩirie mũno.”
GERIA ŨŨ: Wĩcirie ũhoro wa maũndũ marĩa mwana waku angĩhota gwĩka. Bangagai gwĩkaga maũndũ hamwe mũrĩ famĩlĩ. Rĩrĩa mwana waku ahota gwĩka “kaũndũ” ona angĩkorũo nĩ kanini mũgathĩrĩrie, na ũmuonie nĩ wakenio nĩwe.
ŨRITŨ WA 2: KŨIGUA ŨRĨ MŨNOGU MŨNO NA TA ŨTIGANĨIRIO.
Wahota kũigua gũtungata mwana waku mũrũaru ta kũranina hinya waku wothe. Jenny, mũciari bũrũri-inĩ wa New Zealand oigire ũũ: “Mĩaka mĩnini thutha wa mwana wakwa kũmenyeka atĩ arĩ na mũrimũ wa meciria na mũnyiginyigi, rĩrĩa rĩothe ndageria kũruta mawĩra mangĩ ma mũciĩ ndaaiguaga hinyĩrĩrĩkĩte mũno na ngarĩra.”
Ũritũ ũngĩ nĩ kwĩigua ta ũtiganĩirio. Ben nĩ arĩ mwana ũkoragwo na mũrimũ wa kwaga hinya mahĩndĩ. Oigire ũũ: “Andũ aingĩ gũtirĩ hingo kũna mangĩtaũkĩrũo nĩ maũndũ marĩa tũhiũranagia namo ũtũũro-inĩ.” Wahota kũigua ũkĩenda kwaria na mũndũ. Ĩndĩ arata aku arĩa aingĩ makoragwo na ciana irĩ na ũgima mwega wa mwĩrĩ. Kwoguo ũkaigua hinya kũmeera maũndũ marĩa ũrahĩtũkĩra.
ŨNDŨ ŨNGĨKA: Hoya ũteithio. Na waheo ũteithio ũwĩtĩkĩre. Juliana, ũrĩa ũkũgwetetwo hau kabere, oigire ũũ: “Rĩmwe na rĩmwe tũrĩ na mũthuri wakwa nĩ tũiguaga thoni kũhoya ũteithio.” O na kũrĩ ũguo aacokire akiuga ũũ: “Nĩ tũmenyete atĩ nĩ tũrabatara ũteithio wa andũ angĩ. Rĩrĩa andũ maratũteithia nĩ tũiguaga tũtarĩ na ihooru.” Mũndũ wa famĩlĩ kana mũrata wa hakuhĩ angĩĩrutĩra gũikara na mwana waku mũcemanio-inĩ wa Gĩkristiano kana mũcemanio-inĩ ũngĩ, onania gũkenio nĩ ũndũ ũcio. Thimo ĩmwe ya Bibilia yugaga ũũ: “Mũrata wa mũndũ amwendaga o hingo ciothe; aciaragwo atuĩke mũrũ wa nyina hingo ya mĩnyamaro.”—Thimo 17:17.
O nawe nĩ wagĩrĩirũo nĩ kũrũmbũiya ũgima waku wa mwĩrĩ. O ta ũrĩa ngaari ya gũkuua arũaru ĩbataraga gũikara ĩkĩongagĩrĩrũo maguta angĩkorũo nĩ ĩgũthiĩ na mbere gũtwara arũaru thibitarĩ-rĩ, noguo o nawe, no mũhaka ũikarage ũkĩongagĩrĩra mwĩrĩ waku hinya na njĩra ya kũrĩa wega, gwĩka maũndũ ma kũnogora mwĩrĩ, na kũhurũka nĩguo ũhotage gũthiĩ na mbere gũtungata mwana waku ũrĩa kwagĩrĩire. Javier, ũrĩa ũkoragwo na mwana ũrĩ na wonje oigire ũũ: “Tondũ mwana wakwa ndangĩĩtwara na magũrũ-rĩ, ngeragia kũrĩa wega tondũ nĩ niĩ ndĩmũtwaraga harĩa hothe egũthiĩ.”
Ũngĩruta kũ mahinda ma kũrũmbũiya ũgima waku wa mwĩrĩ? Aciari amwe nĩ macenjanagia magĩtungata mwana wao. Nĩ ũndũ ũcio, mũciari ũmwe akagĩa na mweke wa kũhurũka kana kũhingia maũndũ mangĩ make. Ũkũbatara gũcaria mahinda kuuma maũndũ-inĩ marĩa matarĩ ma o mũhaka, na ti ũndũ mũhũthũ kũgĩa na ũigananĩru. Ĩndĩ o ta ũrĩa Mayuri, mũciari bũrũri-inĩ wa India oigire, “Thutha wa ihinda nĩ ũrĩmenyera.”
Aria na mũrata wa kwĩhokeka. O na arata arĩa matarĩ na ciana irĩ na mawathe no makũmĩrĩrie. Ningĩ no ũhoe Jehova Ngai. Hihi kũna mahoya no magũteithie? Yazmin arĩ ciana igĩrĩ ikoragwo na mũrimũ wa mahũri. Oigire ũũ: “Kũrĩ mahinda ndanakorũo na mĩtangĩko mĩnene nginya ngaigua ta ingĩkua.” Aacokire akiuga ũũ: “Hoyaga Jehova anyũmĩrĩrie na ahe hinya. Ndeka ũguo ngaigua no hote gũthiĩ na mbere.”—Thaburi 145:18.
GERIA ŨŨ: Thuthuria irio iria ũrĩaga, rĩrĩa wĩkaga maũndũ ma kũnogora mwĩrĩ na kana nĩ ũkomaga toro wa kũigana. Wĩcirie ũrĩa ũngĩcaria mahinda kuuma maũndũ-inĩ marĩa matarĩ ma o mũhaka nĩ getha ũrũmbũyagie ũgima waku wa mwĩrĩ. Ikara ũkĩgarũragĩra maũndũ maku kũringana na mabataro.
ŨRITŨ WA 3: KŨRŨMBŨIYA MWANA WAKU MŨRŨARU GŨKĨRA ARĨA ANGĨ FAMĨLĨ-INĨ.
Irio iria famĩlĩ ĩkũrĩa, kũrĩa ĩgũthiĩ na mahinda marĩa aciari mekũhũthĩra harĩ o mwana—maũndũ macio no mehocie harĩ mũrimũ wa mwana. Ũndũ ũcio wahota gũtũma ciana iria ingĩ cione ta citararũmbũiyo. Ningĩ aciari no mahũthĩre mahinda maingĩ mũno magĩtungatĩra mwana wao mũrũaru nginya kĩhiko kĩao kĩgĩe na mathĩna. Lionel, mũciari bũrũri-inĩ wa Liberia oigire ũũ: “Rĩmwe na rĩmwe mũtumia wakwa oigaga atĩ nĩwe ũrutaga wĩra ũrĩa mũingĩ na atĩ niĩ nditungataga mwana witũ. Njiguaga ahũthĩtie mũno, na rĩmwe na rĩmwe nĩ ndĩmũcokagĩria ũũru.”
ŨRĨA ŨNGĨKA: Nĩguo wonie ciana ciaku ciothe atĩ nĩ ũcirũmbũyagia-rĩ, banga mwĩkage maũndũ marĩa ikenagĩra. Jenny, ũrĩa ũkũgwetetwo hau kabere, oigire ũũ: “Kũrĩ hĩndĩ twĩkagĩra mwana witũ ũrĩa mũkũrũ kaũndũ ka mwanya ona akorũo no gũthiĩ kũrĩa irio cia mĩaraho mũkawa-inĩ ũrĩa endete.”
Nĩguo ũgitĩre kĩhiko gĩaku, aragiai na mũkahoyaga hamwe na ũrĩa mũhikanĩtie nake. Aseem, mũciari bũrũri-inĩ wa India ũrĩa mwana wake akoragwo na mũrimũ ta wa kĩbaba oigire ũũ: “O na gũtuĩka nĩ kũrĩ hĩndĩ tũrĩ na mũtumia wakwa tũiguaga tũnogete mũno na tũgakua ngoro-rĩ, nĩ tũbangaga mahinda ma gũikara thĩ, tũkaria, na tũkahoya hamwe. Rũcinĩ o rũcinĩ ciana citũ itanokĩra, nĩ twaragĩrĩria mũhari mũna wa Bibilia.” Athuri angĩ na atumia ao magĩaga na ihinda rĩa gũtereta marĩ oiki mbere ya gũthiĩ toro. Kwaranĩria ta kũu mũrĩ o inyuerĩ na kũhoya kuuma ngoro nĩ kũrĩkagĩra kĩhiko kĩanyu hinya hĩndĩ ya mĩtangĩko mĩnene. (Thimo 15:22) Mũthuri ũmwe na mũtumia wake mooigire ũũ: “Mamwe ma mahinda marĩa mega mũno ũtũũro-inĩ witũ, nĩ marĩa twanakorũo na mahinda maritũ mũno.”
GERIA ŨŨ: Gathagĩrĩria ciana icio ingĩ ciaku rĩrĩa cieka ũndũ o wothe wa gũteithia mwana ũrĩa mũrũaru. Hingo ciothe onanagia wendo harĩ ciana icio ingĩ na mũndũ ũrĩa mũhikanĩtie nake na ũmonagie othe atĩ nĩ a bata.
TŨŨRIA MWĨHOKO WAKU
Bibilia ĩranĩire atĩ ica ikuhĩ Ngai nĩ arĩeheria mĩrimũ na mawathe mothe marĩa mathĩnagia andũ ethĩ na akũrũ. (Kũguũrĩrio 21:3, 4) Hĩndĩ ĩyo, “mũndũ ũrĩa ũtũũraga bũrũri ũcio ndarĩ hingo agacoka kuuga ũũ: Ndĩ mũrũaru.” *—Isaia 33:24.
Gwa kahinda gaka, no ũtoorie o na ũrĩ na mwana ũrĩ na wathe. Carlo na Mia arĩa mekũgwetetwo hau kabere moigire ũũ: “Ndũgakue ngoro rĩrĩa wona ta maũndũ mothe marathiĩ ũũru. Kenagio nĩ maũndũ marĩa mwana waku ahotaga gwĩka tondũ nĩ maingĩ.” ▪
^ kib. 3 Marĩtwa thĩinĩ wa gĩcunjĩ gĩkĩ nĩ macenjetio.
^ kib. 29 No ũthome ũhoro makĩria wĩgiĩ kĩĩranĩro kĩa Bibilia kĩgiĩ ũgima mũkinyanĩru wa mwĩrĩ thĩinĩ wa gĩcunjĩ gĩa 3 kĩa ibuku, Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna? rĩrĩa rĩcabĩtwo nĩ Aira a Jehova.
WĨYŨRIE . . .
- Nĩ atĩa njĩkaga nĩguo ndũũre ndĩ na hinya kĩĩmwĩrĩ, kĩĩmeciria, na kĩĩroho?
- Riita rĩa mũico kũgathĩrĩria ciana icio ingĩ ciakwa nĩ ũndũ wa ũteithio wacio nĩ rĩ?


text:
Ndege
Matemo Tekinoronjĩ ya ndege ya njĩrĩrie ĩĩ macini cietagwo glinder ĩria cia thondekirwo nĩ Wright brothers.
Contents
Mithemba ya ndege[edit | edit source]
Ndege cia kĩbĩrĩrĩki
Ndege cia ciana[edit | edit source]
Ithondekagwo nĩ ciana ĩgĩtũmira mahuti ma mabebe. Mahuti meri ma rectangle mayitithanagio na ngũcũrũra mĩhari ĩrĩ na kuĩgĩria rĩu rĩngĩ hau gatagatĩ. ĩrima rĩgatũrũwo hau gatagati na kamũti kũigirĩo ho. Ndege ĩno Kana gatekerega na kurĩa ruhuho rurauma koete ndege na ĩguru.
Ndege cia maratathi[edit | edit source]
Maratathi nĩ matumagirwo nĩ mainjinia gũthondeka indo cia kugeria iria ciĩtagwo prototype na Gĩthungu. Ndege cia ciana cia maratathi onacio nĩkoragwo kwo ta iria cionanĩtio wiki Junior [[1]]
Kambuni cia gũthondeka ndege cia biacara[edit | edit source]
Boeing ithodekagirwo USA
AirBus ithodekagirwo mabururi ma Eastern Europe
Mabũrũri mathondekaga ndege cia mbiacara[edit | edit source]
USA, Chaina, Russia, Brazil, Germany.
References[edit | edit source]
1. Big book of fun experiments/Paper experiments http://en.wikibooks.org/wiki/Wikijunior:Big_Book_of_Fun_Science_Experiments/Paper_Helicopter 20 June 2011


