text:
KUUMA NGOTHI-INĨ | Ngai Onaga Atĩa Kũnyua Thigara?
Thĩna Ũgũmĩire Thĩ Yothe
Thigara ciũragaga andũ itegũtigithĩria.
Mĩaka igana rĩmwe mĩthiru, cioragire andũ 100,000,000.
O mwaka, ciũragaga andũ ta 6,000,000.
Ũguo nĩ ta kuuga atĩ, thutha wa cekondi ithathatũ tu, nĩ ciũragaga mũndũ ũmwe.
Na thĩna ũcio ndũroneka ta ũgũcenjia.
Kũrerĩkana atĩ, andũ maaga gũtiga kũnyua thigara na gĩkĩro kĩrĩa maranyua nakĩo, gũkinyĩria mwaka wa 2030 andũ makĩria ma 8,000,000 nĩ marĩkuaga o mwaka nĩ ũndũ wa thigara. Ningĩ kũratuĩka atĩ, gũkinyĩria mũthia wa karine ya 21, thigara nĩ igaakorũo ciũragĩte andũ 1,000,000,000.
Arĩa manyuaga thigara marehagĩra mathĩna nginya arĩa matacinyuaga. Famĩlĩ ciao nĩ igiĩkaga kĩĩmeciria na kĩĩmbeca, nao andũ angĩ 600,000, nĩ makuaga o mwaka nĩ ũndũ wa ndogo ya arĩa maranyua thigara. Gũtirĩ mũndũ ũtahutagio nĩ ngarama cia ũrigitani iria ciũkaga nĩ ũndũ wa thigara.
Mathĩna marĩa marehagwo nĩ thigara no magirĩrĩrio, na nĩ marĩ kĩhonia. Mũtongoria ũmwe wa Kĩama kĩa Ũgima wa Mwĩrĩ (WHO), wĩtagwo Dr. Margaret Chan, oigire ũũ: “Mathĩna marĩa moimanaga na thigara nĩ makwĩrehera, na no magirĩrĩrio angĩkorũo thirikari o hamwe na ciama ciothe cia mũingĩ no inyitanĩre kũmaniina.”
Andũ aingĩ thĩinĩ wa thĩ mananyitanĩra nĩguo marũe na thĩna ũcio. Kwa mũhiano, gũkinyĩria Agosti mwaka wa 2012, mabũrũri ta 175 nĩ maiguanĩire gwĩkĩra mĩkaana ya kũgirĩrĩria ũhũthĩri wa thigara. * O na kũrĩ ũguo, kĩyo kĩao no ta gĩa kũhũũra maĩ na ndĩrĩ, tondũ harĩ maũndũ mangĩ maritũ mũno maremetwo kũhiũrania namo, marĩa matangĩreka thĩna ũcio ũthire. O mwaka, kambuni iria ithondekaga thigara, nĩ ihũthagĩra mabilioni ma mbeca gũcigaathĩrĩria, nĩguo magucĩrĩrie anyui angĩ, makĩria atumia na andũ ethĩ kuuma mabũrũri marĩa marakũra. Ningĩ tondũ arĩa macinyuaga matuĩkaga ngombo cia cio, nĩ hinya mũno mũigana wa arĩa maranyua thigara gũthiĩ thĩ wa bilioni ĩmwe. Andũ acio mangĩaga gũtiga, mũigana wa arĩa mekũũragwo nĩ thigara, nĩ ũgũthiĩ wongererekete mũno.
Andũ aingĩ no mende gũtiga thigara, no nĩ ũkoragwo ũrĩ ũndũ mũritũ mũno, tondũ nĩ imatuĩte ngombo na ningĩ no iragaathĩrĩrio. Ta wĩcirie ũhoro wa mũirĩtu ũmwe wĩtagwo Naoko. Aambĩrĩirie kũnyua thigara arĩ kairĩtu ga cukuru. Nĩ ũndũ wa kuona ũrĩa ciagaathagĩrĩrio, onaga kũnyua thigara ũrĩ ũndũ mwega mũno. O na gũtuĩka nyina na ithe maakuire nĩ mũrimũ wa kansa ya mahũri, no aathiire na mbere kũnyua thigara o na akĩreraga tũirĩtu twake twĩrĩ. Oigire ũũ: “Nĩ ndetigagĩra mũno ndikarware kansa ya mahũri, na ndingĩendire o na hanini ciana ciakwa igĩe na mathĩna ma mwĩrĩ, ĩndĩ ndiahotaga gũtiga thigara. Ndionaga ta ingĩahotire.”
O na kũrĩ ũguo, Naoko nĩ aahotire gũtiga mũtugo ũcio mũũru. Harĩ ũndũ wateithirie Naoko na noguo ũteithĩtie andũ milioni nyingĩ thĩinĩ wa thĩ gũtiga thigara. Nĩ ũndũ ũrĩkũ hihi? Gĩcunjĩ kĩrĩa gĩkũrũmĩrĩra nĩ gĩkwarĩrĩria ũndũ ũcio.
^ kib. 11 Maũndũ macio nĩ hamwe na kũmenyithia andũ mathĩna marĩa marehagwo nĩ thigara, kũgiria ũgaathĩrĩria wa thigara, gũciongerera igoti, na mĩbango ya gũteithia andũ matige kũnyua.


