text:
GĨCUNJĨ GĨA IKŨMI NA ITHANO
Ũthathaiya Ũrĩa Ngai Etĩkĩraga
Ndini ciothe hihi nĩ ikenagia Ngai?
Tũngĩkũũrana atĩa ndini ĩrĩa ya ma?
Athathaiya a ma a Ngai ũmũthĩ nĩ arĩkũ?
1. Tũkũgunĩka atĩa twathathaiya Ngai na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire?
JEHOVA NGAI nĩ atũrũmbũyagia mũno na nĩ endaga tũgunĩke nĩ ũtongoria wake wa wendo. Tũngĩmũthathaiya na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire-rĩ, nĩtũrĩkoragwo na gĩkeno na tũgethemaga mathĩna maingĩ ũtũũro-inĩ. Ningĩ nĩegũtũrathima na atũteithie. (Isaia 48:17) No rĩrĩ, kũrĩ na ndini magana maingĩ ciugaga atĩ irutanaga ma ĩrĩa ĩkoniĩ Ngai. No nĩ itiganĩte mũno harĩ morutani ma cio igũrũ rĩgiĩ Ngai nũũ na ũrĩa endaga twĩke.
2. Tũngĩĩruta atĩa njĩra ĩrĩa yagĩrĩire ya gũthathaiya Jehova, na nĩ ngerekano ĩrĩkũ ĩtũteithagia kũmenya ũguo?
2 Ũngĩmenya atĩa njĩra ĩrĩa yagĩrĩire ya gũthathaiya Jehova? To nginya wĩrute na ũringithanie morutani ma ndini ciothe. Ũkũbatara tu o kwĩruta ũrĩa Bibilia ĩrutanaga kũna igũrũ rĩgiĩ ũthathaiya wa ma. Kwa ngerekano-rĩ, thĩinĩ wa mabũrũri maingĩ nĩ gũkoragwo na mbeca cia maheni. Ũngĩheo wĩra wa gũthuurania mbeca ta icio-rĩ, ũngĩcikũũrana atĩa? Hihi ũngĩgeria kũririkana ũrĩa mbeca ciothe cia maheni itariĩ? Aca. Wega nĩ kũhũthĩra kahinda gaku kwĩruta ũrĩa mbeca cia biũ ihaana. Thutha wa kũmenya ũrĩa mbeca cia biũ ihaana-rĩ, no ũhote gũkũũrana cia maheni nĩ irĩkũ. No taguo, tweruta ũrĩa tũngĩkũũrana ndini ya ma-rĩ, no tũhote kũmenya ndini cia maheni nĩ irĩkũ.
3. Kũringana na Jesu-rĩ, twagĩrĩirũo gwĩka atĩa okorũo nĩ tũkwenda gwĩtĩkĩrĩka nĩ Ngai?
3 Nĩ ũndũ wa bata tũthathaiye Jehova na njĩra ĩrĩa etĩkĩraga. Andũ aingĩ metĩkĩtie atĩ ndini ciothe nĩ ikenagia Ngai, no ũguo tiguo Bibilia ĩrutanaga. O na kuuga tu atĩ mũndũ nĩ Mũkristiano ti kũiganu. Jesu oigire ũũ: “To mũndũ ũrĩa ũnjĩtaga, Mwathani ũyũ, Mwathani ũyũ, ũgatonya ũthamaki-inĩ wa Igũrũ; no ũrĩa wĩkaga ũrĩa Awa ũrĩa wĩ Igũrũ endaga.” Kwoguo-rĩ, nĩgetha twĩtĩkĩrĩke nĩ Ngai, no nginya twĩrute ũrĩa endaga twĩke, na tũwĩke. Jesu eetire arĩa matekaga wendi wa Ngai ũũ: “Inyuĩ mwĩkaga waganu.” (Mathayo 7:
4. Ciugo cia Jesu ciĩgiĩ njĩra igĩrĩ ciugĩte atĩa, na o njĩra ĩtongoragia nginya kũ?
4 Jehova aheete andũ othe gũkũ thĩ mweke wa kũgĩa na muoyo wa tene na tene. No rĩrĩ, nĩgetha tuone muoyo wa tene na tene thĩinĩ wa Paradiso-rĩ, no nginya tũthathaiye Ngai ũrĩa kwagĩrĩire na tũtũũre na njĩra ĩrĩa ĩtĩkĩrĩkĩte nĩwe. Ũndũ wa kĩeha nĩ atĩ andũ aingĩ nĩmaregaga gwĩka ũguo. Nĩkĩo Jesu oigire ũũ: “Tonyerai mũromo ũrĩa mũceke: nĩ gũkorũo mũromo nĩ mwariĩ, na njĩra nĩ njaramu ĩrĩa ĩkinyaga kũndũ kũrĩa gwa kũũrĩra, na andũ arĩa matonyagĩra ho nĩ aingĩ. Nĩ gũkorũo mũromo nĩ mũceke, na njĩra nĩ ngunderu ĩrĩa ĩkinyaga kũrĩa kwĩ muoyo, na andũ arĩa mamĩonaga nĩ anyinyi.” (Mathayo 7:
ŨRĨA ŨNGĨKŨŨRANA NDINI ĨRĨA YA MA
5. Tũngĩmenya atĩa arĩa memenyeragia ndini ĩrĩa ya ma?
5 ‘Njĩra ĩrĩa ĩkinyaga kũrĩa kwĩ muoyo’ ĩngĩoneka atĩa? Jesu oigire atĩ ndini ĩrĩa ya ma ĩngĩkamenyeka na mĩthiĩre ya arũmĩrĩri ayo. Oigire “nĩmũrĩmamenyaga nĩ ũndũ wa maciaro mao.” Na atĩ “mũtĩ ũrĩa mwega ũciaraga maciaro mega.” (Mathayo 7:
6, 7. Ndungata cia Ngai ikoragwo na mawoni marĩkũ megiĩ Bibilia, na Jesu aaigire kĩonereria kĩrĩkũ ũndũ-inĩ ũcio?
6 Bibilia nĩyo mũthingi wa ũrutani wa ndungata cia Ngai. Bibilia yo nyene yugaga ũũ: “Ũhoro o wothe wandĩkĩtwo Maandĩko-inĩ nĩwekĩrirũo nĩ Ngai ngoro-inĩ ya mũwandĩki, na wĩ na kĩguni ũhoro-inĩ wa kũrutana, na wa kũmenyithia andũ ũũru wao, na wa kũmakaania, o na wa kũmamenyeria mĩtũũrĩre ĩrĩa ĩringaine na ũthingu; nĩ getha mũndũ wa Ngai atuĩke mũkinyanĩru o gũkinyanĩra, na aikarage athagathagĩtwo kũna, nĩguo arutage wĩra ũrĩa wothe mwega.” (2 Timotheo 3:
7 Jesu Kristo aaigire kĩonereria kĩega biũ nĩ ũndũ morutani make moimaga thĩinĩ wa Kiugo kĩa Ngai. Akĩhoya Ithe wake wa matu-inĩ oigire ũũ: “Ũhoro waku nĩguo ũhoro-ũrĩa-wa-ma.” (Johana 17:17) Jesu nĩeetĩkĩtie Kiugo kĩa Ngai, na ũrĩa wothe aarutanaga watwaranaga na Maandĩko. Jesu kaingĩ oigaga ũũ: “Nĩ haandĩke.” (Mathayo 4:
8. Nĩ maũndũ marĩkũ mendekaga harĩ gũthathaiya Jehova?
8 Arĩa memenyeragia ndini ĩrĩa ya ma mathathayagia o Jehova tu na makamenyithia arĩa angĩ rĩĩtwa rĩake. Jesu oigire ũũ: “Turagia ndu ũgoocage Mwathani Ngai waku, na ũmũtungatagĩre o we wiki.” (Mathayo 4:
9, 10. Akristiano a ma monanagia na njĩra irĩkũ atĩ nĩ mendanĩte?
9 Ndungata cia Ngai cionanagia wendo wa ma, ũtarĩ wa kwĩyenda gatagatĩ-inĩ ga cio. Jesu oigire ũũ: “Nĩ ũguo andũ othe marĩmenyaga mũrĩ arutwo akwa, mwatũũra mwendaine.” (Johana 13:35) Akristiano a tene maarĩ na wendo ta ũcio gatagatĩ-inĩ kao o ene. Wendo ũcio Ngai atwĩraga tũkorũo naguo nĩ ũhootaga rũmena rũa gĩĩkabira, ndũrĩrĩ, na mũtũũrĩre, na ũkohithania andũ na ũrũmwe wa ma ũtangĩtigithũkanio. (Akolosai 3:
10 Nĩ ma, wendo wa ma to kwaga tu kũũraga arĩa angĩ. Akristiano a ma mahũthagĩra mahinda mao, hinya, na indo ciao meendeire nĩgetha mateithanie na mekĩrane ngoro. (Ahibirania 10:
11. Gwĩtĩkĩra Jesu Kristo arĩ ũrĩa Ngai ahũthagĩra gũtũhonokia nĩ kwa bata nĩkĩ?
11 Akristiano a ma nĩmetĩkĩrĩte Jesu Kristo arĩ we ũrĩa Ngai ahũthagĩra gũtũhonokia. Bibilia yugaga ũũ: “Ũhoro wa kũhonokio ndũngĩoneka harĩ ũngĩ o na ũrĩkũ: nĩ ũndũ atĩrĩ, gũtirĩ rĩĩtwa rĩngĩ rĩanaheanwo gũkũ thĩ kũrĩ andũ rĩngĩagĩrĩra rĩa gũtũhonokia.” (Atũmwo 4:
12. Nĩ maũndũ marĩkũ mendekaga harĩ mũndũ gũkorũo atarĩ gĩcunjĩ gĩa gũkũ thĩ?
12 Athathaiya a ma o ti gĩcunjĩ gĩa thĩ ĩno. Jesu oigire ũũ rĩrĩa aacirithagio mbere ya mũtongoria Mũroma Pilato: “Ũthamaki wakwa ti wa na gũkũ thĩ.” (Johana 18:36) Gũtekũmakania bũrũri ũrĩa matũũraga-rĩ, arũmĩrĩri a ma a Jesu nĩ raia a Ũthamaki wake wa igũrũ, na kwoguo matiĩingĩragia o na hanini maũndũ-inĩ ma ũteti ma gũkũ thĩ. Matiĩingĩragia ngũĩ-inĩ cia gũkũ thĩ. O na kũrĩ ũguo-rĩ, athathaiya a Jehova matiingagĩrĩra andũ arĩa angĩ rĩrĩa mathuura gũtuĩka a kĩama kĩa ũteti, kana kũrũĩra itĩ cia ũteti, kana gũikia kura. Na athathaiya a Ngai o na makorũo matiĩingĩragia ũteti-inĩ-rĩ, o nĩmathĩkagĩra watho. Nĩkĩ? Tondũ Kiugo kĩa Ngai kĩmeeraga ‘maiguage arĩa matuĩtwo aathani’ a gĩĩthirikari. (Aroma 13:1) Rĩrĩa aathani a gũkũ thĩ moiga andũ meke ũndũ ũraregana na watho wa Ngai-rĩ, athathaiya a ma marũmagĩrĩra kĩonereria kĩa atũmwo, arĩa moigire ũũ: “Nĩkwagĩrĩire tũigue Ngai kũrĩ kũigua andũ.”
