text:
Mũndũ arutagwo kĩrumi kana thenge atĩa?
- Details
- Published Date
- Written by Editor
- Category: Unduire Witu
Andũ nĩ makoretwo magĩka maũndũ matakũmenya makagegia andũ makiuga atĩ nĩ kĩrumi mareruta.
No nĩ kũrĩ ũrĩa andũ merutaga kĩrumi ona kana thenge gĩ-tene. Rĩrĩa mũndũ akũrutwo kĩrumi ona kana thenge, kwahũthagĩrwo kĩũra kana huko.
Huko ĩo ya kũruta kĩrumi yakoragwo ĩtegetwo rũgongo rũrĩ haaraya na mũndũ ũcio.
Mũndũ mũgo nĩwe waugaga kũrĩa huko ĩo ĩgũthiĩ gũtegwo na yoka, yatwaragwo kwa mũndũ ũrĩa ũrarutwo kĩrũmi nĩguo ĩhane ta mũndũ ũrĩa warumanire. Ũũ nĩ gũkorwo andũ aingĩ arĩa matigaga irumi makoragwo makuĩte na matingĩcooka kũgũkwo ũrĩa maaugĩte.
Nĩ ũndũ ũcio yakinya yatuagwo rĩĩtwa rĩa mũndũ ũrĩa warumanire . Mũndũ mũgo nĩ acookaga akoya huko ĩyo, irio cia mĩthemba yothe iria irĩagwo na ndũrũme agathiĩ nacio thome marĩ hamwe na mũrumwo.
Maakinya mũndũ ũrĩa ũrumĩtwo akaarĩria huko ĩo ta araria na mũndũ ũrĩa wamũrumire na akamĩĩra “wanumĩire mbũri, rĩu kĩoe ndũrũme ĩno ndakũrehera . Ona ũkĩnumĩra irio cia mithemba yothe ya mũgũnda, rĩu kĩoe irio ici ni ndakũhee.”
Arĩkia kuuga ũguo mũndũ mũgo akamũcokeria handũ ha huko “ĩĩ nĩ ndakũrathima, rĩu kĩrĩage irio cia mũgũnda, na ũrĩage nyama. Ona indo iria ingĩ ciothe nĩndakũrathimĩra.”
Mundũ mũgo akĩaria ũguo, ambaga kũhutia huko na yagamba akauga ta arĩ yo ĩraria ciugo icio. Thutha wa kuuga ũguo mũndũ mũgo, mũrutwo wa kĩrumi, huko na ndũrũme moyaga njĩra magathiĩ nginya kũrĩa huko ĩo yategetwo. Na maakinya nĩ menjaga irima na mbere ya kũũraga ndũrũme ĩo, yambaga gũtemwo iniũrũ, nĩguo ĩtahĩkie mũndũ ũcio ũrumĩtwo kĩrumi kĩu.
Ndũrũme ĩo yacookaga ĩkaharũkio kĩongo irima rĩu rĩkwenjetwo ĩgacooka ĩgathikwo kĩongo nĩguo yũragwo nĩ tĩĩri ũrĩa ũmĩthikĩte.
Yarĩkia gũkua nĩ yacookaga ĩgathĩnjwo na ĩgakayũo ngwaro igĩrĩ, rũa ihu na rũa rũũa, na handũ hau hakenjwo mungu ũkaumĩrĩra mwena ũrĩa ũngĩ .
Mũndũ ũrĩa ũrarutwo thahu nĩ eragwo atonyere mungu ũcio mwena ũmwe aumĩre mwena ũrĩa ũngĩ na mbere ĩo akamba gũtahĩkĩrio hau nja ya rĩingĩrĩro. Akĩĩragũo “nĩ ndakũruta kĩrumi” . Na arĩkia akaumĩrĩra mbarĩ ĩrĩa ĩngĩ, na agekĩrwo ngwaro icio cierĩ guoko, nayo huko ĩgatemerũo tũnyama ciĩga-inĩ ciothe cia ndũrũme ĩo, tũkahakwo rũrigi-inĩ ta ciũma.
Nacio nyama iria ingĩ ikaigũo hakuhĩ na huko, nĩngĩ ĩgaathamio kanua na mũtĩ gagaitĩrĩrũo thakame ya ndũrũme.
Ruambũ naruo rũkarutwo tũnyama tũu tũkaigĩrĩrũo rũambũ-inĩ rũu o hamwe na irio icio, rũgacoka kũũmbĩrĩrwo huko ĩyo mwĩrĩ wayo wothe ĩnyitĩtwo ngingo wega ndĩkarũme mũndũ ĩgatwarũo irima-inĩ o harĩa yategetwo ĩkĩĩragwo “thiĩ ũkarĩage nyama icio o na irio icio .”
Ĩgagĩtonya irima nacio. Thutha wa ũguo mũrutwo kĩrumi agatwarũo rũũĩ agatahĩkĩrio kuo akĩĩragwo “Nindakũruta kĩrumi, rĩu kĩrumi nĩgĩthiĩ na rũũĩ rũrũ.” aarĩkia gũtahĩkio akerwo ethambĩre o hau, nacio ngwaro iria egwĩkĩrĩte agaciruta igathiĩ na rũũĩ.
Auma hau agathiĩ arorete gwake mũciĩ, nake mũndũ mũgo agathiĩ ithĩnjĩro –inĩ rĩa ndũrũme akoya nyama ĩmwe, nacio icio ingĩ ikarĩĩo nĩ ahĩhia, no mũrutwo kĩrumi kana mũndũ wao matingĩcirĩa. Aikaranga, akaruta ngoima ya kũrĩa we mwene na arata ake. Na gwata hĩndĩ ĩo agathirũo nĩ kĩrumi kĩrĩa aarumirũo.


c: text/html

text:
Usain Bolt
Usain St. Leo Bolt (aciarĩtwo mweri 21, mweri wa August mwaka wa 1986) ni muteng'eri wa mahenya makuhĩ wa kuuma bururi wa Jamaica. Bolt nĩwe muhotani wa mahenya ma mita 100, mita 200 na mita 100 relay mathako-inĩ ma Olympics na ma IAAF World Athletics Championships. Ahootanire ihenya rĩrĩ rĩa relay hamwe na ateng'eri angĩ a Jamaica (Steve Mullings, Michael Frater na Asafa Powell). Niwe muteng'eri urĩa unyitĩrĩire rekondi cia mahenya ma mita 100 na 200, na ihinda rĩa sekondi 9.58 (mita 100) na sekondi 19.19 (mita 200). Aigire rekondi ici mahenya-ini ma IAAF World Athletics Championships mucii-ini munene wa Berlin, bururi-inĩ wa Germany, mweri uyu. Nowe unyitĩrĩire rekondi cia Olympics cia mahenya ma mita 100 (sekondi 9.69) na mita 200 (sekondi 19.30), iria aigire mathako-inĩ ma Summer Olympics mweri wa August mwaka wa 2008, muciĩ-inĩ munene wa Beijing, bururi-inĩ wa China. Hamwe na ateng'eri angĩ a kwao (Nesta Carter, Michael Frater na Asafa Powell), nĩahootire ihenya ria mita 100 relay na akĩiga rekondi ya sekondi 37.10, mathako-inĩ o macio.
Usain Bolt nĩwe wa mbere kuhotana mahenya-inĩ ma mita 100 na 200 gĩikaro-inĩ kĩmwe kĩa Olympics kuuma mwaka wa 1984, rĩrĩa Carl Lewis wa Amerika atuĩkire mundu murume wa mbere kuhotana inĩ matatu gĩikaro-inĩ kimwe. Bolt nowe wa mbere kuiga rekondi cia mita 100 na 200 gĩikaro-inĩ kĩmwe kĩa Olympics, na wa mbere gucinyitĩrĩra hĩndĩ ĩmwe kuuma Don Quarrie, muteng'eri o ungĩ kuuma Jamaica, urĩa wacinyitĩrĩire mwaka-inĩ wa 1974. Nĩ-undu woguo, njorua ĩno ya mahenya makuhĩ ĩheetwo rĩtwa rĩa itheru "Lightning Bolt" (Ruheni) nĩ andu aingĩ.
Atanagĩa uhotani uyu na rekondi ici, Bolt nĩarĩkĩtie kuonania uhoti wake mahenya-inĩ na kugĩa thahabu ya mita 200 mathako-inĩ ma World Junior Championships mwaka-inĩ wa 2002, na rĩngĩ mwaka-inĩ wa 2003 mathako-inĩ o macio. Mwaka-inĩ wa 2004, hĩndĩ ya mathako ma CARIFTA bururĩ-inĩ wa Bermuda, Bolt nĩ atuĩkire muteng´eri wa mbere wa mĩaka mĩnini guteng´era ihenya ma mita 200 na ihinda rĩa thĩ ya sekondi 20. Ahootire rekondi ya Roy Martin na akĩiga yake ya sekondi 19.93. Kuuma hĩndĩ ĩo nĩ athiĩte na mbere gukorwo arĩ muteng'eri njorua. Mwaka wa 2007 nĩ atuĩkire wa kerĩ mahenya-inĩ ma mita 200 na 100 relay mathako-inĩ ma IAAF World Athletics Championships muciĩ-inĩ munene wa Osaka, bururi wa Japan.
Mwaka wa 2008, mweri 31 mweri wa May, nĩ rĩrĩo aigire rekondi yake ya mbere ya mita 100 na ihinda rĩa 9.72. Ahootire rekondi ya Asafa Powell, Mujamaica o take, ĩrĩa yarĩ ya sekondi 9.74. Rekondi ĩno nĩyo acokire kuhota hĩndĩ ya mathako ma Olympics ya 2008, na rĩngĩ mathako-inĩ ya World Championships mweri uyu. Ahootire rekondi ya mita 200 rita rĩa mbere mathako-inĩ ma Olympics kurĩa Beijing, rĩrĩa ahĩtukire rekondi ya muteng'eri Michael Johnson ya sekondi 19.32, ĩrĩa aigĩte mathako-inĩ ma Summer Olympics mwaka wa 1996. Rekondi ĩno amĩhootire mathako-inĩ ma Berlin mweri uyu.
Usain Bolt nĩwe wa mbere kuhotana mahenya-inĩ ma mita 100 na 200 gĩikaro-inĩ kĩmwe kĩa Olympics kuuma mwaka wa 1984, rĩrĩa Carl Lewis wa Amerika atuĩkire mundu murume wa mbere kuhotana inĩ matatu gĩikaro-inĩ kimwe. Bolt nowe wa mbere kuiga rekondi cia mita 100 na 200 gĩikaro-inĩ kĩmwe kĩa Olympics, na wa mbere gucinyitĩrĩra hĩndĩ ĩmwe kuuma Don Quarrie, muteng'eri o ungĩ kuuma Jamaica, urĩa wacinyitĩrĩire mwaka-inĩ wa 1974. Nĩ-undu woguo, njorua ĩno ya mahenya makuhĩ ĩheetwo rĩtwa rĩa itheru "Lightning Bolt" (Ruheni) nĩ andu aingĩ.
Atanagĩa uhotani uyu na rekondi ici, Bolt nĩarĩkĩtie kuonania uhoti wake mahenya-inĩ na kugĩa thahabu ya mita 200 mathako-inĩ ma World Junior Championships mwaka-inĩ wa 2002, na rĩngĩ mwaka-inĩ wa 2003 mathako-inĩ o macio. Mwaka-inĩ wa 2004, hĩndĩ ya mathako ma CARIFTA bururĩ-inĩ wa Bermuda, Bolt nĩ atuĩkire muteng´eri wa mbere wa mĩaka mĩnini guteng´era ihenya ma mita 200 na ihinda rĩa thĩ ya sekondi 20. Ahootire rekondi ya Roy Martin na akĩiga yake ya sekondi 19.93. Kuuma hĩndĩ ĩo nĩ athiĩte na mbere gukorwo arĩ muteng'eri njorua. Mwaka wa 2007 nĩ atuĩkire wa kerĩ mahenya-inĩ ma mita 200 na 100 relay mathako-inĩ ma IAAF World Athletics Championships muciĩ-inĩ munene wa Osaka, bururi wa Japan.
Mwaka wa 2008, mweri 31 mweri wa May, nĩ rĩrĩo aigire rekondi yake ya mbere ya mita 100 na ihinda rĩa 9.72. Ahootire rekondi ya Asafa Powell, Mujamaica o take, ĩrĩa yarĩ ya sekondi 9.74. Rekondi ĩno nĩyo acokire kuhota hĩndĩ ya mathako ma Olympics ya 2008, na rĩngĩ mathako-inĩ ya World Championships mweri uyu. Ahootire rekondi ya mita 200 rita rĩa mbere mathako-inĩ ma Olympics kurĩa Beijing, rĩrĩa ahĩtukire rekondi ya muteng'eri Michael Johnson ya sekondi 19.32, ĩrĩa aigĩte mathako-inĩ ma Summer Olympics mwaka wa 1996. Rekondi ĩno amĩhootire mathako-inĩ ma Berlin mweri uyu.
This is an excerpt from the article Usain Bolt from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
GĨCUNJĨ KĨA MŨGWANJA
Kĩĩrĩgĩrĩro kĩa Ma Harĩ Endwa Aku Arĩa Makuĩte
Tũmenyaga atĩa atĩ akuũ kũna nĩmakariũkio?
Jehova aiguaga atĩa ũhoro wĩgiĩ kũriũkia arĩa makuĩte?
Nĩa makariũkio?
1-3. Nĩ thũ ĩrĩkũ ĩtũteng’eretie ithuothe, na gũthuthuria ũrĩa Bibilia ĩrutanaga gũgũtũhooreria nĩkĩ?
TA HŨRA mbica ũteng’eretio nĩ thũ njũru mũno. Ĩ na hinya na ihenya gũgũkĩra. Nĩ ũĩ atĩ ndĩrĩ tha tondũ nĩyũragĩte arata aku amwe. O na wageria kũũra atĩa-rĩ, ĩrathiĩ o na mbere gũgũkuhĩrĩria. Gũtironeka ta kũrĩ na mwĩhoko o na hanini. No o rĩmwe-rĩ, hagooka mũndũ wa gũgũteithia. E na hinya mũingĩ gũkĩra thũ ĩyo na nĩerutĩire gũgũteithia. No ũigue wahoorera ngoro mũno!
2 No tuuge atĩ wee nĩũteng’eretio nĩ thũ ta ĩyo. Ithuothe tũrĩ ateng’erie. O ta ũrĩa twerutire thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 6, Bibilia ĩtaga gĩkuũ thũ. Gũtirĩ mũndũ ũngĩhota kũmĩũrĩra kana kũmĩĩthema. Hakuhĩ ithuothe nĩtuonete thũ ĩyo yũragĩte endwa aitũ. No Jehova arĩ na hinya mũingĩ mũno gũkĩra gĩkuũ. Nĩwe Mũteithũri ũrĩa wĩ wendo na nĩonanĩtie atĩ no ahoote thũ ĩyo. Na nĩoigĩte atĩ nĩekwananga thũ ĩyo, gĩkuũ, na akĩniine biũ. Bibilia ĩrutanaga ũũ: “Thũ ĩrĩa ĩkarigĩrĩria kũninwo nĩyo gĩkuũ.” (1 Akorintho 15:26) Ũcio nĩ ũhoro mwega!
3 Reke rĩu twĩcirie hanini ũrĩa thũ ĩyo ti gĩkuũ ĩtũmaga tũnyarirĩke rĩrĩa twakuĩrwo. Gwĩka ũguo nĩ gũgũtũteithia kũmenya ũndũ wa gũtũma tũkene. Jehova nĩeranĩire atĩ arĩa makuĩte nĩmagaatũũra rĩngĩ. (Isaia 26:19) Nĩmagacokio muoyo rĩngĩ. Kĩu nĩkĩo kĩĩrĩgĩrĩro gĩa kũriũka.
RĨRĨA WAKUĨRWO
4. (a) Nĩkĩ gĩtũmaga ũrĩa Jesu aiguire aakuĩrwo nĩ mũrata gũtũteithie kũmenya ũrĩa Jehova aiguaga? (b) Jesu aarĩ na arata arĩkũ a mwanya?
4 Nĩ ũrĩ wakuĩrwo? Mũndũ aiguaga ta atangĩhota kũũmĩrĩria ruo rũu na kĩeha, na kuona ta atiganĩirio. Hĩndĩ ta ĩyo-rĩ, twagĩrĩirũo nĩ gũthiĩ he Kiugo kĩa Ngai gĩtũhoorerie. (2 Akorintho 1:
5, 6. (a) Jesu eekire atĩa hĩndĩ ĩrĩa aarĩ hamwe na andũ aa Lazaro na arata magĩcakaya? (b) Kĩeha kĩa Jesu gĩtũũmagĩrĩria atĩa?
5 Jesu aiguire atĩa mũratawe aakua? Bibilia ĩtwĩraga atĩ Jesu onganire na andũ aa Lazaro na arata rĩrĩa maacakayaga nĩ gĩkuũ gĩake. Aamona-rĩ, Jesu akĩringwo nĩ tha mũno. Jesu “agĩgĩcaya o roho-inĩ thĩinĩ, agĩtangĩka.” Ningĩ Bibilia yugaga ũũ: “Jesu akĩrĩra maithori.” (Johana 11:
6 Na njĩra ĩngĩ-rĩ, kĩeha kĩa Jesu nĩ gĩtũũmagĩrĩria. Gĩtũrutaga atĩ Jesu na Ithe, Jehova, nĩmathũire gĩkuũ. No Jehova Ngai no ahote kũrũa na thũ ĩyo na amĩtoorie! Reke tuone ũrĩa Ngai aahotithirie Jesu gwĩka.
“LAZARO, UMA”!
7, 8. Ũhoro wĩgiĩ Lazaro woonekaga ũtarĩ na kĩĩrĩgĩrĩro nĩkĩ harĩ andũ, no Jesu eekire atĩa?
7 Lazaro aathikĩtwo ngurunga-inĩ, nĩ ũndũ ũcio Jesu akiuga ihiga rĩrĩa rĩahingĩte mũromo rĩeherio. Maritha akĩrega tondũ thutha wa gũikara mĩthenya ĩna-rĩ, mwĩrĩ wa Lazaro no nginya ũkorũo nĩ waambĩrĩirie kũbutha. (Johana 11:39) Tũngĩrora ũndũ ũcio na maitho ma ũmũndũ-rĩ, haarĩ na kĩĩrĩgĩrĩro kĩrĩkũ?
8 Ihiga rĩkĩeherio, na Jesu akĩanĩrĩra na mũgambo mũnene, akiuga: “Lazaro, uma”! Gũgĩthiĩ atĩa? Mũndũ “ũcio warĩ mũkuũ akiuma.” (Johana 11:
9, 10. (a) Jesu oonanirie atĩa Kĩhumo kĩa hinya wake wa kũriũkia Lazaro? (b) Kwĩ na ũguni ũrĩkũ gũthoma thĩinĩ wa Bibilia ũhoro wa andũ arĩa maariũkirio?
9 Jesu ndoigire atĩ aaringire kĩama kĩu gĩa kũgegania na hinya wake mwene. Thĩinĩ wa ihoya rĩake atanariũkia Lazaro-rĩ, nĩ oonanirie wega atĩ Jehova nĩwe waarĩ Kĩhumo kĩa hinya wa kũriũkania. (Johana 11:
10 Nĩ ma arĩa maariũkirio nĩ Jesu nĩmaacokire magĩkua rĩngĩ. No nĩ kuuga atĩ gũtiarĩ na bata wa kũmariũkia? Tiguo o na hanini. Ũhoro ũcio wĩ thĩinĩ wa Bibilia ũtĩtĩrithagia ma ya bata na ũgatũhe mwĩhoko.
KWĨRUTA KUUMANA NA ŨHORO WA KŨRIŨKANIA
11. Ũhoro wa kũriũka kwa Lazaro ũtĩtĩrithagia atĩa ũũma wa Kohelethu 9:5?
11 Bibilia ĩrutanaga atĩ arĩa makuĩte “matirĩ ũndũ moĩ.” Matirĩ muoyo na gũtirĩ kũndũ mathiĩte. Kũriũkio kwa Lazaro nĩgũtĩtĩrithagia ũndũ ũcio. Lazaro aariũkio-rĩ, nĩ aagegirie andũ na ũhoro wa matu-inĩ? Kana hihi nĩ aamamakirie na ng’ano cia gũtua nda ciĩgiĩ icua-inĩ? Aca. Bibilia ndiugĩte atĩ Lazaro nĩ oigire maũndũ ta macio. Kahinda ka mĩthenya ĩna ĩrĩa akuĩte-rĩ, ‘gũtirĩ ũndũ oĩ.’ (Kohelethu 9:5) Lazaro no gũkoma aakomeete gĩkuũ-inĩ.
12. Tũngĩkorũo na ma atĩa atĩ Lazaro nĩ aariũkirio?
12 Ũhoro wa kũriũkio kwa Lazaro ningĩ nĩũtũrutaga atĩ kũriũka nĩ ũndũ wa ma, ti ng’ano tu. Jesu aariũkirie Lazaro mbere ya kĩrĩndĩ kĩa andũ. O na atongoria a ndini, arĩa maathũire Jesu, matiakaanire atĩ nĩaaringire kĩama kĩu. Ithenya rĩa ũguo-rĩ, moigire ũũ: “Tũgwĩka atĩa? amu-rĩ, mũndũ ũcio [Jesu] nĩekaga ciama nyingĩ.” (Johana 11:47) Andũ aingĩ nĩ maathire kwĩyonera mũndũ ũcio waariũkĩtio. Nĩ ũndũ ũcio angĩ aingĩ magĩĩtĩkia Jesu. Nĩ moonire ũira wa ma kũgerera kwĩ Lazaro, atĩ Jesu aatũmĩtwo nĩ Ngai. Ũira ũcio waarĩ mũnene nginya amwe aa atongoria arĩa moomĩtie ngoro a ndini ya Kĩyahudi makĩbanga kũũraga Jesu na Lazaro.
13. Twĩna gĩtũmi kĩrĩkũ gĩa gwĩtĩkia atĩ Jehova na ma no ariũkie arĩa makuĩte?
13 Gwĩtĩkia atĩ andũ nĩmakariũkio no kĩroto tu? Aca, tondũ Jesu oigire atĩ mũthenya ũmwe “arĩa othe me thĩinĩ wa mbĩrĩra” nĩ makariũkio. (Johana 5:
14, 15. Ta ũrĩa ciugo cia Ayubu cionanĩtie-rĩ, Jehova aiguaga atĩa igũrũ rĩgiĩ kũriũkia arĩa makuĩte?
14 No rĩrĩ, Jehova aiguaga atĩa igũrũ rĩgiĩ kũriũkia arĩa makuĩte? Bibilia ĩrutanaga atĩ nĩendaga mũno kũriũkia arĩa makuĩte. Mũndũ mũthingu Ayubu ooririe ũũ: “Mũndũ aakua-rĩ, nĩkũngĩhoteka acoke muoyo rĩngĩ?” Ayubu aaragia ũhoro wa gweterera thĩinĩ wa mbĩrĩra o nginya rĩrĩa Ngai akaamũririkana. Eerire Jehova ũũ: “Hĩndĩ ĩo wetana, na niĩ ndagwĩtĩka; nĩ kwĩrirĩria ũngĩkorũo ũkĩĩrirĩria wĩra ũyũ wa moko maku.”
15 Ta wĩĩcirie! Jehova nĩ kwĩrirĩria eeriragĩria gũcokia andũ arĩa makuĩte muoyo. Githĩ ti ũndũ wa gũcanjamũra ngoro kũmenya atĩ ũguo nĩguo Jehova aiguaga? No rĩrĩ, kũriũka kũrĩa gũũkĩte gũgakorũo atĩa? Nĩa makaariũkio, na makaariũkio mathiĩ kũ?
“ARĨA OTHE ME THĨINĨ WA MBĨRĨRA”
16. Arĩa akuũ makariũkio matũũre kũndũ kũhaana atĩa?
16 Ũhoro ũrĩa wĩ thĩinĩ wa Bibilia wĩgiĩ kũriũka ũtũrutaga maũndũ maingĩ makoniĩ kũriũka kũrĩa gũũkĩte. Andũ arĩa maariũkirio gũkũ thĩ maacokire kũrĩ endwa ao. No ta guo kũriũka kũrĩa gũũkĩte gũgakorũo, o tiga nĩ gũgakorũo gwĩ kwega makĩria. O ta ũrĩa twerutire thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 3, itanya rĩa Ngai nĩ thĩ yothe ĩtuĩke paradiso. Kwoguo arĩa makuĩte matikariũka matũũre thĩ ĩiyũirũo nĩ mbaara, waganu, na mĩrimũ. Nĩmagakorũo na mweke wa gũtũũra tene na tene gũkũ thĩ kũrĩ na thayũ na gĩkeno.
17. Nĩa makariũkio?
17 Nĩa makaariũkio? Jesu oigire atĩ “arĩa othe me thĩinĩ wa mbĩrĩra makaigua mũgambo wake [wa Jesu], na moime kuo.” (Johana 5:
18. “Arĩa athingu” makaariũkio nĩ hamwe na a, na kĩĩrĩgĩrĩro kĩu kĩngĩgũteithia atĩa wee mwene?
18 “Arĩa athingu” nĩ hamwe na andũ aingĩ arĩa tũthomaga ũhoro wao thĩinĩ wa Bibilia maatũraga mbere ya Jesu gũũka gũkũ thĩ. No wĩcirie ũhoro wa mũndũ ta Nuhu, Iburahimu, Sara, Musa, Ruthu, Esiteri, na angĩ aingĩ. Mũrango wa 11 wa Ahibirania nĩwarĩrĩirie ũhoro wa amwe a athuri na atumia acio a wĩtĩkio. O na ningĩ “arĩa athingu” nĩ hamwe na ndungata cia Jehova iria ikuaga mahinda-inĩ maitũ. Nĩ ũndũ wa kĩĩrĩgĩrĩro gĩa kũriũka-rĩ, no tuohorũo kuuma kwĩ guoya wa gĩkuũ.
19. “Arĩa matarĩ athingu” nĩa, na Jehova nĩ ũndũ wa tha ciake akaamahe mweke ũrĩkũ?
19 Ĩ arĩa nao mataatungatĩire Jehova kana kũmwathĩkĩra nĩ ũndũ matioimire moĩ ũhoro wake? Andũ acio bilioni nyingĩ “matarĩ athingu” matikariganĩra. O nao nĩmakariũkio na maheo kahinda ga kwĩruta igũrũ rĩgiĩ Ngai wa ma na kũmũtungatĩra. Hĩndĩ ya ihinda rĩa mĩaka ngiri ĩmwe-rĩ, arĩa akuũ nĩmakariũkio na maheo mweke wa kũũngana na arĩa athingu thĩinĩ wa thĩ gũtungatĩra Jehova. Gagaakorũo karĩ kahinda kega mũno. Ihinda rĩu nĩrĩo Bibilia ĩtaga Ihinda rĩa Gũtuanĩra. *
20. Jehanumu nĩ kĩĩ, na nĩa mathiaga kuo?
20 Ũguo nĩ kuuga atĩ andũ arĩa othe maanatũũra nĩmakaariũkio? Aca. Bibilia yugaga atĩ amwe a arĩa maakuire me thĩinĩ wa “Jehanumu.” (Luka 12:5) Rĩĩtwa Jehanumu rĩaumanire na rĩĩtwa rĩa kĩara kĩrĩa gĩaikagio gĩko nja ya Jerusalemu ya tene. Hau nĩ ho haacinagĩrũo ciimba na gĩko. Akuũ arĩa ciimba ciao ciaikagio hau nĩ arĩa Ayahudi moonaga atĩ matiagĩrĩire gũthikwo kana gũkaariũkio. Nĩ ũndũ ũcio Jehanumu nĩ ngerekano njega ya kuonania kwanangwo gwa tene na tene. O na gũtuĩka Jesu nĩakahũthĩka gũtuĩra andũ arĩa me muoyo na arĩa makuĩte-rĩ, Jehova nĩwe Mũtuanĩri wa mũthia. (Atũmwo 10:42) Gũtirĩ hingo akaariũkia arĩa atuĩte atĩ nĩ ehia na matendaga kũgarũrũka.
IRIŨKĨRO RĨA MATU-INĨ
21, 22. (a) Kwĩ na kũriũka kũrĩkũ kwa mũthemba ũngĩ? (b) Nũũ warĩ wa mbere kũriũkio arĩ kĩũmbe kĩa roho?
21 Bibilia o na ningĩ nĩĩgwetete kũriũka kwa mũthemba ũngĩ, wa andũ gũthiĩ gũtũũra matu-inĩ marĩ ciũmbe cia roho. No ngerekano ĩmwe tu ya kũriũka kwa mũthemba ũcio yonanĩtio thĩinĩ wa Bibilia; ya Jesu Kristo.
22 Thutha wa Jesu kũũragwo arĩ mũndũ-rĩ, Jehova ndaarekire Mũrũwe ũcio mwĩhokeku aikare mbĩrĩra-inĩ. (Thaburi 16:10; Atũmwo 13:
23, 24. Nĩa me thĩinĩ wa ‘karũũru kanini’ ka Jesu, na magakorũo marĩ andũ aigana?
23 Kahinda kanini Jesu atanakua-rĩ, eerire arũmĩrĩri ake eehokeku atĩ aacoka igũrũ ‘nĩ ekũmathondekera handũ.’ (Johana 14:2) Jesu eetire arĩa magathiĩ igũrũ “karũũru [gake] kanini.” (Luka 12:32) Nĩ andũ aigana mangĩatuĩkire a gakundi kau kanini ka Akristiano eehokeku? Kũringana na Kũguũrĩrio 14:
24 Akristiano acio 144,000, hamwe na atũmwo eehokeku a Jesu, mariũkagio magathiĩ gũtũũra igũrũ. Kũriũka kwao nĩ kwa hĩndĩ ĩrĩkũ? Mũtũmwo Paulo aandĩkire atĩ mangĩariũkirio hĩndĩ ya gũkorũo kuo gwa Kristo. (1 Akorintho 15:
25. Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũkaarĩrĩrio thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 8?
25 Nĩguo, Jehova nĩakahoota thũ ĩyo iitũ, gĩkuũ, na amĩniine tene na tene! (Isaia 25:8) No no wĩyũrie atĩrĩrĩ, ‘Arĩa makariũkio mathiĩ igũrũ-rĩ, magekaga atĩa kuo?’ Magakorũo thĩinĩ wa thirikari ya magegania ya Ũthamaki wa igũrũ. Nĩtũkeeruta makĩria ũhoro wa thirikari ĩyo thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 8.
^ kib. 9 Ũhoro ũrĩa ũngĩ wa andũ maanariũkio woonekaga thĩinĩ wa 1 Athamaki 17:
^ kib. 19 Ha ũhoro makĩria wĩgiĩ Ihinda rĩa Gũtuanĩra na mũthingi wa gũtuĩrũo-rĩ , rora Ũhoro Muongerere, karatathi ka 213-215.
[Mbica karatathi ka 75]
Thĩinĩ wa Paradiso, arĩa makuĩte nĩmagacoka kũrĩ endwa ao


