text:
GĨCUNJĨ GĨA 6
Mũndũ Akua Athiaga Kũ?
1-3. Nĩ ciũria irĩkũ andũ meyũragia ciĩgiĩ gĩkuũ, na ndini imwe icokagia atĩa?
BIBILIA nĩ ĩtwĩraga atĩ ihinda rĩroka “gĩkuũ gĩtigacoka gũkorũo kuo rĩngĩ.” (Kũguũrĩrio 21:4) Thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 5, nĩ twerutire atĩ no tũhote kũgĩa na muoyo wa tene na tene nĩ ũndũ wa igongona rĩa Jesu. O na kũrĩ ũguo, andũ no makuaga. (Kohelethu 9:5) Nĩ ũndũ ũcio kĩũria kĩmwe twĩyũragia nĩ, Mũndũ akua athiaga kũ?
2 Macokio ma kĩũria kĩu no matũteithie mũno rĩrĩa twakuĩrũo nĩ mũndũ twendete, tondũ no twĩyũrie ciũria ta ici: ‘Arathire kũ? Hihi atariĩ atĩa? Nĩ aranyamarĩka? Hihi nĩ aratuona? No atũteithie? Hihi nĩ tũkamuona rĩngĩ?’
3 Ndini nyingĩ icokagia ciũria icio na njĩra itiganĩte. Imwe irutanaga atĩ mũndũ mwega akua athiaga igũrũ, nake ũrĩa mũru agathiĩ mwaki-inĩ wa tene na tene. Ingĩ nacio irutanaga atĩ mũndũ akua atuĩkaga kĩũmbe kĩa roho, agathiĩ gũikarania na andũ ao arĩa makuĩte. Nacio ingĩ ikarutana atĩ mũndũ akua acirithagio agacoka agaciarũo rĩngĩ arĩ mũndũ ũngĩ o na kana nyamũ.
4. Ndini nyingĩ irutanaga ũndũ ũrĩkũ wĩgiĩ gĩkuũ?
4 Ndini no cioneke ta irutanaga maũndũ matiganĩte megiĩ gĩkuũ, no ciothe ikoragwo ikĩrutana o ũndũ ũmwe. Irutanaga atĩ mũndũ akua nĩ harĩ kĩndũ kiumaga thĩinĩ wake gĩgathiĩ na mbere gũtũũra. No hihi ũcio nĩ ũhoro wa ma?
MŨNDŨ AKUA ATHIAGA KŨ?
5, 6. Mũndũ akua athiaga kũ?
5 Jehova nĩ oĩ wega ũrĩa gũthiaga rĩrĩa mũndũ akua, tondũ oigĩte atĩ mũndũ akua ndathiaga na mbere gũtũũra rĩngĩ. Kwoguo rĩrĩa mũndũ akua, meciria make matithiaga na mbere gũtũũra kũndũ kũngĩ. * Ndacokaga kũigua, kuona, kana gwĩciria rĩngĩ.
6 Mũthamaki Suleimani aandĩkire ũũ: ‘Arĩa makuĩte-rĩ, matirĩ ũndũ moĩ.’ Mũndũ akua, ũhoti wake wa kwenda kana gũthũũra nĩ gũthira ũthiraga, ningĩ “mbĩrĩra-inĩ, gũtirĩ wĩra ũrutagwo kuo, gũtirĩ rĩĩciria, kana ũmenyi, o na kana ũũgĩ.” (Thoma Kohelethu 9:
ŨRĨA JESU OIGIRE IGŨRŨ RĨGIĨ GĨKUŨ
7. Jesu oigire atĩa igũrũ rĩgiĩ gĩkuũ?
7 Rĩrĩa Lazaro aakuire, Jesu eerire arutwo ake ũũ: “Mũrata witũ Lazaro nĩ akomete.” No Jesu ndoigaga atĩ Lazaro aarĩ toro ahurũkĩte. Nĩkĩo aacokire akiuga ũũ: “Lazaro nĩ akuĩte.” (Johana 11:
8. Tũmenyaga atĩa atĩ Jehova ndombire andũ makuage?
8 Hihi Ngai akĩũmba Adamu na Hawa nĩ eendaga magacoka makue? Aca. Aamombĩte makenere ũtũũro tene na tene marĩ akinyanĩru. Jehova akĩũmba andũ, aamombire marĩ na wendi wa gũtũũra tene na tene. Gũtirĩ mũciari wendaga kuona mwana wake akĩrũara kana agakua, na noguo Jehova atariĩ. No angĩkorũo Jehova aatũmbire tũtũũre tene na tene-rĩ, nĩ kĩĩ gĩtũmaga tũkue?
KĨRĨA GĨTŨMAGA ANDŨ MAKUE
9. Watho ũrĩa Jehova aahete Adamu na Hawa warĩ mũhũthũ na mwagĩrĩru nĩkĩ?
9 Rĩrĩa Adamu aarĩ mũgũnda-inĩ wa Edeni, Jehova aamwĩrĩte ũũ: “Mũtĩ o wothe ũrĩa wĩ mũgũnda ũyũ-rĩ, nĩũrekereirio [nĩwĩtĩkĩrĩtio] ũũrĩage; no rĩrĩ, mũtĩ ũrĩa wa kũmenyithania wega o na ũũru, ndũkanaũrĩe, nĩ gũkorũo mũthenya ũrĩa ũkaũrĩa, no mũhaka ũgakua.” (Kĩambĩrĩria 2:
10, 11. (a) Nĩ na njĩra ĩrĩkũ Shaitani aatũmire Adamu na Hawa maremere Jehova? (b) Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma tuuge matiarĩ na kĩĩgwatio?
10 Ũndũ wa kĩeha nĩ atĩ Adamu na Hawa maathurire kwaga gwathĩkĩra Jehova. Shaitani oririe Hawa ũũ: “Anga Ngai nĩoigĩte atĩ mũtikanarĩe mũtĩ o na ũmwe wa mũgũnda ũyũ?” Hawa aamũcokeirie ũũ: “Maciaro ma mĩtĩ ya mũgũnda ũyũ, tũrĩ etĩkĩrie kũmarĩa; no rĩrĩ, ha ũhoro wa maciaro ma mũtĩ ũrĩa wĩ mũgũnda gatagatĩ-rĩ, Ngai oigĩte atĩrĩ, Mũtikanamarĩe, o na kana mũmahutie, nĩ getha mũtigakue.”
11 Shaitani aacokire akĩmwĩra ũũ: “Aca, ti atĩ no mũhaka mũgakua, nĩ gũkorũo Ngai nĩoĩ atĩ mũthenya ũrĩa mũkamarĩa, hĩndĩ ĩo maitho manyu nĩmakahingũka, mũtuĩke o ta Ngai, mũmenyage wega o na ũũru.” (Kĩambĩrĩria 3:
12. Nĩ ũndũ wa kĩeha mũno nĩkĩ kuona atĩ Adamu na Hawa nĩ maaremeire Jehova?
12 Nĩ ũndũ wa kĩeha mũno kuona ũrĩa Adamu na Hawa maagĩire Mũũmbi wao gĩtĩo. Ũngĩigua atĩa ũngĩĩrutanĩria biũ kũrera ciana, no icoke ikũremere na njĩra ya gwĩka ũrĩa ũcikaanĩtie? Na githĩ ũndũ ũcio to ũkũũrage ngoro mũno?
13. Jehova eendaga kuuga atĩa rĩrĩa eerire Adamu “ũgacoka ũtuĩke o rũkũngũ”?
13 Rĩrĩa Adamu na Hawa maagire gwathĩka, nĩ maateire mweke wa gũtũũra tene na tene. Jehova eerire Adamu ũũ: “Amu wee ũrĩ o rũkũngũ, ningĩ ũgacoka ũtuĩke o rũkũngũ.” (Thoma Kĩambĩrĩria 3:19.) Ũguo nĩ kuuga atĩ Adamu angĩatuĩkire rũkũngũ, aage gũkorũo kuo o ta ũrĩa ataarĩ kuo mbere ĩyo. (Kĩambĩrĩria 2:7) Na ũguo noguo gwathire thutha wa Adamu kwĩhia.
14. Andũ makuaga nĩkĩ?
14 Korũo Adamu na Hawa nĩ maathĩkĩire Ngai, mangĩrĩ muoyo nginya ũmũthĩ. No tondũ nĩ meehirie, maacokire magĩkua. Mehia mahaana ta arĩ mũrimũ mũũru twagaire kuuma kũrĩ aciari aitũ a mbere. Ithuothe tũkuaga tondũ tũciaragwo tũrĩ na mehia. (Aroma 5:12) No ũcio tiguo muoroto wa Ngai harĩ andũ. Ngai ndeendaga andũ makuage, na Bibilia ĩtaga gĩkuũ “thũ.”
NĨ TŨKŨŨRAGWO KUUMANA NA ŨRUTANI WA MAHEENI
15. Kũmenya ũhoro wa ma wĩgiĩ gĩkuũ gũtũteithagia atĩa?
15 Twamenya ũhoro wa ma wĩgiĩ gĩkuũ, nĩ tũkũũragwo kuumana na maũndũ ma maheeni. Bibilia ĩrutanaga atĩ akuũ matiguaga ruo na matikoragwo na kĩeha. Tũtingĩmaarĩria, na matingĩtwarĩria. Tũtingĩmateithia kana matũteithie. Ningĩ matingĩtwĩka ũũru na kwoguo tũtiagĩrĩirũo kũmetigĩra. O na kũrĩ ũguo, ndini nyingĩ irutanaga atĩ akuũ makoragwo muoyo kũndũ kũngĩ na atĩ no tũmateithie tũngĩrĩha ahunjia kana atongoria angĩ a ndini. No thutha wa kũmenya ũhoro wa ma wĩgiĩ gĩkuũ, tũtingĩheeneka nĩ maũndũ ta macio.
16. Nĩ ũhoro ũrĩkũ wa maheeni ndini nyingĩ irutanaga wĩgiĩ andũ arĩa makuĩte?
16 Shaitani ahũthagĩra ndini cia maheeni kũheenia andũ atĩ arĩa makuĩte makoragwo muoyo. Kwa ngerekano, ndini imwe irutanaga atĩ mũndũ akua, nĩ harĩ kĩndũ kiumaga thĩinĩ wake gĩgathiĩ gũtũũra kũndũ kũngĩ. Hihi ũguo nĩguo ndini yanyu ĩrutanaga, kana ĩrutanaga ũrĩa Bibilia yugaga igũrũ rĩgiĩ andũ arĩa makuĩte? Shaitani ahũthagĩra maheeni gũtũma andũ maraihĩrĩrie Jehova.
17. Ũrutani wa atĩ andũ oru magatũũra mahĩaga mwaki-inĩ wa tene na tene nĩ wa kũnyararithia Jehova nĩkĩ?
17 Maũndũ marĩa ndini nyingĩ irutanaga nĩ ma kũmakania. Kwa ngerekano, imwe irutanaga atĩ andũ oru magaatũũra mahĩaga mwaki-inĩ wa tene na tene. No maheeni ta macio nĩ ma kũnyararithia Jehova. Gũtirĩ hingo Jehova angĩtĩkĩra andũ manyarirĩke na njĩra ĩyo. (Thoma 1 Johana 4:8.) Ũngĩigua atĩa mũndũ angĩherithia mwana wake mũremi na njĩra ya kũmũcina moko? Githĩ to wĩcirie ndarĩ tha? O na ndũngĩenda kũgĩa ũrata na mũndũ ta ũcio. Ũguo nĩguo Shaitani endaga tuone Jehova atariĩ.
18. Nĩkĩ tũtiagĩrĩirũo gwĩtigĩra andũ arĩa makuĩte?
18 Ndini ingĩ nacio irutanaga atĩ andũ makua magĩaga na mĩĩrĩ ya roho. Irutanaga atĩ nĩ twagĩrĩirũo kũmatĩa na kũmetigĩra tondũ no matuĩke arata kana thũ njũru. Andũ aingĩ nĩ metĩkĩtie maheeni macio. Metigĩrĩte andũ arĩa makuĩte ũũ atĩ nĩo mathathayagia handũ ha gũthathaiya Jehova. Ririkana atĩ arĩa makuĩte matirĩ ũndũ maiguaga kana makamenya, kwoguo tũtiagĩrĩirũo kũmetigĩra. Jehova nĩwe watũmbire. Nĩwe Ngai ũrĩa wa ma, na nowe tu twagĩrĩirũo gũthathaiya.
19. Tũgunĩkaga atĩa nĩ ũndũ wa kũmenya ũhoro wa ma wĩgiĩ gĩkuũ?
19 Rĩrĩa tweruta ũhoro wa ma ũkoniĩ gĩkuũ, nĩ tũgitagĩrũo kuumana na morutani ma maheeni ma ndini. Ũhoro ũcio wa ma nĩ ũtũteithagia gũtaũkĩrũo nĩ ciĩranĩro cia magegania cia ihinda rĩroka iria Jehova eranĩire.
20. Nĩ ũhoro ũrĩkũ warĩrĩirio gĩcunjĩ-inĩ kĩrĩa kĩrũmĩrĩire?
20 Mĩaka mĩingĩ mĩhĩtũku, Ayubu oririe ũũ: “Mũndũ aakua-rĩ, nĩkũngĩhoteka acoke muoyo rĩngĩ?” (Ayubu 14:14) Hihi no kũhoteke mũndũ ũkuĩte acoke muoyo rĩngĩ? Ngai nĩ acoketie kĩũria kĩu thĩinĩ wa Bibilia. Ũhoro ũcio nĩguo warĩrĩirio gĩcunjĩ-inĩ kĩrĩa kĩrũmĩrĩire.
^ kĩb. 5 Andũ amwe metĩkĩtie atĩ mũndũ akua, muoyo kana roho wake nĩ ũthiaga na mbere gũtũũra. Nĩguo wone ũhoro makĩria rora Kohoro ga 17 na 18 Mũico-inĩ wa Ibuku.