13. Arũmĩrĩri a ma a Jesu monaga Ũthamaki wa Ngai atĩa, na kwoguo nĩ ikinya rĩrĩkũ moyaga?
13 Arũmĩrĩri a ma a Jesu mahunjagia atĩ Ũthamaki wa Ngai noguo tu mwĩhoko harĩ andũ. Jesu aarathire ũũ: “Ũhoro-ũyũ-Mwega wa ũthamaki nĩũkahunjio thĩ yothe, ũtuĩke ũira kũrĩ ndũrĩrĩ ciothe; na hĩndĩ ĩo nĩrĩo ithirĩro rĩgakinya.” (Mathayo 24:14) Handũ ha kũũmĩrĩria andũ mehoke atongoria a gũkũ thĩ kũniina mathĩna mao-rĩ, arũmĩrĩri a ma a Jesu Kristo mahunjagia Ũthamaki wa Ngai wa igũrũ arĩ guo tu mwĩhoko harĩ andũ. (Thaburi 146:3) Jesu aatũrutire tũhoyage thirikari ĩo nginyanĩru rĩrĩa oigire ũũ: “Ũthamaki waku ũũke. O ũrĩa wendete Wee, nĩwĩkagwo gũkũ thĩ, o ta ũrĩa wĩkagwo kũu Igũrũ.” (Mathayo 6:
14. Nĩ ndini ĩrĩkũ wee wĩtĩkĩtie nĩĩhingagia maũndũ marĩa mothe mendekaga ma ũthathaiya wa ma?
14 Kũringana na maũndũ macio twarĩrĩria-rĩ, ta wĩyũrie ũũ: ‘Nĩ ndini ĩrĩkũ ĩrutaga morutani mayo mothe thĩinĩ wa Bibilia na ĩkamenyithia andũ rĩĩtwa rĩa Jehova? Nĩ ndini ĩrĩkũ yonanagia wendo na njĩra ĩrĩa Jehova oigĩte, ĩna wĩtĩkio thĩinĩ wa Jesu, yo ti gĩcunjĩ gĩa thĩ ĩno, na ĩhunjagia atĩ Ũthamaki wa Ngai noguo tu mwĩhoko wa ma harĩ andũ? Harĩ ndini iria ciothe ciĩ gũkũ thĩ-rĩ, nĩ ĩrĩkũ ĩhingagia maũndũ macio mothe?’ Ihooto cionanagia wega atĩ nĩ Aira a Jehova.
WEE ŨGWĨKA ATĨA?
15. O tiga gwĩtĩkia tu atĩ nĩ kũrĩ Ngai-rĩ, nĩ ũndũ ũrĩkũ ũngĩ endaga twĩke?
15 Kuuga tu atĩ nĩwĩtĩkĩtie Ngai ti kũiganu kũmũkenia. Bibilia yugaga atĩ o na ndaimono nĩ ciĩtĩkĩtie atĩ nĩ kũrĩ Ngai. (Jakubu 2:
16. Twagĩrĩirũo nĩ gwĩka atĩa igũrũ rĩgiĩ kũnyitanĩra na ndini cia maheni?
16 Mũtũmwo Paulo oonanirie atĩ tũtiagĩrĩirũo kũnyitanĩra o na hanini na ndini cia maheni. Aandĩkire ũũ: “Umai thĩinĩ wao, mũikare mwĩamũrĩte kũrĩ o, ũguo nĩguo Mwathani oiga, na mũtikanahutie kĩndũ kĩĩ thahu; na niĩ nĩngũmwĩtĩkĩra.” (2 Akorintho 6:
17, 18. “Babuloni ũrĩa Mũnene” nĩ kĩĩ, na twagĩrĩirũo ‘kuuma thĩinĩ wake’ na ihenya nĩkĩ?
17 Bibilia yonanagia atĩ mĩthemba yothe mwanya-mwanya ya ndini cia maheni nĩ gĩcunjĩ kĩa “Babuloni ũrĩa Mũnene.” * (Kũguũrĩrio 17:5) Rĩĩtwa rĩu rĩtũririkanagia itũũra rĩa tene rĩa Babuloni, kũrĩa ndini ya maheni yaambĩrĩirie thutha wa Kĩguũ kĩa hĩndĩ ya Nuhu. Morutani na mĩtugo mĩingĩ ĩkoragwo thĩinĩ wa ndini cia maheni ũmũthĩ yaambĩrĩirie Babuloni tene mũno. Kwa ngerekano-rĩ, Ababuloni maathathayagia ngai cia ũtatũ, kana ngai ithatũ ithatũ. Ũmũthĩ-rĩ, ũrutani wa mũthingi wa ndini nyingĩ nĩ Ũtatũ. No Bibilia ĩrutanaga wega atĩ kũrĩ Ngai o ũmwe tu wa ma, Jehova, na atĩ Jesu Kristo nĩ Mũrũ wake. (Johana 17:3) Ababuloni ningĩ meetĩkĩtie atĩ andũ nĩ makoragwo na muoyo ũtakuaga rĩrĩa mwĩrĩ wakua na no ũherithio icua-inĩ. Ũmũthĩ-rĩ, gwĩtĩkia atĩ kũrĩ muoyo kana roho ũtakuaga ũngĩherithio mwaki-inĩ, nĩ ũrutani wa ndini nyingĩ.
18 Tondũ ũthathaiya wa Babuloni ya tene watheremire thĩ yothe-rĩ, Babuloni ũrĩa Mũnene ũmũthĩ no akũũranwo wega ta ndini cia maheni ciothe hamwe. Na Ngai nĩarathĩte atĩ ndini icio ciothe cia maheni igaathira o rĩmwe. (Kũguũrĩrio 18:8) Nĩ wona nĩkĩ nĩ ũndũ wa bata wĩyamũre kuuma gĩcunjĩ o gĩothe kĩa Babuloni ũrĩa Mũnene? Jehova Ngai arenda “uume thĩinĩ [wa Babuloni]” na ihenya kahinda gatanathira.
19. Ũkũgunĩka atĩa watungatĩra Jehova?
19 Nĩ ũndũ wa itua rĩaku rĩa gũtigana na ndini cia maheni-rĩ, andũ amwe mahota kũrega thiritũ yaku. No watungatĩra Jehova ũnyitanĩire na andũ ake-rĩ, nĩ ũkũgunĩka mũno gũkĩra ũũru o wothe ũrĩa ũngĩona. O ta arutwo a Jesu a tene arĩa maatigire indo ingĩ nĩguo mamũrũmĩrĩre-rĩ, nĩ ũkũgĩa na ariũ na aarĩ a ithe aingĩ a kĩroho. Ũgũkorũo ũrĩ ũmwe wa famĩlĩ ya thĩ yothe ya Akristiano milioni nyingĩ a ma, arĩa marĩkuonagia wendo wa ma. Na nĩ ũkũgĩa na kĩĩrĩgĩrĩro kĩega mũno kĩa muoyo wa tene na tene “hingo ĩrĩa ĩgoka thutha.” (Mariko 10:
20. Arĩa memenyeragia ndini ya ma merĩgĩrĩire kĩĩ mahinda mokĩte?
20 Bibilia ĩrutanaga atĩ ica ikuhĩ Ngai nĩ ekũniina mũtabarĩre ũyũ mũũru wa maũndũ na ithenya rĩa guo arehe thĩ njerũ ĩna ũthingu rungu rwa wathani wa Ũthamaki wake. (2 Petero 3:
^ kĩb. 17 Ha ũhoro makĩria wĩgiĩ kĩrĩa kĩonanagia atĩ Babuloni ũrĩa Mũnene nĩ ndini cia maheni ciothe hamwe-rĩ, rora Ũhoro Muongerere karatathi-inĩ ka 219-220.


c: text/html

text:
Wonaga Ihinda Rĩũkĩte ta Rĩgakorũo Rĩhaana Atĩa?
Hihi thĩ ĩno . . .
ĩgũtũũra o ũguo ĩrĩ?
nĩ gũthũka ĩgũthũka makĩria?
nĩ ĩkwagagĩra?
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
“Ngai . . . nĩekũmagiria maithori mothe mathire maitho mao; nakĩo gĩkuũ gĩtirĩ hingo gĩgacoka kũgĩa, o na gũtirĩ hingo gũgacoka kũgĩa na kĩeha, kana kĩrĩro, kana ruo; maũndũ marĩa ma mbere nĩ mathengu magathira.”
ŨRĨA ŨNDŨ ŨCIO ŨNGĨGŨTEITHIA
Wĩra mwega na ũgatũma ũiganĩre.
Mĩrimũ na kũnyamarĩka nĩ igaathira.
Ũtũũro wĩna gĩkeno na ũtagaathira hamwe na andũ a famĩĩ na arata.
HIHI KŨNA NO TWĨTĨKIE ŨRĨA BIBILIA YUGAGA?
Nĩ ũndũ wa itũmi itanyihĩire igĩrĩ:
Ngai nĩ arĩ ũhoti wa kũhingia ciĩranĩro ciake. Thĩinĩ wa Bibilia no Jehova Ngai wiki tu wĩtagwo “Mwene-Hinya-Wothe,” tondũ arĩ ũhoti ũtarĩ gĩthimi. (Kũguũrĩrio 15:3) Kwoguo no ahote kũhingia ciĩranĩro ciake ciĩgiĩ kũgarũra thĩ nĩguo yagĩre biũ. Ta ũrĩa Bibilia yugaga atĩ, “maũndũ mothe mahotekaga nĩ Ngai.”
—Mathayo 19:26.
Ngai nĩ eriragĩria kũhingia ciĩranĩro ciake. Kwa ngerekano, Jehova ‘nĩ eriragĩria’ kũriũkia andũ arĩa makuĩte.
—Ayubu 14:14, 15.
Ningĩ Bibilia nĩ yonanagia atĩ Mũriũ wa Ngai, Jesu, nĩ aahonirie arĩa arwaru. Eekire ũguo nĩkĩ? Tondũ nĩ eendaga. (Mariko 1:
Kwoguo no tũkorũo na ũũma atĩ Jehova na Jesu nĩ marenda gũtũteithia nĩguo tũgaakenera ũtũũro wa thuutha-inĩ!
TA WĨYŨRIE
Ngai akagarũra thĩ itũ atĩa nĩguo yagĩre biũ?
Bibilia nĩ ĩcokagia kĩũria kĩu thĩinĩ wa MATHAYO 6:
Wĩrute Makĩria
ŨHORO MWEGA KUUMA KŨRĨ NGAI!
Muoroto wa Ngai Harĩ Thĩ nĩ Ũrĩkũ?
Bibilia nĩ ĩtaarĩirie kĩrĩa gĩatũmire Ngai ombe thĩ, rĩrĩa mĩnyamaro ĩgaathira, na ũrĩa ũtũũro ũgaakorũo thĩinĩ wa thĩ njerũ.
ŨHORO MWEGA KUUMA KŨRĨ NGAI!
Ũthamaki wa Ngai nĩ Kĩĩ?
Ũthamaki wa Ngai nĩ kĩĩ, na nĩ maũndũ marĩkũ ũkaahingia?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MŨRANGĨRI RIUMA RĨA WĨRUTI Septemba 2017
Ngathĩti ĩno ĩrĩ na icunjĩ cia wĩruti cia Oktomba 23 nginya Novemba 26, 2017.
Kũria Ngumo ya Kwĩgirĩrĩria
Ngerekano cia Bibilia ingĩtũteithia atĩa gũkũria na kuonania ngumo ĩyo? Akristiano magĩrĩirũo gũkũria ngumo ĩyo nĩkĩ?
Wĩgerekanie na Ũcayanĩri wa Jehova
Hĩndĩ ĩmwe Jehova nĩ eeguũririe harĩ Musa na njĩra ya kũmũmenyithia rĩĩtwa rĩake na ngumo ciake. Ngumo ya mbere ĩrĩa Ngai aagwetire nĩ ũcayanĩri. Ũcayanĩri nĩ kĩĩ, na wagĩrĩire gũtũkenia nĩkĩ?