c: text/html

text:
ŨHORO MUONGERERE
Hihi Jesu Aaciarirũo Dicemba?
BIBILIA ndĩtwĩraga rĩrĩa Jesu aaciarirũo. No rĩrĩ, nĩĩtũheaga ihooto njiganu cia gũtũma tuuge atĩ Jesu ndaaciarirũo Dicemba.
Ta wĩcirie ũhoro wa rĩera ihinda-inĩ rĩu rĩa mwaka, kũu Bethilehemu kũrĩa Jesu aaciarĩirũo. Mweri wa Kĩyahudi wa Kislevu (ũrĩa ũringanĩte na Novemba/Dicemba) warĩ mweri wa heho na mbura. Mweri ũrĩa warũmagĩrĩra nĩ Tebethi (Dicemba/Janũarĩ). Nĩrĩo gwakoragwo na heho mũno thĩinĩ wa mwaka, na rĩmwe nĩ gwakoragwo na tharunji matũũra ma irĩma-inĩ. Reke tuone ũrĩa Bibilia ĩtwĩraga wĩgiĩ rĩera rĩa kũndũ kũu Bethilehemu yarĩ.
Mwandĩki wa Bibilia wetagwo Ezara onanagia atĩ Kislevu warĩ mweri woĩkaine wĩ heho na mbura. Thutha wa kuuga atĩ andũ nĩ moonganĩte thĩinĩ wa Jerusalemu “mũthenya wa mĩrongo ĩĩrĩ wa mweri wa kenda [Kislevu],” Ezara oigĩte atĩ andũ nĩ ‘mainainaga nĩũndũ wa mbura ĩrĩa yoiraga nene.’ Ha ũhoro wa rĩera hĩndĩ ĩo ya mwaka-rĩ, andũ acio moonganĩte o moigire ũũ: “Nĩ ihinda rĩa mbura nene, na tũtingĩhota kũrũgama nja handũ hatarĩ hagite.” (Ezara 10:9, 13; Jeremia 36:22) Ti ũndũ wa kũgegania atĩ arĩithi arĩa maaikaraga gũkuhĩ na Bethilehemu maatigagĩrĩra atĩ o ene o na ũhiũ wao, matiakoragwo nja ũtukũ mahinda-inĩ ma Dicemba!
No rĩrĩ, Bibilia yugaga atĩ arĩithi maarĩ nja makĩrĩithia ũtukũ ũrĩa Jesu aaciarirũo. Mwandĩki wa Bibilia Luka onanagia atĩ hĩndĩ ĩo-rĩ, arĩithi “maaikarĩte werũ-inĩ, magaikaragia ũhiũ wao ũtukũ,” hakuhĩ na Bethilehemu. (Luka 2:8-12) Rora wone atĩ arĩithi maaikarĩte werũ-inĩ, no to kũũrũra tu moorũũraga mũthenya. Maarĩ na ũhiũ wao nja ũtukũ. Gũikara nja ũguo no kũhoteke kwĩ na heho na mbura ũguo kũu Bethilehemu mweri wa Dicemba? Aca, gũtingĩhoteka. Kwoguo ũrĩa gwatariĩ hĩndĩ ya gũciarũo kwa Jesu kuonanagia atĩ ndaaciarirũo Dicemba. *
Kiugo kĩa Ngai nĩ gĩtwĩraga wega rĩrĩa Jesu aakuire, no gĩtitaarĩirie mũno ũhoro wa rĩrĩa aaciarirũo. Ũndũ ũcio ũtũririkanagia ciugo cia Mũthamaki Suleimani: “Nĩ kaba ngumo njega gũkĩra maguta ma goro marĩa manungaga wega: o na mũthenya wa gũkua, gũkĩra mũthenya wa gũciarũo.” (Kohelethu 7:1) Kwoguo ti ũndũ wa kũgegania atĩ Bibilia ĩheanĩte maũndũ maingĩ megiĩ ũtungata wa Jesu na gĩkuũ gĩake, no ĩkaheana maũndũ manyinyi megiĩ gũciarũo gwake.
^ kib. 1 Ha ũhoro makĩria, rora ibuku rĩĩtagwo Kutoa Sababu kwa Kutumia Maandiko caba ya 2004 karatathi ka 290-296, rĩrĩa rĩcabĩtwo nĩ Aira a Jehova.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
GĨCUNJĨ KĨA MBERE
Ma Ĩrĩa Ĩkoniĩ Ngai nĩ Ĩrĩkũ?
Hihi Ngai nĩ akũrũmbũyagia kũna?
Ngai ahaana atĩa? We nĩ arĩ rĩĩtwa?
No tũhote gũkuhĩrĩria Ngai?
1, 2. Nĩkĩ arĩ wega kaingĩ kũũria ciũria?
NĨ ŨRĨ wona ũrĩa ciana ciũragia ciũria? Nyingĩ ciambagĩrĩria kũũria o ciamenya kwaria o ũguo. Cikũroraga cikũũrĩte maitho na wendi mũnene, cigakũũria ta ũũ: Nĩkĩ gĩtũmaga igũrũ rĩkorũo rĩrĩ rĩa mburuu? Njata ithondeketwo na kĩĩ? Nũũ warutire tũnyoni kũina? Wahota kũgeria mũno gũcokia, no ti ũndũ mũhũthũ hingo ciothe. O na ũngĩcokia wega atĩa, no ũrio kĩũria kĩngĩ: Nĩkĩ?
2 To ciana tu ciũragia ciũria. O ũrĩa tũrakũra, tũthiaga o tũkĩũragia ciũria. Tũũragia nĩguo tũmenye njĩra, kana ũgwati ũrĩa twagĩrĩirũo gwĩthema, kana tũkĩenda o kũmenya tu. No andũ aingĩ nĩ ta matigaga kũũria ciũria, makĩria iria cia bata mũno. Na njĩra ĩngĩ, magatiga gũcaria macokio.
3. Nĩkĩ gĩtũmaga andũ aingĩ matige gwetha macokio ma ciũria iria cia bata mũno?
3 Ta wĩcirie ũhoro wa kĩũria kĩrĩa kĩrĩ ngothi-inĩ kana iria ciũrĩtio kĩambĩrĩria-inĩ kĩa ibuku rĩrĩ, kana iria irĩ kĩambĩrĩria-inĩ gĩa gĩcunjĩ gĩkĩ. Icio nĩ imwe cia ciũria iria cia bata mũno ũngĩũria. No andũ aingĩ nĩ matiganĩirie gũcaria macokio. Nĩkĩ? Ĩ Bibilia nĩ ĩrĩ na macokio? Amwe meciragia atĩ macokio mayo nĩ maritũ mũno. Angĩ metigĩraga kũũria ciũria nĩ ũndũ wa thoni kana gũconorwo. Nao angĩ monaga atĩ ciũria ta icio no icokirio nĩ atongoria a ndini na ahunjia. Ĩ wee wonaga atĩa?
4, 5. Nĩ ciũria ta irĩkũ cia bata mũno tũngĩyũria ũtũũro-inĩ, na twagĩrĩirũo gwetha macokio ma cio nĩkĩ?
4 Kwahoteka mũno no wende kũmenya macokio ma ciũria cia bata ũtũũro-inĩ. Hatarĩ nganja rĩngĩ na rĩngĩ nĩwĩyũragia ũũ: ‘Bata wa ũtũũro nĩ ũrĩkũ? Ũtũũro no gũciarũo, gũkũra, na gũkua tu? Ngai ahaana atĩa kũna?’ Nĩ wega kwĩyũria ciũria ta icio, na nĩ ũndũ wa bata ndũgakue ngoro ũtarĩ ũrona macokio ma kwĩhokeka na ma gũtũma ũiganĩre. Mũrutani wĩ ngumo Jesu Kristo oigire ũũ: “Hoyai, na nĩmũkũheo; mathai, na nĩmũkuona; ringaringai mũrango na nĩmũkũhingũrĩrũo.”
5 Ũngĩthiĩ na mbere ‘kũmaatha’ macokio ma ciũria iria cia bata-rĩ, nĩũkuona atĩ ũndũ ũcio wĩna uumithio mũno. (Thimo 2:
NGAI HIHI NĨATŨRŨMBŨYAGIA NA GŨTŨCAĨRA?
6. Nĩkĩ gĩtũmaga andũ aingĩ mecirie atĩ Ngai ndarũmbũyanagia na mĩnyamaro ya andũ?
6 Andũ aingĩ macokagia, aca. Moigaga ‘Korũo Ngai nĩatũrũmbũyagia-rĩ, githĩ thĩ ndĩngĩrĩ njega mũno?’ Tuonaga thĩ ĩiyũire mbaara, rũmena, na mathĩna. Na gũtirĩ mũndũ ũtarũaraga, kana kũnyamarĩka, kana gũkuĩrwo nĩ endwa. Kwoguo aingĩ moigaga atĩ, ‘Korũo Ngai nĩatũrũmbũyagia na ageciria ũhoro wa mathĩna maitũ-rĩ, githĩ to agirĩrĩrie maũndũ ta macio matigekĩke?’
7. (a) Arutani a ndini matũmĩte atĩa andũ mecirie atĩ Ngai ndarĩ tha? (b) Bibilia ĩrutanaga atĩa kũna igũrũ rĩgiĩ magerio marĩa mangĩtũkora?
7 Gũthũkia mũno-rĩ, arutani a ndini rĩmwe matũmaga andũ mecirie atĩ Ngai ndarĩ tha. Na njĩra ĩrĩkũ? Rĩrĩa kuoneka ũndũ mũũru-rĩ, moigaga atĩ nĩ wendi wa Ngai. Kwoguo arutani ta acio marũithagia Ngai nĩ ũndũ wa maũndũ macio moru. No ĩyo nĩyo ma ĩrĩa ĩkoniĩ Ngai? Bibilia ĩrutanaga atĩa kũna? Jakubu 1:
8, 9. (a) Ũngĩheana ngerekano ĩrĩkũ kuonania ngũũrani ya kũrekereria waganu wĩkĩke, na gũtũma wĩkĩke? (b) Nĩ ũndũ kĩ ti kĩhooto kũruta Ngai mahĩtia nĩ ũndũ wa itua rĩake rĩa kũrekereria andũ marũmĩrĩre mĩthiĩre mĩũru?
8 Kwa ngerekano-rĩ, ta wĩcirie ũhoro wa mũndũ mũũgĩ na wendete ciana ciake na ũrĩ na mũrũ wake mũgima ũikaraga o kũu mũciĩ. Rĩrĩa mũrũwe ũcio atuĩka mũremi na enda kuuma mũciĩ-rĩ, ithe ndangĩmũgiria. Mũrũ ũcio agatũũra mũtũũrĩre mũũru na akaingĩra thĩna-inĩ. Ũkuona ithe ta arĩ we kĩhumo kĩa mathĩna ma mũrũwe? Aca. (Luka 15:
9 Ngai arĩ na itũmi njega cia kũrekereria andũ marũmĩrĩre mĩthiĩre mĩũru. Arĩ Mũtũũmbi mũũgĩ na ũrĩ hinya-rĩ, to nginya atũtaarĩrie itũmi ciake. No nĩ ũndũ wa wendo-rĩ, nĩatũtaarĩirie. Nĩ ũkeeruta makĩria ũhoro wĩgiĩ itũmi icio thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 11. No ikara ũĩ atĩ ti Ngai ũrehaga mathĩna marĩa matũkoraga. Ithenya rĩa ũguo-rĩ, atũheaga mwĩhoko o ũrĩa arĩ guo wiki tu wa kĩhonia!
10. Tũngĩhoka Ngai nĩarĩthondeka maũndũ mothe mooru maanekwo nĩkĩ?
10 Ningĩ-rĩ, Ngai nĩ mũtheru. (Isaia 6:3) Hatirĩ ũndũ o na ũmwe mũũru thĩinĩ wake. Kwoguo no tũmwĩhoke biũ biũ. Tũtingĩhoka andũ ũguo tondũ rĩngĩ na rĩngĩ nĩ magĩaga na uungumania. O na mũtongoria ũrĩa mwĩhokeku biũ kaingĩ ndakoragwo na ũhoti wa gũthondeka maũndũ marĩa mathũkĩtio nĩ andũ oru. No Ngai nĩ mwene hinya wothe. No ahote na nĩarĩnina mathĩna mothe marĩa waganu wanatũma andũ moone. Rĩrĩa Ngai akoya ikinya-rĩ, ageeka ũguo na njĩra ĩkaanina waganu mĩndĩ na mĩndĩ!
NGAI AIGUAGA ATĨA IGŨRŨRĨGIĨ WAGI WA KĨHOOTO?
11. (a) Ngai aiguaga atĩa nĩ ũndũ wa wagi wa kĩhooto? (b) Ngai aiguaga atĩa rĩrĩa wee ũranyamarĩka?
11 Kahinda-inĩ gaka-rĩ, Ngai aiguaga atĩa nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa marekĩka gũkũ thĩ na ũtũũro-inĩ waku? O mbere biũ, Bibilia ĩrutanaga atĩ Ngai nĩ “enda o maũndũ ma kĩhooto.” (Thaburi 37:28) Kwoguo nĩ akenagio mũno nĩ maũndũ marĩa mega na akarakario mũno nĩ marĩa moru. Nĩamenete waagi wothe wa kĩhooto. Bibilia yugaga atĩ Ngai nĩ ‘aiguire ũũru ngoro’ hĩndĩ ĩrĩa thĩ yaiyũrĩte ũũru tene. (Kĩambĩrĩria 6:
12, 13. (a) Tũkoragũo na ngumo njega ta wendo nĩkĩ, na wendo ũtũmaga tuone mathĩna ma thĩ na njĩra ĩrĩkũ? (b) Ũngĩkorũo na ma nĩkĩ atĩ Ngai no nginya arĩoya ikinya igũrũ rĩgiĩ mathĩna ma thĩ ĩno?
12 Tũngĩkorũo na ma atĩa atĩ Ngai nĩathũire kuona andũ makĩnyamarĩka? Ũira ũngĩ nĩguo ũyũ. Bibilia ĩrutanaga atĩ mũndũ oombirwo na mũhianĩre wa Ngai. (Kĩambĩrĩria 1:26) Kwoguo tũkoragũo na ngumo njega tondũ Ngai nĩ arĩ ngumo njega. Kwa ngerekano-rĩ, wee nĩũtangĩkaga nĩ kuona andũ ega makĩnyamarĩka? Okorũo nĩ ũiguaga ũũru nĩ ũndũ wa waagi wa kĩhooto ta ũcio-rĩ, kĩmenye wega atĩ Ngai nĩ aiguaga ũũru makĩria.
13 Ũndũ ũmwe wa mwanya mũno wĩgiĩ andũ nĩ atĩ nĩ tũrĩ na ũhoti wa kuonania wendo. Ũguo noguo Ngai ahaana. Bibilia ĩrutanaga atĩ “Ngai nĩwe wendani.” (1 Johana 4:8) Tuonanagia wendo tondũ Ngai nĩonanagia wendo. Hihi wendo no ũtũme wee ũnine mĩnyamaro na waagi wa kĩhooto ũrĩa wonaga thĩinĩ wa thĩ? Ĩ korũo wĩ na ũhoti-rĩ, wee no ũnine mĩnyamaro? Hatarĩ nganja nĩguo ũngĩka! No ũkorũo na ma o ũguo atĩ Ngai nĩarĩnina mĩnyamaro na waagi wa kĩhooto. Ciĩranĩro iria irĩ kĩambĩrĩria-inĩ kĩa ibuku rĩrĩ to iroto tu kana ciĩrĩgĩrĩro cia tũhũ. Ciĩranĩro cia Ngai no nginya ikaahinga! No nĩ getha wĩtĩkie ciĩranĩro ta icio-rĩ, nĩ ũrabatara kũmenya makĩria ũhoro wa Ngai ũrĩa ũciĩranĩire.
NGAI NĨ ARENDA ŨMENYE WE NŨŨ
14. Rĩĩtwa rĩa Ngai nĩ rĩrĩkũ, na twagĩrĩirũo kũrĩhũthĩra nĩkĩ?
14 Ũngĩenda mũndũ akũmenye-rĩ, ũngĩka atĩa? Githĩ to ũmũĩre rĩĩtwa rĩaku? Ngai hihi nĩ arĩ rĩĩtwa? Ndini nyingĩ icokagia atĩ rĩĩtwa rĩake nĩ “Ngai” kana “Mwathani,” no macio ti marĩĩtwa make mwene. Macio nĩ marĩĩtwa ma gĩtĩo kana ũnene o ta ũrĩa “mũthamaki” kana “cibũ” arĩ marĩĩtwa ma ũnene. Bibilia ĩrutanaga atĩ Ngai nĩ arĩ marĩĩtwa maingĩ ma ũnene. “Ngai” na “Mwathani” nĩ mamwe ma mo. O na kũrĩ ũguo-rĩ, Bibilia ningĩ nĩ ĩrutanaga atĩ Ngai nĩ arĩ rĩĩtwa rĩake mwene, rĩĩtwa rĩu nĩ Jehova. Thaburi 83:18 yugaga ũũ: “Wee, o wee wĩtagwo JEHOVA, nowe wiki Ũrĩa-wĩ-Igũrũ-Mũno o igũrũ rĩa thĩ yothe.” Okorũo Bibilia yaku ndĩrĩ na rĩĩtwa rĩu-rĩ, no ũrore Ũhoro Muongerere karatathi-inĩ ka 195-197 ka ibuku rĩrĩ ũmenye gĩtũmi nĩ kĩĩ. Ma nĩ atĩ tene rĩrĩa Bibilia yaandĩkirwo rĩĩtwa rĩa Ngai rĩonekaga maita ngiri nyingĩ thĩinĩ wayo. Kwoguo Jehova nĩendaga wee ũmenye rĩĩtwa rĩake na ũrĩhũthĩre. No tuuge arahũthĩra Bibilia kwĩmenyithania nawe.
15. Rĩĩtwa Jehova riugĩte atĩa?
15 Ngai eeheire rĩĩtwa rĩ na gĩtũmi. Rĩĩtwa rĩake, Jehova, riugĩte atĩ Ngai no ahingie kĩĩranĩro o gĩothe angĩranĩra na akinyanĩrie muoroto o wothe wake. * Rĩĩtwa rĩa Ngai nĩ rĩa mwanya, gũtirĩ rĩngĩ ta rĩo. Nĩ rĩake wiki tu. Jehova nĩ wa mwanya na njĩra ciigana ũna. Ta irĩkũ ũguo?
16, 17. Nĩ atĩa tũngĩĩruta wa Jehova kuuma kwĩ marĩĩtwa maya: (a) “Mwene-Hinya-Wothe”? (b) “Mũthamaki wa tene na tene”? (c) “Mũũmbi”?
16 Nĩ tuona atĩ Thaburi 83:18 yugaga ũũ igũrũ rĩgiĩ Jehova: “Nowe wiki Ũrĩa-wĩ-Igũrũ-Mũno.” Ningĩ-rĩ, Jehova nowe wiki wĩtagwo “Mwene-Hinya-Wothe.” Kũguũrĩrio 15:3 yugaga ũũ: “Maũndũ maku marĩa wĩkĩte, Mwathani Ngai, wee Mwene-Hinya-Wothe, nĩ manene ma na nĩ ma kũgegania; mĩthiĩre yaku, wee Mũthamaki wa tene na tene, nĩ ya kĩhooto na no ya ma.” Rĩĩtwa rĩa ũnene “Mwene-Hinya-Wothe,” rĩtũrutaga atĩ Jehova nĩwe wĩ hinya mũno makĩria. Gũtirĩ mũndũ ũrĩ hinya ta wake; guo nĩ wa igũrũ mũno. Narĩo rĩĩtwa rĩa ũnene “Mũthamaki wa tene na tene” rĩtũririkanagia atĩ Jehova nĩ wa mwanya na njĩra ĩngĩ. No we tu ũtũũrĩte kuo mĩndĩ na mĩndĩ. Thaburi 90:2 yugaga ũũ: “Kuuma o tene na nginya tene, wee ũrĩ o Mũrungu.” Rĩĩciria rĩu rĩtũmaga tũmwĩtigĩre, githĩ tiguo?
17 Jehova ningĩ nĩ wa mwanya nĩ ũndũ no we wiki tu Mũũmbi. Kũguũrĩrio 4:
WEE NO ŨHOTE GŨKUHĨRĨRIA JEHOVA?
18. Nĩkĩ gĩtũmaga andũ amwe moone ta matangĩhota gũkuhĩrĩria Ngai, no Bibilia ĩrutanaga atĩa?
18 Gũthoma ũhoro wa ngumo cia Jehova cia kũgegania gũtũmaga andũ amwe mamwĩtigĩre. Monaga Ngai ta arĩ wa igũrũ mũno harĩ o, ũndũ matangĩhota kũmũkuhĩrĩria kana makorũo na kĩene mbere ya Ngai mũtũgĩru ũguo. No rĩĩciria rĩu nĩ rĩagĩrĩru? Bibilia ĩrutanaga ũndũ ngũrani na ũcio. Yugaga ũũ igũrũ rĩgiĩ Jehova: “O na atakĩrĩ haraya na mũndũ o na ũmwe witũ.” (Atũmwo 17:27) Bibilia o na ningĩ ĩtwĩraga ũũ: “Kuhĩhĩriai Ngai, nake nĩekũmũkuhĩhĩria inyuĩ.”
19. (a) Tũngĩambĩrĩria gũkuhĩrĩria Ngai atĩa, na tũngĩgunĩka atĩa? (b) Nĩ ngumo irĩkũ cia Ngai igũkenagia mũno?
19 Ũngĩhota gũkuhĩrĩria Ngai atĩa? Kwambĩrĩria-rĩ, thiĩ na mbere kwĩruta ũhoro wa Ngai o ta ũguo ũreka rĩu. Jesu oigire ũũ: “Naguo muoyo wa tene na tene nĩ atĩrĩ, nĩ makũmenye wee Ngai ũrĩa ũmwe wa ma, na mamenye ũrĩa warekirie, na nĩwe Jesu Kristo.” (Johana 17:3) Ĩĩ, Bibilia ĩrutanaga atĩ kũmenya ũhoro wa Jehova na Jesu gũtongoragia ‘muoyo-inĩ wa tene na tene’! O ta ũrĩa hekũgwetetwo-rĩ, “Ngai nĩwe wendani.” (1 Johana 4:
20-22. (a) Gũkorũo tũtekuona Ngai no kũgirie tũmũkuhĩrĩrie? Taarĩria. (b) Andũ matarĩ na ũũru maahota gũkũĩra wĩke atĩa, no wagĩrĩirũo nĩ gwĩka atĩa?
20 Nĩ ma ndũngĩhota kuona Ngai tondũ we nĩ roho ũtonekaga. (Johana 1:
21 Nĩũkũmenya kĩrĩa gĩtũmaga Bibilia ĩtũrute tuone Jehova ta Ithe witũ. (Mathayo 6:9) Makĩria ma gũtũhe muoyo-rĩ, we nĩendaga tũkorũo na ũtũũro mwega makĩria o ũrĩa kwahoteka, ta ũrĩa mũndũ o wothe wendete ciana ciake angĩenda. (Thaburi 36:9) Bibilia ningĩ nĩ ĩrutanaga atĩ andũ no matuĩke arata a Jehova. (Jakubu 2:
22 Weruta Bibilia makĩria-rĩ, andũ matarĩ na ũũru maahota gũkũĩra ũtige kwĩruta. Maahota kuona ta ũgũcenjia wĩtĩkio waku. No ndũkareke ũ kana ũ akũgirie ũgĩe na ũrata ũrĩa mwega makĩria ũngĩkorũo naguo.
23, 24. (a) Wagĩrĩirũo gũthiĩ na mbere nĩkĩ kũũria ciũria ciĩgiĩ maũndũ marĩa ũreruta? (b) Gĩcunjĩ gĩkĩ kĩrũmĩrĩire gĩkwarĩrĩria ũhoro ũrĩkũ?
23 Nĩ ma, harĩ maũndũ ũtegũtaũkĩrũo nĩmo kĩambĩrĩria-inĩ. Nĩgũkũbatara kwĩnyihia nĩguo ũhoe ũteithio, no ndũgetigĩre atĩ nĩ ũndũ wa gũconoka. Jesu oigire nĩ wega kwĩnyihia, ta kaana kanini. (Mathayo 18:
24 Njĩra ĩrĩa njega makĩria ya kwĩruta ũhoro wa Jehova nĩ gũthuthuria Bibilia. Bibilia nĩ ngũrani na ibuku rĩngĩ o rĩothe. Na njĩra ĩrĩkũ? Gĩcunjĩ gĩkĩ kĩrũmĩrĩire nĩgĩkwarĩrĩria ũhoro ũcio.
^ kib. 15 Nĩ harĩ na ũhoro makĩria ũkoniĩ ũrĩa rĩĩtwa rĩa Ngai riugĩte na ũrĩa rĩtamũkagwo thĩinĩ wa Ũhoro Muongerere karatathi-inĩ ka 195-197.
[Mbica karatathi ga 12]
Rĩrĩa ũrenda mũndũ akũmenye-rĩ, githĩ ndũmwĩraga rĩĩtwa rĩaku? Ngai nĩatũguũrĩirie rĩĩtwa rĩake thĩinĩ wa Bibilia
[Mbica karatathi ga 12, 13]
Bibilia ĩrutanaga atĩ Jehova nĩwe Mũũmbi wa igũrũ na thĩ wĩ wendo
[Mbica karatathi ga 14]