c: text/html

text:
GĨCUNJĨ KĨA MŨGWANJA
Kĩĩrĩgĩrĩro kĩa Ma Harĩ Endwa Aku Arĩa Makuĩte
Tũmenyaga atĩa atĩ akuũ kũna nĩmakariũkio?
Jehova aiguaga atĩa ũhoro wĩgiĩ kũriũkia arĩa makuĩte?
Nĩa makariũkio?
1-3. Nĩ thũ ĩrĩkũ ĩtũteng’eretie ithuothe, na gũthuthuria ũrĩa Bibilia ĩrutanaga gũgũtũhooreria nĩkĩ?
TA HŨRA mbica ũteng’eretio nĩ thũ njũru mũno. Ĩ na hinya na ihenya gũgũkĩra. Nĩ ũĩ atĩ ndĩrĩ tha tondũ nĩyũragĩte arata aku amwe. O na wageria kũũra atĩa-rĩ, ĩrathiĩ o na mbere gũgũkuhĩrĩria. Gũtironeka ta kũrĩ na mwĩhoko o na hanini. No o rĩmwe-rĩ, hagooka mũndũ wa gũgũteithia. E na hinya mũingĩ gũkĩra thũ ĩyo na nĩerutĩire gũgũteithia. No ũigue wahoorera ngoro mũno!
2 No tuuge atĩ wee nĩũteng’eretio nĩ thũ ta ĩyo. Ithuothe tũrĩ ateng’erie. O ta ũrĩa twerutire thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 6, Bibilia ĩtaga gĩkuũ thũ. Gũtirĩ mũndũ ũngĩhota kũmĩũrĩra kana kũmĩĩthema. Hakuhĩ ithuothe nĩtuonete thũ ĩyo yũragĩte endwa aitũ. No Jehova arĩ na hinya mũingĩ mũno gũkĩra gĩkuũ. Nĩwe Mũteithũri ũrĩa wĩ wendo na nĩonanĩtie atĩ no ahoote thũ ĩyo. Na nĩoigĩte atĩ nĩekwananga thũ ĩyo, gĩkuũ, na akĩniine biũ. Bibilia ĩrutanaga ũũ: “Thũ ĩrĩa ĩkarigĩrĩria kũninwo nĩyo gĩkuũ.” (1 Akorintho 15:26) Ũcio nĩ ũhoro mwega!
3 Reke rĩu twĩcirie hanini ũrĩa thũ ĩyo ti gĩkuũ ĩtũmaga tũnyarirĩke rĩrĩa twakuĩrwo. Gwĩka ũguo nĩ gũgũtũteithia kũmenya ũndũ wa gũtũma tũkene. Jehova nĩeranĩire atĩ arĩa makuĩte nĩmagaatũũra rĩngĩ. (Isaia 26:19) Nĩmagacokio muoyo rĩngĩ. Kĩu nĩkĩo kĩĩrĩgĩrĩro gĩa kũriũka.
RĨRĨA WAKUĨRWO
4. (a) Nĩkĩ gĩtũmaga ũrĩa Jesu aiguire aakuĩrwo nĩ mũrata gũtũteithie kũmenya ũrĩa Jehova aiguaga? (b) Jesu aarĩ na arata arĩkũ a mwanya?
4 Nĩ ũrĩ wakuĩrwo? Mũndũ aiguaga ta atangĩhota kũũmĩrĩria ruo rũu na kĩeha, na kuona ta atiganĩirio. Hĩndĩ ta ĩyo-rĩ, twagĩrĩirũo nĩ gũthiĩ he Kiugo kĩa Ngai gĩtũhoorerie. (2 Akorintho 1:
5, 6. (a) Jesu eekire atĩa hĩndĩ ĩrĩa aarĩ hamwe na andũ aa Lazaro na arata magĩcakaya? (b) Kĩeha kĩa Jesu gĩtũũmagĩrĩria atĩa?
5 Jesu aiguire atĩa mũratawe aakua? Bibilia ĩtwĩraga atĩ Jesu onganire na andũ aa Lazaro na arata rĩrĩa maacakayaga nĩ gĩkuũ gĩake. Aamona-rĩ, Jesu akĩringwo nĩ tha mũno. Jesu “agĩgĩcaya o roho-inĩ thĩinĩ, agĩtangĩka.” Ningĩ Bibilia yugaga ũũ: “Jesu akĩrĩra maithori.” (Johana 11:
6 Na njĩra ĩngĩ-rĩ, kĩeha kĩa Jesu nĩ gĩtũũmagĩrĩria. Gĩtũrutaga atĩ Jesu na Ithe, Jehova, nĩmathũire gĩkuũ. No Jehova Ngai no ahote kũrũa na thũ ĩyo na amĩtoorie! Reke tuone ũrĩa Ngai aahotithirie Jesu gwĩka.
“LAZARO, UMA”!
7, 8. Ũhoro wĩgiĩ Lazaro woonekaga ũtarĩ na kĩĩrĩgĩrĩro nĩkĩ harĩ andũ, no Jesu eekire atĩa?
7 Lazaro aathikĩtwo ngurunga-inĩ, nĩ ũndũ ũcio Jesu akiuga ihiga rĩrĩa rĩahingĩte mũromo rĩeherio. Maritha akĩrega tondũ thutha wa gũikara mĩthenya ĩna-rĩ, mwĩrĩ wa Lazaro no nginya ũkorũo nĩ waambĩrĩirie kũbutha. (Johana 11:39) Tũngĩrora ũndũ ũcio na maitho ma ũmũndũ-rĩ, haarĩ na kĩĩrĩgĩrĩro kĩrĩkũ?
8 Ihiga rĩkĩeherio, na Jesu akĩanĩrĩra na mũgambo mũnene, akiuga: “Lazaro, uma”! Gũgĩthiĩ atĩa? Mũndũ “ũcio warĩ mũkuũ akiuma.” (Johana 11:
9, 10. (a) Jesu oonanirie atĩa Kĩhumo kĩa hinya wake wa kũriũkia Lazaro? (b) Kwĩ na ũguni ũrĩkũ gũthoma thĩinĩ wa Bibilia ũhoro wa andũ arĩa maariũkirio?
9 Jesu ndoigire atĩ aaringire kĩama kĩu gĩa kũgegania na hinya wake mwene. Thĩinĩ wa ihoya rĩake atanariũkia Lazaro-rĩ, nĩ oonanirie wega atĩ Jehova nĩwe waarĩ Kĩhumo kĩa hinya wa kũriũkania. (Johana 11:
10 Nĩ ma arĩa maariũkirio nĩ Jesu nĩmaacokire magĩkua rĩngĩ. No nĩ kuuga atĩ gũtiarĩ na bata wa kũmariũkia? Tiguo o na hanini. Ũhoro ũcio wĩ thĩinĩ wa Bibilia ũtĩtĩrithagia ma ya bata na ũgatũhe mwĩhoko.
KWĨRUTA KUUMANA NA ŨHORO WA KŨRIŨKANIA
11. Ũhoro wa kũriũka kwa Lazaro ũtĩtĩrithagia atĩa ũũma wa Kohelethu 9:5?
11 Bibilia ĩrutanaga atĩ arĩa makuĩte “matirĩ ũndũ moĩ.” Matirĩ muoyo na gũtirĩ kũndũ mathiĩte. Kũriũkio kwa Lazaro nĩgũtĩtĩrithagia ũndũ ũcio. Lazaro aariũkio-rĩ, nĩ aagegirie andũ na ũhoro wa matu-inĩ? Kana hihi nĩ aamamakirie na ng’ano cia gũtua nda ciĩgiĩ icua-inĩ? Aca. Bibilia ndiugĩte atĩ Lazaro nĩ oigire maũndũ ta macio. Kahinda ka mĩthenya ĩna ĩrĩa akuĩte-rĩ, ‘gũtirĩ ũndũ oĩ.’ (Kohelethu 9:5) Lazaro no gũkoma aakomeete gĩkuũ-inĩ.
12. Tũngĩkorũo na ma atĩa atĩ Lazaro nĩ aariũkirio?
12 Ũhoro wa kũriũkio kwa Lazaro ningĩ nĩũtũrutaga atĩ kũriũka nĩ ũndũ wa ma, ti ng’ano tu. Jesu aariũkirie Lazaro mbere ya kĩrĩndĩ kĩa andũ. O na atongoria a ndini, arĩa maathũire Jesu, matiakaanire atĩ nĩaaringire kĩama kĩu. Ithenya rĩa ũguo-rĩ, moigire ũũ: “Tũgwĩka atĩa? amu-rĩ, mũndũ ũcio [Jesu] nĩekaga ciama nyingĩ.” (Johana 11:47) Andũ aingĩ nĩ maathire kwĩyonera mũndũ ũcio waariũkĩtio. Nĩ ũndũ ũcio angĩ aingĩ magĩĩtĩkia Jesu. Nĩ moonire ũira wa ma kũgerera kwĩ Lazaro, atĩ Jesu aatũmĩtwo nĩ Ngai. Ũira ũcio waarĩ mũnene nginya amwe aa atongoria arĩa moomĩtie ngoro a ndini ya Kĩyahudi makĩbanga kũũraga Jesu na Lazaro.
13. Twĩna gĩtũmi kĩrĩkũ gĩa gwĩtĩkia atĩ Jehova na ma no ariũkie arĩa makuĩte?
13 Gwĩtĩkia atĩ andũ nĩmakariũkio no kĩroto tu? Aca, tondũ Jesu oigire atĩ mũthenya ũmwe “arĩa othe me thĩinĩ wa mbĩrĩra” nĩ makariũkio. (Johana 5:
14, 15. Ta ũrĩa ciugo cia Ayubu cionanĩtie-rĩ, Jehova aiguaga atĩa igũrũ rĩgiĩ kũriũkia arĩa makuĩte?
14 No rĩrĩ, Jehova aiguaga atĩa igũrũ rĩgiĩ kũriũkia arĩa makuĩte? Bibilia ĩrutanaga atĩ nĩendaga mũno kũriũkia arĩa makuĩte. Mũndũ mũthingu Ayubu ooririe ũũ: “Mũndũ aakua-rĩ, nĩkũngĩhoteka acoke muoyo rĩngĩ?” Ayubu aaragia ũhoro wa gweterera thĩinĩ wa mbĩrĩra o nginya rĩrĩa Ngai akaamũririkana. Eerire Jehova ũũ: “Hĩndĩ ĩo wetana, na niĩ ndagwĩtĩka; nĩ kwĩrirĩria ũngĩkorũo ũkĩĩrirĩria wĩra ũyũ wa moko maku.”
15 Ta wĩĩcirie! Jehova nĩ kwĩrirĩria eeriragĩria gũcokia andũ arĩa makuĩte muoyo. Githĩ ti ũndũ wa gũcanjamũra ngoro kũmenya atĩ ũguo nĩguo Jehova aiguaga? No rĩrĩ, kũriũka kũrĩa gũũkĩte gũgakorũo atĩa? Nĩa makaariũkio, na makaariũkio mathiĩ kũ?
“ARĨA OTHE ME THĨINĨ WA MBĨRĨRA”
16. Arĩa akuũ makariũkio matũũre kũndũ kũhaana atĩa?
16 Ũhoro ũrĩa wĩ thĩinĩ wa Bibilia wĩgiĩ kũriũka ũtũrutaga maũndũ maingĩ makoniĩ kũriũka kũrĩa gũũkĩte. Andũ arĩa maariũkirio gũkũ thĩ maacokire kũrĩ endwa ao. No ta guo kũriũka kũrĩa gũũkĩte gũgakorũo, o tiga nĩ gũgakorũo gwĩ kwega makĩria. O ta ũrĩa twerutire thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 3, itanya rĩa Ngai nĩ thĩ yothe ĩtuĩke paradiso. Kwoguo arĩa makuĩte matikariũka matũũre thĩ ĩiyũirũo nĩ mbaara, waganu, na mĩrimũ. Nĩmagakorũo na mweke wa gũtũũra tene na tene gũkũ thĩ kũrĩ na thayũ na gĩkeno.
17. Nĩa makariũkio?
17 Nĩa makaariũkio? Jesu oigire atĩ “arĩa othe me thĩinĩ wa mbĩrĩra makaigua mũgambo wake [wa Jesu], na moime kuo.” (Johana 5:
18. “Arĩa athingu” makaariũkio nĩ hamwe na a, na kĩĩrĩgĩrĩro kĩu kĩngĩgũteithia atĩa wee mwene?
18 “Arĩa athingu” nĩ hamwe na andũ aingĩ arĩa tũthomaga ũhoro wao thĩinĩ wa Bibilia maatũraga mbere ya Jesu gũũka gũkũ thĩ. No wĩcirie ũhoro wa mũndũ ta Nuhu, Iburahimu, Sara, Musa, Ruthu, Esiteri, na angĩ aingĩ. Mũrango wa 11 wa Ahibirania nĩwarĩrĩirie ũhoro wa amwe a athuri na atumia acio a wĩtĩkio. O na ningĩ “arĩa athingu” nĩ hamwe na ndungata cia Jehova iria ikuaga mahinda-inĩ maitũ. Nĩ ũndũ wa kĩĩrĩgĩrĩro gĩa kũriũka-rĩ, no tuohorũo kuuma kwĩ guoya wa gĩkuũ.
19. “Arĩa matarĩ athingu” nĩa, na Jehova nĩ ũndũ wa tha ciake akaamahe mweke ũrĩkũ?
19 Ĩ arĩa nao mataatungatĩire Jehova kana kũmwathĩkĩra nĩ ũndũ matioimire moĩ ũhoro wake? Andũ acio bilioni nyingĩ “matarĩ athingu” matikariganĩra. O nao nĩmakariũkio na maheo kahinda ga kwĩruta igũrũ rĩgiĩ Ngai wa ma na kũmũtungatĩra. Hĩndĩ ya ihinda rĩa mĩaka ngiri ĩmwe-rĩ, arĩa akuũ nĩmakariũkio na maheo mweke wa kũũngana na arĩa athingu thĩinĩ wa thĩ gũtungatĩra Jehova. Gagaakorũo karĩ kahinda kega mũno. Ihinda rĩu nĩrĩo Bibilia ĩtaga Ihinda rĩa Gũtuanĩra. *
20. Jehanumu nĩ kĩĩ, na nĩa mathiaga kuo?
20 Ũguo nĩ kuuga atĩ andũ arĩa othe maanatũũra nĩmakaariũkio? Aca. Bibilia yugaga atĩ amwe a arĩa maakuire me thĩinĩ wa “Jehanumu.” (Luka 12:5) Rĩĩtwa Jehanumu rĩaumanire na rĩĩtwa rĩa kĩara kĩrĩa gĩaikagio gĩko nja ya Jerusalemu ya tene. Hau nĩ ho haacinagĩrũo ciimba na gĩko. Akuũ arĩa ciimba ciao ciaikagio hau nĩ arĩa Ayahudi moonaga atĩ matiagĩrĩire gũthikwo kana gũkaariũkio. Nĩ ũndũ ũcio Jehanumu nĩ ngerekano njega ya kuonania kwanangwo gwa tene na tene. O na gũtuĩka Jesu nĩakahũthĩka gũtuĩra andũ arĩa me muoyo na arĩa makuĩte-rĩ, Jehova nĩwe Mũtuanĩri wa mũthia. (Atũmwo 10:42) Gũtirĩ hingo akaariũkia arĩa atuĩte atĩ nĩ ehia na matendaga kũgarũrũka.
IRIŨKĨRO RĨA MATU-INĨ
21, 22. (a) Kwĩ na kũriũka kũrĩkũ kwa mũthemba ũngĩ? (b) Nũũ warĩ wa mbere kũriũkio arĩ kĩũmbe kĩa roho?
21 Bibilia o na ningĩ nĩĩgwetete kũriũka kwa mũthemba ũngĩ, wa andũ gũthiĩ gũtũũra matu-inĩ marĩ ciũmbe cia roho. No ngerekano ĩmwe tu ya kũriũka kwa mũthemba ũcio yonanĩtio thĩinĩ wa Bibilia; ya Jesu Kristo.
22 Thutha wa Jesu kũũragwo arĩ mũndũ-rĩ, Jehova ndaarekire Mũrũwe ũcio mwĩhokeku aikare mbĩrĩra-inĩ. (Thaburi 16:10; Atũmwo 13:
23, 24. Nĩa me thĩinĩ wa ‘karũũru kanini’ ka Jesu, na magakorũo marĩ andũ aigana?
23 Kahinda kanini Jesu atanakua-rĩ, eerire arũmĩrĩri ake eehokeku atĩ aacoka igũrũ ‘nĩ ekũmathondekera handũ.’ (Johana 14:2) Jesu eetire arĩa magathiĩ igũrũ “karũũru [gake] kanini.” (Luka 12:32) Nĩ andũ aigana mangĩatuĩkire a gakundi kau kanini ka Akristiano eehokeku? Kũringana na Kũguũrĩrio 14:
24 Akristiano acio 144,000, hamwe na atũmwo eehokeku a Jesu, mariũkagio magathiĩ gũtũũra igũrũ. Kũriũka kwao nĩ kwa hĩndĩ ĩrĩkũ? Mũtũmwo Paulo aandĩkire atĩ mangĩariũkirio hĩndĩ ya gũkorũo kuo gwa Kristo. (1 Akorintho 15:
25. Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũkaarĩrĩrio thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 8?
25 Nĩguo, Jehova nĩakahoota thũ ĩyo iitũ, gĩkuũ, na amĩniine tene na tene! (Isaia 25:8) No no wĩyũrie atĩrĩrĩ, ‘Arĩa makariũkio mathiĩ igũrũ-rĩ, magekaga atĩa kuo?’ Magakorũo thĩinĩ wa thirikari ya magegania ya Ũthamaki wa igũrũ. Nĩtũkeeruta makĩria ũhoro wa thirikari ĩyo thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 8.
^ kĩb. 9 Ũhoro ũrĩa ũngĩ wa andũ maanariũkio woonekaga thĩinĩ wa 1 Athamaki 17:
^ kĩb. 19 Ha ũhoro makĩria wĩgiĩ Ihinda rĩa Gũtuanĩra na mũthingi wa gũtuĩrũo-rĩ , rora Ũhoro Muongerere, karatathi ka 213-215.
[Mbica karatathi ka 75]
Thĩinĩ wa Paradiso, arĩa makuĩte nĩmagacoka kũrĩ endwa ao

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
RŨGANO RWA 72
Ngai Gũteithia Mũthamaki Hezekia
WEE-RĨ, nĩ ũĩ gĩtũmi kĩrĩa kĩratũma mũndũ ũyũ ahoe Jehova? Nĩkĩ gĩtũmĩte aigĩrĩre marũa maya kĩgongona-inĩ kĩa Jehova? Mũndũ ũyũ nĩ Hezekia. We nĩ mũthamaki wa mĩhĩrĩga ĩrĩa ĩĩrĩ ya Isiraeli. Na arĩ na thĩna mũingĩ mũno. Nĩkĩ?
Tondũ rĩu ita rĩa Ashuri nĩ rĩrĩkĩtie kũhũra mĩhĩrĩga ĩrĩa 10. Jehova etĩkĩririe ũndũ ũcio wĩkĩke tondũ andũ acio nĩ maganĩte mũno. Na rĩu ita rĩa Ashuri rĩũkĩte kũhũra ũthamaki wa mĩhĩrĩga ĩyo ĩĩrĩ.
No hĩndĩ mũthamaki wa Ashuri arĩkia gũtũma marũa kwĩ Mũthamaki Hezekia. Maya nĩmo marũa marĩa Hezekia aigĩte mbere ya Ngai. Marũa nĩ kũnyũrũria maranyũrũria Jehova, na makera Hezekia eneane. Na nĩkĩo gĩtũmi Hezekia arahoya ũũ: ‘Wee Jehova witũ tũhonokie kuuma mũthamaki wa Ashuri. Nĩ getha mothamaki mamenye atĩ wee wiki nĩwe Ngai.’ Jehova nĩ egũthikĩrĩria Hezekia rĩu?
Hezekia nĩ mũthamaki mwega. Ndahaana ta athamaki arĩa oru a ũthamaki wa mĩhĩrĩga ĩrĩa 10 ya Isiraeli, kana ta ithe Ahazu mũthamaki mũũru. Hezekia nĩ aakoretwo amenyereire mawatho mothe ma Jehova. Na rĩu Hezekia aarĩkia kũhoya, mũnabii Isaia akĩmũtũmĩra ndũmĩrĩri ĩno kuuma kũrĩ Jehova ĩrĩa yaugaga ũũ: ‘Mũthamaki wa Ashuri ndagoka itũũra rĩrĩ rĩa Jerusalemu. Gũtirĩ o na ũmwe wa ita rĩake ũkarĩkuhĩrĩria. Matigaikia mũguĩ o na ũmwe kuo.’
Ta rora mbica ĩno. We nĩ ũĩ thigari ici ciothe ikuĩte nĩa? Nĩ ita rĩa Ashuri. Jehova aarekirie mũraika wake, na akĩũraga thigari cia Ashuri 185,000 utukũ ũmwe tu. Rĩu mũthamaki wa Ashuri agĩĩthara.
Ũthamaki wa mĩhĩrĩga ĩyo ĩĩrĩ ũkĩhonokio, na andũ makĩgĩa na thayũ gwa kahinda. Thutha wa Hezekia gũkua mũriũ Manase agĩtuĩka mũthamaki. Manase na mũriũ Amoni maarĩ athamaki oru mũno. Rĩu ningĩ bũrũri ũkĩiyũrũo nĩ ũgeri wa ngero na wanangi. Rĩrĩa Amoni mũthamaki oragirũo nĩ ndungata ciake-rĩ, mũriũ wake Josia agĩgĩtuo mũthamaki wa mĩhĩrĩga ĩyo ĩĩrĩ.
2 Athamaki 18:


