text:
Tĩagai Arĩa Akũrũ Thĩinĩ Wanyu
‘Tĩaga gĩthiithi kĩa mũndũ mũkũrũ.’ —ALAW. 19:32.
1. Nĩ maũndũ marĩkũ moru andũ macemanagia namo?
NDWARĨ mũbango wa Jehova andũ manyamarĩkage nĩ ũndũ wa mathĩna ma ũkũrũ. Ngũrani na ũguo, muoroto wake warĩ andũ makenagĩre ũgima mwega wa mwĩrĩ thĩinĩ wa Paradiso. Ĩndĩ, ‘ciũmbe ciothe itũire icayaga o hamwe, ikĩiguaga ruo.’ (Rom. 8:22) Ũkuona Ngai ta aiguaga atĩa rĩrĩa ona andũ makĩnyamarĩka nĩ ũndũ wa moimĩrĩro moru ma mehia? Gũthũkia mũno, andũ aingĩ akũrũ nĩ matiganagĩrio ihinda-inĩ rĩrĩa marabatara ũteithio makĩria.—Thab. 39:5; 2 Tim. 3:3.
2. Nĩkĩ Akristiano nĩ makenaga mũno gũkorũo na andũ akũrũ thĩinĩ wa ciũngano?
2 Andũ a Jehova nĩ makenaga mũno nĩ ũndũ wa gũkorũo na andũ akũrũ thĩinĩ wa ciũngano. Nĩ tũgunĩkaga nĩ ũũgĩ wao na tũgekĩrũo ngoro nĩ kĩonereria kĩao kĩega kĩa wĩtĩkio. Amwe a aarĩ na ariũ a Ithe witũ acio akũrũ nĩ a famĩlĩ ciitũ. Ĩndĩ, o na angĩkorũo nĩ a famĩlĩ ciitũ kana ti a famĩlĩ ciitũ nĩ tũmarũmbũyagia. (Gal. 6:10; 1 Pet. 1:22) Ithuothe nĩ tũkũgunĩka twathuthuria mawoni ma Ngai kwerekera andũ arĩa akũrũ. Ningĩ nĩ tũkwarĩrĩria itemi rĩa andũ a famĩlĩ na rĩa kĩũngano harĩ gũteithia andũ arĩa akũrũ.
“NDŨKAE KŨNDE”
3, 4. (a) Nĩ ũndũ ũrĩkũ mwandĩki wa Thaburi ya 71 aahoire Jehova? (b) Nĩ ũndũ ũrĩkũ Akristiano arĩa akũrũ mangĩhoya Jehova?
3 Thaburi 71:9 yugaga ũũ: “Ndũkae kũnde hingo ya ũkũrũ; menya gũkandiganĩria hinya wakwa watua kũnyihĩrĩra.” No kũhoteke nĩ Daudi waandĩkire ciugo icio. Nĩ aatungatĩire Ngai kuuma ũnyinyi-nĩ wake nginya arĩ mũndũ mũkũrũ, na Jehova nĩ aamũhũthĩrire gwĩka maũndũ manene. (1 Sam. 17:33-37, 50; 1 Ath. 2:1-3, 10) O na kũrĩ ũguo, Daudi no aahoire Jehova athiĩ na mbere kũmũrũmbũiyia.—Thoma Thaburi 71:17, 18.
4 Andũ aingĩ ũmũthĩ mahaana o ta Daudi. O na gũtuĩka no marakũra na marĩ ‘matukũ-inĩ ma ũũru,’ no marathiĩ na mbere gwĩka ũrĩa wothe mangĩhota nĩguo magoocithie Jehova. (Koh. 12:1-7) Aingĩ ao no maremwo nĩ gwĩka maũndũ marĩa meekaga tene, o na nginya thĩinĩ wa ũtungata. Ĩndĩ, o nao no mathaithe Jehova athiĩ na mbere kũmarathima na kũmarũmbũiya. Akristiano acio akũrũ na ehokeku no makorũo na ma atĩ Jehova nĩ arĩcokagia mahoya mao. Tũrĩ na ma na ũndũ ũcio tondũ mahoya mao mahanaine na marĩa Daudi aahoire atongoretio nĩ roho.
5. Jehova onaga atĩa andũ akũrũ arĩa makoretwo marĩ ehokeku?
5 Maandĩko monanagia wega atĩ Jehova nĩ onaga andũ akũrũ arĩa makoretwo marĩ ehokeku marĩ a bata, na erĩgagĩrĩra ndungata ciake imatĩage. (Thab. 22:24-26; Thim. 16:31; 20:29) Rĩandĩko rĩa Maũndũ ma Alawii 19:32 riugaga ũũ: “Ũkagĩrĩra mũthuri ũragĩa mbuĩ, na ũtĩage gĩthiithi kĩa mũndũ ũrakũra, ũgĩĩtigagĩre Ngai waku; niĩ nĩ niĩ Jehova.” Hatarĩ nganja, gũtĩa andũ arĩa akũrũ thĩinĩ wa kĩũngano nĩ ũndũ wooyagwo na ũritũ rĩrĩa ciugo icio ciaandĩkirũo, na noguo o na ũmũthĩ. O na kũrĩ ũguo-rĩ, kũmarũmbũiya nĩ wĩra wa ũ?
ITEMI RĨA FAMĨLĨ
6. Jesu aatũigĩire kĩonereria kĩrĩkũ harĩ gũtungata aciari?
6 Kiugo kĩa Ngai gĩtwĩraga ũũ: “Tĩa thoguo na nyũkwa.” (Tham. 20:12; Ef. 6:2) Jesu nĩ onanirie atĩ rĩathani rĩu nĩ rĩa bata mũno rĩrĩa aamenereirie Afarisai na Andĩki-Watho arĩa maaregaga kũrũmbũiya aciari ao. (Mar. 7:5, 10-13) Jesu we mwene nĩ aatũigĩire kĩonereria kĩega. Kwa ngerekano aarĩ hakuhĩ gũkua, nĩ aaheire Johana, mũtũmwo ũrĩa eendete mũno wĩra wa gũtungata nyina, ũrĩa hingo ĩyo no kũhoteke aarĩ mũtumia wa ndigwa.—Joh. 19:26, 27.
7. (a) Mũtũmwo Paulo aaheanire ũtaaro ũrĩkũ wĩgiĩ kũrũmbũiya andũ a famĩlĩ? (b) Paulo aaragĩrĩria maũndũ marĩkũ akĩheana ũtaaro ũcio?
7 Mũtũmwo Paulo aandĩkire atĩ Akristiano nĩ magĩrĩirũo kũrũmbũiya famĩlĩ ciao. (Thoma 1 Timotheo 5:4, 8, 16.) Paulo aaragĩrĩria maũndũ marĩkũ akĩandĩkĩra Timotheo ciugo icio? Aaragia ũhoro wa arĩa maagĩrĩire na arĩa mataagĩrĩire kũheo ũteithio wa kĩĩmwĩrĩ thĩinĩ wa kĩũngano. Onanirie wega atĩ, arĩa magĩrĩire gũkorũo mũhari-inĩ wa mbere kũrũmbũiya atumia a ndigwa arĩa akũrũ, nĩ ciana ciao, tũcũcũ twao, na andũ angĩ a famĩlĩ ciao. Nĩ ũndũ ũcio, kĩũngano gĩtingĩakorirũo na mũrigo mũritũ wa kũrũmbũiya mabataro mao ma o mũhaka. O ũndũ ũmwe na ũcio, o na ithuĩ tuonanagia nĩ twendete Ngai na njĩra ya gũtigĩrĩra atĩ andũ a famĩlĩ citũ matiraga mabataro mao.
8. Nĩkĩ Bibilia ndĩigĩte watho wa ĩmwe kwa ĩmwe ũhoro-inĩ wa kũrũmbũiya aciari akũrũ?
8 Ciana iria ng’ima, irĩ na itemi rĩa kũrũmbũiya mabataro ma kĩĩmwĩrĩ ma aciari ao. O na gũtuĩka Paulo aaragia ũhoro wa andũ a famĩlĩ arĩa ‘metĩkĩtie,’ aciari arĩa matarĩ Aira a Jehova o nao nĩ magĩrĩire kũrũmbũiyo. Gũtirĩ famĩlĩ ĩhanaine na ĩrĩa ĩngĩ, kwoguo o famĩlĩ nĩyo yagĩrĩirũo gũtua ũrĩa ĩkũrũmbũiya aciari akũrũ. Andũ makoragwo marĩ ngũrani harĩ ũgima wa mwĩrĩ, mabataro, na ũmũndũ wao. Andũ amwe akũrũ marĩ ciana nyingĩ nao angĩ o mwana ũmwe. Amwe nĩ maheagwo ũteithio nĩ thirikari, angĩ nao matiheagwo. Ningĩ arĩa maratungatwo o mũndũ nĩ arĩ wendi wake. Nĩ ũndũ ũcio, ndũngĩkorũo ũrĩ ũndũ wa ũũgĩ kana wa wendo kũruta mahĩtia ũrĩa andũ maratungata mũndũ wao mũkũrũ. Jehova no arathime itua o rĩothe rĩrĩ na mũthingi wa Bibilia. No ateithie matua maitũ magaacĩre o ta ũrĩa akoretwo agĩka kuuma hĩndĩ ya tene.—Ndar. 11:23.
9-11. (a) Nĩ moritũ marĩkũ andũ amwe mangĩcemania namo? (Rora mbica kĩambĩrĩria-inĩ gĩa gĩcunjĩ gĩkĩ.) (b) Nĩkĩ ciana itiagĩrĩirũo gũteng’erera gũtiga ũtungata wa mahinda mothe? Taarĩria ũndũ wonetwo.
9 Rĩrĩa aciari na ciana maraikara kũndũ maraihanĩrĩirie, no ũkorũo ũrĩ ũndũ mũritũ gũteithia aciari akũrũ. Kũrĩ hĩndĩ ciana ingĩbatara gũceerera aciari na ihenya, kũngĩoneka ũgwati ta wa kũgwa, kuunĩka, kana thĩna ũngĩ mũnene. Thutha ũcio, aciari no mabatare gũthiĩ na mbere gũteithĩrĩrio gwa kahinda kanini kana ihinda inene. *
10 Arĩa marĩ ũtungata-inĩ wa mahinda mothe na matungataga kũraihu na mũciĩ, no mabatare gũtua matua maritũ. Arĩa matungataga Betheli, amishonarĩ, na arori arĩa magendaga, monaga ũtungata wao ũrĩ kĩrathimo kĩa goro kuuma kũrĩ Jehova. O na kũrĩ ũguo, aciari ao mangĩrwara, rĩciria rĩao rĩa mbere no rĩkorũo rĩrĩ gũtiga ũtungata ũcio nĩguo makamatumberie. Ĩndĩ, nĩ wega kwamba kũhoya igũrũ rĩgiĩ ũndũ ũcio na gwĩciria kana hihi ũguo nĩguo aciari marabatara. Mũndũ ndagĩrĩirũo gũtua itua rĩa na ihenya rĩa gũtiga ũtungata wa Jehova, na rĩngĩ tiguo ũndũ ũrĩa ũrabatarania. Thĩna wa mwĩrĩ wa mũciari wahota gũkorũo nĩ wa kahinda kanini, na rĩngĩ andũ a kĩũngano kĩao no mende kũmũteithia.—Thim. 21:5.
11 Ta wĩcirie ũhoro wa anake erĩ a nyina ũmwe, arĩa maatungataga kũndũ kũraihu na kwao. Ũmwe aarĩ mũmishonarĩ Amerika ya Mũhuro, nake ũcio ũngĩ aatungataga wabici-inĩ nene ya Aira a Jehova, Brooklyn, New York. Rĩrĩa aciari ao arĩa maaikaraga Japan maabatarire ũteithio, ariũ a Ithe witũ acio na atumia ao, nĩ maamacereire nĩguo mone ũrĩa mangĩamateithirie. Thutha wa kahinda, mũrũ wa Ithe witũ ũrĩa watungataga Amerika ya Mũhuro marĩ na mũtumia wake, nĩ maambĩrĩirie gwĩciria ũrĩa mangĩtiga ũtungata wao nĩguo macoke mũciĩ. O ihinda-inĩ rĩu makĩhũrĩrũo thimũ nĩ mũtabarĩri wa kĩama gĩa athuri a kĩũngano kĩrĩa aciari ao maarĩ. Athuri acio a kĩũngano nĩ maarĩrĩirie igũrũ rĩa thĩna ũcio na nĩ meendaga amishonarĩ acio mathiĩ na mbere na ũtungata wao, o ũrĩa kũngĩhoteka. Athuri acio nĩ maakenagio nĩ ũtungata ũrĩa mũrũ wa Ithe witũ ũcio na mũtumia wake maarutaga na makĩĩrutĩra gũtumberia aciari ao. Andũ othe thĩinĩ wa famĩlĩ ĩyo nĩ maakenire nĩ ũndũ wa ũteithio ũcio wa athuri.
12. Nĩ ũndũ ũrĩkũ famĩlĩ ya Gĩkristiano yagĩrĩirũo gũtigĩrĩra rĩrĩa ĩroya ikinya rĩa gũtumberia aciari ao akũrũ?
12 Famĩlĩ ya Gĩkristiano yagĩrĩirũo gũtigĩrĩra atĩ ikinya o rĩothe ĩroya rĩa kũrũmbũiya aciari ao akũrũ nĩ rĩrĩtĩithagia Ngai. Tũtingĩenda kũhaana ta atongoria a ndini a hĩndĩ ya Jesu. (Mat. 15:3-6) Tũngĩenda matua maitũ matĩithagie Ngai, na kĩũngano.—2 Kor. 6:3.
ITEMI RĨA KĨŨNGANO
13, 14. Maandĩko monanagia atĩa atĩ ciũngano irĩ na itemi harĩ gũteithia arĩa akũrũ?
13 Ti andũ othe mangĩhota gũteithĩrĩria ndungata cia mahinda mothe na njĩra ta ĩyo ĩkũgwetetwo. O na kũrĩ ũguo, harĩ ũndũ wekĩkire hĩndĩ ya karine ya mbere ũrĩa wonanagia wega atĩ ciũngano irĩ na itemi harĩ kũrũmbũiya mabataro ma aarĩ na ariũ a Ithe witũ akũrũ arĩa maigĩte kĩonereria kĩega. Ĩkĩaria ũhoro wa kĩũngano thĩinĩ wa Jerusalemu, Bibilia yugaga atĩ “gũtiarĩ mũndũ wagĩte kĩndũ.” Ũguo ti kuga atĩ andũ othe maarĩ itonga. Ma nĩ atĩ amwe maarĩ athĩni, ĩndĩ o ‘mũndũ aagayagĩrũo o ta ũrĩa mabata make maatariĩ.’ (Atũm. 4:34, 35) Thutha ũcio, nĩ kwagĩire na thĩna mũnene thĩinĩ wa kĩũngano, tondũ ‘atumia amwe a ndigwa matiagayagĩrũo wega ũteithio wa irio ũrĩa waheanagwo o mũthenya.’ Nĩ ũndũ ũcio, atũmwo magĩthuura arũme agĩrĩru nĩguo matigagĩrĩre atĩ mabataro ma atumia acio a ndigwa nĩ marũmbũiyo biũ hatarĩ mũthutũkanio. (Atũm. 6:1-5) Mũbango ũcio wa kũheana irio warĩ o wa kahinda kanini. Muoroto waguo warĩ kũhingia mabataro ma arĩa maatuĩkĩte Akristiano hĩndĩ ya Pentekoste mwaka wa 33, tondũ nĩ maaikarangire Jerusalemu nĩguo makũre kĩĩroho. Nĩ ũndũ ũcio, ũrĩa atũmwo meekire hĩndĩ ĩyo wonanagia atĩ kĩũngano no gĩteithie aarĩ na ariũ a Ithe witũ rĩrĩa marĩ na mathĩna.
14 O ta ũrĩa tũkuonete hau kabere Paulo nĩ eerire Timotheo nĩ atumia arĩkũ a ndigwa magĩrĩirũo nĩ kũheo ũteithio nĩ kĩũngano. (1 Tim. 5:3-16) Ningĩ mũtũmwo Jakubu nĩ onanirie atĩ Akristiano nĩ magĩrĩirũo nĩ gũteithagia ciana cia ngoriai, atumia a ndigwa, o na andũ angĩ rĩrĩa mathĩnĩkĩte. (Jak. 1:27; 2:15-17) Nake mũtũmwo Johana oigire ũũ: “Mũndũ wĩ na indo cia gũkũ thĩ, na akona mũrũ wa ithe athĩnĩte, akarega kũmũiguĩra tha, ũcio-rĩ, agĩtũire endete Ngai na njĩra ĩrĩkũ?” (1 Joh. 3:17) Nĩ ũndũ ũcio, angĩkorũo Mũkristiano ũmwe ũmwe arĩ na itemi rĩa gũteithia arĩa marĩ na thĩna-rĩ, githĩ ona kĩũngano gĩtikĩagĩrĩirũo nĩ gwĩka ũguo?
15. Nĩ maũndũ marĩkũ mangĩbatarania harĩ gũteithia aarĩ na ariũ a Ithe witũ arĩa akũrũ?
15 Mabũrũri-inĩ mamwe, thirikari nĩ iheaga andũ arĩa akũrũ mbeca mũico wa mweri, igakorũo na mĩbango ya kũmateithia, o na mĩciĩ ya kũmatumberia. (Rom. 13:6) Nĩ kũrĩ kũndũ kũngĩ gũtakoragwo na mĩbango ta ĩyo. Nĩ ũndũ ũcio, ũteithio wa kĩĩmwĩrĩ ũrĩa andũ a famĩlĩ na kĩũngano mekũhe aarĩ na ariũ a Ithe witũ arĩa akũrũ ũkũringana na ũrĩa maũndũ matariĩ. Angĩkorũo ciana cikaraga kũraihu na aciari, nĩ kũrĩ maũndũ citangĩhota kũmekĩra. Nĩ wega ciana ta icio kwaranĩria na athuri a kĩũngano kĩrĩa aciari ao makoragwo, nĩguo othe matigĩrĩre nĩ mataũkĩrũo ũrĩa maũndũ matariĩ. Kwa ngerekano, athuri a kĩũngano mahota gũteithĩrĩria aciari acio mamenye ũrĩa mangĩgunĩka nĩ ũteithio wa thirikari kana wa mũingĩ, ũrĩa ũheanagwo kwao. Ningĩ athuri no makorũo moĩ atĩ kũrĩ marũa ma kũrĩha indo aciari acio matatumũraga, kana ndawa matanyuaga ũrĩa kwagĩrĩire. No mabatare kũmenyithia ciana icio maũndũ macio. Ciana na athuri a kĩũngano mangĩaranĩria na njĩra ta ĩyo, no mahote kuona kĩhonia kĩrĩa kĩagĩrĩire. Kũngĩkorũo na mũndũ hakuhĩ wa gũteithagia kana kũmenyithia andũ a famĩlĩ maũndũ, ũndũ ũcio no ũgitĩre maũndũ matigathũke, na andũ thĩinĩ wa famĩlĩ no mage kũmaka mũno.
16. Akristiano amwe mateithagia arĩa akũrũ thĩinĩ wa kĩũngano atĩa?
16 Nĩ ũndũ wa wendo kwerekera andũ arĩa akũrũ, Akristiano amwe nĩ mahũthagĩra mahinda na hinya wao kũmahingĩria mabataro marĩa mangĩhota. Nĩ merutanagĩria gũtungata andũ arĩa akũrũ thĩinĩ wa kĩũngano. Amwe thĩinĩ wa kĩũngano nĩ mabangaga ũrĩa marĩcenjanagia gũtungata andũ arĩa akũrũ. Tondũ maũndũ mao matingĩmetĩkĩria kũingĩra ũtungata-inĩ wa hĩndĩ ciothe, nĩ makenaga magĩteithia ciana cia andũ acio akũrũ ithiĩ na mbere na ũtungata wa hĩndĩ ciothe ihinda iraya o ũrĩa kũngĩhoteka. Aarĩ na ariũ a Ithe witũ acio, nĩ mekaga wega mũno! O na kũrĩ ũguo, ũtaana wao ndwagĩrĩirũo nĩ gũtũma ciana cia andũ acio akũrũ ciage gwĩka o ũrĩa wothe cingĩhota gũteithia aciari a cio.
HŨTHAGĨRA CIUGO CIA GWĨKĨRA NGORO GŨTĨA ARĨA AKŨRŨ
17, 18. Nĩ mwerekera ũrĩkũ ũngĩtũma wĩra wa gũtumberia andũ arĩa akũrũ ũhũthahũthe?
17 Nĩguo wĩra wa kũrũmbũiya arĩa akũrũ ũkorũo ũrĩ mũhũthũ, andũ acio akũrũ na arĩa mamarũmbũyagia nĩ mekũbatara gũkorũo na mwerekera ũrĩa wagĩrĩire. Rĩmwe na rĩmwe, ũkũrũ nĩ ũtũmaga mũndũ age gĩkeno na akue ngoro. Nĩ ũndũ ũcio, no ũbatare gwĩkĩra kĩyo gũtĩa na gwĩkĩra ngoro aarĩ na ariũ a Ithe witũ arĩa akũrũ, na njĩra ya kũhũthĩra ciugo cia gwaka rĩrĩa ũraria nao. Nĩ wega kũgathĩrĩria andũ akũrũ arĩa makoretwo magĩtungatĩra Jehova ihinda iraya. Jehova ndangĩriganĩrũo nĩ maũndũ marĩa mekĩte ũtungata-inĩ wake, na Akristiano arĩa angĩ o nao matiagĩrĩirũo nĩ kũriganĩrũo.—Thoma Malaki 3:16; Ahibirania 6:10.
18 Makĩria ma ũguo, maũndũ no mahũthahũthe angĩkorũo andũ arĩa akũrũ na arĩa mamatumberagia nĩ marĩkoragwo na mahinda ma gũkena. (Koh. 3:1, 4) Andũ aingĩ akũrũ nĩ mageragia mũno kwaga kũritũhĩra arĩa maramatumberia. Nĩ mamenyaga atĩ o ũrĩa marĩ na mwerekera mwega, noguo marĩroragwo na magaceererũo maita maingĩ. Nĩ maita maingĩ twanaigua andũ makiuga ũũ: “Ndĩraathiĩte gũceerera mũndũ mũkũrũ ngĩciria nĩ niĩ ngũmwĩkĩra ngoro, no ndĩrainũkire anjĩkĩrĩte ngoro mũno.”—Thim. 15:13; 17:22.
19. Nĩ kĩĩ kĩngĩteithia arĩa ethĩ na arĩa akũrũ gũkorũo marĩ na hinya hĩndĩ ya mĩnyamaro?
19 Nĩ twĩriragĩria mũno mũthenya ũrĩa mĩnyamaro na maũndũ mangĩ marĩa marehagwo nĩ kwaga gũkinyanĩra magaathira. Mbere ya hĩndĩ ĩyo, ndungata cia Jehova ciagĩrĩirũo nĩ kũiga meciria harĩ kĩĩrĩgĩrĩro kĩa muoyo wa tene na tene. Ma nĩ atĩ, gũkorũo na wĩtĩkio harĩ ciĩranĩro cia Ngai nĩ gũtũtiragĩrĩra hĩndĩ ya mĩnyamaro. Nĩ tũkenagĩra wĩtĩkio ũcio mũno na nĩkĩo ‘gũtirĩ hingo tũũragwo nĩ hinya ngoro. O na gũtuĩka mũndũ witũ ũrĩa wa na igũrũ athiaga o akĩbuthaga-rĩ, mũndũ witũ wa na thĩinĩ athiaga akĩerũhagio o mũthenya.’ (2 Kor. 4:16-18; Ahib. 6:18, 19) Makĩria ma gũkorũo na wĩtĩkio mũrũmu harĩ ciĩranĩro cia Ngai-rĩ, nĩ kĩĩ kĩngĩ kĩngĩgũteithia kũhingia wega wĩra wa kũrũmbũiya andũ arĩa akũrũ? Gĩcunjĩ kĩrĩa kĩrũmĩrĩire nĩ kĩarĩrĩirie maũndũ mangĩgũteithia.
^ kib. 9 Gĩcunjĩ kĩrĩa kĩrũmĩrĩire nĩ kĩarĩrĩirie njĩra imwe cia kũheana ũteithio iria ingĩhũthĩrũo nĩ aciari akũrũ na ciana ciao.