text:
Kenya
Bururi wa Kenya wĩ thiinĩ ya Abĩrika ya mwena wa itherero. Mwena wa rũgũrũ kũrĩ bũrũri wa Abyssinia (Ethiopia), mwena wa itherero kũrĩ Bũrũri wa Somalia, naguo bũrũri wa Tanzania wĩ mwena wa mũhũro. Bũrũri wa Uganda wĩ mwena wa ithũiro na Sũdana irĩ mwena wa igũrũ rĩa Uganda na nĩhakanĩte na bũrũri wa Kenya.
Irĩa inene rĩa kĩhindĩ (Indian Ocean) rĩrĩ mwena wa rĩũmiro rĩa rĩũa kĩanda ya Somalia.
Bũrũri wa Kenya ni waheirwo wĩathi mwaka wa ngirĩ imwe magana kenda mĩrongo ĩtandatũ na ithatũ (1963) kũma thrikari ya mũthũngũ (Britain). Mũthee Jomo Kenyatta nĩacokire akĩoya gĩti gĩa ũtongoria harĩa aikarire nginya mwaka wa ngirĩ imwe magana kenda mĩrongo mũgwanja na inyanya. Unangĩkorwo nĩtwagĩire wĩathi Kenya no yathire na mbere na kwĩonera mathĩna maingĩ mũno makaria kũma kĩama kĩa ũtongoria nĩkio KANU. Nĩ kwarĩ na wakinai mũgagachũ kũmania na kũragwo kwa Pĩo Gama Pinto na J. M Kariũki moragani macio ni ma tũikaga marĩ ma gĩthiatha (political).
Irĩa inene rĩa kĩhindĩ (Indian Ocean) rĩrĩ mwena wa rĩũmiro rĩa rĩũa kĩanda ya Somalia.
Bũrũri wa Kenya ni waheirwo wĩathi mwaka wa ngirĩ imwe magana kenda mĩrongo ĩtandatũ na ithatũ (1963) kũma thrikari ya mũthũngũ (Britain). Mũthee Jomo Kenyatta nĩacokire akĩoya gĩti gĩa ũtongoria harĩa aikarire nginya mwaka wa ngirĩ imwe magana kenda mĩrongo mũgwanja na inyanya. Unangĩkorwo nĩtwagĩire wĩathi Kenya no yathire na mbere na kwĩonera mathĩna maingĩ mũno makaria kũma kĩama kĩa ũtongoria nĩkio KANU. Nĩ kwarĩ na wakinai mũgagachũ kũmania na kũragwo kwa Pĩo Gama Pinto na J. M Kariũki moragani macio ni ma tũikaga marĩ ma gĩthiatha (political).
This is an excerpt from the article Kenya from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Ngũgĩ wa Thiong'o
Ngũgĩ Wa Thiong'o nĩ mwandĩki mũkaru kuma bũrũri wa Kenya. Aarutaga wĩra wa wandĩki wa Gĩthũngũ mbere ya kũgarũrũkĩra wandĩki wa ruthiomi rwake rwa Gĩkũyũ.
Wandĩki wake ũhutagia icuunjĩ cia wandĩki ta ng'ano, mĩthako ya ngerekano, ũhoro wa ciaca, ng'ano cia ciana na mangĩ maingĩ
Ngũgĩ aciarĩirwo Kamĩrĩĩthũ, hakuhĩ Rĩmuru, Kĩambu. Nĩ abatithirio aagĩtwo James Ngugĩ. Nyũmba ya iye nĩ mekorire haaro-inĩ cia Mau Mau.
Ngũgĩ aathomeire cukuru cia mĩceni kũu Kamĩrĩĩthũ. Ni acokire agithiĩ unibacĩtĩ ya Makerere, Uganda, kũrĩa athomeire akĩheo ndingirii ya Mũranja wa ũturi