text:
Mundu uria waguire kuuma rori-ini ya Seneta Kimani wa matangi ya kambe-ini guthikwo
Mundurume uria wiriga gukua thutha wa kugwa kuma rori-ini ya kambe-ini ya seneta wa Kiambu Kimani wa Matangi niarahurikirio mwena wa Ting’ang’a . Akiaria ena kigiriko kinene Seneta Kimani wa Matangi uria uramwandikite wira augite gikuu kia mutiga-iri nikimunyitite na kigiriko kinene. Ihinda-ini oriu niaraugire niekurugama na nyumba yake makiria ma uguo areraniire gukorwo akirugamirira githomo kia ciana icio nginya University.Oho niaraugire marari na ndugu mata muno na mutiga-iri. Aria maranyitaniire kuumiriria nyumba ino ni murirukia wa bendera ya Jubilee thi-ini wa giti kia murugamiriri wa atumia Gathoni wa Muchomba oro hamwe na mumbunge wa gicigo gia Kiambu Jude Jomo.
The post Mundu uria waguire kuuma rori-ini ya Seneta Kimani wa matangi ya kambe-ini guthikwo appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text:
Bata wa Ikorobia
Kuria matunda ma mihiriga itiganite ni kugiragiriria gukorwo na mogwati ma kunyitwo ni mirimu miingi iria yumanaga na wagi wa kuria matunda.
Matunda nimaheaga mwiri waku hinya wa kurua na mirimu hamwe na gukuhe ugima mwega wa mwiri ungimaria na njira iria yagiriire.
Umuthi tugukorwo tukimenya maingi megii itunda ria ikorobia.
Mwandiki witu Gathoni wa Ng’ang’a niaratutaara makiria.
The post Bata wa Ikorobia appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text:
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
Bibilia Intaneti-inĩ | NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
-
Mũndũ mũrwaru kũhonio Bethzatha (1-18)
-
Jesu kũheo wathani nĩ Ithe (19-24)
-
Akuũ nĩ makaigua mũgambo wa Jesu (25-30)
-
Ũira wa Jesu (31-47)
5 Thutha ũcio, nĩ kwarĩ na gĩathĩ kĩa Ayahudi, na Jesu akĩambata agĩthiĩ Jerusalemu.
2 Na rĩrĩ, kũu Jerusalemu kĩhingo-inĩ kĩa Ng’ondu, nĩ kwarĩ na karia geetagwo na Kĩhibirania Bethzatha, na kaarĩ na ithaku ithano.
3 Thĩinĩ wacio nĩ kwarĩ na andũ aingĩ maakomete ho arwaru, atumumu, andũ mataahotaga gwĩtwara, na angĩ maarĩ onju.
4 ——
5 No hau nĩ haarĩ mũndũ ũmwe watũũrĩte arĩ mũrwaru mĩaka mĩrongo ĩtatũ na ĩnana.
6 Rĩrĩa Jesu onire mũndũ ũcio akomete hau na amenya atĩ aakoretwo arĩ mũrwaru kwa ihinda iraya, akĩmũũria atĩrĩ: “Nĩ ũkwenda kũhona?”
7 Mũndũ ũcio warĩ mũrwaru akĩmũcokeria: “Mũthuri ũyũ, ndirĩ na mũndũ ũngĩndeithia gũtonya karia-inĩ rĩrĩa maĩ maunjugwo, na rĩrĩa ndathiĩ gũtonya, mũndũ ũngĩ agatonya mbere yakwa.”
8 Jesu akĩmwĩra: “Ũkĩra! Oya karĩrĩ gaku na wĩtware.”
9 Na o rĩo mũndũ ũcio akĩhona, akĩoya karĩrĩ gake na akĩambĩrĩria gwĩtwara.
Mũthenya ũcio warĩ wa Thabatũ.
10 Nĩ ũndũ ũcio Ayahudi makĩambĩrĩria kwĩra mũndũ ũcio wahonetio atĩrĩ: “Nĩ mũthenya wa Thabatũ, na Watho ndwĩtĩkĩrĩtie ũkuue karĩrĩ kau.”
11 No we akĩmacokeria: “Mũndũ ũrĩa ũhonirie anjĩrire, ‘Oya karĩrĩ gaku na wĩtware.’”
12 Nao makĩmũũria: “Nĩ mũndũ ũrĩkũ ũcio ũkwĩrire, ‘Oya karĩrĩ gaku na wĩtware’?”
13 No we ndaamenyaga nũ wamũhonetie, tondũ Jesu nĩ eeherete agatonya kĩrĩndĩ-inĩ kĩrĩa kĩarĩ hau.
14 Thutha ũcio Jesu akĩmũkora thĩinĩ wa hekarũ na akĩmwĩra ũũ: “Nĩ ũkuona rĩu ũrĩ mũhonu! Ndũkanehie rĩngĩ, nĩguo ndũgakorũo nĩ ũndũ mũru gũkĩra ũcio.”
15 Mũndũ ũcio agĩthiĩ na akĩra Ayahudi atĩ nĩ Jesu wamũhonetie.
16 Nĩ ũndũ wa gĩtũmi kĩu, Ayahudi nĩ maanyariraga Jesu, tondũ wa gwĩka maũndũ macio mũthenya wa Thabatũ.
17 No we akĩmacokeria atĩrĩ: “Awa atũire arutaga wĩra o nginya rĩu, o na niĩ ndũire ndutaga wĩra.”
18 Kĩu nĩkĩo gĩatũmire Ayahudi mambĩrĩrie gũcaria makĩria ũrĩa mangĩmũũraga, tondũ to Thabatũ oinaga, no ningĩ nĩ eetaga Ngai Awa, akeiganania na Ngai.
19 Nĩ ũndũ ũcio, akĩmacokeria akĩmeera: “Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, Mũriũ ndangĩka ũndũ o na ũmwe eĩrĩte we mwene, no ekaga o ũrĩa tu onaga Ithe agĩka. Tondũ maũndũ marĩa Ithe ekaga, macio nĩmo Mũriũ o nake ekaga.
20 Nĩ gũkorũo Ithe nĩ endete Mũriũ na nĩ amuonagia maũndũ marĩa mothe we mwene ekaga, na nĩ ekũmuonia maũndũ manene gũkĩra macio, nĩguo inyuĩ mũgege.
21 Nĩ gũkorũo o ta ũrĩa Ithe ariũkagia arĩa akuũ akamacokia muoyo, noguo Mũriũ o nake acokagia muoyo mũndũ o wothe ũrĩa endaga.
22 Nĩ gũkorũo Ithe ndatuagĩra mũndũ o na ũmwe, no ũhoro wothe wa gũtuanĩra ehokeire Mũriũ,
23 nĩguo andũ othe maheage Mũriũ gĩtĩo o ta ũrĩa maheaga Ithe gĩtĩo. Mũndũ o wothe ũtaheete Mũriũ gĩtĩo ndaheete Ithe ũrĩa wamũtũmire gĩtĩo.
24 Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, mũndũ o wothe ũiguaga ciugo ciakwa na agetĩkia Ũrĩa wandũmire arĩ na muoyo wa tene na tene, na ndagaatuĩrũo no nĩ oimĩte gĩkuũ-inĩ agatonya muoyo-inĩ.
25 “Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, ihinda nĩ rĩroka, na nĩ ikinyu rĩu, rĩrĩa akuũ makaigua mũgambo wa Mũrũ wa Ngai, na arĩa mawathĩkagĩra nĩ magaatũũra.
26 Nĩ gũkorũo Ithe arĩ na ũhoti wa kũheana muoyo, na nĩ aheete Mũriũ o nake ũhoti wa kũheana muoyo.
27 Na nĩ amũheete wathani wa gũtuanĩra, tondũ we nĩwe Mũrũ wa mũndũ.
28 Mũtikagegio nĩ ũhoro ũcio, nĩ gũkorũo ihinda nĩ rĩroka, rĩrĩa arĩa othe marĩ thĩinĩ wa mbĩrĩra makaigua mũgambo wake
29 na moime kuo, arĩa meekaga maũndũ mega mariũkio maheo muoyo, nao arĩa meekaga maũndũ moru mariũkio macirithio.
30 Ndingĩka ũndũ o na ũmwe ndĩĩrĩte niĩ mwene. Nduaga cira kuumana na ũrĩa njiguaga, na ituĩro rĩakwa nĩ rĩa ũthingu tondũ ndiĩkaga wendi wakwa, no njĩkaga wendi wa ũrĩa wandũmire.
31 “Korũo nĩ niĩ nyiki ndutaga ũira igũrũ rĩakwa mwene, ũira wakwa ndũngĩkorũo ũrĩ wa ma.
32 Nĩ harĩ ũngĩ ũrutaga ũira igũrũ rĩakwa, na nĩ njũĩ atĩ ũira ũrĩa arutaga igũrũ rĩakwa nĩ wa ma.
33 Inyuĩ nĩ mũtũmĩte andũ kũrĩ Johana, na akaruta ũira igũrũ rĩgiĩ ma.
34 O na kũrĩ ũguo-rĩ, niĩ ndirabatara ũira wa mũndũ, no ndĩroiga maũndũ macio nĩ getha inyuĩ mũhonokio.
35 Mũndũ ũcio aarĩ tawa ũrakana na ũkaruta ũtheri, na kwa ihinda inyinyi nĩ mweriragĩria gũkenera mũno ũtheri wake.
36 No ũira wakwa nĩ mũnene gũkĩra wa Johana, nĩ gũkorũo mawĩra marĩa Awa aaheire ndute, o maya ndĩraruta, nĩ marutaga ũira atĩ ndũmĩtwo nĩ Awa.
37 Na Awa ũcio wandũmire nĩ arutĩte ũira igũrũ rĩakwa. Inyuĩ gũtirĩ hĩndĩ mũrĩ mwaigua mũgambo wake kana mũkona ũrĩa atariĩ,
38 na kiugo gĩake gĩtiikaraga thĩinĩ wa ngoro cianyu, tondũ mũtiĩtĩkagia ũrĩa watũmirũo nĩwe.
39 “Inyuĩ mũthuthuragia Maandĩko tondũ mwĩciragia nĩ mũkoona muoyo wa tene na tene nĩ ũndũ wamo; macio nĩmo marutaga ũira igũrũ rĩakwa.
40 Ĩndĩ mũtiendaga gũka kũrĩ niĩ nĩguo mũgĩe na muoyo.
41 Niĩ ndiĩtĩkagĩra rũgooco rwa andũ,
42 no nĩ njũĩ wega atĩ mũtirĩ na wendo kwerekera Ngai ngoro-inĩ cianyu.
43 Njũkĩte na rĩĩtwa rĩa Awa, no mũtinjĩtĩkagĩra. No mũndũ ũngĩ angĩũka na rĩĩtwa rĩake mwene, ũcio no mũmwĩtĩkĩre.
44 Mũngĩnjĩtĩkia atĩa mũgĩtĩkagĩra kũgoocana inyuĩ ene, na mũticaragia rũgooco rũrĩa ruumaga kũrĩ Ngai ũrĩa ũmwe?
45 Mũtigecirie atĩ nĩ ngũmũthitanga kũrĩ Awa; nĩ harĩ ũrĩa ũmũthitangaga, nĩwe Musa, ũrĩa inyuĩ mũkoragwo mũigĩte mwĩhoko wanyu harĩ we.
46 Korũo nĩ mwĩtĩkĩtie Musa, o na niĩ mwanjĩtĩkia, nĩ gũkorũo nĩ aandĩkire ũhoro wakwa.
47 No angĩkorũo mũtiĩtĩkĩtie ũhoro ũrĩa aandĩkire-rĩ, mũngĩgĩtĩkia atĩa ũrĩa njugaga?”
Tũma
Tũma
NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Johana 5
Gĩkũyũ
Thoma Bibilia Intaneti-inĩ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
Namba Thĩinĩ wa Bibilia Irũgamĩrĩire Kĩĩ? Kũragũra Ũhoro Wĩgiĩ Namba nĩ Gwĩtĩkĩrĩku nĩ Bibilia?
Macokio ma Bibilia
Namba thĩinĩ wa Bibilia kaingĩ no cioywo ũrĩa irĩ, no rĩmwe na rĩmwe no ihũthĩrũo kũrũgamĩrĩra kĩndũ. Kaingĩ ũhoro ũrĩa ũrigicĩirie nĩ wonanagia kana namba ĩrũgamĩrĩire kĩndũ kĩna. Ta wĩcirie ngerekano ici cia namba irũgamĩrĩire kĩndũ thĩinĩ wa Bibilia:
1 Ũrũmwe. Kwa ngerekano, Jesu aahoire Ngai atĩ arũmĩrĩri ake “othe makorũo marĩ kĩndũ kĩmwe, o ta ũrĩa wee Awa ũkoragwo ũrĩ na ũiguano na niĩ, na niĩ ngakorũo na ũiguano nawe.”—Johana 17:21; Mathayo 19:6.
2 Maũndũ-inĩ megiĩ cira, aira erĩ mangĩruta ũira ũhaanaine, monanagia atĩ ũndũ nĩ wa ma. (Gũcokerithia Maathani 17:6) O ũndũ ũmwe na ũcio, gũcokerũo gwa kĩoneki kana ũndũ kuonanagia atĩ wĩ ho na nĩ wa ma. Kwa ngerekano, hĩndĩ ĩrĩa Jusufu aataũrire kĩroto kĩrĩa aataarĩirio nĩ Firauni wa Misiri, oigire: “Gĩtũmi kĩa Firauni arotithio ũndũ ũcio kerĩ-rĩ, nĩ ũndũ atĩ Ngai nĩatuĩte na ma atĩ nĩekũwĩka, na nĩekũũhingia o narua.” (Kĩambĩrĩria 41:32) Thĩinĩ wa ũrathi, “hĩa igĩrĩ” no irũgamĩrĩre ũthamaki ũrathanwo nĩ athamaki eerĩ, ta ũrĩa Danieli aarathire wĩgiĩ Ũthamaki wa Media na Perisia.—Danieli 8:20, 21; Kũguũrĩrio 13:11.
3 O ta ũrĩa aira atatũ mangĩonania biũ atĩ ũndũ nĩ wa ma, gũcokera ũndũ maita matatũ kuonekaga gũkĩwĩkĩra mũkonde biũ.—Ezekieli 21:27; Atũmwo 10:9-16; Kũguũrĩrio 4:8; 8:13.
4 No ĩrũgamĩrĩre kĩndũ kĩrahingia biũ muoroto wakĩo. Kwa ngerekano, “huho iria inya cia thĩ” irũgamagĩrĩra maahinya ma kwananga marĩa makoima ituri-inĩ iria inya cia thĩ, ũguo nĩ kuuga, makoima mĩena-inĩ yothe na mahumbe thĩ yothe.—Kũguũrĩrio 7:1; 21:16; Isaia 11:12.
6 No ĩrũgamĩrĩre kĩndũ gĩtarĩ kĩrĩku kana gĩkinyanĩru kana kĩndũ gĩkonainie na thũ cia Ngai, tondũ ĩtigĩtie ĩmwe ĩkinye namba mũgwanja, ĩrĩa kaingĩ ĩrũgamagĩrĩra ũkinyanĩru.—1 Maũndũ ma Matukũ ma Tene 20:6; Danieli 3:1; Kũguũrĩrio 13:18.
7 Namba ĩno kaingĩ ĩrũgamagĩrĩra gũkinyanĩra gwa kĩndũ. Kwa ngerekano, Aisiraeli maathirũo nĩ Ngai mathiũrũrũke Jeriko mĩthenya mũgwanja na mũthenya wa mũgwanja mathiũrũrũke maita mũgwanja. (Joshua 6:15) Bibilia nĩ ĩkoragwo na ngerekano nyingĩ ta icio ironania namba mũgwanja ĩkĩhũthĩrũo na njĩra ĩyo. (Maũndũ ma Alawii 4:6; 25:8; 26:18; Thaburi 119:164; Kũguũrĩrio 1:20; 13:1; 17:10) Rĩrĩa Jesu eerire Petero atĩ agĩrĩire kuohera mũrũ wa Ithe “ti nginya maita mũgwanja, ĩndĩ nĩ nginya maita mĩrongo mũgwanja na mũgwanja,” gũcokera “mũgwanja” kuonanirie maita “matarĩ mũthia.”—Mathayo 18:21, 22.
10 Namba ĩno ĩrũgamagĩrĩra kĩndũ kĩrĩ gĩothe kana indo ituranĩirũo hamwe.—Thama 34:28; Luka 19:13; Kũguũrĩrio 2:10.
12 Namba ĩno yonekaga ĩkĩrũgamĩrĩra mũbango mũkinyanĩru wa Ngai. Kwa ngerekano, kĩoneki kĩrĩa Johana aaheirũo kuuma igũrũ kĩarĩ na itũũra rĩarĩ na “mahiga ikũmi na merĩ ma mũthingi, na igũrũ rĩamo haandĩkĩtwo marĩĩtwa ikũmi na merĩ ma atũmwo.” (Kũguũrĩrio 21:14; Kĩambĩrĩria 49:28) Namba 12 ĩhũũrĩtwo maita no ĩkorũo ĩkĩrũgamĩrĩra ũndũ o ta ũcio.—Kũguũrĩrio 4:4; 7:4-8.
40 Mahinda ma kũherithio kana ma matuĩro matiganĩte nĩ maakuruhithanagio na namba 40.—Kĩambĩrĩria 7:4; Ezekieli 29:11, 12.
Kũragũra Ũhoro Wĩgiĩ Namba
Ũrĩa namba ihũthĩrĩtwo Bibilia-inĩ kũrũgamĩrĩra kĩndũ nĩ ngũrani na kũragũra ũhoro wĩgiĩ namba, kũrĩa gũkoniĩ kũmenya ũrĩa namba yugĩte, ũrĩa ciugĩte ciaturanĩrũo na, ũrĩa mũigana wa cio ugĩte, ũkĩhũthĩra mahinya matagĩrĩire. Kwa ngerekano, Ayahudi amwe nĩ mathathaũrĩte Maandĩko ma Kĩhibirania makĩhũthĩra njĩra ya ũragũri ya gwetha kondi hithe thĩinĩ wa namba iria maheete ndemwa. Kũragũra ũhoro wĩgiĩ namba nĩ ũmwe wa mĩtugo ĩrĩa Ngai athũire.—Gũcokerithia Maathani 18:10-12