text:
Ũthathaiya wa Famĩlĩ-Ũngĩwĩkĩra Cama Atĩa?
Mũthuri ũmwe kuuma Brazil oigire ũũ: “Hĩndĩ ya hwaĩ-inĩ witũ wa Ũthathaiya wa Famĩlĩ, ndeereti igĩaga cama mũno ũũ atĩ kaingĩ nĩ gũtukaga mũno ingĩaga kuga tũkinyie hau.” Mũthuri ũmwe wa kuuma Japan oigire atĩ kamwana gake ka mĩaka ikũmi gatiendaga marĩkie ũthathaiya wa famĩlĩ. Nĩkĩ? Ithe oigire nĩ tondũ nĩ gakenagĩra mũno.
Ma nĩ atĩ ti ciana ciothe ikenagĩra ũthathaiya wa famĩlĩ. Nĩkĩ hihi? Mũthuri ũmwe kuuma Togo oigire ũũ: “Ũthathaiya wa Jehova ndwagĩrĩirũo nĩ gũkorũo ũrĩ wa kũnogia andũ.” Angĩkorũo nĩ ũranogia andũ-rĩ, no kũhoteke nĩ tondũ wa ũrĩa ũratongorio. Famĩlĩ nyingĩ nĩ cionete atĩ ũthathaiya wa famĩlĩ no ũkorũo na “gĩkeno” o ta ũrĩa Isaia oigire igũrũ rĩgiĩ Thabatũ.—Isa. 58:13, 14.
Athuri thĩinĩ wa famĩlĩ cia Gĩkristiano nĩ mamenyaga atĩ, nĩguo famĩlĩ ciao ikenere ũthathaiya wa famĩlĩ no mũhaka gũkorũo na ũrata. Ralf, ũrĩa ũkoragwo na airĩtu atatũ na kamwana kamwe, oigire atĩ ũthathaiya wao wa famĩlĩ ũkoragwo ũtariĩ ta ndeereti cia o mũthenya handũ ha kũhaana ta arĩ kũmathomithia aramathomithia. Gũtirĩ mũndũ ũtakoragwo na mweke wa kuga ũndũ. O na kũrĩ ũguo, ti hingo ciothe ũkoragwo ũrĩ ũndũ mũhũthũ gũteithia andũ othe mathiĩ na mbere gũkenera na kũrikĩra thĩinĩ wa kĩrĩa mũrathoma. Mũtumia ũmwe oigire ũũ: “Ti hingo ciothe ngoragwo na hinya wa gũtũma ũthathaiya wa famĩlĩ ũkorũo ũrĩ mwega ta ũrĩa ingĩenda.” Hihi no ũhote kũhiũrania na ũndũ ũcio?
KŨGARŨRĨRA NA MAŨNDŨ MATIGANĨTE
Mũthuri ũmwe ũrĩ ciana igĩrĩ wa kuuma Njĩrĩmani oigire atĩ nĩ wega kũgarũrĩra. Nake Natalia, mũtumia ũrĩ ciana igĩrĩ oigire atĩ ũndũ ũrĩa wa bata mũno harĩ famĩlĩ yake nĩ gwĩka maũndũ ngũrani ngũrani. Famĩlĩ nyingĩ igayanagia ũthathaiya wao wa famĩlĩ icunjĩ cigana ũna. Cleiton, mũthuri ũrĩ tinĩnja erĩ kuuma Brazil oigire atĩ gwĩka ũguo nĩ gũtũmaga ũthathaiya ũgĩe na cama na andũ othe magakorũo na itemi. Angĩkorũo famĩlĩ-inĩ kũrĩ na ciana irĩ na mĩaka ĩtiganĩte, kũgayania ũthathaiya wa famĩlĩ icunjĩ no gũteithie mũciari ahote gũteithia o mwana kũringana na mabataro make. Ningĩ, aciari no magarũrĩre rĩrĩa marabanga kĩrĩa famĩlĩ ĩgaathoma na njĩra ĩrĩa makaahũthĩra.
Famĩlĩ imwe ciĩkaga atĩa nĩguo ikorũo na maũndũ ngũrani ma gwĩka hĩndĩ ya ũthathaiya wao? Imwe ciambaga kũina nyĩmbo cia Ũthamaki. Juan wa kuuma Mexico oigire ũũ: “Ũndũ ũcio ũtũmaga kwagĩre mũno na ũgatũharĩria meciria-inĩ nĩ ũndũ wa kĩrĩa tũrathoma.” Famĩlĩ yake ĩthuuraga nyĩmbo iria ikonainie na maũndũ mamwe marĩa megũthoma hwaĩ-inĩ ũcio.
Famĩlĩ imwe ithomaga gĩcunjĩ kĩa Bibilia hamwe. Nĩguo ũthomi ũcio ũgĩe na cama, andũ ngũrani thĩinĩ wa famĩlĩ magathoma ciugo cia andũ ngũrani arĩa magwetetwo thĩinĩ wa gĩcunjĩ kĩna kĩa Bibilia. Mũthuri ũmwe kuuma Japan oigire atĩ kĩambĩrĩria-inĩ ndoonaga njĩra ĩyo ya gũthoma ĩrĩ njega. Ĩndĩ, tũmwana twake twĩrĩ nĩ twakenaga mũno nĩ ũndũ wa kuona magĩka ũndũ ũcio hamwe na aciari ao. Famĩlĩ imwe ona nĩ ithakaga mĩthako ya Bibilia. Roger, ithe wa tũmwana twĩrĩ kuuma Afrika ya Mũhuro oigire ũũ: “Kaingĩ ciana nĩ cionaga maũndũ thĩinĩ wa Bibilia marĩa tũrĩ aciari tũtekuonete.”
Maũndũ mangĩ matiganĩte mũngĩka mũrĩ hamwe nĩ ta, gwaka mũhaano wa thabina ya Nuhu, kana hekarũ ya Suleimani. Gwaka indo ta icio nĩ kũbataraga ũthuthuria na ũndũ ũcio no ũmũrehere gĩkeno kĩnene. Kwa ngerekano thĩinĩ wa Asia, kairĩtu kamwe ka mĩaka ĩtano marĩ hamwe na aciari ako na cũcũwe nĩ maathakaga mũthako wa kũbanga tũindo rũbaũ-inĩ makĩonania ng’endo cia mũtũmwo Paulo cia ũmishonarĩ. Famĩlĩ ingĩ nacio nĩ ithakaga mĩthako ta ĩyo ya kũbanga indo rũbaũ-inĩ ikĩhũthĩra maũndũ marĩa marĩ ibuku-inĩ rĩa Thama. Donald, ũrĩa ũrĩ na mĩaka 19 kuuma Togo oigire atĩ gwĩka maũndũ matiganĩte nĩ gwĩkĩrĩte cama ũthathaiya wao wa famĩlĩ na gũkagĩria famĩlĩ yao. Hihi inyuĩ nĩ kũrĩ ũndũ mũngĩka mwĩkĩre cama ũthathaiya wanyu wa famĩlĩ?
KWĨHARĨRĨA NĨ KWA BATA
O na gũtuĩka gwĩka maũndũ matiganĩte, na kũgarũrĩra nĩ gũtũmaga ũthathaiya wa famĩlĩ ũgĩe na cama-rĩ, nĩguo andũ magunĩke, othe nĩ mekũbatara kũhaarĩria. Rĩmwe na rĩmwe ciana nĩ inogaga na ihenya, nĩ ũndũ ũcio aciari nĩ mekũbatara gwĩciria mbere kĩrĩa gĩgaathomwo na meharĩrie wega. Mũthuri ũmwe oigire ũũ: “Rĩrĩa ndĩharĩirie wega andũ othe nĩ magunĩkaga nĩ kĩrĩa tũrathoma.” Mũthuri ũmwe kuuma Njĩrĩmani amenyithagia famĩlĩ yake mbere kĩrĩa megũkorũo magĩthoma ciumia cigana ũna iria irũmĩrĩire. Rĩrĩa abangĩte atĩ famĩlĩ yake ĩkerorera DVD hĩndĩ ya ũthathaiya wa famĩlĩ, mũthuri ũmwe kuuma Benin ũrĩ na ciana ithathatũ itakinyĩtie mĩaka ikũmi na itatũ, aheaga famĩlĩ yake ciũria mbere iria makarĩrĩria. Hatarĩ nganja, kũharĩria nĩ gũtũmaga ũthathaiya witũ wa famĩlĩ wagĩre.
Rĩrĩa andũ thĩinĩ wa famĩlĩ mamenya mbere kĩrĩa gĩgekwo hĩndĩ ya ũthathaiya wa famĩlĩ, no makorũo makĩaria ũhoro ũcio mbere ya mũthenya ũcio ũkinyĩte, na nĩ ũndũ ũcio makũrie mĩĩto. Ningĩ rĩrĩa o mũndũ agaĩirũo ũndũ wa gũgeeka, nĩ eiguaga arĩ na itemi harĩ ũthathaiya wa famĩlĩ.
GERAGIAI KWAGA GŨTĨRĨRIA
Ti ũndũ mũhũthũ harĩ famĩlĩ nyingĩ gũkorũo na ũthathaiya wa famĩlĩ itegũtĩrĩria.
Aciari aingĩ nĩ marutaga wĩra mathaa maingĩ mũno magĩethera famĩlĩ ciao mabataro ma kĩĩmwĩrĩ. Kwa ngerekano, mũthuri ũmwe kuuma Mexico, oimaga mũciĩ thinacara cia kĩroko na arĩcoka o thaa igĩrĩ cia ũtukũ. Rĩmwe na rĩmwe Ũthathaiya wa Famĩlĩ no ũcenjio nĩ ũndũ wa maũndũ mangĩ ma kĩĩroho.
O na kũrĩ ũguo, twagĩrĩrũo nĩ gũtigĩrĩra atĩ tũrĩkoragwo na ũthathaiya wa famĩlĩ tũtegũtĩrĩria. Akĩaria ũhoro wa ũrĩa famĩlĩ yao ĩĩrutanagĩria, Loïs ũrĩa ũrĩ na mĩaka 11 kuuma Togo oigire ũũ: “O na gũtuĩka rĩmwe na rĩmwe nĩ twĩkaga ũthathaiya wa famĩlĩ tũrĩ acerere rĩrĩa kwoimĩra ũndũ tũtekwĩrĩgĩrĩire, tũtigagĩrĩra nĩ tweka.” Nĩkĩo famĩlĩ ingĩ cionaga arĩ wega gwĩka ũthathaiya wa famĩlĩ kĩambĩrĩria-inĩ gĩa kiumia. Kũngiumĩra ũndũ ũterĩgĩrĩirũo, no mahote gwĩka ũthathaiya ũcio mũthenya ũngĩ o kiumia-inĩ kĩu.
Nĩ kĩĩ gĩtũmaga tũwĩte “ũthathaiya wa famĩlĩ”? Nĩ tondũ nĩ gĩcunjĩ gĩa ũthathaiya witũ harĩ Jehova. Reke andũ othe thĩinĩ wa famĩlĩ yaku marutagĩre Jehova o kiumia ‘iheo cia mĩromo yao irĩ ta ndegwa cia magongona.’ (Hos. 14:2) Na ningĩ, rekei o mũndũ thĩinĩ wa famĩlĩ onage ihinda rĩu rĩrĩ rĩa gĩkeno tondũ “gũkenera Jehova nĩkuo hinya wanyu.”—Neh. 8:9, 10.