text:
Ũrĩa ithe wa mũndũ athikagwo
- Details
- Published Date
- Written by Editor
- Category: Unduire Witu
Muthuri angĩakuire kũringana na ũgĩkũyũ, athikagwo nĩ ihĩĩ ciake. Anyitagwo mũtwe nĩ ũrĩa mũkũrũ na acio angĩ nao makamũnyita gĩthũri na magũrũ.
Kĩimba gĩake kĩoyagwo gĩkaigwo gĩthaku-inĩ gĩkomeirio ndarũa ya ũrĩrĩ wake.
Athuri arĩa moĩ ũrĩa irima rĩenjagwo nĩ metagwo nĩguo matarĩrie irima ũrĩa rĩkwenjwo.
Nĩ maheagwo thenge marĩage kaira irima rĩu rĩenjetwo nĩ marigithathi ma mũthuri ũcio. Thenge o ĩngĩ nĩ yarutagwo na ĩgathĩnjĩrwo nja ya nyũmba.
Irima rĩenjagwo nja ya kĩrara kĩrĩa gĩteagwo takataka cia mũciĩ ũcio. Athuuri a gũtaarana ũrĩa irima rĩkwenjwo nĩ mathiaga hakuhĩ na harĩa rĩrenjerwo nĩguo monanĩrĩrie ũrĩa rĩgũikara.
No rĩrĩa irima rĩrenjwo, gũtirĩ mũndũ wagĩrĩire kwarĩria ũngĩ kana kwenja irima rĩu arĩ thĩinĩ.
Thutha wa irima kũrĩka mũkui nĩ arehagwo na akaharũkio irima akometio na guoko kwa ũrĩo. Nĩ acookaga agakũnjwo magũrũ na thutha ũcio akahumbĩrwo na rũũa rwa thenge ĩrĩa ĩgũthĩnjĩtwo.
Gĩtũmi gĩa kũmũhumbĩra na rũũa rũrũ kĩarĩ kũmũgitĩra kuumana na tĩĩri.
Ũrĩa mũkũrũ biũ nĩwe wanmbaga gũikia tĩĩri na aya angĩ makarũmĩrĩra mathingatanĩte na ũkũrũ wao.
Thutha wa kũmũthika nĩ maigagĩrĩra mĩtĩ ya mĩigua na makĩria mĩtũra. Gĩtũmi kĩarĩ kũgitĩra irima rĩu kũhurio nĩ hiti.
Mainũka, maheagwo nyama ya thenge ĩrĩa ya keerĩ yakoragwo ĩthĩnjĩirwo nja makarĩa.
No nginya andũ othe a mũciĩ mangĩakorirwo hau agĩthikwo nginya mũndũ ũrĩa ũikaraga haraihu na mũciĩ no nginya angĩetereirwo akinye thutha wa gũkinyĩrio ndũmĩrĩri ya gĩkuũ kĩu.
Ihinda rĩu rĩa macakaya thutha wa kũmũthika, amũthiki magĩrĩirwo gũkomaga thingira wa ithe na matingĩathire nyũmba ciao nĩguo matikonane na aka ao ihinda rĩrĩa rĩathanĩtwo rĩtathirĩte. Ihinda rĩrĩ rĩetagwo rĩa hukũro. Na rĩakoragwo nginya mũkui atuĩke hũkũro.
Thutha wa mĩeri ĩĩri ciana cia andu othe iria itaatemeirũo mathi, kana kũrutĩrũo maambura, igagĩtemwo mathi hatarĩ maambura.
Gwekagwo ũguo nĩguo hukũro ya ithe yambĩrĩrio. Mathi maathira-rĩ, ahukũri magaikara mĩeri ĩngĩ ĩtatũ nĩ getha mũkui aambe atuĩke ngingo.
Thutha wa ũgũo maambĩrĩrie hukũro. Mĩeri ĩo yathira-rĩ, athuri arĩa moĩ kĩrĩra kĩa hukũro magetwo nĩguo mataarane ũrĩa gũgwĩkwo.
Moka maambaga gũtuĩria kana ciana ciakuo nĩ ndeme mathi na igacokio mahu-inĩ.
No matwĩragia kana hihi arũme no makorũo monanĩte na aka ao.
Mũcuumani, na mũtumia wa kwenjana nĩmethagwo. Na no kwarugagwo njohi ĩngĩ, na hagethũo ndũrũme ya mwĩrĩ ũmwe ĩrĩ gĩthita gĩtarĩ rũgoci.
O mũndũ ethaga yake, na no methaga muoi nda ya ndũrũme ĩrĩa ĩgathĩnjwo na akuue mũtwe. No methaga rũũa rũkũrũ rũa ng’ondu nĩguo rũgatemwo tũtamĩ.
Athuri maanyua njohi makainũka. Mũthenya wa gĩathĩ wakinya, nĩ macokaga kuo na mũcuumani na mwenjani kũrĩa makoraga maũndũ mahaarĩirio o ũrĩa maathanĩte.
Hĩndĩ ya hukũro arũme othe mambaga kũruta mathaga mao mothe ma mwena wa ũrĩo, nao atumia na ciana cia airĩtu makaruta ma ũmotho na makarara ũguo.
Gwakĩa athuri a kĩrĩra na mũcuumani magathĩnja ndũrũme ya mwĩrĩ ũmwe. Yamiragĩrio o hakuhĩ na mũciĩ na mahu magatũndĩrwo.
Ainũkaga na mũtwe, mathagiro na rũũa akainũkia.
Nyama icio ingĩ ciacinagĩrwo o hau na ikarĩĩo nĩ andũ a mũciĩ othe.
Gĩthũri kĩambaga kũrũmwo nĩ irigithathi rĩa mũkui, nao acio angĩ magathiĩ magĩkĩrũmaga o ũrĩa marũmanĩrĩire. Noguo atumia mekaga maagaĩrũo ciao.
Makĩrĩa nyama, nĩ magarũraga tũtami tũrĩa makoragwo macuhĩtie ngingo o makĩrĩaga nyama.
Gũkũ kwarĩ kũgarũra ithe nguo.
Atumia meeragwo mohere anake ake nyeki tondũ hihi agĩkua ndegaĩte. Atumia macokaga makerwo magwetere mwanake ũrĩa ũrĩmateithagia mbere ya athuri acio nĩgetha, o na angĩkorwo tiwe nyina mũmũciari, atuĩke o ta nyina.
Wohanĩri-inĩ ũcio wa nyeki-rĩ, o na mũtumia angĩohera mũriũ nĩ onagwo ta ekĩte wega makĩria nĩ ũndũ nĩ onania atĩ we arĩĩhokaga o mũriũ.
Mwanake ũcio o nake nĩ ehĩtaga atĩ nĩ arĩteithagia mũtumia ũcio o ũrĩa angĩteithia nyina mũmũciari.
Hĩndĩ ya kwĩhĩta, manyuagĩra ũcũrũ wa gĩthambio kĩa mũhĩa kũu yũmba-inĩ ĩo nĩguo ũndũ ũcio ũtũũre na ũrũme.
Mũhu wa riiko rĩrĩa rĩahĩhagĩrio nyama wahatagwo wothe ũgaitwo gĩthaka-inĩ hamwe na ndara na mathĩnjĩro.
Andũ macokaga magethamba kũringana na ũkũrũ wao makiugaga. Gũkũ nĩ gwĩthamba gĩkuũ na makehaka maguta marĩa magathimirwo nyama-inĩ.
Mathaga marĩa maarutĩtwo nĩ macokagĩrio ene mũthenya ũyũ ũngĩ.
Tutami tũrĩa makoragwo meyohete twateagwo gĩthaka-inĩ kũndũ kũraya na mũciĩ.
Amarori arĩa nĩ arata na athoni mathiaga kũmarora na ng’ondu na kĩnya kĩa njohi.
Mweri wa keerĩ mbũri ya ngoma nĩ yathĩnjagwo ya gũtindĩka mũkui ndakanacokie ũũru kũu mũciĩ.
Undũ ũyũ wonanagia atĩ ona andũ makua matiathiraga.
Maũndũ macio maathira hagethũo athuri a kũruta maambura, na mambaga kuonana na atumia a mũkui nĩ getha maguta marĩa ehakĩirũo nĩ atumia ake maikare ta maahurũo, na ningĩ nĩ getha ihĩĩ ciake ihingũrĩrũo kuonana na aka acio.
Hatirĩ mũndũ-wa-nja ũngĩonanwo nake ihinda-inĩ rĩu. Thutha wa ũguo mũndũ mũgo agatahĩkia andũ acio othe, na maikaranga mũciĩ wao ũgathamĩrio hangĩ.


text:
Aikari kũria thirikari ĩthinge barabara cia Nyeri marima
- Published Date
- Written by Githinji Wachira
- Category: Unduire Witu
Makanika agĩthondeka ngari thutha wa gũthũkĩra bara ya Nyeri-Skuta
Aikari a kaũnti ya Nyeri nĩ morĩtie minithitĩrĩ ya barabara yarahũke na ĩthondeke barabara imwe iria marauga nĩ iramathũkangĩria ngari ciao nĩ gũthũka.
Bara ĩmwe ya iria thũku mũno nĩ ta ya Nyeri gũthiĩ gatitũ ĩrĩa ĩrĩ thĩinĩ wa taũni ya Nyeri na icigo imwe cia mathĩra iria aikari marauga ciambũkĩte rami ũru.
“Tarora ngari ĩno wone ũrĩa ĩthũkangĩte nĩ ũndũ wa bara ĩno gũthũka. Nĩ tũroria minithitĩrĩ ya barabara mwena ũyũ ĩrore ndeto ĩno nĩguo tũnyihie mahũthĩro ma kũgũra magũrũ meerũ o mweri, na mũtũrĩre nĩguo ũritũhire,” kĩgonyi ũmwe nĩ augĩte.Read more: Aikari kũria thirikari ĩthinge barabara cia Nyeri marima
Ngucanio kũmĩra thothaitĩ-inĩ ya Mũtheka
- Published Date
- Written by Gĩthinji Wachira
- Category: Unduire Witu
Arĩmi arĩa mararegana na ũtongoria wa thothaitĩ marĩ nja ya kĩharo makĩarĩrio nĩ mũthigari wa wathani wa matũũra
Njũkanĩrĩro nĩ yumĩrĩte gatagatĩ ga Kamĩtĩ na arĩmi a kahũwa a thothaĩtĩ ya Mũtheka mwena wa Tetu kaũnti-inĩ ya Nyeri makiuga mbeca ciao nĩ irĩtwo.
Thĩna ũyũ umĩrĩte thutha wa gĩthĩi gĩa Kĩandũ kũũga atĩ mbeca cia gĩthĩi kĩu nĩ irahũthĩka kũrĩha mahũthĩra ma ithĩi iria itarahota kwĩrũgamĩrira. No marekũa atĩ mbeca imwe nĩhũthĩre ũũru nĩ atongoria ao. Read more: Ngucanio kũmĩra thothaitĩ-inĩ ya Mũtheka
Mũthuuri igooti-inĩ nĩ kunyita mwana kĩahinya
- Published Date
- Written by Kings Waweru
- Category: Unduire Witu
Mũthuri ũmwe wa ũkũrũ wa gatagatĩ-inĩ nĩ akinyĩtio igooti-inĩ rĩa Nanyuki agũmĩirwo nĩ thitango ya kũnyita kĩa hinya mwana wa mĩaka kenda.
Paul Mukekenyi Mwangi kuuma gĩcagi kĩa Mureru, Kieni ya irathĩro athitangĩtwo atĩ ekire ihĩtia rĩu tarĩki 22 mweri wa mwambĩrĩrio mwaka ũyũ.
Mũtongoria wa thitango erire igooti atĩ mwĩkũĩrwo ũcio ekire ihĩtia rĩu kĩndũ thaa ithatũ mũthenya ũcio.
No ang’etherirwo nĩ thitango ĩngĩ ya kũhambata mwana ũcio ciĩga ciake cia hitho.
Nĩ areganĩte na thitango icio na akarekererio na mbondi ya ciringi 50,000 na mũrũgamĩrĩri ũmwe wa mũigana o ta ũcio.
Mũcirithania Jesee Nyaga athanĩte cira ũcio ũgathikĩrĩrio mweri 13 wa gatatũ mwaka ũyũ.
Nguyai kũria IEBC ĩkĩrĩre waragania ithuurano-inĩ nene
Komiconi ya ithuurano na mĩhaka nĩyo IEBC nĩ yũrĩtio ĩtigĩrĩre atĩ nĩyahee akenya gĩthuurano kĩrĩ na waragania.
“Gũtwarwo gwa ithuurano nene mwaka mũku nĩ igooti nĩ kũraheire komiconi ĩno ihinda rĩega rĩa kwĩharĩria nĩguo ĩhe akenya gĩthuurano kĩrĩ na waragania,” Nguyai nĩ agwetete.
Read more: Nguyai kũria IEBC ĩkĩrĩre waragania ithuurano-inĩ nene
Atumia kwĩgacĩrithia na ũrĩithi wa ciũngũyũ
- Published Date
- Written by Kings Waweru
- Category: Unduire Witu
Mutumia kũnyitwo nĩ gũtharĩkĩra mũthuriwe Nyeri
Mũtumia kũiya indo cia mũmwandĩki Nyeri
- Published Date
- Written by Peris Wairimu
- Category: Unduire Witu
Knut kũmenereria woyani wa arutwo a thekondarĩ
- Published Date
- Written by Peris Wairimu
- Category: Unduire Witu
Ciana kwĩingĩra ũici-inĩ wa kahũwa
- Published Date
- Written by Githinji Wacira
- Category: Unduire Witu