text:
Kĩthoomo Kĩa Ĩkũmi Na Mũgwanja
Kaanya ka Mwanya ka Maromba
1, 2. Nĩkĩ ũkũthũgaania maromba nĩ kĩewa kĩa mwanya mono, na nĩkĩ tũkũbatara kũmenya ũrĩa Bibiria ĩritanaga bwegiĩ jo?
NTHĨGŨRŨ nĩ ĩniini mono ĩringithanĩtue na ĩgũrũ rĩrĩ njota. Rĩrĩa Jehova ategaga nthĩgũrũ, oonaga antũ ba mĩgongo yonthe bakari ta ntanta ĩniini ya rũũjĩ ndoone. (Zaburi 115:15; Isaya 40:15) Kinya kethĩra tũrĩ baaniini mono tũringithanĩtue na ĩgũrũ rĩrĩ njota, Zaburi 145:18, 19 yugaga: ‘Mwathani ari akui na bonthe baria bamukaagira, Ii, ari akui na bonthe baria bamukaagira na mma. Baria bamukiraga akaboojuragiria uria beendaga; Na kwigua aigague gukaya kwao, aboonokagie.’ Tũrĩ na kaanya ka mwanya atĩa! Jehova Mũũmbi mwene inya yonthe, eendaga kwĩthĩrwa arĩ akuĩ naatwĩ, na nendaga kũthikĩĩra maromba jeetũ. Nĩ mma maromba nĩ kaanya ka mwanya, nĩ kĩewa Jehova aete o muntũ.
2 Ĩndĩ Jehova agatũthikĩĩra akĩ kethĩra tũkaaranĩria nawe na njĩra ĩrĩa agwĩtĩkĩĩria. Nĩatĩa tũũmba kũthithia ũu? Tiga twone ũrĩa Bibiria yugaga bwegiĩ maromba.
NĨKĨ ŨBUĨRI KŨROMBA JEHOVA?
3. Nĩkĩ ũbuĩri kũromba Jehova?
3 Jehova nakwenda ũmũromba, kana waranĩria nawe. Nĩatĩa tũkũmenya ũu? Itũ bu thooma Afilipi 4:6, 7. Ũthũgaanĩria ũgwati ũgeni bũu bwa wendo! Mũũmbi wa ĩgũrũ na nthĩ nagũkenua mono nĩgwe na arĩenda ũmwĩre ũrĩa ũkwigua na mathĩĩna jaaku.
4. Nĩatĩa kũromba Jehova rĩonthe gwĩkagĩra inya ũcoore bwaku nawe?
4 Maromba nĩjatũteethagia kwĩthĩrwa na ũcoore bwa akũĩ na Jehova. Rĩrĩa acoore bakwaranĩria rĩonthe bwegiĩ mathũgaanio jaao, ũrĩa bakwigua, na mathĩĩna jaao, ũcoore bwao nĩbũgĩĩjaga inya nkũrũki. Kinya kũromba Jehova nĩu gũkari. Gũkũrũkĩĩra Bibiria, nakwĩrĩte mathũgaanio jaawe, ũrĩa aigagua, na nagũkwĩra ũrĩa akathithia ĩgiita rĩĩjĩte. No ũmwĩre kinya mantũ jaaku ja ndeene buru na njĩra ya kwaranĩria nawe rĩonthe. O ũrĩa ũkũthithia ũu, ũcoore bwaku na Jehova bũkagĩa inya nkũrũki.
NO MWANKA TŨTHITHIE ATĨA KENDA MŨRUNGU ATŨTHIKĨĨRA?
5. Nĩatĩa tũkũmenya Jehova atĩthikagĩĩra maromba jonthe?
5 Jehova-rĩ, nathikagĩĩra maromba jonthe? Arĩ, atĩthikagĩĩra. Ĩgiitene rĩa kĩroria Isaya Jehova eerĩre Aisraeli: “Riria bukaromba maromba jamaingi, ni ntiigua; njara cienu niciujuritwe ni tharike.” (Isaya 1:15) Kwou tũkarega kwimenyeera, no tũthithie mantũ joomba gũtwikia kũraaja na Jehova, na gũgatũma arega kũthikĩĩra maromba jeetũ.
6. Nĩkĩ wĩtĩkio bũrĩ bwa gĩtũmi mono? Wonanagia atĩa ũrĩ na wĩtĩkio?
6 Kethĩra nĩtũkwenda Jehova athikĩĩra maromba jeetũ, no mwanka tũmwĩtĩkie. (Mariko 11:24) Mũtũmwa Paũlo oonanĩrie: “Gukeethirwa witikio buti o, butiumbika kugwiria Murungu, nikwithirwa muntu uria uthengagiira Murungu no kinya eetikagie ati natwire mwoyo, na niwe weejaga antu baria bamucwaga itui riao.” (Ahibirania 11:6) Ĩndĩ bũtĩng’ani kuuga twĩna wĩtĩkio. Nĩtũkũbatara kwonania wĩtĩkio bwetũ bwega gũkũrũkĩĩra kwathĩkĩra Jehova o ntukũ.
7. (a) Nĩkĩ tũbuĩri kwinyiyia na kwĩthĩrwa na gĩtĩĩo rĩrĩa tũkũromba Jehova? (b) Nĩatĩa tũũmba kwonania tũrĩ ba mma rĩrĩa tũkũromba?
7 Nĩtũbuĩrĩte kwinyiyia na kwĩthĩrwa na gĩtĩĩo rĩrĩa tũkũromba Jehova. Nĩkĩ? Kethĩra nĩ mũnene kana ngavana tũkwaria nawe, tũrĩngĩthithia ũu na njĩra ya gĩtĩĩo. Tontũ Jehova nĩwe Mũrungu Mwene Inya Yonthe-rĩ, tũtĩbuĩrĩte kwonania gĩtĩĩo na winyiyia kinya nkũrũki tũkĩaria nawe? (Kiambiriria 17:1; Zaburi 138:6) Tũbuĩrĩte kinya kwĩthĩrwa tũrĩ ba mma na kũromba Jehova kuuma nkorone, tũtĩgũcookera biugo o birĩa rĩngĩ na rĩngĩ.
8. Rĩrĩa twaromba ũntũ bũna, nĩatĩa ũũngĩ tũbuĩrĩte kũthithia?
8 Bwa mũthia, rĩrĩa tũkũromba ũntũ bũna, no mwanka tũthithie jarĩa jonthe tũkũũmba, kũritĩra ngũgĩ ũntũ bũu. Ngerekano, kethĩra tũkaromba Jehova atwee moobatu ja o ntukũ, tũtĩbuĩrĩte kwaa athao na kwĩrĩgĩĩra Jehova agatwaa bionthe na twĩna ũũmbi bwa kũbicwaa. No mwanka tũrite ngũgĩ na wĩru na twĩtĩkĩĩrie ngũgĩ o ĩrĩa yonthe tũũmba kũthithia. (Mathayo 6:11; 2 Athesalonike 3:10) Kana twaromba Jehova atũteethie gũtiga ũntũ bũbũũĩ, no mwanka tũciebanie na ũntũ bũrĩa bunthe bũũmba gũtũgeria. (Akolosai 3:5) Tiga nandĩ tũcũnkũũne biũria bimwe biũragua mono biegiĩ maromba.
BIŨRIA BIEGIĨ MAROMBA BIRĨA BIŨRAGUA MONO
9. Nũũ tũbuĩrĩte kũromba? Johana 14:6 ĩrĩtũritana atĩa bwegiĩ maromba?
9 Nũũ tũbuĩrĩte kũromba? Jesũ aaritanĩre athingati baawe barombe “Baaba wetu uria uri Iguru.” (Mathayo 6:9) Aacookere auga: “Nini njira, na nini umma bungwa, nani ndi mwoyo; guti muntu wijikia kiri Baaba atiijiirite kirini.” (Johana 14:6) Kwou tũbuĩrĩte kũromba kĩrĩ Jehova wenka gũkũrũkĩĩra Jesũ. Kũromba gũkũrũkĩĩra Jesũ nĩ kuuga atĩa? Kenda Jehova etĩkĩĩria maromba jeetũ, nĩtũkũbatara gũtĩĩa kaanya ka mwanya karĩa Jehova aaere Jesũ. O ta ũrĩa twairitanĩre, Jesũ eejĩre nthĩgũrũne gũtwonokia kuuma kĩrĩ meeyia na gĩkuũ. (Johana 3:16; Aroma 5:12) Jehova kinya nathuurĩte Jesũ arĩ Mũthĩnjĩri Ũmũnene wa Mũrungu na Mwathũrani.
10. No mwanka twĩthĩrwe tũkari na njĩra nna rĩrĩa tũkũromba? Taarĩria.
10 No mwanka twĩthĩrwe tũkari na njĩra nna rĩrĩa tũkũromba? Arĩ, Jehova atĩgũtwĩra tũturie maru, tũkare nthĩ, kana tũrũngame rĩrĩa tũkũromba. Bibiria ĩtũritanaga no twarie na Jehova tũkari na njĩra o yonthe ĩkwonania gĩtĩĩo. (1 Mantu ja Karaja 17:16; Nehemia 8:6; Danieli 6:10; Mariko 11:25) Bwa gĩtũmi mono kĩrĩ Jehova rĩrĩa tũkũromba, tĩ njĩra ĩrĩa tũkari nayo, ĩndĩ nĩ twaranĩrie nawe twĩna mwerekera jũmwega. Twomba kũromba na kajũ kana tũkiri, o antũ onthe arĩa tũrĩ, na ĩgiita rĩonthe mũthenya kana ũtukũ. Rĩrĩa tũkũromba Jehova no twĩtĩkie buru agatũthikĩĩra kinya rĩrĩa gũtĩ ũngĩ ũgũtwigua.
11. Nĩ mantũ ta jarĩkũ tũũmba kwĩra Jehova?
11 Nĩ mantũ jarĩkũ tũũmba kũromba? No tũrombe o ũntũ bunthe bũrĩa bũgwĩtĩkĩrĩka nĩ Jehova. Bibiria yugaga: “Kethira tukamuromba untu kinya buriku buria bwagirite methone jawe, agatuthikiira.” (1 Johana 5:14) No tũrombe bwegiĩ mantũ jeetũ twingwa? Ĩĩ twomba. Kũromba Jehova kũbuĩri kwĩthĩrwa gũkari ta kwaranĩria na mũcoore wa akuĩ. No twĩre Jehova o ũntũ bunthe bũrĩa bũrĩ mathũgaanione na nkorone cietũ. (Zaburi 62:8) No tũrombe atwee kĩrundu kĩawe kĩrĩ inya gĩtũteethie kũthithia ũrĩa kwagĩrĩte. (Luka 11:13) Kinya no tũrombe Jehova atwee ũũme bwa kũthithia matua jameega, na no tũmũrombe inya ya kũũmbana na mathĩĩna. (Jakubu 1:5) Tũbuĩrĩte kũromba Jehova atũrekere meeyia jeetũ. (Aefeso 1:3, 7) Nĩtũbuĩrĩte kinya kũrombera bangĩ, antũ ba nja, na ataana na aarĩ ba baaba kĩũthũranone.
12. Nĩmbi ĩbuĩrĩte kwĩthĩrwa ĩrĩ ya gĩtũmi nkũrũki marombene jeetũ?
12 Nĩmbi ĩbuĩrĩte kwĩthĩrwa ĩrĩ ya gĩtũmi nkũrũki marombene jeetũ? Nĩ Jehova na wendi bwawe. Tũbuĩrĩte kũmũcookeria nkaatho kuuma nkorone tontũ bwa jarĩa jonthe atũthithĩrĩtie. (1 Mantu ja Karaja 29:10-13) Twijĩ ũu tontũ rĩrĩa Jesũ aarĩ nthĩgũrũne, naaritanĩre aritwa baawe kũromba. (Thooma Mathayo 6:9-13.) Aaugĩre babuĩrĩte mbere kũromba riĩtwa rĩa Mũrungu rĩathũrwe, kũu nĩ kuuga kũrĩjũkia rĩrĩ rĩĩtheru. Rĩu Jesũ aroonania nĩtũbuĩrĩte kũromba Ũnene bwa Mũrungu bwĩje na wendi bwawe bũthithue kunthe nthĩgũrũne. Nĩ nyuma ya kũromba mantũ jau ja bata mono, Jesũ aaugĩre nĩtũbuĩri kũromba moobatu jeetũ. Rĩrĩa tweka Jehova na wendi bwawe mbere marombene jeetũ, twonanagia nĩmbi ya gĩtũmi nkũrũki kĩrĩ twĩ.
13. Maromba jeetũ jabuĩri kwĩthĩrwa na ũraaja bũng’ana?
13 Maromba jeetũ jabuĩri kwĩthĩrwa na ũraaja bũng’ana? Bibiria ĩtiugĩte. Maromba jeetũ no jakuĩe kana jakareea, kũringana na ũrĩa mantũ jarĩ. Ngerekano, no tũrombe bũũkuĩ mbere ya tũrĩa, ĩndĩ bũũraaja rĩrĩa tũgũcookeria Jehova nkaatho kana rĩrĩa tũkũmwĩra jarĩa jagũtũcumbũra. (1 Samueli 1:12, 15) Tũtĩkwenda kũromba maromba jamaraaja kenda tũcionania ta ũrĩa antũ bamwe baathithagia ĩgiitene rĩa Jesũ. (Luka 20:46, 47) Jehova atĩgwĩragua nĩ maromba ta jau. Bwa gĩtũmi kĩrĩ Jehova nĩ tũrombe kuuma nkorone cietũ.
14. Tũbuĩrĩte kũromba maita jang’ana, na bũũ bũrĩtũritana atĩa bwegiĩ Jehova?
14 Tũbuĩrĩte kũromba maita jang’ana? Jehova atwĩraga twaranĩrie nawe rĩonthe. Bibiria ĩtwĩraga “burombage,” ‘rombageni na wiru,’ na “rombageni butigutirikama.” (Mathayo 26:41; Aroma 12:12; 1 Athesalonike 5:17) Jehova nendaga rĩonthe gũtũthikĩĩra. No tũmũcookerie nkaatho o ntukũ tontũ bwa wendo na ũtugi bwawe. Kinya no tũmũrombe atũtongeerie, atwee inya, na atũboorerie. Kethĩra nĩtwonaga bũrĩ wendeeri kũromba Jehova, tũkaaria nawe ĩgiita rĩonthe.
15. Nĩkĩ tũbuĩri kuuga “ameni” mũthiene jwa maromba?
15 Nĩkĩ tũbuĩri kuuga “ameni” mũthiene jwa maromba? Kiugo “ameni” nĩ kuuga “na mma” kana “nĩgũkare ũu.” Nĩ njĩra ya kwonania ũrĩa twauga marombene nĩu, na tũrĩ na mma na ũrĩa twauga. (Zaburi 41:13) Bibiria ĩtũritanaga kinya nĩ bwega kuuga “ameni” na kajũ kana tũkiri, mũthiene rĩrĩa tũkorombithua, kwonania nĩtũgwĩtĩkanĩĩria na ũrĩa kwaugwa.
ŨRĨA MŨRUNGU ACOOKAGIA MAROMBA JEETŨ
16. Jehova-rĩ, kamma nacookagia maromba jeetũ? Taarĩria.
16 Jehova-rĩ, kamma nacookagia maromba jeetũ? Ĩĩ, nacookagia. Bibiria ĩmwĩtaga Ũrĩa “wigagua maromba.” (Zaburi 65:2) Jehova naigagua na agacookia maromba ja kuuma nkorone ja mamirioni ja antũ, na athithagia ũu na njĩra inyiingĩ mwanya mwanya.
17. Jehova atumagĩra atĩa araĩka na atumĩkĩri baawe nthĩgũrũne gũcookia maromba jeetũ?
17 Jehova natumagĩra araĩka na atumĩkĩri baawe nthĩgũrũne gũcookia maromba jeetũ. (Ahibirania 1:13, 14) Kwĩna ngerekano inyiingĩ cia antũ barĩa baarombere ũteethio bwa gũciũkĩrwa nĩ Bibiria na ĩgiita rĩĩkai barariũngĩrwa nĩ ũmwe wa Akũũjĩ ba Jehova. Bibiria yonanagia araĩka nĩbatũmĩkaga kĩrĩ ngũgĩ ya gũtũmĩĩria “nkuma iria njega” kunthe nthĩgũrũne. (Thooma Kugwurirwa 14:6.) Na kinya babaingĩ beetũ nĩtũrombete Jehova bwegiĩ thĩĩna nna kana ũbatu, na twona ũteethio bũrĩa twabataraga kuuma kĩrĩ mũtaana kana mwarĩ wa baaba Mũkristũ.
18. Jehova atumagĩra atĩa kĩrundu kĩawe gĩkĩtheru na Bibiria gũcookia maromba?
18 Jehova natumagĩra kĩrundu kĩawe gĩkĩtheru gũcookia maromba jeetũ. Rĩrĩa twaromba ũteethio bwa kũũmbana na thĩĩna, no atumĩre kĩrundu kĩawe gĩkĩtheru gũtũtongeeria na gũtwaa inya. (2 Akorintho 4:7) Jehova kinya natumagĩra Bibiria gũcookia maromba jeetũ na gũtũteethia kũthithia matua ja ũũme. Rĩrĩa twathooma Bibiria, twomba kwona maandĩko jagatũteethia. Jehova kinya no atumĩre muntũ mĩcemanione, auge ũntũ bũrĩa tũkũbatara kwigua, kana mũkũrũ wa kĩũthũrano aarĩĩrie ĩandĩko rĩna naatwĩ.
19. Nĩkĩ kũũmba kwoneka teeka Jehova atĩcooketie maromba jeetũ?
19 Ĩndĩ ĩgiita rĩngĩ no tũciũrie, ‘Nĩkĩ Jehova ajũkĩtie ĩgiita atĩracookia maromba jaakwa?’ Riikana, naijĩ nĩrĩ na ũrĩa agacookia maromba jeetũ. Naijĩ kĩrĩa tũkũbatara. No tũbatare gwĩta na mbere kũromba kwa kagiita, kenda twonania kamma twĩna ũbatu na kĩrĩa tũkũromba na nĩtũmwĩtĩkĩtie kamma. (Luka 11:5-10) Ĩgiita rĩngĩ Jehova acookagia maromba na njĩra tũtĩngĩĩrĩgĩĩra. Ngerekano, no tũmũrombe bwegiĩ thĩĩna ĩndito, ĩndĩ antũ amĩebia, no atwee inya ya kũũmĩĩria.
20. Nĩkĩ tũbuĩrĩte kũromba Jehova jamaingĩ?
20 Twĩna wendeeri bwa mwanya atĩa bwa kũromba Jehova! Twĩna mma atĩ agatũthikĩĩra. (Zaburi 145:18) Na o ũrĩa tũkũromba Jehova jamaingĩ kuuma nkorone, no-u ũcoore bwetũ nawe bũkagĩa inya nkũrũki.
Natwejaga ũũme gũkũrũkĩĩra Bibiria na kĩũthũrano.


text:
GĨCUNJĨ GĨA 3
Ngai Akoragwo na Muoroto Ũrĩkũ Harĩ Andũ?
1. Ngai akoragwo na muoroto ũrĩkũ harĩ andũ?
NGAI akoragwo na muoroto mwega mũno harĩ andũ. Ombire mũthuri na mũtumia wa mbere, nĩo Adamu na Hawa, matũũrage mũgũnda-inĩ warĩ mũthaka. Muoroto wake warĩ magĩe ciana, matue thĩ yothe paradiso, na matungate nyamũ.
2. (a) Tũmenyaga atĩa atĩ Ngai nĩ akahingia muoroto wake? (b) Bibilia yugaga atĩa ũhoro wĩgiĩ gũtũũra tene na tene?
2 Hihi nĩ ũkuona ta kũrĩ hĩndĩ tũgatũũra thĩinĩ wa paradiso? Jehova atwĩraga ũũ: “Ti-itherũ niĩ nĩ niĩ njirĩire gwĩka ũguo, na ndirĩ hingo itakawĩka.” (Isaia 46:
3. Tondũ nĩ tũrũaraga na tũgakua-rĩ, kwahoteka wĩyũrie atĩa?
3 No ũmũthĩ andũ nĩ marũaraga na magakua, na kũndũ kũingĩ nĩ marũaga na makoragana. Ma nĩ atĩ, ũcio ndũngĩkorũo nĩguo warĩ muoroto wa Ngai. Kaĩ gwathire atĩa na gwathire ũguo nĩkĩ? Bibilia noyo tu ĩngĩhota gũtaarĩria.
THŨ YA NGAI
4, 5. (a) Nũ waririe na Hawa kũgerera nyoka mũgũnda-inĩ wa Edeni? (b) Mũndũ mwĩhokeku angĩgarũrũka atĩa atuĩke mũici?
4 Bibilia ĩtwĩraga atĩ Ngai nĩ akoragwo na thũ, nĩyo ĩtagwo “Mũcukani na Shaitani.” Shaitani aahũthĩrire nyoka kwarĩria Hawa thĩinĩ wa mũgũnda wa Edeni. (Kũguũrĩrio 12:9; Kĩambĩrĩria 3:1) Aatũmire yoneke ta arĩ yo yaragia.
5 Hihi Ngai nĩwe wombire Shaitani ũrĩa Mũcukani? Aca. Mũraika ũmwe warĩ kũrĩa igũrũ Ngai akĩũmba thĩ nĩ getha Adamu na Hawa matũũre kuo, nĩwe wagarũrũkire agĩtuĩka Mũcukani. (Ayubu 38:
6. Mũraika ũmwe aatuĩkire atĩa thũ ya Ngai?
6 Ũguo nĩguo gwathire harĩ mũraika ũcio wacokire gũtuĩka Shaitani. Thutha wa Jehova kũũmba Adamu na Hawa, aamerire magĩe ciana na ‘maiyũrie thĩ.’ (Kĩambĩrĩria 1:
7. (a) Adamu na Hawa maakuire nĩkĩ? (b) Nĩ kĩĩ gĩtũmaga tũkũre na tũkue?
7 Adamu na Hawa nĩ maagire gwathĩkĩra Ngai na makĩrĩa itunda rĩrĩa maakanĩtio. (Kĩambĩrĩria 2:17; 3:6) Nĩ meehĩirie Jehova, na thutha ũcio magĩkua o ta ũrĩa Jehova oigĩte. (Kĩambĩrĩria 3:
8, 9. (a) Shaitani eendaga Adamu na Hawa metĩkie ũndũ ũrĩkũ? (b) Jehova aagire kũũraga aremi acio o rĩo nĩkĩ?
8 Shaitani nĩ aambĩrĩirie ũremi kwerekera Jehova rĩrĩa aaheenereirie Adamu na Hawa maage gwathĩkĩra Ngai. Eendaga Adamu na Hawa metĩkie atĩ Jehova nĩ mũheenania, na mwathani mũũru ũrĩa ũtaamendagĩra maũndũ mega. Shaitani eendaga kuuga atĩ ti Ngai ũbatiĩ kwĩra andũ ũrĩa magĩrĩirũo nĩ gwĩka, na atĩ Adamu na Hawa nĩo maagĩrĩirũo gwĩtuĩra wega na ũũru. Jehova angĩekire atĩa? Nĩ angĩoragire aremi acio nĩguo aniine ũremi ũcio. No hihi ũndũ ũcio nĩ ũngĩonanirie atĩ Shaitani aarĩ mũheenania? Aca.
9 Nĩ ũndũ ũcio, Jehova ndoragire aremi acio o hĩndĩ ĩyo. Handũ ha ũguo, aaheire andũ ihinda meyathe. Ũndũ ũcio nĩ ũngĩonanirie wega atĩ Shaitani nĩ mũheenania na wonanie atĩ Jehova nĩ oĩ kĩrĩa gĩtwagĩrĩire. Nĩ tũkeruta makĩria ũhoro ũcio thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 11. No wee wonaga atĩa itua rĩu Adamu na Hawa maatuire? Hihi nĩ maagĩrĩirũo gwĩtĩkia Shaitani na maremere Ngai? Kĩrĩa gĩothe maarĩ nakĩo nĩ Jehova wamaheete. Aamaheete muoyo mũkinyanĩru, kũndũ kwega gwa gũikara, na wĩra mwega maakenagĩra. No Shaitani, hatirĩ ũndũ o na ũmwe mwega aamekĩire. Korũo warĩ kuo hĩndĩ ĩyo-rĩ, ũngĩekire atĩa?
10. Nĩ itua rĩrĩkũ rĩa bata o ũmwe witũ abatiĩ gũtua?
10 Mahinda-inĩ maya, o mũndũ nĩ arabatara gũtua itua o ta ũrĩa Adamu na Hawa maabataraga gwĩka, na muoyo witũ wĩhocetie harĩ itua rĩu. No tũthuure gwathĩkĩra Jehova arĩ we Mwathani witũ na tuonanie atĩ Shaitani nĩ mũheenania, kana tũthuure kũrũmĩrĩra Shaitani. (Thaburi 73:28; thoma Thimo 27:11.) Ũmũthĩ no andũ anini mũno mathĩkagĩra Ngai. O na ti Ngai wathaga thĩ ĩno. Angĩgĩkorũo tiwe-rĩ, nũ ũkĩmĩathaga?
NŨ ŨTONGORAGIA THĨ?
11, 12. (a) Tũmenyaga ũndũ ũrĩkũ kuumana na kĩrĩa Shaitani erĩire Jesu? (b) Nĩ maandĩko marĩkũ monanagia atĩ Shaitani nĩwe wathaga thĩ?
11 Jesu nĩ aamenyaga nũ kũna ũtongoragia thĩ. Hĩndĩ ĩmwe, Shaitani nĩ ‘aamuonirie mothamaki mothe ma thĩ na riri wamo.’ Agĩcoka akĩmwĩra ũũ: “Maũndũ maya mothe nĩ ngũkũhe ũngĩndurĩria maru ũthathaiye.” (Mathayo 4:
12 No wĩyũrie ũũ: ‘Kũngĩhoteka atĩa Shaitani akorũo nĩwe wathaga thĩ? Na githĩ Jehova Ngai Mwene-Hinya-Wothe tiwe wombire igũrũ na thĩ?’ (Kũguũrĩrio 4:11) Hatarĩ nganja nĩwe waciũmbire, no Jesu oigire atĩ Shaitani nĩwe “mũnene wa thĩ ĩno.” (Johana 12:31; 14:30; 16:11) Mũtũmwo Paulo eetire Shaitani ũrĩa Mũcukani “ngai wa mũtabarĩre ũyũ wa maũndũ.” (2 Akorintho 4:3, 4) Nake mũtũmwo Johana aandĩkire atĩ “thĩ yothe ĩtongoragio nĩ ũrĩa mũru.”
THĨ YA SHAITANI ĨKAANINWO ATĨA?
13. Tũrabatara thĩ njerũ nĩkĩ?
13 Thĩ ĩno ĩrathiĩ o na mbere gũthũka. Kũrĩ na mbaara, ungumania, ũhinga, na ũhinya. O na andũ mangĩgeria atĩa matingĩhota kũniina mathĩna macio mothe. No kahinda gatarĩ kũraihu, Ngai nĩ ekũniina thĩ ĩno njũru hĩndĩ ya mbaara ya Hari–
14. Nũ Ngai athuurĩte atuĩke Mũthamaki wa Ũthamaki Wake? Bibilia yarathĩte atĩa igũrũ rĩgiĩ Jesu?
14 Jehova nĩ athuurĩte Jesu Kristo atuĩke Mũthamaki wa thirikari Yake ya igũrũ kana Ũthamaki Wake. Mĩaka ngiri nyingĩ mĩhĩtũku, Bibilia nĩ yarathĩte atĩ Jesu nĩ angĩgathana arĩ “Mũnene-wa-Thayũ,” na ĩkonania atĩ thirikari yake ĩngĩkehanda tene na tene. (Isaia 9:
THĨ NJERŨ ĨRĨ HAKUHĨ
15. “Thĩ njerũ” nĩ kĩĩ?
15 Bibilia ĩranĩire ũũ: “Nĩ twetereire igũrũ rĩerũ na thĩ njerũ, o kũrĩa gũgaatũũra ũthingu.” (2 Petero 3:13; Isaia 65:17) Rĩrĩa Bibilia ĩkwaria ũhoro wĩgiĩ “thĩ,” rĩmwe ĩkoragwo ĩkĩaria ũhoro wa andũ arĩa marĩ thĩinĩ wa thĩ. (Kĩambĩrĩria 11:1) Kwoguo, “thĩ njerũ” ĩrĩ na ũthingu nĩ andũ arĩa othe mathĩkagĩra Ngai na makarathimwo nĩwe.
16. Nĩ kĩheo kĩrĩkũ Ngai akahe arĩa magatũũra thĩinĩ wa thĩ njerũ, na twagĩrĩirũo gwĩka atĩa nĩguo tũkaaheo kĩheo kĩu?
16 Jesu eeranĩire atĩ arĩa othe magatũũra thĩinĩ wa thĩ njerũ ya Ngai nĩ makaheo “muoyo wa tene na tene.” (Mariko 10:30) Twagĩrĩirũo gwĩka atĩa nĩguo tũkaaheo kĩheo kĩu? Nĩguo wone macokio, thoma Johana 3:16 na 17:3. Reke rĩu tuone ũrĩa Bibilia yugaga igũrũ rĩgiĩ ũtũũro thĩinĩ wa Paradiso.
17, 18. Tũmenyaga atĩa atĩ nĩ gũgakorũo na thayũ na ũgitĩri thĩinĩ wa thĩ yothe?
17 Waganu, mbaara, wĩki-naĩ, na ũhinya nĩ igathira. Andũ othe aganu nĩ makaniinwo. (Thaburi 37:10, 11) Ngai nĩ akaniina “mbaara nginya o gĩturi gĩa thĩ.” (Thaburi 46:9; Isaia 2:4) Thĩ ĩgakorũo ĩiyũire andũ arĩa mendete Ngai na mamwathĩkagĩra. Gũgakorũo na thayũ tene na tene.
18 Andũ a Jehova magakorũo na ũgitĩri. Mahinda-inĩ ma Bibilia, rĩrĩa Aisiraeli maathĩkagĩra Ngai, maakoragwo na ũgitĩri tondũ nĩ aamagitagĩra. (Maũndũ ma Alawii 25:
19. Tũngĩkorũo na ma atĩa atĩ nĩ gũgakorũo na irio nyingĩ thĩinĩ wa thĩ njerũ?
19 Gũgakorũo na irio nyingĩ. Bibilia yugaga ũũ: “Bũrũri ũrogĩaga na bũthi wa ngano nginya o irĩma igũrũ.” (Thaburi 72:16) Jehova ‘Ngai witũ nĩ agatũrathima, na thĩ nĩ ĩkaruta uumithio wayo.’
20. Tũmenyaga atĩa atĩ thĩ nĩ ĩgatuĩka paradiso?
20 Thĩ yothe nĩ ĩgatuĩka paradiso. Andũ magakorũo na nyũmba njega na mĩgũnda mĩthaka. (Thoma Isaia 65:
21. Tũmenyaga atĩa atĩ nĩ gũgakorũo na thayũ gatagatĩ ka andũ na nyamũ?
21 Nĩ gũgakorũo na thayũ gatagatĩ ka andũ na nyamũ. Nyamũ itikageraga andũ ngero. Twana tũtigetigĩraga nginya tũrĩ hakuhĩ na nyamũ iria ikoragwo irĩ njũru ũmũthĩ.
22. Jesu agekĩra atĩa arĩa othe arũaru?
22 Mĩrimũ nĩ ĩgathira. Jesu nĩ aahonirie andũ aingĩ rĩrĩa aarĩ gũkũ thĩ. (Mathayo 9:35; Mariko 1:
23. Arĩa makuĩte marĩ na kĩĩrĩgĩrĩro kĩrĩkũ?
23 Arĩa makuĩte nĩ magacokio muoyo. Ngai nĩ eranĩire atĩ nĩ akariũkia andũ milioni nyingĩ arĩa makuĩte. “Nĩ gũkaariũkio andũ arĩa athingu na arĩa matarĩ athingu.”
24. Ũiguaga atĩa igũrũ rĩgiĩ gũtũũra thĩinĩ wa Paradiso?
24 Ithuothe tũrĩ na mweke wa gũthuura. No tũthuure kwĩruta igũrũ rĩgiĩ Jehova na tũmũtungatĩre, kana tũthuure gwĩka ũrĩa tũkwenda. Tũngĩthuura gũtungatĩra Jehova no tũkorũo na ũtũũro mwega mahinda mokĩte. Rĩrĩa mũndũ ũmwe eerire Jesu akaamũririkana thutha wa gũkua, Jesu aamwĩrire ũũ: “Nĩ ũgaakorũo hamwe na niĩ thĩinĩ wa Paradiso.” (Luka 23:43) Reke rĩu twĩrute ũhoro makĩria wĩgiĩ Jesu Kristo na ũrĩa agaatũma ciĩranĩro cia Ngai ihinge.