c: text/html

text:
Object oriented Design
Ũkũruri wegemere Kĩndu
Hinda ya mĩhango ya gũkũrura thithitemu ūkũri wegemeire Kindũ ni ũtũmagirwo. Mũthondere ũyo wa sofutiwea ũkoragwo wĩna mũrũgamire wa kĩ firosofĩ atĩ thĩĩ ĩthondeketwo nĩ indo, na andũ meciragia magiritumira maritwa ma indo, na kwogwo njĩra ya gũthondeka sofutiwea ĩratumĩra indo no ĩkorwo ĩ huthũ.
Mathugundo ma Ũkũruri ũyũ wa sofutiwea
ũgai
Thiritu
Kĩrathi
Kĩndu
Mĩhiano ya Ũkũruri ũyũ
Gwĩ thiomi nyingĩ itũmagĩra mũkũrurire ũyũ ta : UML (Ruthiomi Rumwe Ruhianania).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
Ĩĩ
Aca
Ũtungata Witũ wa Ũthamaki
Ũtungata Witũ wa Ũthamaki ũkoragwo na ũhoro wĩgiĩ mĩcemanio ĩno ya Aira a Jehova: Wĩruti wa Bibilia wa Kĩũngano, Cukuru ya Ũtungata wa Gĩtheokrasi, na Mũcemanio wa Ũtungata.
Ririkana: Icunjĩ imwe ũkuona haha no ikorũo irĩ ngũrani na iria icabĩtwo.
Mĩĩ 2015 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI
ĨPURO 2015 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI
MACHI 2015 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI
FEBRUARĨ 2015 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI
JANŨARĨ 2015 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI
DICEMBA 2014 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI
NOVEMBA 2014 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI
OKTOMBA 2014 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI
SEPTEMBA 2014 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI
JULAĨ 2014 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI
JUNI 2014 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI
Mĩĩ 2014 ŨTUNGATA WITŨ WA ŨTHAMAKI


text:
Ngathĩti cia Mũrangĩri na Arahũkai!
Ngathĩti ciitũ iria ciĩhocetie harĩ Bibilia nĩ cionekaga thĩinĩ wa intaneti na thiomi makĩria ma 200. Ngathĩti ya Mũrangĩri yonanagia ũrĩa maũndũ marĩa marekĩka thĩinĩ wa thĩ marahingia morathi ma Bibilia. Nĩ yũmagĩrĩria andũ na ũhoro mwega wa Ũthamaki wa Ngai na ĩgekĩra andũ ngoro metĩkie Jesu Kristo. Nayo ya Arahũkai! yonanagia ũrĩa tũngĩhiũrania na mathĩna ma thikũ ici na ĩgatũma andũ mehoke kĩĩranĩro kĩa Mũũmbi gĩa thĩ ĩrĩ na thayũ na ũgitĩri.
Thuura rũthiomi rũrĩa ũkwenda gathandũkũ-inĩ ka rũthiomi, na ũhihinye Etha nĩguo wone ngathĩti ya rũthiomi rũrĩa ũrenda.


text:
Hihi Mugaga Atĩ no Inyuĩ Oiki Mũkahonokio?
Aca. Mamilioni maingĩ ma andũ arĩa maatũũraga tene na matiarĩ Aira a Jehova nĩ magakorũo na mweke wa kũhonokio. Bibilia ĩtaaragĩria atĩ thĩinĩ wa thĩ njerũ ya Ngai nĩ “
gũkariũkio andũ arĩa athingu o na arĩa matarĩ athingu.” (Atũmwo 24:15) Kuongerera ũguo, aingĩ arĩa marĩ muoyo ũmũthĩ no mambĩrĩrie gũtungatĩra Ngai, na o nao nĩ makahonokio. O na kũrĩ ũguo-rĩ, ti wĩra witũ gũtua cira nĩ a makahonokio na nĩ a matakahonokio. Ũcio nĩ wĩra wa Jesu.—Johana 5:22, 27.


text:
Ithomo rĩa 9
Famĩlĩ Yaku Ĩngĩgĩa na Gĩkeno Atĩa?
1. Kũhikania kũringana na watho nĩ kwa bata nĩkĩ harĩ gĩkeno kĩa famĩlĩ?
Ũhoro ũrĩa mwega umaga kũrĩ Jehova, Ngai mwene gĩkeno, ũrĩa wendaga famĩlĩ ikorũo na gĩkeno. Nĩwe waambĩrĩirie kĩhiko. Kĩhiko kĩrĩa gĩkĩtwo kũringana na watho nĩ kĩa bata harĩ gĩkeno kĩa famĩlĩ tondũ ciana nĩ ireragũo na ũgitĩri.
Ngai onaga kĩhiko atĩa? Endaga gĩkorũo kĩrĩ ũrũmwe wa gũtũũra wa mũthuri na mũtumia. Akristiano nĩ magĩrĩirũo gũtĩa watho wa kwao wĩgiĩ kwandĩkithia kĩhiko. (Luka 2:1, 4, 5) Jehova endaga mũthuri na mũtumia wake makorũo mehokanĩte. (Ahibirania 13:4) Nĩ athũire ndigano. (Malaki 2:16) Ĩndĩ nĩ etĩkĩrĩtie Akristiano matigane, na mũndũ ahike kana ahikanie rĩngĩ, angĩkorũo ũrĩa mahikanĩtie nake nĩ atharĩtie.
2. Mũthuri na mũtumia magĩrĩirũo gũikarania atĩa?
Jehova ombire athuri na atumia mateithanagie kĩhiko-inĩ. (Kĩambĩrĩria 2:18) Arĩ mũtwe wa famĩlĩ, mũthuri agĩrĩirũo gũtongoria harĩ kũhe famĩlĩ yake mabataro ma kĩĩmwĩrĩ na harĩ kũmathomithia ũhoro wa Ngai. Agĩrĩirũo kwĩima nĩ ũndũ wa wendo wake harĩ mũtumia wake. Athuri na atumia ao magĩrĩirũo kuonanagia wendo na kũheanaga gĩtĩo. Tondũ athuri na atumia ti akinyanĩru, kwĩruta kuohanagĩra nĩ hitho ya gĩkeno kĩa famĩlĩ.
3. Hihi nĩ mwagĩrĩirũo kweheranĩra kĩhiko kĩanyu kĩngĩaga gĩkeno?
Kĩhiko kĩanyu kĩngĩgĩa na mathĩna, inyuerĩ mwagĩrĩirũo kwĩrutanĩria gũtongorio nĩ wendo. (1 Akorintho 13:4, 5) Kiugo kĩa Ngai gĩtiugĩte atĩ kweheranĩra nĩyo njĩra ya kũniina mathĩna marĩa kaingĩ makoraga kĩhiko.
4. Inyuĩ ciana, Ngai amwendagĩra maũndũ marĩkũ?
Jehova endaga mũkorũo na gĩkeno. Amũheaga ũtaaro ũrĩa mwega mũno wĩgiĩ ũrĩa mũngĩkenera ũnyinyi wanyu. Endaga mũgunĩke nĩ ũũgĩ na ũmenyeru wa aciari anyu. (Akolosai 3:20) Ningĩ, Jehova nĩ endaga ũgĩe na gĩkeno kĩrĩa kiumanaga na gwĩka wendi wa Mũũmbi waku na Mũriũ wake.
5. Aciari, nĩ kĩĩ ciana cianyu irabatara nĩguo ikorũo na gĩkeno?
Wagĩrĩirũo kũruta wĩra na kĩyo nĩguo ũheage ciana ciaku irio, ũikaro, na nguo. (1 Timotheo 5:8) No nĩguo ciana ciaku igĩe na gĩkeno, nĩ ũkũbatara gũciruta kwenda Ngai na ciĩrute nake. (Aefeso 6:4) Kĩonereria gĩaku gĩa kwenda Ngai no kĩhutie mũno ngoro ya mwana waku. Ũngĩhũthĩra Kiugo kĩa Ngai, ũrutani waku no ũteithie mwana waku kũgĩa na mwĩcirĩrie ũrĩa wagĩrĩire.
Ciana nĩ igunĩkaga rĩrĩa ũraciĩkĩra ngoro na ũgacigathĩrĩria. Ningĩ nĩ ibataraga kũrũngwo na kũrũithio. Gũciruta na njĩra ĩyo gũcigitagĩra harĩ mĩtugo ĩrĩa ĩngĩtũma ciage gĩkeno. (Thimo 22:15) O na kũrĩ ũguo, ciana itiagĩrĩirũo kũrũithio na njĩra ya ũhinya.
Aira a Jehova nĩ macabĩte mabuku maigana ũna marĩa makoragwo marongoreirio makĩria gũteithia aciari na ciana. Mabuku macio makoragwo na ũhoro umĩte thĩinĩ wa Bibilia.


text:
Markup languages
Thiomi cia kũmaaka mathangu
Ici nĩ thiomi cia kũmaaka mathangũ mũno ma rurenda nĩgetha magĩe na riri wa kũgucĩrĩria maitho na gũthomeka. Thiomi cia kũmaaka mathangu kaingĩ ikoragwo na karakita kũmaaka karakita kangĩ gatahana kwambiriria ga kũmaaka mũisho.
HTML - Rũthiomi rwa kũmaaka mandĩko mareri
HTML nĩ rũthiomi ruria rutamgĩrwo mũno kũmaaka mathangu wa rurenda, rugacokererwo ni XML.
Rũthiomi rwa kũmaka Wikipedia
Wikipedia ndĩtũmagira HTML no itũmgira ruthiomi rwa kũmaaka wikipedia.
== mbere na mwisho wa hediini
Guthoma makiria ruthiomi rwa wikipedia na Gĩthũngũ [1]. Ibuku ria ruthiomi rwa wikipedia nithomekaga buku cia Google ritagwo manual iria nyagikanite [2]
Kugwete
- ↑ wikitext
Wikipedia. Wiki Markup 2012[[1]]
2. Broughton J. Wikipedia manual Ĩria nyangĩkanite ,Oreilla Media, 20008
3. Wikipedia, Wikipedia Tutorial Editing [[2]]


text:
RŨGANO RWA 92
Jesu Kũriũkia Akuũ
GAKA kairĩtu ũrona haha nĩ ka miaka 12. Jesu akanyitĩte guoko, na nyina na ithe marũgamĩte hakuhĩ nako. Wee-rĩ, no ũmenye nĩkĩ gĩtũmĩte makene ũguo? Ta reke tuone.
Ithe wa kairĩtu eetagwo Jairũ mũndũ waarĩ igweta. Mũthenya ũmwe mwarĩ nĩ aarũarire na agĩkomio ũrĩrĩ. No ĩndĩ ndaigana kũigua wega. Aakĩrĩrĩirie o kũrũara. Jairũ na mũtumia wake makĩnyitwo nĩ kĩeha mũno, tondũ kuonekaga ta kairĩtu kau nĩ gegũkua. Kairĩtu kau kaarĩ ka mũmwe. Rĩu Jairũ agĩgĩthiĩ gwetha Jesu. Nĩ aakoretwo aiguĩte ũhoro wa ciama iria ciaringagwo nĩ Jesu.
Rĩrĩa Jairũ onire Jesu-rĩ, kwarĩ na kĩrĩndĩ kĩnene kĩamũrigicĩirie. Jairũ nĩ aahotire kũhĩtũkĩra gatagatĩ-inĩ ga kĩrĩndĩ kĩu na akĩgũithia magũrũ-inĩ ma Jesu. Akĩmwĩra atĩrĩ, ‘Kairĩtu gakwa nĩ karũaru mũno. Wenda ũka ũkahonie.’ Jesu aamwĩrire nĩ megũthiĩ hamwe.
Me njĩra-inĩ magĩthiĩ, kĩrĩndĩ gĩgĩthiĩ na mbere kĩmũkuhĩhĩrie. O rĩmwe Jesu akĩrũgama. Akĩũria atĩrĩ, ‘Nũũ wahutia?’ Jesu nĩ aiguire oimwo nĩ hinya, na kwoguo nĩ aamenyete nĩ haarĩ mũndũ wamũhutĩtie. No aarĩ ũ? Aarĩ mũtumia wakoretwo arĩ mũrũaru mũno kahinda ka mĩaka 12. Okire na akĩhutia nguo cia Jesu, o kahinda kau akĩhona!
Ũndũ ũyũ nĩ watũmire Jairũ aigue akenete, tondũ nĩ onire ũrĩa arĩ ũhũthũ harĩ Jesu kũhonia mũndũ. No rĩu ningĩ mũrehi wa ndũmĩrĩri agĩũka. Agĩkĩra Jairũ atĩrĩ, ‘Tiga gũtanga Jesu rĩngĩ. Mwarĩguo nĩarĩkĩtie gũkua.’ Jesu aigua makĩaria akĩĩra Jairũ atĩrĩ: ‘Tiga gwĩtigĩra, nĩekũhona.’
Mũthiainĩ maakinya nyũmba ya Jairũ, magĩkora andũ makĩrĩra me na kĩeha kĩnene. Na rĩu Jesu akĩmera: ‘Tigai kũrĩra. Mwana ti mũkuũ. No gũkoma akomete toro.’ Nao makĩmũthekerera, tondũ nĩ moĩ atĩ nĩ mũkuũ.
Jesu akĩoya ithe na nyina wa kairĩtu na atũmwo ake atatũ magĩtonya harĩa mwana aakometio. Agĩkĩmũnyita guoko akiuga atĩrĩ: ‘Ũkĩra!’ Gagĩcokwo nĩ muoyo wako, ta ũrĩa ũrona mbica-inĩ. Nako gagĩũkĩra na gakĩambĩrĩria gũthiĩ! Nĩkĩo nyina na ithe marĩ na gĩkeno gĩkĩru.
Ũyũ tiwe mũndũ wa mbere kũriũkio nĩ Jesu. Biblia ĩtwĩraga wa mbere aarĩ mũriũ wa mũtumia wa ndigwa watũũraga itũũra-inĩ rĩa Naini. Thutha ũcio, Jesu akĩriũkia Lazaro, mũrũ wa nyina na Mariamu na Maritha, kuuma kũrĩ akuũ. Hĩndĩ ĩrĩa Jesu agakorũo agĩathana e mũthamaki wa Ngai, nĩ akahota kũriũkia andũ aingĩ mũno mũno macoke muoyo rĩngĩ. Na githĩ tũtigũgĩkenio mũno nĩ ũhoro ũcio?
Luka 8:


text:
ŨTEITHIO KŨRĨ FAMĨLĨ | KŨRERA CIANA
Kũruta Ciana Gwathĩka
HARĨA THĨNA ŨKAGĨRA
Ũkageria kwĩra mwana waku wa mĩaka ĩna eke ũndũ mũna o akĩregaga, na maita maingĩ arega ũgatigana nake.
Rĩrĩa wamwĩra eke ũndũ ũrĩa atarenda gwĩka, agetua ndanaigua. *
Rĩrĩa wamũgiria gwĩka ũndũ ũrĩa ekwendaga gwĩka, akaruta funjo.
Ũkeyũria ũũ: ‘Kana hihi no wana ũramũgia akũrakũra nĩ egũtiga?’
No ũrute mwana waku gũkorũo arĩ mwathĩki. No mbere ya twarĩrĩirie ũrĩa ũngĩka ũguo, ta wĩcirie gĩtũmi kĩmwe kĩrĩa kĩngĩkorũo gĩgĩtũma age gwathĩka.
GŨTHIAGA ŨGUO NĨKĨ?
Rĩrĩa mwana waku aarĩ gakenge, wĩra waku mũnene warĩ wa kũmũrũmbũiya. Aagambaga o hanini, nawe ũgoka ihenya kũrora nĩ kĩĩ. Hatarĩ nganja, ũguo wekaga nĩguo kwagĩrĩire. Gakenge kabataraga kũrũmbuiyo nĩ mũciari mahinda mothe.
Thutha wa kũrũmbũiyo na njĩra ta ĩyo kwa ihinda rĩa mĩeri mĩingĩ, kana keyonaga ta arĩ ko mũthamaki, nao aciari ako marĩ ngombo cia gũkahingĩria ũrĩa wothe gekwenda. Thutha ũcio, mwana akinyia mĩaka ĩĩrĩ akona atĩ maũndũ nĩ maragarũrũka. “Wathani” wake nĩ ũringĩte ihiga. Aciari ake matirarũmĩrĩra ũrĩa arenda; marerĩgĩrĩra we arũmĩrĩre ũrĩa o marenda. Ũyũ nĩ ũndũ ũmakagia ciana mũno! Amwe mahiũranagia na ũgarũrũku ũcio na njĩra ya kũruta funjo. Arĩa angĩ makarega gwathĩka nĩguo mone ũrĩa aciari megwĩka.
Ihinda-inĩ rĩu, mũciari nĩ agĩrĩire kuonia mwana atĩ nĩwe wĩ na kĩhooto gĩa kũhe mwana mawatho. No ta ũrĩa hekuonanĩtio gĩcunjĩ gĩkĩ gĩkĩambĩrĩria-rĩ, mwana angĩrega kũrũmĩrĩra kana arege gwathĩkĩra mawatho macio ũngĩka atĩa?
ŨRĨA ŨNGĨKA
Tongoria mwana. Mwana waku ndangĩĩtĩkĩra itemi rĩaku rĩa kũmwatha ũtambĩte kuonania wathani ũcio. Kwoguo, na njĩra ya ũigananĩru nĩ ũkũbatara kuonania wathani waku. Mĩaka-inĩ ya ica ikuhĩ, ataaramu amwe matũmĩte andũ mecirie atĩ kiugo “wathani” nĩ gĩa kũhinyanĩrĩria. Ũmwe wao o na oigire atĩ wathani wa mũciari “ndwagĩrĩire” na “ti wa kĩhooto.” No kũrekereria ciana no gũtũme itukanĩrũo, ituĩke cia gũtũnio, na ituĩke koigi ũteerũo. Kũmarekereria ũguo gũtingĩmateithia matuĩke andũ agima marerũgamĩrĩra.
Rũnga mwana. Ibuku rĩmwe rĩa gũtaarĩria ciugo riugaga, kũrũnga nĩ “kũmenyeria mũndũ nĩguo atuĩke mwathĩki na ahotage kwĩgirĩrĩria, kaingĩ na njĩra ya kũiga mawatho na kũherithia rĩrĩa mũndũ aga kũmaathĩkĩra.” O na kũrĩ ũguo, mũciari ndagĩrĩirũo gũkĩria njano akĩrũnga mwana. Mwana agĩrĩire gũtaũkĩrũo wega atĩ nĩ kũrũngwo ararũngwo nĩ ũndũ wa mahĩtia make, na ũndũ ũcio no ũmũtindĩke agarũrĩre.
Aria cararũkũ. Aciari amwe nĩ kũhoya mahoyaga ciana ciao imaathĩkĩre. (“Nĩ ũgũthondeka rumu yaku?”) Aciari hihi no mecirie atĩ kwaria ũguo nĩ kuonania mĩtugo mĩega. No kũhũthĩra njĩra ĩyo no gũtũme mwana ecirie nĩ ũramwĩnyihĩria na kũmũhe wĩyathi wa gwĩtuĩra kana nĩ egũgwathĩkĩra kana ndegũgwathĩkĩra. Aria na mwana cararũkũ handũ ha kũmũnengera wathani waku.
Aca nĩ aca. Angĩkorũo watua itua rĩa kũrega ũndũ, rĩrũmie, na mũrĩ aciari a mwana ũcio mũkorũo na ũiguano atĩ ũguo nĩguo kũrĩ. Ũngĩra mwana atĩ nĩ ũkũmuoera ikinya rĩna nĩ ũndũ wa ũremi, ndũkage gwĩka ũguo. Ndũgatinde ũkĩarĩrĩria na mwana waku kĩrĩa gĩatũma ũtue itua rĩna. Ũgũkorũo ũrĩ ũndũ mũhũthũ harĩ wee na mwana waku woiga ‘ĩĩ, gũtuĩke o ĩĩ; na woiga aca, gũtuĩke o aca.’
Enda mwana. Famĩlĩ ndĩtongoragio nĩ mawoni ma arĩa aingĩ, na ningĩ ndĩtongoragio na gĩthũri. Handũ ha ũguo, ũcio nĩ mũbango waambĩrĩirio nĩ Ngai wa gũteithĩrĩria ciana na njĩra ya wendo, ikũre na ituĩke andũ agima mangĩĩrũgamĩrĩra. Warũnga mwana nĩ ũkũmũruta gwathĩka na nĩ ekũigua ũmũgitĩire na wendo thĩinĩ wa mũbango ũcio.
^ kĩb. 5 Motaaro marĩa mararĩrĩrio haha marahutia twana twa tũhĩĩ na twa tũirĩtu.