text:
Mĩgiro ya ũgĩkũyũ
- Details
- Published Date
- Written by Editor
- Category: Unduire Witu
1. Mũndũ mũgima ndagĩrĩirwo kũmĩa nyũmba kana nja. Mũndũ angĩekire ũndũ ta ũcio no nginya kũngĩarutirwo horohio. Yakoragwo ĩrĩ ngoima na yarĩyagwo nĩ athuuri arĩa akuũrũ biũ matarĩ na matanya ma gũcooka ũrĩrĩ rĩngĩ gũciara
2. Mũthuuri angĩagũire nja ya gwake, no nginya kũngĩarutirwo ngoima
3. Hiti kana mbwe ĩngĩagambĩire nja ya mũciĩ kana makũmbĩ-inĩ warĩ mũgiro. Gwatuĩkaga nĩ gũtheetha yatheetha andũ a mũciĩ ũcio na gũtiarĩ horohio no nginya kũngĩakuire mũndũ
4. Nyũngũ ya mbarĩki kũhũa warĩ mũgiro na nĩ warĩ horohio
5. Mburi ndĩagĩrĩirwo kũnywa maĩ marĩ kĩũga-inĩ kĩrĩa gĩthambagĩria mwana na yaheagwo ithe wa mũirĩtu ĩkarĩo kwao
6. Ihiga rĩa riiko rĩngĩatihirie mũtumia rĩamunyagwo rĩgateo
8. Itara rĩngĩatuĩkire rĩrĩ na ngũ nĩ no nginya harutwo horohio
9. Ngoi ya mwana ndĩagĩrĩirwo kũrara nja.
10. Ingĩararire , yagĩrĩirwo gũtamũrwo na kamũkwa ĩkĩũragio kũrĩa ĩraire (Ũraire kũ?) ũndũ ũcio nĩ waniinaga mũgiro
11. Mũndũ wa nja ndagĩrĩirwo kũrutio na ithaka. Yahorohagio na njĩra ya gwetha mũthuuri mũkũrũ ũrĩkĩtie maciara akamũhoroheria
12. Mũndũ-wa-nja gũkuua kĩimba kĩa mwana wake mũcokie ihu-inĩ atĩ nĩguo akamũte
13. Mũthuuri angĩakuuire mwana wake na ng’ong’o waarĩ mũgiro
14. Mũthuuri ndagĩrĩirwo gũkuua kĩimba kĩa mwana wake ũtacoketio ihu-inĩ atĩ nĩguo agagĩte
15. Mũndũ angĩanyitire kĩimba gĩtamũkoniĩ warĩ mũgiro. No nĩ angĩanyitire kĩa mũndũ wao ta mwana wake, nyina kana ithe
16. Mwana angĩambire kũmeria magego ma igũrũ harĩ mũgirom, ũcio nĩ kĩũgũ
17.-Mwana wa rũkenge ndagĩrĩirwo kuonga mũtumia ũngĩ tiga nyina
18. Mũrui wa kĩhĩĩ kana wa kĩrĩgũ angĩgũa agĩthiĩ mũgumo-inĩ kana agĩikia ndorothi
19. Mũrui wa kĩhĩĩ kana wa kĩrĩgũ angĩagararia mũruithia thakame ũrũngo wa kĩara
20. Mũrui wa kĩhĩĩ kana wa kĩrĩgũ angĩmĩa itĩĩri-inĩ nĩ mũgiro
21. -Mũgĩkũyũ ona ũrĩkũ kũrĩa nyama ya nyamũ ĩtacokagia ithagumia na ĩtaatũkanĩte mahũngũ nĩ mũgiro, hau harĩ horohio
22. Kũũragĩra nyamũ ta ngware nja kana o nyamũ ĩngĩ hau harĩ horohio Mwana wa kahĩĩ kana wa kairĩtu gũcuha mũromo-inĩ wa nyũmba nĩ gũtheetha ithe na nyina
23. Kũhungurĩra gĩtugĩinĩ kĩa irigũ


text:
Kimi no Iru Machi - Uchi ga Kita Machi » Capítulo 2
AnimeyTv Disfruta viendo Kimi no Iru Machi - Uchi ga Kita Machi episodio 2 sub español online o los podras descargar totalmente gratis y sin ninguna restriccion de tiempo, Kimi no Iru Machi - Uchi ga Kita Machi 2 subtitulado, Kimi no Iru Machi - Uchi ga Kita Machi 2 latino, Kimi no Iru Machi - Uchi ga Kita Machi 2 español, Kimi no Iru Machi - Uchi ga Kita Machi 2 castellano, Kimi no Iru Machi - Uchi ga Kita Machi 2 enlinea, Kimi no Iru Machi - Uchi ga Kita Machi 2 descarga, Kimi no Iru Machi - Uchi ga Kita Machi 1x2, Kimi no Iru Machi - Uchi ga Kita Machi capitulo 2.


text:
South Abĩrika
South Abĩrika
Bururi wa Southern Abĩrika. Muciĩ mũnene wa South Abĩrika nĩ Johannesburg. Andu a mabururi ma kuthini mwa abirika metaga Johannesburg Jobegi. Nĩhakanĩte na mabururi ma: Bostwana, Zibabwe, Mozabique na Namibia.
Nĩ memba wa Gwatanĩro ya ucumi ya SADC.
Nĩ Bururi wĩ ũtonga muigi wa madini na Nĩgwo mĩthiu na mbere mũno Abirika yothe kĩ thayathi ucumi na tekinorojĩ.
Thiomi ciaragio Abĩrika ya Kuthini
Abĩrika ya Kuthini kwaragio thiomi: Githungu, isizulu, Siswati, Abĩrikana na ingi.


text: Tumĩte ndũrĩrĩ-inĩ nyingĩ na thiomi ngũrani, no o na kũrĩ ũguo-rĩ, nĩ tũnyitithanĩtio nĩ mĩoroto ĩhaanaine. O mbere, nĩ twendete gũkumia Jehova, Ngai ũrĩa waheanire Bibilia na Mũũmbi wa indo ciothe. Nĩ tũgeragia o ũrĩa twahota kwĩgerekania na Jesu Kristo na nĩ tũkenagĩra gũkorũo tũrĩ Akristiano. O ũmwe witũ nĩ ahũthagĩra mahinda agĩteithia andũ kwĩruta Bibilia na igũrũ rĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai. Nĩ ũndũ nĩ tũrutaga ũira, kana kwaria, ũhoro wa Jehova Ngai na Ũthamaki wake-rĩ, tũĩkaine ta Aira a Jehova.


text:
Michuki arakuire atoĩ ariũ a ithe maarĩ aigana
- Details
- Published Date
- Written by Maina Mwangi
- Category: Unduire Witu
Ithandũkũ rĩa mwĩrĩ wa minithita wa maũndũ marĩa matũrigicĩirie John Michuki
Senior Chief Michuki wa Kagwi ũrĩa nĩwe ithe wa mũtigairĩ minithita wa marĩa matũrigicĩirie John Michuki arĩ na atumia 47 na ciana nyingĩ iria itamenyekaga nginya nĩ andũ a nyũmba yao ciarĩ cigana.
No nĩ arĩ na hũthĩra ya kũmacokanĩrĩria thingira kũrĩa amaheaga mataaro megiĩ mũtũrĩre kaingĩ kaingĩ ũndũ ũrĩa ũtũmĩte Minithita ũcio akũre na ũigĩrĩrĩki ũrĩa ararĩ naguo.
Arĩa mamũĩ maugaga nĩ mũndũ wekĩrĩire mĩtugo mĩega na ũritũ mũnene mũno na to harĩ ciana no nĩ nginya harĩ atumia ake othe.
Onagũtuĩka akuire Michũkĩ arĩ wa mĩaka mũgwanja tu, mũrĩu wake ũmwe ũrĩa wetagwo Chief Joel Njoroge Michuki nĩwe wakinyire makinya make na kinyi, na ahikirie atumia 32.
No minithita ũyũ ona arĩ mũnini nĩ ahotire gũthooma maũndũ maigana ũna kuuma harĩ ithe rĩrĩa arĩ o muoyo na hihi nĩkĩo atuĩkire mũteti, muonjoria, mũthuuri mwega na ithe wa ciana mwega.
Kũringana na ũmwe wa ariũ a ithe atatũ tu arĩa marĩ muoyo, Peter Mbiiri Michuki, ithe wao ametanagia na manyina mao nĩguo mamenyekane makĩria arĩa metagwo Njoroge nĩ amu marĩ aingĩ mũno.
Mũtigairĩ etagwo nĩ ithe ‘Njoroge wa Wanjiku’ nĩ tondũ nyina mũmũciari etagwo Mariana Wanjiku. Nyina akuire 2004. Minithita ũcio nĩwe warĩ irigithathi rĩa Wanjiku ũrĩa warĩ mũtumia wa 45 harĩ atumia othe 47 a cibũ ũcio.
“Awa Senior Chief Michuki wa Kagwi arĩ na atumia aingĩ mũno na ciana. Ndingĩririkana wega maitũ ahikĩte arĩ wa kaigana. Ciana ndingĩmenya ciarĩ cigana,” mũthuuri ũcio wa mĩaka 78 ũrĩa warĩ mũthigari wa wathani wa matũũra nĩ atarĩirie.
Mbiiri araririkana atĩ rĩrĩa arĩ mũnini mathiaga gwa ithe marĩ o hamwe na mũtigairĩ minithita kũrĩa marehagĩrwo irio nĩ maanyina mao makarĩa makahũna.
“Awa nĩ arekaga tũrĩanĩre nake na ithuĩ naithuĩ nĩ twendete gũikara hakuhĩ nake mũno, no ndahuhaga mũndũ angĩahĩtirie. Nĩ arĩ na ũtonga mũingĩ mũo wa nyamũ ona nginya mũgũnda ũrĩa warĩ mũnene mũno,” nĩ ongereire kuuga.
Augaga nĩ aririkanaga wega hĩndĩ ĩmwe rĩrĩa athũkangirie mũharatĩ wa ng’ombe. Ahũrirwo mbaara njũru mũno na akĩimwo cuka ũrĩa magũragĩrwo o mũndũ wake wa gũkũngũĩra thigũkũ ya Christmas.
Nĩ arĩ hũthĩra ya kũmagũrĩra cuka wa hĩndĩ ya thigũkũ.
“Tũrĩ ihĩĩ tweyohaga cuka tũkahitha njaga na mũndũ angĩagire kũgũrĩrwo hĩndĩ ya thigũkũ aiguaga ahĩtĩirio mũno. No ona kũrĩ o ũguo nĩ ndathoomire kuumana nake,” Mbiiri nĩ atarĩirie.
Senior chief akuire tarĩki inya mweri wa mwambĩrĩrio mwaka wa 1940 na agĩtigĩra mũriũ nĩwe Joel ũtongoria ũrĩa nake watigĩrĩire nĩ aiganĩra iratũ-inĩ cia ithe.
Michuki wa Kagwi athikirwo gĩcagi-inĩ gĩa Ndaani hakuhĩ na taũni ya Kangema harĩa harĩ mũgũnda wa mũtumia wake wa mbere ũrĩa wetagwo Wachinga.
Hau no ho mũrĩũ ũrĩa mũkũrũ Cibũ Joel Michuki athikirwo na mũtumia wake ũmwe ũrĩa wĩtagwo Susana.
Wachinga ndagĩaga ciana na nĩ “ahikĩtie” atumia erĩ arĩa maarĩ mamũciarĩre ciana. Gĩtene mũtumia agĩagire mwana nĩ etĩkĩrĩtio “kũhikania” na atumia acio magĩa ciana ciakoragwo cirĩ cia “mũhikania”.
Nĩ ũndũ wa gũkũra thĩinĩ wa mũciĩ ũrĩ andũ aingĩ ũguo, nĩ kwarĩ na mathĩna o hamwe na mawega. Rĩrĩa Michuki wa Kagwi akuire, mũtigairĩ minithita nĩ aumire cukuru nĩ wagi wa mbeca. Hĩndĩ ĩo arĩ na mĩaka 7.
Noa arĩ na thĩna wa ũrĩa ũnyitaga mĩciĩ ĩrĩa ĩrĩ atumia aingĩ wa gũtunywo igai nĩ arĩa akũrũ. Nĩ ũndũ ũcio nyina wa Michuki arigirie na kũgaĩrwo ĩka ithatũ tu cia mũgũnda kuuma harĩ ng’undũ ya ithe.
Onagũtuĩka arĩ ta mwana mwĩreri, minithita ũcio augaga kũgacĩra gwake kwaumanire na ũreri wa ithe na kĩo kĩa nyina Mariana Wanjiku ũrĩa ona atarĩ mũthoomu nĩ enyitirie mũthiori na akĩmathoomithia.
Kũringana na mũndũ magimarĩte nake mwaka-inĩ wa 1948 Charles Amon Maina, maruĩte hamwe na mĩchukĩ rũĩ-inĩ rwa Boyo.
No manyuaga njohi ya muratina nake makũrakũra. Michũki nĩ athoomire na akĩgacĩra kũrĩa arutire wĩra thirikari-inĩ nginya mwaka-inĩ wa 1979 rĩrĩa atigire wĩra na akĩingĩra ũteti-inĩ o hamwe na kũramata biacara ciake.


text:
Germany
Germany
Bururi wa Europe. Germany ni Ngeremani.Cĩtĩ nene ya ngeremani ni Berlin. Thuutha wa haro ya keri ya thĩ, ngeremani nĩ nyagayaniro igitwika east na west Germany. Haro ya heho nyathira ngeremani ni nyayitanire na gutuika bururi umwe
Ũcuumi wa ngeremani
Ngeremani ni ũcuumi uria munene muno thiini wa kotineti ya ruraya. Ni ithondekaga ngari mithemba mingi.
Thitima cia niukrea
Ngeremani ni nyatigire kurutithia thitima cia niukrea thuutha wa githigithia kia Jaabani kiria ngithukirie Kirutithia kimwe kia thitima


text:
Tũngĩona Kũ Macokio ma Ciũria Iria Nditũ Ũtũũro-inĩ?
Hihi macokio mangĩoneka kũgerera . . .
sayansi?
ũũgĩ wa andũ?
Bibilia?
MWANDĨKI ŨMWE WA BIBILIA EERIRE NGAI ŨŨ
“Kĩnjĩkĩre mbuguĩro, . . . Ũhoro wothe ũrĩa uugĩte-rĩ, mũigana waguo no ma.”
Bibilia nĩ ĩrahe andũ milioni nyingĩ macokio.
Wee no wende gũkorũo ũrĩ ũmwe wao hihi?
Rĩarĩro rĩa jw.org no rĩgũteithie
THOMA ũhoro thĩinĩ wa Intaneti
Bibilia ĩrĩ ho na thiomi makĩria ma 100
Macokio ma ciũria cia Bibilia
Ũteithio wa famĩlĩ
WĨRORERE video cia Bibilia
Mathomo na nyĩmbo cia ciana
Ũtaaro kũrĩ andũ ethĩ
Iria ikoniĩ wĩtĩkio
RUTA mabuku
Broshua Ũhoro Mwega Kuuma Kũrĩ Ngai!
Ngathĩti cia Mũrangĩri
NĨ KĨŨRIA KĨRĨKŨ HARĨ ICI ŨNGĨENDA MŨNO KŨMENYA MACOKIO?
Nũũ kũna wathaga thĩ ĩno?
Hihi mĩnyamaro nĩ ĩgathira?
Hihi arĩa makuĩte no macoke muoyo?
Thoma macokio ma Bibilia ma ciũria icio thĩinĩ wa jw.org/ki.
(Hingũra MABUKU › MABUKU na BROSHUA)


text:
ŨHORO MUONGERERE
Mikaeli, Mũraika Ũrĩa Mũnene Nũũ?
MŨRAIKA ũrĩa wĩtagwo Mikaeli ndagwetetwo maita maingĩ thĩinĩ wa Bibilia. No rĩrĩa agwetwo-rĩ, akoragwo agĩka ũndũ mũna. Thĩinĩ wa ibuku rĩa Danieli-rĩ, Mikaeli onanĩtio akĩrũa na ndaimono; thĩinĩ wa marũa ma Judasi-rĩ, agĩkararania na Shaitani; na thĩinĩ wa Kũguũrĩrio, akĩrũa na Mũcukani na ndaimono ciake. Tondũ wa gũtetera waathani wa Jehova na kũrũa na thũ cia Ngai-rĩ, Mikaeli ekaga kũringana na rĩĩtwa rĩake rĩrĩa riugĩte ũũ: “Nũũ Ũtariĩ Ta Ngai? ” No Mikaeli nũũ?
Rĩngĩ na rĩngĩ andũ nĩmakoragwo na marĩĩtwa maingĩ. Kwa ngerekano-rĩ, mũthuri wa tene Jakubu no etagwo Isiraeli, nake mũtũmwo Petero no etagwo Simoni. (Kĩambĩrĩria 49:1, 2; Mathayo 10:2) Na njĩra o ta ĩo-rĩ, Bibilia yonanagia atĩ Mikaeli nĩ rĩĩtwa rĩngĩ rĩa Jesu Kristo, ataanoka gũkũ thĩ na thutha wa gũcoka matu-inĩ. Reke tũtuĩrie itũmi cia Maandĩko iria itũmaga tuuge ũguo.
Mũraika Ũrĩa Mũnene. Kiugo kĩa Ngai gĩĩtaga Mikaeli “mũraika ũrĩa mũnene.” (Judasi 9) Ta rora wone atĩ Mikaeli etĩtwo mũraika ũrĩa mũnene. Ũguo nĩ kuuga atĩ kũrĩ mũraika o ũmwe tu ta ũcio. Rĩĩtwa “mũraika ũrĩa mũnene” rĩhũthĩrĩtwo thĩinĩ wa Bibilia kuonania o mũndũ ũmwe tu, ti aingĩ. Ningĩ-rĩ, Jesu akuruhanĩtio na wĩra wa mũraika ũrĩa mũnene. Ha ũhoro wĩgiĩ Mwathani Jesu Kristo thutha wa kũriũka-rĩ, 1 Athesalonike 4:16 yugaga ũũ: “Mwathani we mwene nĩagaikũrũka oime Igũrũ agĩĩtanaga na kayũ, o na mũgambo wa mũraika ũrĩa mũnene.” Nĩ ũndũ ũcio mũgambo wa Jesu ũtaarĩirio atĩ nĩ wa mũraika ũrĩa mũnene. Kwoguo rĩandĩko rĩu rĩronania atĩ Jesu we mwene nĩwe Mikaeli, mũraika ũrĩa mũnene.
Mũtongoria wa Mbũtũ. Bibilia yugaga atĩ “Mikaeli na araika ake magĩthiĩ kũrũa na ndamathia ĩo . . . na araika ayo.” (Kũguũrĩrio 12:7) Kwoguo Mikaeli nĩwe Mũtongoria wa mbũtũ ya araika ehokeku. Ibuku rĩa Kũguũrĩrio ningĩ rĩtaaragĩria Jesu arĩ Mũtongoria wa mbũtũ ya araika ehokeku. (Kũguũrĩrio 19:14-16) Nake mũtũmwo Paulo agwetete wega “Mwathani witũ Jesu” na “araika ake arĩa me na ũhoti.” (2 Athesalonike 1:7) Kwoguo Bibilia yaragia ũhoro wĩgiĩ Mikaeli na “araika ake” na Jesu na “araika ake.” (Mathayo 13:41; 16:27; 24:31; 1 Petero 3:22) Tondũ hatirĩ handũ Kiugo kĩa Ngai kĩonanagia atĩ kũrĩ mbũtũ igĩrĩ cia araika ehokeku matu-inĩ, ĩmwe ĩgĩtongorio nĩ Mikaeli na ĩrĩa ĩngĩ ĩgĩtongorio nĩ Jesu-rĩ, hatarĩ nganja Mikaeli ti ũngĩ tiga Jesu Kristo arĩ wĩra-inĩ wake kũu matu-inĩ. *
^ kib. 1 Ha ũhoro makĩria wĩgiĩ kuonania atĩ Mikaeli nĩ rĩĩtwa rĩa Mũrũ wa Ngai-rĩ, thoma ibuku rĩĩtagwo Kutoa Sababu kwa Kutumia Maandiko karatathi ka 436-437, rĩrĩa rĩcabĩtwo nĩ Aira a Jehova.