text: 5 Nĩ ũndũ ũcio, tondũ niĩ ndĩ mũthuri na mũira wa mĩnyamaro ya Kristo na mũgai wa riri ũrĩa ũkaguũranĩrio-rĩ, ngũtaara athuri* arĩa marĩ gatagatĩ-inĩ kanyu ũũ:2 Rĩithagiai rũũru rwa Ngai rũrĩa mwĩhokeirũo, mũgĩtungataga mũrĩ arori, mũtekũringĩrĩrio, no mwĩyendeire mũrĩ mbere ya Ngai; ti ũndũ wa kwenda kwĩguna na njĩra ĩtarĩ ya kĩhooto, ĩndĩ na wendo;3 no ti gwĩtua anene igũrũ rĩa andũ arĩa Ngai atuĩte igai rĩake, ĩndĩ mũtuĩke cionereria harĩ rũũru.4 Na rĩrĩa mũrĩithi ũrĩa mũnene akaaguũrio, nĩ mũkaaheo thũmbĩ ĩrĩ na riri ĩrĩa ĩtangĩthira.5 O ta ũguo-rĩ, inyuĩ anake mwĩnyihagĩriei athuri arĩa akũrũ. No inyuothe mwĩhumbei wĩnyihia o mũndũ kwerekera ũrĩa ũngĩ, tondũ Ngai nĩ areganaga na arĩa etĩi, no nĩ aheaga arĩa enyihia ũtugi mũnene.6 Nĩ ũndũ ũcio mwĩnyihiei harĩ guoko kũrĩ hinya kwa Ngai, nĩguo akaamũtũũgĩria hĩndĩ ĩrĩa yagĩrĩire yakinya,7 o mũkĩmũikagĩria mĩtangĩko yanyu yothe, nĩ ũndũ nĩ amũrũmbũyagia.8 Mwĩmenyagĩrĩrei, ikaragai mwĩiguĩte! Thũ yanyu Mũcukani, aikaraga agĩcangacangaga ta mũrũthi ũrararama, agĩetha mũndũ wa kũmeria.9 No reganai nake, mũrĩ na wĩtĩkio mũrũmu, mũkĩmenyaga atĩ ariũ a Ithe witũ othe nĩ maracemania na mĩnyamaro o ta ĩyo thĩ yothe.10 No thutha wa kũnyarirĩka kahinda kanini, Ngai mwene ũtugi wothe mũnene, ũrĩa wamwĩtire thĩinĩ wa riri wake wa tene na tene mũrĩ ngwatanĩro na Kristo, we mwene nĩ ekũmũmenyeria biũ. Nĩ ekũmũũmĩrĩria, nĩ ekũmwĩkĩra hinya, na nĩ egũtũma mwĩhande wega.11 Ũnene nĩ wake tene na tene. Ameni.12 Ndamwandĩkĩra ciugo nyinyi kũgerera mũrũ wa Ithe witũ mwĩhokeku Silvano,* nĩguo ndĩmwĩkĩre hinya na ndute ũira mũrũmu atĩ ũtugi mũnene ũrĩa Ngai amuonetie nĩ wa ma. Mwĩhandei thĩinĩ waguo.13 Mũtumia* ũrĩa ũrĩ Babuloni, mũthuure o ta inyuĩ, nĩ amũgeithia, na Mariko mũrũ wakwa o nake nĩ amũgeithia.14 Geithaniai na ngeithi cia kũmumunyana irĩ na wendo.Inyuothe arĩa mũgwatanagĩra na Kristo mũrogĩa na thayũ.


text:
MAWONI MA BIBILIA
Ũtharia
Ũtharia nĩ ũrathũkia famĩlĩ nyingĩ, o na gũtuĩka wĩhokeku thĩinĩ wa kĩhiko nĩ ũrarĩrĩrio mũno kũndũ kũingĩ.
Ũtharia nĩ kĩĩ?
MAWONI MA ANDŨ
Thĩinĩ wa ũndũire wa andũ amwe, gũkomania nja wa kĩhiko gũtionekaga arĩ ũũru, kaingĩ hĩndĩ ĩrĩa mũthuri nĩwe ũreka ũguo. Amwe nao mationaga kĩhiko ta kĩrĩ gĩa gũtũũra.
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
Bibilia yonanagia atĩ ũtharia nĩ gĩĩko kĩa ngomanio ya kwĩyendera kĩa mũthuri kana mũtumia ũrĩ thĩinĩ wa kĩhiko hamwe na mũndũ matahikanĩtie nake. (Ayubu 24:15; Thimo 30:20) Ngai nĩ athũire ũtharia mũno. Mũndũ angĩatharirie hĩndĩ ya Aisiraeli no kũragwo oragagwo. (Maũndũ ma Alawii 18:
NĨKĨ ŨNDŨ ŨYŨ NĨ MŨRITŨ?
Mũndũ ũgũtharia akoragwo akiuna mwĩhĩtwa ũrĩa eehĩtire makĩhikania. Ningĩ gũtharia nĩ ‘kwĩhĩria Ngai.’ (Kĩambĩrĩria 39:
“Ũhoro wa kũhikania nĩwĩkĩrĩrũo nĩ andũ othe, na gũkomania kwa arĩa mahikanĩtie nĩgũtuwo ũndũ mũthingu.”
—Ahibirania 13:4.
Hihi ũtharia nĩ ũtharagia kĩhiko?
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
Bibilia nĩ ĩtĩkĩrĩtie mũndũ ũrĩ thĩinĩ wa kĩhiko kũniina kĩhiko gĩake angĩkorũo ũrĩa mahikanĩtie nake nĩ atharĩtie. (Mathayo 19:9) Ũguo nĩ kuuga atĩ, ũrĩa ũtarĩ na mahĩtia ma ũtharia arĩ na kĩhooto gĩa kwĩyamũrĩra kana nĩ egũthiĩ na mbere gũtũũrania na ũrĩa ũtharĩtie kana nĩ ekũmũtiga. Itua rĩu nĩ rĩa mũndũ kĩũmbe.
O na kũrĩ ũguo, kũringana na Ngai, kĩhiko nĩ gĩtheru na nĩ gĩa gũtũũra. (1 Akorintho 7:39) Ngai nĩ athũire mũndũ ũgũtigana na ũrĩa mahikanĩtie nake nĩ ũndũ wa itũmi itarĩ na kũrĩa irĩ, ta hihi mũndũ kũigua atekũiganĩra nĩ ũrĩa mahikanĩtie nake. Kwoguo, itua rĩa gũtigana nĩ iritũ.
“Ngũmwĩra atĩrĩ, atĩ o mũndũ ũrĩa ũngĩte mũtumia wake, tiga o ũndũ wa ũtharia, nĩegũtũma atuĩke mũtharia.”
—Mathayo 5:32.
Hihi mũndũ ũtharĩtie no oherũo?
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
Ĩĩ. Bibilia yugaga atĩ Ngai nĩ ohagĩra arĩa meriraga na makagarũrũka na magatigana na mehia mao, o hamwe na ma ũtharia. (Atũmwo 3:19; Agalatia 5:
Ngai nĩ oheire Mũthamaki Daudi wa Isiraeli. Daudi aatharirie na mũtumia wa mũthigari ũmwe wa mbũtũ yake. (2 Samueli 11:
ŨRĨA ŨNGĨKA
Angĩkorũo nĩ ũtharĩtie, nĩ ũkũbatara kũria Ngai na ũrĩa mũhikanĩtie nake makuohere. (Thaburi 51:
Angĩkorũo ũrĩa mũhikanĩtie nake nĩwe ũtharĩtie, ririkana atĩ Ngai nĩ aramenya ũrĩa ũraigua. (Malaki 2:
Rĩrĩa Daudi eeririre thutha wa gũtharia, mũnabii Nathani aamwĩrire ũũ: “Jehova nĩakwehereirie wĩhia ũcio waku.”
—2 Samuel 12:13.


text:
ITHOMO RĨA 15
Wagĩrĩirũo Gũthiĩ na Mbere Nĩkĩ?
1. Ũkũgunĩka atĩa wathiĩ na mbere kwĩruta Bibilia?
Hatarĩ nganja, morutani macio ma mũthingi ma Bibilia nĩ mekĩrĩte hinya wendo waku harĩ Jehova. Wendo ũcio ũbataraga gũikara ũkĩrĩmagĩrũo. (1 Petero 2:2) Kĩĩrĩgĩrĩro gĩaku kĩa muoyo wa tene na tene kĩĩhocetie harĩ wee gũthiĩ na mbere gũkuhĩrĩria Ngai na njĩra ya kwĩruta Kiugo gĩake.—Thoma Johana 17:3; Judasi 21.
O ũrĩa ũmenyo waku wĩgiĩ Ngai ũrongerereka, noguo wĩtĩkio waku ũrĩgĩaga na hinya. Wĩtĩkio nĩ ũrĩgũteithagia gwĩka wendi wa Ngai. (Ahibirania 11:1, 6) Ũgũgũtindĩka kwĩrira na gwĩka mogarũrũku marĩa magĩrĩire mĩthiĩre-inĩ yaku.—Thoma Atũmwo 3:19.
2. Ũmenyo wa Ngai ũrĩa ũgĩte naguo ũngĩguna arĩa angĩ atĩa?
Ma nĩ atĩ, nĩ ũrĩendaga kwĩra andũ maũndũ marĩa wĩrutĩte—ithuothe nĩ tũkenagĩra kwaria ũhoro mwega. Wathiĩ na mbere kwĩruta Bibilia, nĩ ũkũmenya ũrĩa ũrĩmĩhũthagĩra gũtaarĩria wĩtĩkio waku harĩ Jehova na harĩ ũhoro ũrĩa mwega.—Thoma Aroma 10:13-15.
Andũ aingĩ mambagĩrĩria kũhunjĩria arata na andũ a famĩlĩ ciao ũhoro ũrĩa mwega. Gĩa na ũtaũku. Handũ ha kũruta ndini yao mahĩtia, mere ũhoro wa ciĩranĩro cia Ngai. Ningĩ ririkana atĩ, kaingĩ andũ magucagĩrĩrio mũno nĩ ciĩko ciaku njega gũkĩra ciugo.—Thoma 2 Timotheo 2:24, 25.
3. Nĩ ũkuruhanu ũrĩkũ ũngĩkenera hamwe na Ngai?
Kwĩruta Kiugo kĩa Ngai nĩ gũgũgũteithia gũkũra kĩĩroho. Macũngĩrĩro-inĩ, no ũgĩe na ũkuruhanu wa mwanya mũno hamwe na Jehova. No ũtuĩke wake kũna ũrĩ ũmwe wa famĩlĩ yake.—Thoma 2 Akorintho 6:18.
4. Ũngĩthiĩ na mbere atĩa gũkũra kĩĩroho?
No ũkũre kĩĩroho na njĩra ya gũthiĩ na mbere kwĩruta Kiugo kĩa Ngai. (Ahibirania 5:13, 14) Ũria ũmwe wa Aira a Jehova agũteithie kwĩruta Bibilia mũkĩhũthĩra ibuku rĩa Bibilia Ĩtũrutaga Atĩa? O ũrĩa ũgũthiĩ na mbere kwĩruta kuumana na Kiugo kĩa Ngai, noguo ũtũũro waku ũkũgaacĩra makĩria.—Thoma Thaburi 1:1-3; 73:27, 28.
Ũhoro ũrĩa mwega umaga kũrĩ Jehova, Ngai ũrĩa mwene gĩkeno. No ũmũkuhĩrĩrie makĩria ũngĩnyitanagĩra na andũ ake. (Ahibirania 10:24, 25) Na njĩra ya gũthiĩ na mbere kwĩrutanĩria gũkenia Jehova, ũrakinyĩra muoyo ũrĩa wa ma—muoyo wa tene na tene. Gũkuhĩrĩria Ngai nĩguo ũndũ ũrĩa mwega mũno ũngĩka.—Thoma 1 Timotheo 6:19.
Wĩrute Makĩria
MĨCEMANIO
Nĩ Maũndũ Marĩkũ Mekagwo Nyũmba-inĩ ya Ũthamaki?
Ceera kuo wĩyonere wee mwene.
MŨBANGO WA KWĨRUTA BIBILIA
Wagĩrĩirũo Kwĩruta Bibilia Nĩkĩ?
Bibilia nĩ ĩteithĩtie andũ milioni nyingĩ thĩinĩ wa thĩ yothe kuona macokio ma ciũria nditũ ũtũũro-inĩ. Wee no wende gũkorũo ũrĩ ũmwe wao?
Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna?
Kuhĩrĩria Ngai na Mahoya
Hihi Ngai nĩ athikagĩrĩria mahoya maku? Nĩguo tũmenye macokio ma kĩũria kĩu twagĩrĩirũo nĩ kũmenya ũrĩa Bibilia ĩrutanaga igũrũ rĩgiĩ mahoya.


text:
Hihi Arĩa Makuĩte no Macoke Muoyo?
Hihi ũngiuga . . .
ĩĩ?
aca?
no gũkorũo?
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
Kwĩ hĩndĩ andũ makaariũkio.’
HIHI KŨNA NO TWĨTĨKIE ŨRĨA BIBILIA YUGAGA?
Ĩĩ, nĩ ũndũ wa itũmi itanyihĩire ithatũ:
Ngai nĩwe wombire indo ciothe. Bibilia ĩtaga Jehova Ngai “itherũkĩro rĩa muoyo.” (Thaburi 36:9; Atũmwo 17:
24, 25) Ũrĩa waheire ciũmbe ciothe muoyo no ahote kũriũkia arĩa makuĩte.
Ngai anariũkia andũ mahinda mahĩtũku. Bibilia nĩ ĩgwetaga andũ anana
—ethĩ, akũrũ, athuri na atumia —arĩa maariũkirio gũkũ thĩ. Amwe matiaikarĩte kuuma makua, no ũmwe akoretwo aikarĩte mbĩrĩra-inĩ thikũ inya! —Johana 11: 39-44.
Ngai nĩ eriragĩria gwĩka ũguo o rĩngĩ. Jehova nĩ athũire gĩkuũ; akĩonaga kĩrĩ thũ. (1 Akorintho 15:26) Nĩ ‘eriragĩria’ gũtoria thũ ĩyo, akĩniine na njĩra ya kũriũkia andũ. Nĩ eriragĩria kũriũkia arĩa marĩ kĩririkano-inĩ gĩake na kuona magĩtũũra thĩinĩ wa thĩ rĩngĩ.
—Ayubu 14: 14, 15.
ŨRĨA ŨNDŨ ŨCIO ŨNGĨGŨTEITHIA
Kũũmĩrĩrio rĩrĩa mũndũ wendete akua.
Kwaga gwĩtigĩra gĩkuũ.
Gũkorũo na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũgacemania na arĩa maakuire.
TA WĨYŨRIE
Nĩ kĩĩ gĩtũmaga tũkũre na tũkue?
Bibilia nĩ ĩcokagia kĩũria kĩu thĩinĩ wa KĨAMBĨRĨRIA 3:
Wĩrute Makĩria
ŨHORO MWEGA KUUMA KŨRĨ NGAI!
Kũrĩ na Kĩĩrĩgĩrĩro Kĩrĩkũ Harĩ Arĩa Makuĩte?
Gũthiaga atĩa harĩ mũndũ rĩrĩa akua? Hihi nĩ tũkona endwa aitũ arĩa makuĩte?


text:
Ũrĩa Ũngĩgunĩka nĩ Broshua Ĩno
Broshua ĩno nĩ ĩgũgũteithia ũkenere kwĩruta ĩmwe kwa ĩmwe kuuma Kiugo-inĩ kĩa Ngai, Bibilia. Maandĩko mũico-inĩ wa o kĩbungo monanĩtie harĩa ũngĩthoma Bibilia-inĩ yaku, macokio ma ciũria iria ciandĩkĩtwo na ndemwa mata.
Ũgĩthoma maandĩko macio Bibilia-inĩ, rora ũrĩa macoketie ciũria icio. Mũira o wothe wa Jehova no akenere gũgũteithia ũtaũkĩrũo nĩ ũrĩa Maandĩko macio moigĩte.—Thoma Luka 24:32, 45.
Menya ũũ: Mabuku mothe marĩa magwetetwo thĩinĩ wa broshua ĩno macabagwo nĩ Aira a Jehova.
Wĩrute Makĩria
MŨBANGO WA KWĨRUTA BIBILIA
Wĩruti wa Bibilia Wĩkagwo Atĩa?
Aira a Jehova nĩ moĩkaine thĩ yothe nĩ kwĩruta Bibilia na andũ. Wĩrorere ũrĩa marutanaga.


text:
Hihi Mugaga Atĩ no Inyuĩ Oiki Mũkaahonokio?
Aca. Mamilioni maingĩ ma andũ arĩa maatũũraga tene na matiarĩ Aira a Jehova nĩ magakorũo na mweke wa kũhonokio. Bibilia ĩtaaragĩria atĩ thĩinĩ wa thĩ njerũ ya Ngai nĩ “
gũkariũkio andũ arĩa athingu o na arĩa matarĩ athingu.” (Atũmwo 24:15) Kuongerera ũguo, aingĩ arĩa marĩ muoyo ũmũthĩ no mambĩrĩrie gũtungatĩra Ngai, na o nao nĩ makaahonokio. O na kũrĩ ũguo-rĩ, ti wĩra witũ gũtua cira nĩ a makaahonokio na nĩ a matakaahonokio. Ũcio nĩ wĩra wa Jesu.—Johana 5:22, 27.


text:
ŨTŨŨRO WA GĨKRISTIANO
Kũragia Ngumo Iria Ikenagia Ngai—Wĩnyihia
NGUMO ĨYO NĨ YA BATA NĨKĨ?
Wĩnyihia ũtũmaga mũndũ agĩe na ũrata wa hakuhĩ na Jehova.—Thab 138:6
Wĩnyihia ũtũmaga mũndũ agĩe na ũrata na andũ arĩa angĩ.—Afi 2:3, 4
Mwĩtĩo nĩ ũgwati.—Thi 16:18; Ezk 28:17
ŨRĨA TŨNGĨKŨRIA WĨNYIHIA:
Hoyaga ũtaaro na ũkaũhũthĩra.—Thab 141:5; Thi 19:20
Koragwo wĩhaarĩirie gũtungatĩra andũ arĩa angĩ na njĩra o yothe.—Mat 20:25-27
Ndũkareke ũhoti waku kana maũndũ marĩa wĩhokeirũo matũme ũgĩe na mwĩtĩo.—Ro 12:3
WĨRORERE VIDEO, WĨTHEME MAŨNDŨ MARĨA MATHŨKAGIA WĨHOKEKU—MWĨTĨO, ŨCOKE ŨCOKIE CIŨRIA ICI:
Ũrĩa twamũkagĩra ũtaaro kuonanagia ũndũ ũrĩkũ ũtwĩgiĩ?
Mahoya matũteithagia atĩa gũkũria wĩnyihia?
Njĩra imwe cia kuonania wĩnyihia nĩ irĩkũ?