text:
Wikipedia
Wikipedia
Gĩkaro kĩria kĩ mathangű maingĩ műno mandikitwo na thiomi cia kiabirika rurendaini.
Műndű űkwenda kwandika mathangű ma wikipedia nĩ eragwo karibű no űthome watho na mĩtűgo mĩega ya kwandika wikipedia mĩega haha [[1]]
Mathangu ma wikipedia mathondekagwo na thiomi cia kũmaaka ciatagwo na githugu Markup languages.
Wikipedia ya Githungu rũthiomi nĩyo wikipedia nene mũno ya wikipedia ciothe. ĩrĩ na mathangũ ta mirioni ithatũ.
Wikipedia cia thiomi cia Kiabirika
Data ino ya namba cia mathangũ tuoire mathanguini ma muciĩ ma wikipedia 10-12-2012 iria
Wikipedia cia na mathangű 30,000-40,000
Wikipedia ya Malagasy rũthiomi rwaragio bururi wa Madagascar nĩyo wikipedia nene mũno ya thiomi cia kĩ Abirika. Nyarĩ na mathangũ 38,000.
Wikipedia ya rũthiomi Yoruba rwaragio bururi wa Nigeria nĩyo wikipedia ya kerĩ kwa unene ya thiomi cia kĩ Abirika.Nyarĩ na mathangũ 30,000.
Wikipedia cia na mathangű 20,000-29,999
Wikipedia ya rũthiomi rwa Githweri rwaragio bururi wa Kenya na Tanzania na mabururi mangĩ nĩyo wikipedia ya gatatũ kwa ũnene ya thiomi cia kĩ Abirika. Nyarĩ na mathangũ 24,000
Wikipedia cia na mathangű 10,000-19,999 Wikipedia ya rũthiomi rwa githweri rwaragio bururi wa Kenya nĩyo wikipedia ya gatatũ kwa ũnene ya thiomi cia kĩ Abirika. Nyarĩ na mathangũ 24,000
Wikipedia cia na mathangű 1-9,999
Wikipedia ya rũthiomi rwa Lingala rwaragio bururi wa Zaire.. Nyarĩ na mathangũ 1,900.
Wikipedia ya rũthiomi rwa Kinyarwanda rwaragio bururi wa Rwanda.. Nyarĩ na mathangũ 1,800.
Wikipedia ya rũthiomi rwa Gigikuyu rwaragio bururi wa Kenya.. Nyarĩ na mathangũ 2,68.
Wikipedia ya rũthiomi rwa Kirundi rwaragio bururi wa Burundi.. Nyarĩ na mathangũ 1,80.
Wikipedia ya rũthiomi rwa Luganda rwaragio bururi wa Uganda.. Nyarĩ na mathangũ 1,60.


text:
Rũgano rwa 75: Aanake Ana Thĩinĩ wa Babuloni
Mũthamaki Nebukadinezaru oire Aisiraeli arĩa othe athomu akĩmatwara Babuloni. Thutha ũcio mũthamaki agĩthuura arĩa maarĩ athaka mũno na ogĩ kuuma he aanake acio ethĩ. Ana a acio nĩo imwana ici ũrona haha. Ũmwe nĩ Danieli, nao arĩa angĩ atatũ Ababuloni maametire Shadraka, Meshaka na Abedinego.
Nebukadinezaru aarĩ na muoroto wa gũthomithia aanake acio ethĩ matungatagĩre nyũmba-inĩ ya mũthamaki. Thutha wa mĩaka ĩtatũ ya gũthomithio mũthamaki aarĩ athuure arĩa ogĩ makĩria matuĩke akũmũteithia kũhiũrania na maũndũ marĩa maritũ. Mũthamaki eendaga aanake acio magĩe na hinya na ũgima wa mwĩrĩ rĩrĩa maarĩ gĩthomo-inĩ. Aathire ndungata ciake ihe aanake acio othe irio iria njega na ndibei iria mũthamaki na famĩlĩ yake maahũthagĩra.
Wĩrorere Danieli. Wahota kũmenya ũrĩa arera Ashipenazi ndungata ĩrĩa nene ya Nebukadinezaru? Danieli aramwĩra atĩ we ndekwenda kũrĩa irio icio njega kuuma metha-inĩ ya mũthamaki. Ĩndĩ Ashipenazi nĩ mũmaku. Oigire ũũ, ‘Mũthamaki nĩatuĩte kĩrĩa mũkũrĩa na kũnyua. Na mũngĩaga kuonekana mũrĩ anoru ta aanake acio angĩ-rĩ, ahota kũnjũraga.’
Kwoguo Danieli agĩgĩthiĩ he mũmaikaria ũrĩa watuĩtwo nĩ Ashipenazi amarũgamĩrĩre hamwe na arata ake atatũ. Aamwĩrire atĩrĩ, ‘Ndagũthaitha ũtũgerie matukũ 10. Tũhe irio cia mboga na maĩ ma kũnyua. Thutha ũcio ũtũroranie na aanake arĩa angĩ marĩaga irio iria njega cia mũthamaki, wĩyonere nũũ wagĩrĩire.’
Mũmaikaria agĩtĩkĩra gwĩka ũguo. Na mo matukũ 10 maathira-rĩ, Danieli na arata ake atatũ monekanire marĩ anoru gũkĩra aanake acio angĩ othe. Rĩu mũmaikaria agĩtĩkĩria mathiĩ na mbere kũrĩa irio cia mboga handũ ha iria mũthamaki aamaheaga.
Thutha wa mĩaka ĩtatũ gũthira, aanake acio othe ethĩ magĩtwarũo he Nebukadinezaru. Na thutha wa kwaria nao-rĩ, mũthamaki akĩona Danieli na arata ake atatũ atĩ nĩo maarĩ ogĩ makĩria. Rĩu akĩmatwara nyũmba-inĩ ya mũthamaki mamũteithagie. Na o hĩndĩ ĩrĩa mũthamaki angĩoririe Danieli, Shadraka, Meshaka na Abedinego ciũria kana ũndũ mũritũ wa kũgia-rĩ, maakoragũo moĩ maita 10 gũkĩra ago na aragũri ake othe.
Danieli 1:1-21.
Ciũria
- Aanake aya ana mbica-inĩ ino-rĩ, nĩa, na makoretwo Babuloni nĩkĩ?
- Nĩ mũbango ũrĩkũ Nebukadinezaru aarĩ naguo wa aanake acio ana, na aathire ndungata ciake ciĩke atĩa?
- Danieli oririe etĩkĩrio eke atĩa ũndũ wĩgiĩ irio na maĩ nĩ ũndũ wake na arata ake atatũ?
- Maarĩkia kũrĩa irio cia mboga matukũ ikũmi-rĩ, Danieli na arata ake atatũ-rĩ, maagĩire na ngũraani ĩrĩkũ he acio angĩ othe?
- Danieli na arata ake atatũ-rĩ, mokire kwĩona marĩ nyũmba ya mũthamaki atĩa, na nĩ njĩra ĩrĩkũ maarĩ ega gũkĩra ago na andũ arĩa ake ogĩ?
Ciũria ingĩ
- Thoma Danieli 1:1-21.
Tũbatairio nĩ kwĩhotora atĩa angĩkorũo nĩ tũgũtoria magerio ma mwĩrĩ? (Dan. 1:8; Kĩam. 39:7, 10; Gal. 6:9)
Nĩ na njĩra irĩkũ andũ ethĩ ũmũthĩ mangĩgerio kana kũhatĩrĩrio nĩ maũndũ marĩa monagwo nĩ andũ amwe ta “marĩ mega”? (Dan. 1:8; Thim. 20:1; 2 Kor. 6:17-7:1)
Ũhoro ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa Biblia wa aanake ana ethĩ Ahibirania ũgũtũteithia atĩa ũndũ wĩgiĩ kũgĩa na gĩthomo kĩa ũndũire? (Dan. 1:20; Isa. 54:13; 1 Kor. 3:18-20)


text:
Thomas Edison
Thomas Edison
Mundu wa bururi wa US. Mũthungudi wa indo nyingi. ni Mũthungudi wa Ngirobu ya thitima ya mbere ya mũũkano.
Ũthungundi wake ni watumire agiye ngumo muno. umuthi atuaria a ũthungundi nginya nimatumarigira ritwa ria Edison taitoini ya artiko ciao. Ngerekena ni artiko itagwo "Kwĩruta gũtuwĩka Edison?".
Edison ni athungunda na njira ya kugeria guthunda indo nyingi ikuhaniririe[1] na niwe ithe wa uthungundi wa gukorwo na ricirie na guthunda ukihitagia maingi utegutigithiria. Edison niari na wendo na pacioni ya wira wake athungundaga atekurora riua kana nirithuire, kana kwina matũ ma kuhahura iguta.
Kũgwete
1. Kwĩruta gũtuwĩka Edison? Ũria ũmenyeri wa mundu mwene ũcenjagia ũhoteki wa ũgunduri mũtũrakania, Kĩũgano kĩa ndigir ya mũgo - Druid DIME 2010


text:
RŨGANO RWA 63
Suleimani Mũthamaki Mũũgĩ
SULEIMANI aarĩ kamwana ka muumo rĩrĩa aatuĩkire mũthamaki. Nĩ eendete Jehova, na akarũmĩrĩra ũtaari mwega ũrĩa ithe Daudi aamũhete. Jehova nĩ aakenirio nĩ Suleimani, na kwoguo ũtukũ ũmwe akĩmwĩra na njĩra ya kĩroto atĩrĩ: ‘Ta hoya kĩrĩa ngũkũhe.’
Suleimani agĩgĩcokia atĩrĩ: ‘Jehova Ngai wakwa, niĩ ndĩgĩtariĩ ota kaana kanini ndirĩ na ũũgĩ wa kũmenya ũrĩa ingĩthamaka. He ngoro ĩĩna ũũgĩ wa gũcirĩra andũ aku hotage gũkũũrana wega na ũũru.’
Jehova nĩakenirio nĩ ihoya rĩa Suleimani. Nĩ ũndũ ũcio Akiuga ũũ: ‘Tondũ nĩwahoya ũũgĩ, na ndũnehoera atĩ ũtũũre muoyo matukũ maingĩ, kana kwĩhoera ũtonga, nĩndakũhe ngoro ĩĩ na ũũgĩ, gũkĩra mũndũ o wothe wanatũũra. O na ningĩ indo iria ũtahoete o nacio nĩndakũhe, nacio nĩ ũtonga na gwĩkĩrĩrũo.’
Hĩndĩ ĩo atumia erĩ magĩũka kũrĩ Suleimani marĩ na thĩna mũnene mũno. Ũmwe akiuga: ‘Niĩ na mũtumia ũyũ tũtũũraga nyũmba ĩmwe, nĩ ndĩraciarire kahĩĩ na thikũ igĩrĩ ciahĩtũka mũtumia ũyũ ũngĩ o nake araciara kahĩĩ. Rĩu ũtukũ kaana gake karakua. Na rĩrĩa ndĩrakomete, araiga kaana gake gakuũ harĩa ndĩrakomete na aroya gakwa. Rĩrĩa ndĩrokĩrire ndarora kaana kau gakuũ, ndĩrona atĩ ti gakwa.’
Nake mũtumia ũcio ũngĩ akiuga: ‘Aca! No rĩrĩ kaana gaka ke muoyo nĩko gakwa, nako kaana kau gakuũ nĩko gaku!’ Mũtumia ũrĩa wa mbere akiuga atĩrĩ: ‘Aca! Kaana gaka gakuũ nĩko gaku, nako kaana kau ke muoyo nĩko gakwa!’ Ũguo nĩguo atumia acio maakararanagia. Rĩu-rĩ, Suleimani egwĩka atĩa?
Agĩtũmanĩra rũhiũ rũa njora, na rĩrĩa rũokire akiuga ũũ: ‘Atũraniai kaana gaka ke muoyo njatũ igĩrĩ, mũnengere mũtumia ũmwe rũatũ rũmwe, nake mũtumia ũrĩa ũngĩ mũmũnengere rũu rũngĩ.’
Mũtumia ũrĩa waarĩ mwene kaana agĩkayũrũrũka akiuga, ‘Aca! Ndagũthaitha ndũgakorage. Mũnengerei kaana kau ke muoyo!’ Mũtumia ũcio ũngĩ akiuga atĩrĩ: ‘Gatingĩtuĩka gakwa kana gaku; reke gaatũranio njatũ igĩrĩ.’
Hĩndĩ ĩyo Suleimani agĩcokia: ‘Nengerai ũcio kaana kau ke muoyo; menyai mũkorage o na atĩa; ũcio nĩwe nyina wako.’ Suleimani aamenyire ũndũ ũcio tondũ nyina wa kaana kũna nĩ aakendete mũno tondũ nĩ etĩkĩrire gũtigĩra mũtumia ũcio ũngĩ kaana kau handũ ha koragwo. Rĩrĩa andũ maigwire ũrĩa Suleimani aatuire cira ũcio mũritũ, magĩgĩkena mũno nĩ kũgĩa na mũthamaki mũũgĩ.
Ihinda-inĩ rĩa wathani wa Suleimani, Ngai akĩrathima andũ na ũndũ wa gũtũma tĩĩri ũkũrie ngano nyingĩ na thaĩri, thabibũ na ngũyũ na irio ingĩ cia mĩthemba ĩngĩ. Andũ mehumbaga nguo njega na magatũũra thĩinĩ wa nyũmba njega. Kwarĩ na indo nyingĩ njega makĩria cia kũigana andũ othe.
1 Athamaki 3:


text:
wikiHow:Gikuyu wikiHow Project
EditWirute Gikuyu
Kûmenya rûthiomi rwaku nîkîndû kîega mûno na ningî ûngîmenya thiomi cia ndûûrîrî ingî, wee wina kîheo kîa bata mûno.
Mbere menya rûthiomi rwaku, na ûrute ciana ciaku ruthiomi rûu. Ucoke ûmarute thiomi ingî.
Kûrî maûndû maingî mûno tûtoî maarî mega matukû ma tene.Nonyende wee ûrathoma ndûmîrîri îno, wîrutîre tûheane kîrîra na ûûgi kûrî andû othe mooî rûthiomi rûrû.
EditHonge
-Irio -Mathaako -Marebeta -Ng'ano -Nyîmbo -ûûgi (technology) -ûrîmi
Article Info
Categories: WikiHow Language Projects
Thanks to all authors for creating a page that has been read 739 times.


text:
RŨGANO RWA 13
Iburahimu—Aarĩ Mũrata wa Ngai
MWENA ũmwe ũrĩa andũ maathire gũtũũra thutha wa Kĩguũ wetagwo Uru. Watuĩkire itũũra rĩ igweta rĩarĩ na nyũmba imwe thaka. No ĩndĩ andũ a kũu maathathayagia ngai itarĩ cia ma. Ũguo noguo kwarĩ thĩinĩ wa Babeli. Andũ a Uru na Babeli matiahanaga ta Nuhu na mũriũ wake Shemu, arĩa maathiaga na mbere gũtungatĩra Jehova.
Mĩaka 350 thutha wa kĩguũ-rĩ, Nuhu ũrĩa waarĩ mwĩhokeku agĩgĩkua. Mĩaka ĩĩrĩ tu yaahĩtũka-rĩ, mũndũ ũyũ ũrona mbica-inĩ agĩciarũo. Aarĩ mũndũ wa bata mũno he Ngai. Rĩĩtwa rĩake rĩarĩ Iburahimu. Atũũraga na famĩlĩ yake itũũra-inĩ rĩu rĩa Uru.
Mũthenya ũmwe Jehova akĩĩra Iburahimu: ‘Uma Uru na ũtige andũ anyu, ũthiĩ bũrũri ũrĩa ngũkuonia.’ Rĩu-rĩ, Iburahimu nĩaathĩkĩire Ngai na agĩtigana na mũtũũrĩre mwega kũu Uru? Ĩĩni, nĩguo ekire. Tondũ Iburahimu hingo ciothe nĩaathĩkagĩra Ngai-rĩ, nĩkĩo gĩatũmire etwo mũrata wa Ngai.
Amwe a famĩlĩ ya Iburahimu maathire hamwe nake rĩrĩa oimire Uru. Tera ithe wake maathire hamwe. O ũndũ ũmwe na Loti mũriũ wa mũrũ wa nyina. O na ningĩ Iburahimu agĩthiĩ na Sara mũtumia wake. Ihinda rĩahĩtũka-rĩ, othe magĩkinya handũ hetagwo Harani, harĩa Tera aakuĩrĩire. Maarĩ kũraya mũno kuuma Uru.
Thutha wa ihinda inyinyi kũhĩtũka Iburahimu na nyũmba yake makiuma Harani magĩkinya bũrũri wetagwo Kanaani. Jehova akiuga: ‘Ũyũ nĩguo bũrũri ũrĩa ngahee ciana ciaku.’ Iburahimu aikarire Kanaani na atũũraga hema-inĩ.
Ngai akĩambĩrĩria gũteithia Iburahimu ũũ atĩ akĩgĩa na rũru rũnene rwa ng’ondu na nyamũ ingĩ o na ndungata magana maingĩ. No we na Sara matiigana kũgĩa na ciana ciao kĩũmbe.
Rĩrĩa Iburahimu aarĩ na ũkũrũ wa mĩaka 99, Jehova akĩmũĩra: ‘Ndakwĩra atĩ nĩ ũgatuĩka ithe wa andũ a ndũrĩrĩ nyingĩ.’ Ũndũ ũyũ ũngĩahotekire atĩa tondũ rĩu Iburahimu na Sara maarĩ akũrũ mũno akũgĩa na mwana?
Kĩambĩrĩria 11:


text:
Hihi Ũrĩ Wamenya?
Tene marikabu ciathondekagwo atĩa itikaingĩrie maĩ?
Mũndũ ũmwe ũthuthuragia ũrĩa marikabu cia tene ciathondekagwo wĩtagwo Lionel Casson, nĩ aatarĩirie ũrĩa aaki a marikabu hĩndĩ ya Roma meekaga. Magĩaka marikabu, “maanyitithanagia mbaũ ciothe na rami thĩinĩ na nja, magacoka makanyorokia mĩena yothe ya nja na rami, thutha ũcio makahaka rami ĩngĩ thĩinĩ.” O na mbere ya Aroma, Ababuloni na Akadia maahũthagĩra rami gũthondeka marikabu nĩguo itikaingĩrie maĩ.
Rĩandĩko rĩa Kĩambĩrĩria 6:14, nĩ rĩgwetete mwakĩre wa mũthemba ta ũcio.
Kũrĩ mĩthemba ĩĩrĩ ya rami, ya gĩcũrũcũrũ na ĩngĩ nyũmũ. Athondeki a tene a marikabu maahũthagĩra ĩyo ya gĩcũrũcũrũ gũthondeka marikabu ciao. Rami ĩyo yaacokaga ĩkoma na ĩkanyitana ũndũ marikabu itangĩaingĩririe maĩ.
Mabũrũri-inĩ marĩa Bibilia yaandĩkĩirũo, rami yarĩ nyingĩ. Gĩtuamba gĩa Sidimu kĩrĩa kĩrĩ hakuhĩ na Iria rĩa Cumbĩ “kĩaiyũire mĩthima ya rami.”—Kĩambĩrĩria 14:10.
Tene thamaki ciekagwo atĩa nĩguo itigathũke?
Ihinda-inĩ iraya, thamaki ikoretwo irĩ irio cia bata mũno. Arutwo amwe a Jesu maarĩ ategi a thamaki iria-inĩ rĩa Galili, mataanambĩrĩria kũhunjagia nake. (Mathayo 4:18-22) Thamaki imwe iria ciategagwo hĩndĩ ĩyo, ciatwaragwo “iganda-inĩ” iria ciakoragwo hakuhĩ.
Njĩra imwe ciahũthagĩrũo hĩndĩ ya tene itũũra-inĩ rĩa Galili cia kũiga thamaki itigathũke, no ihũthagĩrũo nginya ũmũthĩ mabũrũri-inĩ mamwe. Thamaki ciatarũragwo ikarutwo nyama cia nda, igĩcoka gũthambio. Ibuku rĩtagwo Studies in Ancient Technology, nĩ rĩtaarĩirie ũrĩa maacokaga mageka, riugaga ũũ: “Ciathigithagwo huhĩrio-inĩ, kanua-inĩ, na ngothi-inĩ na cumbĩ ũtarĩ mũhinyu. Ciaragĩrũo makĩndũ thĩ, igacoka ikaiganĩrĩrũo ihakanĩtio na mahiga manene ma cumbĩ na ikahumbĩrũo igũrũ na makĩndũ mangĩ. Ciaikaraga ũguo mĩthenya ĩtatũ nginya ĩtano igacoka ikagarũrũo, igaikara rĩngĩ ihinda o ta rĩu. Hĩndĩ ĩyo, maĩ mothe ma mwĩrĩ makaniara biũ na cumbĩ ũkaingĩra nyama-inĩ. Thutha ũcio thamaki ciakoragwo ciũmagarĩte biũ.”
Tũtingĩmenya thamaki ciaikaraga ihinda rĩigana atĩa thutha wa kũũmithio ũguo. No tondũ Amisiri a tene nĩ meendagia thamaki bũrũri wa Suriata, no mũhaka akorũo nĩ ciaikaraga ihinda iraya ciomithio na njĩra ĩyo.