text:
Mĩgiro ya kuonana kĩ-mwĩrĩ
- Details
- Published Date
- Written by Editor
- Category: Unduire Witu
1. Mũndũrũme ndagĩrĩirwo kuonana kĩ-mwĩrĩ na nyina, nyina wa mũka, kana mũka wa ithe , Mũndũ gũkoma na mũka wa ithe arĩ (ithe) muoyo nĩ kũmũtheetha. To acio tu nĩ amũ mũndũ ndagĩrĩirwo gũkoma na mũndũ makuhanĩrĩirie gĩ-thakame ta mwarĩ wa nyina, mwarĩ wa ithe kana tatawe.
2. Mũthuuri gwĩka gĩĩko gĩa kĩ-wendo na mwarĩ kana mũka wa mũriũ, nĩ mũgiro. Kũngĩagĩire mũndũ wĩyagĩte na eke gĩĩko ta gĩkĩ no nginya angĩarutire thĩnjo.
3. Mũndũmũrũme angĩonanire na nyamũ, nyamũ ĩo kũngĩokire ũndũ ĩthĩnjwo yarĩagwo nĩ athuuri arĩa akũrũ mũno. No nginya athuri aya mangĩakorirwo marĩkĩtie maciara.
4. Mũndũrũme angĩonanire kĩ-mwĩrĩ na ũrĩa ũngĩ warĩ mũgiro mũnene mũno makĩria ona ũtarĩ na horohio, na mũndũ ũcio wekwo gĩĩko kĩu agĩrĩirwo gũtharĩkĩra ũrĩa weka ũguo. Haro ta ĩo yanenehaga nginya ũmwe wao atigĩrĩrwo nĩ akua.
6. Kũnyuithia mũndũ-wa-nja muuma na atĩ ndakanaumbũre kũrĩa onanĩirwo nake nĩ mũgiro, na angĩhitha no akue, no angiumbũra eethagĩrwo kahĩĩ gakamũtahĩkia
7. Kũnyuithia mũndũ wa nja muuma wa atĩ nĩ mũmbe nĩ mũgiro, no angĩaga kũhitha, acokaga agetherwo mbũri, agatahĩkio, na thutha wa ũguo akagĩrĩrwo mũndũrũme wa itũũra rĩngĩ onane nake matanathenganĩrĩra na mũthuriwe, agacoka agekĩrwo rũkwaro, o na mũrũme agekĩrwo nĩguo macoke kuonana marĩ ahoroherie.
8. Mũtumia wa mũndũ angĩkuithia, mũthuriwe ndangĩakomire nake atambĩte kuonanwo nake nĩ mũndũrũme ũngĩ.
9. Mũndũ mũrũme ndagĩrĩirwo kuonana na mũndũ wa nja ũrĩ na gĩkuũ
10. Mũndũ mũrũme kuonana na mũndũmũka atethambĩte kahinda gake ka mweri nĩ mũgiro
11. Mũndũmũka ndagĩrĩirwo kũnyita mũthuriwe kwa arũme na angĩĩturĩra no ateirwo kana aheanwo no mũno nĩ gũtigana matiganaga.
12. Mũndũ-wa-nja ndagĩrĩirwo kũhutia mũrũme na kahinda gake ka mweri . Kũngĩathire ũguo nĩ hagĩaga ndahĩkio na thutha ũcio akahakwo thĩrĩga ũrĩa wacokaga gũkũũrwo na tatha ũrĩa mũkũrũ ũtũire mũciĩ.
13. Mũndũ-wa-nja ndagĩrĩirwo gũtaagarara mũthuriwe, ũndũ ũcio wonanagia atĩ matigacoka kuonana o rĩ kana rĩ na nĩ ũndũ ũcio no matiganire.
14. Kwarĩ mũgiro kuonanĩra na mũndũ-wa-nja gĩthaka-inĩ makĩria mwana wake ũrĩa ũtacoketio ihu-inĩ arĩ mũciĩ.
15. Mbũri cingĩaumagarire, mũndũ wa nja ndagĩrĩirwo kuonanwo nake nĩ mũthuriwe kana ona mũndũ ũngũ ona ũrĩkũ


text:
KUUMA NGOTHI-INĨ | HIHI GĨKUŨ NĨKĨO MŨTHIA?
Gĩkuũ Kĩrĩ Ruo!
Andũ aingĩ matiendete kwarĩrĩria ũhoro wĩgiĩ gĩkuũ. O na kũrĩ ũguo, gĩkuũ kĩhutagia andũ othe na gĩkamarehera ruo rũingĩ mũno.
Gũtirĩ mũndũ ũtanyitagwo nĩ kĩeha rĩrĩa akuĩrũo nĩ mũciari, mũthuri, mũtumia o na kana mwana wake. Ũndũ ũterĩgĩrĩirũo nĩ ũũkaga kana mũndũ agakua thutha wa kũrũara kwa ihinda iraya. O na kũrĩ ũguo, tũtingĩhota gwĩthema ruo na kĩeha iria ciumanaga na gĩkuũ.
Antonio, ũrĩa waakuĩrĩirũo nĩ baba wao thutha wa aksidenti ya barabara, oigire ũũ: “Nĩ ta mũndũ ahingĩte nyũmba yaku biũ na agathiĩ na macabi. Ũndũ ũtangĩhota gũcoka kuo o na ũngĩenda. Ũgatigwo ũkĩririkana o ũrĩa yaahanaga. No wende gũtuĩke atĩ ũguo tiguo kũrĩ, no ũũma nĩ atĩ, ũguo nĩguo kũrĩ na gũtirĩ ũndũ ũngĩhota gwĩka.”
Nake Dorothy arĩ wa mĩaka 47 nĩ aakuĩrĩirũo nĩ mũthuriwe. Aarĩ mwarimũ wa gũthomithia ciana kanitha-inĩ wao, na kwoguo ndeetĩkĩtie atĩ gĩkuũ nĩkĩo mũthia, ĩndĩ no eeyũragia ciũria nyingĩ ciĩgiĩ gĩkuũ. Nĩ ũndũ ũcio, akĩũria mũtungatĩri wa kanitha wao wa Anglikani ũũ: “Gũthiaga atĩa harĩ ithuĩ rĩrĩa twakua?” Nake akĩmũcokeria, “Gũtirĩ mũndũ ũĩ, no nĩ tũkaamenya rĩmwe tene.”
No ũguo nĩ kuuga atĩ, “gũtirĩ mũndũ ũĩ” ũrĩa gũthiaga harĩ mũndũ rĩrĩa aakua? Hihi nĩ harĩ kĩndũ kĩngĩtũteithia kũmenya kana kũna gĩkuũ nĩkĩo mũthia?


text:
Ũroona hiana Magana matano
- Details
- Published Date
- Written by Editor
- Category: Mathekania ma Githingithia
Harĩ mũthuri wa na gũkũ Kangema, kaũntĩ ya Murang’a ũgũĩtwo Gituanja.
Gituanja andĩkĩtwo wĩra wa ũnyabara kwa mũhĩndĩ. Nĩwe ũrũgamagĩrĩra mĩciiri ya mũhĩndĩ ndĩkaiywo ĩtakinyĩte airport.
Rĩu mweri wa keerĩ mũthenya wa wendo nĩguo Valentine Day, Gituanja nĩ erĩtwo nĩ mũka atĩ akĩendaga kana atekwenda no mũhaka amũtware mũgithi watukaine na dinner, nĩcio irio cia hwai-inĩ kũũrĩa mũkawa-inĩ wa Blue Post, Thika tondũ atũrĩte amũhenetie nĩakamũtwara gwa kahinda kanene kinya akanoga.
Gituanja na mũka nĩ magĩakĩte kamũciĩ keega harĩa Ngoigwa, nĩho makĩhurũkaga eerĩ tondũ ciana cio nĩ ng’ima na cirĩ mawĩra Nairobi.
Gituanja nake mũthenya ũcio aarĩ na mĩbango ĩngĩ tondũ ndendaga gũtũara mũka Valentine endaga gwetha mpango wa kando.
Rĩu Gituanja oimira wĩra handũ ha kwĩra mũka eharĩrie mathiĩ Valentine-ri, athire ĩmwe kwa ĩmwe mburuguto kinya Thika Nanazi Paradise akebangĩre kuo.
Akinyire arĩ mũng’aru mũno akĩamba akĩgũtha mĩtutho ĩĩrĩ hamwe hamwe, ‘one touch’...akĩererũka akiuga..’ ĩĩ kaĩ mũtutho eciragia nĩwe ũũ atũthimagire ikeno..bruuu...mututho ashindwe..’.
Thutha wa gũtamũranga mĩtutho ĩigana ũna-rĩ, hagĩtonya mũhiki wahanaga riũa rĩkĩratha nĩ gũthakara.
Gituanja amuona agĩathamia kanua ta thubana ya namba inyanya. Akĩmũria “mwari ũyũ..nĩgũciarwo waciarirwo kana nĩ kũmbwo”..?
Mũirĩtu akĩrora Gituanja kuuma kĩratũ kinya rũcuĩrĩ akĩmũria atĩrĩ..” nĩ ũrĩte kana ũrĩ nda theri wee”?..
Gituanja akĩmũria “kĩu nĩ kĩũria kana nĩ anja?..ikara thĩ ũheo kĩrĩa ũrĩaga tiga ciũria nyingĩ...
Madam agĩikara thĩ na agĩtĩrio mũcuba. Manyuanga Gituanja akĩũria madam kana no amũtware mũgithi mũkawa-inĩ wa Blue Post makarie kuo na maikũrũkie na rũĩmbo mũthenya ũcio mũnene wa Valentine.
Mũirĩtu akĩmwĩra wee ndarĩ na thĩna bata mũnene nĩ amenye atĩ wee aarĩ wĩra na ndangiuma hau atarĩ mũrĩhe ciringi ngiri igĩrĩ.
Gituanja kũigua ũguo agĩthanda rũbu akiuga “wuuu..uuu..ngiri igĩrĩ cia wĩra ũrĩkũ na niĩ no ndaci ngwenda ũnyinie na irio n niĩ ndĩragũra”..karĩ kĩĩ..tondũ nĩ kĩĩ?
Madam akĩĩra Gituanja, “tareke ngweherere ndĩrona ta wĩĩ mũrĩĩu”.
Gituanja akĩmũcokeria, “ngarĩĩo nĩ njohi ĩrĩa ũkũngũrĩire..shaddao..nĩ ũkuoya magana matano ũgakĩnyinie o ndaci theri na niĩ ndikĩrĩ ũndũ ũngĩ ndĩrenda?
Mũhiki akĩĩra Gituanja “magana matano gũrĩra mũkaguo kiro ya nyama ũmũĩnũkĩrie ngĩĩa ĩno” na mũhiki akiuma.
Gituanja o akĩyaragĩria akiuga “aa..ona nĩ ndĩrerĩte mama wa gwakwa reke ndĩmũtware arĩ we tũtirathiĩ macindano ma ũthaka”.
Gituanja akĩoya ngari ya gũkombora na akĩgĩĩra mũka Ngoigwa na magĩgĩthiĩ ndaci.
Maarĩa rwĩmbo manoga makĩĩrana moime nja mahũruo nĩ karũhuho. Mari hau nja nake mũhiki ũrĩa Gituanja andamaga akiuma nakũu ndaci-inĩ athithinĩte mũno kuonania arĩĩte rwĩmbo mbiũ na aarĩ mũrĩu.
Oona Gituanja hau nja marĩ na mũka akĩmwĩra, “wee..wĩ mũndũ wa waana..
Gituanja agĩtua tiwe ũrerwo. Madam agĩũka o harĩa maarĩ akĩmwĩra atĩrĩ, “tiga gwĩtua ndũramenya nĩwe ndĩraria nawe.
Ngwirire ũhe ngiri igĩrĩ woiga mbu na woiga no ũheire matano”. Niĩ ũrona hiana magana matano?..Rĩu magana macio maku matano-rĩ, nĩwona makuoneire o gĩtakunyĩ kĩa mũndũ? Ndũraigua thoni mũrĩ na ũyũ?
...autchoo..