text:
Hihi Nĩ Ũraririkana?
Hihi nĩ ũthomete na kinyi icunjĩ cia ica ikuhĩ cia Mũrangĩri? Ta rora kana no ũhote gũcokia ciũria ici:
Bibliomancy nĩ kĩĩ na Akristiano magĩrĩirũo nĩ kũmĩona atĩa?
Nĩ mũtugo wa mũndũ kũhingũra ibuku na makĩria Bibilia, o harĩa ĩkahingũka, agathoma mũhari ũrĩa maitho megũcemania naguo etĩkĩtie atĩ ciugo icio nĩ ikũmũtongoria. Akristiano a ma matiragũragia. Ithenya rĩa ũguo, merutaga Bibilia nĩguo magĩe na ũmenyo wa ma na ũtongoria wa Ngai.
“Thĩ” ĩrĩa ĩgaathira nĩ ĩrĩkũ?
“Thĩ” ĩrĩa ĩgaathira nĩ andũ othe thĩinĩ wa thĩ arĩa matatũũraga kũringana na wendi wa Ngai. (1 Joh. 2:17) Thĩ ĩrĩa tũikaraga ndĩkaniinwo na andũ arĩa athingu nĩ makaahonokio.
O na gũtuĩka Habili nĩ aakuire-rĩ, atwaragĩria na njĩra ĩrĩkũ? (Ahib. 11:4)
Atwaragĩria kũgerera wĩtĩkio. No twĩrute kuumana nake na twĩgerekanie na wĩtĩkio wake. Kĩonereria gĩake kĩega kĩrĩ muoyo nginya ũmũthĩ.
Nĩ maũndũ-inĩ marĩkũ twagĩrĩirũo kwĩmenyerera tũtigathũkie ũrata witũ na Ngai?
Mamwe nĩ ta maya: wĩra witũ wa kĩĩmwĩrĩ, maũndũ marĩa tũthuuraga ma gwĩkenia, kũnyitanĩra na mũndũ wa famĩlĩ weheretio kĩũngano-inĩ, ũhũthĩri wa tekinolonjĩ, gũtangĩkĩra ũgima wa mwĩrĩ, mawoni matagĩrĩire megiĩ mbeca, na gwĩkĩrĩra mũno mawoni maitũ kana ũnene.
Tũngĩĩruta atĩa kuumana na wĩnyihia wa Musa?
Handũ ha kũreka ũnene ũrĩa aaheetwo ũtũme etũgĩrie, Musa eehokaga Ngai ithenya rĩa kwĩĩhoka we mwene. Tũtingĩenda gwĩtũgĩria atĩ tondũ nĩ tũheetwo ũnene mũna kana tondũ atĩ tũrĩ na ũũgĩ wa mũciarĩre, ithenya rĩa ũguo twagĩrĩirũo nĩ kwĩhoka Jehova. (Thim. 3:5, 6)
Arĩa makaariũkio magaatũũra kũ?
Gakundi kanini ka andũ 144,000 magaatũũra igũrũ. Ĩndĩ andũ arĩa aingĩ makaariũkio matũũre gũkũ thĩ tene na tene.
Kuuga atĩ Aisiraeli matiarĩ “aruu” ngoro nĩ kuuga atĩa? (Jer. 9:26)
Maarĩ na ngoro nyũmũ na nemi, na nĩ ũndũ ũcio nĩ mabataraga kweheria kĩrĩa gĩatũma ngoro ciao ciage gwathĩka—mwĩcirĩrie, merirĩria, kana mĩoroto yao ĩrĩa ĩtaaringaine na ya Ngai. (Jer. 5:23, 24)
Tũngiuga Jesu aarĩ kĩonereria kĩa ũtũũro warĩ na muoroto nĩkĩ?
Muoroto wake ũtũũro-inĩ warĩ gwĩka wendi wa Ngai. Nĩ eendete Ithe mũno na akenda andũ. Makĩria ma ũguo, Jesu nĩ aamenyaga atĩ Ithe nĩ aamwendete na nĩ etĩkĩrĩkĩte nĩwe. Macio nĩ maũndũ ma bata mũno harĩ gũkorũo na ũtũũro ũrĩ na muoroto.
Ithondeka rĩa Jehova gũkũ thĩ rĩhutĩtie maũndũ marĩkũ?
Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia, kamĩtĩ cia wabici cia honge, arori arĩa magendaga, ciama cia athuri a ciũngano, ciũngano na mũhunjia ũmwe ũmwe.
Hihi matuĩro ma Ngai monanagia atĩ ndarĩ tha?
Jehova ndakenagio nĩ gĩkuũ kĩa mũndũ mwaganu. (Ezek. 33:11) Matuĩro make ma tene monanagia atĩ ambaga kũhe andũ mũkaana mbere ya kũhingia ituĩro rĩake. Ũndũ ũcio no ũtũhe mwĩhoko wa gũkaahonoka matuĩro ma mahinda marĩa mokĩte.
Hihi Aisiraeli mooragaga eki naĩ na njĩra ya kũmacuuria mĩtĩ-inĩ?
Aca, no mabũrũri mamwe ma tene nĩ meekaga ũguo. Kũringana na Maandĩko ma Kĩhibirania, andũ aganu maambaga kũũragwo, rĩngĩ na rĩngĩ na njĩra ya kũhũũrũo na mahiga. (Alaw. 20:2, 27) Kĩimba kĩu gĩgacoka gĩgacuurio mũtĩ-inĩ nĩguo gĩtuĩke mũkaana kũrĩ andũ arĩa angĩ.
Nĩkĩ gĩtũmĩte kwage thayũ thĩinĩ wa thĩ?
O na gũtuĩka andũ nĩ mahingĩtie maũndũ maingĩ-rĩ, matingĩhota gwĩtongoria o ene. (Jer. 10:23) Shaitani nĩwe ũratongoria thĩ, nĩ ũndũ ũcio andũ matingĩhota kũrehe thayũ. (1 Joh. 5:19)


text:
Wandanduku wonjoria-ini cece-ini ya cia mugithi mweru wa SGR
Thiku nini tu kuuma kurugurio kwa reri ya kii riu, mihang’o ya ukui ninyitite thing’a makiria muno nja wa gicukiro kia mugithi guku mucii wa Nairobi na ceceni-ini ingi kuria reri-ino igereiire.
Ceceni-ini ya mugithi guku mucii wa Nairobi kahua ni keru kuri ene ngari cia matatu boda boda na taxi aria maraikara metereire athii aria marauma Mombasa nao angi makirehe aria mari na thabari oro muthenya.
<
p class=”p1″>
The post Wandanduku wonjoria-ini cece-ini ya cia mugithi mweru wa SGR appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text:
RŨGANO RWA 32
Mahũra Marĩa 10
TARORA mbica ici. O ĩmwe yacio ĩronania ihũra rĩrĩa Jehova aareheire Misiri. Mbica-inĩ ya mbere nĩ ũrona Haruni akĩgũtha Rũũĩ rwa Nile na rũthanju rwake. Rĩrĩa aarũgũthire–rĩ, maĩ maruo magĩtuĩka thakame. Thamaki igĩkua na rũũĩ rũkĩambĩrĩria kũnunga.
Ningĩ, Jehova agĩtũma ciũra ciumĩre Rũũĩ-inĩ rwa Nile. Ciaiyũire kũndũ guothe
Rĩu ningĩ Haruni akĩgũtha thĩ na rũthanju rwake, naruo rũkũngũ rũgĩtuĩka rũmuru. Tũtũ nĩ tũrũagĩ tũnini tũrũmanaga. Rũmuru rũarĩ ihũra rĩa gatatũ thĩinĩ wa bũrũri wa Misiri.
Mahũra macio mangĩ maaturirie Amisiri oiki tu, Aisiraeli ca. Rĩa kana rĩarĩ ihũra rĩa ngi nene iria ciombĩrĩire nyũmba ciothe cia Amisiri. Ihũra rĩa gatano rĩerekeirio harĩ nyamũ. Ng’ombe, ng’ondu na mbũri nyingĩ cia Amisiri igĩkua.
Rĩu ningĩ, Musa na Haruni makĩoya mũhu makĩũhurunja rĩera-inĩ. Ũgĩtũma andũ na nyamũ manyitwo nĩ mahũha ma ironda. Rĩrĩ rĩarĩ ihũra rĩa gatandatũ.
Thutha ũcio Musa agĩtambararia guoko na igũrũ, nake Jehova aagĩtũma kũgĩe na marurumĩ na mbura ya mbembe. Mbura ĩyo ya mbembe nĩyo yarĩ njũru mũno ĩrĩa Amisiri matonete mbere ĩyo.
Ihũra rĩa kanana rĩarĩ rĩa ngigĩ nyingĩ mũno. Mbere ĩyo kana kuuma hĩndĩ ĩyo-rĩ, gũtirĩ kwagĩa ngigĩ nyingĩ ũguo. Ciarĩire kĩndũ o gĩothe kĩrĩa mbura ya mbembe ĩtaathũkĩtie.
Ihũra rĩa ikũmi rĩarĩ rĩa nduma. Ihinda rĩa thikũ ithatũ bũrũri wothe ũkĩiyũra nduma nene, ĩndĩ kũrĩa guothe Aisiraeli matũũraga kwarĩ na ũtheri.
Mũthia-inĩ-rĩ, Ngai akĩĩra andũ mahake thakame ya karũhĩ kana ya gatũrũme hingĩro-inĩ ya mĩrango yao. Rĩu mũraika wa Ngai akĩhĩtũkĩra igũrũ rĩa Misiri. Mũraika ona thakame-rĩ, ndaigana kũũraga mũndũ o na ũmwe nyũmba ĩyo. Ĩndĩ nyũmba ciothe iria itaarĩ hake thakame hingĩro-inĩ ya mĩrango-rĩ, mũraika wa Ngai akĩũraga marigithathi ma andũ na nyamũ. Rĩrĩ rĩarĩ ihũra rĩa 10.
Thutha wa ihũra rĩrĩ, Firauni akĩrekereria Aisiraeli mathiĩ. Andũ a Ngai nĩ mehaarĩirie gũthiĩ, na ũtukũ o ũcio makĩambĩrĩria thama yao kuuma Misiri.
Thama gĩcunjĩ kĩa 7 nginyagia 12.


text:
KĨTHOOMO KĨA 10
Ũthaathayia bwa Nja Nĩmbi?
Kuuma karaaja, Jehova endaga o nja ĩtumĩra ĩgiita amwe gwĩkĩra inya ngwatanĩro yaao na Mũrungu, na amwe na antũ ba nja. (Kuriikanithia Maathana 6:6, 7) Nĩkĩo gĩtũmi Akũũjĩ ba Jehova bethagĩrwa na kaanya o kiumia o kiumia nĩũntũ bwa ũthaathayia bwa nja barĩ amwe
Ũthaathayia bwa nja nĩ ĩgiita rĩa kũthengeera Jehova. “Thengeereni Murungu, nawe akabuthengeera.” (Jakubu 4:8) Nĩtũmenyaga Jehova nkũrũki rĩrĩa twairitana mantũ joongwa jegiĩ ũrĩa akari na mathithio jaawe gũkũrũkĩĩra Rũteto rwawe Bibiria. Njĩra ĩmpũũthũ ya kwambĩrĩria ũthaathayia bwenu bwa nja nĩ gũtumĩra kagiita kanna kũthooma Bibiria na kaajũ bũrĩ amwe, mbuga bũkĩthingatagĩra mũtaratara jwa o kiumia jwa Mũcemanio jwa Ũtũũro na Ũtungatĩri. No ũgaĩre o muntũ wonthe wa nja gacuncĩ karĩa akathooma, na bwaarĩĩrie jarĩa bwairitana kuumania na Maandĩko.
Nĩ ĩgiita rĩa gũkuĩanĩĩria na bangĩ ndeene ya nja. Akũrũ na eekũrũ, ona kinya aciari na aana, nĩbaĩkagĩra ngwatanĩro yaao inya rĩrĩa bairitana Bibiria amwe ta nja. Ĩgiita rĩu rĩbuĩri kwĩthĩrwa rĩrĩ rĩa kũgwĩrĩrua, rĩrĩ na ũkiri na rĩa kwĩrĩgĩĩrwa nĩ muntũ wonthe o kiumia. Aciari babuĩri kũthuura jarĩa bakaarĩĩria kũringana na ũkũrũ bwa aana baao, mbuga mantũ kuuma kĩrĩ Mnara wa Mlinzi na Amkeni! kana kuuma kĩrĩ webusaĩti yeetũ, jw.org. No bwaarĩĩrie mathĩĩna jarĩa aana beenu bagũkũrũkĩĩra cukuru na ũrĩa bakoombana najo. Rĩ, to bũtege programu ĩmwe kĩrĩ JW Broadcasting (tv.jw.org) na nyumene bũmĩarĩĩrie bũrĩ amwe? No bũgwĩrĩrue kwiritana ndwĩmbo irĩa ikainwa mĩcemanione na bwĩthĩrwe na twiinto tũũkai twa kũrĩa bwathiria ũthaathayia.
Kagiita gaka ka mwanya gatumĩrwa o kiumia kũthaathayia Jehova amwe ta nja, gagateethia nja yonthe kũgwĩrĩrua Rũteto rwa Mũrungu, na akatharima nkũrũki gwiciũmia kwenu.
Nĩkĩ twĩthagĩrwa na ĩgiita rĩa ũthaathayia bwa nja?
Nĩatĩa aciari boomba kũthithia nĩkenda kaanya gaka kethĩrwa karĩ ga kũgwĩrĩrua nĩ bonthe ndeene ya nja?


text:
KĨTHOOMO KĨA 4
Jesũ Kristũ Nũũ?
1. Ũtũũro bwa Jesũ bwambĩrĩĩrie atĩa?
Mwanya na antũ bonthe barĩa baatũũra nthĩgũrũne, Jesũ aatũũraga ĩgũrũ arĩ kĩũmbe kĩa gĩkĩrundu mbere aciarwa nthĩgũrũne. (Johana 8:23) Nĩwe waarĩ wa mbere kũũmbwa nĩ Mũrungu, na naateethererie Mũrungu kũũmba into bingĩ bionthe. We wenka, nĩwe woombĩrwe nĩ Jehova ĩmwe kwa ĩmwe, nĩkĩo gĩtũmaga eetwa “Mwana-wa-mumwe” wa Mũrungu. (Johana 1:14) Mũrungu aatumagĩra Jesũ arĩ mwaria waawe, nĩkĩo gĩtũmaga Jesũ eetwa “Ruteto.”
2. Nĩkĩ Jesũ eejĩre nthĩgũrũne?
Mũrungu aatũmĩre Mũtaana waawe nthĩgũrũne, na njĩra ya kũthaamia ũtũũro bwawe, na kũbwĩkĩra ndeene ya kĩu kĩa mwarĩ Mũyahudi wetagwa Maria. Kwou, Jesũ ataarĩ na ĩthe mũmũciari. (Luka 1:30-35) Jesũ eejĩre nthĩgũrũne (1) kũritana ũmma bwĩgiĩ Mũrungu, (2) gũtwĩkĩra ngerekano ya kũthithia wendi bwa Mũrungu, kinya rĩrĩa tũrĩna mathĩĩna, na (3) kũrita mwoyo jwawe jũmũũjũru jwee “ikuuri.”
3. Nĩkĩ tũkũbatara ĩkũũri?
Ĩkũũri nĩ ĩrĩi rĩrĩa rĩrĩagwa kũrekeeria muntũ arĩ ũgwatine bwa kũũragwa. (Kuuma 21:29, 30) Jũtaarĩ mworoto jwa Mũrungu antũ batindira kana bakua. Nĩatĩa tũmenyaga bũu? Mũrungu eerĩte muntũmũrũme wa mbere Adamu atĩ, akeeja kũthithia “wiyia” agakua. Kwou, kethĩra Adamu ataathithĩrie wĩyia atĩngĩkua. (Kiambiriria 2:16, 17; 5:5) Kũringana na Bibiria, gĩkuũ “kireeja” nthĩgũrũne gũkũrũkĩĩra muntũ wa mbere Adamu. Tontũ bũu, nĩwe wakũrũkĩrie wĩyia kĩrĩ nciarwa ciawe cionthe, na wĩyia bũu nĩbu bũretaga gĩkuũ. Tũbataraga ĩkũũri nĩkenda tũkũũrwa kuuma kĩrĩ gĩkuũ kĩrĩa twareteerwe nĩ Adamu.
Nũũ ũrĩngĩũmba kũrĩya ĩkũũri rĩa gũtũkũũra kuuma kĩrĩ gĩkuũ? Rĩrĩa twakua, tũrĩaga akĩ meeyia jeetũ. Gũtĩ muntũ ũtĩ ũmũũjũru ũũmba kũrĩĩra bangĩ meeyia jaao.
4. Nĩkĩ gĩatũmĩre Jesũ akua?
Mwanya na baatwĩ, Jesũ aarĩ ũmũũjũru. Kwou, ataabataraga gũkua nĩũntũ bwa meeyia jaawe—nĩũntũ gũtĩjo aathithĩtie. Ĩndĩ, Jesũ aakuĩre nĩũntũ bwa meeyia ja bangĩ. Mũrungu oonanĩrie wendo bũũnene rĩrĩa aatũmĩre Mũtaana waawe akua nĩũntũ bwetũ. Kinya Jesũ naatwonerie wendo rĩrĩa aathĩkĩĩre Ĩthe, na ararita mwoyo jwawe nĩũntũ bwa meeyia jeetũ.
5. Nĩatĩa Jesũ akũthithia nandĩ?
Rĩrĩa Jesũ aarĩ nthĩgũrũne, nooragia barĩa baajĩtue, akariũkia akuũ, na agateethia barĩa baarĩ na mathĩĩna. Aathithagia mantũ jau kwonania ũrĩa akathithĩria antũ babaagĩru ĩgiita rĩĩjĩte. (Mathayo 15:30, 31; Johana 5:28) Nyuma ya Jesũ gũkua, Mũrungu naamũriũkĩrie na mwĩrĩ jwa kĩrundu. (1 Petero 3:18) Aitĩrie ĩgũrũ arakara nthĩ njarene ya ũrĩo ya Mũrungu, areteera mwanka rĩrĩa Jehova aamwetherie Mũnene wa kwathana nthĩgũrũ yonthe. (Ahibirania 10:12, 13) Nandĩ Jesũ nakwathana ĩgũrũ arĩ Mũnene, na athingati baawe nĩbagũtũmĩĩria nkuma ĩu njega nthĩgũrũne yonthe.
Kagiita gatĩ kũraaja, Jesũ agatumĩra inya yaawe arĩ Munene kũthiria mĩthangĩko yonthe na barĩa bamĩretaga. Bonthe barĩa betĩkagia Jesũ na njĩra ya kũmwathĩkĩra, bakagwĩrĩrua gũtũũra nthĩgũrũne ĩrĩ paradiso.