text:
Kũrĩa Kũhũragĩrũo Nguo Betheli: Kuuma Tũtaurũ twa Kũhuura Indo Riiko Nginya Tai Iria Hũthũ Biũ.
O mwaka, anake na airĩtu ethĩ mahũthagĩra hinya na mahinda mao thĩinĩ wa wabici ya rũhonge ya Aira a Jehova ya Amerika (US), kũhũũra hakuhĩ tani 1,800 cia nguo, wĩra ũrĩa ũrutagĩrũo mĩciĩ-inĩ itatũ ĩrĩa ĩrĩ Brooklyn, Patterson, na Wallkill ĩrĩa ĩrĩ New York. Mũigana ũcio wiki tu nĩ wa kũgegania. Kĩrĩa gĩtũmaga wĩra ũcio ũkorũo ũrĩ wa mwanya mũno, nĩ mĩthemba mĩingĩ ya nguo iria irutagĩrũo wĩra.
O mũthenya wa wĩra andũ arĩa maikaraga nyũmba icio cia Betheli, nĩ matwaraga nguo makĩria ma 11,000 kũrĩa ihũũragĩrũo.
Ningĩ no gũtwaragwo indo na nguo ingĩ cia mĩthemba mĩingĩ mũno, hamwe na macuka, taurũ, mĩrĩngĩti, aburoni iria ciĩkĩragwo nĩ andũ a riiko, na indo iria ihũthagĩrũo gũthambia thĩ. Indo icio ciothe nĩ ibataraga gũthaambio, kũũmithio, gũcokerio ene kana harĩa hangĩ ciagĩrĩire. Indo ta tũtaurũ twa kũhuura tũhũũragwo tũrĩ hamwe, no buraũthi na tai iria hũthũ ihũũragwo irĩ ĩmwe ĩmwe.
Arĩa marutaga wĩra ũcio wa nguo, nĩ maroraga ciothe kana kũrĩ itarũkĩte kana ikoima ibungo. Angĩkorũo nĩ harĩ irabatara gũcokio ibungo nĩ harĩ macini ĩrutaga wĩra ũcio, kana igacokio na moko. Angĩkorũo nĩ harĩ ĩrabatara gũtumwo, kana gwĩkwo ũndũ ũngĩ, nĩ harĩ andũ marĩ na ũmenyeru marutaga wĩra ũcio.
Nĩguo mahote kũmenya makiri ma nguo iria irarutĩrwo wĩra, nĩ harĩ macini ĩciĩkagĩra namba. Namba icio nĩ ihotithagia macini gũthurania nguo nĩguo ithambio, ihũrũo bathi, na icokerio ene arĩa makoragwo marĩ thĩinĩ wa famĩlĩ ĩyo ya Betheli ya Amerika (US).
Aruti wĩra eerũ nĩ mamenyeragio nĩ arĩa marĩ na ũmenyeru mũingĩ. Mũndũ ũramenyerio no onio kũruta mawĩra matiganĩte ta 20. Wĩra ũmwe wonekaga ta wĩ mũhũthũ no nĩ woyaga ihinda kũũmenya nĩ kũruta maroro nguo-inĩ. Andũ arĩa maramenyerio no nginya magĩe na ũmenyo mũrikĩru wĩgiĩ ndigi iria ithondekete nguo na mamenye nĩ indo irĩkũ ingĩhũthĩrũo kũmĩhũũra na ũrĩa yagĩrĩire kũhũũrũo.
Tajh ũrĩa ũrutĩte wĩra ũcio wa nguo mwaka ũmwe na nuthu oigaga ũũ igũrũ rĩgiĩ andũ arĩa marutithanagia wĩra: “Ũrata witũ nĩ mwega mũno, na kũrutithania wĩra na andũ a mĩrerere ngũrani nĩ ũndũ ũrĩ gĩkeno mũno.” Shelly mũruti wĩra ũngĩ oigaga ũũ: “Nĩ gĩtĩo kĩnene tũrĩ nakĩo harĩ gũteithĩrĩria famĩlĩ itũ ya Betheli yoneke ĩrĩ ya mwanya.”


text:
RŨGANO RWA 39
Rũthanju Rwa Haruni Gũkũra Mahũa
RORA mahũa na matunda meru ma ndothi marakũra rũthanju-inĩ. Rũrũ nĩruo rũthanju rwa Haruni. Mahũa maya na matunda maya meru maakũrire ũtukũ o ũmwe rũthanju-inĩ rwa Haruni. Reke tũmenye gĩtũmi.
Rĩu Aisrali nĩ macangacangĩte werũ-inĩ gwa kahinda wee. Andũ amwe matirona Musa agĩrĩire gũtuĩka mũtongoria wao, o na kana Haruni atuĩke mũthĩnjĩri-Ngai-mũnene. Kora nĩwe ũrona arĩguo, o ũndũ ũmwe na Dathani, Abiramu hamwe na atongoria a andũ 250. Acio othe mokire makĩĩra Musa ũũ: ‘Rĩu ningĩ makĩria ũkwenda gwĩtũũgĩria wĩtue mũnene witũ?’
Musa akĩĩra Kora na arũmĩrĩri ake: ‘Rũciũ kĩroko-rĩ, oyai ngĩo cianyu na mwĩkĩre ũbumba. Mũcoke mũke hekarũ-inĩ ya Jehova. Nĩ rĩo tũkũona ũrĩa Jehova e gũthura.’
Mũthenya ũyũ ũngĩ Kora na arũmĩrĩri ake 250 magĩũka hekarũ-inĩ. Angĩ aingĩ magĩũka kũnyita gĩkundi kĩu mbaru. Jehova akĩrakara mũno. Nake Musa akiuga, ‘Eherai haha hema-inĩ cia andũ aya aaganu. Mũtikanahutie kĩndũ o na kĩmwe kĩao.’ Andũ magĩthikĩrĩria, makĩehera gĩikaro-inĩ kĩu gĩa Kora, Dathani na Abiramu.
Nake Musa akiuga atĩrĩ: ‘Ũndũ ũyũ nĩguo ũkũmenyithania nũũ Jehova aathurĩte. Thĩ ĩgwathamia kanua kayo, ĩmerie andũ aya aaganu.’
Musa arĩkia kwaria o ũguo-rĩ, thĩ ĩgĩatũka. Hema ya Kora na indo ciake ciothe na Dathani na Abiramu na arĩa othe marĩ hamwe nao makĩhorokera nayo thĩ ĩkĩmathika. Rĩrĩa andũ maiguire kĩrĩro rĩrĩa andũ mameragio nĩ thĩ-rĩ, makĩanĩrĩra makiuga: ‘Ũrai! Thĩ yahota gũtũmeria o na ithuĩ!’
Kora na arũmĩrĩri ake 250 maarĩ hakuhĩ na hekarũ. Rĩu Jehova agĩtũma mwaki, na othe makĩhĩa magĩthira. Jehova akĩĩra Eleazaru mũrũ wa Haruni oe ngĩo icio cia gũcinĩrũo ũbumba cia andũ acio makuĩte na athondeke kabati gaceke gakũhumbĩra kĩgongona. Gĩkunĩko gĩkĩ gĩa kĩgongona gĩgũtuĩka mũkana harĩ Aisiraeli atĩ hatirĩ mũndũ ũngĩ tiga Harũni na ciana ciake mangĩatuĩkire athĩnjĩri-Ngai a Jehova.
Jehova arenda kũonania wega atĩ no Harũni na ciana ciake tu aathurĩte matuĩke amũthĩnjĩri. Kwoguo akĩĩra Musa: ‘Ĩtia atongoria a nyũmba cia Isiraeli o mũndũ arehe rũthanju rũake. Nyũmba ya Lawii, Haruni arehe rũthanju rũake. Nacio thanju icio ũciige hekarũ-inĩ mbere ya ithandũkũ rĩa kĩrĩkanĩro. Rũthanju rũa mũndũ ũrĩa thurĩte atuĩke mũthĩnjĩri rũgũkũra mahũa.’
Rũciinĩ rũrũ rũngĩ Musa arora-rĩ, hĩ, rũthanju rũa Haruni rũathundũkĩte mahũa na matunda meru ma ndothi! Rĩu-rĩ, nĩ wakĩona kĩrĩa gĩatũmire Jehova atũme rũthanju rũa Haruni rũthundũke mahũa?
Ndari 16:


text:
Ndwari thithitemu
Ndwari thithitemu
Matemo
Ndwari thithitemu ni ikoragwo ĩĩ mananja wa handiwea. Ĩrutaga wira uyu igitumira gikundi kĩa programu kana sofutiwea.
Ndwari thithitemu ikoragwo thokoini
Ndwari thithimu igĩri ĩtumagirwo mũno komputaini cia PC nĩ Windows(Ndirisha) na Linux. Microsoft nĩ ĩrekerie thokoini ndwari thithitemu ya Windows 8 (Ndirisha 98) mweriinĩ wa Octomber 2012.
ĩturanĩro cia Ndwari thithitemu Ndwari thithitemu nikoragwo na ĩturanĩro nyingĩ ta Driver/s (Terevi), Kernel (ngorono).


text:
Original Lyrics Here
(Sung in Gikuyu (Kikuyu))
Muturire uyu ni muritu ma Ngai baba
tondu kuri maundu meri itahotanagiria
gukenia Ngai na gukenia andu ndihotaga
na niguo andu meendire gukenio gukira Ngai
Chorus
korwo gwika wendo waku kwirutagwo ta ikinya
ingiraraga ngiiruta ikinya ndikanahitie
no ni kugia ndugu nawe na guguthingata
kaba ndugu yaku ngai ni iri na uumithio
ndanageria gwika wega na guthinga muno
nigetha ngenie Ngai na tuiguithanie na andu
matikenagio noguo moigaga ndi mwitei
ti itheru gukenia Ngai tikuo Gukenia andu
na ti itheru gutire ukenagia Ngai na andu
Yusufu onire kioneki akiira ariu a nyina
mamumenire na makimutuara thuguriine
nake ngai tondu maari ndugu akihingia kioneki
na tondu wa kwaga gwika uria mundu endaga
nigutumite ngie ndugu nene na munyumbi
na tondu………………………………………..?
nguria korwo ndatwika mwihia uunginjika atia


text:
Injiniarini
Injiniarini
Contents
Matemo[edit | edit source]
Injiniarini ni mathomo makoragwo na maugi maingi ta ma erektroniki, thitima, mekaniko, mithaiga, waki, betoro na mangi maingi.
Injiniarini na maica ma Omũthenya[edit | edit source]
Omũthenya mũndũ ni atũmagira ĩndo ithondeketwo na ũgĩ wa Injiniarini. andu angi mokira nimaturagira gasi cũka kana thitovu kuruga ici ni itumagira ugi wa mekaniko na thayathi ya ũthagia. Maguta matawa na gasi ithondekagwo na ũgĩ wa injiniarini ya mĩthaiga. thitovu na gasi cũka ithodekagwo na ũgĩ wa na macini cia injiriani ya mekaniko.
Ūgĩ wa Injiniarini[edit | edit source]
Injiniarini itumagira ũgĩ na umenyo wa thayathi, ũcuumi, social ni getha gukurura na gwaka macini, thithitemu na material [[1]]. Injiniarini ithondekaga macini iria ari tekinoronji.Tekinoronjĩ ĩthondekagwo na ũgĩ wa thayathi [[2]]. Injiniarini ithondekaga macini cia kwendio na kũogwo ũgĩ wa ũcuumi ni wedekanaga ni getha guthondeka macini ikwendeka.
Stagi cia injiniarini cia kĩndu kĩa Tekinoronjĩ[edit | edit source]
Maũgĩ mothe ma injiriaini makoragwo makirumira stagi ici guthondeka kindu: ũthuthuria wa thithitemu, gũkurura thithitemu na gwaka kwa thithitemu.
Buremuwaki ya Injiarini[edit | edit source]
kwi buremuwaki cia ki thiori thondeka. Buremuwaki imwe ya muthemba banga thiori rainina kuma iria cia njumura ngiya ira iundu nyene[3].
Thiori njumura   thiori cia iundu nyene.
Thiori cia njumura nicio itumagigirwo gwaka thiori cia iundu nyene. Thiori ya njumura yeretha maundu maingi kwi thiori ya iundu nyene.
Haria Hagwete[edit | edit source]
1. Engineering http://en.wikipedia.org/wiki/Engineering gūthomwo 31/5/2012
2. Thayathi na tekinonji http://ki.wikipedia.org/wiki/Thayathi_na_teknoloji gūthomwo 25/5/2012
3. Jacobson na edersen, Injiniarini thayathi na kiihari 2003


text:
Ũhoro Mwega Kuuma Kũrĩ Ngai
Ũrĩa Ũngĩgunĩka nĩ Broshua Ĩno
Broshua ĩno nĩ ĩgũgũteithia ũkenere kwĩruta ĩmwe kwa ĩmwe kuuma Kiugo-inĩ kĩa Ngai, Bibilia. Thoma wone ũrĩa ũngĩhũthĩra Bibilia yaku gũthoma Maandĩko.
Ũhoro Ũrĩa Mwega nĩ Ũrĩkũ?
Thoma wone ũhoro kuuma kũrĩ Ngai nĩ ũrĩkũ. Nĩkĩ nĩ wa mĩtũkĩ ũmũthĩ, na twagĩrĩirũo nĩ gwĩka atĩa.
Ngai Nũũ?
Hihi Ngai nĩ arĩ rĩĩtwa na nĩ atũrũmbũyagia?
Hihi Kũna Ũhoro Ũrĩa Mwega Uumĩte Kũrĩ Ngai?
Tũngĩmenya atĩa atĩ Bibilia nĩ ya ma?
Jesu Kristo Nũũ?
Wĩrute kĩrĩa gĩatũmire Jesu akue, ũkũũri nĩ kĩĩ, na ũrĩa Jesu areka mahinda-inĩ maya.
Muoroto wa Ngai Harĩ Thĩ nĩ Ũrĩkũ?
Bibilia nĩ ĩtaarĩirie kĩrĩa gĩatũmire Ngai ombe thĩ, rĩrĩa mĩnyamaro ĩgaathira, na ũrĩa ũtũũro ũgaakorũo thĩinĩ wa thĩ njerũ.
Kũrĩ na Kĩĩrĩgĩrĩro Kĩrĩkũ Harĩ Arĩa Makuĩte?
Gũthiaga atĩa harĩ mũndũ rĩrĩa akua? Hihi nĩ tũkona endwa aitũ arĩa makuĩte?
Ũthamaki wa Ngai nĩ Kĩĩ?
Ũthamaki wa Ngai nĩ kĩĩ, na nĩ maũndũ marĩkũ ũkaahingia?
Ngai Etĩkĩrĩtie Maũndũ Moru na Mĩnyamaro Nĩkĩ?
Maũndũ moru maambĩrĩirie atĩa, na Ngai etĩkĩrĩtie mĩnyamaro nĩkĩ nginya ũmũthĩ? Hihi mĩnyamaro nĩ ĩgaathira?
Famĩlĩ Yaku Ĩngĩgĩa na Gĩkeno Atĩa?
Jehova, Ngai ũrĩa mũkeni, endaga famĩlĩ igĩe na gĩkeno. Thoma wone ũtaaro ũrĩa Bibilia ĩheaga athuri, atumia, aciari, na ciana.
Ũngĩkũũrana Ũthathaiya wa ma Atĩa?
Hihi ndini ya ma no ĩmwe? Wĩcirie ũhoro wa marũũri maya matano marĩa mangĩgũteithia gũkũũrana ũthathaiya wa ma.
Mawatho ma Bibilia Matũgunaga Atĩa?
Jesu nĩ aatarĩirie kĩrĩa gĩtũmaga tũbatare ũtongoria na akĩrutana ũhoro wĩgiĩ mawatho merĩ ma Bibilia marĩa oigire atĩ nĩ ma bata mũno.
Ũngĩkuhĩrĩria Ngai Atĩa?
Wĩrute ũmenye kana Ngai nĩ athikagĩrĩria mahoya mothe, ũrĩa twagĩrĩirũo nĩ kũhoya, na maũndũ mangĩ marĩa tũngĩka nĩguo tũkuhĩrĩrie Ngai.
Ndini Igeekwo Atĩa?
Hihi nĩ gũgaakinya hĩndĩ andũ othe thĩinĩ wa thĩ magaacokanĩrĩrio mathathaiyagie Ngai ũmwe?
Ngai Akoragwo na Ithondeka Nĩkĩ?
Bibilia nĩ ĩtaarĩirie nĩkĩ Akristiano a ma magĩrĩirũo gũkorũo marĩ ithondeka, na ũrĩa mangĩka ũguo.
Wagĩrĩirũo Gũthiĩ na Mbere Nĩkĩ?
Ũmenyo wa Ngai ũrĩa ũgĩte naguo ũngĩguna arĩa angĩ atĩa? Nĩ ũkuruhanu ũrĩkũ ũngĩkenera hamwe na Ngai?
Ũhoro Makĩria Intaneti-inĩ
Ngai Hihi nĩ Arĩ Rĩĩtwa?
Ngai nĩ arĩ marĩĩtwa maingĩ ma ũnene, ta Mwene Hinya Wothe, Mũũmbi, na Mwathani. No rĩĩtwa rĩa Ngai rĩhũthĩrĩtwo makĩria ma maita 7,000 Bibilia-inĩ.