text:
Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna?
Ibuku rĩrĩ rĩrongoreirio gũgũteithia gũtaũkĩrũo nĩ morutani matiganĩte ma Bibilia ta, kĩrĩa gĩtũmaga tũnyamarĩke, gũthiaga atĩa mũndũ akua, ũrĩa ũngĩgĩa na famĩlĩ ĩna gĩkeno, na mangĩ maingĩ.
Hihi Ũũ Nĩguo Ngai Aatanyĩte?
Kwahoteka nĩ ũrigagwo nĩ kĩrĩa gĩtũmaga gũkorũo na mathĩna maingĩ ũguo. Hihi nĩ ũĩ Bibilia nĩ ĩrutanaga atĩ maũndũ nĩ marĩcenjia biũ na atĩ o nawe no ũgunĩke?
GĨCUNJĨ KĨA 1
Ma Ĩrĩa Ĩkoniĩ Ngai nĩ Ĩrĩkũ?
Hihi nĩ wonaga ta Ngai agwĩciragia? Wĩrute ũhoro wĩgiĩ ngumo ciake na ũrĩa ũngĩmũkuhĩrĩria.
GĨCUNJĨ GĨA 2
Bibilia—Ibuku Riumĩte Kwĩ Ngai
Bibilia ĩngĩgũteithia atĩa kũhiũrania na mathĩna maku we mwene? Tũngĩhoka morathi mayo nĩkĩ?
GĨCUNJĨ GĨA 3
Muoroto wa Ngai Harĩ Thĩ Nĩ Ũrĩkũ?
Hihi mũoroto wa Ngai wa kũrehe Paradiso gũkũ thĩ nĩ ũgakinyanĩra o rĩ? Angĩkorũo nĩguo-rĩ, ũgakinyanĩra rĩ?
GĨCUNJĨ GĨA 4
Jesu Kristo Nũũ?
Wĩrute kĩrĩa gĩtũmaga Jesu akorũo arĩ we Mesia ũrĩa weranĩirũo, kũrĩa oimire, na kĩrĩa gĩtũmaga eetwo Mũrũ-wa-Mũmwe wa Ngai.
GĨCUNJĨ GĨA 5
Ũkũũri
—Kĩheo kĩa Ngai Kĩnene Makĩria
Ũkũũri nĩ kĩĩ? Ũngĩgunĩka atĩa nĩ ũkũũri?
GĨCUNJĨ GĨA 6
Akuũ Marĩ Kũ?
Wĩrute ũrĩa Bibilia yugaga igũrũ rĩgiĩ kũrĩa akuũ marĩ na kĩrĩa gĩtũmaga andũ makue.
GĨCUNJĨ KĨA 7
Kĩĩrĩgĩrĩro kĩa Ma Harĩ Endwa Aku Arĩa Makuĩte
Hihi nĩ ũrĩ wakuĩrũo nĩ mũndũ wendete? Nĩ ũkamuona rĩngĩ hihi? Wĩrute ũrĩa Bibilia ĩrutanaga igũrũ rĩgiĩ ũriũkio.
GĨCUNJĨ GĨA 8
Ũthamaki wa Ngai Nĩ Kĩĩ?
Andũ aingĩ nĩ moĩ ihoya rĩrĩa rĩa Ithe Witũ. Ciugo: “Ũthamaki waku ũũke,” ciugĩte atĩa?
GĨCUNJĨ GĨA 9
Hihi Tũratũũra “Matukũ Marĩa ma Kũrigĩrĩria”?
Rora wone ũrĩa maũndũ maingĩ marĩa marekĩka ũmũthĩ maronania kũna atĩ tũratũũra “matukũ marĩa ma kũrigĩrĩria” marĩa maarathĩtwo nĩ Bibilia.
GĨCUNJĨ GĨA 10
Ũrĩa Ciũmbe cia Roho Ihutagia Ũtũũro Witũ
Bibilia nĩ yarĩtie ũhoro wa araika o na wa ndaimono. Hihi nĩ kũrĩ ciũmbe cia roho? Nĩ ihutagia ũtũũro waku?
GĨCUNJĨ GĨA 11
Ngai Etĩkĩrĩtie Mĩnyamaro Nĩkĩ?
Andũ aingĩ meciragia atĩ Ngai nĩwe ũrehagĩre andũ mĩnyamaro. We ũgwĩciria atĩa? Wĩrute ũrĩa Ngai oigaga igũrũ rĩgiĩ kĩrĩa gĩtũmaga andũ manyamarĩke.
GĨCUNJĨ GĨA 12
Gũtũũra na Njĩra Ĩrĩa Ĩkenagia Ngai
No tũhote gũtũũra ũtũũro ũrĩa ũkenagia Jehova. Ũhoro wa ma nĩ atĩ no ũtuĩke mũrata wake.
GĨCUNJĨ GĨA 13
Kuona Muoyo ta Ũrĩa Ngai Awonaga
Ngai onaga atĩa muoyo wa nyamũ, kũruta nda, na gwĩkĩrũo thakame?
GĨCUNJĨ GĨA 14
Ũrĩa Ũngĩthondeka Mũtũũrĩre wa Famĩlĩ wĩ na Gĩkeno
Jesu nĩ aigire kĩonereria kĩega kĩa wendo harĩ athuri, atumia, aciari o na ciana. Tũngĩĩruta atĩa kuumana nake?
GĨCUNJĨ GĨA 15
Ũthathaiya Ũrĩa Ngai Etĩkĩraga
Wĩrute maũndũ matandatũ marĩa monanagia arĩa mathathayagia Ngai ũrĩa wa ma.
GĨCUNJĨ GĨA 16
Rũmia Ũthathaiya Ũrĩa wa Ma
Nĩ moritũ marĩkũ ũngĩcemania namo rĩrĩa ũrataarĩria andũ angĩ wĩtĩkio waku? Ũngĩka ũguo atĩa ũtekũmarakaria?
GĨCUNJĨ GĨA 17
Kuhĩrĩria Ngai na Mahoya
Hihi Ngai nĩ athikagĩrĩria mahoya maku? Nĩguo tũmenye macokio ma kĩũria kĩu twagĩrĩirũo nĩ kũmenya ũrĩa Bibilia ĩrutanaga igũrũ rĩgiĩ mahoya.
GĨCUNJĨ GĨA 18
Ũbatithio na Ũkuruhanu Waku na Ngai
Nĩ maũndũ marĩkũ mũndũ agĩrĩirũo nĩ kũhingia nĩguo agĩrĩre kũbatithio? Wĩrute kĩrĩa ũbatithio wonanagia, na ũrĩa ũbatiĩ gwĩkwo
GĨCUNJĨ GĨA 19
Ikara Wendo-inĩ wa Ngai
Tũngĩonania atĩa wendo na ngatho ciitũ nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa Ngai atwĩkĩire?
ŨHORO MUONGERERE
Rĩĩtwa rĩa Ngai
—Ũrĩa Riugĩte na Ũrĩa Rĩhũthagĩrũo
Ataũri aingĩ a Bibilia nĩ meheretie rĩĩtwa rĩa Ngai Bibilia-inĩ. Nĩkĩ hihi? Hihi nĩ twagĩrĩirũo nĩ kũhũthĩra rĩĩtwa rĩa Ngai?
ŨHORO MUONGERERE
Ũrĩa Ũnabii wa Danieli Waarathĩte Gũũka kwa Mesia
Ngai nĩ aguũrĩtie ũhoro wa ihinda rĩrĩa Mesia angĩkoimĩra, makĩria ma mĩaka 500 mbere ĩyo. Wĩrute ũhoro wa ũrathi ũcio wa kũgegania!
ŨHORO MUONGERERE
Jesu Kristo
—Mesia Ũrĩa Weranĩirũo
Jesu nĩ aahingirie morathi mothe marĩa maarathĩtwo megiĩ Mesia. Rora Bibilia-inĩ yaku wone ũrĩa aahingirie morathi macio.
ŨHORO MUONGERERE
Ma Ĩrĩa Ĩkoniĩ Ithe, Mũriũ, na Roho Mũtheru
Andũ aingĩ metĩkĩtie atĩ ũrutani wa Ũtatũ uumanĩte na Bibilia. Hihi ũguo nĩguo kũrĩ?
ŨHORO MUONGERERE
Kĩrĩa Gĩtũmaga Akristiano a Ma Matikahũthĩre Mũtharaba Ũthathaiya-inĩ
Hihi Jesu aakuĩrĩire mũtharaba-inĩ? Thoma macokio ma kĩũria kĩu Bibilia-inĩ.
ŨHORO MUONGERERE
Irio cia Mwathani—Gĩkũngũĩro Gĩkumagia Ngai
Akristiano nĩ mathĩtwo makũngũyagĩre Kĩririkano gĩa gĩkuũ kĩa Kristo. Kĩagĩrĩire gwĩkwo na njĩra ĩrĩkũ, na kĩagĩrĩire gwĩkwo rĩ?
ŨHORO MUONGERERE
Ciugo “Muoyo” na “Roho” Ciugĩte Atĩa Hihi
Andũ angĩ metĩkĩtie atĩ mũndũ akua nĩ harĩ kĩndũ kiumaga gĩgathiĩ na mbere gũtũũra. Kiugo kĩa Ngai kiugaga atĩa?
ŨHORO MUONGERERE
Kwa Ngoma nĩ Kĩĩ?
Bibilia imwe itaũrĩte ciugo Sheol na Hades ta “mbĩrĩra” kana “kwa ngoma.” Ciugo icio ciugĩte atĩa hihi?
ŨHORO MUONGERERE
Mũthenya wa Gũtuanĩra nĩ Kĩĩ?
Thoma wone ũrĩa mũthenya wa gũtuanĩra ũkaarehe irathimo nyingĩ kũrĩ andũ arĩa othe ehokeku.
ŨHORO MUONGERERE
1914
—Mwaka wĩ Bata Thĩinĩ wa Ũrathi wa Bibilia
Kũrĩ na ũira ũrĩkũ Bibilia-inĩ wa kuonania atĩ mwaka wa 1914 warĩ mwaka wa bata?
ŨHORO MUONGERERE
Mikaeli, Mũraika Ũrĩa Mũnene Nũũ?
Bibilia nĩ ĩguũrĩtie Mikaeli, mũraika ũrĩa mũnene. Thoma ũhoro wake na wĩrute maũndũ marĩa areka ũmũthĩ.
ŨHORO MUONGERERE
Gũkũũrana “Babuloni Ũrĩa Mũnene”
Ibuku rĩa Kũguũrĩrio nĩ rĩgwetete ũhoro wa mũtumia wĩtagwo “Babuloni ũrĩa Mũnene.” Hihi nĩ mũtumia wa biũ? Na Bibilia yugĩte atĩa ũhoro wake?
ŨHORO MUONGERERE
Hihi Jesu Aaciarirũo Dicemba?
Wĩcirie ũrĩa rĩera rĩahaanaga hĩndĩ ĩrĩa Jesu aaciarirũo. Ũndũ ũcio ũratũruta atĩa?
ŨHORO MUONGERERE
Hihi nĩ Twagĩrĩirũo Gũkũngũĩra Thigũkũ?
Kĩhumo gĩa thigũkũ iria nyende mũno ũmũthĩ nĩ kĩrĩkũ hihi? No ũmake mũno ũngĩmenya macokio.


text:
Gĩgĩkũyũ
Matemo[edit | edit source]
Mũigana wa thiomi cia Abĩrika nĩ gĩcunjĩ kĩmwe gĩa ithatũ gĩa thiomi ciothe cia thĩ. Imwe cia cio ciaragio mabũrũri-inĩ maingĩ nĩ andũ milioni nyingĩ no nĩ iteanĩirio na igakomererio nĩ thiomi cia ageni kwambĩrĩria mĩaka ya 1900 kĩambĩrĩria-inĩ. Nĩ ũndũ rũthiomi nĩ ruo rũkuuaga mũtũũrĩre wa andũ mwanya, thiomi ng’eni itingĩhota gũkuua mũtũũrĩre wa andũ a Abĩrika. Ũhũthĩri wa thiomi ng’eni mathukuru-inĩ ũrutaga ciana kwaga kwĩyona ũrĩa kwagĩrĩire kana kwĩrora na maitho ma ageni eene thiomi icio ng’eni cihũthĩraga.
Nĩ gũkoretwo na mĩcemanio mĩingĩ ya kwarĩrĩria ũkũria wa thiomi cia Afrika na ũhũthĩri wa cio mathomo-inĩ, no maũndũ macio matirĩ mahinga. Thiomi cia Abĩrika itirakũranĩra na thĩ hamwe na sayanisi ta ũrĩa ciagĩrĩirũo nĩ ũndũ arĩa athomu kaingĩ matiandĩkaga maũgĩ mao na thiomi icio. Tondũ rũthiomi nĩ ikũmbĩ rĩa kĩririkano kĩa mũingĩ (Thiong'o, 1986) na nĩ gũkoretwo na ũteanĩria na wonoria wa ũgĩ kuma thiomi-inĩ cia Afrika hatarĩ gũciongerera ũgĩ mwerũ, mũicoi-nĩ Abĩrika ĩtigĩtwo na makũmbĩ iberi, tũkĩaria ma kana na ngerekano. Na tondũ ũgĩ ũrĩa woneka ndũcokagĩrĩra thiomi cia Abĩrika nĩ ũndũ nĩ iteanĩirio, gĩthomo kĩa Abĩrika gĩtirĩ irĩ kana irĩĩri cia bata. Ĩndĩ, o na kwĩ na ikwĩro ta icio, mũng’eng’ano wa gũkũria thiomi cia Afrika nĩ wambĩrĩirie na wĩra ũyũ wa bata no mũhaka ũrĩke tondũ gũtirĩ mũndũ ũngĩhota kũgirĩrĩria rĩciria kahinda ka rĩo ge gakinyu.
Kĩambĩrĩria[edit | edit source]
Abirika ĩ thiomi makĩria ma 2,000, iria arĩ gĩcunjĩ kĩmwe gĩa ithatũ gĩa thiomi ciothe cia thĩ. Thiomi imwe cia Abirika ta Gĩthwaĩri kwa mũhiano, kĩrĩa kĩaragio mabũrũriinĩ maingĩ ma Abirika ya Irathĩro na Abirika ya Gatagatĩ, ciaragio nĩ andũ makĩria ma mirioni 50.
O na thiomi icio ikiaragio nĩ andũ aingĩ ũguo, ti cio ithomithanagia mathukuruinĩ na o na itithomagwo mabũrũriinĩ maingĩ ma Abirika. Gĩtũmi kĩmwe gĩa thiomi ici kwaga gũthomithania kana gũthomwo mathukuruinĩ ma Abirika nĩ gũkomererio nĩ thiomi cia gĩkoronĩ kuma kĩambĩrĩria kĩa mĩaka ya 1900, na gĩtũmi kĩngĩ nĩ gũteanĩrio nĩ thirikari cia Abirika kuma cianyita “wĩyathi” kwambĩrĩria mũico wa mĩaka ya 1950. Nĩ guo tũmeye wega kĩrĩa gĩtũmaga thiomi cia Abirika iteanĩrio ũguo, no mũhaka tũikie maitho harĩ hithitũrĩ ya thiomi cia Abirika kuma hĩndĩ ya gĩkoronĩ.
Ciathĩrĩro[edit | edit source]
- Ngũgĩ wa Thiong'o, 1986. Decolonising the Mind: The Politics of Language in African Literature. (ISBN 0-435-08016-4)
- Muigwithania 2.0 - First Kikuyu Newspaper revived on the Internet


text:
Kĩrĩnyaga
Muri wa Kiugo Kĩrĩnyaga uumĩte harĩ kiugo Nyaga kĩrĩa ũingi wakĩo nĩ Manyaganyaga kana Nyaganyaga. Kĩrĩma gĩa Kĩrĩnyaga kĩonekaga kĩrĩ na nyaga (Nyaganyaga)(gĩthwaĩri: "madoadoa") nĩ toondũ wa ira (gĩthwaĩri: barafu) rĩrĩa rĩkoragwo rĩnyagĩĩte tũthũrũmũndũ-inĩ (peak) twa kĩrĩma kĩu. Kĩrĩnyaga nĩ kĩrĩma kĩrĩa kĩna nyaga (spotted mountain). Ira thĩinĩ wa Bũrũri wa Kĩrĩnyaga ũrĩa ũikaragwo ni Agĩkũyũ rĩonekaga o kĩrĩma-inĩ gĩa Kĩrĩnyaga. Nĩ ũndũ Agĩkũyũ metĩkĩtie Ngai aikaraga Kĩrĩma-inĩ gĩa Kĩrĩnyaga, hĩndĩ ĩrĩa matekwenda kũmũtengũra, mamwĩtaga Mwene-Nyaga