RŨGANO RWA ŨTŨŨRO
Nĩ Ngĩte na Kĩrathimo gĩa Kũrutithania Wĩra na Arũme a Kĩĩroho
David Sinclair nĩ aririkanaga gĩkeno na gĩtĩo kĩrĩa agĩte nakĩo nĩ ũndũ wa kũrutithania wĩra na aarĩ na ariũ a Ithe witũ ehokeku kwa ihinda rĩa mĩaka 61 ĩrĩa akoretwo Betheli ya Brooklyn.
‘Kiugo kĩa Ngai Witũ Gĩtũũraga Tene na Tene’
Bibilia nĩ ibuku rĩgũragwo mũno ona gũtuĩka yandĩkirũo mĩaka magana maingĩ mĩthiru, na nĩ ĩtiirĩtie mogarũrũku ma thiomi, maũndũ ma gĩũteti, na ũkararia harĩ ũtaũri wayo.
“Kiugo kĩa Ngai . . . Nĩ Kĩrĩ Hinya”
Andũ aingĩ nĩ mekĩte mogarũrũku manene nĩ ũndũ wa kwĩruta Kiugo kĩa Ngai. Nĩ kĩĩ kĩbataranagia nĩguo Kiugo kĩa Ngai kĩrute wĩra thĩinĩ witũ na njĩra ta ĩyo?
‘Gĩa na Ũmĩrĩru Naguo Wĩra Ũcio Ũũrute’
Tũbataraga ũmĩrĩru nĩkĩ, na tũngĩgĩa naguo atĩa?


text:
KUUMA NGOTHI-INĨ
Nĩ Maũndũ Marĩkũ Marĩ Mbere?
Gũtirĩ mũndũ ũtendete kũmenya ũrĩa ũtũũro wake kana wa andũ ao ũkaahana thutha-inĩ. Twaneyũria ciũria ta ici: ‘Hihi ũtũũro nĩ ũkaagĩra nĩguo ciana ciakwa ikenere? Hihi harĩ gĩcanjama kĩa ndũire gĩkaaniina thĩ? Hihi harĩ ũgarũrũku ingĩka nĩguo ngaagĩa na ũtũũro mwega?’ Ciũria ta icio nĩ cionanagia ũrĩa twombirũo; twendaga gũtũũra wega, na kũmenya ũrĩa maũndũ magaikara thutha-inĩ. Tũngĩmenya biũ ũrĩa maũndũ magaikara, no twĩhaarĩrie kabere.
Nĩ maũndũ marĩkũ marĩ mbere? Hihi kũrĩ mũndũ ũĩ? Andũ arĩa mageragia kũratha ũhoro wa mahinda mokĩte manaratha maũndũ maingĩ na makaaga kũhinga. Ĩndĩ, Ngai nĩ oigĩte atĩ no arathe ũhoro wa mahinda mokĩte na ũhinge. Oigĩte ũũ thĩinĩ wa Kiugo gĩake: “Kĩrĩra gĩakwa nĩgĩgaikara kĩrũmĩte wega, namo maũndũ mothe marĩa nyendaga gwĩka-rĩ, nomo ngeka.” (Isaia 46:10) Ũrathi wake hihi ũhingaga atĩa?
NGAI ARATHAGA ATEKŨHĨTIA
Nĩkĩ nĩ wagĩrĩire gwĩciria ũhoro wa morathi ma Ngai marĩa maahingire matukũ-inĩ ma tene? Ũngĩigua atĩ kũrĩ mũndũ ũrathaga ũhoro wa rĩera atekũhĩtia na atĩ ekĩte ũguo kwa ihinda iraya-rĩ, githĩ to wende kũmũũria ũrĩa rĩera rĩkaahana rũciũ? Na njĩra o ta ĩyo, tũngĩmenya ũrĩa morathi ma Ngai manahinga-rĩ, githĩ to twende mũno kũmenya ũrĩa arathĩte ũhoro wa ihinda rĩũkĩte?
ITŨŨRA INENE NĨ RĨKAANANGWO:
Kwa mũhiano, na githĩ ti ũndũ wa magegania mũno kũratha atĩ itũũra inene na rĩtũũrĩte kuo kwa ihinda iraya, nĩ rĩkaaniinwo rĩthire biũ? Ũguo nĩguo Ngai aarathire ũhoro wĩgiĩ kwanangwo kwa Nineve, kũgerera mũnabii wake. (Zefania 2:13-15) Hihi historĩ nĩ ĩkĩrĩte ũhoro ũcio mũkonde atĩ nĩ wekĩkire? Yonanagia atĩ, karine-inĩ ya mũgwanja Mbere ya Mahinda Maitũ, kĩndũ mĩaka 15 kuuma Ngai aratha ũguo, Ababiloni na Amedia nĩ maatharĩkĩire na makĩananga itũũra rĩa Nineve. O na ningĩ Ngai nĩ oigĩte kabere atĩ itũũra rĩa Nineve ‘rĩngĩgaakira ihooru, na rĩng’ang’athare rĩtuĩke o ta werũ.’ Hihi ũndũ ũcio nĩ wahingire? Hatarĩ nganja nĩ wahingire. Ababuloni nĩ maangĩegwatĩire itũũra rĩu na matũũra marĩa maarĩthiũrũrũkĩirie, no tiguo meekire. Ithenya rĩa ũguo, nĩ kũrĩananga marĩanangire. Hihi nĩ kũrĩ mũthuthuria o na ũrĩkũ wa maũndũ ma gĩũteti, ũngĩahotire kũratha maũndũ macio mothe na mahinge?
MAHĨNDĨ MA ANDŨ NĨ MAGAACINWO:
Nũũ ũngĩratha ũhoro wa gũcinwo kwa mahĩndĩ ma andũ kĩgongona-inĩ mĩaka 300 mbere, agwete harĩa kĩgongona kĩu kĩngĩakorirũo kĩrĩ, rĩĩtwa rĩa mũndũ ũrĩa ũngĩgeeka ũguo, na rũciaro rũrĩa angĩkoima? Ũrĩa ũngĩhota kũratha ũhoro ta ũcio na ũhinge, hatarĩ nganja no aheeke gĩtĩo kĩnene mũno. Ngai nĩ aatũmire mũndũ arathe ũũ: ‘Kaana nĩgagaciarũo ka mbarĩ ya Daudi, nako gagetwo Josia, na nĩ gagaacinĩra mahĩndĩ ma andũ’ kĩgongona igũrũ itũũra-inĩ rĩa Betheli. (1 Athamaki 13:1, 2) Karine ithatũ thutha ũcio, mũthamaki wetagwo Josia wa rũrĩrĩ rwa Daudi, agĩciarũo. O ta ũrĩa kwarathĩtwo, “akĩrutithia mahĩndĩ marĩa maarĩ mbĩrĩra-inĩ icio, akĩmacinĩra kĩgongona-inĩ igũrũ” kĩrĩa kĩarĩ Betheli. (2 Athamaki 23:14-16) Mũndũ atangĩhotithio nĩ Ngai-rĩ, angĩhota atĩa kũratha maũndũ macio mothe na mahinge?
KWANANGWO KWA BABULONI:
Na githĩ to ũkorũo ũrĩ ũndũ wa magegania mũno, mũndũ kũratha ũhoro wa kwanangwo gwa thirikari ĩrĩa yarĩ na hinya mũno thĩinĩ wa thĩ, agwete rĩĩtwa rĩa mũndũ ũrĩa ũngĩekire ũguo mĩaka mĩingĩ atanaciarũo, na ataarĩrie njĩra ya mwanya ĩrĩa angĩahũthĩrĩre gwĩka ũguo? Ngai nĩ aarathĩte atĩ, mũndũ wetagwo Kurusu nĩ angĩatharĩkĩire Babuloni, arekererie Ayahudi arĩa maatahĩtwo kuo nĩguo macoke magaake rĩngĩ Hekarũ, na atĩ nĩ angĩamateithĩrĩirie kũmĩaka. Makĩria ma ũguo, Ngai aarathĩte atĩ, nĩguo Kurusu atoorie Babuloni angĩaniaririe njũĩ cia kuo, na atĩ angĩakorire ihingo ciakuo itarĩ hinge. (Isaia 44:27–45:2) Maũndũ macio mothe hihi nĩ maahingire? Historĩ nĩ yonanagia atĩ Kurusu nĩ aatoririe Babuloni. Mbũtũ ya Kurusu yaunithirie na waara maĩ ma rũũĩ rũrĩa rwagereire itũũra-inĩ rĩu, nginya njũĩ ciothe ikĩhũa. Ũndũ wa magegania nĩ atĩ, mbũtũ ĩyo yakorire ihingo cia itũũra rĩu itarĩ hinge. Kurusu aacokire akĩrekereria Ayahudi arĩa maatahĩtwo, na akĩmeera macoke Jerusalemu magaake hekarũ. Ũndũ ũcio warĩ wa magegania tondũ Kurusu ndaathathayagia Ngai wa Ayahudi. (Ezara 1:1-3) Nĩ mũndũ ũrĩkũ wa nyama na thakame ũngĩahotire kũratha maũndũ ta macio na mahinge?
Nĩ twarĩrĩria morathi matatũ marĩa Ngai aarathire na makĩhinga. O na kũrĩ ũguo, harĩ morathi mangĩ maingĩ Ngai aarathire na makĩhinga. Joshua nĩ aaririkanirie Aisiraeli ũũ: “Inyuothe nĩmũũĩ na ngoro cianyu, o na maroho manyu, atĩ mũtirĩ mwaaga ũndũ o na ũmwe wa maũndũ mothe mega marĩa Jehova Ngai wanyu aaririe ũhoro wamo mamũkoniĩ; maũndũ macio mothe nĩmaahingirio o wega, na hatirĩ ũndũ o na ũmwe wamo wanaaga kũhingio.” (Joshua 23:1, 2, 14) Aisiraeli nĩ meeyoneire morathi na ciĩranĩro iria Ngai eeranĩire ikĩhinga. Nĩkĩ gĩtũmaga Ngai aratha ũndũ no mũhaka ũrĩhinga? Gĩtũmi nĩ tondũ, njĩra cia Ngai ticio cia mũndũ. Nĩ wega kũmenya ũguo, tondũ harĩ maũndũ Ngai arathĩte marakũhutia, na mekũhinga ica ikuhĩ.
ŨRĨA MORATHI MA NGAI MAKĨRĨTE MA ANDŨ
Kaingĩ nĩguo andũ mahote kũratha, mahũthagĩra maũndũ marĩa marĩ kuo kana makarũmĩrĩra mawoni ma andũ aingĩ, amwe mageeka ũthuthuria, na angĩ makoiga atĩ maguũrĩirio nĩ roho. Thutha wa kũratha, macokaga mageterera mone ũrĩa gũgũthiĩ.—Thimo 27:1.
Mũgarũ na ũrĩa andũ mekaga, Ngai ndabataraga gwĩka ũthuthuria. No ahote kũmenya mĩerekera ya andũ na ũrĩa maũndũ magaikara, na nĩ ũndũ ũcio arathe ũndũ kana mahinda mokĩte atekũhĩtia. Ĩndĩ Ngai no eke makĩria ma ũguo, no atongorie kana acenjie ũndũ mũna nĩguo atigĩrĩre atĩ muoroto wake nĩ wahinga. Oigĩte ũũ: ‘Ũhoro ũrĩa ũkoima kanua gakwa ndũkanjokerera o ro ũguo tũhũ, no nĩ ũkaaruta wĩra ũrĩa ndaũrekeirie, wagĩre wega.’ (Isaia 55:11) Kwoguo, Ngai akĩratha maũndũ mamwe nĩ ta gũtũmenyithia atũmenyithagia ũrĩa ageeka mahinda mokĩte. Nĩkĩo maũndũ mothe marĩa arathaga mahingaga.