text:
Rũgano rwa 108: Me Njĩra-inĩ Merekeire Dameski
Wee-rĩ, nĩ ũũĩ nũũ ũkomete haha thĩ? Ũyũ nĩ Saulu. Ta ririkana, ũyũ nĩwe ũrĩa waikarĩrĩirie nguo cia andũ arĩa maahũrire Stefano na mahiga. Ta rora ũtheri ũcio mũkengu! Kaĩ kũrekĩka atĩa?
Thutha wa Stefano kũũragwo-rĩ, Saulu aatongoririe kũhĩta arũmĩrĩri a Jesu amanyarire. Aathiaga nyũmba o nyũmba akĩmarutũrũraga na kũmaikithia korokoro-inĩ. Aingĩ a arutwo maahurunjũkĩire matũũra-inĩ mangĩ na magĩthiĩ na mbere kũhunjia “ũhoro mwega.” No ĩndĩ Saulu aathire matũũra-inĩ mangĩ gwetha arũmĩrĩri a Jesu. Rĩu e njĩra-inĩ erekeire Dameski. No rĩrĩ, e njĩra-inĩ agĩthiĩ, ũndũ wa magegania ũgĩkĩka:
O rĩmwe ũtheri kuuma igũrũ ũkĩarĩra Saulu mĩena yothe. Akĩgwa thĩ, ta ũrĩa tũrona haha. Rĩu akĩigua mũgambo woiga: ‘Saulu, Saulu! Ũnyariraga nĩkĩ?’ Andũ arĩa matwaranĩte na Saulu makĩona ũtheri na makĩigua mũgambo, no matiataũkĩirũo nĩ ũrĩa kweragwo.
‘Wee nĩwe ũ, Mwathani?’ Saulu akĩũria.
Mũgambo ũkiuga ũũ, ‘Nĩ niĩ Jesu ũrĩa ũnyariraga.’ Jesu oigire ũguo nĩũndũ rĩrĩa Saulu anyarira arũmĩrĩri a Jesu-rĩ, eiguaga ta arĩ we mwene ũranyarirũo.
Saulu agĩkĩũria atĩrĩ: ‘Ngũgĩĩka atĩa, Mwathani?’
Jesu agĩkiuga atĩrĩ, ‘Ũkĩra ũtonye Dameski. Kũu nĩkuo ũrĩmenyithio maũndũ marĩa mothe wathĩrĩirũo wĩkage.’ Rĩrĩa Saulu aarũgamire na kũhingũria maitho-rĩ, ndahotire kuona o na atĩa. Nĩ mũtumumu! Kwoguo andũ arĩa maarĩ nake makĩmũnyita guoko mamwerekeirie Dameski.
Rĩu Jesu akĩarĩria ũmwe wa arutwo ake kũu Dameski, akĩmwĩra: ‘Anania, ũkĩra. Ũthiĩ ũkinye njĩra ĩrĩa ĩĩtagwo Njĩra Nũngarũ. Nyũmba-inĩ ya Judasi ũrie mũndũ ũgwĩtwo Saulu. Ndĩmũthurĩte atuĩke ndũngata yakwa ya mwanya.’
Nake Anania agĩathĩka. Rĩrĩa agomanire na Saulu, akĩmũigĩrĩra moko na akiuga: ‘Mwathani nĩwe wandũma nĩ getha ũcoke kuona, na ũiyũrũo nĩ roho mũtheru.’ Na kahinda o kau tũnyamũ tũtariĩ ta ngaracũ tũkĩgũa kuuma maitho-inĩ ma Saulu, na agĩgĩcoka kuona rĩngĩ.
Saulu nĩahũthĩrirũo na njĩra nene mũno ahunjĩrie andũ a ndũrĩrĩ nyingĩ. Aacokire kũmenyekana ta mũtũmwo Paulo, ũrĩa tũkwĩruta ũhoro wake makĩria. Ĩndĩ mbere, reke tuone ũrĩa Ngai aatũmire Petero eke.
Atũmwo 8:1-4; 9:1-20; 22:6-16; 26:8-20.
Ciũria
- Saulu ekire atĩa thutha wa Stefano kũũragwo?
- Rĩrĩa Saulu aarĩ njĩra-inĩ erekeire Dameski, nĩũndũ ũrĩkũ wa magegania wekĩkire?
- Jesu eerire Saulu eke atĩa?
- Jesu aathire Anania eke atĩa, na Saulu aahotire kuona rĩngĩ atĩa?
- Saulu aacokire kũmenyekana na rĩĩtwa rĩrĩkũ, na aahũthĩirũo atĩa?
Ciũria ingĩ
- Thoma Atũmwo 8:1-4.
Nĩ atĩa kĩhuhũkanio gĩa kũnyarirũo kĩrĩa kĩahutirie gĩkundi kĩerũ kĩa Akristiano kĩahotithirie gũtheremia wĩtĩkio wa Akristiano, na nĩ ũndũ ũrĩkũ ũhaanaine ũguo wĩkĩkĩte mahinda-inĩ maya? (Atũm. 8:4; Isa. 54:17)
- Thoma Atũmwo 9:1-20.
Jesu aaguũranĩirie ndũmĩrĩri irĩkũ ithatũ iria abangĩire Saulu? (Atũm. 9:15; 13:5; 26:1; 27:24; Rom. 11:13)
- Thoma Atũmwo 22:6-16.
Tũngĩhana ta Anania atĩa, na nĩkĩ ũndũ ũyũ nĩ wa bata? (Atũm. 22:12; 1 Tim. 3:7; 1 Pet. 1:14-16; 2:12)
- Thoma Atũmwo 26:8-20.
Kũgarũrũka kwa Saulu gũtuĩka Mũkristiano kũngĩũmĩrĩria atĩa arĩa maikarainie na arĩa matarĩ etĩkia ũmũthĩ? (Atũm. 26:11; 1 Tim. 1:14-16; 2 Tim. 4:2; 1 Pet. 3:1-3)


text:
Nĩkũ Tũũmba Kwona Macokio ja Biũria bia Bata Mũtũũrĩrene?
No twone macokio kĩrĩ . . .
cayanci?
antũ baboome?
Bibiria?
MWANDĨKI ŨMWE WA BIBIRIA ERĨRE MŨRUNGU
“Mpa ũũme . . . Nteto irĩa cionthe waragia nĩ cia mma.” —Zaburi 119:144, 160, Kimeru Bible, 2010.
Bibiria nĩcokagia biũria bia antũ mirioni inyingĩ.
Wenda kwĩthĩrwa ũrĩ ũmwe wabo?
Gĩtuo kĩa Intaneti kĩa jw.org kĩomba gũgũtethia.
THOOMA kĩrĩ Intaneti
Bibiria na nkũrũki ya mĩgambo 100
Macokio ja biũria bia Bibiria
Ũtethio bwa mũtũũrĩre jwa nja
TEGA vidio cia Bibiria
Ithomo na ndwĩmbo cia aana
Kĩrĩra kĩrĩ antũ babethĩ
Wĩtĩkio bũrĩ na mathithio
RITA mauku
Brochua Habari Njema Kutoka kwa Mungu!
Ngacĩti cia Mnara wa Mlinzi na Amkeni!
KĨRĨ BIŨRIA BIBI BIA BATA NĨ KĨRĨKŨ ŨTHŨGANAGĨRIA MONO?
Nũũ wengwa wathaga nthĩgũrũ ĩjĩ?
Mĩthangĩko rĩ, kũrĩ rĩo ĩkathira?
Barĩa bakuĩte rĩ, bagatũũra kaĩrĩ?
Tega macokio ja Bibiria ja biũria biu kĩrĩ jw.org/mer.
(Kũthooma kana kũrita tũuku tũtũ,ĩta kĩrĩ MAUKU > BROCHUA)


text:
Isaac Newton
Isaac Newton
Nĩ mũthayatisti ũmwe waaria mathondekire mũthingi wa thayathi. Netwon athomete mathomo ma thayathi na philosophy.
Netwon gũkomorio nĩ iembe
Mũthenya ũmwe newton nĩ akarĩte thĩ wa mũtĩ wa mwembe. Iembe nĩrĩa ũmire mwembeinĩ rĩgĩkũrũka na ihenya rĩ gĩmũkomoria Newton na akīgũa rũo rũingi mũno.
Andũ angĩ mangĩ komoria nĩ iembe mangĩ ĩciria na njira ĩtiganĩte Amwe matua ni a mitino, angi marigwo niki iembe ria moria. Andu angĩ magigakira mwembeini wĩ na maembe kana ũtarĩ.
No netwon na ecirie gĩtumi kia iembe kũmũ komoria na gũtwĩkaga nĩkĩo athondekire thiori ya gravit na Gĩthũngũ kana guciathi na Gĩkũyũ.
Netwow kwaga toro Netwon agĩagire toro nĩ eciragia ũhoro wa ũtuĩria wake na ni agerekanagia guthondoke gwake gwa thiori na gukia kwa ũtuku. Ũtukũ ũthia ũgĩkĩa okahora kinya gũkagĩa ũtheii biu na gũtwĩka mũthenya.
Netwow nĩa atĩate andu njorua
Netwon nĩ agiire gĩtumi gĩa kũmenya maũndũ maingĩ nĩ kũrũgama ciandeinĩ cia njorua. ona mwerekere ma ki jabaanisi wa kaizen wi watho ugaga wenda gũtoria ũtũmire ugi wa andu angi handu waku we mwene.
Kihumo kia ngumo ya Netwon Netwon arĩĩ ni uturia wake uria wathondeke thoiri ya guciathi na mathomo matano ma newton.
uturia wake ni weretha gitumi kia thi na mathi kwa guruma na guthia na mbere guthuruka riua.
Gĩthomo kia Newton
Niels Bohr Michael Faraday


text:
Japan
Japan
Bururi wa Asia. Mũciĩ mũnene wa Japan nĩ Tokyo. Japan nĩ bururi mũthiu na mbere na iganda na Teknoroji. ŬKũragwo wĩ bururi ũthiũrukĩrio nĩ iria wa macigĩrĩra.
Icigĩrĩra cia Japan
1. Main Land
2. Okinawa
Maria mahutĩtie bururi wa Japan
1. Iria rĩa South China
2. Iria rĩa Japan
Rũthiomi rwa Japanisi
Rũthiomi rwao rũgethanagio Konichwa (wĩ mwega) na mũndũ akanamĩrĩra, ũgacokia konichwa (dĩ mwega). Mandĩkaga na ndemwa mĩthemba ĩtatu na nĩcio: Kanji, Katakana na Hirogana.
Kanji nĩ ndemwa ngũrũ cia Kĩ China. Mũndũ no mũhaka erute ndemwa cia Kanji ta ngiri ĩnya agikiya yunibacĩtĩ.


text:
Nĩ Kĩĩ Gĩtũmaga Jesu Eetwo Mũriũ wa Ngai?
Macokio ma Bibilia
Ngai ti kũgĩa aagĩire na ciana ta ũrĩa andũ magĩaga nacio. No nĩ kũũmba ombire indo ciothe iria irĩ kuo. (Kĩambĩrĩria 4:11) Nĩkĩo mũndũ wa mbere kũmbwo, Adamu, eetagwo mũrũ “
wa Ngai.” (Luka 3:38) Ũndũ ũmwe na ũguo, Bibilia ĩrutanaga atĩ Jesu nĩ kũũmbwo ombirũo nĩ Ngai. Nĩ ũndũ ũcio Jesu o nake etagwo “
mũrũ wa Ngai.”—Johana 1:49.
Ngai ombire Jesu mbere ya kũũmba Adamu. Mũtũmwo Paulo akĩaria ũhoro wĩgiĩ Jesu, oigire ũũ: “
Nĩwe mũhianĩre wa ũrĩa Ngai ahaana, o we ũtonekaga, na nĩwe waambire kũrigithathwo indo ciothe itaanombwo.” (Akolosai 1:15) Jesu nĩ aatũũraga tene o na mbere ya aciarĩrũo Bethilehemu. Bibilia yugaga atĩ “
kĩhumo gĩake aarĩ o ho o tene na tene, o na mĩndĩ na mĩndĩ.” (Mika 5:2) Jesu arĩ irigithathi rĩa Ngai, aarĩ kĩũmbe kĩa roho atanaciarũo arĩ mũndũ gũkũ thĩ. Jesu we mwene oigire ũũ: “
Niĩ ndĩ wa na igũrũ.”—Johana 6:38; 8:23.


text:
Hihi Bibilia nĩ Ĩtĩkĩrĩtie Ndigano?
Macokio ma Bibilia
Ma nĩ atĩ, Bibilia nĩ ĩtĩkĩrĩtie ndigano. O na kũrĩ ũguo, Jesu onanirie gĩtũmi o kĩmwe tu kĩa andũ arĩa mahikanĩtie gũtigana, rĩrĩa oigire: “
Mũndũ o wothe ũngĩte mũtumia, tiga o ũndũ wa ũtharia [ngomanio nja ya kĩhiko], na ahikie ũngĩ, gũtharia nĩatharĩtie.”—Mathayo 19:9.
Ngai nĩ athũire mũndũ ũrahũthĩra wara kana maheeni gũtigana na ũrĩa mahikanĩtie nake. Nĩ agaacirithia arĩa matigaga arĩa mahikanĩtie nao hatarĩ na gĩtũmi kĩega o nĩ getha tu mahikanie na mũndũ ũngĩ.—Malaki 2:13-16; Mariko 10:9.


text:
RŨGANO RWA 68
Tũhĩĩ Twĩrĩ Tũrĩa Twariũkirio
ŨNGĨKUA-RĨ, nyũkwa angĩigua atĩa ũngĩcokio muoyo? Kaĩ no akene-ĩ! No rĩrĩ, mũndũ ũrĩkĩtie gũkua no atũũre rĩngĩ? Kũrĩ gwekĩka ũguo?
Tarora mũndũ ũyũ, na mũtumia na kahĩĩ kanini. Mũndũ ũcio nĩ mũnabii Elija. Nake mũtumia aarĩ wa ndigwa kuuma itũũra rĩa Zarephathu, nako kahĩĩ nĩ mũriũ. Ĩĩ, mũthenya ũmwe kahĩĩ nĩkarwarire. Gakĩhĩrũo mũno o nginya thutha-nĩ gagĩkua. Elija akĩĩra mũtumia ũcio atĩrĩ: ‘Ta nengere mũrũguo.’
Elija akĩoya kahĩĩ kau gakuũ agĩgakomia gĩtanda-inĩ gĩake kanyũmba ka igũrũ. Agĩkĩhoya ũũ: ‘Jehova ndagũthaitha ũreke kahĩĩ gaka gacoke muoyo.’ Nako kahĩĩ kau gakĩambĩrĩria kũhihia! Rĩu Elija agĩgaikũrũkia nyũmba akĩĩra nyina atĩrĩ: ‘Ta rora, mũrũguo e muoyo!’ Nĩ kĩo gĩtũmi nyina akenete ũũ.
Mũnabii ũngĩ wa Jehova wa bata etagwo Elisha. Aatungatagĩra Elija. Na ihinda rĩathianga Jehova akĩhũthĩra Elisha o nake kũringa ciama. Mũthenya ũmwe Elisha nĩ aathire itũũra-inĩ rĩa Shunemu, na nĩ kwarĩ mũtumia wamũtugire mũno. Thutha-inĩ mũtumia ũcio nĩ aaciarire kaana ga kahĩĩ.
Rũcinĩ rũmwe, mwana arĩkĩtie gũkũrakũra, akĩrũmĩrĩra ithe kũrĩa aarutaga wĩra mũgũnda. O rĩmwe kahĩĩ kau gakĩambĩrĩria gũkaya: ‘Wũi mũtwe-ĩ!’ Kahĩĩ kau karĩkia gũtwarwo mũciĩ gagĩkua. Kaĩ nyina nĩ aakĩiguire kĩeha-ĩ! Hĩndĩ o ĩyo agĩthiĩ kwĩ Elisha.
Rĩrĩa Elisha aakinyire agĩtonyia kaana kau gakuũ nyũmba. Nĩ aahoire Jehova, na agĩkomera mwĩrĩ wa kaana kau. O narua, mwĩrĩ wa kaana kau ũkĩgĩa na ũrugarĩ, na gagĩathimũra maita mũgwanja. Na kaĩ nyina nĩaakenire rĩrĩa okire agĩkora kaana gake karĩ muoyo-ĩ!
Andũ aingĩ mũno nĩmakuĩte. Ũndũ ũyũ nĩ ũtũmĩte famĩlĩ na arata ao magĩe na kĩeha kĩingĩ mũno. Tũtirĩ na ũhoti wa kũriũkia akuũ. Ĩndĩ Jehova ena ũhoti. Thutha hanini nĩtũkwĩruta ũrĩa arĩĩhota kũriũkia mamilioni ma andũ aingĩ arĩa marĩkĩtie gũkua.
1 Athamaki 17:


text:
RŨGANO RWA 16
Isaaka Kũgĩa na Mũtumia Mwega
MŨTUMIA ũyũ ũrĩ mbica-inĩ ĩno-rĩ, nĩũramenya nũũ? Rĩĩtwa rĩake nĩ Rebeka. Na mũndũ ũũrĩa ũroka gũtũngana nake nĩ Isaaka. Egũtuĩka mũtumia wake. Gwatuĩkire ũguo atĩa?
Ĩĩni, Iburahimu endaga mũrũwe Isaaka agĩe na mũtumia mwega. Ndendaga Isaaka ahikie ũmwe wa atumia a Kaanani, tondũ andũ acio maathathayagia ngai cia maheni. Nĩ ũndũ ũcio Iburahimu agĩĩta ndungata yake akĩmĩĩra: ‘Ngwenda ũcoke Harani ũkinye kũrĩ andũ aitũ, ũrutĩre mũrũ wakwa Isaaka mũka kuo.’
O rĩmwe ndungata ya Iburahimu ĩkĩoya ngamĩra ikũmi ĩkĩoha rũgendo rũu rũraya. Rĩrĩa yaakinyire hakuhĩ na kũrĩa mbarĩ ya Iburahimu yatũũraga-rĩ, ĩkĩrũgama gĩthima-inĩ. Kwarĩ mathaa ma kĩhwaĩ-inĩ, rĩrĩa andũ-a-nja a itũũra rĩu mathiaga gũtaha maĩ gĩthima-inĩ. Hĩndĩ ĩyo ndungata ya Iburahimu ĩkĩhoya Jehova ĩkĩuga: ‘Reke mũirĩtu ũrĩa ũrĩhee maĩ na ahe ngamĩra atuĩke nĩwe mũtumia ũrĩa ũthurĩire Isaaka.’
O kahinda kau Rebeka agĩgĩũka gũtaha maĩ. Rĩrĩa ndungata ĩyo yamũhoire maĩ-rĩ, mũirĩtu ũcio akĩmũkundia. Agĩcoka agĩthiĩ agĩtaha maĩ ma kũnyotora ngamĩra icio ciothe. Ũcio waarĩ wĩra mũritũ tondũ ngamĩra inyuaga maĩ maingĩ mũno.
Rĩrĩa aarĩkirie wĩra ũcio-rĩ, ndungata ya Iburahimu ĩkĩmũria rĩĩtwa rĩa ithe. Ningĩ ĩkĩmũria kana no ĩhote kũrara ũtukũ ũcio kwao mũciĩ. Nake agĩcokia: ‘Baba etagwo Bethueli, na nĩ harĩ handũ haku ha kũrara.’ Ndungata ya Iburahimu nĩ yoĩ atĩ Bethueli aarĩ mũriũ wa Nahoru ũrĩa warĩ mũrũ wa nyina na Iburahimu. Kwoguo agĩturia ndu agĩkĩgooca Jehova nĩũndũ wa kũmũkinyia kwa mbarĩ ya Iburahimu.
Ũtukũ ũcio-rĩ, ndungata ya Iburahimu ĩkĩĩra Bethueli na Labani mũrũ wa nyina na Rebeka gĩtũmi gĩa gũka gwake. Erĩ magĩtĩkanĩria atĩ Rebeka no athiĩ nayo na ahikĩre Isaaka. Rebeka orio-rĩ, oigire atĩa? Oigire, ‘ĨĨ,’ nĩendaga gũthiĩ. Kwoguo mũthenya ũyũ ũngĩ makĩhaica ngamĩra makĩambĩrĩria rũgendo rũu rũraya rũa gũcoka Kanaani.
Rĩrĩa maakinyire, kwarĩ kĩhwaĩ-inĩ. Rebeka akĩona mũndũ waceeraga mũgũnda-inĩ. Aarĩ Isaaka. Nake nĩ aakenire mũno nĩ kuona Rebeka. Nyina wa Isaaka Sara aakuĩte mĩaka ĩtatũ yarĩkĩtie kũhĩtũka, na kwoguo aarĩ o na kĩeha. Na rĩu Isaaka agĩkĩenda Rebeka mũno, na gĩkeno gĩake gĩkĩmũcokerera.
Kĩambĩrĩria 24:


text:
Ithomo rĩa 2
Ngai Nũũ?
1. Twagĩrĩirũo gũthathaiya Ngai nĩkĩ?
Ngai wa ma nĩ ũrĩa wombire indo ciothe. Ndarĩ kĩambĩrĩria na ndarĩ hingo agaakorũo na mũico. (Thaburi 90:2) Nĩwe Kĩhumo kĩa ũhoro ũrĩa mwega ũrĩ thĩinĩ wa Bibilia. (1 Timotheo 1:11) Tondũ Ngai nĩwe watũheire muoyo-rĩ, twagĩrĩirũo nĩ kũmũthathaiya o we wiki.
2. Ngai atariĩ atĩa?
Gũtirĩ mũndũ ũrĩ wona Ngai tondũ we nĩ Roho, ũguo nĩ kuuga atĩ muoyo wake nĩ wa igũrũ mũno gũkĩra ciũmbe iria cionekaga gũkũ thĩ. (Johana 1:18; 4:24) O na kũrĩ ũguo, no tũhote kũmenya ũrĩa Ngai atariĩ kũgerera indo iria ombĩte. Kwa ngerekano-rĩ, mĩthemba mĩingĩ ya matunda na mahũa, ĩtuonagia atĩ nĩ arĩ ũũgĩ na wendo. Kũneneha kwa igũrũ na thĩ gũtuonagia atĩ nĩ Ngai ũrĩ hinya.
No twĩrute makĩria igũrũ rĩgiĩ ngumo cia Ngai na njĩra ya gũthoma Bibilia. Kwa ngerekano-rĩ, nĩ ĩtwĩraga maũndũ marĩa Ngai endete na marĩa athũire, ũrĩa atugaga andũ, na ũrĩa ekaga maũndũ-inĩ ngũrani.
3. Hihi Ngai nĩ arĩ rĩĩtwa?
Jesu oigire ũũ: ‘Ithe witũ wĩ igũrũ, rĩĩtwa rĩaku nĩ rĩamũrũo.’ (Mathayo 6:9) O na gũtuĩka Ngai arĩ marĩĩtwa maingĩ ma gĩtĩo, akoragwo na rĩĩtwa rĩmwe tu. O andũ nĩ marĩ ũrĩa matamũkaga rĩĩtwa rĩu kũringana na rũthiomi rwao. Na Gĩkũyũ rĩĩtwa rĩu nĩ “Jehova.”
Rĩĩtwa rĩa Ngai nĩ rĩeheretio Bibilia-inĩ nyingĩ na handũ-inĩ harĩo hakandĩkwo marĩĩtwa ma ũnene Mwathani kana Ngai. No rĩrĩa Bibilia yaandĩkirũo, yarĩ na rĩĩtwa rĩa Ngai makĩria ma maita 7,000. Jesu nĩ aamenyithanirie rĩĩtwa rĩa Ngai rĩrĩa aarutaga andũ ũhoro wa Ngai.
4. Hihi Jehova nĩ atũrũmbũyagia?
Hihi kũingĩha kwa mĩnyamaro kuonanagia atĩ Jehova nĩ Ngai ũtatũrũmbũyagia? Kũrĩ andũ moigaga atĩ Ngai nĩwe ũtũmaga tũnyamarĩke nĩguo atũgerie, no ũcio ti ũhoro wa ma.
Ngai nĩ aheete mũndũ gĩtĩo gĩa gwĩthuurĩra ũrĩa ekwenda gwĩka. Na githĩ tũtiagĩrĩirũo kuonania ngatho nĩ ũndũ wa wĩyathi wa gwĩthuurĩra gũtungatĩra Ngai? (Joshua 24:15) No andũ aingĩ mathuuraga gwĩka arĩa angĩ maũndũ mooru, kwoguo mĩnyamaro ĩkaingĩha. Jehova nĩ atuuragwo rĩrĩa ona wagi ta ũcio wa kĩhooto.
Jehova nĩ Ngai ũtũrũmbũyagia. Endaga tũkenere ũtũũro. Ica ikuhĩ nĩ ekũniina mĩnyamaro na arĩa mamĩrehaga. No kwa ihinda rĩrĩ, arĩ na gĩtũmi kĩega gĩa gwĩtĩkĩria mĩnyamaro kwa ihinda. Thĩinĩ wa Ithoma rĩa 8, nĩ tũkeeruta gĩtũmi kĩu.
5. Tũngĩkuhĩrĩria Ngai makĩria atĩa?
Jehova atwĩraga tũmũkuhĩrĩrie na njĩra ya kwaria nake mahoya-inĩ. Nĩ akenagio nĩ ithuĩ tũrĩ mũndũ ũmwe ũmwe. (Thaburi 65:2; 145:18) Akoragwo ehaarĩirie kuohanĩra. Nĩ onaga kĩyo giitũ gĩa kwenda kũmũkenia, o na gũtuĩka rĩmwe na rĩmwe nĩ tũhĩtagia. Kwoguo, o na gũtuĩka tũtirĩ akinyanĩru, no tũkenere gũkorũo na ũkuruhanu wa hakuhĩ hamwe na Ngai.
Tondũ Jehova nĩ atũheete muoyo, twagĩrĩirũo kũmwenda gũkĩra ũrĩa twendete mũndũ ũngĩ o wothe. (Mariko 12:30) O ũrĩa ũronania wendo waku harĩ Ngai na njĩra ya kwĩruta makĩria ũhoro wake na gwĩka ũrĩa endaga, noguo ũrĩmũkuhagĩrĩria mũno.