text:
Thimu
Thimu
Thimu ya mbere gũthungudwo nĩ thimu ya raini ya hamwe (tumite thimu ya hamwe), mĩaka mĩrongo itadatu thutha ũcio thimu ya mobairo ĩ gĩthugundwo, thutha ũcio thimu ya setiraiti ĩ gĩthugundwo.
Gwĩ thimu mithemba ĩrĩ cia mobairo na cia waya. Thimu cia mobairo iria ciratumirwo kahinda gaka cirutaga wĩra wa Komputini na ūkinyaniria.
Kenya kwĩ thimu na mirioni mirongo iri cia mobairo. Ũű nĩ kwonani ici nīcio macini ĩrĩa ĩna andũ angĩ műno.
Ta uria kuri maritwa ma igera cia ngari, maritwa ma igera cia mobairo ni mekwendekana. Andu angi ni moĩ ngari ni ĩri injini no matiű mobairo ni ĩri kigera gitagwo cipiyu.
Thimu cia mobairo itūmagira netwaki ciatagwo cerorũra, iria ihotithagia thimu igĩrĩ ikinyanirie sigino. kwĩ marika ma netiwaki ya thimũ cia mobailo nĩ kũri rika rĩambere (1G), rĩa kerĩ (2G), rĩa gatatũ(3G) na rĩa Kana(4G)[1]. Netiwaki nyingi Kenya nĩ cia (2G), rĩa gatatũ(3G),
cerorũra netiwaki itūmagĩra makűmbi ma rĩdio maria arĩ makűmbi ma Erektro-Ũthimakũ
Komputini ya thimu
ūtūgata
ūtūgata wa thimu wĩtagwo ūtūgata data(umo) na ūkoragwo wĩ wa: magomano na nduĩmĩrĩri nguhĩ ya SMS, mĩhango ya bengi na Gũtũma mbia na thimu. ūtūgata ūyū nĩ wenda netiwaki nĩgetha thimu nyaranĩrie na computer ĩrĩa ĩhenaga ūtūgati wa muthemba ūria ūrendakana.
itūmirwo
komputini nĩkoragwo na sofutiwea itūmagĩrwo ta: ciūthi, camera na ingi.
Netiwaki cia thimu
Thimu ĩgĩrĩ nĩgetha cihote kwaranĩraa no mũhaka cigino ciume thimuinĩ ĩmwe ci thiĩ kwĩ thimu ya kerĩ. Netiwaki ya thimu ĩkoragwo hau gatagatĩ ga thimu iria irakinyanĩria cigino. Wira wa netiwaki nĩ gũthondeka gacira karia cigino ikũgerera. Kwĩ netiwaki mĩthemba ĩtatu cia thimu: cerorũra ,setiraiti na cia raini ya hamwe.
Mithemba ya thimu
Kwĩ mĩthemba ĩrĩ ya thimu: thimu cia kawaida na thimu njara
Kuria kugwete
1. wikipedia. Thayathi na teknoloji 2012


text:
Robot
Robots
Robot nĩ macini ĩhana ta nyamu kwogũo no cĩtwo njĩkimu na ritwa rĩngi. Robot ni mũthemba wa macini cihotaga guthiĩ kuma handũ hamwe gūthiĩ handū hangĩ.
Robot itumagirwo iwanda mitamboinĩ ya ngũturari indo ta Komputa na ngari. Kwĩ robot mithemba itatu:
1. robot mekaniko - robot irutagwira wa kiudutho. 2. Robot njara -ikoragwo na komputa hangire na kwogũo ni irumagirira watho wa sofutiwea kuruta wira wayo 3. Robot ya ũguũki - robot ikoragwo na ũgĩ
Nĩ kũrĩ robot ciagũtũmirwo iwandaini na ingĩ cia mawĩra mangĩ ta cia kũhũra mũbira.
Mabururi marĩa matumagĩra robot mũno iwandainĩ nĩ Japan na United States.
Athondeki a robot makoragwo arĩ: Mekaniko injinia, Akururi(Designers) a sofutiwea na mekaniko. mbere ya sofutiwea cia robot ciandĩkwo ngorithimu (Algorithm) ni cikururagwo.
Ngerekano ya ngorithimu ya Robot
Ngorithimu ya kuruta wira obici irahota kuona.
1. Rora njira kana he kindu 2. okorũo he kindu okorũo ni mundu
a. oya mbica ya maitho make nokorũo matironeka oya mbica ya mutwe b. rora databasi mundu ucio nũũ na thoma rĩtwa rĩake.(nĩtũwe aretũo ngware) c. ũga "tareke munene ngware hĩtũke" d. Ngware ehera wĩhĩtũkire
3. okorũo kindu okorũo ti mundu, eheria kindu kiu.


text:
Ũrĩa Ũngĩtũũria Mawoni Marĩa Magĩrĩire
‘O na mũndũ angĩtũũra mĩaka mĩingĩ-rĩ, nĩ amĩkenagĩre yothe.’—KOH. 11:8.
1. Nĩ irathimo irĩkũ cia Jehova itũrehagĩra gĩkeno?
JEHOVA endaga tũkorũo na gĩkeno, na nĩ atũrathimĩte na indo nyingĩ iria cingĩtũma tũgĩe na gĩkeno. Kwa ngerekano, nĩ atũhete muoyo. Nĩ ũndũ ũcio, no tũhũthĩre ũtũũro witũ kũmũgoocithia tondũ nĩ atũgucĩrĩirie ũthathaiya-inĩ wa ma. (Thab. 144:15; Joh. 6:44) Jehova nĩ atwendete na nĩ atũteithagia gũkirĩrĩria ũtungata-inĩ wake. (Jer. 31:3; 2 Kor. 4:16) Nĩ tũkenaga nĩ gũkorũo thĩinĩ wa paradiso ya kĩĩroho kũrĩa tũheagwo irio nyingĩ cia kĩĩroho, na tũgakenera ũrũmwe wa aarĩ na ariũ a Ithe witũ. Makĩria ma ũguo, tũrĩ na kĩĩrĩgĩrĩro kĩa goro mũno kĩa mahinda marĩa maroka.
2. Nĩ ũndũ ũrĩkũ ndungata imwe cia Jehova ihiũranagia naguo?
2 O na tũrĩ na itũmi icio cia gũtũma tũkorũo na gĩkeno, ndungata imwe cia Jehova nĩ ikoragwo na mawoni matagĩrĩire kwĩyerekera. Mahota kwĩigua ta matarĩ a bata harĩ Jehova na ta ũtungata wao ũtamũkenagia. Arĩa makoragwo na mawoni ta macio matagĩrĩire hingo ciothe, no mone gũkorũo na gĩkeno ‘mĩaka mĩingĩ’ ta arĩ iroto. Mahota kuona ta ũtũũro ũiyũrĩte o mĩtangĩko.—Koh. 11:8.
3. Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma mũndũ agĩe na mawoni matagĩrĩire kwĩyerekera?
3 Aarĩ na ariũ a Ithe witũ ta acio no magĩe na mawoni moru kwĩyerekera nĩ ũndũ wa gũkua ngoro, kũrũara, kana kũremwo nĩ gwĩka maũndũ mamwe nĩ ũndũ wa ũkũrũ. (Thab. 71:9; Thim. 13:12; Koh. 7:7) Ningĩ, Mũkristiano o wothe nĩ agĩrĩirũo nĩ kũririkana atĩ ngoro nĩ ĩheenanagia na no ĩtũrũithie o na tũrĩ na ũkuruhanu mwega na Ngai. (Jer. 17:9; 1 Joh. 3:20) Mũcukani nĩ aragia maheeni igũrũ rĩgiĩ ndungata cia Jehova. Ningĩ andũ arĩa makoragwo na mwĩcirĩrie ta wa Shaitani, no matũme tũgĩe na mawoni moru ta ma Elifazu, atĩ tũtirĩ a bata maitho-inĩ ma Ngai. Elifazu aaririe maheeni macio matukũ-inĩ ma Ayubu, na mawoni macio no ma maheeni o na ũmũthĩ.—Ayub. 4:18, 19.
4. Tũkwarĩrĩria maũndũ marĩkũ gĩcunjĩ-inĩ gĩkĩ?
4 Thĩinĩ wa Maandĩko, Jehova nĩ oigaga wega atĩ nĩ arĩkoragwo hamwe na arĩa ‘mahunguragĩra mũkuru wa nduma ta ya gĩkuũ.’ (Thab. 23:4) Nĩ akoragwo hamwe na ithuĩ kũgerera Kiugo gĩake. Bibilia nĩ ĩrĩ ‘ũhoti wa Ngai wa gũtharũria ihingo iria ciakĩtwo cia hinya.’ Ihingo icio nĩ hamwe na maũndũ ma maheeni na mĩĩcirĩrie mĩhĩtanu. (2 Kor. 10:4, 5) Nĩ ũndũ ũcio, rekei twarĩrĩrie ũrĩa tũngĩhũthĩra Bibilia nĩguo ĩtũteithie gũkũria na gũtũũria mawoni marĩa magĩrĩire. Maũndũ macio no makũgune na ningĩ no wone ũrĩa ũngĩteithia andũ angĩ.
REKE BIBILIA ĨGŨTEITHIE GŨKŨRIA MAWONI MARĨA MAGĨRĨIRE
5. Nĩ kwĩgeria kũrĩkũ kũngĩtũteithia kũgĩa na mawoni marĩa magĩrĩire?
5 Mũtũmwo Paulo nĩ aarĩrĩirie maũndũ mamwe marĩa mangĩtũteithia gũkũria mawoni marĩa magĩrĩire. Eerire kĩũngano gĩa Korintho ũũ: “Wĩgeriei ũhoro wanyu inyuene, mũmenye kana no mũtũire o mwĩtĩkĩtie.” (2 Kor. 13:5) ‘Gwĩtĩkia kũu,’ nĩ morutani mothe ma Gĩkristiano marĩa marĩ thĩinĩ wa Bibilia. Angĩkorũo ciugo na ciĩko ciitũ nĩ ĩtwaranaga na morutani macio-rĩ, nĩ tuonanagia atĩ no ‘tũtũire twĩtĩkĩtie.’ Hatarĩ nganja, twagĩrĩirũo kũrũmĩrĩra morutani mothe ma Gĩkristiano ũtũũro-inĩ witũ. Tũtiagĩrĩirũo gũthutũkania mamwe.—Jak. 2:10, 11.
6. Nĩkĩ nĩ twagĩrĩirũo nĩ kwĩgeragia kana no ‘tũtũire twĩtĩkĩtie’? (Rora mbica kĩambĩrĩria-inĩ gĩa gĩcunjĩ gĩkĩ.)
6 Wahota gwĩtigĩra kwĩgeria na njĩra ĩyo, makĩria angĩkorũo nĩ ũreĩkĩrĩra nganja. Ĩndĩ, ũndũ ũrĩa wa bata mũno nĩ ũrĩa Jehova atuonaga no ti ũrĩa twĩyonaga. Ningĩ mwĩcirĩrie wake nĩ wa igũrũ mũno gũkĩra witũ. (Isa. 55:8, 9) Jehova athuthuragia ndungata ciake nĩguo one ngumo iria njega na aciteithie, no ti getha acicarĩrie mahĩtia. Nĩ ũndũ ũcio, rĩrĩa ũrahũthĩra Kiugo kĩa Ngai kwĩgeria nĩguo wone kana ‘no ũtũire wĩtĩkĩtie’ ũrĩĩyonaga o ta ũrĩa Ngai akuonaga. Ũndũ ũcio ũrĩgũteithagia kweheria mawoni o mothe mahĩtanu ma atĩ ndũrĩ wa bata maitho-inĩ ma Jehova, na ithenya rĩa ũguo ũkagĩa na mawoni maya ma Bibilia: Ũrĩ wa goro mũno maitho-inĩ ma Jehova. Gwĩka ũguo nĩ ta kũhingũra ndirica nĩguo ũtheri ũingĩre thĩinĩ wa nyũmba ĩrĩ na nduma.
7. Tũngĩgunĩka atĩa nĩ cionereria iria irĩ Bibilia-inĩ cia andũ ehokeku?
7 Njĩra ĩmwe njega ya kwĩgeria nĩ gwĩcũrania cionereria cia andũ ehokeku arĩa magwetetwo thĩinĩ wa Bibilia. Geria kũringithania maũndũ mao na maku, nĩguo wone ũrĩa ũngĩekire korũo nĩwe wacemanĩtie na maũndũ ta marĩa maacemanirie namo. Rekei twarĩrĩrie cionereria ithatũ iria ironania ũrĩa ũngĩhũthĩra Bibilia kwĩgeria kana no ‘ũtũire wĩtĩkĩtie’ na nĩ ũndũ ũcio ũkũrie mawoni marĩa magĩrĩire kwĩyerekera.
MŨTUMIA WA NDIGWA MŨTHĨNI
8, 9. (a) Maũndũ ma mũtumia mũthĩni wa ndigwa maatariĩ atĩa? (b) No kũhoteke mũtumia ũcio aarĩ na mawoni marĩkũ matagĩrĩire?
8 Hĩndĩ ĩmwe Jesu arĩ Jerusalemu thĩinĩ wa hekarũ, nĩ onire mũtumia ũmwe wa ndigwa warĩ mũthĩni. Kĩonereria kĩa mũtumia ũcio no gĩtũteithie gũtũũria mawoni marĩa magĩrĩire tondũ tũtikoragwo na ũhoti wa gwĩka maũndũ mothe. (Thoma Luka 21:1-4.) Ta wĩcirie ũhoro wa mũtumia ũcio. Aarĩ na ihooru rĩa gũkuĩrũo nĩ mũthuriwe na ningĩ aatũũraga kũndũ atongoria a ndini “manyamaragia nyũmba cia atumia a ndigwa” handũ ha kũmateithia. (Luk. 20:47) Ningĩ aarĩ mũgiĩki ũũ atĩ angĩahotire tu kũhotha tũthendi twĩrĩ tũrĩa tũngĩathũkũmirũo nĩ mũndũ wa kĩbarũa na ndagĩka nini.
9 Ta hũũra mbica ũrĩa mũtumia ũcio aaiguaga akĩingĩra hekarũ-inĩ akuuĩte tũthendi twĩrĩ. Rĩngĩ na rĩngĩ no kũhoteke eeciragia ũrĩa mũhothi wake warĩ mũnini ũringithanĩtio na kĩrĩa angĩahothire korũo mũthuriwe aarĩ muoyo. Rĩrĩa onire arĩa maarĩ mbere yake makĩhotha mbeca nyingĩ-rĩ, hihi nĩ angĩaconokire na one mũhothi wake ũtarĩ wa bata? O na angĩkorũo nĩ aarĩ na mawoni ta macio-rĩ, nĩ eekire ũrĩa angĩahotire nĩ ũndũ wa ũthathaiya wa ma.
10. Jesu onanirie atĩa atĩ mũtumia ũcio wa ndigwa aarĩ wa bata maitho-inĩ ma Ngai?
10 Kũringana na ciugo cia Jesu, Jehova onaga mũtumia ũcio wa ndigwa arĩ wa bata o hamwe na mũhothi wake. Oigire atĩ mũtumia ũcio aahothire nyingĩ gũkĩra arĩa maarĩ itonga. Mũhothi wake nĩ wataranĩirio na mĩhothi ĩrĩa yarutĩtwo nĩ andũ angĩ, o na kũrĩ ũguo, Jesu nĩ onire mũhothi wa mũtumia ũcio na akĩmũgathĩrĩria. Arĩa maatarire mĩhothi ĩyo, mona tũthendi tũu twĩrĩ matingĩamenyire ũrĩa tũthendi tũu o hamwe na mũruti watuo moonagwo marĩ a bata nĩ Jehova. Ũndũ ũrĩa warĩ wa bata nĩ ũrĩa Jehova onaga maũndũ, no ti ũrĩa andũ angĩ meeciragia kana o na ũrĩa mũtumia ũcio eeyonaga. Hihi no ũhũthĩre ũhoro ũcio kwĩgeria kana no ũtũire wĩtĩkĩtie?
11. Ũngĩĩruta atĩa kuumana na ũhoro wa mũtumia wa ndigwa?
11 Maũndũ maku no magirie ũtungatĩre Jehova ũrĩa ũngĩenda. Andũ amwe nĩ maremagwo nĩ kũhunjia mahinda maingĩ nĩ ũndũ wa mathĩna ma mwĩrĩ kana ũkũrũ. Hihi nĩ magĩrĩirũo kuona ta matarabatara kũruta riboti ya mahinda manini marĩa mahunjagia? O na angĩkorũo ndũrĩ na mathĩna ta macio-rĩ, wahota kuona ta ũtungata waku ũrĩ mũnini mũno ũringithanĩtio na mathaa maingĩ marĩa andũ a Jehova mahũthagĩra o mwaka makĩmũthathaiya. Ĩndĩ, ũhoro wa mũtumia ũcio wa ndigwa ũratũruta atĩ Jehova nĩ onaga na agakenio nĩ ũndũ o wothe mũndũ aramwĩkĩra, na makĩria angĩkorũo arawĩka rungu rwa moritũ manene. Ta wĩcirie ũhoro wa ũtungata waku harĩ Jehova mwaka ũcio ũrathirire. No kũhoteke atĩ rĩmwe rĩa mathaa marĩa wahũthĩrire gũthathaiya Jehova nĩ rĩabatarire wĩime mũno. Angĩkorũo nĩguo-rĩ, menya atĩ Jehova nĩ aakenirio mũno nĩ ũndũ ũrĩa wekire ithaa-inĩ rĩu. O ta mũtumia ũcio mũthĩni wa ndigwa, angĩkorũo nĩ ũreka o ũrĩa wothe ũngĩhota ũtungata-inĩ wa Jehova, nĩ ũronania atĩ no ‘ũtũire wĩtĩkĩtie.’
“NDUTA MUOYO”
12-14. (a) Elija aarĩ na mawoni marĩkũ matagĩrĩire? (b) Hihi Elija aaiguaga ũguo nĩkĩ?
12 Mũnabii Elija aarĩ mwĩhokeku harĩ Jehova na aarĩ na wĩtĩkio mũrũmu. O na kũrĩ ũguo, kũrĩ hĩndĩ aakuĩte ngoro mũno nginya akĩĩra Jehova amũũrage. Oigire ũũ: “Rĩu nĩnjiganĩtie; wee Jehova, nduta muoyo.” (1 Ath. 19:4) Mũndũ ũtarĩ wacemania na ũndũ ta ũcio no oige atĩ mahoya macio ma Elija nĩ ‘ndeto itarĩ ũgerekereri.’ (Ayub. 6:3) Ĩndĩ, ũguo nĩguo aaiguaga. No ũngĩrora nĩ ũkuona atĩ handũ ha Jehova kũmũrũithia nĩ ũndũ wa kũhoya oragwo, nĩ kũmũteithia aamũteithirie.
13 Nĩ kĩĩ gĩatũmĩte Elija agĩe na mawoni ta macio? Kahinda kanini mbere ĩyo, nĩ aaringĩte kĩama kĩrĩa kĩonanirie atĩ kũna Jehova nĩwe Ngai ũrĩa wa ma. Thutha wa kĩama kĩu, anabii 450 a Baali makĩũragwo. (1 Ath. 18:37-40) No kũhoteke Elija eerĩgagĩrĩra atĩ thutha wa ũndũ ũcio Aisiraeli nĩ mangĩacokereire ũthathaiya wa ma, no ũguo tiguo gwathire. Ithenya rĩa ũguo, Jezebeli Mũtumia wa Mũthamaki aatũmire ndũmĩrĩri kũrĩ Elija atĩ nĩ ekũmũragithia. Nĩ ũndũ wa gwĩtigĩra kũũragwo, akĩũra agĩthiĩ mwena wa mũhuro wa Juda, kũndũ werũ-inĩ.—1 Ath. 19:2-4.
14 Arĩ kũu, nĩ eecũranirie mũno na akĩona ta wĩra wake ũrĩa aarutĩte arĩ mũnabii ta warĩ wa tũhũ. Eerire Jehova ũũ: “Ti niĩ mwega gũkĩra aa baba.” Eeiguaga arĩ wa tũhũ o ta rũkũngũ na mahĩndĩ ma maithe mao arĩa maakuĩte. Elija eegeretie akĩhũthĩra ithimi ciake we mwene, na agetuĩra atĩ ti wa bata maitho-inĩ ma Jehova kana ma mũndũ o na ũrĩkũ.
15. Jehova onirie Elija atĩa atĩ no aamuonaga arĩ wa bata?
15 O na kũrĩ ũguo, Jehova onaga Elija na njĩra ngũrani biũ. Aamuonaga arĩ o wa bata maitho-inĩ make, na nĩ eekire maũndũ ma kũmuonia atĩ nĩguo aamuonaga. Ngai nĩ aatũmire mũraika agekĩre Elija hinya. Ningĩ nĩ aamũheire irio na maĩ nĩguo ahote gũthiĩ rũgendo rwa matukũ 40 erekeire Kĩrĩma-inĩ kĩa Horebu. Makĩria ma ũguo, Ngai nĩ aarũngire Elija na ũhoreri nĩ ũndũ wa gũkorũo na mawoni matagĩrĩire atĩ gũtiarĩ na Aisiraeli angĩ maatigarĩte marĩ ehokeku harĩ Jehova. Ningĩ, nĩ aamũheire mawĩra mangĩ na Elija agĩtĩkĩra. Elija nĩ aagunĩkire nĩ ũteithio wa Jehova na agĩcokerera ũtungata wake wa ũnabii arĩ na hinya mwerũ.—1 Ath. 19:5-8, 15-19.
16. Hihi nĩ maũndũ marĩkũ Jehova akũrũmbũĩtie namo?
16 Maũndũ marĩa Elija aagereire no magũteithie kuona atĩ o nawe no ũtũire wĩtĩkĩtie na magũteithie kũgĩa na mawoni marĩa magĩrĩire. Amba wĩcirie maũndũ marĩa Jehova agwĩkĩire. Hihi nĩ ũrĩ waheo ũteithio nĩ mũthuri wa kĩũngano kana Mũkristiano ũngĩ o hĩndĩ ĩrĩa waũbataire? (Gal. 6:2) Hihi nĩ ũgunĩkĩte kuumana na Bibilia, mabuku ma ngombo ĩrĩa ĩĩhokekete, na mĩcemanio ya kĩũngano? Rĩrĩa wagunĩka nĩ maũndũ ta macio, ririkanaga Mũheani wamo na ũkamũcokagĩria ngatho.—Thab. 121:1, 2.
17. Nĩ maũndũ marĩkũ Jehova onaga marĩ ma bata harĩ ndungata ciake?
17 Ningĩ nĩ wega kũririkana atĩ gũkorũo na mawoni matagĩrĩire no gũtũhĩtithie. Ũndũ ũrĩa wa bata nĩ ũrĩa Jehova atuonaga. (Thoma Aroma 14:4.) Jehova onaga wĩrutĩri na wĩhokeku witũ ũrĩ wa bata mũno. Ndatũthimaga kũringana na maũndũ marĩa tũhingagia. Na no kũhoteke atĩ o ta Elija, nĩ ũhingĩtie maũndũ maingĩ ũtungata-inĩ wa Jehova gũkĩra ũrĩa ũngĩĩgereria. Ningĩ no kũhoteke kũrĩ andũ ũteithĩtie kĩũngano-inĩ, na ningĩ nĩ ũndũ wa kĩyo gĩaku ũgateithia andũ angĩ mamenye ũhoro wa ma.
18. Wĩra ũrĩa ũheetwo nĩ Jehova wonanagia atĩa?
18 Wagĩrĩirũo kuona wĩra o wothe ũrĩa ũheetwo nĩ Jehova ũrĩ ũira wa atĩ arĩ hamwe nawe. (Jer. 20:11) O ta Elija, no ũigue ũkuĩte ngoro tondũ ũtungata waku ndũroneka ta ũrĩ na moimĩrĩro mega kana ũrona ta ũtangĩhota gũkinyĩra mĩoroto ĩmwe ya kĩĩroho. O na kũrĩ ũguo, ũrĩ na gĩtĩo kĩnene mũno kĩrĩa ithuothe tũkoragwo nakĩo ũmũthĩ gĩa kũhunjia ũhoro mwega na gwĩtanio na rĩĩtwa rĩa Ngai. Thiĩ na mbere kũrũmia wĩhokeku waku. Weka ũguo, o ta ũrĩa Jesu oigire, nĩ ‘ũgaatonya gĩkeno-inĩ kĩa mwathani waku.’—Mat. 25:23.
‘IHOYA RĨA MŨNDŨ ŨRANYARIRĨKA’
19. Nĩ ũndũ ũrĩkũ wagũmĩire mwandĩki wa Thaburi ya 102?
19 Mwandĩki wa Thaburi 102 nĩ aakuĩte ngoro mũno. Nĩ ‘aanyarirĩkĩte,’ aarĩ na mathĩna manene ma mwĩrĩ na ma kĩĩmeciria, na ningĩ ndaarĩ na hinya wa kũhiũrania na mathĩna make. (Thab. 102, Ũhoro wa Gũtaarĩria; The Holy Bible in Gĩkũyũ Language.) Ciugo ciake cionanagia atĩ nĩ eeciragia mũno ũhoro wa ruo rwake, na akeigua atiganĩirio. (Thab. 102:3, 4, 6, 11) Onaga biũ atĩ Jehova eendaga kũmũtiganĩria.—Thab. 102:10.
20. Mahoya mangĩteithia mũndũ ũrahiũrania na mawoni matagĩrĩire atĩa?
20 O na kũrĩ ũguo, mwandĩki ũcio wa Thaburi no angĩahũthĩrire ũtũũro wake kũgoocithia Jehova. (Thoma Thaburi 102:19-21.) Ta ũrĩa tũrona thĩinĩ wa Thaburi ya 102, o na arĩa marĩ na wĩtĩkio no makorũo na ruo, na nĩ ũndũ ũcio mahota kũremwo gwĩciria ũhoro wa maũndũ mangĩ. Mwandĩki ũcio wa Thaburi eeiguaga atariĩ ‘ta kanyoni karĩ goiki gacũmbĩrĩ-inĩ ka nyũmba.’ Onaga ta aarigicĩirio no mathĩna matheri. (Thab. 102:7) Ũngĩkaigua ũndũ ta ũcio, nĩ wega gũitũrũrĩra Jehova ngoro yaku o ta ũrĩa mwandĩki ũcio wa Thaburi eekire. Kũhoya hĩndĩ ta ĩyo ũranyamarĩka no gũgũteithie rĩrĩa ũrahiũrania na mawoni matagĩrĩire. Jehova eranĩire atĩ nĩ ‘arĩtĩkagĩra mahoya ma ũrĩa mwagi, kũhoya gwake agakĩaga gũkũrurũka.’ (Thab. 102:17) Wĩhoke kĩĩranĩro kĩu gĩake.
21. Nĩ kĩĩ kĩngĩteithia mũndũ ũrahiũrania na mawoni matagĩrĩire agĩe na mawoni mega makĩria?
21 Thaburi ya 102 ningĩ no yonanagia ũrĩa ũngĩgĩa na mawoni mega makĩria. Mwandĩki wa Thaburi eekire ũguo na njĩra ya gũcokia meciria make harĩ ũrata wake na Jehova. (Thab. 102:12, 27) Nĩ omĩrĩirio mũno nĩ kũmenya atĩ hingo ciothe Jehova nĩ akoragwo hamwe na andũ ake nĩguo amateithie gũkirĩrĩria rĩrĩa marĩ magerio-inĩ. Nĩ ũndũ ũcio, angĩkorũo rĩmwe na rĩmwe mawoni matagĩrĩire nĩ magiragia ũtungatĩre Jehova ũrĩa ũngĩenda, hoya igũrũ rĩgiĩ ũndũ ũcio. Thaitha Jehova aigue mahoya maku, to getha tu wehererio thĩna ũrĩa ũrĩ naguo, no nginya “nĩguo andũ maganage rĩĩtwa rĩa Jehova.”—Thab. 102:20, 21.
22. O mũndũ o mũndũ angĩhota atĩa gũkenia Jehova?
22 Ma nĩ atĩ, Bibilia no ĩtũteithie kuona atĩ no tũtũire twĩtĩkĩtie na atĩ tũrĩ a bata maitho-inĩ ma Jehova. Ma nĩ atĩ, thĩinĩ wa mũtabarĩre ũyũ, no tũremwo nĩ kweheria biũ mawoni mothe matagĩrĩire kana gũkua ngoro. Ĩndĩ, o mũndũ o mũndũ no ahote gũkenia Jehova na akaahonokio angĩthiĩ na mbere gũkirĩrĩria arĩ mwĩhokeku ũtungata-inĩ wake.—Mat. 24:13.