ŨRĨA ŨTŨŨRO WAKU ŨKAAHANA MAHINDA MOKĨTE
Nĩkĩ nĩ harĩ bata kũmenya ũrĩa ũtũũro ũkahaana mahinda mokĩte? Ũngĩmenya kabere atĩ harĩ kĩhuhũkanio kĩroka-rĩ, na githĩ to woe ikinya rĩa kũhonokia muoyo waku? Ũrathi wa Bibilia wagĩrĩire gũtũma woe ikinya o ta rĩu. Ngai nĩ arathĩte atĩ ica ikuhĩ mogarũrũku manene nĩ megwĩkĩka thĩinĩ wa thĩ. (Rora rungu rwa kĩongo, “ Maũndũ Marĩa Ngai Arathĩte Megiĩ Mahinda Mokĩte.”) Mogarũrũku macio megwĩkĩka, nĩ ngũrani mũno na ũrĩa andũ marathaga gũkaahana.
Bibilia nĩ ĩheanĩte ũhoro wa thĩ ĩno, kwoguo no tũmenye ũrĩa gũkaahana thutha-inĩ. Ngai oigĩte ũũ: “Kuuma o hĩndĩ ĩrĩa maũndũ maambĩrĩirio, . . . ngiuga atĩrĩ, Kĩrĩra gĩakwa nĩgĩgaikara kĩrũmĩte wega, namo maũndũ mothe marĩa nyendaga gwĩka-rĩ, nomo ngeka.” (Isaia 46:10) No ũgĩe na ũtũũro mwega ihinda rĩũkĩte. Ũria Aira a Jehova magũtaarĩrie maũndũ marĩa Bibilia yugĩte megwĩkĩka ica ikuhĩ. Aira a Jehova ti aragũri, o na matiugaga atĩ maguũragĩrio nĩ maroho, o na kana magakorũo na hinya wa mwanya wa kũmenya mahinda mokĩte. Merutaga Bibilia, na no makuonie maũndũ mega marahutia ũtũũro waku, marĩa Ngai abangĩte gwĩka ihinda rĩũkĩte.


text:
GĨCUNJĨ GĨA 4
Mũthamaki wa Mbere wa Isiraeli Nginyagia Ũkombo-inĩ Wao Thĩinĩ wa Babuloni
Saulu nĩwe waatuĩkire mũthamaki wa mbere wa Isiraeli. No Jehova nĩaamũregire, na handũ hake Daudi agĩthurũo atuĩke mũthamaki. Nĩ tũkuona maũndũ maingĩ makoniĩ Daudi. E kamwana-rĩ, nĩ maarũire na Goliathu. Thutha agĩĩthara kuuma kwĩ Saulu Mũthamaki ũrĩa waarĩ na ũiru. Ningĩ Abigaili ũrĩa waarĩ mũthaka mũno akĩmũgirĩrĩria eeke ũndũ wa ũrimũ.
Ningĩ, nĩ tũkwĩruta maũndũ maingĩ megiĩ Suleimani mũrũ wa Daudi, ũrĩa watuĩkire mũthamaki wa Isiraeli handũ ha Daudi. Athamaki atatũ a mbere a Isiraeli o ũmwe ũmwe aathamakire mĩaka 40. Thutha wa Suleimani gũkua-rĩ, Isiraeli yaagayũkanire mothamaki merĩ, ũthamaki wa gathigathini na gũthini.
Ũthamaki wa mĩhĩrĩga 10 ĩrĩa yaarĩ mwena wa gathigathini waikarire ihinda rĩa mĩaka 257 ũtananinwo nĩ Ashuri. Mĩaka 133 thutha ũcio-rĩ, ũthamaki wa mĩhĩrĩga ĩrĩ ĩrĩa yaarĩ gũthini o naguo ũkĩninwo. Ihinda rĩrĩ Aisiraeli magĩtwarũo ũkombo-inĩ Babuloni. Kwoguo Gĩcunjĩ gĩa KANA kĩrĩ na rũgano rwa mĩaka 510, ihinda-inĩ rĩrĩ nĩrĩo maũndũ maingĩ ma magegania mahĩtũkĩire maitho-inĩ maitũ.


text:
GĨCUNJĨ GĨA 12
Ũngĩka Atĩa Nĩguo Ũtuĩke Mũrata wa Ngai?
1, 2. Nĩ andũ arĩkũ amwe maarĩ arata a Jehova?
NĨ MŨNDŨ ũrĩkũ wendaga atuĩke mũrata waku? Kwahoteka nĩ mũndũ ũrĩa ũgũkenagia na nĩ mũhotanaga nake. Ningĩ akorũo nĩ endete andũ na ekaga maũndũ marĩa wendete.
2 Jehova nĩ athuuraga andũ amwe matuĩke arata ake. Kwa ngerekano, Iburahimu aarĩ mũrata wa Jehova. (Isaia 41:8; Jakubu 2:23) O na Daudi aarĩ mũrata wake. Jehova oigire atĩ Daudi aarĩ ‘mũndũ etĩkĩrĩte na ngoro yake.’ (Atũmwo 13:22) Nake mũnabii Danieli aarĩ “mwendeku makĩria” harĩ Jehova.
3. Nĩ kĩĩ gĩatũmĩte Iburahimu, Daudi, na Danieli matuĩke arata a Jehova?
3 Nĩ kĩĩ gĩatũmĩte Iburahimu, Daudi, na Danieli matuĩke arata a Jehova? Jehova eerire Iburahimu ũũ: “Nĩwĩtĩkĩrĩte kũigua mũgambo wakwa.” (Kĩambĩrĩria 22:18) Jehova atuĩkaga mũrata wa andũ arĩa mamwathĩkagĩra menyihĩtie. O na andũ marĩ rũrĩrĩ rũgima no matuĩke arata ake. Jehova eerire rũrĩrĩ rwa Isiraeli ũũ: “Iguagai uuge wakwa, na niĩ nĩngũtuĩka Ngai wanyu, na inyuĩ mũtuĩke andũ akwa.” (Jeremia 7:23) Kwoguo o nawe angĩkorũo nĩ ũrenda gũtuĩka mũrata wa Jehova, wagĩrĩirũo kũmwathĩkagĩra.
JEHOVA NĨ AGITAGĨRA ARATA AKE
4, 5. Jehova agitagĩra arata ake atĩa?
4 Bibilia yugaga atĩ Jehova nĩ acaragia njĩra cia kuonania “atĩ e na hinya mũno wa gũteithia andũ arĩa mamũrũmagĩrĩra na ngoro yao yothe.” (2 Maũndũ ma Matukũ ma Tene 16:9) Thĩinĩ wa Thaburi 32:
5 Nĩ harĩ thũ ĩmwe ĩrĩ hinya yendaga gũtũma tũtige gũtuĩka arata a Ngai. No Jehova akoragwo eharĩirie gũtũgitĩra. (Thoma Thaburi 55:22.) Tondũ tũrĩ arata ake, nĩkĩo tũmũtungatagĩra na ngoro itũ yothe. Tũikaraga tũrĩ ehokeku harĩ we nginya rĩrĩa tũragerera maũndũ maritũ. Tũkoragwo na wĩtĩkio o ta ũrĩa warĩ na mwandĩki wa Thaburi. Aandĩkire ũũ ũhoro-inĩ wĩgiĩ Jehova: “Tondũ e guoko-inĩ gwakwa kwa ũrĩo, ndirĩ hĩndĩ ngenyenyeka.” (Thaburi 16:8; 63:8) Shaitani ageragia atĩa gũtũma tũtige gũtuĩka arata a Jehova?
MAHEENI MA SHAITANI KWEREKERA ANDŨ
6. Nĩ maheeni marĩkũ Shaitani aaririe megiĩ andũ?
6 Thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 11 nĩ twerutire atĩ Shaitani nĩ aakararirie Jehova na njĩra ya kuonania atĩ nĩ mũheenania na atĩ ndarĩ kĩhooto tondũ ndaarekete Adamu na Hawa metuagĩre nĩ ũndũ ũrĩkũ mwega na nĩ ũrĩkũ mũũru. Thĩinĩ wa ibuku rĩa Ayubu nĩ twĩrutaga atĩ Shaitani ningĩ no ahenanagia igũrũ rĩgiĩ andũ arĩa mendaga gũtuĩka arata a Ngai. Oigaga atĩ matungatagĩra Ngai nĩ ũndũ wa indo iria amaheaga, no ti ũndũ wa kũmwenda. Shaitani o na nĩ oigaga atĩ gũtirĩ mũndũ atangĩhota kũgarũra atige gũtungatĩra Ngai. Ta reke tuone nĩ atĩa tũngĩĩruta kuumana na Ayubu na kuumana na ũrĩa Jehova aamũgitĩire.
7, 8. (a) Jehova onaga Ayubu atĩa? (b) Shaitani oigire atĩa igũrũ rĩgiĩ Ayubu?
7 Ayubu aarĩ ũ? Aarĩ mũndũ mũthingu na aatũraga gũkũ thĩ kĩndũ mĩaka 3,600 mĩhĩtũku. Jehova oigire atĩ hĩndĩ ĩyo gũtirĩ mũndũ ũngĩ wahanaga take gũkũ thĩ. Ayubu nĩ aatĩĩte Ngai mũno na nĩ aathũire maũndũ marĩa moru. (Ayubu 1:8) Aarĩ mũrata wa ma wa Jehova.
8 Shaitani oigire atĩ Ayubu ndaatungatagĩra Ngai kuuma ngoro. Eerire Jehova ũũ: “Githĩ ti kũmũirigĩra ũmũirigĩire mĩena yothe, nyũmba yake, na indo ciothe iria e nacio? Kũrathima nĩũrathimĩte wĩra wa moko make, naguo ũhiũ wake ũgakĩingĩha thĩinĩ wa bũrũri. No rĩrĩ, rĩu ta coka ũtambũrũkie guoko, ũhutie indo ciothe icio e nacio, nake ndarĩ hingo ategũkũruma o ũthiũ-inĩ waku.”
9. Jehova aaheire Shaitani rũtha rwa gwĩka atĩa?
9 Shaitani oigire atĩ Ayubu aatungatagĩra Jehova nĩ ũndũ wa indo iria aamũheete. O na ningĩ nĩ oigire atĩ nĩ angĩahotire gũtũma Ayubu atige gũtungatĩra Jehova. Jehova ndetĩkanirie na Shaitani, no nĩ aamũheire rũtha rwa kũgeria Ayubu nĩguo one kana aamũtungatagĩra nĩ ũndũ wa kũmwenda.
ŨRĨA SHAITANI AAGERIRIE AYUBU
10. Shaitani aageririe Ayubu atĩa, na Ayubu eekire atĩa?
10 Shaitani aambire agĩtũma mahiũ ma Ayubu maiywo na marĩa mangĩ moragwo. Aagĩcoka akĩũraga ndungata cia Ayubu hakuhĩ ciothe. Ayubu orirũo nĩ indo ciake ciothe. Akĩrĩkĩrĩria tharĩkĩro yake, aahũthĩrire kĩhuhũkanio kũũraga ciana ikũmi cia Ayubu. No Ayubu aaikarire arĩ mwĩhokeku harĩ Jehova. “Thĩinĩ wa maũndũ macio mothe Ayubu ndaigana kũhĩtia, kana akĩona ta Ngai ekĩte ũndũ ũtaagĩrĩire.”
11. (a) Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũngĩ Shaitani aareheire Ayubu? (b) Ayubu eekire atĩa?