text:
RŨGANO RWA 99
Thĩinĩ wa Nyũmba ya Ngoroba
KWARĨ mũthenya wa Kana ũtukũ, thutha wa mĩthenya ĩĩrĩ kũhĩtũka. Jesu na atũmwo ake 12 nĩ matonyire thĩinĩ rumu nyũmba ĩyo nene ya ngoroba kũrĩa irio cia Bathaka. Mũndũ ũyũ mũrona akiuma nĩ Judasi Mũisikariota. Arathiĩ kwĩra athĩnjĩri-Ngai ũrĩa mangĩhota kũnyita Jesu.
Mũthenya ũmwe mbere-rĩ, Judasi aathire kũrĩ o akĩmoria atĩrĩ: ‘Nĩkĩ mũkũhe nĩ getha ndĩmũne Jesu?’ Makĩmũcokeria atĩrĩ: ‘Mbia cia betha mĩrongo ĩtatũ.’ Kwoguo Judasi arathiĩ gũtũnga andũ acio nĩguo amatware kwĩ Jesu. Na githĩ ũguo ti ũũru mũno?
Irio cia Bathaka igĩthira. Na rĩu Jesu akĩambĩrĩria irio ingĩ cia mwanya. Enyũrĩire atũmwo ake mũgate akiuga atĩrĩ: ‘Rĩai, tondũ ũyũ nĩguo mwĩrĩ wakwa ũkũneanwo nĩũndũ wanyu.’ Thutha-inĩ akĩmane gĩkombe kĩa ndibei na akiuga: ‘Nyuai, tondũ ĩno nĩyo thakame yakwa, ĩrĩa ĩgũitwo nĩ ũndũ wanyu.’ Biblia ĩciĩtaga ‘irio cia Mwathani cia hwaĩ-inĩ,’ kana ‘irio cia Mwathani.’
Aisiraeli maarĩaga Bathaka nĩguo ĩmaririkanie rĩrĩa mũraika wa Ngai ‘aagararire’ nyũmba ciao thĩinĩ wa Misiri, no ĩndĩ akĩũraga marigithathi thĩinĩ wa nyũmba cia Amisiri. Rĩu Jesu eendaga arũmĩrĩri ake mamũririkanage, na ũrĩa aarutire muoyo wake nĩ ũndũ wao. Na nĩkĩo gĩtũmi aamerire makũngũyagĩre irio icio cia mwanya mwaka o mwaka.
Maarĩkia kũrĩa Irio cia Mwathani cia Hwaĩ-inĩ, Jesu akĩĩra atũmwo ake magĩe na ũũmĩrĩru na ningĩ magĩe na hinya thĩinĩ wa wĩtĩkio. Mũthia-inĩ, makĩinĩra Ngai nyĩmbo na magĩthiĩ. Rĩu nĩ ũtukũ mũno, kwahoteka nĩ ũtukũ gatagatĩ. Ta reke tuone kũrĩa merekeire.
Mathayo 26:


text:
Rũgano rwa 69: Kairĩtu Gũteithia Mũndũ Mũnene
Nĩ ũũĩ ũrĩa kairĩtũ gaka karoiga? Karera mũtumia mũmwathi ũhoro wa mũnabii wa Jehova Elisha, na maũndũ ma magegania marĩa Jehova amũhotithagia gwĩka. Mũtumia mũgaathe ndoĩ ũhoro wa Jehova tondũ we ti Mũisiraili. Ta reke tuone gĩtũmi kĩrĩa gĩtũmĩte kairĩtu gaka gakorũo karĩ thĩinĩ wa nyũmba ya mwathi wako.
Mũtumia mũgaathe nĩ Mũsuriata. Mũthuri wake nĩ Naamani, mũnene wa mbũtũ cia ita rĩa Suriata. Asuriata nĩmarĩkĩtie gũtaha kairĩtu gaka kanini ka Isiraeli, na gagĩtwarĩrũo mũtumia wa Naamani gatuĩke ndungata yake.
Naamani aarĩ na mũrimũ mũũru wetagwo mangũ. Mũrimũ ũyũ no ũtũme o na nyama cia mũndũ igwe. Ũũ nĩguo kairĩtu karera mũtumia wa Naamani: ‘Na arĩ korũo mwathi wakwa onana na mũnabii ũrĩa ũtũũraga Isiraeli. No amũhonie mangũ maya make.’ Thutha-inĩ ũhoro ũyũ ũgĩkinyĩra mũthuri wa mũtumia ũcio.
Naamani nĩ eendaga mũno makĩria ahone; na nĩ ũndũ ũcio akĩamũra gũthiĩ Isiraeli. Aakinya kuo aathire nyũmba-inĩ ya Elisha. Elisha agĩatha ndungata yake ĩĩre Naamani athiĩ Rũũĩ-inĩ rwa Jorodani ethambe maita mũgwanja. Ũndũ ũyũ ũgĩtũma Naamani arakare mũno na akiuga ũũ: ‘Njũĩ cia gwitũ mũciĩ nĩ njega gũkĩra rũũĩ o ruothe rwa Isiraeli!’ Thutha wa kwaria ũguo, Naamani akĩhũndũka.
Ũmwe wa ndungata ciake akĩmwĩra atĩrĩ: ‘Baba, rĩu-rĩ, korũo Elisha akwĩrire wĩke ũndũ mũnene-rĩ, nĩ ũngĩwĩkire. Nĩkĩ kĩragiria wĩthambe ũthere ta ũrĩa akwĩrire?’ Naamani nĩ aathikĩrĩirie ndungata yake na agĩtoboka Rũũĩ rwa Jorodani matoboka mũgwanja. Rĩrĩa eekire ũguo mwĩrĩ wake ũkĩmũcokerera na akĩhona!
Naamani agĩgĩkena mũno. Agĩcoka kũrĩ Elisha na akĩmwĩra: ‘Ti-itherũ ndĩ kũmenya atĩ gũtirĩ Ngai ũngĩ gũkũ thĩ guothe, tiga o gũkũ Isiraeli. Na tondũ ũcio ndagũthaitha wĩtĩkĩre kĩheo gĩkĩ gĩakwa.’ No ĩndĩ Elisha akĩmũcokeria akiuga: ‘Ndirĩ kĩndũ ingĩamũkĩra.’ Elisha nĩ amenyire atĩ warĩ ũndũ mũũru kũamũkĩra kĩheo, tondũ nĩ Jehova warĩkĩtie kũhonia Naamani. Ĩndĩ ndungata ya Elisha Gehazi nĩ erirĩirie iheo icio mũno.
Ũũ nĩguo Gehazi ekire. Thutha wa Naamani gũthiĩ, Gehazi akĩmuma thutha. Rĩu Gehazi akĩmwĩra: ‘Elisha andekia ngwĩre atĩ nĩ ekwenda iheo imwe ciaku nĩ ũndũ wa arata mamũkora o ro rĩu.’ Na kaĩ ũmenye maya nĩ maheni-ĩ. No ĩndĩ Naamani ndamenyire atĩ marĩ maheni; na kwoguo agĩkĩhe Gehazi indo imwe.
Rĩrĩa Gehazi aacokire mũciĩ, Elisha nĩ aamenyaga ũrĩa eekĩte. Jehova nĩ aarĩkĩtie kũmũmenyithia. Kwoguo akĩmwĩra: ‘Tondũ nĩ weka ũndũ ũcio mũũru-rĩ, nĩũkũnyitwo nĩ mangũ macio ma Naamani.’ Na akĩnyitwo o rĩo!
Maũndũ maya mothe megũtũruta atĩa? Mbere, twagĩrĩirũo nĩ gũtuĩka ta kairĩtu kau kanini na twaragie ũhoro wa Jehova. Ũndũ ũcio no ũkorũo ũrĩ mwega mũno. Kerĩ, tũtiagĩrĩirũo nĩ gwĩtĩĩya ta Naamani hau mbere, no nĩ twagĩrĩirũo nĩ gwathĩkĩra ndungata cia Ngai. Na wa gatatũ, tũtiagĩrĩirũo nĩ kũhenania ta Gehazi. Githĩ to twĩrute maũndũ maingĩ tũngĩthoma Biblia?
2 Athamaki 5:1-27.
Ciũria
- Thĩinĩ wa mbica ĩno-rĩ, kairĩtu gaka kanini karera mwathi wako atĩa?
- Mũtumia ũyũ ũrĩ mbica-inĩ nũũ, na kairĩtu gaka kanini kareka atĩa nyũmba ya mũtumia ũcio?
- Elisha aathire ndungata yake ĩĩre Naamani atĩa, na nĩ kĩĩ gĩatũmire Naamani arakare?
- Naamani aathikĩrĩria ndungata ciake gwatuĩkire atĩa?
- Nĩkĩ gĩatũmire Elisha arege kĩheo kĩa Naamani, no Gehazi eekire atĩa?
- Gwatuĩkire atĩa harĩ Gehazi, na tũngĩĩruta atĩa kuuma ũndũ-inĩ ũyũ?
Ciũria ingĩ
- Thoma 2 Athamaki 5:1-27.
Kĩonereria gĩa kairĩtu ka Isiraeli kĩngĩteithia atĩa andũ ethĩ ũmũthĩ? (2 Ath. 5:3; Thab. 8:2; 148:12, 13)
Nĩ kĩĩ arĩ wega kũririkanaga mũhaano wa Naamani rĩrĩa tũkũheo mataaro ma Biblia? (2 Ath. 5:15; Ahib. 12:5, 6; Jak. 4:6)
Nĩ mathomo marĩkũ tũkwĩruta twagerekania mũhaano wa Elisha na Gehazi? (2 Ath. 5:9, 10, 14-16, 20; Mat. 10:8; Atũm. 5:1-5; 2 Kor. 2:17)


text:
Ciana Ciagĩrĩire Kũrũngwo na Njĩra Ĩrĩkũ?
“Ndaikarĩte nyũmba thikĩrĩirie na kinyi mũkũbio wa mũndũ o wothe ũrahĩtũka. Rĩrĩ rĩarĩ riita rĩa gatatũ mũrũ wakwa Jordan gũtukĩrĩrũo, o na tũmwĩrĩte ainũkage tene. Ndeyũragia ciũria ta ici: ‘Arĩ kũ hihi? To gũkorũo arĩ thĩna-inĩ? Hihi nĩ aramenya ũrĩa tũgagaĩte nĩ ũndũ wake?’ Rĩrĩa aaingĩrire ndaiguaga ta ingĩmũhũũra ũũru.”—GEORGE.
“Ndaiguire mũkayo mũnene ũrĩa watũmire nduĩke nda. Rĩrĩa ndehũgũrire, ngĩona mũirĩtu wakwa enyitĩte mũtwe akĩrĩra. Ndacokire kũmenya atĩ nĩ kũringwo aaringĩtwo nĩ mũrũ wa nyina.”—NICOLE.
“Kairĩtu gakwa ka mĩaka ĩtandatũ kaaregete na ngoro ĩmwe gakiugaga atĩ ti kũiya kaiyĩte mbete, gakoiga nĩ kũmĩona kaamĩonete. Ũngĩakarorire maitho nĩ ũngĩetĩkirie biũ atĩ ti kũiya kaiyĩte, no nĩ twamenyaga wega atĩ gatiariagia ma. Ũndũ ũcio watũturire mũno nginya tũgĩita maithori.”—STEPHEN.
ANGĨKORŨO ũrĩ mũciari-rĩ, hihi nĩ ũrĩ wekora ũkĩigua ta ũmwe wa aciari acio magwetwo kĩambĩrĩria-inĩ gĩa gĩcunjĩ gĩkĩ? Angĩkorũo wanacemania na ũndũ ta ũcio-rĩ, hihi nĩ ũrigagwo nĩ ũrĩa ũngĩrũnga mwana waku? Hihi nĩ ũũru kũherithia mwana waku?
KŨRŨNGA NĨ KUUGA ATĨA?
Thĩinĩ wa Bibilia, kiugo kũrũnga, gĩtiugĩte o kũherithia tu, ĩndĩ gĩkoniĩ gũtaara, kũrutana, kana kũmenyithia mũndũ mahĩtia make. Gĩtionanagia o na hanini ũhoro wa kũherithia mũndũ na mang’ũrĩka kana na njĩra ĩtarĩ na tha.—Thimo 4:1, 2.
Kũrũnga mwana no kũringathanio na ũrĩmi. Mũrĩmi ahaaragĩria tĩri, agaitĩrĩria mĩmera maĩ na akamĩhe kĩrĩa ĩrabatara nĩguo ĩkũre wega, agacoka akamĩgitĩra ndĩgathũkio nĩ ria kana kĩndũ kĩngĩ o gĩothe. O ũrĩa mũmera ũrakũra, mũrĩmi no abatare kũhũrũra mathangũ mamwe nĩgetha ũkũre ũrĩa kwagĩrĩire. Mũrĩmi nĩ amenyaga atĩ, nĩguo akũrie mĩmera ĩrĩ na hinya nĩ arabatara kũhũthĩra njĩra itĩganĩte kũmĩtungata. Ũguo noguo aciari o nao magĩrĩire gũtungata ciana ciao na njĩra itiganĩte. O na kũrĩ ũguo, o ta ũrĩa mũmera ũhũrũragwo mathangũ mamwe, rĩmwe na rĩmwe mũciari nĩ abataraga kũrũnga mwana ũrĩ na mĩtugo mĩũru, nĩgetha akũre na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire. Mũrĩmi ahũrũraga mathangũ emenyereire ndagathũkie mũmera, na o ũguo noguo mũciari nake abataire kũrũnga mwana abacĩrĩire.
Jehova Ngai, o we waandĩkithirie Bibilia, nĩ aigĩire aciari kĩonereria kĩega ũndũ-inĩ ũcio. Arũngaga athathaiya ake thĩinĩ wa thĩ yothe na njĩra njega, na moimĩrĩro makoragwo marĩ mega ũũ atĩ, o nao nĩ ‘mendete gũtaarũo’ kana kũrũngwo nĩwe. (Thimo 12:1) Nĩ ‘manyitagĩrĩra ũtaaro na hinya na matiũrekagĩrĩria.’ (Thimo 4:13) No ũteithĩrĩrie mwana waku akenagĩre kũrũngwo ũngĩkũria ngumo ici ithatũ cia Ngai ciĩgiĩ kũrũnga: (1) wendo, (2) kĩhooto, na (3) kwaga gũtigithĩria.
KŨRŨNGA NA NJĨRA YA WENDO
Wendo nĩguo mũthingi ũrĩa mũnene ũtũmaga Ngai atũrũnge. Bibilia yugaga ũũ: “Nĩ gũkorũo Jehova arũithagia ũrĩa endete, o ta ũrĩa ithe wa mũndũ arũithagia mũriũ o ũcio akenagĩra.” (Thimo 3:12) Makĩria ma ũguo, Jehova “ndahiũhaga kũrakara, na nĩaiyũirũo nĩ tha.” (Thama 34:6) Kwoguo, Jehova ndaherithagia andũ na mang’ũrĩka kana na njĩra ĩtarĩ na tha. O na ndatindaga agĩtwethera mahĩtia kana akahũthĩra ciugo njũru cia kĩnyũrũri itariĩ ta “gũthecanga kwa rũhiũ.”—Thimo 12:18.
Nĩ ma, tondũ mũciari ti mũkinyanĩru, no aremwo gũtũkia biũ, ngumo ya Ngai ya kwĩgirĩrĩria. Rĩmwe na rĩmwe, no ũremwo nĩ gũkirĩrĩria, ĩndĩ ririkana atĩ ũngĩrũnga mwana ũrĩ na marakara, no ũmwĩke ũndũ ũngĩtũma wĩrire. Makĩria ma ũguo, kũherithia mwana ũrĩ na mang’ũrĩka rĩrĩa ũramũrũnga, ti ũndũ mwega o na hanini. Ũguo nĩ kuonania atĩ nĩ ũremetwo nĩ kwĩgirĩrĩria.
Hĩndĩ ĩrĩa ũrarũnga mwana na njĩra ya wendo, ũrĩ na ngumo ya kwĩgirĩrĩria, nĩ ũrĩgĩaga na moimĩrĩro mega. Ta rora wone ũrĩa George na Nicole, arĩa magwetetwo kĩambĩrĩria-inĩ gĩa gĩcunjĩ gĩkĩ maahotire gũteithia ciana ciao.
“Rĩrĩa Jordan aakinyire nyũmba, o na gũtuĩka nĩ twahĩahĩaga nĩ marakara, nĩ twahotire kwĩgirĩrĩria na tũkĩamba kũmũthikĩrĩria. Tondũ nĩ kwarĩ gũtuku mũno, tũkĩrĩkanĩra twarie ũhoro ũcio gwakĩa. Tũgĩcoka tũkĩhoya hamwe na tũgĩthiĩ toro. Mũthenya ũyũ ũngĩ, nĩ twahotire kwarĩrĩria ũndũ ũcio tũhoreire na tũkĩhota kũmũkinyĩra ngoro. Akĩona mahĩtia make, na agĩtĩkĩra kũrũmagĩrĩra mawatho marĩa twamũheete. Nĩ twamenyire atĩ, ũngĩkorũo ũrĩ mũrakaru na wage kuoya ikinya o narua, no ũgĩe na moimĩrĩro mega. Nĩ ũndũ wa kwamba kũmũthikĩrĩria akĩyaria, nĩ twahotire kũmũteithia.”—George.
“Nĩ ndaiguire ndarakara mũno ndona ũrĩa kairĩtu gakwa kaagũthĩtwo nĩ mũrũ wa nyina. Nĩ ũndũ wa ũrĩa ndarakarĩte, ngĩmwĩra ambe athiĩ rumu yake, nĩguo ndikĩrie marakara. Thutha-inĩ ndahorera, ngĩmũkaania na ngĩmwĩra atĩ haaro ti njega, ngĩcoka ngĩmuonia ũrĩa aatihĩtie mwarĩ wa nyina. Ũndũ ũcio nĩ wamũteithirie tondũ nĩ aaherire na akĩhĩmbĩria mwarĩ wa nyina.”—Nicole.
Ũguo nĩ kuonania atĩ, nĩgetha tũrũnge mwana na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire, no mũhaka tũmũrũnge na njĩra ya wendo.
KŨRŨNGA NA NJĨRA YA KĨHOOTO
Jehova o na agĩtũrũngaga, oigĩte atĩ ‘ndangĩtũniina biũ.’ (Jeremia 30:11; 46:28) Nĩ onaga maũndũ mothe nginya marĩa andũ angĩ matangĩona. Aciari mangĩtũkia Jehova na njĩra ĩrĩkũ? Stephen ũrĩa ũgwetetwo kĩambĩrĩira-inĩ gĩa gĩcunjĩ gĩkĩ ataarĩirie ũũ: “O na gũtuĩka nĩ twaiguire ũũru mũno nĩ ũndũ wa kairĩtu gaitũ gũkaana ũndũ geekĩte, tweciria ũhoro wa mĩaka yako, nĩ tuonire atĩ nĩ wana wakarĩaga.”
Robert, mũthuri wa Nicole, o nake nĩ erutanagĩria mũno gwĩciria maũndũ marĩa mangĩtũma mwana aage gwathĩka. Rĩrĩa ona mwana ekĩte ũndũ ũtagĩrĩire eyũragia ũũ: ‘Hihi nĩ ihĩtia rĩa mbere kana nĩ mũtugo emenyeretie? Hihi nĩ kũrũara e mũrũaru kana nĩ kũnoga anogete? Kana hihi ihĩtia rĩu ekĩte rĩronania atĩ arĩ na thĩna ũngĩ?’
Aciari magĩrĩire kũririkanaga atĩ, ciana itihaana andũ agima. Mũtũmwo Paulo nĩ aamenyaga ũguo na nĩkĩo aandĩkire ũũ: “Rĩrĩa ndarĩ kaana-rĩ, ndaaragia ta kaana, mũiguĩre wakwa wa ũhoro naguo warĩ o wa kaana, o na gũtarania ndaũtaranagia ta kaana.” (1 Akorintho 13:11) Robert oigire ũũ: “Ũndũ ũmwe ũndeithagia kuona maũndũ na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire na kwaga kũrakara mũno ndona mwana akĩhĩtia, nĩ kũririkana ũrĩa o na niĩ ndekaga rĩrĩa ndarĩ mwana.”
Nĩ wega kwaga kwĩrĩgĩrĩra mwana ahingie maũndũ marĩa atangĩhota, o na gũtuĩka ũguo ti kuuga atĩ ũmũrekererie angĩkorũo arĩ na mĩtugo mĩũru. Ũngĩciria ũhoro wa mwana waku, ũhoti wake, mawathe make, kana maũndũ mangĩ marĩa arahiũrania namo, nĩ ũrĩhotaga kũmũrũnga na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire.
KŨRŨNGA ŨTEGŨTIGITHĨRIA
Rĩandĩko rĩa Malaki 3:6 riugaga ũũ: “Nĩ gũkorũo niĩ [Jehova] ndigarũrũkaga.” Ndungata cia Ngai nĩ ciĩhokete biũ ciugo icio, na nĩ ciĩtĩkĩtie ũũma wacio. Mwana o nake nĩ agĩrĩire gũkoragwo akĩmenya njĩra ĩrĩa ekũrũngwo nayo angĩka ĩhĩtia rĩa mũthemba mũna. Ũngĩikara ũgĩcenjacenjagia mũrũgamo waku wa kũrũnga mwana kũringana na kana wĩ mũkenu kana wĩ mũrakaru, no aigue atukanĩirũo na akue ngoro.
Ririkana Jesu oigire: ‘Mũkĩaria-rĩ, mwoiga ĩĩ-ni, ĩtuĩke ĩĩ-ni; aca, aca.’ (Mathayo 5:37) Amba wĩcũũranie mbere ya kuuga ũndũ ũramenya ndũkũhota kũhingia. Kwa ngerekano, angĩkorũo nĩ wera mwana atĩ nĩ ũkũmũhũũra eka ũndũ mũna-rĩ, tigĩrĩra hingo ciothe nĩ weka ũguo.
Nĩ wega aciari kwaranagĩria, nĩgetha mahote kũrũnga ciana ũrĩa kwagĩrĩire. Robert ataarĩirie ũũ: “Ciana ciakwa ingĩnjĩra njĩke ũndũ mũna itekũmenya atĩ mami wao nĩ ekũregete na njĩtĩkĩre, nĩ ngarũragĩra itua rĩakwa nĩ getha nyite mami wao mbaru.” Aciari mangĩaga kũiguithania ũrĩa mwana ekũherithio, nĩ wega maarĩrĩrie ũndũ ũcio keheri-inĩ na matigĩrĩre atĩ nĩ maiguithania.
KŨRŨNGA NĨ KWA BATA
Ũngĩtũkia Jehova harĩ kũrũnga ciana ciaku na njĩra ya wendo, ya kĩhooto na ũtegũtigithĩria, no ũgĩe na ma atĩ nĩ igũteithĩka. Kũrũnga ciana na njĩra ĩyo, no gũciteithie ituĩke andũ agima mangĩhokeka. Bibilia yugaga: “Menyeria mwana njĩra ĩrĩa aagĩrĩirũo nĩ gũthiĩra, na nde hingo akoima yo o na aakũra.”—Thimo 22:6. ▪