text:
Kũhutia Ngoro cia Andũ a Famĩlĩ Citũ
AKĨARIA na mũndũ ũmwe weendaga gũtuĩka mũrũmĩrĩri wake, Jesu Kristo oigire ũũ: “Inũka kwanyu kwĩ andũ anyu, ũmere maũndũ macio manene Mwathani agwĩkĩte, na ũmere ũguo akũiguĩrĩire tha.” No kũhoteke hĩndĩ ĩyo Jesu aarĩ Gadara, mwena wa mũhuro wa Iria rĩa Galili. Ciugo icio cia Jesu ironania nĩ oĩ atĩ andũ nĩ mendete kwaria na andũ a famĩlĩ ciao maũndũ marĩa mega na ma bata.—Mar. 5:19.
O na ũmũthĩ nĩ tuonaga ũndũ ũcio mũno, o na gũtuĩka kũndũ kũmwe nĩ wonekaga mũno kũrĩ kũrĩa kũngĩ. Nĩ ũndũ ũcio, rĩrĩa mũndũ atuĩka mũthathaiya wa Jehova Ngai, nĩ endaga mũno kwaria na andũ a famĩlĩ maũndũ marĩa erutĩte. No agĩrĩirũo kwaria nao na njĩra ĩrĩkũ? Angĩka atĩa nĩguo ahutie ngoro ya mũndũ wa famĩlĩ wa ndini ĩngĩ, kana ũtarĩ wa ndini o na ĩrĩkũ? Bibilia nĩ ĩheanaga ũtaaro wa bata ũrĩa tũngĩhũthĩra.
“TŨRĨ KUONA MESIA”
Hĩndĩ ya karine ya mbere, Andarea aarĩ ũmwe wa arĩa maarĩ a mbere kũmenya atĩ Jesu nĩwe Mesia. Hihi nũ aambire kũmenyithia ũndũ ũcio? Bibilia yugaga atĩ ‘aambire gũkora mũrũ wa nyina Simoni, akĩmwĩra atĩrĩ, tũrĩ kuona Mesia (narĩo rĩĩtwa rĩu rĩataũrũo, nĩ atĩrĩ, Kristo).’ Aacokire agĩtwara Petero kũrĩ Jesu, nĩ ũndũ ũcio agĩtũma agĩe na mweke wa gũtuĩka ũmwe wa arutwo ake.—Joh. 1:35-42.
Mĩaka ĩtandatũ thutha ũcio rĩrĩa Petero aaikaraga Joppa, nĩ eerirũo athiĩ mwena wa rũgongo wa Kaisarea kwa mũnene wa thigari wetagwo Korinelio. Nĩa Petero aakorire kwa mũnene ũcio? Bibilia yugaga ũũ: “Korinelio nĩ kũmeterera aametereire, [Petero na arĩa maathiaga nao] arĩkĩtie kũũngania andũ a nyũmba yao, o na arĩa maarĩ ũrata nake mũno.” Nĩ ũndũ ũcio, Korinelio agĩtũma andũ a famĩlĩ yao magĩe na mweke wa kũigua maũndũ marĩa Petero aarutanaga, na magĩcoka magĩĩtuĩra itua.—Atũm. 10:22-33.
Tũngĩĩruta atĩa kuumana na ũrĩa Andarea na Korinelio maarũmbũyanirie na andũ a famĩlĩ ciao?
Andarea na Korinelio nĩ maahũthĩrire wega mĩeke ĩrĩa maarĩ nayo. Andarea nĩwe watwarire Petero kũrĩ Jesu, nake Korinelio akĩbanga ũrĩa andũ a famĩlĩ yao mangĩahunjĩirio nĩ Petero. O na kũrĩ ũguo, Andarea na Korinelio matiatindĩkĩrĩirie andũ a famĩlĩ ciao kana makĩhũthĩra wara nĩguo andũ acio matuĩke Akristiano. Tũreruta atĩa kuumana na ũhoro ũcio? Nĩ wega tũrũmagĩrĩre kĩonereria kĩao. Nĩ kũrĩ maũndũ tũngĩaria na andũ a famĩlĩ citũ nĩguo tũmateithie mamenye ma cia Bibilia. Ningĩ, no tũcarie ũrĩa mangĩgĩa na mweke wa kũmenyana na aarĩ na ariũ a Ithe witũ. Ĩndĩ, nĩ wega kũririkana atĩ marĩ na kĩhooto gĩa gwĩthurĩra ũrĩa mekwenda, na nĩ ũndũ ũcio twĩtheme kũmatindĩkĩrĩria. Nĩguo tuone ũrĩa tũngĩteithia andũ a famĩlĩ citũ, rekei twĩcirie ũhoro wa Jürgen na mũtumia wake Petra a kuuma Njĩrĩmani.
Petra nĩ eerutire Bibilia na Aira a Jehova na thutha wa ihinda akĩbatithio. Mũthuri wake Jürgen, aarĩ mũnjeshi. Rĩrĩa Petra aambĩrĩirie kwĩruta Bibilia, Jürgen ndaakenirio nĩ ũndũ ũcio. Ĩndĩ, thutha wa ihinda, nĩ aamenyire atĩ Aira a Jehova marutanaga ũhoro wa ma. Thutha-inĩ nĩ eeyamũrĩire Jehova, na rĩu atungataga arĩ mũthuri wa kĩũngano kwao. Oigaga atĩa igũrũ rĩgiĩ kũhunjĩria andũ a famĩlĩ?
Oigaga ũũ: “Tũtiagĩrĩirũo gũtindĩkĩrĩria andũ a famĩlĩ citũ, kana gũtindaga o tũkĩmahunjĩria. Gwĩka ũguo no gũtũme mamene ũhoro wa ma. No ũkorũo ũrĩ ũndũ mwega gũikara ũkĩmeraga tũmaũndũ tũnini tũnini na njĩra ya ũũgĩ. Ningĩ nĩ wega kũgeria ũrĩa andũ a famĩlĩ citũ mangĩcemania na aarĩ na ariũ a Ithe witũ arĩa marĩ a riika rĩmwe nao, na marĩ na maũndũ mahanaine. Gwĩka ũguo no gũtũme mororoe.”
Mũtũmwo Petero na andũ a famĩlĩ ya Korinelio meetĩkĩrire ũhoro wa ma o na ihenya. Nao angĩ a hĩndĩ ya karine ya mbere arĩa maahunjĩirio ũhoro wa ma nĩ mooire ihinda matanatua itua rĩa kũũrũmĩrĩra.
Ĩ NAO ARIŨ A NYINA NA JESU?
Andũ amwe kuuma famĩlĩ-inĩ ya Jesu nĩ meetĩkirie ũhoro ũrĩa aahunjagia. Kwa ngerekano, no kũhoteke atĩ atũmwo Jakubu na Johana maarĩ ciana cia Salome ũrĩa warĩ tata wa Jesu. No kũhoteke Salome aarĩ ũmwe wa atumia ‘aingĩ arĩa maatungatagĩra Jesu na atũmwo makĩhũthĩra indo ciao.’—Luk. 8:1-3.
O na kũrĩ ũguo, andũ angĩ a kuuma famĩlĩ-inĩ cia Jesu, matietĩkĩrire ũhoro wa ma na ihenya. Kwa ngerekano, makĩria ma mwaka ũmwe thutha wa Jesu kũbatithio, nĩ kũrĩ hĩndĩ kĩrĩndĩ kĩagomanĩte nyũmba-inĩ ĩmwe nĩgetha kĩmũthikĩrĩrie. ‘Nao andũ ao maigua ũguo, magĩthiĩ kũmũnyita: tondũ moigaga atĩ, nĩagũrũkĩte.’ Ningĩ thutha ũcio rĩrĩa ariũ a nyina maamwĩraga kũrĩa aagĩrĩirũo nĩ gũthiĩ, ndaigana kũmacokeria ĩmwe kwa ĩmwe. Nĩkĩ hihi? Tondũ “o nao ariũ a nyina matiamwĩhokete.”—Mar. 3:21; Joh. 7:5.
Tũngĩĩruta atĩa kuumana na ũrĩa Jesu eekĩire andũ a famĩlĩ ciao? Rĩrĩa amwe mooigire atĩ nĩ agũrũkĩte, ndaamatumire ũthũ. O na thutha wa kũũragwo na kũriũka, Jesu nĩ eekĩrire andũ a famĩlĩ ciao ngoro na njĩra ya kwĩyonithania harĩ Jakubu mũrũ wa nyina. Makĩria ma gũteithia Jakubu, no kũhoteke ũndũ ũcio nĩ wateithirie ariũ angĩ a nyina na Jesu mamenye atĩ kũna Jesu nĩwe warĩ Mesia. Nĩ ũndũ ũcio, Jakubu na ariũ a nyina, o hamwe na andũ angĩ nĩ maagomanire hamwe na atũmwo nyũmba ya igũrũ thĩinĩ wa Jerusalemu, na hatarĩ nganja magĩitĩrĩrio roho mũtheru. Thutha wa ihinda, Jakubu na Juda, ũrĩa o nake warĩ mũrũ wa nyina na Jesu, nĩ maaheirũo mĩeke ĩngĩ ya bata ya ũtungata.—Atũm. 1:12-14; 2:1-4; 1 Kor. 15:7.
NDŨKAMATHETHŨKĨRE
O ta hĩndĩ ya karine ya mbere, andũ amwe a famĩlĩ nĩ moyaga ihinda mangĩgetĩkĩra ũhoro wa ma. Kwa ngerekano, Roswitha aarĩ mũrũmĩrĩri ũrĩ gatũ wa ndini ya Gatoreki rĩrĩa mũthuri wake aatuĩkire Mũira wa Jehova mwaka-inĩ wa 1978. Nĩ ũndũ wa kũrũmia mũno wĩtĩkio wake, kĩambĩrĩria-inĩ nĩ aakararagia mũthuriwe. No thutha wa mĩaka mĩingĩ, nĩ ororoire na akĩona atĩ Aira a Jehova marutanaga ũhoro wa ma. Mwaka wa 2003 akĩbatithio. Nĩ kĩĩ gĩatũmire acenjie? Handũ ha mũthuriwe kũrakara rĩrĩa aambĩrĩirie kũmũingĩrĩra, eetereire aacenjie mawoni make. Roswitha oigaga atĩ “ũkirĩrĩria mũnene, no ũrehe moimĩrĩro mega mũno.”
Monika aabatithirio mwaka wa 1974, nao ariũ ake erĩ magĩtuĩka Aira a Jehova kĩndũ mĩaka ikũmi thutha ũcio. O na gũtuĩka mũthuriwe Hans ndaigana kũmaingĩrĩra nĩ ũndũ wa wĩtĩkio wao, aacokire kũbatithio mwaka wa 2006. Kuumana na maũndũ marĩa meyoneire, andũ a famĩlĩ ĩyo moigaga ũũ: “Thiĩ na mbere gũkorũo ũrĩ mwĩhokeku harĩ Jehova, na ndũkanaregerie wĩtĩkio waku.” Hatarĩ nganja, nĩ moonagia Hans atĩ nĩ mamwendete na matiateire mwĩhoko atĩ mũthenya ũmwe nĩ agetĩkĩra ũhoro wa ma.
GŨCANJAMŨRŨO NĨ MAĨ MA MUOYO
Hĩndĩ ĩmwe Jesu oigire atĩ ũhoro wa ma ũtariĩ ta maĩ marĩa marehaga muoyo wa tene na tene. (Joh. 4:13, 14) No twende andũ a famĩlĩ citũ macanjamũrũo nĩ kũnyua maĩ matheru ma ũhoro ũrĩa wa ma. Ma nĩ atĩ, tũtingĩenda maitwo nĩ maĩ macio nĩ ũndũ wa kũmaitũrũrĩra maingĩ na ihenya mũno. No maigue macanjamũrĩtwo kana maitĩtwo nĩ maĩ macio, gũkĩringana na ũrĩa tũkũmataarĩria ũhoro wa wĩtĩkio witũ. Bibilia yugaga atĩ “ngoro ya mũndũ mũthingu yambaga gwĩcũrania ũrĩa ĩgũcokia,” na “ngoro ya mũndũ mũũgĩ nĩyũhĩgagia kanua gake, ĩgakĩongerera mĩromo yake ndeto cia wĩruti.” Tũngĩhũthĩra ũtaaro ũcio atĩa?—Thim. 15:28; 16:23.
Mũtumia no ende gũtaarĩria mũthuriwe ũhoro wa wĩtĩkio wake. ‘Angĩamba gwĩcũrania ũrĩa egũcokia,’ no ahote gũthuura ciugo ciake wega na age kwaria na njĩra ya mũhiũhũko. Ndagĩrĩirũo nĩ kwĩyonania harĩ mũthuriwe ta arĩ mũthingu mũno kana ta arĩ wa bata mũno. Angĩhũthĩra ciugo ibacĩrĩirũo wega no acanjamũre mũthuriwe na atũme gũkorũo na thayũ. Nĩ hĩndĩ ĩrĩkũ mũthuri wake akoragwo atarĩ na maũndũ maingĩ, na nĩ ũndũ ũcio ũgakorũo ũrĩ ũndũ mũhũthũ gũtereta nake? Nĩ maũndũ marĩkũ endete kwaria kana gũthoma ũhoro wamo? Hihi nĩ endete sayanisi, ũteti, kana mathako? Angĩhota atĩa gũtũma mũthuriwe ende ndeereti ya Bibilia na ningĩ o hĩndĩ ĩyo akorũo agĩtĩa muonere wake wa maũndũ? Gwĩciria maũndũ na njĩra ĩyo no gũteithie mũtumia kwaria na gwĩka maũndũ na njĩra ya ũtaũku.
Kũhunjĩria andũ a famĩlĩ citũ to kũmatarĩria maũndũ marĩa twĩtĩkĩtie tu. Maũndũ marĩa tũrameera magĩrĩirũo nĩ gũtwarana na mĩthiĩre itũ mĩega.
MĨTHIĨRE MĨEGA
Mũrũ wa Ithe witũ Jürgen ũrĩa ũkũgwetetwo na hau kabere oigire ũũ: “Hũthagĩra motaaro ma Bibilia ũtũũro-inĩ waku wa o mũthenya. O na gũtuĩka no maage gwĩtĩkĩra atĩ nĩ marona, ĩyo nĩ njĩra njega mũno ya kũhunjĩria andũ a famĩlĩ citũ.” Nake mũrũ wa Ithe witũ Hans ũrĩa wabatithirio hakuhĩ mĩaka 30 mbere ya mũtumia wake oigaga ũũ: “Mĩthiĩre mĩega ya Gĩkristiano nĩ ya bata nĩguo andũ a famĩlĩ meyonere atĩ nĩ tũteithĩkĩte nĩ ũhoro wa ma.” Andũ a famĩlĩ citũ magĩrĩirũo nĩ kuona atĩ wĩtĩkio witũ nĩ ũtũmĩte tũkorũo tũrĩ ngũrani na andũ arĩa angĩ, tũgatuĩka andũ ega no ti andũ oru.
Mũtũmwo Petero nĩ aaheire atumia arĩa marĩ na athuri matarĩ Akristiano ũtaaro. Aamerire ũũ: ‘Athĩkagai nĩ athuri anyu, nĩguo atĩ angĩkorũo nĩ harĩ amwe mataiguaga Ũhoro, mahote kũgarũrũo ngoro, Ũhoro ũtarĩ ho, nĩ mĩikarĩre ya atumia ao, nĩ ũndũ wa kuonaga ũrĩa mũikaraga na mĩikarĩre ya ũthingu, na mwĩ na gĩtĩo. Na kwĩgemia kwanyu nĩ gũtige gũtuĩka o kwa mwĩrĩ, ta kũrama njuĩrĩ, na gwĩkĩra mathaga ma thahabu, kana kwĩhumba nguo; nĩ kaba mwĩgemie na mũndũ ũrĩa wa hitho wa ngoro thĩinĩ, ta mwĩhumbĩte nguo ĩrĩa ĩtangĩbutha, o ĩrĩa ya kũhorera na gũkindĩria ngoro. Kwĩgemia ũguo nĩkuo kwĩ bata mũno harĩ Ngai.’—1 Pet. 3:1-4.
Petero onanirie atĩ mũthuri no agucĩrĩrio nĩ mĩthiĩre mĩega ya mũtumia wake. Akĩrũmĩrĩra ũtaaro ũcio wa Maandĩko, mwarĩ wa Ithe witũ wĩtagwo Christa, akoretwo akĩgeria kũhunjĩria mũthuriwe akĩhũthĩra mĩthiĩre mĩega kuuma o rĩrĩa aabatithirio mwaka wa 1972. O na gũtuĩka nĩ kũrĩ hĩndĩ mũthuriwe eerutaga ũhoro wa ma-rĩ, ndarĩ etĩkĩra gũtuĩka Mũira wa Jehova. Anathiĩ mĩcemanio ĩmwe ya Gĩkristiano na nĩ akoragwo na ũkuruhanu mwega na andũ thĩinĩ wa kĩũngano. Nao nĩ mamenyaga atĩ arĩ na kĩhooto gĩa gwĩthurĩra ũrĩa ekwenda. Hihi Christa ahũthagĩra njĩra irĩkũ kũhunjĩria mũthuriwe?
Oigire ũũ: “Ndĩrutanagĩria biũ gwĩka maũndũ marĩa Jehova eendaga njĩke. O na kũrĩ ũguo, nĩ ngeragia kũgucĩrĩria mũthuri wakwa ũhoro-inĩ wa ma ‘ũhoro ũtarĩ ho,’ na njĩra ya gũkorũo na mĩthiĩre mĩega. Angĩkorũo hatirĩ ũtaaro wa Bibilia ngwagarara nĩ ngeragia mũno gwĩka ũrĩa mũthuri wakwa arenda. Ningĩ, nĩ menyaga atĩ arĩ na kĩhooto gĩa gwĩthurĩra ũrĩa ekwenda, na nĩ ũndũ ũcio ngehoka Jehova.”
Ũrĩa Christa ekaga nĩ wonanagia bata wa kũgarũrĩra. Atigagĩrĩra atĩ arĩ na mũbango mwega wa maũndũ ma kĩĩroho, gũthiĩ mĩcemanio ategũtĩrĩria, na kũhunjia. O na kũrĩ ũguo, nĩ onanagia ũtaũku, akamenya atĩ mũthuri wake arĩ na kĩhooto gĩa kuonio wendo, na gũkorũo hamwe nake. Kũgarũrĩra na gũkorũo na ũtaũku nĩ maũndũ ma bata mũno harĩ mũndũ o wothe ũikaranagia na andũ a famĩlĩ matarĩ Aira a Jehova. Bibilia yugaga ũũ: ‘Ũndũ o wothe ũrĩ ihinda rĩaguo.’ Ũguo nĩ kuga nginya mahinda marĩa tũhũthagĩra na andũ a famĩlĩ citũ, na makĩria mũndũ ũrĩa tũhikanĩtie nake ũtarĩ Mũkristiano. Kũhũthĩra mahinda hamwe nĩ gũtũmaga ũkorũo ũrĩ ũndũ mũhũthũ kwaranĩria. Maũndũ marĩa monetwo monanagia atĩ kwaranĩria nĩ gũtũmaga mũndũ age kũigua ihooru, ta atiganĩirio, kana kũigua ũiru.—Koh. 3:1.
NDŨKANATE MWĨHOKO
Mũrũ wa Ithe witũ Holger, ũrĩa ithe aabatithirio mĩaka 20 thutha wa andũ arĩa angĩ thĩinĩ wa famĩlĩ, oigire atĩ nĩ harĩ bata mũno kuonia andũ a famĩlĩ citũ atĩ nĩ tũmendete na nĩ tũmahoyagĩra. Nake Christa oigire atĩ ‘gũtirĩ hingo agaate mwĩhoko wa atĩ mũthuriwe nĩ agetĩkĩra ũhoro wa ma.’ Hingo ciothe twagĩrĩirũo nĩ gũkorũo na mwĩhoko na mwerekera mwega harĩ andũ a famĩlĩ citũ arĩa matarĩ Aira a Jehova.
Muoroto witũ nĩ gũthiĩ na mbere gũkorũo na ũkuruhanu mwega nao, kũmahe mweke wa kũmenya ũhoro wa ma, na kũhũthĩra ũhoro ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa Bibilia kũhutia ngoro ciao. Maũndũ-inĩ mothe twagĩrĩirũo nĩ ‘kũmacokagĩria tũhoreire, na twĩ na gĩtĩo.’—1 Pet. 3:15.
[Mbica karatathi ka 3]
“Tũtiagĩrĩirũo gũtindĩkĩrĩria andũ a famĩlĩ citũ, kana gũtindaga o tũkĩmahunjĩria.”—Jürgen
[Mbica karatathi ka 4]
“Ũkirĩrĩria mũnene, no ũrehe moimĩrĩro mega mũno.”—Roswitha