text:
GĨCUNJĨ GĨA 11
Mathĩna Maingĩhĩte Ũguo Nĩkĩ?
1, 2. Nĩ ũndũ ũrĩkũ andũ aingĩ meyũragia?
O MŨTHENYA nĩ tũiguaga maũndũ maingĩ moru marekĩka thĩinĩ wa thĩ. Kwa ngerekano, twanaigua Tsunami ĩthũkangĩtie itũũra igima, mĩkora ĩtharĩkĩire kanitha na ĩgatiga yoraga andũ na arĩa angĩ makagurario, kana mũtumia akuĩte na agatiga ciana ithano.
2 Rĩrĩa maũndũ ta macio mekĩka, andũ aingĩ nĩ meyũragia ũũ: “Maũndũ maya marekĩka nĩkĩ?” Nĩ meyũragia kĩrĩa gĩtũmĩte thĩ ĩiyũre mathĩna na rũmena. Hihi wee nĩ ũrĩ weyũria nĩ kĩĩ kĩrĩaga kĩrĩa kĩngĩ?
3, 4. (a) Nĩ ciũria irĩkũ Habakuku oririe Jehova? (b) Jehova aamũcokeirie atĩa?
3 Bibilia nĩ ĩtwĩraga ũhoro wa ndungata imwe cia Ngai cieyũririe ciũria ta icio. Kwa ngerekano, mũnabii Habakuku nĩ oririe Jehova ũũ: “Ũtũmaga ndĩonere gũgĩĩkwo ũũru, na ũkandekereria nyonage maũndũ ma ũremi nĩ ũndũ kĩ? Nĩ ũndũ-rĩ, ũhoro wa gũtahwo na wa ũhinya nocio itũire mbere yakwa, na kũgurumũkanĩrũo na ngiano, o na ngarari.”
4 Thĩinĩ wa Habakuku 2:
MATHĨNA MAINGĨHĨTE ŨGUO NĨKĨ?
5. Atongoria aingĩ a ndini moigaga atĩa ũhoro-inĩ wĩgiĩ mathĩna? No Bibilia ĩrutanaga atĩa?
5 Mapasta na atongoria angĩ a ndini kaingĩ moigaga mathĩna makoragwo kuo tondũ ũcio nĩ wendi wa Ngai. Andũ amwe moigaga atĩ maũndũ marĩa mothe andũ mageragĩra, nginya marĩa moru, makoragwo mabangĩtwo nĩ Ngai na atĩ tũtingĩhota gũtaũkĩrũo kĩrĩa gĩtũmaga eke ũguo. Angĩ nao moigaga atĩ andũ makuaga nĩguo magatũũre igũrũ hamwe na Ngai. No ũcio ti ũhoro wa ma. Jehova ndatũmaga maũndũ moru mekĩke. Bibilia yugaga ũũ: “Ngai-rĩ, no eeke waganu? Mwene Hinya Wothe no eeke ũndũ mũũru? Kũroaga gũtuĩka ũguo!”
6. Nĩ kĩĩ gĩtũmaga andũ aingĩ moige atĩ Ngai nĩwe ũrehaga mathĩna thĩinĩ wa thĩ?
6 Andũ aingĩ moigaga Ngai nĩwe ũrehaga mathĩna tondũ meciragia atĩ nĩwe ũtongoragia maũndũ thĩinĩ wa thĩ. No o ta ũrĩa twerutire Gĩcunjĩ-inĩ gĩa 3, Shaitani nĩwe ũtongoragia maũndũ thĩinĩ wa thĩ.
7, 8. Mathĩna maingĩhĩte ũguo nĩkĩ thĩinĩ wa thĩ?
7 Bibilia ĩtwĩraga atĩ “thĩ yothe ĩtongoragio nĩ ũrĩa mũru.” (1 Johana 5:19) Shaitani arĩ we mũtongoria wa thĩ yothe, ndarĩ tha na nĩ mũhinyanĩrĩria mũno. Nĩwe “ũhĩtithagia thĩ yothe.” (Kũguũrĩrio 12:9) Andũ aingĩ megerekanagia nake, na ũcio nĩ ũndũ ũmwe ũtũmaga thĩ ĩkorũo ĩiyũire andũ maheenanagia, marĩ rũmena, na matarĩ tha.
8 Nĩ harĩ maũndũ mangĩ matũmaga thĩ ĩkorũo ĩiyũire mathĩna. Rĩrĩa Adamu na Hawa meehirie, magĩire ciana irĩ na mehia. Nĩ ũndũ wa mehia macio, andũ amwe nĩ matũmaga arĩa angĩ manyamarĩke. Kaingĩ mendaga gũkorũo marĩ a bata gũkĩra arĩa angĩ. Macogothanaga, makarũa, na makahinyĩrĩria andũ arĩa angĩ. (Kohelethu 4:1; 8:9) Rĩmwe andũ nĩ manyamarĩkaga nĩ ũndũ wa “ihinda na maũndũ materĩgĩrĩirũo.” (Kohelethu 9:11, New World Translation.) Rĩrĩa mũndũ arĩ handũ harĩa hatagĩrĩire ihinda rĩtagĩrĩire, mogwati kana maũndũ mangĩ moru no mamũkore.
9. Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma tũkorũo na ma atĩ Jehova arĩ na gĩtũmi kĩega gĩa kũrekereria mathĩna makorũo kuo?
9 Jehova tiwe ũrehaga mathĩna. Tũtiagĩrĩirũo kũmũcokereria mahĩtia nĩ ũndũ wa mbaara, wĩki-naĩ, na ũhinyanĩrĩria. Ngai tiwe ũrehaga icanjama cia ndũire ta ithingithia, ihuhũkanio, na mĩiyũro. No mũndũ no eyũrie ũũ: ‘Angĩkorũo Jehova nĩwe mwene hinya wothe-rĩ, nĩ kĩĩ gĩtũmaga age kũgirĩrĩria maũndũ macio moru matigekĩke?’ Nĩ tũĩ atĩ Ngai nĩ atũrũmbũyagia mũno, na kwoguo no mũhaka akorũo arĩ na gĩtũmi kĩega gĩa kũrekereria mathĩna makorũo kuo.
NGAI ETĨKĨRĨTIE MATHĨNA NĨKĨ?
10. Shaitani aakararirie Jehova na njĩra ĩrĩkũ?
10 Mũcukani nĩ aahĩtithirie Adamu na Hawa mũgũnda-inĩ wa Edeni. Shaitani onanirie atĩ Ngai ndathanaga na njĩra njega. Onanirie atĩ harĩ kĩndũ kĩega Ngai ataahete Adamu na Hawa. Shaitani eendaga metĩkie atĩ matiabataraga Ngai, na atĩ we nĩ angĩamatongoririe na njĩra njega gũkĩra Jehova.
11. Nĩ kĩũria kĩrĩkũ kĩrabatara gũcokio?
11 Adamu na Hawa nĩ maaremeire Jehova. Meeciririe atĩ maarĩ na kĩhooto gĩa gwĩtuĩra nĩ ũndũ ũrĩkũ mwega na nĩ ũrĩkũ mũũru. Jehova aangĩonanirie atĩa atĩ nĩ maahĩtĩtie na atĩ nĩwe ũĩ kĩrĩa kĩega biũ harĩ andũ?
12, 13. (a) Nĩ kĩĩ gĩatũmire Jehova age kũniina Adamu na Hawa meehia o ũguo? (b) Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte Jehova etĩkĩrie Shaitani atongorie thĩ na andũ meyathe?
12 Jehova ndaaninire Adamu na Hawa o hĩndĩ ĩyo, no nĩ eetĩkĩririe magĩe ciana. Eendaga njiaro cia Adamu na Hawa igĩe na mweke wa gũthuura nũ ikwenda acitongorie. Muoroto wa Jehova warĩ thĩ ĩtũũrũo nĩ andũ akinyanĩru, na no mũhaka ũndũ ũcio ũkaahinga o na Mũcukani angĩgeria gwĩka atĩa.
13 Shaitani aakararirie Jehova araika makĩĩyonagĩra. (Ayubu 38:7; Danieli 7:10) Nĩ ũndũ ũcio Jehova nĩ aaheire Shaitani ihinda rĩa kuonania kana ũrĩa oigĩte warĩ ũhoro wa ma. Ningĩ nĩ aaheire andũ ihinda rĩa gũthondeka thirikari ciao marĩ rungu rwa Shaitani nĩguo mone kana no magaacĩre matarĩ na ũteithio wa Ngai.
14. Nĩ ũndũ ũrĩkũ wonekete wega gũkinyĩria rĩu?
14 Andũ nĩ mageretie kwĩyatha kwa ihinda rĩa mĩaka mĩingĩ, no nĩ maremetwo. Ũndũ ũcio nĩ wonanĩtie wega atĩ Shaitani nĩ wa maheeni. Andũ nĩ mabataraga ũteithio wa Ngai. Mũnabii Jeremia ndaahĩtĩtie rĩrĩa oigire ũũ: “Atĩrĩrĩ, wee Jehova, nĩnjũĩ atĩ gũtirĩ mũndũ wa gũkũ thĩ ũngĩhota gwĩthondekera mĩthiĩre yake we mwene, o na kana arũngĩrĩrie makinya make njĩra-inĩ ĩrĩa yerekereire.”
KĨRĨA GĨTŨMĨTE JEHOVA ETĨKĨRIE MATHĨNA KWA IHINDA IRAIHU
15, 16. (a) Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte Jehova etĩkĩrie mathĩna makorũo kuo kwa ihinda iraihu ũguo? (b) Jehova agaga gũikara akĩniinaga mathĩna marĩa marehagwo nĩ Shaitani nĩkĩ?
15 Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte Jehova etĩkĩrie mathĩna makorũo kuo kwa ihinda iraihu ũguo? Agaga kũgirĩrĩria maũndũ moru matigekĩke nĩkĩ? Ũndũ ũcio nĩ ũtũmĩte kuoneke wega atĩ Shaitani ndangĩhota gũtongoria andũ. Andũ nĩ mageretie gũthondeka thirikari cia mĩthemba mĩingĩ, no matirĩ magaacĩra. O na gũtuĩka nĩ mathiĩte na mbere mũno maũndũ-inĩ ma sayansi na tekinolonjĩ, kũrĩ na wagi wa kĩhooto, ũthĩni, wĩki-naĩ, na mbaara gũkĩra hĩndĩ ĩngĩ o yothe. Wathani wa mũndũ ndũngĩgaacĩra Ngai atarĩ ho.
16 O na kũrĩ ũguo, Jehova ndaninaga mathĩna marĩa marehagwo nĩ Shaitani. Angĩikara akĩmaninaga, angĩkorũo akĩnyita mbaru wathani wa Shaitani, na gũtirĩ hĩndĩ angĩtĩkĩra gwĩka ũguo. Ningĩ ũndũ ũcio no ũtũme andũ metĩkie atĩ no mahote kwĩyatha na njĩra njega. No ũcio ti ũhoro wa ma, na Jehova ndangĩũnyita mbaru. Ndarĩ hĩndĩ angĩheenania.
17, 18. Jehova ageka atĩa nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa mothe Shaitani athũkĩtie?
17 Hihi Jehova no ahote gũthondeka maũndũ marĩa mothe mathũkĩtio nĩ ũremi wa Shaitani na andũ? Ĩĩ no ahote tondũ gũtirĩ ũndũ ũngĩmũrema. Jehova nĩ oĩ nĩ hĩndĩ ĩrĩkũ maheeni ma Shaitani magaakorũo monekete wega biũ. Thutha ũcio nĩrĩo akaagarũra thĩ amĩtue paradiso nĩguo ahingie muoroto wake. Arĩa othe marĩ thĩinĩ wa “mbĩrĩra” nĩ makaariũkio. (Johana 5:
18 Jehova ndatũtindĩkagĩrĩria gũtua itua rĩa kũmũthuura atũtongoragie. Ithuothe nĩ atũheete wĩyathi wa gwĩthurĩra. Reke tuone ũrĩa tũngĩhũthĩra wĩyathi ũcio.
ŨKŨHŨTHĨRA ATĨA WĨYATHI ŨRĨA ŨHEETWO?
19. Nĩ kĩheo kĩrĩkũ kĩa bata Jehova atũheete? Twagĩrĩirũo gũkena nĩ ũndũ wa kĩheo kĩu nĩkĩ?
19 Wĩyathi ũrĩa Jehova atũheete wa gwĩthuurĩra ũtũmaga tũkorũo tũrĩ ngũrani mũno na nyamũ. Nyamũ ciĩkaga maũndũ igĩtongorio nĩ ũũgĩ ũrĩa ciombirũo naguo, no ithuĩ Jehova atũheete wĩyathi wa gwĩthurĩra. No tũhote gũthuura kana nĩ tũkwenda kũmũtungatĩra kana tũtikwenda. (Thimo 30:
20, 21. Itua rĩrĩa rĩega biũ ũngĩtua ihinda-inĩ rĩrĩ nĩ rĩrĩkũ?
20 Jehova endaga tũmwende. (Mathayo 22:
21 Hũthĩra wĩyathi waku na njĩra ya gũtungatĩra Jehova. Kũrĩ na andũ angĩ milioni nyingĩ matuĩte itua rĩa kũregana na Shaitani, magathuura gũkenia Ngai. (Thimo 27:11) Wagĩrĩirũo gwĩka atĩa ihinda-inĩ rĩrĩ nĩguo ũgaakorũo kuo thĩinĩ wa thĩ njerũ hĩndĩ ĩrĩa Ngai akeheria mathĩna mothe? Macokio ma kĩũria kĩu marĩ thĩinĩ wa gĩcunjĩ kĩrĩa kĩrũmĩrĩire.


text:
Ũteithio wa Kwĩruta
Ruta icunjĩ ici cia Ũteithio wa Kwĩruta, na ũcihũthĩre hamwe na ibuku rĩa Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna? Thuthuria ũrĩa wĩtĩkĩtie, na ũrore ũrĩa Bibilia ĩrutanaga, na wone ũrĩa ũngĩtetera wĩtĩkio waku.
Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna?
Ibuku rĩrĩ rĩrongoreirio gũgũteithia gũtaũkĩrũo nĩ morutani matiganĩte ma Bibilia ta, kĩrĩa gĩtũmaga tũnyamarĩke, gũthiaga atĩa mũndũ akua, ũrĩa ũngĩgĩa na famĩlĩ ĩna gĩkeno, na mangĩ maingĩ.
GĨCUNJĨ KĨA 1
Ma Ĩrĩa Ĩkoniĩ Ngai nĩ Ĩrĩkũ? (Gĩcunjĩ 1)
Ũngĩcokeria atĩa mũndũ oroiga atĩ, “Ngai aherithagia andũ arĩa aaganu na njĩra ya kũmarehera mĩnyamaro”?
GĨCUNJĨ KĨA 1
Ma Ĩrĩa Ĩkoniĩ Ngai nĩ Ĩrĩkũ? (Gĩcunjĩ 2)
Hihi no kũhoteke mũndũ atuĩke mũrata wa Ngai?
GĨCUNJĨ GĨA 4
Jesu Kristo Nũũ? (Gĩcunjĩ gĩa 3)
Onanirie atĩa na njĩra nginyanĩru ngumo ya hinya na tha?


text:
Ludia gũtuĩka Mũkristiano thĩinĩ wa Filipi (11-15)
Paulo na Sila gũikio njera (16-24)
Mũrangĩri wa njera na andũ a nyũmba yake kũbatithio (25-34)
Paulo kuuga macũngwo mũhera (35-40)
16 Paulo agĩgĩkinya Deribe o na Lusitera. Na kũu nĩ kwarĩ na mũrutwo ũmwe wetagwo Timotheo, mũrũ wa mũtumia Mũyahudi warĩ mwĩtĩkia no ithe aarĩ Mũngiriki,2 na ngumo ciake njega nĩ ciaaragio ũhoro wacio nĩ ariũ a Ithe witũ a Lusitera na Ikonio.3 Paulo akĩonania wendi wa gũthiĩ na Timotheo, agĩthiĩ nake na akĩmũruithia nĩ ũndũ wa Ayahudi arĩa maarĩ matũũra-inĩ macio, tondũ othe nĩ mooĩ atĩ ithe aarĩ Mũngiriki.4 Na matũũra-inĩ marĩa maageragĩra, maathiaga makĩmenyithanagia matua ma kũrũmĩrĩrũo marĩa maatuĩtwo nĩ atũmwo na athuri arĩa maarĩ Jerusalemu.5 Nacio ciũngano igĩthiĩ na mbere kũgĩa na hinya ũhoro-inĩ wa wĩtĩkio na kuongerereka mũthenya o mũthenya.6 Ningĩ magĩthiĩ Ferugia o hamwe na bũrũri wa Galatia, tondũ nĩ maagiririo nĩ roho mũtheru kwaria kiugo kĩa Ngai mwena wa Asia.7 Makĩria ma ũguo, magĩikũrũka magĩkinya Musia, makĩgeria gũthiĩ Bithunia, no roho wa Jesu ndwametĩkĩririe.8 Kwoguo magĩtuĩkanĩria Musia na magĩikũrũka magĩkinya Teroa.9 Na kũrĩ ũtukũ, Paulo akĩona kĩoneki—mũndũ ũmwe Mũmakedonia aarũgamĩte hau akĩmũthaitha akĩmwĩra: “Ringa ũũke Makedonia ũtũteithie.”10 Arĩkia kuona kĩoneki kĩu o ũguo, tũkĩgeria gũthiĩ Makedonia, tondũ nĩ twamenyire atĩ nĩ Ngai watwĩtĩte tũkamahunjĩrie ũhoro ũrĩa mwega.11 Nĩ ũndũ ũcio, tũgĩthiĩ na meri kuuma Teroa ĩmwe kwa ĩmwe nginya Samotherake, no mũthenya ũrĩa warũmĩrĩire tũgĩthiĩ Neapoli;12 na kuuma kũu tũgĩthiĩ Filipi, itũũra rĩaathagwo nĩ Roma, rĩrĩa rĩarĩ igweta mũno gĩcigo-inĩ kĩu kĩa Makedonia. Tũgĩikara kũu thikũ cigana ũna.13 Mũthenya wa Thabatũ tũgĩthiĩ nja ya kĩhingo hakuhĩ na rũũĩ, harĩa twaiguĩte atĩ nĩ haarĩ na handũ ha kũhoerũo, tũgĩikara thĩ na tũkĩambĩrĩria kwarĩria atumia arĩa maagomanĩte ho.14 Na mũtumia ũmwe wetagwo Ludia wa kuuma Thuatira, warĩ mwendia wa nguo cia rangi wa ndaathi na mũthathaiya wa Ngai nĩ aathikagĩrĩria, na Jehova* akĩhingũra ngoro yake biũ nĩguo etĩkĩre maũndũ marĩa Paulo oigaga.15 Na rĩrĩa mũtumia ũcio na andũ a nyũmba yake maabatithirio, agĩtũthaitha agĩtwĩra: “Angĩkorũo nĩ muona atĩ ndĩ mwĩhokeku harĩ Jehova,* ũkai gwakwa mũikare kuo.” Agĩtũringĩrĩria mũno o nginya tũgĩthiĩ gwake.16 Rĩrĩa twathiaga handũ hau ha kũhoerũo, tũgĩcemania na mũirĩtu ũmwe ndungata warĩ na ndaimono ya ũragũri. Na nĩ aatongagia arĩa maamwathaga, na njĩra ya kũratha mohoro.17 Mũirĩtu ũcio agĩthiĩ atũrũmĩrĩire tũrĩ hamwe na Paulo akĩanagĩrĩra akoiga ũũ: “Athuri aya nĩ ndungata cia Ngai Ũrĩa ũrĩ Igũrũ Mũno na maramũhunjĩria njĩra ya ũhonokio.”18 Agĩikara agĩkaga ũguo thikũ nyingĩ. Nake Paulo akĩnogio nĩ ũndũ ũcio na akĩĩhũgũra akĩra ndaimono ĩyo ũũ: “Ndagwatha thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesu Kristo uume thĩinĩ wake.” Nayo ĩkiuma o hĩndĩ ĩyo.19 Rĩrĩa arĩa maamwathaga moonire atĩ njĩra yao ya gwĩtongia nĩ yathira, makĩnyita Paulo na Sila makĩmakururia nginya thoko kũrĩ atongoria.20 Makĩmatwara kũrĩ acirithania, makĩmeera atĩrĩ: “Athuri aya nĩ mararehe ngũĩ itũũra-inĩ ritũ. Nĩ Ayahudi,21 na mararutana mĩtugo ĩrĩa ithuĩ Aroma tũtetĩkĩrĩtio kũrũmĩrĩra.”22 Nakĩo kĩrĩndĩ gĩkĩmokĩrĩra, nao acirithania magĩtembũranga nguo ciao, magĩcoka magĩathana mahũũrũo na iboko.23 Thutha wa kũmahũũra iboko nyingĩ, makĩmaikia njera na magĩatha mũrangĩri wa njera amarangĩre biũ.24 Tondũ wa gwathwo ũguo, akĩmaikia njera ya thĩinĩ na akĩmoherera ndungu magũrũ.25 No ta thaa thita cia ũtukũ, Paulo na Sila nĩ kũhoya maahoyaga makĩgoocaga Ngai na nyĩmbo, nao andũ arĩa moohetwo nĩ maamathikagĩrĩria.26 O rĩmwe gũkĩgĩa gĩthingithia kĩnene nginya mĩthingi ya njera ĩyo ĩgĩthingithio. Ningĩ, mĩrango yothe ĩkĩhingũka o rĩo, na mĩnyororo ya andũ othe ĩkĩohoka.27 Rĩrĩa mũrangĩri wa njera okĩrire na akĩona atĩ mĩrango ya njera yarĩ mĩhingũku, agĩcomora rũhiũ rwake na aarĩ hakuhĩ kwĩyũraga, ecirĩtie atĩ andũ arĩa moohetwo nĩ moorĩte.28 No Paulo akĩanĩrĩra akiuga: “Ndũkegere ngero, tondũ tũrĩ haha ithuothe!”29 Kwoguo mũrangĩri ũcio agĩtia matawa na akĩguthũka thĩinĩ, akĩgwa mbere ya Paulo na Sila ainainĩte mũno.30 Akĩmoimia nja akĩmoria: “Athuri aya, njagĩrĩirũo gwĩka atĩa nĩguo honoke?”31 Nao makĩmwĩra: “Ĩtĩkia Mwathani Jesu, na nĩ ũkũhonokio, wee o hamwe na andũ a nyũmba yaku.”32 Magĩkĩmũhunjĩria ũhoro wa Jehova* arĩ hamwe na andũ othe a nyũmba yake.33 O hĩndĩ ĩyo kũrĩ ũtukũ akĩmoya akĩmathambia ironda ciao. Agĩcoka akĩbatithio o rĩo marĩ na andũ othe a nyũmba yake.34 Akĩmatwara gwake mũciĩ na akĩmarehera irio metha-inĩ, na agĩkena mũno marĩ hamwe na andũ othe a nyũmba yake nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia Ngai.35 Gwakĩa-rĩ, acirithania magĩtũma thigari ikoige ũũ: “Rekereria athuri acio.”36 Mũrangĩri wa njera akĩmenyithia Paulo ũhoro ũcio akĩmwĩra: “Acirithania nĩ maatũma andũ moiga mũrekererio. Kwoguo umai mũthiĩ na thayũ.”37 No Paulo akĩmeera atĩrĩ: “Maratũhũũrire mbere ya mũingĩ tũtatuĩrĩirũo, o na gũtuĩka tũrĩ Aroma, maracoka maratũikia njera. Anga rĩu marenda gũtũrekereria na hitho? Aca, gũtingĩthiĩ ũguo! Reke moke matũrekererie arĩ o.”38 Thigari icio igĩthiĩ ikĩhe acirithania ũhoro ũcio. Maigua atĩ athuri acio nĩ Aroma magĩĩtigĩra mũno.39 Nĩ ũndũ ũcio magĩthiĩ na makĩmahooreria, na thutha wa kũmoimagaria nginya nja, makĩmathaitha moime itũũra rĩu.40 No rĩrĩa mooimire njera maathire mũciĩ kwa Ludia; na rĩrĩa moonire ariũ a Ithe witũ, makĩmomĩrĩria na makiumagara.