text:
Atakundite kĩndũ no wĩcirie nĩ mũtũngatĩri
- Details
- Published Date
- Written by Editor
- Category: Mathekania ma Githingithia
Mũthigari erĩgĩte kũrũgamĩa ngari ĩteng’erete makĩrĩa. Mũthigari akĩũrĩa ndereba nĩkĩĩ kĩratũma ũtengerĩe ngari ũgũo na ũkuĩte family yakũ?
Ndereba akĩĩra mũthigari “aca niĩ nditeng’eretie ngari.” Mũthigari akĩmũũrĩa, “Ũranjĩra ndũteng’eretie ngari na nĩ nĩĩ ndĩrathima thĩbindi, ũrenda gũtua ndiũĩ wĩra wakwa?
Ndereba akĩuga nĩĩ ndiũĩ kana nĩ ũĩ no ngwendaga gũkũĩra ndigũteng’eretie ngari.
Mũtumia wake tondũ arĩ gĩtĩ kĩa mbere akĩrũgia kanua akĩĩra mũthigari…”Nĩ egũteng’erete wabandi na ndĩrooka o ngĩmwĩraga atige ihenya inene tondũ rĩunaga gĩkwa ihatha.”
Njamba yaigua ũrĩa mũka era mũthigari ĩgĩĩkia mũka riitho ĩkĩmwĩra “shut up” “idiot”.
Mũthigari kũrora wega akĩona ona njamba ndĩohete mũcibi akĩmwĩra “Na rĩu ona tondũ ũraruma mũkaguo-rĩ , ta njĩĩra nĩkĩ kĩgirĩtie wĩyohe mũcibi ũkĩmenyaga wega kũu nĩ kuuna watho?”
Njamba ĩkĩĩra mũthigari niĩ mũcibi ndawohora wandũgamia tondũ no ngũmenyaga nĩ ũkũnjĩtia license na yuma wallet thĩ-ĩnĩ. Mũka kũigũa ũgũo akĩrũgia kanũa akĩra mũthigari “ Nĩ maheni wabandi, thabarĩ ĩyo yothe tũoka ndakũohete mũcibi.
Njamba kuĩgũa ũgũo ĩkĩgũthũkĩra mũka na kayu kanene ĩkĩmũũrĩa, “ Nĩkĩĩ kĩurũ nawe? Ũranjũũria kĩĩ mũtumia ũyũ?”
Mũthigari kũigũa ũgũo agĩthĩurũrũka mwena wa mama akĩmũũria atĩrĩ…”Ũyũ akoragwo arĩ mũkari ũguo?” Mama akĩĩra mũthigari akoragwo ahana ũgũo o rĩrĩa arĩ mũrĩu atakundite kĩndũ no wĩcirie nĩ mũtũngatĩri.” Mũthee agĩthitangĩrũo ũlevi.


text:
Ũmbani wa andũ anini ndwarĩ wa waganu
- Details
- Published Date
- Written by Editor
- Category: Unduire Witu
Ũmbani wa andũ anini ndwarĩ wa waganu Hĩndĩ ya tene mwanake wa muumo arũmanagĩrĩra na ithe arĩ mũrĩithi wa ũhiũ wake, na kaingĩ rĩrĩa kũrĩ rũĩmbo rũa aanake agatigĩra ithe ũhiũ agathiĩ rũimbo. Mũirĩtu nake arũmanagĩrĩra na nyina akamũteithagia mawĩra ma mũciĩ wao marĩa makoniĩ andũ-a-nja ta kũrĩma, kũmatha irio, kuuna ngũ, o nake agathiaga nyĩmbo na airĩtu arĩa angĩ, agagĩtũũra arĩ moko-inĩ ma nyina na ithe o nginya rĩrĩa akagũrũo.
Mwanake arĩ wa muumo nĩ aheagwo iruugũ kaĩngĩ nĩ ithe nĩguo agĩe hinya wa gũtwaranaga na aanake arĩa angĩ nyĩmbo-inĩ, mbaara-inĩ cia miumo kana ita-inĩ. Aagĩa na hinya akagũrĩrũo rũhiũ rũa njora, itimũ , ngo, o na indo cia wanake. Rĩrĩa muumo wagwata kũina nyĩmbo wamba¬ga kũhaka aanake arĩa akũrũ, ũkaruta ndũrũme cia kũgũra ũini wa nyĩmbo na wĩhaki wa ndaka, gũkunyagwo nĩ airĩtu nyĩmbo-inĩ, na gũkomaga irĩrĩ cia airĩtu.
Nacio ngeithi cia aanake hĩndĩ ĩrĩa yothe maatungana nĩ Thuba, kana arĩa maheanĩte thanju makageithania Wang’ũtĩ. Ngeithi cia aanake kana airĩtu kaĩngĩ igeithanagio na ũrĩa nyama kana indo ingĩ iheanĩtwo. Arĩa maheanĩte nyama ya iguku kĩruugũ- inĩ mageithan¬agia Thiari, a ihu rĩa mbũri makage¬ithania Njai, a mũtura wa gĩtungati makage¬ithania Kagiri, a gũtũ kwa mbũri mak¬ageithania Mbuguĩro, a ikengeto makage¬ithania Mb¬agi. A rũhonge makageithania Warũhonge, a mũthirimo wa mbũri makageithania Wamũthirimo na mangĩ o ta ũguo. Nao arĩa maruĩire nyũmba ĩmwe mageithanagia Wanyua wakinĩ. Nao airĩtu arĩa mombĩtwo rĩrĩa maace¬mania maambaga kũgeithania na njĩra ya kũhũra hĩ ĩrĩ mwago ma, makiugaga: “Wamũthii aakorire Nyanjikũ, akĩmũria harĩa mũriũ arĩ, akĩmwĩra arĩ thingi¬ra wake.” Magĩkarĩkia ciugo mĩtheko ĩkoragwo ĩthecete o marũ.
Thutha ũrĩa arĩa maheanĩte matathi makageithania matathia, a marigũ makageithania Mũgerio, a ruoya rũa nderi makageitha¬nia ngũbiri. O nacio ngeithi cia atumia makĩgeithia muumo nĩ wa-kĩa-wa, nao magacokia wa-kĩa-maitũ, kana aakorũo nĩ cũcũwe akamũgeithia Wa-kĩa-cũcũ. Athuuri nao makĩgeithia muumo Wanyua, nao magacokerio Wanyua. Ihinda rĩu rĩothe rĩa kũria wanake na ũirĩtu, ũũmbani wao ndũrĩ hĩndĩ waga¬ga.
Mbarĩ ya nyamenya nĩo mamenyaga mwega na mũthũku. Nyĩmbo cia aanake nĩ gĩcukia, kĩbata, mũgoiyo, ngurũ na ndĩrĩ. Rĩinĩro-inĩ rĩacio airĩtu makoragwo oho, o na arĩa matekũina o ene makoragwo makiuga ngemi na makĩrehaga irio cia kũgwatana rura. Mwanake angĩkorũo nĩ kĩĩrorerũo nĩombaga airĩtu aingĩ o ta igana. Kĩĩrorerũa nĩ mũndũ mũthaka ũtangĩĩtigithio maitho, na ũtarĩ ũcuuke, mũini nyĩmbo wega, na mwaria wega, kana mũrumithia mũũgĩ wa mũgoiyo. Mwanake ta ũcio ndarĩ njiinũ kana kĩnyiria, na ndangĩnyarira airĩtu ak¬ienda kũmoiha.
Ũũmbani wa aanake na airĩtu nĩta ũrata mũnene wa kwendana ihinda-inĩ rĩa ũnyinyi wao na wĩ kĩguni gĩa gũteithania mĩthemba-inĩ ya kũmenyana na kũiguanĩra, na gũtĩana o na gwĩtiganĩra. Mũũmbani akĩrugagĩrũo irio thuranĩre o ũndũ ũmwe na ucũrũ, igatwarũo thin¬gira wa aanake. Thingira ũcio nĩguo ũriagĩrũo ndereti nyingĩ cia wanake na ũirĩtu. Matega maakinyio kũo marĩagwo nĩ arĩa othe marĩ ho, na thutha ũcio mũirĩtu etaga mũnyanyawe kwao mũciĩ na aakin¬ya kuo akahĩthwo ndakonwo nĩ aciari o nginya rĩrĩa arĩcoka kĩrĩrĩ. Hĩndĩ ya njino kana nguĩko, mũirĩtu eru¬acaga mũno na njĩra ya kũguucia ico¬ora cia mũthuru na garagatĩ ka magũrũ agacihatĩra rigitũ-inĩ, naguo mwengũ ũgatonyio thĩini wa mũthuru, na tondũ wa kwibarĩrĩra wega ũguo, mwanake o na angĩkorũo nĩ akwenda kuonana nake, ndangihota.
Nao magagĩkomania manyitaine o ta ũrĩa gũkunyanagwo nyĩmbo-inĩ, nĩ ũndũ erĩ maakoragwo mabatairio nĩ ũrugarĩ wa nyondo, no ti kuonana. Nĩkũngĩakorirwo na mũirĩtu watũũraga ombĩtwo nĩ mwanake mũna, na rĩrĩa akagĩa mũirĩtui, aatuĩka mũtumia, mũirĩtu ũcio akagũrũo nĩ mũndũ ũrĩa watũire ombĩte nyina, nĩ ũndũ ũũbani wao ndawrĩ wa waganu.


text:
MŨRANGĨRI (RIUMA RĨA WĨRUTI) MACHI 2014
Riuma-inĩ rĩrĩ, menya ũrĩa ũngĩtũũria roho wa kwĩima na ũrĩa tũngĩkũria mawoni mega kwerekera ithuĩ enelearn. Tũngĩrũmbũiya arĩa akũrũ atĩa o hamwe na arĩa twĩtainwo?
Kũhutia Ngoro cia Andũ a Famĩlĩ Citũ
: Tũngĩĩruta ũndũ ũrĩkũ kuumana na ũrĩa Jesu aarũmbũyanirie na andũ ao a famĩlĩ? Tũngĩhunjĩria atĩa andũ aitũ a famĩlĩ arĩa matarĩ na wĩtĩkio ta witũ kana o na arĩa matendete ũhoro wa ndini?
Ũrĩa Ũngĩthiĩ na Mbere Kuonania Roho wa Kwĩima
Nĩ kũrĩ thũ ĩgeragia na njĩra ya wara gũthũkia roho witũ wa kwĩima. Gĩcunjĩ gĩkĩ nĩ gĩgũtũteithia kũmenya thũ ĩyo na ũrĩa tũngĩhũthĩra Bibilia kũrũa nayo.
Ũrĩa Ũngĩtũũria Mawoni Marĩa Magĩrĩire
Nĩ kĩĩ gĩtũmaga andũ aingĩ makorũo na mawoni matagĩrĩire kwĩyerekera? Gĩcunjĩ gĩkĩ nĩ gĩgũtũteithia kuona ũrĩa tũngĩhũthĩra Bibilia gũtũũria mwerekera ũrĩa wagĩrĩire kwĩyerekera.
Ũthathaiya wa Famĩlĩ-Ũngĩwĩkĩra Cama Atĩa?
Rora ũrĩa famĩlĩ kũndũ kũngĩ thĩinĩ wa thĩ ciĩkaga hĩndĩ ya ũthathaiya wa famĩlĩ.
Tĩagai Arĩa Akũrũ Thĩinĩ Wanyu
Tĩagai Arĩa Akũrũ Thĩinĩ Wanyu
Gũtungata Aciari Akũrũ
Aciari aria akũrũ hamwe na ciana ciao no maarĩrĩrie na matue matua mamwe mũiria wa “matukũ ma ũũru” moke. Mangĩhota atĩa kũhiũrania na moritũ mamwe marĩa mokaga ũkũrũ-inĩ?
Ciugo Ciaku Ikoragwo irĩ “Ĩĩ, na Rĩngĩ Aca”?
Hihi nĩ ũrekaga Ĩĩ yaku ĩtuĩke Ĩĩ? Akristiano a ma magĩrĩirũo kũhingagia ciugo ciao na matikanareke ‘ĩĩ yao ĩtuĩke aca.’ Ĩ hihi angĩkorũo ndũkũhota kũhingia ciugo ciaku? Wĩrute na kĩonereria kĩa mũtũmwo Paulo.


text:
Igongoona rĩa gũthahũra mũhiki nĩguo aciare
- Details
- Published Date
- Written by Editor
- Category: Unduire Witu
Mũndũ mũgo etagia ng’ondu ya mwĩrĩ ũmwe
Mũhiki angĩaikarire mũno atoheete nda thutha wa kũhika, gwatuĩkaga nĩ kũrũgamĩra arũgamĩire mũrũme na kwa ũguo no nginya gĩtũmi kĩa ũndũ ũcio kĩngĩamenyekire.
Kaingĩ mũndũ mũgo nĩwe wakũũranaga itũmi cia maũndũ maya na kwa ũguo nĩ ethagwo nĩguo akĩheane na eranĩre kĩhonia.
Na thutha wa kũragũra, nĩ acokaga agaathana mũndũ-mũka ũyũ atwarũo mũtĩ-inĩ. Haha ithe aarutaga ngoima nĩguo ĩtwarĩrũo mũthoniwe, na mũndũ mũgo agetwo nĩguo atware mũhiki ũyũ mũtĩ-inĩ.
Mũhiki ũyũ athiũrũragĩrio ho maita merĩ. Ngoima ĩo nĩ yathĩnjagwo na Ĩkarutanio mara. Mara mayo nĩ matambũrũkagio na mũhiki ũcio akohanio na mĩthakwa.
Hĩndĩ ĩo mũndũ mũgo nĩ amwĩraga atĩ nĩ amũrigicĩria na angĩkorũo ateire mũbaara gĩthaka-inĩ, kana akorwo arutire thĩna gwa ithe kana o kũu ahikĩte mũndũ mũgo agakĩmwĩra atĩ nĩ amũtuithania na mĩthakwa ĩo. Na Akeerwo aciare nĩguo ndakanarathĩrũo nĩ mũndũ mũgo ũngĩ.
Mara mau macookaga makarengwo na rũkaracũ rwa mũthaakwa na mũhiki agacooka gũitĩrĩrio maĩ ma thũngĩ njohera mwena wa nathutha namo ma nyongo agaitĩrĩrio mwena wa nambere wa njohero.
Magongoona mau mathira mũhiki ũyũ nĩ ainũkaga na akeerwo ndakaarie na mũndũ ona ũrĩkũ njĩra-inĩ nginya arĩkinya mũciĩ.
Athuuri maatigagũo na thutha makĩhĩhia nyama iria no ene mũhiki na mũthuuriwe makainũkania hamwe nĩ amu matingĩarĩire nyama icio. Athuri nao manina nyama icio no kũinũka o nao mainũkaga.
No mũhiki angĩacokire aikare ihinda o rĩngĩ iraya atohete nda, mũrũme nĩ acokaga kwa mũndũ mũgo na mũndũ mũgo agakiuga hihi mũhiki ũyũ aarĩ ũndũ na mamawe na kwa ũguo mamawe nĩ etagwo akoorio kana no akorwo nĩ aroganire.
Angĩetĩkĩrire atĩ nĩ aroganire na aheane gĩtũmi kĩa atĩ ekire ũguo nĩ ũndũ wa mwarĩ wa nyina kwaga kũracĩrio wega, no kũheo aheagwo indo iria agwĩtia hau na aneo mbũri cia matũ angĩkorũo ndaheirũo.
Mũthenya wa mambura, mamawe ambaga kũruta ngoima na ĩkamba kuoywo na igũrũ na ĩkaigĩrĩrũo ciande-inĩ cia mũhiki ũyũ na ĩgaitwo ĩrĩ kĩande igũrũ gĩake nĩguo ĩmũthugumĩre mũgongo ĩrĩ igũrũ.
Yarĩkia kũmũthugumĩra nĩ yarutagũo na agathiũrũrũo nayo.
Hĩndĩ ya gũthiũrũrũo kũu mamawe nĩ augaga: “Kũngĩkorũo nĩ kũroga kũrĩa ngũrogaga kũgiragia ũciare, riũ ciara nĩ ndaheo indo ciakwa.”
Ndũrũme ĩgathĩnjwo na yarutanio nda mamawe akoya tatha akaumagara naguo nginya thome harĩa athikire mũthirimo wa kũgũrũ kwa ndũrũme ĩmwe ya iria cia ngoima.
Mũthirimo ũcio rĩrĩa ũkũrogana ũrũmagĩrũo tĩĩri ũrũmĩtũo makinya-inĩ ma mũirĩtu ũcio ũgekĩrwo ndamĩ-inĩ ya nguo yake hamwe na matũndũ na mathangũ ma mĩriĩra, mĩgerũa ĩo yothe yakindĩrũo thĩinĩ, mũthirimo ũcio ũgathikwo thĩ, na kũu nĩkuo kũroga mũirĩtu ndakanaciare.
Na akĩrogorana athikũragia hau aathikĩte mũthirimo na akauruta tĩri wothe, o na ndami na agacooka agaita taatha hau aũthikĩte na kũu nĩkuo kuohora na taatha kĩoho kĩu ohanĩte gĩa kwaga gũciara.
Agĩkĩohora, nĩ augaga “Ũngĩkorũo wagĩĩte gũciara nĩ kĩoho kĩu ndakuohire ngĩkũroga nakĩo rĩu gĩciare ũtuĩke nyina wa ihĩĩ nyingĩ na airĩtu.” Aarĩkia akainũka mũciĩ akanyita maguta ma ndũrũme ĩo akamũitĩrĩria mũtwe makamũnyũrũrũkĩra mwĩrĩ wothe akiugaga : “Rĩu gĩciare. Ĩtĩkĩrũo nĩ mĩruru ya ciana.”
Aarĩkia ũguo akanyua njohi akainũka. Kuuma hĩndĩ ĩo akorwo mũhiki ũcio ndarĩ kĩũrĩre agathahũka na akambĩrĩria gũciara.