text:
Gĩcunjĩ gĩa 17
Arori Arĩa Magendaga Matũteithagia Atĩa?
Maandĩko ma Gĩkristiano marĩa maandĩkirũo na Kĩgiriki nĩ magwetete Baranaba na mũtũmwo Paulo maita maingĩ. Athuri acio maatungataga marĩ arori arĩa magendaga, magaceeragĩra ciũngano cia karine ya mbere. Nĩkĩ? Nĩ maarũmbũyagia ariũ a Ithe wao a kĩĩroho matarĩ na ũhinga. Paulo oigire atĩ eendaga ‘macoke magaceerere ariũ a Ithe wao’ nĩguo mamenye ũrĩa maathiaga na mbere. Nĩ eerutĩire gũthiĩ kilomita magana maingĩ nĩguo akamekĩre hinya. (Atũmwo 15:36) Arori aitũ arĩa magendaga ũmũthĩ makoragwo na wendi o ta ũcio.
Mokaga gũtwĩkĩra ngoro. O mũrori wa mũthiũrũrũko aceeragĩra ciũngano ta 20 ũguo, akahũthĩra kiumia kĩmwe na o kĩũngano maita merĩ mwaka. Mũrori wa ng’ongo aceeragĩra mĩthiũrũrũko ta ikũmi ũguo, agaceerera ciũngano na agakorũo arĩ mũikarĩri-gĩtĩ hingo ya igomano ciothe cia mũthiũrũrũko riita rĩmwe o mwaka. No tũgunĩke mũno nĩ ũmenyeru wa ariũ acio a Ithe witũ na wa atumia ao harĩ arĩa mahikanĩtie. Nĩ merutanagĩria kũmenya andũ othe arĩa ethĩ o na arĩa akũrũ, na gũthiĩ na ithuĩ ũtungata-inĩ na rĩrĩa tũraruta arutwo aitũ a Bibilia. Arori acio hamwe na athuri nĩ mathiaga gũceerera andũ makĩrĩithia kĩũngano, ningĩ nĩ marutaga mĩario ya gwĩkĩra ngoro nĩguo matwĩkĩre hinya hĩndĩ ya mĩcemanio na igomano.—Atũmwo 15:35.
Marũmbũyagia andũ othe. Arori arĩa magendaga nĩ marũmbũyagia mũno ũrĩa ciũngano irathiĩ na mbere kĩĩroho. Nĩ mekaga mũcemanio na athuri a kĩũngano na ateithia a ũtungata nĩguo mamenye ũrĩa kĩũngano kĩrathiĩ na mbere, na kũmahe ũtaaro mangĩhũthĩra makĩruta wĩra wao. Nĩ mateithagia mapainia kũgaacĩra ũtungata-inĩ wao, na magakenera kũmenyana na arĩa mambĩrĩirie kũnyitanĩra na ithuĩ ica ikuhĩ, na kũigua ũrĩa marathiĩ na mbere kĩĩroho. O ũmwe wa ariũ acio a Ithe witũ erutagĩra arĩ ‘mũthiritũ wa kũrutithanagia wĩra nake nĩ ũndũ witũ.’ (2 Akorintho 8:23) Nĩ twagĩrĩirũo kwĩgerekania na wĩtikio na wĩrutĩri wao harĩ Ngai.—Ahibirania 13:7.
Arori arĩa magendaga maceeragĩra ciũngano marĩ na muoroto ũrĩkũ?
Ũngĩgunĩka atĩa nĩ iceera rĩao?


text:
Hihi nĩ Mwĩthemaga Arĩa Tene Maarĩ Aira a Jehova?
Arĩa maabatithĩtio magatuĩka Aira a Jehova no rĩu matihunjagia, kana o na nĩ matiganĩte kũnyitanagĩra na ithuĩ, matiĩthemagwo. Nĩ twĩrutanagĩria mũno kũmateithia nĩguo tũmarurumũre kĩĩroho.
Tũtieheragia mũndũ thiritũ-inĩ ya kĩũngano tondũ tu nĩ eka mehia maritũ. No rĩrĩ, mũira mũbatithie angĩkorũo na mũtugo wa kuuna mawatho ma Bibilia—kwa ngerekano, kũiya, kana gwĩka ciana ũũru—na ndeerire-rĩ, nĩ egwĩthemwo kana aherio kĩũngano-inĩ. Bibilia yugaga ũũ cararũkũ: “
Mũtieheriei mũndũ urĩa mwaganu oime harĩ inyuĩ.”—1 Akorintho 5:13.
Ĩ nake mũthũri ũrĩa weheretio thĩinĩ wa kĩũngano no mũtumia wake na ciana no Aira a Jehova? Ũkuruhanu ũrĩa mararĩ naguo wa maũndũ ma ndini nĩ ũcenjagia, no wa kĩfamĩlĩ ũrĩ o ho. Wendo wa kĩhiko na wa famĩlĩ ũthiaga na mbere o ta mũtugo.
Andũ arĩa meheretio kĩũngano-inĩ no mathiĩ na mbere gũũka mĩcemanio iitũ ya ũthathaiya. Na mangĩenda-rĩ, no maheo ũtaaro wa kĩĩmaandĩko nĩ athuri a kĩũngano. Muoroto nĩ gũteithia mũndũ ta ũcio agĩrĩre rĩngĩ gũtuĩka Mũira wa Jehova. Arĩa meheretio thĩinĩ wa kĩũngano mangĩtigana na mĩthiĩre yao mĩũru na monanie atĩ nĩ marenda gũtũũra kũringana na ithimi cia Bibilia-rĩ, nĩ maamũkagĩrũo na ngoro yothe thĩinĩ wa kĩũngano rĩngĩ.


text:
RUTA CIANA CIAKU
Jesu Kristo—Twagĩrĩirũo Kũmwona Atariĩ Atĩa?
Mweri-inĩ wa Dicemba, andũ kũndũ kũingĩ thĩinĩ wa thĩ nĩ monaga mbica cia Jesu e gakenge. Onanagio arĩ thĩinĩ wa mũharatĩ, gĩthandũkũ kĩnene gĩa kũigwo nyeki ya kũrĩo nĩ ng’ombe kana mbũri. No hihi ũmũthĩ nĩ twagĩrĩirũo kuona Jesu arĩ gakenge?— * Ta reke tuone ũrĩa twagĩrĩirũo kũmuona atariĩ. Maũndũ marĩa meeyoneirũo nĩ arĩithi arĩa maarĩithagia ũtukũ hakuhĩ na Bethilehemu, no matũrute ũrĩa twagĩrĩire kuona Jesu atariĩ.
Arĩithi acio moimĩrĩirũo nĩ mũraika o rĩmwe. Akĩmeera ũũ: “Ũmũthĩ nĩmũciarĩirũo Mũhonokia . . . , nake nĩwe Kristo ũrĩa Mwathani.” Mũraika ũcio ningĩ akĩmeera atĩ nĩ megũkora Jesu ‘arigicĩirio tama wa ciana, na agakomio mũharatĩ-inĩ.’ O hĩndĩ ĩyo hakiumĩra araika angĩ aingĩ, na makĩambĩrĩria ‘kũgooca Ngai.’
Ũngĩigua atĩa ũngĩona araika makĩgooca Ngai?— Arĩithi acio nĩ maakenire mũno! Makĩĩrana ũũ: “Thiĩi tũthiĩ o rĩu tũkinye o Bethi-lehemu, tũkone ũhoro ũyũ ũkinyĩte.” Maathiĩ magĩkora “Mariamu na Jusufu, o erĩ, o na gakenge kau gakometio mũharatĩ-inĩ.”
Thutha wa kahinda kanini, gũgĩũka andũ angĩ kũu Bethilehemu kũrĩa Mariamu na Jusufu maarĩ. Rĩrĩa meerirũo nĩ arĩithi acio maũndũ marĩa meeyoneire, othe makĩgega. Hihi nĩ wakena nĩ ũndũ wa kũmenya maũndũ macio ma bata?— Ithuothe arĩa twendete Ngai nĩ tũkenagio nĩmo. Rĩu reke tuone kĩrĩa gĩtũmaga gũciarũo kwa Jesu kũrehe gĩkeno kĩnene. Nĩguo tuone gĩtũmi, tũkwarĩrĩria ũndũ ũrĩa wekĩkire harĩ Mariamu ataanahika.
Mũthenya ũmwe Mariamu nĩ oimĩrĩirũo nĩ mũraika wĩtagwo Gaburieli. Akĩmwĩra atĩ nĩ akaaheo mwana, na atĩ “nĩagatuĩka mũnene, ningĩ nĩagetagwo Mũrũ wa Ũrĩa-wĩ-Igũrũ-mũno.” Agĩcoka akĩmwĩra atĩ, ‘nake Mwathani Ngai nĩ akaamũhe gĩtĩ-gĩa-ũthamaki, naguo ũthamaki wake ndũgathira o na rĩ.’
Mariamu nĩ aarigagwo ũrĩa ũndũ ũcio ũngĩekĩkire, tondũ hĩndĩ ĩyo ndaarĩ na mũthuri. Nĩ ũndũ ũcio Gaburieli akĩmwĩra ũũ: “Naguo hinya wa Ũrĩa-wĩ-Igũrũ-mũno” nĩ ũgakũhumbĩra, na “nĩ ũndũ wa ũhoro ũcio, karĩa gagaciarũo nĩgagatuwo gatheru, o Mũrũ wa Ngai.” Kĩu kĩarĩ kĩama kĩnene mũno, gũthamia Mũrũ wa Ngai kuuma kũrĩa igũrũ, na kũingĩria muoyo wake thĩinĩ wa nda ya Mariamu, nĩguo aciarũo arĩ kaana!
Hihi wanona mbica ironania “andũ ogĩ” atatũ marĩ hamwe na arĩithi magĩthiĩ kuona Jesu?— Mbica ta icio nĩ cionanagio hĩndĩ ya Krismasi. No ũrĩa cionanagia tiguo kũrĩ. Ũrĩa kũrĩ nĩ atĩ, “andũ ogĩ” acio, maarĩ atuĩria a njata, ũguo meekaga ũndũ ũrĩa Ngai akananĩtie. Reke tuone ũrĩa gwekĩkire maakinya. Bibilia yugaga ũũ: ‘Magĩtonya nyũmba, makĩona [“kaana,” The Holy Bible in Gĩkũyũ Language] karĩ na nyina Mariamu.’ Kwoguo, hĩndĩ ĩyo Jesu ndaarĩ gakenge kanini kaigĩtwo mũharatĩ-inĩ, ĩndĩ, aarĩ mwana mũnenanene warĩ kwao nyũmba marĩ na Jusufu na Mariamu!
Atuĩria acio a njata maamenyire atĩa kũrĩa Jesu aarĩ?— Maatongoririo nĩ “njata,” ĩkĩamba kũmatongoria mathiĩ Jerusalemu kũrĩ Mũthamaki Herode, ĩgĩcoka ĩkĩmatongoria gũthiĩ Bethilehemu. Bibilia yugaga atĩ, Herode nĩ aacaragia Jesu nĩguo amũũrage. Ta wĩcirie ũndũ ũyũ. Ũgwĩciria nũũ wabangĩte kĩndũ kĩu kĩahaanaga ta njata gĩtongorie andũ acio mathiĩ kũrĩ Herode?— Ti Ngai ũrĩa wa ma Jehova, no nĩ thũ yake ĩrĩa nene, Shaitani ũrĩa Mũcukani!
Mahinda-inĩ maya, Shaitani endaga andũ mone Jesu arĩ o gakenge. O na kũrĩ ũguo, mũraika Gaburieli eerire Mariamu ũũ: ‘Nĩ agaathana aarĩ mũthamaki, na ũthamaki wake ndũgathira o na rĩ.’ Ũmũthĩ ũyũ, Jesu nĩ Mũthamaki kũrĩa igũrũ, na ica ikuhĩ nĩ arĩniina thũ ciothe cia Ngai. Ũguo nĩguo twagĩrĩirũo kuona Jesu atariĩ, na nĩ tũbatiĩ kwĩra andũ arĩa angĩ ũndũ ũcio.
Thoma Bibilia-inĩ Yaku
Luka 1:26-35; 2:8-18
Mathayo 2:7-12; 1 Petero 5:8
Kũguũrĩrio 19:19-21; 1 Johana 2:17
^ kib. 3 Angĩkorũo ũrathoma hamwe na mwana, kamũkururo karĩa konanĩtio karakũririkania ũtithie na wĩkĩre mwana ngoro eyarie.