text:
Ũrĩona Ũtũũro Bũgakara Atĩa Ntukũ Ciĩjĩte?
Ũtũũro nthĩgũrũne . . .
bũkathũũka?
bũkathũũka nkũrũki?
bũkaagĩra?
ŨRĨA BIBIRIA YUGAGA
“Murungu . . . akaangura methori jonthe jaume methone jao; na gikuu gutirio gigacoka gukara o kairi; na gutirio gugacoka kugita kieba kana kiriro, kana kinya murimo; tontu mantu jaria makuru jonthe nijathiritie gukuruka buru.”
ŨRĨA ŨNTŨ BŨBŨ BŨŨMBA GŨGŨTEETHIA
Kwĩthĩrwa ũrĩ na ngũgĩ ya kũng’anĩrwa.
Gũtĩthĩrwa kũrĩ na mĩrimo kana mĩthangĩko kaĩrĩ.
Gũkethĩrwa kũrĩ na kũgwĩrua amwe na antũ ba nja na acoore ũtũũrone bũtĩna mũthia.
NO TWĨTĨKIE BURU ŨRĨA BIBIRIA YUGAGA?
Ĩĩ, nĩũntũ bwa itũmi bibi biĩrĩ:
Mũrungu arĩ na inya ya kũũjũria wĩrane bwawe. Ndeene ya Bibiria, nĩ Jehova wenka akĩ wĩtagwa Mũrungu “Mweneinya yonthe,” tontũ inya yawe ĩtĩ mũthia. (Kugwurirwa 15:3) Kwou akojũria buru wĩrane bwawe bwa kũgarũra nthĩgũrũ ĩjĩ yeetũ ĩbue buru. Ta ũrĩa Bibiria yugaga, ‘mantu jonthe nijombikaga kiri Murungu.’
—Mathayo 19:26.
Mũrungu arĩ na wendi bwa kũũjũria wĩrane bwawe. Kwa ngerekano, Jehova nairiraĩĩria kũriũkia barĩa bakuĩte.
—Ayubu 14:14, 15.
Kinya Bibiria nĩyonanagia, Jesũ Mũtaana wa Mũrungu rĩrĩa arĩ nthĩgũrũne noragia antũ barĩa baajĩtue. Nĩkĩ tontũ aathithagia ũu? Tontũ naarĩ na wendi. (Mariko 1:40, 41) Jesũ onanĩrie na njĩra ĩmbũjũru ũrĩa Ĩthe arĩ na wendi bwa gũteethia barĩa barĩ na mathĩĩna.
Kwou tũrĩ na mma atĩ Jehova na Jesũ nĩ bakwenda gũtũteethia tũgwĩrĩrua ũtũũro bũrĩa bwĩjĩte!
ŨNTŨ BWA KŨTHŨGAANĨRIA
Nĩ atĩa Mũrungu akathongomia nthĩgũrũ ĩjĩ?
Bibiria nĩcookagia kĩũria kĩu kĩrĩ MATHAYO 6:9, 10 na DANIELI 2:44.
Womba kũromba ũriũngĩrwe kana ũrite iuku rĩrĩ kĩrĩ Intaneti www.jw.org.
IRITANE NKŨRŨKI
NKUMA ĨNJEGA KUUMA KĨRĨ MŨRUNGU
Mũrungu Arĩna Mworoto Jũrĩku Kĩrĩ Nthĩgũrũ?
Bibiria nĩtaaragĩĩria nĩkĩ Mũrungu oombĩre nthĩgũrũ, nĩrĩ mĩthangĩko ĩkathira, na ũrĩa ĩgiita rĩĩjĩte rĩkethĩrwa rĩkari kĩrĩ nthĩgũrũ, na kĩrĩ barĩa bagatũũra ku.
NKUMA ĨNJEGA KUUMA KĨRĨ MŨRUNGU
Ũnene Bwa Mũrungu Nĩmbi?
Nũũ Mũnene wa Ũnene bwa Mũrungu, na Ũnene bwa Mũrungu bũkoojũria mantũ jarĩkũ?


text:
KĨTHOOMO KĨA 8
Nĩkĩ Mũrungu Arekeeretie Ũthũũku na Mĩthangĩko?
1. Ũthũũku bwambĩrĩrie atĩa?
Ũthũũku bwambĩrĩrie nthĩgũrũne rĩrĩa Shaitani aarĩrie ũrongo bwa mbere. Shaitani atoombĩtwe arĩ mũraĩka ũmũũĩ, aarĩ mũraĩka ũmwagĩru, ĩndĩ ‘atatuurire ndene ya nteto cia mma.’ (Johana 8:44) Naakũrĩrie mairĩrĩĩria ja kwenda kũthaathagua kũrĩa kwaagĩrĩte Mũrungu wenka. Shaitani aaĩrĩrie mũka wa mbere Hawa, na aramwoneeria amwathĩkĩre antũ a kwathĩkĩra Mũrungu. Adamu naagwatanĩĩre na Hawa kũrega kwathĩkĩra Mũrungu. Ĩtua rĩu rĩa Adamu nĩrĩaretere mĩthangĩko na gĩkuũ.
Rĩrĩa Shaitani onereerie Hawa atige kwathĩkĩra Mũrungu, nĩ ũregani na Ũnene bũrĩa bũrĩ ĩgũrũ buru bwa Mũrungu aambĩrĩrie. Antũ babaingĩ nĩbagwatanĩrĩte na Shaitani kũrega Mũrungu ethĩrwa arĩ Mũnene wao. Na njĩra ĩu, Shaitani atwĩkĩte “munene wa nthiguru iji.”
2. Ka ũũmbi bwa Mũrungu bwaarĩ na ĩatia?
Ngũgĩ cionthe cia Mũrungu nĩ imbũjũru. Antũ na araĩka boombĩtwe nĩ Mũrungu ũrĩa boomba kũmwathĩkĩra na njĩra ĩmbũjũru. (Kuriikanithia Maathana 32:4, 5) Mũrungu atũũmbĩte tũrĩ na ũciathi bwa kũthuura kũthithia weega kana ũũĩ. Ũciathi bũũ bũtũeejaga kaanya ka kwonania nĩtwendeete Mũrungu.
3. Nĩkĩ Mũrungu arekeeretie mĩthangĩko mwanka nandĩ?
Ĩgiitene rĩna, Jehova narekereetie antũ baregana na ũnene bwawe bũrĩa bũrĩ ĩgũrũ buru. Nĩkĩ? Nĩkenda oonania antũ batĩũmba gũciatha bongwa na njĩra ĩrĩna mpongeeri batĩkũmwĩrĩgĩĩra. (Mutumiiria 7:29; 8:9) Nyuma ya mĩaka 6,000 ya mũtũũrĩre jwa antũ, ũmma bwa ũntũ bũbũ nĩ bwonekete. Moonene ja antũ nĩjaremetwe kũthiria buru ndwaa, ũtunyani, wagi bwa ĩota, kana mĩrimo.
Mwanya mono na waathani bwa antũ, waathani bwa Mũrungu nĩbũgunaga barĩa babwĩtĩkagĩra. (Isaya 48:17, 18) Kagiita gatĩ kũraaja, Jehova akathiria buru moonene jonthe ja antũ. Barĩa bonka bakũthuura kwathwa nĩ Mũrungu, nĩbo bagatũũra nthĩgũrũne.
4. Weteeri bwa Mũrungu bũtũete kaanya ka kũthithia atĩa?
Shaitani augĩre gũtĩ muntũ ũũmba gũtumĩkĩra Jehova ũtheri. No weende kwonania Shaitani nĩ mũrongo? No woonanie! Weteeri bwa Mũrungu, bũtũete kaanya ka kwonania kethĩra twendeete waathani bwa Mũrungu, kana nĩ bwa antũ. Mũtũũrĩre jwetũ nĩju jũkoonania.
5. Nĩatĩa tũũmba kũthuura Mũrungu ae Mũnene weetũ?
Twomba kũthuura Mũrungu ae Mũnene weetũ na njĩra ya gũcwaa ũthaathayia bwa mma na kũmũtumĩkĩra ta ũrĩa kwonanĩtue ndeene ya Bibiria. (Johana 4:23) Twomba kũregana na waathani bwa Shaitani na njĩra ya kũrega gwĩtonyithania na mantũ ja gĩciaca, na ndwaa, ta ũrĩa Jesũ aathithĩrie.
Shaitani atumagĩra inya yaawe kwaĩĩria antũ batũũre mĩtũũrĩre ĩtĩ ĩmĩega na ya kũbathũũkia. Rĩrĩa twarega mĩĩtĩre ĩu, acoore bamwe kana antũ ba nja boomba gũtũmaria kana kũregana naatwĩ. (1 Petero 4:3, 4) Kwou, no mwanka tũthithie ĩtua. Twĩ rĩ, tũkagwatanĩra na antũ barĩa bendeete Mũrungu? Tũkaathĩkĩra mawaatho jaawe ja ũũme na wendo? Twathithia ũu, tũkeethĩrwa tũkĩonania Shaitani naarĩrie ũrongo rĩrĩa augĩre gũtĩ muntũ ũũmba kwathĩkĩra Mũrungu arĩna mĩthangĩko.
Wendo bwa Mũrungu kĩrĩ antũ bwonanagia kamma atĩ, ũthũũku na mĩthangĩko bikathira. Barĩa boonanagia nĩbetĩkĩtie mantũ jau bakagwĩrĩrua gũtũũra nthĩgũrũne kenya na kenya.


text:
ITHOMO RĨA 14
Ngai Akoragwo na Ithondeka Nĩkĩ?
1. Ngai aatuĩte Aisiraeli ithondeka nĩkĩ?
Ngai aatuire njiarũa cia mũthuri wa tene Iburahimu rũrĩrĩ agĩcoka akĩmahe mawatho. Eetire rũrĩrĩ rũu “Isiraeli” na akĩrwĩhokera kũgitĩra ũthathaiya wa ma hamwe na kiugo gĩake. (Thaburi 147:19, 20) Nĩ ũndũ ũcio, andũ a ndũrĩrĩ ciothe nĩ mangĩagunĩkire kuumana na Isiraeli.—Thoma Kĩambĩrĩria 22:18.
Ngai aathurire Aisiraeli nĩguo matuĩke aira ake. Maũndũ marĩa meekaga nĩ monanagia ũrĩa andũ magunĩkaga maathĩkĩra watho ma Ngai. (Gũcokerithia Maathani 4:6) Na njĩra ya gũthoma ũhoro wa Aisiraeli, no tũhote kũmenya Ngai ũrĩa wa ma.—Thoma Isaia 43:10, 12.
2. Akristiano a ma matuĩtwo ithondeka nĩkĩ?
Thutha wa ihinda, Aisiraeli nĩ maaregirũo nĩ Jehova, na ithenya-inĩ rĩao akĩambĩrĩria kĩũngano gĩa Gĩkristiano. (Mathayo 21:43; 23:37, 38) Mahinda-inĩ maya, handũ ha Aisiraeli, Akristiano a ma matungatagĩra marĩ aira a Jehova.—Thoma Atũmwo 15:14, 17.
Jesu aatuire arũmĩrĩri ake ithondeka nĩguo mahunjagie na matuage andũ a ndũrĩrĩ ciothe arutwo. (Mathayo 10:7, 11; 24:14; 28:19, 20) Wĩra ũcio ũkirie gũkinya gĩturi kĩa guo, hĩndĩ ya ithirĩro rĩa mũtabarĩre ũyũ wa maũndũ. Jehova nĩ atũmĩte andũ milioni nyingĩ a kuuma ndũrĩrĩ-inĩ ciothe magĩe na ũrũmwe ũthathaiya-inĩ wa ma, ũndũ atarĩ eka hĩndĩ ĩngĩ o yothe. (Kũguũrĩrio 7:9, 10) Akristiano a ma nĩ matuĩtwo ithondeka nĩguo magateithania na magekĩrana ngoro. Makoragwo na tabarĩra ĩhaanaine ya morutani ma Bibilia thĩinĩ wa thĩ yothe mĩcemanio-inĩ yao.—Thoma Ahibirania 10:24, 25.
3. Ithondeka rĩa Aira a Jehova rĩa mahinda maya rĩambĩrĩirie atĩa?
Mĩaka-inĩ ya 1870 gakundi kanini ka arutwo a Bibilia nĩ kaambĩrĩirie gũtaũkĩrũo nĩ ma ciahithanĩtio ihinda iraya cia Bibilia. Nĩ moonire atĩ Jesu aatuĩte kĩũngano gĩa Gĩkristiano ithondeka kĩrute wĩra wa kũhunjia, kwoguo makĩambĩrĩria wĩra wa kũhunjia ũhoro wa Ũthamaki thĩinĩ wa thĩ yothe. Kũrĩ mwaka wa 1931 nĩ maambĩrĩirie gwĩtwo Aira a Jehova.—Thoma Atũmwo 1:8; 2:1, 4; 5:42.
4. Aira a Jehova matuĩtwo atĩa ithondeka?
Hĩndĩ ya karine ya mbere ciũngano cia Gĩkristiano mabũrũri-inĩ maingĩ ciagunĩkaga nĩ ũtongoria wa kĩama kĩrĩa gĩatongoragia kĩrĩa gĩetĩkĩrĩte Jesu arĩ we Mũtwe wa kĩũngano. (Atũmwo 16:4, 5) O ũndũ ũmwe, Aira a Jehova ũmũthĩ nĩ magunĩkaga nĩ ũtongoria wa Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia kĩa athuri marĩ na ũmenyeru. Kĩama kĩu kĩrũgamagĩrĩra wabici cia rũhonge cia Aira a Jehova iria itaũraga, igacaba, na igatheremia indo irĩ na ũhoro wa Bibilia na thiomi makĩria ma 600. Kwoguo Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia nĩ kĩheanaga motaaro ma Kĩĩmandĩko ma gwĩkĩra andũ ngoro o hamwe na ũtongoria kũrĩ ciũngano makĩria ma 100,000 thĩinĩ wa thĩ yothe. Thĩinĩ wa ciũngano icio, arũme arĩa magĩrĩire matungatagĩra marĩ athuri a kĩũngano. Athuri acio maroraga rũũru rwa Ngai marĩ na wendo.—Thoma 1 Petero 5:2, 3.
Aira a Jehova matuĩtwo ithondeka nĩguo mahunjagie ũhoro ũrĩa mwega na matuage andũ arutwo. O ta ũrĩa atũmwo meekaga, tũhunjagia nyũmba kwa nyũmba. (Atũmwo 20:20) Ningĩ nĩ twĩrutagĩra gũteithia andũ arĩa mendete ma mamenye Bibilia. No Aira a Jehova ti ithondeka o ũguo. Tũkoragwo tũrĩ famĩlĩ ĩrĩ na Ithe witũ ũtwendete. Tũrĩ aarĩ na ariũ a Ithe witũ marũmbũyanagia. (2 Athesalonike 1:3) Tondũ andũ a Jehova matuĩtwo ithondeka makenagie Ngai na mateithagie andũ angĩ-rĩ, makoragwo marĩ famĩlĩ ĩrĩa ngenu mũno thĩinĩ wa thĩ.—Thoma Thaburi 33:12; Atũmwo 20:35.
Wĩrute Makĩria
Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna?
Ikara Wendo-inĩ wa Ngai
Tũngĩonania atĩa wendo na ngatho ciitũ nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa Ngai atwĩkĩire?
NĨA MAREKA WENDI WA JEHOVA ŨMŨTHĨ?
Aira a Jehova nĩ Andũ a Mũthemba Ũrĩkũ?
Wee ũĩ Aira a Jehova aigana? Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũĩ wega ũtwĩgiĩ?


text:
Muikariri giti wa kiama kia KNUT Mudzo Nzili kuuria ateti matige kuingiria uteti ruhonge-ini rwa githomo
Muikariri giti wa kiama kia arutani kia KNUT Mudzo Nzili niareganite na uhoro ati thirikari niiregete gutwara mbeca mathukuru-ini cia guthaitira githomo gitari marihi. Nzili niaugite mbeca niirikitie gutumwo thukuru-ini ciothe, na akooria ateti na atongoria aria marakuruhania ndeto iyo na uteti, methe kuingirira ruhonge rwa githomo.
Oho ningi niaugite ena mwihoko ngirimiti iria mekiraniire na thirikari igii nyongerera ya mucara nigukinyanirio, ota uria maigwithaniirie.
The post Muikariri giti wa kiama kia KNUT Mudzo Nzili kuuria ateti matige kuingiria uteti ruhonge-ini rwa githomo appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Also, Like us on facebook


text:
Kahinda kanini mbere ya Jesu gũkua, nĩ agĩire na ndeereti na arutwo ake ana—Petero, Jakubu, Johana, na Andarea. Rĩrĩa Jesu aataaragĩria kĩmenyithia kĩa matukũ ma kũrigĩrĩria, nĩ oririe kĩũria kĩmwe kĩa bata: “Ngombo ĩrĩa ĩĩhokekete na njũgĩ nĩ ĩrĩkũ, o ĩrĩa yatuirũo nĩ mwathani wayo mũramati wa nyũmba yake, ĩheage andũ a mũciĩ irio hĩndĩ ĩrĩa yagĩrĩire yakinya?” (Mathayo 24:3, 45; Mariko 13:3, 4) Jesu eendaga kũũmĩrĩria arutwo ake atĩ arĩ ta ‘mwathi’ wao, nĩ angĩamũrire arĩa mangĩakorirũo makĩhe arũmĩrĩri ake irio cia kĩĩroho itaraaga matukũ-inĩ ma kũrigĩrĩria. Hihi nĩa mangĩakorirũo marĩ ngombo ĩyo?
Nĩ gakundi kanini ka arũmĩrĩri a Jesu aitĩrĩrie maguta. “Ngombo” ĩyo nĩyo ĩĩtagwo Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia kĩa Aira a Jehova. Ĩheaga athathaiya a Jehova irio cia kĩĩroho ihinda rĩrĩa rĩagĩrĩire. Ngombo ĩyo njĩhokeku, nĩyo tũkoragwo tũcũthĩrĩirie ĩthiĩ na mbere gũtũhe ‘irio hĩndĩ ĩrĩa yagĩrĩire yakinya.’—Luka 12:42.
Nĩ ĩramataga indo cia nyũmba ya Ngai. (1 Timotheo 3:15) Jesu nĩ aaheire ngombo ĩyo wĩra mũnene wa kũramata wĩra wa ithondeka rĩa Jehova gũkũ thĩ—ĩrorage indo ciarĩo, ĩkabanga wĩra wa kũhunjia, na ĩgatũruta kũgerera ciũngano ciitũ. Kwoguo nĩguo tũkorũo na kĩrĩa tũrabatara rĩrĩa tũrakĩbatara, “ngombo ĩrĩa ĩĩhokekete na njũgĩ” ĩtũheaga irio cia kĩĩroho kũgerera mabuku marĩa tũhũthagĩra ũtungata-inĩ, o hamwe na programu iria tũkoragwo nacio thĩinĩ wa mĩcemanio na igomano.
Ngombo ĩyo nĩ njĩhokeku harĩ ma cia Bibilia na harĩ wĩra wayo wa kũhunjia ũhoro ũrĩa mwega, na nĩ njũgĩ kũringana na ũrĩa ĩrũmbũyagia maũndũ ma Kristo gũkũ thĩ na njĩra ya ũũgĩ. (Atũmwo 10:42) Jehova nĩ akoretwo akĩrathima wĩra wayo gũkagĩa wongerereku na irio nyingĩ cia kĩĩroho.—Isaia 60:22; 65:13.
Nũ waamũrirũo nĩ Jesu aheage arutwo ake irio cia kĩĩroho?
Nĩ na njĩra irĩkũ ngombo ĩyo ĩkoragwo ĩrĩ njũgĩ na njĩhokeku?