text:
Rũgano rwa 38: Athigani Arĩa 12
Tarora matunda marĩa makuĩtwo nĩ andũ aya. One ũrĩa kĩmanjĩka kĩu gĩa thabibu gĩ kĩnene. No andũ erĩ tu maangĩhota gũgĩkua na kĩmũtĩ. Tarora ngũyũ na makomamanga. Matunda maya mathaka ũũ-rĩ, moimĩte kũ? Moimĩte bũrũri wa Kanaani. Ririkana, Kanaani nĩ kũrĩa Iburahimu, Isaaka na Jakubu maatũraga rĩmwe. No nĩ ũndũ wa ng’aragu ĩrĩa yaarĩ kuo-rĩ, Jakubu na famĩlĩ yake magĩthaamĩra Misiri. Na rĩu thutha wa mĩaka 216, Musa aratongoria Aisiraeli macoke Kanaani. Rĩu nĩakinyu werũ-inĩ handũ hetagwo Kadeshi.
Andũ oru maatũũraga bũrũri wa Kanaani. Nĩ ũndũ ũcio Musa agĩtũma athigani 12, na akĩmera: ‘Tuĩriai ũhoro wa andũ arĩa matũũraga kuo, na kana me na hinya. Tuĩriai kana mĩgũnda nĩ mĩnoru ya gũkũrio indo. Na mũtũrehere maciaro mamwe ma bũrũri ũcio.’
Rĩrĩa athigani maacokire kuuma Kadeshi-rĩ, makĩĩra Musa ũũ: ‘Nĩ bũrũri mwega mũno.’ Na nĩguo metĩkio-rĩ, makĩonia Musa mamwe ma matunda. No 10 a athigani acio makiuga: ‘Andũ arĩa matũũraga bũrũri ũcio nĩ anene na me hinya. Nĩ tũkũũragwo twageria gũtaha bũrũri.’
Aisiraeli maigua ũhoro ũcio makĩmaka makiuga atĩrĩ: ‘Na arĩ korũo nĩ gũkua twakuĩrĩire bũrũri wa Misiri o na kana werũ-inĩ. Tũũkũragĩrũo mbaara-inĩ, na atumia aitũ na ciana ciitũ no a gũtahwo. Rekei twĩthurĩre mũtongoria mwerũ handũ ha Musa, tũhũndũke Misiri!’
Ĩndĩ erĩ a athigani acio nĩmehokete Jehova, na makĩambĩrĩria kũhoreria andũ. Marĩĩtwa mao nĩ Joshua na Kalebu. Makiuga atĩrĩ: ‘Tigai gwĩtigĩra. Jehova eehamwe na ithuĩ. Nĩ ũndũ mũhũthũ kũnyita bũrũri ũcio.’ Ĩndĩ andũ matiigana gũthikĩrĩria. O na meendaga kũũraga Joshua na Kalebu.
Ũndũ ũcio nĩwarakaririe Jehova mũno, nake akĩĩra Musa ũũ: ‘Gũtirĩ mũndũ o na ũmwe kuuma ũkũrũ wa mĩaka 20 gũthiĩ na igũrũ ũgatonya bũrũri wa Kanaani. Nĩ meoneire ciama iria ndaaringire Misiri o na werũ-inĩ, na nĩmaregete kwĩĩhoka. Kwoguo mekũrũũra werũ-inĩ ihinda rĩa mĩaka 40 o nginya mũndũ wao wa mũthia akue. Joshua na Kalebu no o oiki tu magaatonya bũrũri wa Kanaani.’
Ndari 13:1-33; 14:1-38.
Ciũria
- Kĩmanjĩka kĩu gĩa thabibũ ũrona kĩhaana atĩa, na kiumĩte kũ?
- Nĩkĩ gĩatũmire Musa atũme athigani 12 bũrũri-inĩ wa Kanaani?
- Athigani arĩa ikumi moigire atĩa maarehe macokio kũrĩ Musa?
- Athigani erĩ monanirie atĩa wĩĩhokeku wao harĩ Jehova, na marĩĩtwa mao nĩ marĩkũ
- Nĩ kĩĩ kĩarakaririe Jehova, na erire Musa atĩa?
Ciũria ingĩ
- Thoma Ndari 13:1-33.
Nĩa maathurirũo mathigane bũrũri, na ningĩ maarĩ na mweke ũrĩkũ mũnene? (Ndar. 13:2, 3, 18-20)
Woni wa Joshua na Kalebu waarĩ ngũũrani atĩa na wa athigani acio angĩ, na ũũ ũtũrutaga atĩa? (Ndar. 13:28-30; Mat. 17:20; 2 Kor. 5:7)
- Thoma Ndari 14:1-38.
Nĩ mũkaana ũrĩkũ twagĩrĩirũo nĩ kwĩmenyere harĩ ũhoro wa kũnugunĩkĩra arũgamĩrĩri a Jehova gũkũ thĩ? (Ndar. 14:2, 3, 27; Mat. 25:40, 45; 1 Kor. 10:10)
Ndari 14:24 rĩonanagia atĩa atĩ Jehova nĩ arũmbũyagia wendi wa mũndũ ũmwe ũmwe wa ndungata ciake? (1 Ath. 19:18; Thim. 15:3)


text:
RŨGANO RWA 15
Mũtumia wa Loti Kwĩhũgũra
LOTI na famĩlĩ yake matũũrire hamwe na Iburahimu bũrũri-inĩ wa Kanaani. Mũthenya ũmwe Iburahimu akĩĩra Loti atĩrĩ: ‘Gũtirĩ na mũgũnda mũiganu gũkũ wa mahiũ maitũ mothe. Wenda-rĩ, reke tweheranĩre. Wathiĩ ũmotho-rĩ, niĩ ngũthiĩ ũrĩo.’
Loti agĩcũthĩrĩria bũrũri ũcio. Akĩona gĩcũnjĩ kĩmwe kĩarĩ kĩega mũno kĩa bũrũri kĩarĩ na maĩ na nyeki nduru ya mahiũ make. Kũu kwarĩ Rũgongo rwa Jorodani. Loti agĩgĩthamĩria famĩlĩ yake na mahiũ make kuo. Mũthia-inĩ magĩaka mũciĩ wao itũũra-inĩ rĩa Sodomu.
Andũ a Sodomu maarĩ oru mũno. Ũndũ ũcio nĩwekĩrire Loti kĩeha mũno, tondũ aarĩ mũndũ mwega. O ũndũ ũmwe Ngai nake akĩigua kĩeha. Mũthia-inĩ, Ngai agĩtũma araika erĩ mamenyithie Loti atĩ nĩekwananga matũũra ma Sodomu na Gomora nĩ ũndũ wa waaganu wamo.
Rĩu araika makĩĩra Loti: ‘Wĩthare! Oya mũtumia waku na airĩtu aku erĩ mwehere gũkũ!’ Loti na famĩlĩ yake makĩgondereria, na kwoguo araika makĩmanyita moko makĩmoimia nja ya itũũra. O rĩo mũraika ũmwe akiuga: ‘Wĩtharei mũtikorũo nĩ muoyo! Mũtikehũgũre. Mwĩtharĩrei irĩma-inĩ mũtikaninwo.’
Loti na airĩtu ake magĩathĩka makĩũra kuuma Sodomu. Matiarũgamire o na hanini, o na matiehũgũrire. No mũtumia wa Loti ndaathĩkire. Maathiathia itĩna rĩna kuuma Sodomu-rĩ, akĩrũgama na akĩĩhũgũra. Mũtumia wa Loti agĩtuĩka ihiga rĩa cumbĩ. Wahota kũmwona mbica-inĩ?
Haha he wĩruti mwega. Ũkuonania atĩ Ngai ahonokagia arĩa mamwathĩkagĩra, nao arĩa matamwathĩkagĩra magaate muoyo wao.
Kĩambĩrĩria 13:


text:
RŨGANO RWA 49
Riũa Kũrũgama Ki
TARORA Joshua. Aroiga: ‘Wee riũa, rũgama o ro ũguo!’ Narĩo riũa rĩkĩrũũgama o ro ũguo. Rĩgĩikara gatagatĩ-inĩ ka matu marĩa mairũ mũthenya mũgima. Jehova agĩtũma ũndũ ũcio wĩkĩke! Rekei tuone kĩrĩa kĩratũma Joshua ende riũa rĩrũgame.
Rĩrĩa athamaki arĩa atano oru a bũrũri wa Kanaani mokĩrĩire Agibeoni-rĩ, Agibeoni magĩtũmanĩra Joshua oke amateithie. Makĩmwĩra atĩrĩ. ‘Ambata na ihenya ũke ũtũhonakie! Nĩ gũkorũo athamaki othe arĩa matũũraga bũrũri ũrĩa ũrĩ irĩma monganĩte hamwe moke mahũre ndungata ciaku.’
Tondũ ũcio Joshua na andũ ake a ita magĩthiĩ o rĩo. Maaraire magĩthiĩ ũtukũ wothe. Rĩrĩa maakinyire Gibeoni, thigari cia athamaki acio atano igĩtigĩra mũno na ikĩambĩrĩria kũũra. Jehova akĩmagũithĩria mahiga manene ma mbura ya mbembe moimĩte igũrũ, na o arĩa maakuire nĩũndũ wa mahiga ma mbura ya mbembe maarĩ aingĩ gũkĩra arĩa moragirũo nĩ thigari cia Joshua.
Joshua nĩ onaga atĩ riũa nĩ rĩgũthũa o narua. Nĩgũgũtuka, na thigari nyingĩ cia athamaki arĩa atano oru nĩ ikũũra. Nĩkĩo gĩatũmire akaĩre Jehova akiuga: ‘Wee riũa, rũgama o ro ũguo.’ Na rĩrĩa riũa rĩathire na mbere kwara, Aisiraeli makĩhotana mbaara.
Nĩ kwarĩ na athamaki angĩ aingĩ oru thĩinĩ wa Kanaani arĩa maamenete andũ a Ngai. Rĩakuuire Joshua na andũ ake a ita ta mĩaka itandatũ gũtoria athamaki 31 a bũrũri ũcio. Ũguo warĩka gwĩkĩka, Joshua agĩkĩhota kũgayania bũrũri wa Kanaani kũrĩ mĩhĩrĩga ĩrĩa yabatairio nĩ gĩcunjĩ.
Mĩaka mĩingĩ ĩkĩhĩtũka, na Joshua mũthia-inĩ agĩkua arĩ na ũkũrũ wa mĩaka 110. Rĩrĩa we na arata ake maarĩ muoyo-rĩ, andũ nĩ maathĩkagĩra Jehova. No rĩrĩa andũ aya ega maakuire-rĩ, andũ makĩambĩrĩria gwĩka ũũru na makĩingĩra thĩna-inĩ. Kũna kũna rĩrĩ nĩrĩo ihinda rĩrĩa maabatairio nĩ ũteithio wa Ngai.
Joshua 10:


text:
Hithitorĩ ya thayathi
Hithitorĩ ya mbere ya thayathi
Űgĩ wa thayathi nĩ űkoretwo kuwo mĩaka mĩingĩ. Kiambiririaini mathomo ma thayathi mari mwanya, mathomagĩrwo firosofĩinĩ.
Kwoguo hithitori ya mbere ya thayathi nĩ ĩkonanie na hithitori ya firosofĩ. Socrates no akĩrwo ni we mwabĩriria wa kiambiriria kia mbere kĩa thayathi. Socrates nieragwo ni mwabia wa mathomo maangĩ maingĩ. Socrates athondekithire űgĩ wa gűtaűra wega na gűtarĩria na kinyi. Plato nake athondekire űhoro wa rationalism (űhooto) űria űtűmagirwo műno thayathiinĩ. Aristotle akĩrumirira Plato nake na athondekire űhoro wa Empiricism (űmbuiguiro) uria utumagirwo muno thayathiini. űmbuguiro yugaga űgĩ uthodekagwo na gutumira mbuguiro ithano. wenda kűmenya űhoro wa mbuguiro thoma haha Five senses
Netwon na andu angĩ nĩ manyitithanirie induction(űgucĩrĩria wa guwiciria) na deduction(Kurutithania ugi) ma githondeka methodi ya thayathi ĩria itumagirwo rĩu [1]. Ino yarĩ njira ĩmwe ya kũyitithania űhooto na űmbuiguiro methodiinĩ ya thayathi.
Hagwete
1. Nsubuga E, ciambiria cia ũtuĩria wa mathomo, Achabithia aa MK,2000 .


text:
Shau Kei Wan, Hong Kong—Kũheana ngathĩti ya
Arahũkai! Ũhoro Wĩgiĩ
—Hong Kong
7,234,800—Mũigana wa andũ
5,747—Arĩa Marutanaga Bibilia
68—Ciũngano
1 harĩ 1,259—O Mũira ũmwe wa Jehova harĩ andũ
Kasungu District, Malawi—Kũhe mũrĩmi waragia rũthiomi rwa Chichewa mabuku mararĩrĩria Bibilia
Ũhoro Wĩgiĩ
—Malawi
16,888,569—Mũigana wa andũ
91,921—Arĩa Marutanaga Bibilia
1,398—Ciũngano
1 to 184—O Mũira ũmwe wa Jehova harĩ andũ
Gĩcagi kĩa Gjógv, Faroe Islands—Gũcokia ciũria cia Bibilia na broshua
Ũhoro Mwega Kuuma Kũrĩ Ngai! Ũhoro Wĩgiĩ
—Faroe Islands
Monastiraki Square, Athens, Greece—Kũheana ngathĩti ya
Arahũkai! Ũhoro Wĩgiĩ
—Greece
10,787,690—Mũigana wa andũ
28,832—Arĩa Marutanaga Bibilia
387—Ciũngano
1 harĩ 374—O Mũira ũmwe wa Jehova harĩ andũ
"Naguo Ũhoro-ũyũ-Mwega wa Ũthamaki nĩũkahunjio thĩ yothe."—Mathayo 24:14.
"Naguo Ũhoro-ũyũ-Mwega wa Ũthamaki nĩũkahunjio thĩ yothe."—Mathayo 24:14.
"Naguo Ũhoro-ũyũ-Mwega wa Ũthamaki nĩũkahunjio thĩ yothe."—Mathayo 24:14.
MŨRANGĨRI
ARAHŨKAI!
Aira a Jehova—Nĩ Ithuĩ A?
Tumĩte ndũrĩrĩ-inĩ nyingĩ na thiomi ngũrani, no o na kũrĩ ũguo-rĩ, nĩ tũnyitithanĩtio nĩ mĩoroto ĩhaanaine. O mbere, nĩ twendete gũkumia
Jehova, Ngai ũrĩa waheanire Bibilia na Mũũmbi wa indo ciothe. Nĩ tũgeragia o ũrĩa twahota kwĩgerekania na Jesu Kristo na nĩ tũkenagĩra gũkorũo tũrĩ Akristiano. O ũmwe witũ nĩ ahũthagĩra mahinda agĩteithia andũ kwĩruta Bibilia na igũrũ rĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai. Nĩ ũndũ nĩ tũrutaga ũira, kana kwaria, ũhoro wa Jehova Ngai na Ũthamaki wake-rĩ, tũĩkaine ta Aira a Jehova.
Uruuria rĩarĩro riitũ.
Thoma Bibilia thĩinĩ wa Intaneti. Wĩrute makĩria ũhoro witũ na ũrĩa twĩtĩkĩtie.
ACIARI NA ARĨA MAHIKANĨTIE
Kwĩyũria ciũria igĩrĩ tu hũthũ no kwagagĩrie kĩhiko gĩaku.
ANDŨ ETHĨ
Wĩhaarĩrie gũtaarĩria andũ wĩtĩkio waku na njĩra ya gĩtĩo, ũtarĩ na guoya na ũtegũconoka
CIANA
Jehova nĩ arĩ mĩbango. Wĩrute ũrĩa ũngĩkorũo ũrĩ mũtheru na ũrĩ na mĩbango!
Wĩrute Ma ya Bibilia ihinda na handũ harĩa hegũkwagĩrĩra makĩria.
Uruuria video citũ iria irĩ thĩinĩ wa intaneti.
Wĩrute Bibilia ũkĩhũthĩra video cia rũthiomi-rwa-kwaria-na-ciĩko


text:
KUUMA NGOTHI-INĨ | NO ŨKUHĨRĨRIE NGAI
Hihi nĩ Ũiguaga Ũkuhĩrĩirie Ngai?
“Gũkorũo na ũrata wa hakuhĩ hamwe na Ngai gũtũmaga ũigue wĩ na ũgitĩri, na ũiganĩire. Mũndũ aiguaga ta hingo ciothe Ngai akoragwo akĩrũmbũiya mabataro make.”
—CHRISTOPHER, MWANAKE MŨNINI KUUMA GHANA.
“Ngai nĩ onaga mathĩna marĩa mothe tũragerera, na agatuonia wendo na gũtũrũmbũiya makĩria ya ũrĩa tũngĩĩrĩgĩrĩra.”
—HANNAH, MŨIRĨTU WA MĨAKA 13 KUUMA ALASKA, BŨRŨRI WA AMERIKA (U.S.)
“Kũmenya atĩ nĩ ũrĩ na ũrata wa hakuhĩ na Ngai nĩ gũtũmaga ũigue ũndũ mwega mũno wa kũhorera ngoro!”
—GINA, MŨTUMIA WA MĨAKA 40 NA KĨNDŨ WA KUUMA JAMAICA.
To Christopher, Hannah, na Gina maiguaga ũguo. Andũ aingĩ kuuma thĩ yothe nĩ metĩkĩtie matarĩ na nganja atĩ Ngai nĩ amonaga marĩ arata ake. Hihi wee ũiguaga atĩa? Hihi nĩ ũiguaga ũkuhĩrĩirie Ngai? Hihi no wende gũkorũo wĩ hakuhĩ nake, kana o na kũmũkuhĩrĩria makĩria? No gũkorũo nĩ wĩyũragia atĩrĩ: ‘Hihi no kũhoteke mũndũ o na arĩ kĩũmbe kĩnini, akorũo na ũrata wa hakuhĩ hamwe na Ngai Mwene Hinya Wothe? Angĩkorũo nĩguo-rĩ, kũngĩhoteka atĩa?’
NO TŨHOTE GŨKUHĨRĨRIA NGAI
Bibilia nĩ yonanagia atĩ mũndũ no ahote kũgĩa na ũrata wa hakuhĩ hamwe na Ngai. Yugaga atĩ Ngai eetire Iburahimu ũrĩa warĩ ithe wa rũrĩrĩ rwa Isiraeli “mũrata wakwa.” (Isaia 41:8) Ningĩ rora wone ciugo njega iria ciandĩkĩtwo thĩinĩ wa Jakubu 4:8: ‘Kuhĩrĩriai Ngai, nake nĩ ekũmũkuhĩrĩria inyuĩ.’ Kwoguo hatarĩ nganja, no kũhoteke kũgĩa na ũrata wa hakuhĩ hamwe na Ngai. No tondũ Ngai ndonekaga-rĩ, ũngĩhota atĩa ‘kũmũkuhĩrĩria’ na gũkenera ũrata wa hakuhĩ hamwe nake?
Nĩguo tũhote kuona macokio ma kĩũria kĩu, ta wĩcirie makinya marĩa mũndũ oyaga rĩrĩa arenda gũtuma ndũgũ na mũndũ ũngĩ. Ũndũ wa mbere nĩ kũmenyana marĩĩtwa. Thutha ũcio, o ũrĩa marĩthiaga makĩaranagĩria kaingĩ, makerana maũndũ marĩa mareciria na ũrĩa maraigua, noguo ũrata wao ũthiaga ũgĩkũraga. Na mangĩĩrutanĩria gwĩkana maũndũ mega, ũrata wao ũthiaga ũgacĩrĩte biũ. Ũguo noguo gũthiaga harĩ gũkũra kwa ũrata witũ hamwe na Ngai. Reke tuone ũrĩa ũndũ ũcio wĩkĩkaga.