text:
Gĩcunjĩ gĩa 11
Tũthiaga Igomano Nene Nĩkĩ?
Andũ aya maroneka makenete ũguo nĩkĩ? Marĩ kĩgomano-inĩ kĩmwe kĩa iria twĩkaga. O ta ũrĩa ndungata cia Ngai cia tene ciaathĩtwo igomanage maita matatũ o mwaka, ithuĩ nĩ tũkenagĩra mũno gũcemania igomano-inĩ nene. (Gũcokerithia Maathani 16:16) O mwaka, tũkoragwo na igomano ithatũ: kĩgomano kĩa mũthenya ũmwe, kĩgomano kĩa mũthiũrũrũko gĩa thikũ igĩrĩ, na kĩrũrũngano kĩa ng’ongo gĩa thikũ ithatũ. Tũgunĩkaga atĩa kuumana na igomano icio.
Nĩ ciĩkĩraga hinya ngwatanĩro iitũ ya Gĩkristiano. O ta ũrĩa Aisiraeli maakenagĩra kũgooca Jehova “ciũngano-inĩ cia kĩrĩndĩ,” no taguo tũkenagĩra kũmũthathaiya tũrĩ hamwe igomano-inĩ icio cia mwanya. (Thaburi 26:12; 111:1) Igomano icio itũheaga mweke wa gũcemania na kũnyitanĩra na Aira a Jehova a ciũngano ingĩ o na kana a mabũrũri mangĩ. Ihinda rĩa mĩaraho, nĩ tũkenaga tũkĩrĩa irio tũrĩ hamwe kĩgomano-inĩ, na ũndũ ũcio ũkongerera gĩkeno kĩrĩa gĩkoragwo igomano-inĩ icio cia kĩĩroho. (Atũmwo 2:42) Tũrĩ kũu nĩ twĩyonagĩra ithuĩ ene wendo ũrĩa ũnyitithanĩtie “ariũ othe a Ithe witũ” thĩinĩ wa thĩ.—1 Petero 2:17.
Nĩ itũteithagia gũkũra kĩĩroho. Ningĩ Aisiraeli nĩ maagunĩkaga nĩ ũndũ wa ‘kũmenya wega gĩtũmi’ kĩa Maandĩko marĩa maataũragĩrũo. (Nehemia 8:8, 12) O na ithuĩ nĩ tuonaga ũrutani wa Bibilia ũrĩa twamũkagĩra igomano-inĩ ciitũ ũrĩ wa bata. Programu icio ciothe ikoragwo ciĩhocetie Maandĩko-inĩ. Nĩ twĩrutaga ũrĩa tũngĩka wendi wa Ngai ũtũũro-inĩ witũ, kũgerera mĩario ya gũcanjamũra, irũmanĩrĩrio, na cionereria cia maũndũ maanekĩka. Nĩ twĩkagĩrũo ngoro rĩrĩa twaigua ũhoro wa cionereria cia andũ matooretie mathĩna ma mũtũũrĩre wa Gĩkristiano matukũ-inĩ maya maritũ. Irũrũngano-inĩ cia ng’ongo, drama nĩ itũteithagia kuona ũrĩa maũndũ maatariĩ matukũ-inĩ ma Bibilia na igatũruta maũndũ marĩ na ũguni. O kĩgomano, nĩ kũbatithagio arĩa marenda kuonania wĩyamũrĩri wao harĩ Ngai.
Igomano ikoragwo irĩ mahinda ma gĩkeno nĩkĩ?
Ũngĩgunĩka atĩa nĩ gũthiĩ kĩgomano?


text:
Japan
Japan
Bururi wa Asia. Mũciĩ mũnene wa Japan nĩ Tokyo. Japan nĩ bururi mũthiu na mbere na iganda na Teknoroji. ŬKũragwo wĩ bururi ũthiũrukĩrio nĩ iria wa macigĩrĩra.
Icigĩrĩra cia Japan
1. Main Land
2. Okinawa
Maria mahutĩtie bururi wa Japan
1. Iria rĩa South China
2. Iria rĩa Japan
Rũthiomi rwa Japanisi
Rũthiomi rwao rũgethanagio Konichwa (wĩ mwega) na mũndũ akanamĩrĩra, ũgacokia konichwa (dĩ mwega). Mandĩkaga na ndemwa mĩthemba ĩtatu na nĩcio: Kanji, Katakana na Hirogana.
Kanji nĩ ndemwa ngũrũ cia Kĩ China. Mũndũ no mũhaka erute ndemwa cia Kanji ta ngiri ĩnya agikiya yunibacĩtĩ.


text:
Hihi Bibilia no Ĩndeithie Ingĩkorũo Thuthĩkĩte Ngoro?
Macokio ma Bibilia
Ĩĩ, tondũ ũteithio ũrĩa wa ma uumaga kũrĩ “
Ngai ũrĩa ũũmagĩrĩria na agekĩra ngoro na akahurũkia na agacanjamũra arĩa moorĩĩtwo nĩ hinya.”
Ũteithio ũrĩa Ngai aheaga arĩa morĩtwo nĩ hinya
Hinya. Ngai ‘
akũhurũkagia na agagũcanjamũra,’ ti na njĩra ya gũkwehereria mathĩna, no nĩ na njĩra ya gũcokia mahoya maku rĩrĩa wamũhoya akũhe hinya wa kũhiũrania namo. (Afilipi 4:13) No ũkorũo na ma atĩ nĩ akoragwo eharĩirie gũgũthikĩrĩria tondũ Bibilia yugaga ũũ: “
Jehova nĩakoragwo hakuhĩ na arĩa athuthĩku ngoro; acio maherete roho-rĩ, agakĩmahonokia.” (Thaburi 34:18) Nĩ ma, Ngai nĩ aiguaga ũgĩkaya o na angĩkorũo nĩ ũremetwo nĩ gũtaarĩria ũrĩa ũraigua ngoro-inĩ.
—Aroma 8:26, 27.
Cionereria cia gũtũteithia. Mwandĩki ũmwe wa Bibilia aahoire Ngai, akiuga: “
Ngũkaĩire ndĩ o kũrĩa kũriku mũno thuthĩkĩte.” Mwandĩki ũcio wa Thaburi nĩ aahotire kũhiũrania na gũthuthĩka ngoro, aririkana atĩ Jehova ndatũrekagĩrĩria tũigue tũhinyĩrĩrĩkĩte ngoro mũno nĩ ũndũ wa mahĩtia maitũ. Handũ ha ũguo, eerire Ngai ũũ: “
Ũngĩtindaga ũgĩtũtarĩra mawaganu-rĩ, nũ ũngĩgĩĩtiiria? No nĩ ũtuohagĩra, nĩguo tũtũũre tũgwĩtigĩrĩte.”
—Thaburi 130:1, 3, 4, Good News Translation.
Kĩĩrĩgĩrĩro. Makĩria ma gũtũũmĩrĩria mahinda-inĩ maya, Ngai nĩ eeranĩire gũkeeheria mathĩna mothe marĩa matũmaga andũ mathuthĩke ngoro. Rĩrĩa akahingia kĩĩranĩro kĩu, “
maũndũ marĩa ma tene [hamwe na gũthuthĩka ngoro] matikaririkanwo, o na kana marũmbũiyo.”
—Isaia 65:17.
Ririkana: O na gũtuĩka Aira a Jehova nĩ metĩkĩtie atĩ Ngai nĩwe ũmateithagia rĩrĩa mathuthĩkĩte ngoro, nĩ macaragia ũrigitani ũrĩa wagĩrĩire rĩrĩa marũara mĩrimũ ĩrĩa yumanaga na gũthuthĩka ngoro. (Mariko 2:17) O na kũrĩ ũguo, tũtirĩ njĩra o na ĩmwe ya mwanya ya ũrigitani tũgaathagĩrĩria, tondũ o mũndũ agĩrĩire gũtua itua rĩake we mwene rĩgiĩ njĩra cia ũrigitani.


text:
Gĩcunjĩ gĩa 12
Wĩra Witũ wa Kũhunjia Ũthamaki Ũbangĩtwo Atĩa?
Kahinda kanini mbere ya gĩkuũ gĩake, Jesu oigire ũũ: “Ũhoro-ũyũ-Mwega wa ũthamaki nĩũkahunjio thĩ yothe, ũtuĩke ũira kũrĩ ndũrĩrĩ ciothe; na hĩndĩ ĩo nĩrĩo ithirĩro rĩgakinya.” (Mathayo 24:14) No wĩra ũcio wa kũhunjia thĩ yothe ũngĩarutirũo atĩa? Nĩ na njĩra ya kũrũmĩrĩra kĩonereria kĩrĩa Jesu aigire rĩrĩa aarĩ gũkũ thĩ.—Luka 8:1.
Twĩrutanagĩria gũceerera andũ mĩciĩ-inĩ yao. Jesu nĩ aamenyeririe arutwo ake kũhunjia ũhoro ũrĩa mwega nyũmba kwa nyũmba. (Mathayo 10:11-13; Atũmwo 5:42; 20:20) Ahunjia acio a injiri a karine ya mbere nĩ maagaĩirũo icigo cia kũhunjia. (Mathayo 10:5, 6; 2 Akorintho 10:13) Ũmũthĩ o naguo, wĩra witũ wa kũhunjia nĩ ũbangĩtwo wega, na o kĩũngano gĩkagaĩrũo gĩcigo gĩakĩo gĩa kũhunjia. Ũndũ ũcio ũtũhotithagia kũhingia watho wa Jesu atĩ “tũhunjagĩrie andũ” na tũrute ũira kĩhinyio.—Atũmwo 10:42.
Tũgeragia kũhunjĩria andũ kũrĩa guothe mangĩoneka. Jesu ningĩ nĩ aigire kĩonereria na njĩra ya kũhunjĩria andũ marĩ kũndũ-inĩ kwa mũingĩ, ta hũgũrũrũ-inĩ cia iria kana hakuhĩ na gĩthima kĩa maĩ gĩa itũũra. (Mariko 4:1; Johana 4:5-15) O na ithuĩ twaragia na andũ ũhoro wa Bibilia kũrĩa guothe tũngĩhota—barabara-inĩ, kũndũ-inĩ kwa biacara, icigo-inĩ cia kũhurũka, kana tũkahũthĩra thimũ. Ningĩ nĩ tũhunjagĩria arĩa marĩ itũũra riitũ, andũ arĩa tũrutaga wĩra nao, arĩa tũthomaga nao, na andũ aitũ a famĩlĩ, rĩrĩa twagĩa na mweke wagĩrĩire. Njĩra icio ciothe nĩ ihotithĩtie andũ milioni nyingĩ thĩinĩ wa thĩ maigue ‘ũhoro mwega wa ũhonokio.’—Thaburi 96:2.
Hihi nĩ ũkuona ta harĩ andũ ũngĩhunjĩria ũhoro mwega wa Ũthamaki wa Ngai na ũrĩa ũhoro ũcio ũkuruhaine na ihinda rĩao rĩrĩa rĩũkĩte? Ndũkage kũmamenyithia ũhoro ũcio wa kĩĩrĩgĩrĩro. Aria nao igũrũ rĩaguo na ihenya o ũrĩa kũngĩhoteka!
“Ũhoro mwega” ũrĩa arĩ o mũhaka ũhunjio nĩ ũrĩkũ?
Aira a Jehova marũmagĩrĩra atĩa njĩra ya Jesu ya kũhunjia?


text:
Ũhoro Mwega Kuuma Kũrĩ Ngai
Ũrĩa ũngĩgunĩka nĩ broshua ĩno
This brochure will help you to learn directly from God’s Word, the Bible. See how you can use your own Bible to locate scripture references.
Ũhoro Ũrĩa Mwega nĩ Ũrĩkũ?
Wĩrute ũhoro mwega kuuma kũrĩ Ngai nĩ ũrĩkũ, nĩkĩ nĩ wa mĩtũkĩ, na ũrĩa wagĩrĩirũo nĩ gwĩka.
Ngai Nũũ?
Hihi Ngai nĩ arĩ rĩĩtwa na nĩ atũrũmbũyagia?
Hihi Kũna Ũhoro Ũrĩa Mwega Uumĩte Kũrĩ Ngai?
Ũngĩkorũo na ma atĩa atĩ Bibilia ĩkoragwo na ũhoro wa ma?
WJesu Kristo Nũũ?
LWĩrute kĩrĩa gĩatũmire Jesu akue, ũkũũri nĩ kĨĩ na ũrĩa Jesu areka ũmũthĩ.
Muoroto wa Ngai Harĩ Thĩ nĩ Ũrĩkũ?
Bibilia nĩ ĩtaaragĩria kĩrĩa gĩatũmire Ngai ombe thĩ, rĩrĩa mĩnyamaro ĩgathira, na maũndũ marĩa makahanĩka harĩ thĩ na harĩ andũ.
Kũrĩ na Kĩĩrĩgĩrĩro Kĩrĩkũ Harĩ Arĩa Makuĩte?
GŨtuĩkaga atĩa harĩ ithuĩ rĩrĩa twakua? Hihi nĩ tũkoona arĩa makuĩte rĩngĩ?
Ũthamaki wa Ngai nĩ Kĩĩ?
Mũthamaki wa ũthamaki wa Ngai nũũ, na ũthamaki ũkahingia maũndũ marĩkũ?
Ngai Etĩkĩrĩtie Maũndũ Moru na Mĩnyamaro Nĩkĩ?
How did evil begin, and why has God allowed it to continue? Will there ever be an end to suffering?
Famĩlĩ Yaku Ĩngĩgĩa na Gĩkeno Atĩa?
Jehova, Ngai wĩ gĩkeno, eendaga famĩlĩ igĩe na gĩkeno.Menya ũtaaro wa Bibilia wĩgiĩ athuri, atumia, aciari, na ciari.
Ũngĩkũũrana Ũthathaiya wa ma Atĩa?
Hihi kũrĩ o ndini ĩmwe tu ya ma? Menya maũndũ matano mangĩtũma ũkũũrane ndini ya ma.
Mawatho ma Bibilia Matũgunaga Atĩa?
Jesus explained why we need guidance and what two Biblical principles are of prime importance.
Ũngĩkuhĩrĩria Ngai Atĩa?
Menya kana Ngai nĩ athikagĩrĩria mahoya mothe, ũrĩa twagĩrĩirũo nĩ kũhoya, na ũrĩa tũngĩka nĩguo tũkuhĩrĩrie Ngai.
Ndini Igeekwo Atĩa?
Nĩ harĩ hĩndĩ andũ othe makanyitanĩra gũthathaiya Ngai ũrĩa wa ma?
Ngai Akoragwo na Ithondeka Nĩkĩ?
Bibilia nĩ yugaga gĩtũmi na ũrĩa Akristiano a ma matuĩtwo ithondeka.
Wagĩrĩirũo Gũthiĩ na Mbere Nĩkĩ?
Ũtaũku waku harĩ Ngai na Kiugo gĩake ingĩguna andũ arĩa angĩ atĩa? Ũngĩkenera ũkuruhanu ũrĩkũ hamwe na Ngai?


text:
No marĩtwa tũtũirie no undũire tũtirĩ
Anake marakĩruĩra thibitarĩ
Mĩĩgithi nĩ nyĩmbo ciarĩ?
Nĩ aigana moĩ ciao mbarĩ?
Nĩkũrĩ? Nĩkũrĩ? Gũtirĩ?
Ona ngoma ciarĩ njega njũru gũtiari
Cia thũkirio nĩ ahujia kanitha-inĩ
Cia thũkirio igĩkĩrwo bibiria-inĩ
Na ti tene, o rĩu, kariri?
Na no ndĩraigua mareĩta Agĩkũyũ karĩnga
Agĩkũyũ ama a tene nĩ mathirire
No anake a fote matigaire
Na onao ti haraihu matigairie
Tha! Tha hari mũgambo witũ.
Rĩu ciana cia Gĩkũyũ na Mumbi
No Kĩrĩnyaga mũkũrora mũhoe Ngai
Okorwo nĩ murenda gũcokia rũthiomi
Rĩu ndamũtiga na Thayo!
Thai! Thai! Thathaiya Ngai.
***
This poem was performed on 3rd March 2012 at Maneno Matamu Poetry.
To get to know Ngartia the poet, head to his blog or take a look at this interview.