text:
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
Ĩĩ
Aca
Broshua na Mabuku ma Kwĩruta Bibilia
Wĩrute Bibilia kĩongo gwa kĩongo ũgĩteithĩrĩrio nĩ mabuku maya na broshua ici iria ũngĩiyũkia kuuma intaneti-inĩ.
Tũngĩruta Kũ Macokio ma Ciũria Iria Nditũ Ũtũũro-inĩ?
Hihi mĩnyamaro nĩ ĩgathira?
Karatathi ga gwĩta andũ Kĩrũrũngano 2014
Wĩgerekanie Na Wĩtĩkio Wao
Nĩ kĩĩ kĩngĩtũteithia kũgĩa na gĩkeno thĩinĩ wa famĩlĩ?
Nũũ kũna wathaga thĩ ĩno?
Njĩra ya Muoyo wa Tene na Tene Nĩũmĩonete?
Inĩrai Jehovah--Ciugo Theri (nyĩmbo 55)
Gũthuthuria Maandĩko o Mũthenya—2014
Ũgarũrũku ũmwe ũkũigua ũgĩthikĩrĩria wahota gũkorũo ũtarĩ mabuku-inĩ marĩa macabe gwa kahinda gaka.
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
|


text:
Mai
Maĩ Bũrũri Gĩkũyũ nĩ warathirwo nĩ Mwene Nyaga akĩhe Agĩkũyũ maĩ na gĩthaka. Chemical formula ya maĩ nĩ H2O. Maĩ maingĩ maumaga kĩrĩma kĩa Mt.Kenya kana Mt. Kilimanjaro. Magagĩtherera njűĩinĩ, magaitĩka iriainĩ. Ningĩ maĩ nĩ maumaga mbura-inĩ, ona kana ithimainĩ. Maĩ nĩ ma bata műnene műno műtűrĩreinĩ wa indo ciothe cia thĩ ĩno. Kaingĩ maĩ matűmagĩrwo kűnyua. Ningĩ nĩmatűmagĩrwo kűrĩma mĩgűnda itű, ĩgagĩtűhe irio.
This is an excerpt from the article Mai from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
MŨRANGĨRI JUNI 2014
Ngai Onaga Atĩa Kũnyua Thigara?
Kũmenya ũrĩa Ngai onaga kũnyua thigara, no gũgũteithie gũtiga.
Thĩna Ũgũmĩire Thĩ Yothe
Nĩ kĩĩ gĩtũmaga andũ mathiĩ o na mbere kũnyua thigara o na igĩthiaga na mbere kũũraga andũ?
Ngai Onaga Atĩa Kũnyua Thigara?
O na gũtuĩka Bibilia ndĩgwetete thigara handũ, tũngĩmenya atĩa mawoni wa Ngai megiĩ kũnyua thigara?
Hihi Wee nĩ Ũcamĩte Mũgate wa Muoyo?
Nĩ kĩĩ gĩatũmire Jesu oige atĩ we nĩwe mũgate ũrĩa waikũrũkire uumĩte igũrũ?
Arũme Atatũ Arĩa Maacaragia Ũhoro wa Ma—Hihi nĩ Maawonire?
Capito, Cellarius, and Campanus othe atatũ nĩ mekire ũndũ watũmire mahĩtanie mũno na kanitha wa Gatoreki na Aregani a kanitha ũcio.
Macokio ma Ciũria cia Bibilia
Hihi muoroto wa Ngai harĩ thĩ nĩ ũgaakinyanĩra?


text:
Wonaga Ihinda Rĩũkĩte ta Rĩgakorũo Rĩhaana Atĩa?
Hihi thĩ ĩno . . .
ĩgũtũũra o ũguo ĩrĩ?
nĩ gũthũka ĩgũthũka makĩria?
nĩ ĩkwagagĩra?
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
“Ngai . . . nĩekũmagiria maithori mothe mathire maitho mao; nakĩo gĩkuũ gĩtirĩ hingo gĩgacoka kũgĩa, o na gũtirĩ hingo gũgacoka kũgĩa na kĩeha, kana kĩrĩro, kana ruo; maũndũ marĩa ma mbere nĩ mathengu magathira.”
ŨRĨA ŨNDŨ ŨCIO ŨNGĨ4GŨTEITHIA
Wĩra mwega na ũgatũma ũiganĩre.
Mĩrimũ na kũnyamarĩka nĩ igaathira.
Ũtũũro wĩna gĩkeno na ũtagaathira hamwe na andũ a famĩĩ na arata.
HIHI KŨNA NO TWĨTĨKIE ŨRĨA BIBILIA YUGAGA?
Nĩ ũndũ wa itũmi itanyihĩire igĩrĩ:
Ngai nĩ arĩ ũhoti wa kũhingia ciĩranĩro ciake. Thĩinĩ wa Bibilia no Jehova Ngai wiki tu wĩtagwo “Mwene-Hinya-Wothe,” tondũ arĩ ũhoti ũtarĩ gĩthimi. (Kũguũrĩrio 15:3) Kwoguo no ahote kũhingia ciĩranĩro ciake ciĩgiĩ kũgarũra thĩ nĩguo yagĩre biũ. Ta ũrĩa Bibilia yugaga atĩ, “maũndũ mothe mahotekaga nĩ Ngai.”
—Mathayo 19:26.
Ngai nĩ eriragĩria kũhingia ciĩranĩro ciake. Kwa ngerekano, Jehova ‘nĩ eriragĩria’ kũriũkia andũ arĩa makuĩte.
—Ayubu 14:14, 15.
Ningĩ Bibilia nĩ yonanagia atĩ Mũriũ wa Ngai, Jesu, nĩ aahonirie arĩa arwaru. Eekire ũguo nĩkĩ? Tondũ nĩ eendaga. (Mariko 1:
Kwoguo no tũkorũo na ũũma atĩ Jehova na Jesu nĩ marenda gũtũteithia nĩguo tũgaakenera ũtũũro wa thuutha-inĩ!
TA WĨYŨRIE
Ngai akagarũra thĩ itũ atĩa nĩguo yagĩre biũ?
Bibilia nĩ ĩcokagia kĩũria kĩu thĩinĩ wa MATHAYO 6:


text:
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
Ĩĩ
Aca
Iyũkia ngathĩti cia ica ikuhĩ cia Mũrangĩri kana mabuku mangĩ monanĩtio haha kana ũmathomere Intaneti-inĩ.
NGATHĨTI
SEPTEMBA 2014 MŨRANGĨRI (RIUMA RĨA WĨRUTI)
MABUKU MANGĨ
Karatathi ga gwĩta andũ Kĩrũrũngano 2014
Rũgano rwa Ma Rũrĩa Rũtũheaga Mwĩhoko(Ruthu 1:1-4:22)
Tũngĩruta Kũ Macokio ma Ciũria Iria Nditũ Ũtũũro-inĩ?
Hihi mĩnyamaro nĩ ĩgathira?
Wĩgerekanie Na Wĩtĩkio Wao
Nĩ kĩĩ kĩngĩtũteithia kũgĩa na gĩkeno thĩinĩ wa famĩlĩ?
Nũũ kũna wathaga thĩ ĩno?
Ũgarũrũku ũmwe ũkũigua ũgĩthikĩrĩria wahota gũkorũo ũtarĩ mabuku-inĩ marĩa macabe gwa kahinda gaka.
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
|


text:
Isaac Newton
Isaac Newton
Nĩ mũthayatisti ũmwe waaria mathondekire mũthingi wa thayathi. Netwon athomete mathomo ma thayathi na philosophy.
Netwon gũkomorio nĩ iembe
Mũthenya ũmwe newton nĩ akarĩte thĩ wa mũtĩ wa mwembe. Iembe nĩrĩa ũmire mwembeinĩ rĩgĩkũrũka na ihenya rĩ gĩmũkomoria Newton na akīgũa rũo rũingi mũno.
Andũ angĩ mangĩ komoria nĩ iembe mangĩ ĩciria na njira ĩtiganĩte Amwe matua ni a mitino, angi marigwo niki iembe ria moria. Andu angĩ magigakira mwembeini wĩ na maembe kana ũtarĩ.
No netwon na ecirie gĩtumi kia iembe kũmũ komoria na gũtwĩkaga nĩkĩo athondekire thiori ya gravit na Gĩthũngũ kana guciathi na Gĩkũyũ.
Netwow kwaga toro Netwon agĩagire toro nĩ eciragia ũhoro wa ũtuĩria wake na ni agerekanagia guthondoke gwake gwa thiori na gukia kwa ũtuku. Ũtukũ ũthia ũgĩkĩa okahora kinya gũkagĩa ũtheii biu na gũtwĩka mũthenya.
Netwow nĩa atĩate andu njorua
Netwon nĩ agiire gĩtumi gĩa kũmenya maũndũ maingĩ nĩ kũrũgama ciandeinĩ cia njorua. ona mwerekere ma ki jabaanisi wa kaizen wi watho ugaga wenda gũtoria ũtũmire ugi wa andu angi handu waku we mwene.
Kihumo kia ngumo ya Netwon Netwon arĩĩ ni uturia wake uria wathondeke thoiri ya guciathi na mathomo matano ma newton.
uturia wake ni weretha gitumi kia thi na mathi kwa guruma na guthia na mbere guthuruka riua.
Gĩthomo kia Newton
Niels Bohr Michael Faraday


text:
Ũhoro Mwega Kuuma Kũrĩ Ngai!
Ũhoro ũrĩa mwega kuuma kũrĩ Ngai nĩ ũrĩkũ? Hihi no tũwĩtĩkie? Broshua ĩno nĩ ĩcoketie ciũria iria ciũragio kaingĩ cia Bibilia.
Ũrĩa Ũngĩgunĩka nĩ Broshua Ĩno
Broshua ĩno nĩ ĩgũgũteithia ũkenere kwĩruta ĩmwe kwa ĩmwe kuuma Kiugo-inĩ kĩa Ngai, Bibilia. Thoma wone ũrĩa ũngĩhũthĩra Bibilia yaku gũthoma Maandĩko.
Ũhoro Ũrĩa Mwega nĩ Ũrĩkũ?
Thoma wone ũhoro kuuma kũrĩ Ngai nĩ ũrĩkũ. Nĩkĩ nĩ wa mĩtũkĩ ũmũthĩ, na twagĩrĩirũo nĩ gwĩka atĩa.
Ngai Nũũ?
Hihi Ngai nĩ arĩ rĩĩtwa na nĩ atũrũmbũyagia?
Hihi Kũna Ũhoro Ũrĩa Mwega Uumĩte Kũrĩ Ngai?
Tũngĩmenya atĩa atĩ Bibilia nĩ ya ma?
Jesu Kristo Nũũ?
Wĩrute kĩrĩa gĩatũmire Jesu akue, ũkũũri nĩ kĩĩ, na ũrĩa Jesu areka mahinda-inĩ maya.
Muoroto wa Ngai Harĩ Thĩ nĩ Ũrĩkũ?
Bibilia nĩ ĩtaarĩirie kĩrĩa gĩatũmire Ngai ombe thĩ, rĩrĩa mĩnyamaro ĩgaathira, na ũrĩa ũtũũro ũgaakorũo thĩinĩ wa thĩ njerũ.
Kũrĩ na Kĩĩrĩgĩrĩro Kĩrĩkũ Harĩ Arĩa Makuĩte?
Gũthiaga atĩa harĩ mũndũ rĩrĩa akua? Hihi nĩ tũkona endwa aitũ arĩa makuĩte?
Ũthamaki wa Ngai nĩ Kĩĩ?
Ũthamaki wa Ngai nĩ kĩĩ, na nĩ maũndũ marĩkũ ũkaahingia?
Ngai Etĩkĩrĩtie Maũndũ Moru na Mĩnyamaro Nĩkĩ?
Maũndũ moru maambĩrĩirie atĩa, na Ngai etĩkĩrĩtie mĩnyamaro nĩkĩ nginya ũmũthĩ? Hihi mĩnyamaro nĩ ĩgaathira?
Famĩlĩ Yaku Ĩngĩgĩa na Gĩkeno Atĩa?
Jehova, Ngai ũrĩa mũkeni, endaga famĩlĩ igĩe na gĩkeno. Thoma wone ũtaaro ũrĩa Bibilia ĩheaga athuri, atumia, aciari, na ciana.
Ũngĩkũũrana Ũthathaiya wa ma Atĩa?
Hihi ndini ya ma no ĩmwe? Wĩcirie ũhoro wa marũũri maya matano marĩa mangĩgũteithia gũkũũrana ũthathaiya wa ma.
Mawatho ma Bibilia Matũgunaga Atĩa?
Jesu nĩ aatarĩirie kĩrĩa gĩtũmaga tũbatare ũtongoria na akĩrutana ũhoro wĩgiĩ mawatho merĩ ma Bibilia marĩa oigire atĩ nĩ ma bata mũno.
Ũngĩkuhĩrĩria Ngai Atĩa?
Wĩrute ũmenye kana Ngai nĩ athikagĩrĩria mahoya mothe, ũrĩa twagĩrĩirũo nĩ kũhoya, na maũndũ mangĩ marĩa tũngĩka nĩguo tũkuhĩrĩrie Ngai.
Ndini Igeekwo Atĩa?
Hihi nĩ gũgaakinya hĩndĩ andũ othe thĩinĩ wa thĩ magaacokanĩrĩrio mathathaiyagie Ngai ũmwe?
Ngai Akoragwo na Ithondeka Nĩkĩ?
Bibilia nĩ ĩtaarĩirie nĩkĩ Akristiano a ma magĩrĩirũo gũkorũo marĩ ithondeka, na ũrĩa mangĩka ũguo.
Wagĩrĩirũo Gũthiĩ na Mbere Nĩkĩ?
Ũmenyo wa Ngai ũrĩa ũgĩte naguo ũngĩguna arĩa angĩ atĩa? Nĩ ũkuruhanu ũrĩkũ ũngĩkenera hamwe na Ngai?