text:
Thimo cia gĩgĩkũyũ
Gwĩ thimo nyingĩ cia Gikűyű imwe cia tene na ingĩ njerű.
Thimo
1. Giikaro kimwe kiri ndaa.
2. Gutiri wiriraga agithii ta agichoka.
3. yimbukaga irimbute.
4. Yũmbũkaga na kĩrĩa ĩmeretye
5. Kũgeria nĩ Kũhota
6. Hiti nyoririe nĩrĩ nyama
7. Kalamu nĩko icebe rĩa mũthomi
8. Thiori nĩyo mbarathi ya mũtuaria
Űtuĩria wa Thimo
Kwĩ űtuĩria műingĩ wĩkĩtwo wa thimo. Űtuĩria űmwe wonanĩtie atĩ thimo ciroraga űndű na miena itatatű: miena ĩrĩ ĩrakararania na űgĩ wa gatagati wa miena inyo ĩri[1]. Nĩ wega kumenya thimo ĩria uratűmira ĩraro űndű na mũbarĩre űrĩkű.
Kũgeria na kũhitia, ni mwikire ũtomagirwo harĩ maũndũ matari na ũũgĩ mũiganu. Mwikire ũyũ na thimo Kũgeria nĩ Kũhota ciĩ mũbarĩre wa maũndu ũrakararania, Kũgeria na Kũhota kana kũhitia ni mubarire wa gatatagi.
ũtũmĩri na ũthodeki wa thimo no ũtethio ni kũramata ũũgĩ wa thimo. ũtuaria wĩkitwo ni wonanĩtie ũria thiorĩ cia kũramata ũũgĩ ĩgĩtethia ũũgĩ wa nduire(indigenous) wa Kĩabirica [2]. Modeli(Mĩhianano) ĩyo ĩna [2], ĩtumagĩrwo na ũũgĩ wothe na thiomi cia Gikuyu ĩtira ngĩrani na Űtuĩria wa jumla. ũũgĩ no ũtethie kũhanyũkia wĩki wa maũndũ .
Űtuĩria wa kwonania ũria thimo ingĩtumĩrwo na njira kithayathi [3] wonanitie thimo cia ũmbuguiro no itetihiririe na kũrehe maendereo. Thimo no citumirwo kuramata ũũgĩ.
References
1. Wanjohi, Wisdom and philosophy of African Proverbs
2. Ngurube P. Lwoga L. Knowledge management models and their utility and effective management and integration of indigenous knowledge with other knowledge systems. INDILIGA Journal vol 6 No 2. 2007
3. Easton na Atuaria a handũ. Kũmananji gwa kũiyukania ,Thimo na ciambīki, thĩinĩ wa Bengi ya thĩ, ũũgĩ wa kimerera, tucira twa handũ twa gũthia na mbere ngirobo 2004.


text:
Paradigm
Paradigm
Matemo
Űűgĩ űgayanagiyo na ikundi nene cia maűgĩ maria namo magaĩtwo tũkundi twa paradigms kana ciambīki. Maűgĩ nimo disciplines na Gĩthűngű. Mihango na iũndu ciroragwo kũringana na haria mũndũ arugamite na Mũrori ni agia na mbica ya meciriainĩ[1]. Mbica īno ya meciriainĩ īngīkorwo nī ya mũthingi na ingithondekwo na ītīkirike nī Komunīti ya atuaria nītwikaga Kiambīki. űű nĩ kwonania gĩ wa mathomo umanagia na kurora wega Mihango kana iũndu.
Ciambĩki itumagirwo guthondeka űűgĩ.
Űruka wa Ciambĩki
Ciambĩki nĩ koragwo na Űruka wa: 1.Iũndu iria Kiabiki gituaragia 2. megererio kana matanyo ma iũndu iria Kiabiki gituaragia 3. Mũrorere kana haria mũndũ arugamite
Űcenjia wa Ciambĩki
Ciambiki cia ugi ni cikaraga thutha wa kahinda kanene ciga cenjia.
Maritwa matũmangirwo Kwaria ũhoro wa Kiambĩki
Lecture nī regeca[], Conjecture no ĩtwo Kogeca, Coronarally no ĩtwo Koronarī, Hypothesis no ĩtwo hogererithia, postulate no ĩtwo -----, Lemma no ĩtwo Remma.
kugwete
1 Yolles , Űcenjia wa Ciambĩki cia ũtuĩria wa ndwarithia, Njaranda ya cybernetics na thithitemu 1998.


text:
KUUMA NGOTHI-INĨ | NĨKĨ GĨTŨMAGA MAŨNDŨ MORU MAKORE ANDŨ ARĨA EGA?
Maũndũ Moru Marathiĩ O Maingĩhĩte!
Mũtumia ũmwe wa mĩaka 35 wetagwo Smita, * na waikaraga Dhaka, Bangladesh, oĩkaine ta mũndũ mũhoreri na muuma andũ. Andũ maamũĩ ta mũtumia warĩ kĩyo na mwĩkeneri, weendete kũhunjĩria andũ ũhoro ũrĩa erutĩte wĩgiĩ Ngai. Ta wĩcirie ũrĩa famĩlĩ yao na arata mamakire na makĩnyitwo nĩ kĩeha kĩnene rĩrĩa aakuire thutha wa ndwari ya kahinda kanini!
James na mũtumia wake o nao no mahananio na Smita, maarĩ na mĩaka ta 30 ũguo, na maaikarĩte o kahinda kanini thutha wa kũhikania. Hĩndĩ ĩmwe kĩambĩrĩria-inĩ kĩa mwaka, nĩ moimire kwao taũni-inĩ ya New York magĩthiĩ gũcerera arata ao mwena wa gĩcũa-inĩ, ithũĩro rĩa bũrũri wa Amerika, no matiigana gũcoka kwao. Marĩ o kũu nĩ magĩire na aksidenti na magĩkua, ũndũ ũcio warĩ wa kĩeha mũno na nĩ watigire ithenya inene mũno harĩ endwa ao na arĩa maarutithanagia wĩra nao.
Hatarĩ nganja, maũndũ moru na mĩnyamaro irathiĩ cingĩhĩte. Mbaara ciũragaga arĩa mararũa o na arĩa matararũa. Ũhinya na wĩki-naĩ ũhutagia nginya andũ matarĩ na ũũru. Mogwati ma barabara-inĩ o hamwe na mĩrimũ, ciũragaga andũ gũtekũmakania kana nĩ itonga kana nĩ athĩni, ethĩ o na akũrũ. Icanjama cia ndũire iniinaga andũ itegũthutũkania. Rũmena naruo o hamwe na waagi wa kĩhooto itheremete kũndũ guothe. Kwahoteka o nawe wanacemania na maũndũ ta macio.
Wahota kwĩyũria ũũ:
Nĩkĩ gĩtũmaga maũndũ moru makore andũ arĩa ega?
Hihi Ngai nĩwe ũtũmaga maũndũ macio mekĩke?
Icanjama ciĩrehaga o ro ũguo, kana hihi nĩ andũ matũmaga ciĩkĩke?
Hihi Karma * nĩ ĩtũmaga andũ manyamarĩke?
Angĩkorũo kũna nĩ kũrĩ Ngai-rĩ, agaga kũgitĩra andũ arĩa ega nĩkĩ?
Hihi mĩnyamaro na maũndũ moru marĩa makoraga andũ nĩ magathira o rĩ?Nĩguo tuone macokio ma ciũria icio, no mũhaka twambe tũcokie ciũria ici igĩrĩ cia bata: Nĩkĩ gĩtũmaga maũndũ moru mekĩke, na hihi Ngai akoya ikinya rĩrĩkũ?


text:
Kĩrĩnyaga
Muri wa Kiugo Kĩrĩnyaga uumĩte harĩ kiugo Nyaga kĩrĩa ũingi wakĩo nĩ Manyaganyaga kana Nyaganyaga. Kĩrĩma gĩa Kĩrĩnyaga kĩonekaga kĩrĩ na nyaga (Nyaganyaga)(gĩthwaĩri: "madoadoa") nĩ toondũ wa ira (gĩthwaĩri: barafu) rĩrĩa rĩkoragwo rĩnyagĩĩte tũthũrũmũndũ-inĩ (peak) twa kĩrĩma kĩu. Kĩrĩnyaga nĩ kĩrĩma kĩrĩa kĩna nyaga (spotted mountain). Ira thĩinĩ wa Bũrũri wa Kĩrĩnyaga ũrĩa ũikaragwo ni Agĩkũyũ rĩonekaga o kĩrĩma-inĩ gĩa Kĩrĩnyaga. Nĩ ũndũ Agĩkũyũ metĩkĩtie Ngai aikaraga Kĩrĩma-inĩ gĩa Kĩrĩnyaga, hĩndĩ ĩrĩa matekwenda kũmũtengũra, mamwĩtaga Mwene-Nyaga


text:
Rũgano rwa 18: Jakubu Gũthiĩ Harani
Nĩ ũramenya andũ aya Jakubu araria nao nĩa? Aacemanirie nao gĩthima-inĩ, thutha wa gũthiĩ rũgendo rwa mĩthenya mĩingĩ. Nĩ kũrĩithia maarĩithagia ng’ondu cio. Nake Jakubu akĩmoria: ‘Mũrĩ akũ andũ aya?’
Magĩcokia, ‘Tũrĩ a Harani.’
Jakubu akĩũria, ‘Nĩmũngĩkorũo mũũĩ Labani?’
Makiuga, ‘Ĩĩ, nĩtũmũũĩ.’ ‘Rakeli, mwarĩ, nĩwe ũũrĩa ũroka na ng’ondu cia ithe.’ Nĩ ũrona Rakeli o hau haraihu agĩũka?
Rĩrĩa Jakubu onire Rakeli arĩ na ng’ondu cia mamawe Labani-rĩ, agĩthiĩ akĩgaragaria ihiga rĩthenge gĩthima-inĩ nĩguo ng’ondu inyue maĩ. Jakubu agĩkĩmumunya Rakeli na akĩmwĩra aarĩ ũ. Agĩcanjamũka mũno, agĩgĩteng’era mũciĩ na akĩĩra ithe Labani.
Labani nĩ aigũire wega mũno nĩgũkorũo nĩmangĩaikaranirie na Jakubu. Na rĩrĩa Jakubu oririe ahikie Rakeli, Labani nĩ aakenire. No ningĩ-rĩ, agĩkĩũria Jakubu amũtungatĩre mĩaka mũgwanja nĩ ũndũ wa Rakeli. Na tondũ nĩ endete Rakeli mũno-rĩ, Jakubu agĩgĩka o ũguo. No rĩrĩa gwakinyire hĩndĩ ya ũhiki-rĩ, nĩ ũũĩ ũrĩa gwatuĩkire?
Labani aaheire Jakubu Lea mwarĩ ũrĩa waarĩ mũkũrũ handũ ha Rakeli. Hĩndĩ ĩrĩa Jakubu eetĩkĩrire gũtungatĩra Labani mĩaka ĩngĩ mũgwanja-rĩ, agĩkĩmũhe Rakeli o nake atuĩke mũtumia wake. Mahinda-inĩ macio-rĩ, Ngai nĩ eetĩkĩrĩtie andũ makorũo marĩ na makĩria ya mũtumia ũmwe. No rĩu-rĩ, ta ũrĩa Biblia ĩrutanaga, mũndũ agĩrĩirũo akorũo arĩ na mũtumia o ũmwe tu.
Kĩambĩrĩria 29:1-30.
Ciũria
- Mũirĩtu ũyũ ũrona mbica-inĩ ĩno nũũ, na Jakubu aamwĩkĩire atĩa?
- Jakubu eetĩkĩrire gwĩka atĩa nĩ getha ahikie Rakeli?
- Labani eekire atĩa ihinda rĩa Jakubu rĩa kũhikia Rakeli rĩakinya?
- Jakubu eetĩkĩrire gwĩka atĩa nĩ getha Rakeli atuĩke mũtumia wake?
Ciũria ingĩ
- Thoma Kĩambĩrĩria 29:1-30.
O na gũtuĩka Labani nĩ aamũhenirie-rĩ, Jakubu onanirie ũthingu wake atĩa, na ũndũ ũyũ ũngĩtũruta atĩa? (Kĩam. 25:27; 29:26-28; Mat. 5:37)
Kĩonereria kĩa Jakubu gĩtuonagia atĩa ha ũhoro wa wendo wa ma na wa ũhinga? (Kĩam. 29:18, 20, 30; Rũĩm. 8:6)
Nĩ atumia arĩkũ ana maatuĩkire a nyũmba ya Jakubu na thutha-inĩ makĩmũciarĩra ciana? (Kĩam. 29:23, 24, 28, 29)


text:
Bayo-egekia
Bayo-egekia (Biomimicry, Bionics)
Nĩ gũkobia bayorojĩ ũgithondeka mwabĩririo wa Kindũ. Bayo-egekia nĩkoretwo ĩgĩthiĩ na mbere gũtũmĩrwo makĩria nĩ maũgĩ ma mithemba mĩigĩ. ũũgi mũigĩ ũthondekagwo na kũhuninia kindũ kĩũkaine wega na kĩngi gĩtoĩkaine wega.
Nyũmba ya mũgĩkũyũ nĩ gerekano njega ya Bayo-egekia tondũ ĩkoragwo na gĩthiũrũrũko ta gĩtingi kĩa mũti kĩgĩrĩirwo kĩogoro kia irigũ.
Hithitori ya waki wa Nyũmba ya mũgikũyũ
kurigana na hithitori mwakire wa nyumba ni ũkoretwo ũgĩ cenjia[1]:
1. Kiambiririe Nyũmba ya ruthuago
2. ĩkĩrũmĩrĩrwo nĩ Nyũmba ya mĩhirigo
3. Nyũmba ya ndoro mũico
Nyũmba iria ciĩ kwo rĩu nĩ cia mbaũ na Mahinga.
Kombuita thayathi onayo nĩ ĩtumagira bayo-egekia thĩinia wa wira wayo ta: neural netiwaki na Cellular automata (njĩkĩiki ya cerorũra). Tekinorojĩ ici igĩrĩ ĩtumagirwo gũthondeka hardware na software.
1. Anyamba T. Adebayo A. Traditional Architecture, Jomo Kenyatta Foundation 1993.


text:
Metha cia műthingi cia mathabu
Metha ya kuonganĩrania
Metha ya kũhũra maita
Ndaĩmesoni Ndaĩmesoni itumagirwo guthima unene kana ucenjia wa indo.
Ndaĩmesoni cia gũthima ũcenjia wa indo ĩkoragwo ikonainie.
Ndaĩmesoni cia gũcenjia ya dimension imwe, na ngerekano njega ya kindu kia Ndaĩmesoni imwe ni namba laini.

-8 -7 -6 -5 -4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 5 6 7 8
Namba line gatagati kayo gakoragwo kari noti (0) .
Metha ĩkoragwo na Ndaĩmesoni igĩrĩ. Metha ici cĩhaha igũru ciana Ndaĩmesoni ya namba iria ci muhari wa igũru irĩa ĩtumagĩrwo kũhũra maita na koramu ya mbere.
kwĩ indo cia Ndaĩmesoni ithatu, na Ndaĩmesoni makĩria.


text:
Bibilia Ĩngĩndeithia Atĩa Ingĩkorũo Ndĩ na Mũrimũ wa Gũtũũra?
Macokio ma Bibilia
Ngai nĩ arũmbũyagia ndungata ciake iria ndũaru. Bibilia yugaga ũũ ĩkĩaria ũhoro wa ndungata cia Ngai njĩhokeku: “
E kĩrumia-inĩ, arigoetio nĩ mũrimũ, Jehova nĩarĩmũtiiragĩrĩra.” (Thaburi 41:3) Angĩkorũo ũrĩ na mũrimũ wa gũtũũra, makinya maya matatũ no magũteithie kũhiũrania naguo:
Hoya ũheo hinya wa gũkirĩrĩria. No ũheo “
thayũ wa Ngai, ũrĩa ũtangĩmenyeka ũrĩa ũtariĩ,” ũgũtiirĩrĩre na ũgũteithie ũtige gwĩtanga.
—Afilipi 4:6, 7.
Gĩa na mawoni mega. Bibilia yugaga: “
Gũkena kũrehage ũgima mwega wa mwĩrĩ, no gũthuthĩka kũũragaga mũndũ o kahora.” (Thimo 17:22, Good News Translation) Kũria ũhoti waku wa mathekania, tondũ no ũtũme ũniine kĩeha na ũtũme ũgĩe na ũgima mwega wa mwĩrĩ.
Gĩa na mwĩhoko harĩ ciĩranĩro cia Ngai. Gũkorũo na kĩĩrĩgĩrĩro kĩa ma, no gũgũteithie gũkorũo na gĩkeno o na ũrĩ na mũrimũ wa ihinda iraya. (Aroma 12:12) Bibilia nĩ ĩranĩire hĩndĩ ‘
gũtarĩ mũndũ ũgacoka kuuga ũũ: Ndĩ mũrũaru.’ (Isaia 33:24) Ngai nĩ akaahonia mĩrimũ yothe ya gũtũũra ĩrĩa andũ maremetwo kũrigita. Kwa ngerekano, Bibilia nĩ ĩranĩire atĩ ũkũrũ nĩ ũkaagarũranio. Yugĩte ũũ: “
Nyama cia mwĩrĩ wake igagĩĩthĩha kũrĩ cia mwana, agagĩcokererũo nĩ matukũ make marĩa ma ũnyinyi.”
—Ayubu 33:25.
Ririkana: O na gũtuĩka Aira a Jehova nĩ metĩkĩtie atĩ Ngai nĩ amateithagia, nĩ macaragia ũrigitani ũrĩa wagĩrĩire rĩrĩa marũara. (Mariko 2:17) O na kũrĩ ũguo, tũtirĩ njĩra o na ĩmwe ya mwanya ya ũrigitani tũgaathagĩrĩria, tondũ o mũndũ agĩrĩire gũtua itua rĩake we mwene rĩgiĩ njĩra cia ũrigitani.


text:
Thiori ya Seti
Thiori ya Seti
Matemo
Thiori ya Seti nĩ thiori ĩmwe ya iria cia mũthingi cia mathabu. Seti nĩ kiũmba kĩa indo itarĩ na mũbango. seti ciandikagwo na ngũthiũrũrũkĩrio na karakita ya { na kũrikia na karakita }. indo thiini wa seti itigithanigio na karakita ya , .
Ngerekano cia seti nĩ {ngombe, mburi, hiti, nyoni}, {40,50,90,20}. indo iria cithainĩ wa seti cĩatagwo erementi. Seti tondũ nĩ kiũmba kĩna erementi itari bange kiũmba kina indo imwe ni seti imwe. kwoguo {ngombe, hiti,mburi, nyoni}, {ngombe, mburi, hiti, nyoni}, {mburi,ngombe, hiti, nyoni} ni seti imwe.
Indo ingĩ bangwo irũmanĩrĩre cĩtagwo kĩmũmanĩririo kana sequence na Gĩthũngu.