text:
ŨHORO MUONGERERE
Hihi nĩ Twagĩrĩirũo Gũkũngũĩra Thigũkũ?
BIBILIA ti yo kĩhumo gĩa thigũkũ iria nyende cia kĩndini na itarĩ cia kĩndini iria ikũngũyagĩrũo kũndũ kũingĩ thĩinĩ wa thĩ ũmũthĩ. Kwoguo-rĩ, kĩhumo gĩa ikũngũĩro ta icio nĩ kĩrĩkũ? Ũngĩhota gũthuthuria mabuku-inĩ-rĩ, nĩ ũgũkenera kuona ũrĩa moigĩte ũkoniĩ thigũkũ iria ciendetwo nĩ andũ kwanyu. Ta wĩcirie ngerekano ici.
Ista. Ibuku rĩĩtagwo The Encyclopædia Britannica riugĩte ũũ: “Gũtirĩ handũ honanĩtio gũkũngũĩrũo kwa Ista thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Kĩerũ.” Ista yambĩrĩirie atĩa? Yuumanĩte na ũthathaiya wa ngai cia maheni. Ona gũtuĩka thigũkũ ĩo ĩragwo nĩ ya kũririkana kũriũka kwa Jesu-rĩ, mĩtugo ĩrĩa ĩkuruhanagio na Ista ti ya Gĩkristiano. Kwa ngerekano-rĩ, ibuku rĩĩtagwo The Catholic Encyclopedia riugaga ũũ igũrũ rĩgiĩ “kabũkũ ka Ista” karĩa kahũthagĩrũo mũno: “Mbũkũ nĩ rũri rwa ũthathaiya wa ngai cia maheni na hĩndĩ ciothe rũonanagia hinya wa ũciari.”
Thigũkũ ya Mwaka Mwerũ. Mũthenya ũrĩa andũ makũngũyagĩra Mwaka Mwerũ na maũndũ marĩa makuruhanagio naguo nĩ matiganĩte kuuma bũrũri ũmwe nginya ũrĩa ũngĩ. Ha ũhoro wa kĩhumo gĩa thigũkũ ĩyo-rĩ, ibuku rĩa The World Book Encyclopedia riugĩte ũũ: “Mũthamaki wa Kĩroma wetagwo Juliasi Kaisari ekĩrire Janũarĩ 1 ũtuĩke Mũthenya wa Mwaka Mwerũ mwaka-inĩ wa 46 M.M.M. Aroma maamũrire mũthenya ũcio ũtuĩke wa kũririkana ngai yao yetagwo Janu, ĩrĩa yarĩ ngai ya ihingo, mĩrango, na mĩambĩrĩrio. Mweri wa Janũarĩ wetanirio na ngai ya Janu, ĩrĩa yarĩ na mothiũ merĩ, ũmwe ũrorete mbere na ũrĩa ũngĩ thutha.” Kwoguo ikũngũĩro cia Mwaka Mwerũ ciumanĩte na mĩtugo ya ũthathaiya wa ngai cia maheni.
Thigũkũ ya Valentine. Ibuku rĩĩtagwo The World Book Encyclopedia riugaga ũũ: “Thigũkũ ya Valentine yũkaga mũthenya wa ndĩa ya kũririkana Akristiano erĩ meetagwo Valentine arĩa maakuĩrĩire wĩtĩkio wao. No mĩtugo ĩrĩa ĩkonainie na mũthenya ũcio . . . nĩ ũhũthũ yoimanire na thigũkũ ya Kĩroma yetagwo Lupercalia ĩrĩa yakũngũyagĩrũo Februarĩ 15. Thigũkũ ĩo yarĩ ya gũtĩĩa Juno, ngai ya gĩke ya Kĩroma ya atumia na kĩhiko, na Pani, ngai ya hinya wa ndũire.”
Thigũkũ ingĩ. Gũtingĩhoteka kwarĩrĩria thigũkũ ciothe iria ikũngũyagĩrũo thĩ yothe. No thigũkũ ciothe iria itũũgagĩria andũ kana mathondeka ma andũ itiĩtĩkĩrĩkĩte nĩ Jehova. (Jeremia 17:5-7; Atũmwo 10:


text:
Hihi Mugaga Atĩ no Inyuĩ Oiki Mũkahonokio?
Aca. Mamilioni maingĩ ma andũ arĩa maatũũraga tene na matiarĩ Aira a Jehova nĩ magakorũo na mweke wa kũhonokio. Bibilia ĩtaaragĩria atĩ thĩinĩ wa thĩ njerũ ya Ngai nĩ “
gũkariũkio andũ arĩa athingu o na arĩa matarĩ athingu.” (Atũmwo 24:15) Kuongerera ũguo, aingĩ arĩa marĩ muoyo ũmũthĩ no mambĩrĩrie gũtungatĩra Ngai, na o nao nĩ makahonokio. O na kũrĩ ũguo-rĩ, ti wĩra witũ gũtua cira nĩ a makahonokio na nĩ a matakahonokio. Ũcio nĩ wĩra wa Jesu.—Johana 5:22, 27.


text:
Igomano Ciitũ cia o Mwaka
O mwaka, Aira a Jehova nĩ macemanagia marĩ andũ aingĩ nĩũndũ wa igomano cia thikũ ithatũ Menya makĩria ũhoro wa irũrũngano ici cia o mwaka.
Caragiai Ũthamaki Wa Ngai Mbere!
Tũrĩ na gĩkeno gũkũnyita ũgeni kĩgomano kĩa mwaka ũyũ kĩa Aira a Jehova.
MATEMO
Mĩario ya gwĩkĩra ngoro ĩrĩ na kĩongo “Nũũ Kũna Wagĩrĩire Gũtuĩka Mũthamaki wa Thĩ?” nĩ ĩkaheanwo mũthenya wa Kiumia rũcinĩ.
Nĩ gũgakorũo na drama igĩrĩ, ĩmwe ya rũgano rwa Bibilia na ĩngĩ ya mahinda maya.
Igomano nyingĩ nĩ igaakorũo na ageni kuuma mabũrũri mangĩ na amishonarĩ kuuma kũndũ gũtiganĩte thĩinĩ wa thĩ.
NĨ A MANGĨŨKA?
Andũ othe. Ndũkaarĩhio kũingĩra, na gũtirĩ mĩhothi ĩkonganio.
Thoma programu yothe, na wĩrorere video ĩgiĩ igomano ciitũ.


text:
Kanitha wa Jesũ wa ma
"Kanitha wa Jesũ wa ma" nĩ kanitha wĩrũgamĩtie, wambĩrĩirio itũra-inĩ rĩa Beijing, bũrũri wa Caina, mwaka-ini wa ngiri ĩmwe magana kenda na ikumi na mũgwanja (1917). Ũmũthĩ, wĩna arũmĩrĩri ota gwata mirioni ĩmwe na nuthu, thĩiniĩ wa mabũrũri mĩrongo ĩna na matano, thĩ-inĩ wa thĩ ndaya ithathatu. Kanitha ũyũ umĩte thĩ-inĩ wa rũhonge rwa ũkristiano wa Pentecostal, rũrĩa rwa tungiruo mĩaka-inĩ ya kĩambĩrĩria, itĩna-inĩ rĩa mĩaka ya ngiri ĩmwe na magana kenda. Kuma mwaka wa ngiri ĩmwe magana kenda na mĩrongo kenda na mũgwanja-rĩ (1997), kanitha ũyũ nĩ wambĩrĩirio thĩ-inĩ wa bũrũri wa Afrika ya mũhuro. Matanyĩte kũhunjia ũhoro mwega kũrĩ thĩ ng'ima mbeere ya icoka rĩa keerĩ rĩa Jesũ. Ithomo nene cia kanitha ũyũ nĩ ta ũũ:
- Roho Mũtheru:"Kwamûkîra kwa Roho Mûtheru, hamwe na ûira wa kwaria na thiomi ng'eni-rî, nîkûo kîmenyithia kîa igai riitû rîa ûthamaki wa igûrû."
- Ũbatithio: "Ubatithio wa maaî nîguo thakaramendi ya kuoherûo kwa mehia na gûciarûo rîngî. Ubatithio ûcio wîkagwo kûndû kûrîa maaî monganîire, ta rûûî-inî, iria-inî, o na kana ithima-inî. Mûbatithania, ûrîa we ûkoragwo amûkîrîte ûbatithio wa maaî o na wa Roho Mûtheru-rî, niwe ûtongoragia ûbatithania ûcio rîîtwa-inî rîa Jesû Kristo. Nake mûndû ûrîa ûraamûkîra ûbatithio ûcio no mûhaka atobokio biû maaî-inî; mûtwe ûinamîtio o na ûthiû ûkarorio na thî."
- Gũthambia magũrũ: "Nayo Thakaramendi ya gûthambania magûrû, îhotithagia mûndû kûgîa ngwatanîro na Mwathani Jesû. Hamwe na ûguo, nîîtuîkaga kîririkano hingo ciothe atî mûndû no mûhaka agîe na kwendana, ûthingu, ûhoreri, wohanîri hamwe na ûtangata. Mûndû o wothe ûrîa wamûkîrîte ûbatithio wa maaî-rî, no mûhaka magûrû make mathambio rîîtwa-inî ria Jesû Kristo. Ngwatanîro ya gûthambania magûrû no îkagwo o hîndî o yothe îrîa njerekereru."
- Wamũkĩri
- Mũthenya wa thabatũ
- Jesũ Kristũ: Jesũ kristo owe kiugo ũrĩa wokire arĩ na mwĩrĩ, niakuire mũtharabaini niguo ahonokie ehia , na akiriũka mũthenya wa gatatũ na akiambata igũrũ matuini. Nowe wiki mũhonokia wa kirindĩ, ningĩ mũmbi wa igũrũ na thi, na nowe wiki Ngai ũrĩ wama.
- Kĩrĩkanĩro: Ibuku rĩrĩa ithĩru rĩa Ngai, rĩrĩ na kĩrĩkanĩro kĩrĩa gia tene na kĩrĩa kĩerũ, iria ciekĩrirũo ngoroinĩ cia andĩki ni Ngai, mandiko marĩa na nomo gĩthimi kĩa mũtũrĩre wa mũkristiano.
- Ũhonokio: Ũhonokio ũheanagwo na ũndũ wa wega wa Ngai, kũgerera witikio. Etikia no nginya mchokage roho mũtheru niguo mathingatage ũtheru, niguo matĩage Ngai na kwenda andũ.
- Kanitha
- Itua rĩa mũico