text:
ANDŨ ETHĨ MORAGIA
Hihi nĩ Twaganĩrĩirũo?
Hihi nĩ wonete mũndũ ũngĩenda kũhikania nake? Angĩkorũo nĩguo-rĩ, ũngĩmenya atĩa kana hihi nĩ mwaganĩrĩirũo?
Nĩ wega kũrora makĩria ma maũndũ marĩa maroneka na maitho. To mũhaka mũirĩtu ũrĩa mũthaka mũno akorũo arĩ mwĩhokeku, kana mwanake ũrĩa ũrendwo nĩ airĩtu othe akorũo arĩ na mĩtugo mĩega. No mũhaka gũkorũo ũngĩenda mũndũ ũngĩigua ũiganĩire mũrĩ nake
Kũrora makĩria ma maũndũ marĩa monekaga na maitho
Thuthuria mũrata ũcio waku wega. O na kũrĩ ũguo nĩ wagĩrĩirũo nĩ kwĩmenyerera! Nĩ ũndũ mũhũthũ kuona maũndũ o marĩa ũrenda kuona. Kwoguo, ndũgakorũo na ihenya. Mũthuthurie na njĩra ndikĩru.
Andũ aingĩ matiroraga makĩria ma maũndũ marĩa monekaga na maitho. Handũ ha ũguo, monaga o maũndũ o marĩa mahaanainie. Mekoraga makiuaga: “Ithuĩ eerĩ nĩ twendete gũthikĩrĩria nyĩmbo.” “Twendete gwĩka maũndũ mahanaine.” “Tũiguithanagĩria maũndũ mothe!” O na kũrĩ ũguo, nĩ wagĩrĩirũo nĩ kũrora ngumo ingĩ cia thĩinĩ cia mũrata ũcio waku. Nĩ wagĩrĩirũo kũmenya “mũndũ ũrĩa wa hitho wa ngoro thĩinĩ.” (1 Petero 3:4; Aefeso 3:16) Handũ ha kũrora tu o ũrĩa mũraiguithania, nĩ wega kũrora ũrĩa ekaga rĩrĩa mwakararania.
Kwa ngerekano, ta wĩcirie:
Ekaga atĩa rĩrĩa ngarari cioimĩra
—nĩ anyitagĩrĩra o mawoni make tu, hihi agatuĩka mũndũ wa “marakara” kana wa “kũrumana”? (Agalatia 5: 19, 20; Akolosai 3:8) Kana akoragwo arĩ na ũigananĩru —eharĩirie gwĩtĩkĩra mawoni ma mũndũ ũrĩa ũngĩ angĩkorũo kũrũmĩrĩra mawoni ta macio ti mehia nĩguo kũgĩe thayũ? —Jakubu 3:17.
Hihi nĩ mũndũ wa gwathana na gĩthũri, wĩyendete, na ũrĩ ũiru? Hihi nĩ atindaga akĩenda kũmenya kũrĩa ũrĩ? Nicole oigire ũũ: “Ndanaigua andũ mendaine makĩhĩtania atĩ tondũ ũrĩa ũngĩ ndararia nake kaingĩ ta ũrĩa angĩenda. Ũndũ ta ũcio no ũrehe mathĩna maingĩ thutha-inĩ.”
—1 Akorintho 13:4.
Andũ arĩa angĩ mamuonaga atĩa? Nĩ wega warie na andũ arĩa mamũĩ wega, ta andũ agimaru kĩĩroho thĩinĩ wa kĩũngano kĩao. Ũguo no guo ũngĩmenya kana “arĩ na ngumo njega.”
—Atũmwo 16: 1, 2.