text:
Gĩthae kũrutithania wĩra na Mũrugi kũgacĩrithia thibitarĩ ya Nyeri
Gĩthae ( na macicio) makĩgeithania na atongoria angĩ
Minithita wa kĩgĩna Njeru Githae nĩ augĩte atĩ nĩ akũnyitanĩra na minithita wa maũndũ ma mwanya na mũmbunge wa Nyeri Esther Murugi nĩguo kwagĩrĩria gĩkĩro gĩa thibitarĩ nene ya Nyeri nĩguo ĩtuĩke referral Hospital. Hau kabere Murugi nĩ augĩte nĩ ahotete kuona ciringi mbirioni 3.5 kuuma kũrĩ thirikari ya China cia kwambatĩria thibitarĩ ĩno gĩkĩro no minithita wa ũgima wa mwĩrĩ Prof. Anyang’ Nyong’o nĩwe waagĩte gwĩkĩra kĩrore maratathi marĩa mendekaga nĩguo mbeca ici cirekererio.Read more: Gĩthae kũrutithania wĩra na Mũrugi kũgacĩrithia thibitarĩ ya Nyeri
Aikari a Nakuru gũtambĩrio maĩ makĩria ica ikuhĩ
Mũrũgamĩrĩri mũnene wa NARUWASCO, Kiogora Mureithi
Aikari a Nakuru ica ikuhĩ maahota kũgunĩka na tabarĩra ya gũtambia maĩ kũrũmĩrĩra ũnyitanĩri wa kambuni ya maĩ ya Nakuru Rural Water and Sanitation Company (NARUWASCO) na kambuni ya Geothermal Development Company (GDC).
Kũringana na ũmwe wa arũgamĩrĩri a NARUWASCO, Kiogora Mureithi, tabarĩra ĩo ĩrĩa nĩ ya wenji wa ithima na ĩrĩa ĩrathiĩ na mbere irarutwo nĩ kambũni ya GDC.
Kũrecirĩrio thutha wa gũthira nĩ ĩkũguna andũ aingĩ gĩcigo-inĩ kĩa Nakuru n a matũũra marĩa marigicĩirie.
Mũtaratara ũyũ ũkĩte thutha wa kambũni ya NARUWASCO kuona marima marĩa marejũo makiuma maĩ, marĩa marauma ndogo.
Augĩte ndogo ya maĩ macio no marĩa matherũkaga no mahũthĩke kũhũra maĩ, kana maĩ macio matherio.Read more: Aikari a Nakuru gũtambĩrio maĩ makĩria ica ikuhĩ
Endia a nguo ngũrũ kũgarũrũkĩra cia Dubai na China
Wang’ombe Muthage ũrĩa nĩ mwendia wa nguo ngũrũ Nyeri
Thogora wa mĩtumba nĩ ũhaicĩte makĩria mũgarũ na mĩaka-inĩ ya 1990 rĩrĩa nguo icio ciekĩragũo nĩ andũ aingĩ nĩgũkorwo ciarĩ raithi.
Thogora ũyũ wongererekete mũno nĩ ũndũ wa igooti kuongererwo harĩ nguo icio ngũrũ iria ikoretwo irĩ ũguni mũnene makĩria harĩ andũ arĩa matarĩ ũhoti mũnene wa kĩ-mbeca.
Kũringana na Wang’ombe Muthage kuuma Nyeri ũrĩa ũrutĩte wĩra ũyũ mĩaka 20 mĩthiru, wĩra ũyũ nĩ ũthiĩte ũkĩmaritũhagĩra mũno makĩria kuuma mwaka wa 2000.
Gũtĩĩria cira igooti-inĩ ti ũndũ mũgeni-Gĩthae
- Published Date
- Written by Ngunjiri Kariuki
- Category: Unduire Witu
Njeru Githae
Minithita wa kĩgĩna Njeru Githae nĩ orĩtie igooti rĩa kũhũrana na wĩkinaĩ rĩa kĩ-mabũrũri ICC rĩtĩĩe kĩhoto kĩa akenya ana arĩa mang’etheirwo nĩ thitango kũu nginya gĩthuurano kĩnene gĩkĩke.
Gĩthae augĩte kũmaciirithia ihinda-inĩ rĩrĩ nĩ gũkũmaima kĩhooto kĩao gĩa gũthuurwo. Minithita ũcio augĩte atĩ mũcemanio wa ica ikuhĩ wa GEMA mwena wa Limuru nĩ wahĩtũkirie kũnganio kwa irore mirioni igĩrĩ gũthing’ĩrĩria igooti rĩu rĩtĩĩrie cira wa Mũnini wa Prime Minister Uhuru Kenyatta nginya gĩthuurano gĩkwo.
Gĩthae araragia arĩ kanitha-inĩ wa St. Emmanuel A.C.K, Kiumbu mwena wa Mwea, County ya Kirinyaga. No ongereire kuuga atĩ mũndũ athitangĩtwo igooti-inĩ o rĩothe no ahoe rĩtĩirie cira harĩ gĩtũmi gĩkinyanĩru.Read more: Gũtĩĩria cira igooti-inĩ ti ũndũ mũgeni-Gĩthae
Arimĩ nĩ magĩte na mwĩhoko na gĩthĩi kĩao-Mwangi kuuga
Mũrũgamĩrĩri mũnene wa gĩthĩi kĩa Othaya Farmers Co-operative Society Ltd David Wachira na Lab technician Joyce Mwangi magĩcunga kahũwa mbere ya kanyuĩtũo.
Gĩthĩi gĩa kahũwa gĩa thothaitĩ ya Othaya Coffee Cooperative Society nĩ kĩandĩkithĩtie arĩmi 2,643, arĩa magatĩte shares na makaheo thatibiketi. Mũikarĩri gĩtĩ wa thothaitĩ ĩo Newton Mwangi augĩte gĩkĩ nĩ kĩonereria kĩega atĩ arĩmi aingĩ marĩ na mwĩhoko na gĩthĩi kĩu. Mwangi augĩte gĩthĩi kĩu kĩambĩrĩirie kũruta wĩra mĩaka ĩtatũ mĩthiru na gĩthĩaga tani 1.2 harĩ o ithaa. Kĩagũrirwo kuuma bũrũri wa Brazil mĩaka ĩtatũ mĩthiru kumana na ũteithio wa bengi ya Taifa Sacco hamwe na mbeca kuuma kĩgĩna-inĩ kĩa arĩmi.Read more: Arimĩ nĩ magĩte na mwĩhoko na gĩthĩi kĩao-Mwangi kuuga
Kambuni cia mĩako nĩ irĩandĩkithagio
Obure (na thuti ya mĩcorori) akĩrorera mwako
Kambuni cia mĩako rĩu nĩ irĩyandĩkithagia kwa National Construction authority watho mwerũ wa mbĩrĩrio gũtũmĩrwo. Ũũ nĩ kũringana na minithita wa Mĩako Chris Obure ũrĩa ũraugire watho ũyũ nĩ ũgũteithĩrĩria kũroraga mawĩra marĩa mararutwo nĩ makambuni maya.
Obure ũrĩa ũraragia akĩrora tabarĩra cia mĩaka Nyeri araugire thirikari nĩ ĩteyaga mbeca nyingĩ kuumana na aki arĩa marutaga wĩra ũtarĩ mwagĩrĩru na gwaka nyũmba ĩtarĩ cia gĩkĩro kĩa igũrũ.Read more: Kambuni cia mĩako nĩ irĩandĩkithagio
Njikaikanio kumĩrĩra thoko-inĩ njerũ ya Nyeri
Endia a mĩarĩro marĩ mũcemanio-inĩ Kamũkũnji. Maugĩte thoko ĩo nĩ ĩraingĩrĩo ũteti
Endia a mĩarĩro arĩa marakĩirwo thoko taũni-inĩ ya Nyeri nĩ magĩte na guoya atĩ no mongererwo mbeca makĩria ma ũrĩa mararĩhaga hau kabere.
Makĩaria kũhĩtũkĩra kũrĩ mwaria wao Robert Maina, maugĩte atĩ harĩ mũteti ũraingĩrĩra mĩhang’o ya thoko ĩo ũndũ ũrĩa marauga nĩ ũkũrehe ngucanio o rĩrĩ mareharĩria kũingĩra kuo.
Mararagia mũthenya wa ira kũrĩa mararũrũnganĩte kĩharo-inĩ kĩa Dedan Kimathi, Kamukunji kũrĩa marakaire makiuga rĩu kũu thoko-inĩ ĩo no nginya marĩrĩhagio cioro ũndũ ũrĩa mataramenyerete.
Nyakĩnyua Kiambu kũũria thirikari ĩmaninĩre ngucanio
- Published Date
- Written by James Maina
- Category: Unduire Witu
Amemba amwe a kambuni ĩo marĩ nja ya wabici ciayo Ruiru
Kambuni ya kũgũra mĩgũnda ĩrĩa ĩkoretwo na ngucanio ya Gatundu Nyakinyua land buying company mwena wa Ruiru nĩ yũrĩtie thirikari ĩingĩrĩre na ĩnine ngucanio ĩrĩa ĩmĩgũmĩire ya ũtongoria nĩguo amemba ayo magunĩke.
Mũikarĩri gĩtĩ wa kambuni ĩo Issac Ndiritu nĩ okĩrĩire gĩkundi kĩngĩ kĩrĩa augĩte gĩkoragwo Gatũndũ nĩ kũhe thirikari na amemba ndeto cia mũhũhũtĩko.Read more: Nyakĩnyua Kiambu kũũria thirikari ĩmaninĩre ngucanio
Mũthuuri igooti-inĩ nĩ kũraga ngui
Nahashon Nderitu mũthitangwo
Mũthuri ũmwe wa mĩaka 60 nĩ akinyirio mbere ya igooti rĩmwe rĩa Nyeri na thitango ya kũraga ngui ya mũndũ marigainie.
Nahashon Nderitu arathitangirwo atĩ kũrĩ tarĩki 17 Ndithemba mwaka mũthiru nĩ oragire ngui ya Geoffrey Muriithi yetagwo Bobby.
Nderitu nĩ areganire na mahĩtia maya mbere ya mũcirithania Christine Wekesa.
Fresha kwararamia mĩhaka ya kũgũra iria Kiambu
- Published Date
- Written by James Maina
- Category: Unduire Witu
Mũikarĩri gĩtĩ wa kambuni ya iria ya Githunguru akĩina marĩ na aruti a wĩra
Kambuni ya iria ya Githunguri ĩrĩa ĩthondekaga iria rĩa Fresha nĩ ĩratanya kwambĩrĩria kũoyaga iria kuuma mĩena ĩngĩ nĩguo yongerere ĩgacĩrithie ũrĩmi wa iria Kũringana na mũikarĩri gĩtĩ wa kambuni ĩno Charles Mukora, mabangĩte kwambĩrĩria kuoya iria kuuma icigo ingĩ thengia wa kũrĩa moyaga. “ Tutikoretwo tũkioya iria kuuma Gatamaiyu na icigo ingĩ no rĩu nĩ tũrĩkinyaga kuo nĩ ũndũ nĩ tũrenda kuongerera iria nĩguo kũrũa na ũnyihu ũrĩa ũrĩ kuo,” Mukora nĩ atarĩirie.Read more: Fresha kwararamia mĩhaka ya kũgũra iria Kiambu
Arĩmi gwetha njĩra cia kũhũthia mũtũrĩre
Charles Muchemi ũrĩa nĩ mũrĩmi kuuma Tetu
Thogora wa mboga hamwe na matunda nĩ wongererekete makĩria thutha wa mbura kwaga kura gwa kahinda ka mĩeri ĩna mĩthiru.
No kũringana na mũrĩmi ũmwe kuuma Nyeri, itũra rĩa Karagita Tetu, Charles Muchemi, hamwe na arĩmi angĩ nĩ maretha njĩra cia mĩena-inĩ niguo merangĩre na irio cia kũigana.
Aingĩ a arĩmi aya macokereire gũkũragia irio na maĩ o hamwe na kũhanda mĩtĩ ya matunda ĩrĩa ĩtomaga hĩndĩ ya riũa.Read more: Arĩmi gwetha njĩra cia kũhũthia mũtũrĩre
Wakoli kũũria atongoria matigathũkie ũiguano wa mũingĩ
Mũmbunge wa Bumula, Bifwoli Wakoli akĩaria arĩ kanitha-inĩ wa Consolata Cathedral Nyeri
Mũmbunge wa Bumula, Bifwoli Wakoli nĩ akanĩtie ateti igũrũ wa kũingĩrĩra na kũgayũkania ũrũmwe ũrĩa ũkoragwo na akenya.
Augĩte akenya nĩ marĩ ũnyitanĩri na wendani mwega makĩria rĩrĩa ũmwe wao anyitwo nĩ thĩna.
Augĩte harĩ bata wa atongoria gũteithagĩrĩria mahinda mothe handũ ha gũkinyaga mũcemanio-inĩ rĩrĩa harambee cithirire.
“Tũkwenda atongoria arĩa mateithagĩrĩria mũthenya wa mbere nginya wa mũthia harambe-inĩ cia gũteithĩrĩria andũ arĩa marĩ na mathĩna ta Mumbi no ti gũũka rĩrĩa harambee ĩthirire,” Wakoli nĩ augĩte.Read more: Wakoli kũũria atongoria matigathũkie ũiguano wa mũingĩ
Mĩkwa ya nja kũgũrwo kũrĩ ya gũkũ bũrũri-inĩ
Nderitũ (na ngũbia) agĩthogorana mũkũa na mũguri
Agũri aingĩ a mĩkũa ya VCD na CD magũraga ya kuuma nja ya bũrũri gũkĩringithanio na cia gũkũ bũrũri-inĩ nĩ ũndũ wa mĩharĩrĩrie yayo ya gĩkĩro kĩa igũrũ.
Kũringana na mwendia ũmwe kuuma Nyeri, David Nderitu arĩa magũraga mũno mĩkũa ĩno nĩ mbeũ njĩthĩ arĩa makumagia mĩkũa ya Mbara kana ‘Action Movies’.
Kũringana nake nĩ hinya mũno kuona andũ makĩgũra mĩkũa ya mathako ma ngerekano cia gũkũ bũrũri-inĩ.
“Harĩ o mũthenya, nĩ nyendagia mĩkwa mĩingĩ ĩgiĩ haro na gĩtũmi nĩ gũkorũo cia kuuma nja wa bũrũri nĩ cikoragũo irĩ cia gĩkĩro kĩa igũrũ. Nĩ cikoragwo ciĩkĩrĩtwo kĩnoro mũno gũkĩra cia Kenya,” Nderitu nĩ ongereire kuuga.Read more: Mĩkwa ya nja kũgũrwo kũrĩ ya gũkũ bũrũri-inĩ
Erĩ igooti-inĩ Nyeri nĩ ũragani
Ekũĩrwo marĩ nja ya igooti
Ekũĩrũo erĩ nĩ marakinyrio igooti-inĩ rĩa Nyeri mũthia-inĩ wa kiumia gĩthiru mang’etheirwo nĩ thitango ya kũraga mũtũarithia ũmwe wa kibikibi mwena wa Gachatha Nyeri.
Simon Thuranira na Erick Mbugua mathitangĩtwo atĩ marĩ hamwe na angĩ matararĩ igooti-inĩ nĩ moragire Stephen Kamau Wanjiru wa mĩAka 27 kũrĩ tarĩki 15 mweri ũyũ, itũũra-inĩ rĩa Gachatha Nyeri.Read more: Erĩ igooti-inĩ Nyeri nĩ ũragani


text:
Nũũ Kũna Wathaga Thĩ Ĩno?
Hihi ũngiuga nĩ . . .
Ngai?
andũ?
mũndũ ũngĩ?
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
“Thĩ yothe yathagwo nĩ Ũrĩa Mũũru.”
‘Mũrũ wa Ngai onithanirio nĩ getha atharũrie wĩra wa mũcukani.’
ŨRĨA ŨNDŨ ŨCIO ŨNGĨGŨTEITHIA
Gũtaũkĩrũo nĩkĩ kũrĩ na mathĩna maingĩ ũguo thĩinĩ wa thĩ.
Gĩtũmi gĩa gwĩtĩkia atĩ maũndũ nĩ marĩagĩra gũkũ thĩ.
HIHI KŨNA NO TWĨTĨKIE ŨRĨA BIBILIA YUGAGA?
Ĩĩ, nĩ ũndũ wa itũmi itanyihĩire ithatũ:
Wathani wa Shaitani nĩ ũgũthira. Jehova nĩ atuĩte itua rĩa kũniina wathani wa Shaitani. Nĩ oigĩte atĩ nĩ ‘akaananga mũcukani’ na athondeke kũrĩa guothe Shaitani anathũkia.
—Ahibirania 2:14.
Ngai nĩ athurĩte Jesu Kristo atuĩke mũthamaki wa thĩ ĩno. Jesu nĩ ngũrani mũno na Shaitani mũtongoria wa thĩ ĩno ũtarĩ tha na mwĩyendi. Ngai eranĩire ũũ igũrũ rĩgiĩ wathani wa Jesu: “Nĩarĩmũiguagĩra tha; andũ acio akĩa, akĩhonokie mĩoyo yao. We nĩ gũkũũra arĩkũũraga muoyo wao harĩ ũhahanyi.”
—Thaburi 72:13, 14.
Ngai ndangĩheenania. Bibilia yugaga ũũ cararũkũ: ‘Gũtingĩhoteka Ngai ahenanie.’ (Ahibirania 6:18) Jehova angĩranĩra ũndũ, ũndũ ũcio no ta ũhingĩte! (Isaia 55:10, 11) “Rĩu mũnene wa gũkũ thĩ nĩekũingatwo.”
—Johana 12:31.
TA WĨYŨRIE
Thĩ ĩno ĩgaakorũo ĩhaana atĩa mũnene wayo arĩkia kũingatwo?
Bibilia nĩ ĩcokagia kĩũria kĩu thĩinĩ wa THABURI 37:10, 11 na KŨGUŨRĨRIO 21:3, 4.


text:
ŨHORO MUONGERERE
Ciugo “Muoyo” na “Roho” Ciugĩte Atĩa Hihi
WEE wĩciragia ciugo “muoyo” na “roho” ciugĩte atĩa? Andũ aingĩ metĩkĩtie atĩ ciugo icio ciugĩte kĩndũ gĩtonekaga na gĩtakuaga gĩkoragwo thĩinĩ witũ. Meciragia atĩ rĩrĩa mũndũ aakua-rĩ, kĩndũ kĩu gĩtonekaga kiumaga thĩinĩ wa mwĩrĩ gĩgathiĩ na mbere gũtũũra. Nĩũndũ wa ũrĩa wĩtĩkio ũcio ũtheremete mũno-rĩ, andũ aingĩ nĩ mamakaga mamenya atĩ ũguo tiguo Bibilia ĩrutanaga. Kwoguo kũringana na Kiugo kĩa Ngai-rĩ, muoyo nĩ kĩĩ, na roho nĩ kĩĩ?
“MUOYO” KŨRINGANA NA BIBILIA
Reke twambe twarie ũhoro wa muoyo. No gũkorũo nĩ ũraririkana atĩ Bibilia mbere yaandĩkirũo na Kĩhibirania na Kĩgiriki. Aandĩki a Bibilia maahũthĩrire kiugo gĩa Kĩhibirania ne′phesh kana gĩa Kĩgiriki psy·khe′ rĩrĩa maandĩkaga igũrũ rĩgiĩ muoyo. Ciugo icio cierĩ cionekaga makĩria ma maita 800 thĩinĩ wa Maandĩko, na Bibilia ya Gĩkũyũ ĩcitaũrĩte ta “roho,” “muoyo,” kana “mũndũ.” Ũngĩthuthuria ũrĩa kiugo ne′phesh kana psy·khe′ ihũthĩrĩtwo thĩinĩ wa Bibilia-rĩ, nĩ ũkuona atĩ ciugo icio ciugĩte (1) Andũ, (2) nyamũ, kana (3) muoyo ũrĩa andũ kana nyamũ ikoragwo naguo. Reke twĩcirie ũhoro wa maandĩko maigana ũna monanagia maũndũ macio matatũ.
Andũ. ‘Matukũ-inĩ ma Nuhu, no andũ anyinyi, nao no andũ [mĩoyo NW; Kĩgiriki, psy·khe’] anana, maahonokire.’ (1 Petero 3:20) Hau kiugo gĩa Kĩgiriki, psy·khe’, nĩkĩo gĩtaũrĩtwo “andũ,” na nĩo Nuhu, mũtumia wake, ariũ ake atatũ, na atumia ao. Thama 16:16 nĩ ĩgwetete ũtaaro ũrĩa waheetwo Aisiraeli wĩgiĩ kũngania mana. Meerĩtwo ũũ: ‘Oyanagĩrai o ta ũrĩa andũ [ne’phesh] anyu maigana; o mũndũ wanyu oyagĩre andũ a hema yake.’ Kwoguo mana marĩa mũndũ oyaga maaringanaga na ũrĩa andũ a gwake mũciĩ maigana. Maandĩko mangĩ marĩa ciugo ne’phesh kana psy·khe’ ihũthĩrĩtwo kuonania mũndũ kana andũ nĩ Kĩambĩrĩria 46:18; Joshua 11:11; Atũmwo 27:37; na Aroma 13:1.
Nyamũ. Bibilia yugaga ũũ ĩgĩtaarĩria ũũmbi: “Ngai akiuga atĩrĩ, Maĩ-rĩ, nĩmahunje o kũhunja ciũmbe [ne’phesh] ii muoyo iria thiangi rũitũ, ningĩ nyamũ ii njoya nĩciũmbũkage igũrũ rĩa thĩ itheri-inĩ rĩa mũtambũrũko wa matu-mairũ ma igũrũ. Ningĩ Ngai akiuga atĩrĩ, Thĩ nĩĩrute ciũmbe [ne’phesh] irĩ muoyo, o kĩũmbe kĩruka gĩakĩo, nacio nĩ mahiũ, na tũnyamũ tũrĩa tũtambaga, na nyamũ cia werũ, o nyamũ kĩruka kĩayo; gũgĩtuĩka o ũguo.” (Kĩambĩrĩria 1:20, 24) Thĩinĩ wa rĩandĩko rĩu-rĩ, thamaki, mahiũ, na nyamũ cia gĩthaka ciĩtĩtwo “ciũmbe” kana nyamũ (ne’phesh). Thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria 9:10 na Maũndũ ma Alawii 11:46, nyoni na ciũmbe ingĩ ciĩtĩtwo “nyamũ” (ne’phesh).
Muoyo ũrĩa mũndũ atũũraga. Rĩmwe ciugo ne’phesh kana psy·khe’ nĩ ihũthagĩrũo kuonania muoyo wa mũndũ. Jehova eerire Musa ũũ: “Andũ arĩa maagũcaragia makũũrage [maacaragia muoyo waku, NW; Kĩhibirania, ne’phesh] othe nĩmakuĩte.” (Thama 4:19) Thũ cia Musa ciacaragia kĩĩ? Cieendaga kũmũũraga. Mbere ĩo rĩrĩa Rakeli aaciaraga Benjamini-rĩ, nĩ “oimagwo nĩ muoyo (nĩ ũndũ nĩaakuire).” (Kĩambĩrĩria 35:16-19) Wĩĩcirie ningĩ ciugo ici cia Jesu: “Nĩ niĩ mũrĩithi ũrĩa mwega. Mũrĩithi ũrĩa mwega nĩarutaga muoyo [psy·khe’] wake nĩ ũndũ wa ng’ondu.” (Johana 10:11) Jesu aarutire muoyo wake, kana agĩkua, nĩ ũndũ wa kĩrĩndĩ. Thĩinĩ wa Maandĩko macio-rĩ, kiugo “muoyo” kĩonanagia muoyo ũrĩa mũndũ atũũraga. Ngerekano ingĩ cia ũrĩa kiugo kĩu kĩhũthĩrĩtwo kuonania mũndũ e muoyo ciĩ thĩinĩ wa 1 Athamaki 17:17-23; Mathayo 10:39; Johana 15:13; na Atũmwo 20:10.
Kwĩruta Kiugo kĩa Ngai makĩria nĩ gũgũkuonia atĩ gũtirĩ handũ thĩinĩ wa Bibilia “muoyo” wĩrĩtwo atĩ “ndũngĩkua” kana “ũtũũraga tene na tene.” Ithenya rĩa ũguo-rĩ, Maandĩko moigaga atĩ muoyo [ne’phesh kana psy·khe’] no ũkue na nĩ ũkuaga.
“ROHO” NĨ KĨĨ?
Reke rĩu twĩcirie ũrĩa Bibilia ĩhũthagĩra kiugo “roho.” Andũ amwe meciragia atĩ “roho” nĩ ũndũ ũmwe na “muoyo.” No ũguo tiguo kũrĩ. Bibilia yonanagia wega atĩ “roho” na “muoyo” nĩ indo igĩrĩ ngũrani. Ngũrani yacio nĩ ĩrĩkũ?
Aandĩki a Bibilia maahũthĩrire kiugo gĩa Kĩhibirania ru’ach kana gĩa Kĩgiriki pneu’ma rĩrĩa maandĩkaga igũrũ rĩgiĩ “roho.” Maandĩko nĩ monanagia ũrĩa ciugo icio ciugĩte. Kwa ngerekano-rĩ, Thaburi 104:29 yugaga ũũ: “Ũcokagĩra mĩheehũ [roho NW; Kĩhibirania, ru’ach] yacio, igakua, igacoka rũkũngũ-inĩ.” Na Jakubu 2:26 yugaga atĩ ‘mwĩrĩ ũtarĩ roho [ pneu’ma] nĩ mũkuũ.’ Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, thĩinĩ wa maandĩko macio, “roho” nĩ kĩrĩa gĩtũmaga mwĩrĩ ũkorũo wĩ muoyo. Mwĩrĩ ũtarĩ na roho nĩ mũkuũ. Kwoguo-rĩ, thĩinĩ wa Bibilia kiugo ru’ach gĩtaũrĩtwo ta “roho” na “hinya,” kana mĩhũmũ ya muoyo. Kwa ngerekano-rĩ, igũrũ rĩgiĩ mũiyũro wa hĩndĩ ya Nuhu, Ngai oigire ũũ: “Ngũrehe mũiyũro wa maĩ gũkũ thĩ, wa kũnina mwĩrĩ o wothe wa nyama ũrĩa wĩ na mĩhũmũ [ru’ach] ya muoyo thĩinĩ waguo, ũthire gũkũ thĩ mũhuro wa igũrũ.” (Kĩambĩrĩria 6:17; 7:15, 22) Kwoguo “roho” nĩ hinya ũtonekaga ũrĩa ũtũmaga ciũmbe ikorũo ciĩ muoyo.
Muoyo na roho ti ũndũ ũmwe. Mwĩrĩ ũbataraga roho nĩguo ũkorũo wĩ muoyo, o ta ũrĩa redio ĩbataraga thitima nĩguo ĩrute wĩra. Ta wĩcirie ngerekano ya redio ya mahiga. Wamĩĩkĩra mahiga na ũmĩhingũrĩre-rĩ, hinya ũrĩa wĩ mahiga-inĩ macio nĩguo ũtũmaga ĩrute wĩra. No ĩtarĩ na mahiga-rĩ, redio ĩo nĩ ta ĩ nguũ. No ta guo o na redio ĩrĩa ĩhũthagĩra thitima ĩhaanaga ũngĩmĩruta thitima-inĩ. Na njĩra o ta ĩo-rĩ, roho nĩ hinya ũrĩa ũtũmaga mwĩrĩ witũ ũkorũo wĩ muoyo. O ta thitima-rĩ, roho ndũngĩigua ũndũ kana gwĩciria. Ũkoragwo wĩ hinya wa mũthemba mũna. No hatarĩ na roho ũcio, kana mĩhũmũ ya muoyo-rĩ, mĩĩrĩ iitũ nĩgũkua ‘ĩkuaga, ĩgacoka rũkũngũ-inĩ,’ o ta ũrĩa mwandĩki wa Thaburi oigĩte.
Kohelethu 12:7 yugaga ũũ ĩkĩaria ũhoro wa gĩkuũ kĩa mũndũ: “Naruo rũkũngũ [rũa mwĩrĩ wake] rũgĩcoke gũtuĩka tĩri o ta ũrĩa rũatariĩ, naguo roho ũcokerere Ngai ũrĩa waũheanire.” Rĩrĩa roho, kana mĩhũmũ ya muoyo, yoima mwĩrĩ-rĩ, mwĩrĩ ũkuaga na ũgacoka tĩri-inĩ kũrĩa woimire. Na njĩra o ta ĩo-rĩ, mĩhũmũ ya muoyo ĩcokaga kũrĩa yoimire, kũrĩ Ngai. (Ayubu 34:14, 15; Thaburi 36:9) Ũguo ti kuuga atĩ mĩhũmũ ya muoyo nĩ ĩthiaga igũrũ yo mĩene. Ithenya rĩa ũguo-rĩ, nĩ kuuga atĩ harĩ mũndũ ũrĩa ũkuĩte-rĩ, mwĩhoko wake wa gũtũũra mahinda mokĩte wĩhocetie harĩ Jehova Ngai. No tuuge ũtũũro wake wĩ moko-inĩ ma Ngai. No kũgerera hinya wa Ngai tu mũndũ angĩcokerio roho, kana mĩhũmũ ya muoyo, nĩguo atũũre rĩngĩ.
Githĩ ti ũndũ wa kũhoreria ngoro mũno kũmenya atĩ ũguo noguo Ngai ageka harĩ arĩa othe makomete thĩinĩ wa “mbĩrĩra” marĩ kĩririkano-inĩ gĩake? (Johana 5:28, 29) Hĩndĩ ya kũriũkia andũ-rĩ, Jehova akoombĩra mũndũ ũrĩa ũkuĩte mwĩrĩ mwerũ na aũcokie muoyo na njĩra ya kũwĩkĩra roho, kana mĩhũmũ ya muoyo. Rĩgakorũo rĩrĩ ihinda rĩa gĩkeno atĩa!
Ũngĩenda kwĩruta makĩria igũrũ rĩgiĩ ciugo “muoyo” na “roho” ta ũrĩa ihũthĩrĩtwo thĩinĩ wa Bibilia-rĩ, nĩ ũkuona ũhoro ũngĩgũteithia kabuku-inĩ getagwo Gũtuĩkaga Atĩa Kũrĩ Ithuĩ Rĩrĩa Twakua?, na ibuku-inĩ rĩĩtagwo Kutoa Sababu kwa Kutumia Maandiko karatathi ka 221-226, caba ya 2004, merĩ macabĩtwo nĩ Aira a Jehova.