11 Shaitani ndaatigĩire hau. Aatetirie Ngai na njĩra ya kũmwĩra: “Ta coka ũtambũrũkie guoko, ũmũhutie mahĩndĩ, na nyama cia mwĩrĩ wake, nake ndarĩ hingo ategũkũruma o ũthiũ-inĩ waku.” Nĩ ũndũ ũcio Shaitani akĩrehera Ayubu mũrimũ warĩ na ruo mũno. (Ayubu 2:
12. Ayubu onanirie atĩa atĩ Shaitani nĩ wa maheeni?
12 Ayubu ndaamenyaga maũndũ ma maheeni marĩa Shaitani oigĩte o na kana kĩrĩa gĩatũmaga anyamarĩke ũguo. Eeciragia atĩ nĩ Jehova wamũrehagĩra mathĩna macio. (Ayubu 6:4; 16:
13. Gwathire atĩa nĩ ũndũ wa Ayubu gũikara arĩ mwĩhokeku?
13 O na gũtuĩka Ayubu ndaamenyaga ũndũ ũrĩa wathiaga na mbere kũrĩa igũrũ, aaikarire arĩ mwĩhokeku harĩ Ngai na akĩonania atĩ Shaitani nĩ wa maheeni. Jehova nĩ aarathimire Ayubu nĩ ũndũ wa gũikara arĩ mwĩhokeku harĩ we.
ŨRĨA SHAITANI AAGERIRIE AYUBU
14, 15. Nĩ ũndũ ũrĩkũ Shaitani oigire wĩgiĩ andũ othe?
14 No wĩrute maũndũ ma bata kuumana na maũndũ marĩa Ayubu aagereire. O na mahinda-inĩ maya Shaitani oigaga atĩ tũtungatagĩra Jehova nĩ ũndũ wa indo iria atũheaga. Shaitani oigire ũũ thĩinĩ wa Ayubu 2:4: ‘Mũndũ aaruta indo ciothe iria e nacio nĩguo akũũre muoyo wake.’ Kwoguo Shaitani ndaaragia ũhoro wa Ayubu tu, no oigaga atĩ andũ othe matungatagĩra Ngai nĩ ũndũ wa indo iria amaheaga. Mĩaka mĩingĩ thutha wa Ayubu gũkua, Shaitani no aakararagia Jehova na akaaria maheeni ũhoro-inĩ wĩgiĩ ndungata ciake. Kwa ngerekano, tũthomaga ũũ thĩinĩ wa Thimo 27:11: “Mũrũ wakwa, tuĩka mũndũ mũũgĩ, ũgĩkenagie ngoro yakwa, ‘hotage gũcokeria o ũrĩa ũngĩ’nyenya [ũngĩnyũrũria].”
15 Ũngĩtua itua rĩa gwathĩkagĩra Jehova na ũtũũre ũrĩ mwĩhokeku harĩ we, no wonanie atĩ Shaitani nĩ wa maheeni. O na angĩkorũo nĩ ũkũbatara gwĩka mogarũrũku manene nĩguo ũtuĩke mũrata wa Ngai, rĩu nĩrĩo itua rĩrĩa rĩega biũ ũngĩtua ũtũũro-inĩ waku. Nĩ ũrabatara kuoya itua rĩu na ũritũ. Shaitani oigaga atĩ wagĩa na mathĩna nĩ ũgũtiga gũkorũo ũrĩ mwĩhokeku harĩ Ngai. Ageragia gũtũhĩnga nĩguo tũtigatũũre tũrĩ ehokeku harĩ Ngai. Ekaga ũguo atĩa?
16. (a) Nĩ njĩra irĩkũ Shaitani ahũthagĩra akĩgeria gũtũma andũ matige gũtuĩka arata a Jehova? (b) Nĩ njĩra ĩrĩkũ ũrona Shaitani angĩhũthĩra nĩguo atũme ũtige gũtungatĩra Jehova?
16 Shaitani ahũthagĩra njĩra nyingĩ itiganĩte akĩgeria gũtũma tũtige gũtuĩka arata a Ngai. Atharĩkagĩra “ta mũrũthi ũrararama, agĩetha mũndũ wa kũmeria.” (1 Petero 5:8) Ndũkanamake wona arata, andũ a famĩlĩ, o na kana andũ angĩ makĩgeria gũkũgiria wĩrute Bibilia na gwĩka ũrĩa kwagĩrĩire. Ũndũ ũcio wahota gũtũma wone ta ũratharĩkĩrũo. * (Johana 15:
ATHĨKAGĨRA MAWATHO MA JEHOVA
17. Twathĩkagĩra Jehova nĩkĩ?
17 Rĩrĩa twathĩkĩra Jehova, tuonanagia atĩ Shaitani nĩ wa maheeni. Nĩ kĩĩ kĩrĩtũteithagia gwathĩka? Bibilia yugaga ũũ: “Nawe enda Jehova Ngai waku na ngoro yaku yothe, na muoyo waku wothe, o na hinya waku wothe.” (Gũcokerithia Maathani 6:5) Twathĩkagĩra Jehova tondũ nĩ tũmwendete. O ũrĩa wendo witũ harĩ Jehova ũrĩthiaga ũnenehete noguo tũrĩendaga gwĩka ũrĩa wothe arĩtwĩraga twĩke. Mũtũmwo Johana aandĩkire ũũ: “Nĩ gũkorũo kwenda Ngai nĩ atĩrĩ, tũrũmagĩrĩre maathani make; na maathani make ti mũrigo.”
18, 19. (a) Nĩ maũndũ ta marĩkũ Jehova oigaga nĩ moru? (b) Tũmenyaga atĩa atĩ Jehova ndatwĩraga twĩke ũndũ tũtangĩhota gwĩka?
18 Nĩ maũndũ marĩkũ Jehova atwĩraga nĩ moru? Mamwe nĩ magwetetwo thĩinĩ wa ithandũkũ rĩrĩ na kĩongo “ Thũũra Maũndũ Marĩa Jehova Athũire.” Kĩambĩrĩria-inĩ no wĩcirie atĩ maũndũ mamwe ti moru mũno. No wathoma maandĩko marĩa monanĩtio ho na wĩcũranie ũhoro wamo, nĩ ũkuona bata wa gwathĩkĩra maathani ma Jehova. Ningĩ wahota kuona atĩ harĩ mogarũrũku ũrabatara gwĩka ũtũũro-inĩ waku. O na gũtuĩka rĩmwe ũndũ ũcio no ũkorũo ũtarĩ mũhũthũ, weka mogarũrũku macio ũrĩkoragwo na thayũ na gĩkeno kĩrĩa kiumanaga na gũtuĩka mũrata wa Ngai. (Isaia 48:
19 Jehova ndangĩtwĩra twĩke ũndũ tũtangĩhota gwĩka. (Gũcokerithia Maathani 30:
ENDA MAŨNDŨ MARĨA NGAI ENDETE
20. Nĩ ngumo irĩkũ wagĩrĩirũo kwĩgerekania nacio, na nĩkĩ?
20 Angĩkorũo nĩ tũkwenda gũtuĩka arata a Jehova, no mũhaka tũtige gwĩka maũndũ marĩa oigĩte nĩ moru na twĩrutanĩrie gwĩka marĩa mega. (Aroma 12:9) Arata a Ngai nĩ mendete maũndũ marĩa endete. Arata acio mataarĩirio thĩinĩ wa Thaburi 15:
21. Ũngĩka atĩa nĩguo ũhote kuonania ngumo iria Ngai endete?
21 Ũngĩhota atĩa kuonania ngumo icio? Ũrabatara gũthoma Bibilia kaingĩ nĩguo ũmenye maũndũ marĩa Jehova endete. (Isaia 30:
22. Moimĩrĩro ma gwathĩkĩra Jehova nĩ marĩkũ?
22 Gwĩka mogarũrũku ũtũũro-inĩ no kũringithanio na kwaũra nguo ngũrũ ũgekĩra ĩngĩ njerũ. Bibilia yugaga atĩ ũrabatara ‘kwĩyaũra ũmũndũ ũrĩa wa tene,’ wĩhumbe “ũmũndũ mwerũ.” (Akolosai 3:
^ kĩb. 16 Ũguo ti kuuga atĩ Shaitani nĩwe ũtongoragia andũ arĩa marageria gũtũma ũtige kwĩruta Bibilia. No Shaitani nĩwe “ngai wa mũtabarĩre ũyũ wa maũndũ” na “thĩ yothe ĩtongoragio [nĩwe].” Kwoguo tũtiagĩrĩirũo kũmaka rĩrĩa andũ amwe marageria gũtũma tũtige gũtungatĩra Jehova.


text:
KĨTHOOMO KĨA ĨKŨMI NA BINANA
Nĩmbuĩrĩte Kwirita Kĩrĩ Mũrungu na Kũbatithua?
1. Nĩatĩa ũũmba gũciũria nyuma ya kwiritana bwega iuku rĩrĩ?
NWIRITANĨTE ũmma bũbwingĩ bwa Bibiria ta wĩrane bwa Mũrungu bwa mwoyo jwa kenya na kenya, ũmma bwegiĩ akuũ, na wĩrĩgĩĩro bwa kũriũkua, rĩrĩa wĩthĩrĩtwe ũkiiritana iuku rĩrĩ. (Mutumiiria 9:5; Luka 23:43; Johana 5:28, 29; Kugwurirwa 21:3, 4) No wĩthĩrwe nwambĩĩrĩtie gwĩta mĩcemanione ya Akũũjĩ ba Jehova na nĩwĩtĩkĩtie nĩbo bathathaagia Mũrungu ũrĩa kwagĩrĩte. (Johana 13:35) No wĩthĩrwe nwambĩĩrĩtie gũkũria ũcoore bwa akuĩ mono na Jehova, na no wĩthĩrwe nũtuĩte nũkwenda kũmũtumĩkĩra. Kwou no ũciũrie, ‘Nĩatĩa nandĩ mbuĩri kũthithia kenda ntũmĩkĩra Mũrungu?’
2. Nĩkĩ ntomũrũme Mwithiopia eendaga kũbatithua?
2 Ũu nĩu ntomũrũme Mwithiopia ũrĩa waatwĩre ĩgiitene rĩa Jesũ aaciũrĩrie. Ĩgiita rĩna nyuma ya Jesũ kũriũkua, mũritwa wa Jesũ Filipũ naatũmĩrĩĩrie muntũ ũu. Filipũ naamũrikĩthĩĩrie Jesũ nĩwe waarĩ Mesia. Ntomũrũme Mwithiopia naaringĩthĩrue mono nĩ jarĩa aairitanĩre mwanka arauga o rĩo atĩrĩ: “Tega, ruuji tiru ruu? Nimbi igirikia mbatithua?”
3. (a) Nĩ waatho bũrĩkũ Jesũ aaere athingati baawe? (b) Nĩatĩa muntũ abuĩrĩte kũbatithua?
3 Bibiria ĩritanaga cararũkũ atĩ kethĩra nũkwenda gũtumĩkĩra Jehova, nũbuĩrĩte kũbatithua. Jesũ eerĩre athingati baawe: ‘Iteni, bukaethie antu ba migongo yonthe baee aritwa bakwa, bukibabatithagia.’ (Mathayo 28:19) Kinya Jesũ naabatithĩrue araĩĩka ngerekano. Aatombekerwe buru rũũjĩne, tĩ kũminyĩrua akĩ rũũjĩ mũtwe. (Mathayo 3:16, Kimeru Bible, 2010) Kinya naarua rĩrĩa Mũkristũ akũbatithua, no mwanka atombekwe, kana orokerue buru rũũjĩne.