text:
Gũtua Matua ma Ũũgĩ Matukũ-inĩ ma Wĩthĩ
‘Inyuĩ aanake, na inyuĩ airĩtu, goocagai rĩĩtwa rĩa Jehova.’—THAB. 148:12, 13.
1. Nĩ mĩeke ĩrĩkũ ya bata Akristiano aingĩ ethĩ marakenera?
TŨRATŨŨRA mahinda-inĩ ma bata mũno! Rĩu gũkĩra hĩndĩ ĩngĩ o yothe, andũ milioni nyingĩ kuuma ndũrĩrĩ-inĩ ciothe nĩ marooka ũthathaiya-inĩ wa ma. (Kũg. 7:9, 10) Andũ aingĩ ethĩ nĩ marakenera moimĩrĩro mega rĩrĩa marateithia andũ mataũkĩrũo nĩ ma cia bata cia Bibilia. (Kũg. 22:17) Nĩ mareruta Bibilia na andũ, na makamateithia kũgaacĩrithia mũtũũrĩre wao. Angĩ nao, nĩ marahunjia na kĩyo icigo-inĩ iria cikaraga andũ maragia thiomi cia mabũrũri mangĩ. (Thab. 110:3; Isa. 52:7) Ũngĩka atĩa nĩguo wongerere ũtungata waku?
2. Kĩonereria gĩa Timotheo kĩonanagia atĩa atĩ Jehova nĩ endete kwĩhokera andũ ethĩ mawĩra ũtungata-inĩ wake? (Rora mbica kĩambĩrĩria-inĩ gĩa gĩcunjĩ gĩkĩ.)
2 Kahinda-inĩ gaka wĩ mwĩthĩ no ũtue matua magaakũhingũrĩra mũrango wa kũgĩa na mĩeke makĩria ya gũtungatĩra Jehova. Kwa ngerekano, Timotheo nĩ aatuire matua mega marĩa maamũteithirie kũingĩra ũtungata-inĩ wa mishonarĩ arĩ na kĩndũ mĩaka 20. (Atũm. 16:1-3) No kũhoteke mĩeri mĩnini thutha ũcio nĩrĩo mũtũmwo Paulo aatũmire Timotheo kĩũngano-inĩ gĩa Thesalonike kĩrĩa gĩakoretwo kĩambĩrĩria, tondũ ariũ a Ithe witũ nĩ maanyariragwo mũno. Paulo aakoretwo oima kuo nĩ ũndũ wa gũũkĩrĩrũo, ĩndĩ akĩĩhokera Timotheo wĩra wa gũthiĩ gwĩkĩra Akristiano acio hinya. (Atũm. 17:5-15; 1 Thes. 3:1, 2, 6) Ta hũũra mbica ũrĩa Timotheo aakenire rĩrĩa aaheirũo wĩra ũcio!
ITUA RĨAKU RĨRĨA RĨA BATA MŨNO
3. Nĩ itua rĩrĩkũ rĩa bata mũno rĩrĩa ũngĩtua ũtũũro-inĩ waku, na wagĩrĩirũo kũrĩtua rĩ?
3 Mũndũ atuaga matua marĩa ma bata rĩrĩa arĩ mwĩthĩ. No nĩ kũrĩ itua rĩmwe rĩa bata mũno gũkĩra marĩa mangĩ mothe, itua rĩaku rĩa gũtungatĩra Jehova. Nĩ hĩndĩ ĩrĩkũ njega ya gũtua itua rĩu? Jehova atwĩraga ũũ: “Ririkanaga ũrĩa Mũkũũmbi matukũ maku ma ũnyinyi.” (Koh. 12:1) Njĩra ĩrĩa njega biũ ya ‘kũririkana’ Jehova nĩ kũmũtungatĩra na ngoro yaku yothe. (Gũcok. 10:12) Gũtungatĩra Jehova na ngoro yaku yothe nĩrĩo itua rĩrĩa rĩa bata mũno ũngĩtua mũtũũrĩre-inĩ waku. Itua rĩu rĩkũhutia mũtũũrĩre waku wothe.—Thab. 71:5.
4. Makĩria ma itua rĩa gũtungatĩra Jehova-rĩ, nĩ matua marĩkũ mangĩ ma bata mangĩhutia ũtungata waku harĩ Jehova?
4 Ma nĩ atĩ, itua rĩa gũtungatĩra Jehova to rĩo itua rĩrĩa rĩngĩhutia mũtũũrĩre waku wa thutha. Kwa ngerekano, no ũbatare gũgaatua kana nĩ ũkũingĩra thĩinĩ wa kĩhiko, mũndũ ũrĩa ũkũhikia kana ũkũhikĩra na wĩra ũrĩa ũrĩrutaga. Macio nĩ matua ma bata, ĩndĩ harĩ bata kwamba gũtua itua rĩa gũtungatĩra Jehova na ngoro yaku yothe. (Gũcok. 30:19, 20) Nĩkĩ? Nĩ tondũ matua macio nĩ makonainie. Itua rĩrĩa ũgaatua rĩgiĩ kĩhiko kana wĩra nĩ rĩkaahutia ũtungata waku harĩ Ngai. (Ringithania Luka 14:16-20.) Na noguo wendi waku wa gũtungatĩra Ngai ũkaahutia matua maku megiĩ kĩhiko na wĩra wa kĩĩmwĩrĩ. Nĩ ũndũ ũcio nĩ wega kwamba gũtua matua marĩa ma bata makĩria.—Afil. 1:10.
ŨKŨHŨTHĨRA WĨTHĨ WAKU ATĨA?
5, 6. Taarĩria ũrĩa gũtua matua mega kũngĩteithia mũndũ agaakenera ũtungata thutha-inĩ. (Ningĩ rora gĩcunjĩ, “Ndaatuire Itua rĩu ndĩ Kamwana Kanini” thĩinĩ wa riuma rĩrĩ.)
5 Watua itua rĩa gũtungatĩra Jehova, nĩ ũkũbatara kũmenya maũndũ marĩa arenda wĩke, ũcoke ũtue itua rĩa ũrĩa ũkũmũtungatĩra. Mũrũ wa Ithe witũ ũmwe kuuma Japan aandĩkire ũũ: “Rĩrĩa ndaarĩ na mĩaka 14, mũthenya ũmwe nĩ ndaathire kũhunjia na mũthuri wa kĩũngano, na akĩona atĩ ndiakenagĩra ũtungata. Aanjĩrire ũũ na njĩra ya ũhooreri: ‘Yuichiro, wona wainũka, thiĩ ũikare thĩ handũ wĩcũranie wega maũndũ marĩa Jehova agwĩkĩire.’ Ũguo noguo ndeekire. Nĩ ndaathire na mbere gwĩcũrania na kũhoya kwa ihinda rĩna. Kahora kahora mwerekera wakwa nĩ wagarũrũkire, na thutha wa kahinda gatarĩ coho ngĩgĩa na gĩkeno ũtungata-inĩ wakwa harĩ Jehova. Nĩ ndaakenaga mũno ngĩthoma ũhoro wa amishonarĩ, na nĩ ũndũ ũcio ngĩambĩrĩria gwĩciria ũhoro wa gũtungatĩra Ngai na gĩkĩro kĩnene makĩria.”
6 Yuichiro aathire na mbere gũtaarĩria ũũ: “Nĩ ndonire nĩ wega nyambĩrĩrie gũtua matua marĩa makaahotithia mũthenya ũmwe gũtungatĩra Jehova bũrũri-inĩ ũngĩ. Kwa ngerekano, nĩ ndaatuire itua rĩa gũthoma rũthiomi rwa Gĩthũngũ. Ndarĩkia cukuru ya sekondarĩ, ngĩtua itua rĩa kũruta wĩra wa mahinda mamwe wa gũthomithia Gĩthũngũ, nĩguo hote kũingĩra ũtungata-inĩ wa painia. Ndakinyia mĩaka 20, ngĩambĩrĩria kwĩruta rũthiomi rwa Mongolian na ngĩgĩa na mweke wa gũceerera gĩkundi kĩa ahunjia kĩrĩa kĩahũthagĩra rũthiomi rũu. Mwaka-inĩ wa 2007, mĩaka ĩĩrĩ thutha ũcio, ngĩthiĩ gũceera bũrũri wa Mongolia. Rĩrĩa ndaahunjagia na mapainia amwe, nĩ ndonire atĩ andũ aingĩ maarĩ na wendi wa kwĩruta ũhoro wa ma, na nĩ ũndũ ũcio ngĩigua ndĩ na wendi wa gũthamĩra kũu nĩguo ndeithĩrĩrie. Ngĩcoka Japan nĩguo ngeebange, na rĩu ngoretwo ngĩtungata bũrũri-inĩ wa Mongolia kuuma Ĩpuro 2008. Ũtũũro gũkũ ti mũhũthũ, ĩndĩ andũ nĩ maretĩkĩra ũhoro ũrĩa mwega, na nĩ ngenagĩra ngĩmateithia gũkuhĩrĩria Jehova. Nĩ nyonaga atĩ itua rĩrĩa ndaatuire nĩrĩo rĩega mũno ũtũũro-inĩ.”
7. Nĩ matua marĩkũ tũrabatara gwĩtuĩra, na Musa aatũigĩire kĩonereria kĩrĩkũ?
7 No mũhaka o Mũkristiano etuĩre ũrĩa ekũhũthĩra ũtũũro wake arĩ ndungata ya Jehova. (Josh. 24:15) Gũtirĩ mũndũ wagĩrĩirũo nĩ gũkwĩra kana nĩ ũkũingĩra thĩinĩ wa kĩhiko, nũ ũkũhikania nake, kana nĩ wĩra ũrĩkũ ũkũruta. Hihi no ũthuure wĩra ũkũbatara kothi o ya ihinda inini? Akristiano amwe ethĩ matũũraga icagi-inĩ irĩ na ũthĩni; nao angĩ magatũũra taũni-inĩ igaacĩrĩte. Thĩinĩ wa thĩ yothe, inyuĩ andũ ethĩ mũrĩ ngũrani harĩ ũhoti wa gwĩka maũndũ, ũmũndũ, ũmenyeru, maũndũ marĩa mwendete o hamwe na mĩoroto yanyu ya kĩĩroho. No kũhoteke mũrĩ ngũrani o ta ũrĩa andũ ethĩ Ahibirania thĩinĩ wa Misiri ya tene maarĩ ngũrani na Musa arĩ mwanake. Aarĩ na mĩeke mĩingĩ ya kũgaacĩra nyũmba-inĩ ya mũthamaki, nao Ahibirania arĩa angĩ maarĩ ngombo. (Tham. 1:13, 14; Atũm. 7:21, 22) O ta inyuĩ, andũ acio ethĩ maatũũraga mahinda ma bata mũno. (Tham. 19:4-6) Othe nĩ maabataraga gwĩtuĩra ũrĩa o mũndũ angĩahũthĩrire ũtũũro wake. Musa nĩ aatuire itua rĩrĩa rĩaagĩrĩire.—Thoma Ahibirania 11:24-27.
8. Andũ ethĩ arĩa marenda gũtua matua ũtũũro-inĩ maheetwo ũteithio ũrĩkũ?
8 Jehova nĩ amũteithagia ũrĩa mũngĩtua matua ma ũũgĩ ũnyinyi-inĩ wanyu. Nĩ amũrutaga motaaro ma Bibilia marĩa mũngĩhũthĩra maũndũ-inĩ mwanya mwanya. (Thab. 32:8) Makĩria ma ũguo, aciari anyu Akristiano na athuri a kĩũngano no mamũteithie ũrĩa mũngĩhũthĩra motaaro macio. (Thim. 1:8, 9) Rekei twarĩrĩrie motaaro matatũ ma Bibilia marĩa mangĩgũteithia gũtua matua ma ũũgĩ marĩa mangĩkũguna ũtũũro-inĩ waku wa mahinda marĩa maroka.
MOTAARO MATATŨ MA BIBILIA MA GŨGŨTONGORIA
9. (a) Jehova onanagia atĩa atĩ nĩ atũtĩĩte na njĩra ya gũtũhe wĩyathi wa gwĩthuurĩra? (b) ‘Kwamba gũcaria Ũthamaki’ gũtũheaga mĩeke ĩrĩkũ?
9 Ambai mũcarie Ũthamaki wa Ngai o na ũthingu wake. (Thoma Mathayo 6:19-21, 24-26, 31-34.) Jehova nĩ onanagia atĩ nĩ atũtĩĩte na njĩra ya gũtũhe wĩyathi wa gwĩthuurĩra ũrĩa tũkwenda kũhũthĩra ũtũũro witũ. Ndakwĩraga ũkũhũthĩra mahinda maigana atĩa wĩra-inĩ wa kũhunjia. O na kũrĩ ũguo-rĩ, Jesu nĩ atũheete ũtaaro ũngĩtũteithia. Atwĩrĩte tũcaragie Ũthamaki wa Ngai mbere. Ũngĩhũthĩra ũtaaro ũcio, nĩ ũrĩgĩaga na mĩeke ya kuonania wendo waku harĩ Ngai, harĩ andũ, na ũkonanagia ngatho nĩ ũndũ wa kĩĩrĩgĩrĩro kĩa muoyo wa tene na tene. Ũgĩciria ũhoro wa kĩhiko na wĩra wa kĩĩmwĩrĩ, rora kana matua maku marĩtũmaga wĩcirie mũno ũhoro wa indo cia kĩĩmwĩrĩ, kana nĩ marĩgũteithagia ũkorũo na kĩyo harĩ Ũthamaki wa Ngai na ũthingu wake.
10. Nĩ maũndũ marĩkũ maarehagĩra Jesu gĩkeno, na nĩ matua marĩkũ marĩtũmaga ũkene?
10 Wĩgĩre na gĩkeno nĩ ũndũ wa gũtungatĩra arĩa angĩ. (Thoma Atũmwo 20:20, 21, 24, 35.) Jesu nĩ aatũrutire ũndũ ũcio wa bata mũno ũtũũro-inĩ. Aakoragwo na gĩkeno mũno tondũ eekaga wendi wa Ithe handũ ha wake. Nĩ aakenaga mũno ona andũ enyihia magĩtĩkĩra ũhoro ũrĩa mwega. (Luk. 10:21; Joh. 4:34) No kũhoteke o nawe nĩ ũgĩte na gĩkeno kĩrĩa kiumanaga na gũteithia andũ arĩa angĩ. Angĩkorũo nĩ ũrĩrũmagĩrĩra motaaro marĩa Jesu aarutanire rĩrĩa ũratua matua ma bata ũtũũro-inĩ waku, hatarĩ nganja nĩ ũrĩkenaga na ũgakenia Jehova.—Thim. 27:11.
11. Nĩ kĩĩ gĩatũmĩte Baruku orũo nĩ gĩkeno, na Jehova aamũheire ũtaaro ũrĩkũ?
11 Gĩkeno kĩrĩa kĩnene makĩria kiumanaga na gũtungatĩra Jehova. (Thim. 16:20) Kũrĩ hĩndĩ Baruku, ũrĩa warĩ mwandĩki wa Jeremia aariganĩirũo nĩ ũndũ ũcio, na akĩaga gĩkeno ũtungata-inĩ wa Jehova. Jehova aamwĩrire ũũ: “Anga nĩwĩcaragĩria maũndũ manene hihi? Tiga kũmacaria, nĩ ũndũ atĩrĩ, nĩngarehithĩrie andũ othe ũũru; . . . wee ngũgũtũũria muoyo ta arĩ gwĩtaha wĩtahĩte harĩ gĩkuũ, nĩguo ũtũũre muoyo kũndũ o guothe kũrĩa ũrĩthiaga.” (Jer. 45:3, 5) Wee ũkuona atĩa? Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũngĩareheire Baruku gĩkeno? Hihi nĩ gwĩcarĩria maũndũ manene-ĩ, kana nĩ kũhonokio Jerusalemu ĩkĩniiwo arĩ ndungata njĩhokeku ya Jehova?—Jak. 1:12.
12. Nĩ itua rĩrĩkũ rĩatũmire Ramiro agĩe na ũtũũro ũrĩ na gĩkeno?
12 Mũrũ wa Ithe witũ ũmwe wĩtagwo Ramiro nĩ aagĩire na gĩkeno nĩ ũndũ wa gũtungatĩra arĩa angĩ. Oigire ũũ: “Nyumĩte thĩinĩ wa famĩlĩ ya athĩni gĩcagi-inĩ kĩmwe kĩrĩ Irĩma-inĩ cia Andes. Nĩ ũndũ ũcio, rĩrĩa mũrũ wa maitũ ũrĩa mũkũrũ eerutĩire kũndĩhĩra yunivasĩtĩ, ũcio warĩ mweke mũnene mũno. No ndaakoretwo o hĩndĩ ndabatithio ngatuĩka Mũira wa Jehova, na harĩ ũndũ ũngĩ wanjetereire. Painia ũmwe nĩ aanjĩrĩte tũthiĩ tũkahunjagie nake gataũni-inĩ kamwe kanini. Ngĩthiĩ kuo, ngĩĩruta kwenja andũ njuĩrĩ, na ngĩhingũra kĩnyũthi nĩguo nyonage mabataro makwa ma kĩĩmwĩrĩ. Rĩrĩa twaambĩrĩirie kũhunjia, andũ aingĩ nĩ meetĩkĩrire ũhoro ũrĩa mwega. Thutha-inĩ ngĩthamĩra kĩũngano gĩakoretwo kĩambĩrĩria kĩa rũthiomi rwakwa. Rĩu ngoretwo ndĩ painia kwa ihinda rĩa mĩaka ikũmi. Gũtirĩ wĩra ũngĩ ũngĩndehera gĩkeno ta kĩrĩa ngoragwo nakĩo rĩrĩa ndĩrateithia andũ kwĩruta ũhoro wa ma na rũthiomi rwao.”
13. Nĩkĩ ũnyinyi-inĩ waku nĩrĩo ihinda rĩega rĩa gũtungatĩra Jehova biũ?
13 Kenera gũtungatĩra Jehova ũnyinyi-inĩ waku. (Thoma Kohelethu 12:1.) Ndwagĩrĩirũo gwĩciria atĩ ũrabatara kwamba kũgĩa na wĩra mwega wa kĩĩmwĩrĩ nĩguo ũcoke ũtuĩke painia. Wagĩrĩirũo kũhũthĩra hinya waku wothe gũtungatĩra Jehova o rĩu ũrĩ mwĩthĩ. Andũ aingĩ ethĩ matiĩhokeirũo maũndũ maingĩ famĩlĩ-inĩ, na ningĩ nĩ makoragwo na hinya na ũgima mwega wa mwĩrĩ ũndũ mangĩhota kũruta wĩra mũritũ. Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũngĩenda gwĩkĩra Jehova ũnyinyi-inĩ waku? No kũhoteke muoroto waku nĩ gũtuĩka painia. O na rĩngĩ na rĩngĩ no wende gũthiĩ kũhunjia icigo-inĩ iria itahunjagio kaingĩ. Kana hihi nĩ ũrona njĩra ingĩ cia kwandandũra ũtungata waku ũrĩ o kĩũngano-inĩ kĩrĩa ũrĩ kahinda-inĩ gaka. O muoroto wothe ũrĩa ũngĩkorũo naguo ũtungata-inĩ wa Jehova, nĩ ũkũbatara gũkorũo na njĩra ya gũcaria mabataro maku ma o mũthenya. Nĩ Kothi ĩrĩkũ ũgũthomera? Ũkũmĩthomera ihinda rĩigana atĩa?
HŨTHAGĨRA MOTAARO MA BIBILIA GŨTUA MATUA MA ŨŨGĨ
14. Nĩ maũndũ marĩkũ mũndũ arabatara kwĩmenyerera akĩbanga ũtũũro wake wa thutha-inĩ?
14 Motaaro macio matatũ ma Bibilia twarĩrĩria no magũteithie gũthuura wĩra wa kĩĩmwĩrĩ ũrĩa ũngĩkwagĩrĩra. Hatarĩ nganja, aarimũ no mamenye mawĩra marĩa mangĩoneka kwanyu. O na no gũkorũo na rũhonge rwa thirikari rũngĩgũteithia kũmenya wĩra ũrĩa mũno ũngĩoneka kwanyu, kana kũrĩa wĩciragia gũthiĩ gũtungatĩra. O na gũtuĩka motaaro kuuma honge-inĩ ta icio no makorũo marĩ mega-rĩ, nĩ wega kwĩmenyerera. Andũ arĩa matendete Jehova no matũme ngoro yaku yambĩrĩrie kwenda maũndũ ma gũkũ thĩ. (1 Joh. 2:15-17) Ũngĩrora maũndũ marĩa mekuo gũkũ thĩ, ngoro yaku no ĩkũheenie na njĩra hũthũ mũno.—Thoma Thimo 14:15; Jer. 17:9.
15, 16. Nũ ũngĩgũtongoria wega ũgĩthuura wĩra wa kĩĩmwĩrĩ?
15 Thutha wa kũmenya mawĩra ma kĩĩmwĩrĩ marĩa mangĩoneka, nĩ ũkũbatara ũtaaro mwega. (Thim. 1:5) Hihi nũ ũngĩgũteithia kũhũthĩra motaaro ma Bibilia ũgĩthuura wĩra wa kĩĩmwĩrĩ? Thikĩrĩria andũ arĩa mendete Jehova na magakwenda, na nĩ makũĩ na makamenya maũndũ maku wega. No magũteithie gũthuthuria ũhoti na mĩerekera ĩrĩa ũrĩ nayo. No kũhoteke maũndũ marĩa megũkwĩra nĩ megũgũteithia gwĩciria rĩngĩ ũhoro wa mĩoroto yaku. Angĩkorũo aciari aku nĩ mendete Jehova, ũcio nĩ ũteithio ũngĩ. Ningĩ athuri a kĩũngano kĩanyu no magũteithie. Makĩria ma ũguo, aria na mapainia na arori arĩa magendaga. Hihi nĩ kĩĩ gĩatũmire matue itua rĩa gũtungatĩra Jehova mahinda mothe? Maambĩrĩirie ũpainia atĩa, na mekaga atĩa nĩguo mone mabataro mao ma kĩĩmwĩrĩ? Ũtungata ũmareheire irathimo irĩkũ?—Thim. 15:22.
16 Andũ arĩa makũũĩ wega no makũhe ũtaaro ũrĩ na ũtaũku. Kwa ngerekano-rĩ, no ũkorũo ũkĩenda gũtiga cukuru nĩgetha ũtuĩke painia tondũ wĩra wa cukuru nĩ ũrakũnogia. Mũndũ ũkwendete no ahote kuona mĩerekera yaku na agũteithie kuona atĩ cukuru no ĩgũteithie gũkũria ngumo ya ũkirĩrĩria, na ĩyo nĩ ngumo ya bata mũno angĩkorũo nĩ ũkwenda gũtungatĩra Jehova biũ.—Thab. 141:5; Thim. 6:6-10.
17. Nĩ mawĩra marĩkũ twagĩrĩirũo gwĩthemaga?
17 Mũndũ o wothe ũtungatagĩra Jehova nĩ arĩcemanagia na mogwati ma kĩĩroho, marĩa mangĩthũkia ũrata wake na Jehova. (1 Kor. 15:33; Kol. 2:8) O na kũrĩ ũguo, kũrĩ mawĩra mamwe ma kĩĩmwĩrĩ mangĩrehe mogwati ma kĩĩroho kũrĩ marĩa mangĩ. No kũhoteke nĩ wĩyoneire wĩtĩkio wa andũ amwe ũkĩharagana, thutha wao gũthuura wĩra mũna wa kĩĩmwĩrĩ. (1 Tim. 1:19) Nĩ ũndũ wa ũũgĩ wĩtheme gũtua matua marĩa mangĩtũma ũrata waku na Jehova ũthũke.—Thim. 22:3.
KENA NĨ GŨKORŨO ŨRĨ MŨKRISTIANO ŨNYINYI-INĨ WAKU
18, 19. Angĩkorũo mũndũ ndaiguaga arĩ na wendi wa gũtungatĩra Jehova-rĩ, agĩrĩirũo nĩ gwĩka atĩa?
18 Angĩkorũo nĩ ũkũrĩtie ngoro-inĩ yaku wendi wa gũtungatĩra Jehova, kenera mĩeke ĩrĩa ũrĩ nayo ya kũmũtungatĩra ũrĩ mũnyinyi. Tua matua marĩa megũkũhotithia gũtungatĩra Jehova mahinda-inĩ maya ma bata mũno.—Thab. 148:12, 13.
19 Ĩ angĩkorũo ndũiguaga ũkĩenda gũtungatĩra Jehova? Wagĩrĩirũo gwĩka atĩa? Thiĩ na mbere kwĩrutanĩria gwĩkĩra wĩtĩkio waku hinya. Thutha wa mũtũmwo Paulo kwaria ũhoro wa kĩyo gĩake gĩa gũthingata mũtũũrĩre ũrĩ na irathimo cia Jehova, aandĩkire ũũ: “Na mũngĩkorũo mũrĩ ũndũ mwĩciragia na njĩra ĩngĩ-rĩ, ũndũ ũcio o naguo Ngai nĩarĩmũguũrĩria. No rĩrĩ, harĩa tũrĩkĩtie gũkinya-rĩ, nĩtũthiage na mĩthiĩre ĩrĩa yaganĩrĩire naho.” (Afil. 3:15, 16) Thiĩ na mbere gwĩciria ũhoro wa wendo wa Ngai na ũtaaro wake wa ũũgĩ. Jehova nĩwe ũngĩgũteithia biũ gũtua matua ma ũũgĩ matukũ-inĩ maku ma ũnyinyi.