text:
ŨHORO MUONGERERE
Irio cia Mwathani—Gĩkũngũĩro Gĩkumagia Ngai
AKRISTIANO maathĩtwo makũngũyagĩre Kĩririkano gĩa gĩkuũ gĩa Kristo. Gĩkũngũĩro kĩu nokĩo gĩĩtagwo “irio cia Mwathani.” (1 Akorintho 11:20) Bata wa kĩo nĩ ũrĩkũ? Gĩkũngũyagĩrũo rĩ na gĩkũngũyagĩrũo na njĩra ĩrĩkũ?
Jesu Kristo aambĩrĩirie gĩkũngũĩro kĩu ũtukũ wa Bathaka ya Kĩyahudi ya mwaka wa 33 M.M. Bathaka yakũngũyagĩrũo rita rĩmwe o mwaka, mũthenya wa 14 wa mweri wa Kĩyahudi wa Nisani. Mweri wa Nisani waambagĩrĩria rĩrĩa mweri woneka thutha wa kiumia kĩa mbere kĩa mweri wa Gatatũ (Machi). Ayahudi maataraga thikũ 14 kuuma hĩndĩ ĩo nĩguo makũngũĩre Bathaka, riũa rĩathũa.
Jesu aakũngũĩire Bathaka e hamwe na atũmwo ake, agĩcoka akĩĩra Judasi Mũisikariota athiĩ, na thutha ũcio akĩambĩrĩria gĩkũngũĩro kĩa Irio cia Mwathani. Gĩkũngũĩro kĩu gĩacokire ithenya rĩa Bathaka ya Ayahudi na kwoguo kĩagĩrĩire gũkũngũĩrũo rita rĩmwe o mwaka.
Injiri ya Mathayo yuugĩte ũũ: “Jesu akĩoya mũgate, akĩrathima, akĩwenyũranga; akĩũne arutwo akiuga, Kai, mũrĩe; ũyũ nĩguo mwĩrĩ wakwa. Agĩcoka akĩoya gĩkombe, agĩcokeria Ngai ngatho, akĩmane, akĩmera, Nyuanĩrai inyuothe; nĩ gũkorũo ĩno nĩyo thakame yakwa ya kĩrĩkanĩro ĩrĩa ĩitĩirũo andũ aingĩ, ya gũtũma mehia mohanĩrũo.”—Mathayo 26:26-28.
Amwe metĩkĩtie atĩ Jesu aagarũrire mũgate ũgĩtuĩka nyama ya mwĩrĩ wake nayo ndibei ĩgĩtuĩka thakame yake. No rĩrĩ, Jesu aarĩ na mwĩrĩ wake ũrĩ o mũgima rĩrĩa aamaneire mũgate ũcio. Hihi atũmwo a Jesu na ma maarĩaga mwĩrĩ wake na makanyua thakame yake? Aca, tondũ gwĩka ũguo kũngĩarĩ kũrĩa nyama cia mũndũ, na kũu nĩ kuuna watho wa Ngai. (Kĩambĩrĩria 9:3, 4; Maũndũ ma Alawii 17:10) Kũringana na Luka 22:20, Jesu oigire ũũ: Gĩkombe gĩkĩ nĩkĩo gĩa kĩrĩkanĩro kĩrĩa kĩerũ thĩinĩ wa thakame yakwa, o ĩrĩa ĩgũitwo nĩ ũndũ wanyu.” Hihi gĩkombe kĩu gĩatuĩkire biũ “kĩrĩkanĩro kĩrĩa kĩerũ”? Ũcio nĩ ũndũ ũtangĩahotekire tondũ kĩrĩkanĩro nĩ kũiguithanĩria, ti kĩndũ kĩngĩoneka na maitho.
Kwoguo mũgate na ndibei no indo cia kũgerekania tu. Mũgate ũrũgamĩrĩire mwĩrĩ mũkinyanĩru wa Kristo. Jesu aahũthĩrire mũgate ũrĩa watigarĩte kuuma harĩ irio cia Bathaka. Mũgate ũcio ndwarĩ na ndawa ya kũimbia o na hanini. (Thama 12:8) Bibilia ĩhũthagĩra ndawa ya kũimbia ĩrĩ ta rũũri rwa mehia kana ũthũku. Kwoguo mũgate wonanagia mwĩrĩ mũkinyanĩru wa Jesu ũrĩa aarutire. Mwĩrĩ ũcio ndwarĩ na mehia.
Ndibei ndune yonanagia thakame ya Jesu. Thakame ĩo nĩyo ĩtĩtĩrithagia kĩrĩkanĩro kĩrĩa kĩerũ. Jesu oigire atĩ thakame yake nĩyo yaitirũo “ya gũtũma mehia mohanĩrũo.” Andũ kwoguo no monwo marĩ atheru nĩ Ngai na no maingĩre thĩinĩ wa kĩrĩkanĩro kĩrĩa kĩerũ na Jehova. (Ahibirania 9:14; 10:16, 17) Kĩrĩkanĩro kĩu, gĩtũmaga kũhoteke Akristiano ehokeku 144,000 mathiĩ igũrũ. Magaatuĩka athamaki na athĩnjĩri Ngai na marehere andũ othe irathimo.
Nĩa magĩrĩirũo kũrĩa mũgate na kũnyua ndibei ĩo? Nĩ arĩa marĩ thĩinĩ wa kĩrĩkanĩro kĩrĩa kĩerũ na nĩo marĩ na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũthiĩ matu-inĩ. Roho mũtheru wa Ngai nĩ ũmaheaga ũira hatarĩ na nganja atĩ o nĩ athure matuĩke athamaki kũu matu-inĩ. (Aroma 8:16) Ningĩ marĩ thĩinĩ wa kĩrĩkanĩro kĩa Ũthamaki hamwe na Jesu.
Ĩ arĩa nao marĩ na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũgaatũũra tene na tene thĩinĩ wa Paradiso gũkũ thĩ? Nĩ mathĩkagĩra watho wa Jesu wa kũũngana hĩndĩ ya Irio cia Mwathani, mathiaga na gĩtĩo, no matirĩaga mũgate kana kũnyua ndibei. Aira a Jehova macemanagia rita rĩmwe o mwaka, Nisani 14 riũa rĩathũa, gũkũngũĩra Irio cia Mwathani. O na gũtuĩka no andũ ngiri nyinyi tu thĩ yothe moigaga me na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũthiĩ matu-inĩ-rĩ, gĩkũngũĩro kĩu nĩ kĩa bata harĩ Akristiano othe. Nĩ ihinda rĩrĩa othe mangĩĩthugunda igũrũ rĩgiĩ wendo mũnene mũno wa Jehova Ngai na Jesu Kristo.