4. Nĩatĩa kũbatithua gwaku kwonagia bangĩ?
4 Rĩrĩa wabatithua, wonagia bangĩ nũkwenda kamma kwaa mũcoore wa Mũrungu na kũmũtumĩkĩra. (Zaburi 40:7, 8) Kwou no ũciũrie, ‘Nĩatĩa mbuĩrĩte kũthithia nĩkenda mbatithua?’
ŨMENYO NA WĨTĨKIO
5. (a) No mwanka ũthithie atĩa mbere ya ũbatithua? (b) Nĩkĩ mĩcemanio ya Gĩkristũ ĩrĩ ya bata?
5 Mbere ya ũbatithua, no mwaka ũmenye Jehova na Jesũ. Nĩ wambĩrĩrĩtie kũthithia ũu na njĩra ya kwiritana Bibiria. (Thooma Johana 17:3.) Ĩndĩ bũu bũtĩng’ani. Bibiria yugaga no mwanka ‘uujurwe ni umenyo’ bwa wendi bwa Jehova. (Akolosai 1:9) Mĩcemanio ya Akũũjĩ ba Jehova ĩgagũteethia kũgĩa na ngwatanĩro ya akuĩ nkũrũki na Jehova. Kĩu nĩ gĩtũmi kĩmwe kĩa bata kĩa ũũgwe gwĩta mĩcemanione ĩu ũtĩgũtĩĩra.
6. Ũrĩbatara kũmenya Bibiria bũng’ana kenda ũbatithua?
6 Jehova atĩkwĩrĩgĩĩra ũmenya mantũ jonthe Bibiriene mbere ya ũbatithua. Ateerĩgagĩĩra ntomũrũme Mwithiopia amenya mantũ jonthe mbere ya abatithua. (Mathithio 8:30, 31) Na tũgeeta na mbere kwiritana bwegiĩ Mũrungu mwanka ũcii. (Mutumiiria 3:11) Ĩndĩ kenda ũbatithua, nũbuĩrĩte noo kũmenya na gwĩtĩkĩĩria mooritani ja mũsingi ja Bibiria.
7. Wiritani bwaku bwa Bibiria bũgũteethetie atĩa?
7 Bibiria yugaga: “Gukeethirwa witikio buti o, butiumbika kugwiria Murungu.” (Ahibirania 11:6) Kwou nũkũbatara kwĩthĩrwa na wĩtĩkio mbere ũbatithua. Bibiria ĩtwĩraga antũ bamwe taũnine ya karaaja ya Korintho baaigĩrue ũrĩa athingati ba Jesũ baaritanaga, na rĩu “bareetikia, barabatithua.” (Mathithio 18:8) O ta ũu, wiritani bwaku bwa Bibiria nĩbũgũteethetie kũgĩa wĩtĩkio kĩrĩ Mawĩrane ja Mũrungu, na inya ya kĩgongwana kĩa Jesũ kĩrĩa kĩũmba gũtwonokia kuuma kĩrĩ meeyia na gĩkuũ.
ĨĨRA BANGĨ ŨMMA BWA BIBIRIA
8. Nĩmbi ĩgatũma wenda kwĩra bangĩ jarĩa wiritanĩte?
8 O ũrĩa ũkwiritana Bibiria nkũrũki na kwona ũrĩa ĩgũgũteethia ũtũũrone bwaku, wĩtĩkio bwaku bũkagĩa inya nkũrũki. Ũkeenda kwĩra bangĩ jarĩa ũkwiritana. (Jeremia 20:9; 2 Akorintho 4:13) Ĩndĩ nĩ baaũ ũkeera?
9, 10. (a) Nĩ baaũ ũũmba kwambĩrĩria kwĩra jarĩa wiritanĩte? (b) Nĩatĩa ũbuĩri kũthithia kethĩra nũkwenda gũtũmĩĩria amwe na kĩũthũrano?
9 No wende kwĩra antũ ba nja yenu, acoore, atũũri, kana barĩa ũritanagĩria ngũgĩ nabo jarĩa ũkwiritana. Bũu nĩ ũntũ bũbwega, ĩndĩ rĩonthe ũthithie ũu na njĩra ya kĩao na wendo. Nyumene, ũkoomba kwambĩĩria gũtũmĩĩria amwe na kĩũthũrano. Waciigua no ũũmbe kũthithia ũu, no warie na Mũkũũjĩ ũrĩa ũgũkũritana Bibiria ũmwĩre ũrĩngĩenda gũtũmagĩĩria amwe na kĩũthũrano. Kethĩra ũrĩa ũgũkũritana nakwona womba, na nũgũtũũra kũringana na ũritani bwa Bibiria, rĩu bũrĩ amwe bũgacemania na akũrũ baĩrĩ ba kĩũthũrano.
10 Nĩmbi ĩkaarĩĩrua mũcemanione jũu? Akũrũ bakaaria naagwe kwona kethĩra nũkũmenya na nũgwĩtĩkia mooritani ja mũsingi ja Bibiria, nĩ wathĩkagĩra jarĩa Bibiria yugaga mũtũũrĩrene jwaku jwa o ntukũ, na kethĩra nĩ mma nũkwenda kwaa ũmwe wa Akũũjĩ ba Jehova. Riikana atĩ akũrũ bamenyagĩĩra bonthe kĩũthũranone, kinya ũũgwe, kwou ũgakĩra kwaria nabo. (Mathithio 20:28; 1 Petero 5:2, 3) Nyuma ya mũcemanio jũu, akũrũ bagakũmenyithia kethĩra no wambĩrĩrie gũtũmĩĩria amwe na kĩũthũrano.
11. Nĩkĩ nĩ ũntũ bwa gĩtũmi mono kũthithia mogarũrũku mbere ya wambĩrĩria gũtũmĩĩria amwe na kĩũthũrano?
11 Akũrũ no bakwĩre nũkũbatara kũthithia mogarũrũku jangĩ mbere wambĩrĩria gũtũmĩĩria amwe na kĩũthũrano. Nĩkĩ nĩ ũntũ bwa gĩtũmi mono kũthithia mogarũrũku jau? Nĩ tontũ rĩrĩa tũkwaria na bangĩ bwegiĩ Mũrungu, tũrũngamagĩĩra Jehova, na no mwanka tũtũũre na njĩra ĩkwonania nĩ tũkũmũtĩĩa.
IRIRENI NA BŨGARŨKE
12. Nĩkĩ antũ bonthe babuĩrĩte kwirira?
12 No mwanka ũthithie ũntũ bũngĩ mbere ya ũbatithua. Mũtũmwa Petero aaugĩre: ‘Irireni, bugaruke nikenda meeyia jenu jaangurwa.’ (Mathithio 3:19) Kwirira nĩ kuuga atĩa? Nĩ kuuga kwigua bũthũũku mono tontũ bwa ũthũũku kinya bũrĩku bũrĩa twaathithia. Ngerekano, kethĩra waatũũraga mũtũũrĩre jwa ũthũngĩĩri nũkũbatara kwirira. Na kinya kethĩra ũtũũrone bwaku bunthe nũciũmĩtie buru kũthithia jarĩa jagĩrĩte, no ũkũbatara kwirira, tontũ twinthe nĩtwĩagia na nĩtũbuĩrĩte kũromba Mũrungu atũrekere.
13. ‘Kugaruka’ nĩ kuuga atĩa?
13 Nĩ bũng’ani akĩ kwigua bũthũũku nĩũntũ bwa jarĩa ũthithĩtie? Arĩ. Petero aaugĩre kinya nũkũbatara ‘kugaruka.’ Kũũ nĩ kuuga nũkũbatara gũtiga buru mũtũũrĩre jũmũũĩ jwa au mbere na wambĩrĩrie kũthithia jarĩa jagĩrĩte. Ngerekano, thũgaanĩria wĩtĩte gũntũ ũtaakinya kaĩrĩ. Nyuma ya gwĩta karũgendo mma, ũkamenya ũgwaatia njĩra. Ũũmba kũthithia atĩa? Gũtĩ nkaanja neka ũrũngama, ũkagarũka, na ũkambĩrĩria gwĩta na njĩra ĩrĩa yagĩrĩte. O ta ũu, o ũrĩa ũkwiritana Bibiria womba kwona mũtũũrĩrene jwaku kwĩna mĩtugo kana mantũ ũkũbatara kũthithĩria ũgarũrũku. Ĩthĩrwa na wendi bwa ‘kugaruka’
IRITE
14. Ũũmba kwirita kĩrĩ Mũrungu atĩa?
14 Ĩtagaaria rĩngĩ rĩa gĩtũmi ũkũbatara kũjũkia mbere ya ũbatithua nĩ kwirita kĩrĩ Jehova. Rĩrĩa wairita kĩrĩ Jehova, wĩkaga wĩrane gũkũrũkĩĩra ĩromba ũka-mũthaathayia wenka, na ũgaĩĩka wendi bwawe bũrĩ ũntũ bwa gĩtũmi nkũrũki ũtũũrone bwaku.
15, 16. Nĩmbi ĩtũmaga muntũ enda kwirita kĩrĩ Mũrungu?
15 Gwĩka wĩrane gũtumĩkĩra Jehova wenka, nĩ ta gwĩka wĩrane ũgatumĩra ũtũũro bwaku bunthe na muntũ wendete. Ũthũgaanĩria mũthaka akĩgambagia mwarĩ. O ũrĩa mũthaka etaga na mbere kũmenya mwarĩ bwega, namwendaga na akenda kũmũgũra. Kinya kethĩra nĩ ĩtua rĩĩrito, mũthaka eena wendi bwa kũrĩthithia tontũ namwendete.
16 O ũrĩa ũkwiritana bwegiĩ Jehova, no u ũmwendaga na ũkenda kũthithia bũrĩa bunthe ũkũũmba kenda ũmũtumĩkĩra. Bũũ bũgatũma wenda kũrita ĩromba rĩa kwĩra Jehova ũkamũtumĩkĩra. Bibiria yugaga o muntũ wonthe ũrĩa ũkwenda kũthingata Jesũ no mwanka “airege.” (Mariko 8:34, Kimeru Bible, 2010) Kũu nĩ kuuga atĩa? Nĩ kuuga wĩĩke kwathĩkĩra Jehova mbere ũtũũrone bwaku. Kĩrĩa Jehova akwenda nĩ kĩa bata nkũrũki ya mairirĩĩria jaaku wengwa na jarĩa wendaga kwiingia.
ŨTĨGAKĨRE KŨREMWA
17. Nĩkĩ antũ bamwe batiiritaga kĩrĩ Jehova?
17 Antũ bamwe batiiritaga kĩrĩ Jehova, tontũ bakĩraga no baremwe kwiingia wĩrane bwao bwa kũmũtumĩkĩra. Batĩendaga kũringa Jehova nthĩ, kana boomba kũthũgaania kethĩra batiiritĩte kĩrĩ Jehova, atĩbagambithĩria jarĩa bakũthithia.
18. Nĩmbi ĩgagũteethia gũciinda ũguaa bwa kũringa Jehova nthĩ?
18 Kwenda Jehova gũgagũteethia gũciinda ũguaa bwa kũmũringa nthĩ. Tontũ nũmwendete, ũkathithia bũrĩa bunthe ũkũũmba kwiingia wĩrane bwaku kĩrĩ we. (Mutumiiria 5:4; Akolosai 1:10) Ũtĩona bũũmi mono kũthithia wendi bwa Jehova. Mũtũmwa Johana aandĩkĩre: “Kwenda Murungu ni atiri, ni kwiingagia maathana jawe; na kwonaga jati jamarito.”—1 Johana 5:3.