text:
MŨRANGĨRI JULAĨ 2014
Nĩkĩ Gĩtũmaga Maũndũ Moru Makore Andũ Arĩa Ega?
Maũndũ Moru Marathiĩ O Maingĩhĩte!
Angĩkorũo nĩ kũrĩ Ngai mwene hinya wothe-rĩ, agaga kũgitĩra andũ arĩa ega matigakorũo nĩ maũndũ moru nĩkĩ?
Maũndũ Moru Makoraga Andũ Arĩa Ega Nĩkĩ?
Bibilia nĩ ĩtaarĩirie kĩrĩa gĩtũmaga andũ manyamarĩke.
Ũrĩa Ngai Ageka Igũrũ Rĩgiĩ Maũndũ Moru
DHihi no wende gũgatũũra thĩinĩ wa thĩ ĩtarĩ na mĩnyamaro?
Ndingĩathiire Handũ Itarĩ Mũcinga
Annunziato Lugarà aarĩ wa gĩkundi kĩũru mũno kĩa aici a mĩcinga, no hĩndĩ ĩmwe rĩrĩa aathire mĩcemanio ya Aira a Jehova agarũrĩire mũtũũrĩre wake.
Ciana Ciagĩrĩire Kũrũngwo na Njĩra Ĩrĩkũ?
Bibilia nĩ yonanagia njĩra ithatũ cia bata harĩ kũrũnga mwana.
Hihi Ũrĩ Wamenya?
Ũrĩa marikabu cia tene ciathondekagwo itikaingĩrie maĩ? Na ũrĩa mahinda tene thamaki ciaigagwo itigathũke
Hihi no Tũhote Kuona Ngai Ũrĩa Ũtonekaga?
Wĩrute ũrĩa ũngĩhũthĩra ‘maitho maku ma Ngoro.’
Macokio ma Ciũria cia Bibilia
Hihi mahoya no njĩra ya kũhoya ũteithio?


text:
MŨRANGĨRI (RIUMA RĨA WĨRUTI) SEPTEMBA 2014
Gĩcunjĩ gĩkĩ kĩrĩ na icunjĩ cia wĩruti cia Oktomba 27 nginya Novemba 30, 2014.
Ũreka atĩa Nĩguo Ũkinyĩre ‘Gũtuwo Mũrori’?
Nĩ njĩra irĩkũ ciagĩrĩire cia gwĩka ũguo?
Nĩ Wĩtĩkĩtie Biũ atĩ Ũrĩ na Ũhoro Ũrĩa wa Ma? Nĩkĩ?
Gĩcunjĩ gĩkĩ nĩ gĩkwarĩrĩria kĩrĩa gĩtũmaga andũ aingĩ metĩkie biũ atĩ Aira a Jehova nĩo marĩ na ũhoro ũrĩa wa ma. Na kĩrĩa gĩtũmaga Aira a Jehova o ene metĩkie atĩ marĩ na ũhoro wa ma.
Tungatagĩra Ngai Ũrĩ na Wĩhokeku o na Kũrĩ na “Mathĩna Maingĩ”
Gũtirĩ mũndũ ũtacemanagia na mathĩna, nĩ gũkorũo tũtũũraga thĩinĩ wa thĩ njũru ya Shaitani. Nĩ njĩra irĩkũ Shaitani ahũthagĩra gũtharĩkĩra andũ a Ngai? Tũngĩĩhaarĩria atĩa kũhiũrania nacio?
Aciari
—Rĩithagiai Ciana Cianyu
Aciari nĩo maheetwo wĩra wa kũrera ciana ciao “na mũrutanĩre o na mũtaarĩre ũrĩa wa Mwathani.” (Ef. 6:4) Gĩcunjĩ gĩkĩ nĩ kĩarĩrĩirie maũndũ matatũ aciari mangĩhũthĩra gũteithia ciana ciao kwenda Jehova.
Ciũria Kuuma Kũrĩ Athomi
Rĩandĩko rĩa Thaburi 37:25 na Mathayo 6:33 moigĩte atĩa, hihi monanagia atĩ Jehova ndangĩreka o na atĩa Akristiano a ma makue nĩ ng’aragu?
Gĩkuũ, Thũ Ĩrĩa ya Kũrigĩrĩria nĩ Ĩkaaninwo Biũ
Gĩkuũ o hamwe na maũndũ marĩa makĩrehaga nĩ matũmaga andũ manyamarĩke mũno. Nĩ kĩĩ gĩtũmaga andũ makue? ‘Gĩkuũ, thũ ĩrĩa ya kũrigĩrĩria nĩ ĩkaaninwo biũ’? Ĩkaaninwo atĩa? (1 Akorintho 15:26) Ta thoma wone ũrĩa macokio ma kĩũria kĩu monanagia ngumo cia Jehova ta ngumo ya kĩhooto, ũũgĩ, na makĩria wendo wake.
Ririkanaga Arĩa Marĩ Ũtungata-inĩ wa Hĩndĩ-Ciothe
Ndungata nyingĩ cia Jehova nĩ ciĩrutanagĩria mũno kũmũtungatĩra irĩ ndungata cia hĩndĩ-ciothe. Tũngĩka atĩa tuonanie atĩ nĩ tũraririkana ’ciĩko ciao’ na ’kwĩnogia kwao nĩ ũndũ wa wendani’?


text:
ŨHORO MUONGERERE
Ma Ĩrĩa Ĩkoniĩ Ithe, Mũriũ, na Roho Mũtheru
ANDŨ arĩa metĩkĩtie ũrutani wa Ũtatũ moigaga atĩ Ngai nĩ atatũ thĩinĩ wa ũmwe; Ithe, Mwana, na Roho Mũtheru. Othe atatũ meragwo atĩ nĩ maiganaine, nĩ ene-hinya-wothe, na matirĩ kĩambĩrĩria. Kwoguo, kũringana na ũrutani wa Ũtatũ-rĩ, Ithe nĩ Ngai, Mwana nĩ Ngai, na Roho Mũtheru nĩ Ngai, ĩndĩ kũrĩ Ngai o ũmwe tu.
Andũ aingĩ arĩa metĩkĩtie Ũtatũ nĩmetĩkagĩra atĩ matingĩhota gũtaarĩria ũrutani ũcio. No, metĩkĩtie atĩ ũrutani ũcio nĩ ũkoragwo thĩinĩ wa Bibilia. Nĩ wega kũririkana atĩ kiugo “Ũtatũ” gĩtionekaga thĩinĩ wa Bibilia. No rĩĩciria rĩa Ũtatũ hihi nĩ rĩonekaga thĩinĩ wa Bibilia? Nĩgetha tũcokie kĩũria kĩu-rĩ, reke tũrore rĩandĩko rĩmwe kaingĩ rĩhũthagĩrũo nĩ arĩa metĩkĩtie Ũtatũ kũnyita mbaru ũrutani wao.
“ŨHORO WARĨ O NGAI”
Johana 1:1 yugaga ũũ: “O kĩambĩrĩria-rĩ, Ũhoro warĩ o kuo, naguo Ũhoro watũire o harĩ Ngai, o na guo Ũhoro warĩ o Ngai.” Thutha ũcio thĩinĩ wa gĩcunjĩ o kĩu-rĩ, mũtũmwo Johana nĩ onanĩtie wega atĩ “Ũhoro” ũcio nĩ Jesu. (Johana 1:
Ririkana atĩ gĩcigo kĩu kĩa Bibilia kĩaandĩkirũo na Kĩgiriki. Thutha-inĩ gĩgĩcoka gĩgĩtaũrũo na thiomi ingĩ. No, ataũri maigana ũna a Bibilia matiahũthĩrire ciugo ici: “Ũhoro warĩ o Ngai.” Nĩkĩ? Nĩũndũ wa ũmenyo wao wa Kĩgiriki kĩrĩa kĩahũthĩrirũo kwandĩka Bibilia-rĩ, ataũri acio moonire mataũre ciugo “Ũhoro warĩ o Ngai,” na njĩra ĩngĩ. Atĩa? Haha hena ngerekano nyinyi: “Ũhoro warĩ wa ũngai.” (A New Translation of the Bibilia) “Ũhoro warĩ ngai.” (The New Testament in an Improved Version) “Ũhoro warĩ o harĩ Ngai na wahaanaine nake.” (The Translator’s New Testament) Kũringana na ũtaũri ũcio-rĩ, Ũhoro ndwarĩ Ngai we mwene. * Ngũrani na ũguo-rĩ, Ũhoro etagwo “ngai” nĩ ũndũ wa ũrĩa atũũgĩrĩtio mũno igũrũ rĩa ciũmbe ciothe cia Jehova. Kiugo “ngai” haha kiugĩte “ũrĩa wĩ hinya.”
ETHA ŨIRA MAKĨRIA
Andũ aingĩ matiũĩ Kĩgiriki kĩrĩa kĩahũthĩrirũo kwandĩka Bibilia. Kwoguo ũngĩmenya atĩa ũrĩa mũtũmwo Johana kũna eendaga kuuga? Ta wĩcirie ngerekano ya mũrutani agĩtaarĩria arutwo ake ithomo rĩna. Thutha ũcio-rĩ, arutwo magataũkĩrũo na njĩra mwanya mwanya ũrĩa mũrutani oigire. Arutwo acio mangĩka atĩa? No morie mũrutani ũcio amahe ũhoro makĩria. Hatarĩ nganja kũmenya makĩria ũhoro ũcio nĩgũkũmateithia gũtaũkĩrũo nĩ ithomo rĩu wega. Na njĩra o ta ĩo-rĩ, no ũtaũkĩrũo nĩ Johana 1:1, ũngĩthoma ũhoro makĩria thĩinĩ wa Injiri ya Johana wĩgiĩ ũnene wa Jesu. Nĩũkũgĩa na ũtaũku mwega wa ithomo rĩu na njĩra ĩo.
Kwa ngerekano-rĩ, ta wĩcirie ũrĩa Johana aacokire akĩandĩka thĩinĩ wa mũrango wa 1, mũhari wa 18: “Gũtirĩ mũndũ ũrĩ ona Ngai [Mwene-Hinya-Wothe].” No andũ nĩ marĩ mona Jesu, ũrĩa Mũriũ, tondũ Johana oigire ũũ: “We, Ũhoro-rĩ [Jesu], agĩgĩtuĩka mũndũ, agĩtũũrania na ithuĩ . . . , na ithuĩ tũkĩĩonera riri wake.” (Johana 1:
TUĨRIA ŨHORO ŨCIO
Ta ririkana ngerekano ĩrĩa ya mũrutani na arutwo. Ta wĩcirie atĩ arutwo amwe marĩ na nganja o na thutha wa mũrutani kũmataarĩria makĩrĩa. Mangĩka atĩa? No morie mũrutani ũngĩ amataarĩrie makĩria ithomo rĩu. Mũrutani ũcio wa kerĩ angĩtaarĩria o ta ũrĩa wa mbere-rĩ, nganja cia arutwo aingĩ no ithire. Noguo o nawe, ũngĩkorũo ndũrĩ na ũũma ũrĩa mwandĩki wa Bibilia Johana oigĩte igũrũ rĩgiĩ ũrĩa Jesu na Ngai Mwene-Hinya-Wothe makonainie-rĩ, no ũrore ũrĩa mwandĩki ũngĩ wa Bibilia ataarĩirie ũhoro ũcio makĩria. Kwa ngerekano-rĩ, ta wĩcirie ũrĩa Mathayo aandĩkire. Ha ũhoro ũkoniĩ mũthia wa mũtabarĩre ũyũ wa maũndũ-rĩ, onanĩtie atĩ Jesu oigire ũũ: “Naguo ũhoro wa mũthenya ũcio, kana wa ihinda rĩu, gũtirĩ mũndũ ũũĩ, o na araika arĩa marĩ Igũrũ, o na kana Mũriũ, no Ithe witũ wiki.” (Mathayo 24:36) Ciugo icio cionanĩtie na njĩra ĩrĩkũ atĩ Jesu ti Ngai Mwene-Hinya-Wothe?
Jesu oigĩte atĩ Ithe nĩoĩ maũndũ maingĩ gũkĩra Mũriũ. No korũo Jesu nowe Ngai Mwene-Hinya-Wothe-rĩ, nĩ angĩũĩ maũndũ mothe marĩa Ithe oĩ. Kwoguo Mũriũ na Ithe matingĩkorũo nĩ maiganaine. No kũrĩ amwe mangiuga ũũ: ‘Jesu aarĩ na ũtũũro maita merĩ. Na haha aaragia arĩ ta mũndũ.’ No ona angĩkorũo ũguo nĩguo-rĩ, ĩ naguo roho mũtheru atĩa? Angĩkorũo guo nĩ Ngai o ta Ithe-rĩ, Jesu aaregire kuuga atĩ nĩũĩ maũndũ marĩa Ithe oĩ nĩkĩ?
O ũrĩa ũrathiĩ na mbere na kwĩruta Bibilia-rĩ, nĩ ũkũmenya maandĩko maingĩ ma Bibilia marĩa marĩrĩirie ũhoro ũcio. Nĩ megũkũhe ũũma wĩgiĩ Ithe, Mũriũ, na roho mũtheru.
^ kib. 3 Wenda kũmenya ũrĩa ciugo cia Kĩgiriki iria ciĩ thĩinĩ wa Johana 1:1 ihũthagĩrũo-rĩ, rora kabuku getagwo Je, Uamini Utatu? karatathi-inĩ ka 26-


text:
MŨRANGĨRI (RIUMA RĨA WĨRUTI) FEBRUARĨ 2014
Riuma rĩrĩ maũndũ ma gũcanjamũra marĩ thĩinĩ wa Thaburi 45. Ningĩ nĩ ĩgũgũteithia ũcokie ngatho nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa Jehova atwĩkĩire arĩ mũrata.
Goocai Kristo, Mũthamaki ũrĩ Riri!
Nĩ maũndũ marĩkũ ma bata mataarĩirio thĩinĩ wa Thaburi 45 na matũhutagia ũmũthĩ?
Kenai nĩ Ũndũ wa Ũhiki wa Gatũrũme!
Mũhiki nũ, na Kristo akoretwo akĩmũhaarĩria atĩa nĩ ũndũ wa ũhiki ũcio? Nĩ a magakenanĩra hamwe nake ũhiki-inĩ?
Mũtumia wa Ndigwa nĩ Aarathimirũo nĩ Ũndũ wa Wĩtĩkio Wake
Kũriũkio kwa mũrũ wake nĩ ũndũ ũmwe watũmire agĩe na wĩtĩkio. Nĩ maũndũ marĩkũ tũngĩĩruta kuumana nake?
Jehova nĩ Arũmbũyagia Maũndũ Maitũ na Agatũgitĩra
Cokagĩria Jehovah Ngai ngatho arĩ we Ithe witũ. Wĩrute ũrĩa ũngĩĩkĩra hinya ũrata waku na Ngai arĩ we ũrĩa ũrũmbũyagia maũndũ maitũ na agatũgitĩra.
Jehova Mũrata Witũ Ũrĩa Mũnene
Ta wĩcirie ũhoro wa arata a Jehova, Iburahimu na Gideoni. Nĩ maũndũ marĩkũ twagĩrĩirũo nĩ kũhingia nĩguo tũtuĩke arata a Jehova
Ciũria Kuuma Kũrĩ Athomi
Ayahudi a Karine ya Mbere Maarĩ Na Itũmi Irĩkũ Cia ‘Gũtaanya’ Mesia?
“Wĩyonagĩre Wega wa Jehova”
Mũthamaki Daudi wa Isiraeli ya tene nĩ aakenagĩra mĩbango ya Jehova ya ũthathaiya wa ma. Tũngĩkenera atĩa ũthathaiya wa ma ũmũthĩ?
Mĩaka 100 Kuuma “Photo-Drama” Yonanio
Ũyũ nĩguo mwaka wa 100 kuuma rĩrĩa thenema ya ‘Photo-Drama of Creation,’ ĩrĩa yateithirie andũ gwĩtĩkia atĩ Bibilia nĩ Kiugo kĩa Ngai, yoonanirio.