text:
GĨCUNJĨ GĨA IKŨMI NA INYANYA
Ũbatithio na Ũkuruhanu Waku na Ngai
Ũbatithio wa Gĩkristiano wĩkagwo atĩa?
Ũbataire kuoya makinya marĩkũ nĩguo wagĩrĩre kũbatithio?
Mũndũ eyamũragĩra Ngai atĩa?
Nĩ gĩtũmi kĩrĩkũ kĩa mwanya gĩtũmaga mũndũ abatithio?
1. Obithaa wa mũthamaki Mũethiopia oigire abatithio nĩkĩ?
“ONE, maĩ to wa maya! Nĩ kĩ gĩgũkĩgiria mbatithio?” Kĩũria kĩu kĩoririo nĩ obithaa wa mũthamaki Mũethiopia hĩndĩ ya arutwo a Jesu. Mũkristiano wetagwo Filipu nĩ aamuonetie atĩ Jesu nĩwe Mesia ũrĩa weranĩirũo. Nĩ ũndũ wa kũhutio ngoro nĩ ũrĩa eerutire thĩinĩ wa Maandĩko-rĩ, Mũethiopia ũcio akĩoya ikinya. Akĩonania atĩ nĩ arenda kũbatithio!
2. Wagĩrĩirũo gwĩciria na ũritũ igũrũ rĩgiĩ ũbatithio nĩkĩ?
2 Akorũo nĩwĩrutĩte na kinyi icunjĩ icio ingĩ cia ibuku rĩrĩ hamwe na ũmwe wa Aira a Jehova-rĩ, wahota kuona wagĩrĩire kũũria kĩũria gĩkĩ, ‘Nĩ kĩ gĩgũkĩgiria niĩ mbatithio?’ Gũkinyia rĩu nĩwĩrutĩte ũhoro wĩgiĩ kĩĩrĩgĩrĩro kĩa Bibilia kĩa muoyo wa tene na tene thĩinĩ wa Paradiso. (Luka 23:43; Kũguũrĩrio 21:
3. (a) Nĩ watho ũrĩkũ Jesu aaheire arũmĩrĩri ake? (b) Ũbatithio wa maĩ wĩkagwo atĩa?
3 Ũngĩonania nĩũrenda gũtungatĩra Ngai atĩa? Jesu eerire arũmĩrĩri ake ũũ: “Thiĩi mũgatũme andũ a ndũrĩrĩ ciothe matuĩke arutwo akwa, mũkĩmabatithagia.” (Mathayo 28:19) Jesu we mwene nĩ aigire kĩonereria rĩrĩa aabatithirio maĩ-inĩ. Ndaminjĩirio maĩ, na ndaitĩrĩirio o tũmaĩ tũnini tu mũtwe. (Mathayo 3:
4. Kũbatithio na maĩ kuonanagia ũndũ ũrĩkũ?
4 Arĩa othe mendaga kũgĩa na ũkuruhanu na Jehova Ngai no mũhaka mabatithio na maĩ. Kũbatithio kuonanagia harĩ andũ othe wendi waku wa gũtungatĩra Ngai. Kuonanagia atĩ nĩũkenagio nĩ gwĩka wendi wa Jehova. (Thaburi 40:
ŨMENYO NA WĨTĨKIO NĨCIENDEKAGA
5. (a) Ikinya rĩa mbere nĩguo mũndũ agĩrĩre kũbatithio nĩ rĩrĩkũ? (b) Mĩcemanio ya Gĩkristiano nĩ ya bata nĩkĩ?
5 Nĩwambĩrĩirie kuoya ikinya rĩa mbere. Na njĩra ĩrĩkũ? Na njĩra ya gũthiĩ na mbere kũmenya Jehova Ngai na Jesu Kristo, hihi ũkĩrũmĩrĩra mũtaratara wa kwĩruta Bibilia. (Johana 17:3) No harĩ maũndũ mangĩ maingĩ ũtigairie kũmenya. Akristiano mabataraga maiyũrũo nĩ “ũmenyi wa kũmenyaga ũrĩa [Ngai] endaga.” (Akolosai 1:9) Gũthiĩ mĩcemanio ya Aira a Jehova nĩ gũgũgũteithĩrĩria mũno wĩke ũguo. Nĩ ũndũ wa bata gũthiĩ mĩcemanio ta ĩo. (Ahibirania 10:
6. Wagĩrĩirũo nĩ gũkorũo na ũmenyo ũigana atĩa wa Bibilia ũtanabatithio?
6 No ti kuuga atĩ no nginya ũmenye maũndũ mothe me thĩinĩ wa Bibilia nĩguo wagĩrĩre kũbatithio. Obithaa ũrĩa Mũethiopia nĩ aamenyaga maũndũ mamwe, no nĩ aabataraga ũteithio nĩgetha ataũkĩrũo nĩ icunjĩ imwe cia Maandĩko. (Atũmwo 8:
7. Kwĩruta Bibilia kwagĩrĩirũo gũkorũo na moimĩrĩro marĩkũ harĩ wee?
7 No ũmenyo wiki tu ti mũiganu tondũ ‘gũtarĩ na wĩtĩkio gũtingĩkĩhoteka gũkenia Ngai.’ (Ahibirania 11:6) Bibilia ĩtwĩraga atĩ rĩrĩa andũ amwe thĩinĩ wa itũũra rĩa Korintho ya tene maiguire ũhoro ũrĩa Akristiano maahunjagia-rĩ, ‘maawĩtĩkirie na makĩbatithio.’ (Atũmwo 18:8) Na njĩra o ta ĩo-rĩ, kwĩruta Bibilia kwagĩrĩirũo gũkũhe wĩtĩkio mũiganu atĩ yo nĩ Kiugo kĩa Ngai kũna. Kwĩruta Bibilia kwagĩrĩirũo gũgũteithia ũgĩe na wĩtĩkio harĩ ciĩranĩro cia Ngai, na hinya wa kũhonokania wa igongona rĩa Jesu.
KWĨRA ANDŨ ARĨA ANGĨ MA YA BIBILIA
8. Nĩ kĩĩ gĩgũtũma ũgĩe na wendi wa kwĩra andũ arĩa angĩ maũndũ marĩa wĩrutĩte?
8 O ũrĩa wĩtĩkio ũrakũra ngoro-inĩ yaku-rĩ, noguo ũkuona arĩ hinya gũkira na maũndũ marĩa ũreruta. (Jeremia 20:9) Nĩ ũkũgĩa na wendi mũnene wa kwĩra andũ arĩa angĩ igũrũ rĩgiĩ Ngai na matanya make.
9, 10. (a) Nĩ a ũngĩambĩrĩria kwĩra ma ya Bibilia? (b) Wagĩrĩirũo gwĩka atĩa ũngĩenda kũhunjia ũnyitanĩire na Aira a Jehova?
9 No waambĩrĩrie kwĩra arĩa angĩ ma ya Bibilia na njĩra ya kwarĩria na ũũgĩ andũ anyu, arata, andũ a itũũra, na arĩa mũrutaga wĩra nao. Thutha-inĩ, nĩ ũkũbatara kũhunjia ũnyitanĩire hamwe na Aira a Jehova. Wenda gwĩka ũguo-rĩ, ndũgetigĩre kwaria ũndũ ũcio na ũrĩa ũrakũruta Bibilia. Kũngĩtuĩka atĩ nĩ wagĩrĩire kũhunjia hamwe na gĩkundi-rĩ, nĩ gũkũbangwo wee na mũrutani waku mũcemanie na athuri erĩ a gĩkundi.
10 Ũndũ ũcio nĩ ũgũgũteithia ũmenyane na athuri amwe a Gĩkristiano, arĩa marĩithagia rũũru rwa Ngai. (Atũmwo 20:28; 1 Petero 5:
11. Nĩ maũndũ marĩkũ andũ amwe mabataire kũgarũrĩra nĩguo magĩrĩre kũhunjia hamwe na gĩkundi?
11 Okorũo ti ũguo-rĩ, hihi nĩ ũkũbatara kũgarũrĩra mũtũũrĩre na mĩtugo yaku nĩguo wagĩrĩre kũhunjia hamwe na gĩkundi. Ũkũbatara gũtiga nginya mĩtugo ĩrĩa hihi ũreekaga wĩhithĩte. Kwoguo ũtanoria kana no ũtuĩke mũhunjia ũtarĩ mũbatithie-rĩ, wagĩrĩire gũkorũo wĩthemete mehia maritũ, ta ũtharia, ũrĩu, na kũhũthĩra ndawa cia ũrĩu.
KWĨRIRA NA KŨGARŨRŨKA
12. Kwĩrira kwendekaga nĩkĩ?
12 Nĩ harĩ makinya mangĩ ũbataire kuoya nĩguo wagĩrĩre kũbatithio. Mũtũmwo Petero oigire ũũ: “Wĩrirei na mũgarũrũke, nĩ getha mehia manyu marihũrũo.” (Atũmwo 3:
13. Kũgarũrũka nĩ gwĩka atĩa?
13 Kwĩrira no mũhaka kũrũmĩrĩrũo nĩ kũgarũrũka. Kũhera gwiki tu ti kũiganu. Nĩ ũbataire gũtigana na mũtũũrĩre waku wa hau kabere na ũtue atĩ kuuma rĩu ũrĩĩkaga ũrĩa kwagĩrĩire. Kwĩrira na kũgarũrũka nĩ makinya ũbataire kuoya ũtanabatithio.
KWĨAMŨRĨRA JEHOVA
14. Nĩ ikinya rĩrĩkũ rĩa bata wagĩrĩirũo kuoya ũtanabatithio?
14 Nĩ harĩ ikinya rĩngĩ wagĩrĩirũo kuoya nĩguo ũbatithio. No mũhaka wĩyamũrĩre Jehova Ngai.
15, 16. Kwĩyamũrĩra Ngai nĩ kuuga atĩa, na nĩ kĩĩ gĩtũmaga mũndũ eke ũguo?
15 Rĩrĩa weyamũrĩra Jehova Ngai na njĩra ya mahoya-rĩ, ũmwĩraga nĩ ũkwĩheana harĩ o we wiki tu mĩndĩ na mĩndĩ. (Gũcokerithia Maathani 6:
16 Wamenya Jehova na ũmwende-rĩ, nĩ ũgũkorũo na wendi wa kũmũtungatĩra ũtarĩ na ũndũ wĩtigĩirie, kana ũtegwĩkĩra mĩhaka ya kũmũthathaiya. Mũndũ ũrĩa wothe ũkwenda kũrũmĩrĩra Mũrũ wa Ngai, Jesu Kristo, no mũhaka ‘erege.’ (Mariko 8:
GŨTOORIA GUOYA WA KŨREMWO
17. Andũ amwe metigagĩra kwĩyamũrĩra Ngai nĩkĩ?
17 Andũ amwe magaga kwĩyamũrĩra Jehova tondũ nĩ ta metigagĩra kuoya ikinya rĩu iritũ. Maahota gwĩtigĩra gũkoorio nĩ Ngai me ta Akristiano mamwĩyamũrĩire. Nĩ ũndũ wa gwĩtigĩra atĩ nĩmekũremwo na marakarie Jehova-rĩ, moonaga atĩ matiagĩrĩirũo kwĩheana harĩ we.
18. Nĩ kĩĩ kĩngĩgwĩkĩra wendi wa kwĩyamũrĩra Jehova?
18 O ũrĩa ũreruta kwenda Jehova-rĩ, noguo ũgũkorũo na wendi wa kwĩheana harĩ we na gwĩka o ũrĩa wothe ũngĩhota ũmũtungatĩre. (Kohelethu 5:4) Thutha wa kwĩyamũrĩra Ngai, hatarĩ nganja nĩ ũrĩĩrutanagĩria gũkorũo na “mĩthiĩre ĩrĩa yagĩrĩire andũ a Mwathani, na [ũmũkenagie] maũndũ-inĩ mothe.” (Akolosai 1:
19. Ndwagĩrĩirũo nĩ gwĩtigĩra kwĩyamũrĩra Ngai nĩkĩ?
19 To nginya ũkorũo ũrĩ mũkinyanĩru nĩguo wĩyamũrĩre Ngai. Jehova nĩoĩ ũrĩa ũngĩhota gwĩka na ũrĩa ũtangĩhota na kwoguo ndarĩ hingo erĩgagĩrĩra wĩke ũrĩa ũtangĩhota. (Thaburi 103:14) Nĩ arenda ũtoorie na nĩ egũkuongerera hinya na agũteithie. (Isaia 41:10) No ũkorũo na ma atĩ wehoka Jehova na ngoro yaku yothe-rĩ, “njĩra ciaku nĩarĩkũrũngagĩra.”
ONANIA NĨWĨYAMŨRĨIRE NGAI KŨGERERA ŨBATITHIO
20. Nĩkĩ kwĩyamũrĩra Jehova no mũhaka kuumbũrũo?
20 Gwĩciria ũhoro wa maũndũ macio twarĩrĩria kwahota gũgũteithia wee mwene wĩyamũrĩre Jehova kũgerera mahoya. Mũndũ wothe wendete Ngai kũna ningĩ no mũhaka ‘oimbũre nĩguo agakĩhonoka.’ (Aroma 10:10) Ũngĩka ũguo atĩa?
21, 22. ‘Ũngiumbũra’ atĩa wĩtĩkio waku mbere ya andũ othe?
21 Menyithia mũthuri ũrĩa ũrũgamĩrĩire gĩkundi-inĩ kĩanyu atĩ nĩ ũrenda kũbatithio. Nĩ ekũbanga athuri mahĩtũkĩre hamwe nawe ciũria cigana ũna ciĩgiĩ morutani ma mũthingi ma Bibilia. Athuri acio mona nĩ wagĩrĩire-rĩ, nĩmegũkwĩra atĩ nĩ ũkũbatithio kĩgomano-inĩ kĩrĩa gĩkũrũmĩrĩra. * Mĩario ya kwarĩrĩria ũrĩa ũbatithio uugĩte nĩ ĩheanagwo hĩndĩ ya ciũngano ta icio. Thutha ũcio ũrĩa ũraaria akeera arĩo othe marenda kũbatithio macokie ciũria igĩrĩ hũthũ arĩ ta njĩra ĩmwe ya ‘kuumbũra na kanua’ wĩtĩkio wao mbere ya andũ othe.
22 Ũbatithio nĩguo ũmenyithagia mũingĩ atĩ wee ũrĩ mũndũ wĩyamũrĩire Ngai na atĩ rĩu ũrĩ ũmwe wa Aira a Jehova. Arĩa marabatithio marikagio biũ maĩ-inĩ kuonania mbere ya andũ othe atĩ nĩ meyamũrĩire Jehova.
ŨRĨA KŨBATITHIO GWAKU KUUGĨTE
23. Kũbatithio ‘thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Ithe witũ, na rĩa Mũriũ, na rĩa roho mũtheru’ kuugĩte atĩa?
23 Jesu oigire atĩ arutwo ake marĩbatithagio ‘thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Ithe witũ, na rĩa Mũriũ, na rĩa roho mũtheru.’ (Mathayo 28:19) Ũguo nĩ kuuga atĩ ũrĩa ũrabatithio nĩ etĩkĩrĩte ũnene wa Jehova Ngai na wa Jesu Kristo. (Thaburi 83:18; Mathayo 28:18) Ningĩ nĩ akũũranĩte wĩra wa roho mũtheru wa Ngai, kana hinya wake wa wĩki.
24, 25. (a) Ũbatithio wonanagia ũndũ ũrĩkũ? (b) Nĩ kĩũria kĩrĩkũ kĩrabatara gũcokio?
24 Ũbatithio to kũrikio maĩ-inĩ tu. Kuonanagia ũndũ wa bata mũno. Kũrindwo maĩ-inĩ thĩinĩ kuonanagia nĩ wakua ũhoro-inĩ wĩgiĩ mũtũũrĩre waku wa hau kabere. Kũiyũkio kuuma maĩ-inĩ kuonanagia rĩu wĩ na mũtũũrĩre ũngĩ mwerũ nĩguo wĩke wendi wa Ngai. Ningĩ ririkana atĩ wĩyamũrĩire Jehova Ngai we mwene, ti wĩra mũna, andũ angĩ, kana ithondeka. Kwĩyamũrĩra Jehova na kũbatithio gwaku nĩ kĩambĩrĩria kĩa ũrata wa hakuhĩ mũno na Ngai, kana ũkuruhanu mũrũmu nake.
25 Gũkorũo mũndũ abatithĩtio ti kuuga atĩ no mũhaka akaahonokio. Mũtũmwo Paulo aandĩkire ũũ: “Rutagĩrai ũhonokio wanyu wĩra, mũgĩĩtigagĩra na mũkĩinainaga.” (Afilipi 2:
^ kib. 21 Ũbatithio wĩkagwo hĩndĩ ya igomano cia Aira a Jehova iria ciĩkagwo o mwaka.