19. Nĩkĩ ũtĩbuĩrĩte gũkĩra kwirita kĩrĩ Jehova?
19 To mwanka wĩthĩrwe ũrĩ ũmũũjũru kenda wirita kĩrĩ Jehova. Atĩĩrĩgagĩĩra tũthithia nkũrũki ya ũrĩa tũũmba. (Zaburi 103:14) Agagũteethia kũthithia ũrĩa kwagĩrĩte. (Isaya 41:10) Ĩrĩgĩĩra Jehova na nkoro yaaku yonthe, “nawe agakuthongomeria njira ciaku.”
KUUMBŨRA MBERE YA MWINGĨ NĨŨNTŨ BWA WONOKIO
20. Warĩĩkia kwirita kĩrĩ Mũrungu-rĩ, ĩtagaaria rĩrĩa rĩthingatĩte nĩ rĩrĩkũ?
20 Nũkwigua ũkinyĩtie a kwirita kĩrĩ Jehova? Warĩĩkia kwirita kĩrĩ Jehova, nandĩ no ũjũkie ĩtagaaria rĩrĩa rĩthingatĩte. Nũkũbatara kũbatithua.
21, 22. Nĩatĩa ũũmba ‘kuumbura’ mbere ya mwingĩ wĩtĩkio bwaku?
21 Menyithia mũthuranĩri wa kĩama gĩa akũrũ ba kĩũthũrano kĩenu nwiritĩte kĩrĩ Jehova na nũkwenda kũbatithua. Rĩu akooria akũrũ bamwe bakũrũkĩĩre mooritani ja mũsingi ja Bibiria amwe naagwe. Bakeeja gwĩtĩkĩĩria nũkwagĩra, bagakwĩra no ũbatithue kĩgomanone kĩrĩa kĩthingatĩte kĩa Akũũjĩ ba Jehova. Kĩgomanone, gũkethĩrwa kwĩna rwaria rwa gũtaarĩria ũbatithio nĩ kuuga atĩa. Mwaria akooria barĩa bakwagĩra kũbatithua biũria biĩrĩ bibiũthũ. Gũkũrũkĩĩra gũcookia biũria biu, ũkethĩrwa ‘ukiumbura’ mbere ya mwĩngĩ wĩtĩkio bwaku.
22 Rĩu ũkabatithua. Ũgatombekwa buru rũũjĩne. Ũbatithio bũkoonia bonthe nwiritĩte kĩrĩ Jehova na nandĩ ũrĩ ũmwe wa Akũũjĩ ba Jehova.
KĨRĨA ŨBATITHIO BWAKU BŨRŨNGAMAGĨĨRA
23. Kũbatithua ‘riitwene ria Ithe, na ria Mutaana, na ria kirundu gikitheru’ nĩ kuuga atĩa?
23 Jesũ aaugĩre aritwa baawe barĩngĩbatithua ‘riitwene ria Ithe, na rĩa Mutaana, na ria kirundu gikitheru.’ (Thooma Mathayo 28:19.) Kũu nĩ kuuga atĩa? Nĩ kuuga nũgũtĩĩa waathani bwa Jehova na ngũgĩ ya Jesũ kĩrĩ mworoto jwa Mũrungu, amwe na ũrĩa Mũrungu atumagĩra kĩrundu gĩkĩtheru kwiingia wendi bwawe.
24, 25. (a) Ũbatithio bũrũngamagĩĩra mbi? (b) Nĩmbi tũkaarĩria kĩthoomone kĩa mũthia?
24 Ũbatithio bũrũngamagĩĩra ũntũ bwa gĩtũmi mono. Rĩrĩa watombekwa rũũjĩne, nĩ kuuga ũgũtiga kana ũgũkua kĩrĩ njĩra yaaku ya karaaja ya mũtũũrĩre. Rĩrĩa ũkauma rũũjĩne, ũkambĩrĩria ũtũũro bũbwerũ ũkĩthithagia wendi bwa Mũrungu. Kwonanagia ũgatumĩkĩra Jehova kuuma nandĩ, na gwĩta mbere. Riikana ũtiiritĩte kĩrĩ muntũ, ũthuranĩri, kana ngũgĩ nna. Ũritĩte ũtũũro bwaku kĩrĩ Jehova.
25 Kwirita gwaku gũgagũteethia gũkũria ũcoore bwa akuĩ na Mũrungu. (Zaburi 25:14) Kũũ tĩ kuuga muntũ akoonokua tontũ tu nabatithĩtue. Mũtũmwa Paũlo aandĩkĩre: “Ujuragiirieni wonokio bwenu bugikiraga na kwinaina.” (Afilipi 2:12) Ũbatithio nĩ mwambĩrĩrio akĩ. Ĩndĩ nĩatĩa ũũmba gũkara ũrĩ akuĩ na Jehova? Kĩthoomo kĩa mũthia kĩa iuku rĩrĩ gĩgacookia kĩũria kĩu.


text:
Kĩrĩnyaga
Muri wa Kiugo Kĩrĩnyaga uumĩte harĩ kiugo Nyaga kĩrĩa ũingi wakĩo nĩ Manyaganyaga kana Nyaganyaga. Kĩrĩma gĩa Kĩrĩnyaga kĩonekaga kĩrĩ na nyaga (Nyaganyaga)(gĩthwaĩri: "madoadoa") nĩ toondũ wa ira (gĩthwaĩri: barafu) rĩrĩa rĩkoragwo rĩnyagĩĩte tũthũrũmũndũ-inĩ (peak) twa kĩrĩma kĩu. Kĩrĩnyaga nĩ kĩrĩma kĩrĩa kĩna nyaga (spotted mountain). Ira thĩinĩ wa Bũrũri wa Kĩrĩnyaga ũrĩa ũikaragwo ni Agĩkũyũ rĩonekaga o kĩrĩma-inĩ gĩa Kĩrĩnyaga. Nĩ ũndũ Agĩkũyũ metĩkĩtie Ngai aikaraga Kĩrĩma-inĩ gĩa Kĩrĩnyaga, hĩndĩ ĩrĩa matekwenda kũmũtengũra, mamwĩtaga Mwene-Nyaga


text:
Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna? (Ũteithio wa Kwĩruta)
Ũteithio ũyũ wa kwĩruta nĩ ũgũgũteithia gũtaũkĩrũo nĩ Bibilia na ĩgũteithie kũruta andũ angĩ.
Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna?
Ibuku rĩrĩ rĩrongoreirio gũgũteithia gũtaũkĩrũo nĩ morutani matiganĩte ma Bibilia ta, kĩrĩa gĩtũmaga tũnyamarĩke, gũthiaga atĩa mũndũ akua, ũrĩa ũngĩgĩa na famĩlĩ ĩna gĩkeno, na mangĩ maingĩ.
GĨCUNJĨ KĨA 1
Ma Ĩrĩa Ĩkoniĩ Ngai nĩ Ĩrĩkũ? (Gĩcunjĩ 1)
Ũngĩcokeria atĩa mũndũ oroiga atĩ, “Ngai aherithagia andũ arĩa aaganu na njĩra ya kũmarehera mĩnyamaro”?
GĨCUNJĨ KĨA 1
Ma Ĩrĩa Ĩkoniĩ Ngai nĩ Ĩrĩkũ? (Gĩcunjĩ 2)
Hihi no kũhoteke mũndũ atuĩke mũrata wa Ngai?
GĨCUNJĨ GĨA 4
Jesu Kristo Nũũ? (Gĩcunjĩ gĩa 3)
Onanirie atĩa na njĩra nginyanĩru ngumo ya hinya na tha?


text:
MŨRANGĨRI RIUMA RĨA WĨRUTI Machi 2017
Ngathĩti ĩno ĩrĩ na icunjĩ cia wĩruti cia kuuma Mĩĩ 1-28, 2017.
RŨGANO RWA ŨTŨŨRO
Nĩ Ndeithĩkĩte nĩ Ũndũ wa Gũtwarana na Andũ Ogĩ
Mĩaka ĩrĩa William Samuelson akoretwo ũtungata-inĩ wa hĩndĩ ciothe nĩ acemanĩtie na maũndũ ma gĩkeno o hamwe na moritũ.
Tĩagai Arĩa Magĩrĩire
Nĩ a magĩrĩire kũheo gĩtĩo, na nĩkĩ? Ũkũgunĩka atĩa nĩ ũndũ wa kũmatĩa?
Onania Wĩtĩkio—Tua Matua ma Ũũgĩ!
Matua mamwe ũrĩtuaga nĩ marĩkoragwo na moimĩrĩro marahutia ũtũũro waku. Nĩ kĩĩ kĩngĩgũteithia gũtua matua ma ũũgĩ?
Tungatĩra Jehova na Ngoro Yothe!
Athamaki a Juda, Asa, Jehoshafatu, Hezekia, na Josia, othe nĩ meekire mahĩtia. O na kũrĩ ũguo Ngai amarora onire atĩ maamũtungatagĩra na ngoro yothe. Nĩkĩ?
Reke Maũndũ Marĩa Maandĩkirũo Mahutie Ngoro Yaku
No wĩrute kuumana na mahĩtia ma andũ arĩa angĩ o hamwe na marĩa mandĩkĩtwo Bibilia-inĩ.
Gũtuĩka Mũrata Rĩrĩa Ũrata ũrĩ Ũgwati-inĩ
No kũgĩe mahinda mũrata waku angĩbatara gũcokereria njĩra-inĩ ĩrĩa njega. Ũngĩmũteithia atĩa?
Rĩĩtwa Rĩrĩ Bibilia-inĩ Kuoneka Ndigithũ-inĩ ya Tene
Icere cia ndigithũ ya rĩũmba irĩ na ũkũrũ wa mĩaka 3,000 nĩ ciathikũririo mwaka-inĩ wa 2012 na nĩ ciagucĩrĩirie athuthuria aingĩ. Nĩ kĩĩ kĩarĩ kĩa mwanya na icere icio?