text:
No tũhũ kũnguraria ,nĩciakĩ nyingĩ ciũria
Nĩndarega gũturia ,ona ngero ũngere kĩhoto no ngwĩtia
Nduĩkĩte thiia,mũtitũinĩ na matharaita nĩkwo uranyũmbũrithia;
Ndigũkwa ngoro, no ngwĩruta harĩ ũyu mũtoro
Ona ũnjohe na nyororo,no tũhũ,wa mbara no ngũhuha coro
Thayũ urĩ goro,reke njama njũkĩrie kuma toro.
Nĩndarega na gwoya gũikara,no tũhũ kũrenga yakwa njara
Rũrĩmĩ nĩrwo yakwa njora,kaĩ kinya rĩ ũgũtũra ũmirĩte mara?
ũmenyerete ndĩkirĩire na ciaku ciara ,maniũrũ makwa na matharaũ gũbĩra
Aa–! itina rĩngĩ na hiũ Cuma ndũkũhatira,kĩnyarirwo ni ndarega!
ũrĩaga , mũitũ ũyũ ndũrĩmaga
ũtunyanaga,ũthuri wa hũna ũgacihũkĩria rĩene iruga
ũraganaga ,kĩruru ũkoimbĩka rungu rwa ihiga;
nĩwe wĩyathi ũteendaga, thũ ti nyakeru nĩyo watugaga
thata cia bũrũri rĩu nĩcio ithamakaga
anake,karĩ naũrĩkũ mwĩhĩtaga?
Nĩndarega kũũtahĩka, ndiumagwo nyũmba kana rika
Nĩicokio ithaka,nĩndarega ngombo ya kamatimũ gũtwĩka
Wĩyathi ndikwenda wĩnairaka,Mwangi na Maina nĩmo maũthamaki marika
Kĩa maturanguru nĩ kĩamũre wa itwĩka!
No tũhũ manjirũngi kũnyarira,thakame yaitirwo nĩ Kĩmathi ndĩngĩriganĩra
Ngati na mĩgarũ wacio nĩmũritũ cira,njiarwa cia itungati itigetĩkĩra
Wathani wa thata gũtirĩrĩra,mũingĩ na bũrũri nĩ ũkoroku gũkunyanĩra
Ciĩnangoma gwĩciria nĩĩgũthira,haro nginya rũcoke mũkaro ndĩgathira.
No tũhũ kũhithĩra kĩama kĩimba kana yakwa mbĩrĩra,Maa gwakĩa no makarera.
Mumo nĩ ũheo kĩrĩra,muma ti wa iria ironga imira
Thahu ũrĩaga mĩgarũ ta njora,mũtwe nĩwaũ ũragaragara ta mũgara?
Ngwaria cararũkũ,naũrũme na tirũmena kana njukũ
Nĩitũhakĩte tĩri mũno wanjikũ,akinyi,waku ndĩraigwa arathĩnjirwo wa ira ũtukũ!
Mĩingĩ mĩciĩ bũrũrinĩ ĩna kĩrĩro,kuma Mombasa kinya garissa itũtwĩte makoro
Wĩyathi, kĩhoto na thayũ irĩ goro,nĩkũrũĩrĩra mũingĩ mĩrĩ ya mbeũ njĩthĩ ĩyũire nguraro
Nĩtũrũmanĩrei rũtanatema ruoro,waharo nĩwahuhwo coro!
Kamũingĩ koyaga ndĩrĩ,
Cia bũrũri thata na thakame nĩ irĩhe thirĩ!


text:
Mũthuuri gũcokio mara nda Nyeri
- Details
- Published Date
- Written by Githinji Wachira
- Category: Unduire Witu
Godfrey Kamau
Mũthuri ũmwe kuuma mwena wa Kiria-ini nĩ ararigitĩrwo thibitarĩ-inĩ ĩmwe mwena wa Nyeri hatarĩ marĩhi thutha wa gũikara gwa kahinda ka mĩaka mara make marĩ nja na gũthiũrũrũka thibitarĩ cia thirikari atekuona ũteithio.
Godfrey Kamau ũrĩa nĩ ũmwe wa ethari ngũĩ a mwena wa Nyeri aguraririo nĩ ekinaĩ akiuma wĩra ũtukũ kũrĩa athecirwo nda nĩo, na akĩhanyũkio thibitarĩ nene ya Nyeri.
Rĩrĩa Kamau acokire thibitarĩ ĩyo akĩrwo ndagĩtarĩ ũrĩa wamũthondekaga nĩ athamire na kwambĩrĩria thibitarĩ yake kĩũmbe. Atũraga ethaga ũteithio kuuma kũrĩ andũ a wendi mwega.
Peter Gitahi ũrĩa nĩ mwaria wa ethari ngũĩ acio nĩwe ũrethire ũteithio kũrĩ mũtangathi wa rendio ĩmwe ya gũkũ bũrũri-inĩ ũrĩa ũmateithĩrĩirie kuona ndagĩtarĩ mũnene wa thibitarĩ ya Outspan rĩgĩtarĩ Kiruhi.
Kamau arĩ thieta mũthenya wa ira arerire mwandĩki ũyũ atĩ rĩrĩa atwarirwo thibitarĩ ya PGH Nyeri nĩ aregirwo nĩ ndagĩtarĩ thutha wa kũremwo kũrĩha ciringi 100,000 cia kũmũthondeka.
Na agĩcoka akĩingatwo thibitarĩ .
“Nĩ ndĩracokeria Ngai ngatho hamwe na thibitarĩ ya Outspan nĩ ũndũ wa gũthondeka itarĩ na mbeca na nĩ gĩkeno gĩakwa kũrĩ nginya bamĩrĩ yakwa hamwe na mũtumia kwaga kũndiganĩria,” Kamau nĩ augĩte.
Mũtumia wake Esther Nyokabi nĩ aroiga atĩ thirikari ĩhĩke kũmahe handũ mangĩikara nĩguo ciana hamwe na atumia na arĩa arũaru matige gũthĩnĩka.
“Angĩkorwo thibitarĩ iria ingĩ ciamũkagĩra andũ ũũ na kwaga kũmetia mbeca mbere ya marigitĩtwo andũ mangĩtũraga na wendo hamwe na thayũ bũrũriinĩ. Thibitarĩ ndĩagĩrĩirwo nĩ kũrora mbeca mbere na ĩkaga kũrora ũhoti na muoyo wa mũndũ,” Nyokabi kuuga.
Mũtumia wa Kamau Esther Nyokabi nĩ acokeirie thibitarĩ ya Outspan Hospital hamwe na ndagĩtarĩ mũnene ngatho.


text:
Gũthiaga Atĩa Rĩrĩa Mũndũ Akua?
Macokio ma Bibilia
Bibilia yugaga: “Arĩa me muoyo no moĩ atĩ nĩmagakua: no arĩa makuĩte-rĩ, matirĩ ũndũ moĩ.” (Kohelethu 9:5; Thaburi 146:4) Kwoguo, rĩrĩa mũndũ akua, nĩ gũtiga atigaga gũtũũra muoyo. Arĩa makuĩte matingĩhota gwĩka ũndũ, kũigua, o na kana gwĩciria.
“Ũgacoka ũtuĩke o rũkũngũ”
Ngai nĩ aatarĩirie ũrĩa gũthiaga rĩrĩa mũndũ akua hĩndĩ ĩrĩa aaragia na Adamu. Tondũ Adamu nĩ aaregire gwathĩka, Ngai aamwĩrire ũũ: “Wee ũrĩ o rũkũngũ, ningĩ ũgacoka ũtuĩke o rũkũngũ.” (Kĩambĩrĩria 3:19) Ngai atanomba Adamu na “rũkũngũ rũa thĩ,” Adamu ndarĩ kuo. (Kĩambĩrĩria 2:7) Kwoguo, rĩrĩa Adamu aakuire, nĩ gũtiga aatigire gũtũũra muoyo.
Ũguo noguo gũthiaga rĩrĩa andũ makua ũmũthĩ. Bibilia ĩkĩaria ũhoro wa andũ na nyamũ, yugaga: “Othe mathiaga o kũndũ kũmwe; nĩ ũndũ othe moimire o tĩri-inĩ, nao othe magacoka matuĩke o tĩri.”
Gĩkuũ ti kĩo mũthia wa maũndũ mothe
Kaingĩ Bibilia ĩringithanagia gĩkuũ na toro. (Thaburi 13:3; Johana 11:11-14; Atũmwo 7:60) Mũndũ ũrĩ toro ndamenyaga maũndũ marĩa marekĩka. Ũndũ ũmwe na ũguo, arĩa makuĩte matirĩ ũndũ moĩ. O na kũrĩ ũguo, Bibilia ĩrutanaga atĩ Ngai no ahote gũũkĩria arĩa makuĩte ta arĩ kũmaarahũra aramaarahũra kuuma toro na amacokie muoyo rĩngĩ. (Ayubu 14:13-15) Nĩ ũndũ ũcio, gĩkuũ ti kĩo mũthia wa maũndũ mothe, harĩ andũ arĩa Ngai akariũkia.


text:
Mũhunjagĩria Andũ Arĩa Marĩ na Ndini Ciao Nĩkĩ?
Nĩ tuonete atĩ andũ aingĩ arĩa makoragwo na ndini ciao nĩ makenagĩra kũgĩa na ndeereti ciĩgiĩ Bibilia. Hatarĩ nganja nĩ tũtĩaga kĩhooto kĩa mũndũ gũkorũo na wĩtĩkio ngũrani na witũ, na tũtiringagĩrĩria andũ ndũmĩrĩri itũ kĩa hinya.
Rĩrĩa tũrarĩrĩria ũhoro wa ndini, nĩ tũgeragia kũhũthĩra ũtaaro wa Bibilia gwĩka ũguo ‘
tũhoreire,’ na kuonia andũ arĩa angĩ ‘
gĩtĩo.’ (1 Petero 3:15) Nĩ twĩrĩgagĩrĩra atĩ amwe nĩ mekũrega ndũmĩrĩri itũ. (Mathayo 10:14) O na kũrĩ ũguo, tũtingĩmenya kana nĩ megwĩtĩkĩra kana marege o tiga twaririe nao. Ningĩ nĩ tũmenyaga atĩ maũndũ ma andũ nĩ magarũrũkaga.
Kwa ngerekano, mũndũ no akorũo na mĩhang’o mĩingĩ ihinda rĩmwe no no akenere kwaranĩra na ithuĩ hĩndĩ ĩngĩ. Na andũ no macemanie na mathĩna merũ kana maũndũ mangĩ arĩ o mũhaka mahiũranie namo, magatũma mambĩrĩrie kwenda ndũmĩrĩri ya Bibilia. Kwoguo nĩ tũgeragia kwaria na andũ maita maingĩ.