text:
Gĩkuũ kũgerera Adamu, muoyo kũgerera Kristo (12-21)
Mehia na gĩkuũ ciatheremire harĩ andũ othe (12)
Gĩĩko kĩmwe kĩa ũthingu (18)
5 Kwoguo-rĩ, tondũ nĩ tũtuĩtwo athingu nĩ ũndũ wa wĩtĩkio, nĩ tũkenagĩrei thayũ hamwe na Ngai kũgerera harĩ Mwathani witũ Jesu Kristo,2 kũgerera wĩtĩkio harĩ we nĩ twamũkĩrĩte ũtugi mũnene ũrĩa tũrĩ naguo rĩu; ningĩ nĩ tũkenagei nĩ ũndũ wa kĩĩrĩgĩrĩro gĩa kũgĩa na riri wa Ngai.3 Na to ũguo tu, no nĩ tũkenagei rĩrĩa tũrĩ na mĩnyamaro, tondũ nĩ tũĩ atĩ mĩnyamaro nĩ ĩtũmaga tũgĩe na ũkirĩrĩria;4 ũkirĩrĩria naguo ũgatũma twĩtĩkĩrĩke nĩ Ngai, nakuo gwĩtĩkĩrĩka nĩ Ngai gũgatũma tũgĩe na kĩĩrĩgĩrĩro,5 nakĩo kĩĩrĩgĩrĩro kĩu gĩtingĩtũconorithia; nĩ gũkorũo Ngai nĩ atuonetie wendo wake kũgerera roho mũtheru ũrĩa twaheirũo.6 Tondũ rĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa tũtaarĩ na kĩĩrĩgĩrĩro, Kristo nĩ aakuire nĩ ũndũ wa andũ arĩa matetigĩrĩte Ngai o ihinda rĩrĩa rĩatuĩtwo.7 Nĩ gũkorũo ti ũndũ mũhũthũ mũndũ akue nĩ ũndũ wa mũndũ mũthingu; o na gũtuĩka kwahoteka mũndũ akue nĩ ũndũ wa mũndũ mwega.8 No Ngai nĩ atuonetie wendo wake tondũ hĩndĩ ĩrĩa twarĩ ehia, Kristo nĩ aakuire nĩ ũndũ witũ.9 Makĩria ma ũguo-rĩ, tondũ rĩu nĩ tũtuĩtwo athingu nĩ ũndũ wa thakame yake, nĩ tũkaahonokio kuuma harĩ marakara ma Ngai kũgerera harĩ we.10 Tondũ rĩrĩ, angĩkorũo rĩrĩa twarĩ thũ nĩ twaiguithanirio na Ngai kũgerera gĩkuũ kĩa Mũrũ wake-rĩ, na githĩ tũtigũkĩhonokio o na makĩria nĩ muoyo wake rĩu tũiguithanĩtio nake.11 Na to ũguo tu, no ningĩ nĩ tũrakenera Ngai kũgerera Mwathani witũ Jesu Kristo, ũrĩa ũtũmĩte tũiguithanio na Ngai.12 Nĩkĩo o ta ũrĩa kũgerera harĩ mũndũ ũmwe mehia maatonyire thĩinĩ wa thĩ na gĩkuũ gĩgĩtonya nĩ ũndũ wa mehia, na kwoguo gĩkuũ gĩgĩtherema kũrĩ andũ othe tondũ nĩ meehĩtie othe—.13 Nĩ gũkorũo mehia maarĩ thĩinĩ wa thĩ mbere ya Watho, no gũtirĩ mũndũ ũtuagwo mwĩhia gũtarĩ na watho.14 O na kũrĩ ũguo, gĩkuũ gĩaathanaga o ta mũthamaki kuuma o hĩndĩ ya Adamu nginya Musa, nginya harĩ arĩa mateehĩtie ta ũrĩa Adamu eehĩtie, o ũcio watariĩ ta ũrĩa warĩ oke.15 No kĩheo kĩa Ngai gĩtihaana ta mehia macio. Tondũ rĩrĩ, angĩkorũo andũ aingĩ maakuire nĩ ũndũ wa mehia ma mũndũ ũmwe-rĩ, githĩ ũtugi mũnene wa Ngai na kĩheo gĩake kũgerera ũtugi mũnene wa mũndũ ũmwe, nĩwe Jesu Kristo, itiakĩgunire andũ aingĩ makĩria!16 Ningĩ ũguni wa kĩheo kĩu ndũhaana ta moimĩrĩro ma mehia ma mũndũ ũcio ũmwe wehirie. Nĩ gũkorũo thutha wa rĩhia rĩmwe andũ othe maatuirũo ehia, no thutha wa andũ aingĩ kwĩhia, kĩheo kĩarĩ gũtuo athingu.17 Tondũ rĩrĩ, angĩkorũo nĩ ũndũ wa kwĩhia kwa mũndũ ũmwe gĩkuũ gĩaathanire o ta mũthamaki-rĩ, githĩ arĩa makaamũkĩra ũtugi ũcio mũnene na kĩheo kĩu kĩa ũthingu matigaatũũra muoyo na maathane o na makĩria marĩ athamaki nĩ ũndũ wa mũndũ ũmwe, na nĩwe Jesu Kristo!18 Kwoguo-rĩ, o ta ũrĩa rĩhia rĩmwe rĩatũmire andũ a mĩthemba yothe matuwo ehia, no taguo gĩĩko kĩmwe kĩa ũthingu gĩatũmire andũ a mĩthemba yothe matuwo athingu nĩguo makaaheo muoyo.19 Nĩ gũkorũo o ta ũrĩa kwaga gwathĩka kwa mũndũ ũcio ũmwe gwatũmire andũ aingĩ matuwo ehia, no taguo gwathĩka kwa mũndũ ũcio ũmwe gũgaatũma andũ aingĩ matuwo athingu.20 Watho wokire nĩguo andũ mamenye atĩ nĩ mekaga mehia maingĩ. No mehia maingĩha, ũtugi mũnene ũkĩingĩha o na makĩria.21 Nĩkĩ? Nĩguo o ta ũrĩa mehia na gĩkuũ ciathanire ta mũthamaki, ũtugi mũnene o naguo wathane ta mũthamaki kũgerera ũthingu, nĩguo andũ makaagĩa muoyo wa tene na tene kũgerera harĩ Jesu Kristo Mwathani witũ.


text:
RŨGANO RWA 108
Me Njĩra-inĩ Merekeire Dameski
WEE-RĨ, nĩ ũũĩ nũũ ũkomete haha thĩ? Ũyũ nĩ Saulu. Ta ririkana, ũyũ nĩwe ũrĩa waikarĩrĩirie nguo cia andũ arĩa maahũrire Stefano na mahiga. Ta rora ũtheri ũcio mũkengu! Kaĩ kũrekĩka atĩa?
Thutha wa Stefano kũũragwo-rĩ, Saulu aatongoririe kũhĩta arũmĩrĩri a Jesu amanyarire. Aathiaga nyũmba o nyũmba akĩmarutũrũraga na kũmaikithia korokoro-inĩ. Aingĩ a arutwo maahurunjũkĩire matũũra-inĩ mangĩ na magĩthiĩ na mbere kũhunjia “ũhoro mwega.” No ĩndĩ Saulu aathire matũũra-inĩ mangĩ gwetha arũmĩrĩri a Jesu. Rĩu e njĩra-inĩ erekeire Dameski. No rĩrĩ, e njĩra-inĩ agĩthiĩ, ũndũ wa magegania ũgĩkĩka:
O rĩmwe ũtheri kuuma igũrũ ũkĩarĩra Saulu mĩena yothe. Akĩgwa thĩ, ta ũrĩa tũrona haha. Rĩu akĩigua mũgambo woiga: ‘Saulu, Saulu! Ũnyariraga nĩkĩ?’ Andũ arĩa matwaranĩte na Saulu makĩona ũtheri na makĩigua mũgambo, no matiataũkĩirũo nĩ ũrĩa kweragwo.
‘Wee nĩwe ũ, Mwathani?’ Saulu akĩũria.
Mũgambo ũkiuga ũũ, ‘Nĩ niĩ Jesu ũrĩa ũnyariraga.’ Jesu oigire ũguo nĩũndũ rĩrĩa Saulu anyarira arũmĩrĩri a Jesu-rĩ, eiguaga ta arĩ we mwene ũranyarirũo.
Saulu agĩkĩũria atĩrĩ: ‘Ngũgĩĩka atĩa, Mwathani?’
Jesu agĩkiuga atĩrĩ, ‘Ũkĩra ũtonye Dameski. Kũu nĩkuo ũrĩmenyithio maũndũ marĩa mothe wathĩrĩirũo wĩkage.’ Rĩrĩa Saulu aarũgamire na kũhingũria maitho-rĩ, ndahotire kuona o na atĩa. Nĩ mũtumumu! Kwoguo andũ arĩa maarĩ nake makĩmũnyita guoko mamwerekeirie Dameski.
Rĩu Jesu akĩarĩria ũmwe wa arutwo ake kũu Dameski, akĩmwĩra: ‘Anania, ũkĩra. Ũthiĩ ũkinye njĩra ĩrĩa ĩĩtagwo Njĩra Nũngarũ. Nyũmba-inĩ ya Judasi ũrie mũndũ ũgwĩtwo Saulu. Ndĩmũthurĩte atuĩke ndũngata yakwa ya mwanya.’
Nake Anania agĩathĩka. Rĩrĩa agomanire na Saulu, akĩmũigĩrĩra moko na akiuga: ‘Mwathani nĩwe wandũma nĩ getha ũcoke kuona, na ũiyũrũo nĩ roho mũtheru.’ Na kahinda o kau tũnyamũ tũtariĩ ta ngaracũ tũkĩgũa kuuma maitho-inĩ ma Saulu, na agĩgĩcoka kuona rĩngĩ.
Saulu nĩahũthĩrirũo na njĩra nene mũno ahunjĩrie andũ a ndũrĩrĩ nyingĩ. Aacokire kũmenyekana ta mũtũmwo Paulo, ũrĩa tũkwĩruta ũhoro wake makĩria. Ĩndĩ mbere, reke tuone ũrĩa Ngai aatũmire Petero eke.


text:
Gĩcuncĩ Kĩa 3
Ũrĩa Bũũmba Kũthiria Mathĩĩna
“Karageni bwendeene bwingwa; tontu wendani nibu bukunikagira meeyia jamaingi.”
Rĩrĩa bwambĩrĩria ũtũũro amwe bũrĩ mũkũrũ na mwekũrũ, mathĩĩna mwanya mwanya jakaumĩra. Joomba kuumania na mwanya jwenu jwa kĩmathũgaanio, ũrĩa bũkwigua, na mwonere jwenu jwa mantũ. Kana mathĩĩna no jaumanie na mantũ jangĩ oome ya mũranũ, na ũntũ bũtĩĩrĩgĩĩri.
Twomba kũgeria gũciebania na ũmma bwa mantũ, ĩndĩ Bibiria ĩtwĩĩraga tũrwe na mathĩĩna jeetũ. (Mathayo 5:23, 24) Ũkoona njĩra ĩnjega ya kũthiria mathĩĩna jaaku watumĩra mooritani ja Bibiria.
1 ARĨĨRIENI THĨĨNA
ŨRĨA BIBIRIA YUUGAGA: Kũrĩ na “igita ria . . . kwaria.” (Mutumiiria 3:1, 7) Tumĩreni ĩgiita rĩa kũng’ana kwaarĩĩria thĩĩna. Menyithia mũkũrũ kana mwekũrũ waaku ũtĩkwitha ũrĩa ũkwigua, na ũrĩa ũkũthũgaania kĩrĩ ũntũ bũrĩa bũkwarĩĩria. Rĩonthe aragia “jaria jari ja mma” na ũrĩa bũgũreene nawe. (Aefeso 4:25) Kinya rĩrĩa kũrĩ na mantũ joomba gũkũthũũria na mpwĩ, nĩbwega kwirigĩĩria bũtĩgatete. Ĩcookio rĩa ũkiri rĩgatũma rwaria rwa wĩthĩre rũtĩkareete ndwaa.
Kinya bwaremwa gwĩtĩkanĩĩria, onania kĩao, na menya ũũrĩrua kwonia mũkũrũ kana mwekũrũ waaku wendo na gĩtĩĩo. (Akolosai 4:6) Ciũmieni kũthiria mathĩĩna o rĩu jaumĩra, na menya bũtiga kwaaranĩria.
ŨRĨA BŨŨMBA KŨTHITHIA:
Baanganieni kaanya karĩa gakwaagĩra ga kwaarĩĩria thĩĩna
Kaanya gaaku ga kũmũthikĩĩra gakinya, irigĩĩrie ũtĩkamũgitarie. Kaanya gaaku ga kwaria, gagakinya
2 THIKĨĨRA NA ŨCIŨRE
ŨRĨA BIBIRIA YUUGAGA: “Endanageni mono o muntu na ungi.” Kĩrĩ gũtĩĩana, ĩthĩrwa ũrĩ wa mbere. (Aroma 12:10) Njĩra yaaku ya kũthikĩĩra nĩ ya gĩtũmi mono. Geria kũmenya bwega mwonere jwa ũrĩa bũgũreene nawe na njĩra ya ‘kiao na winyiĩtie.’ (1 Petero 3:8; Jakubu 1:19) Menya ũciethia nũmũthikĩĩrite. Rĩrĩa gũkũũmbĩka, tigana na jarĩa ũkũthithia na ũmwee matũ jaaku buru, kana ũmũũrie kethĩra no bwaarĩĩrie ũntũ bũu kagiita kangĩ. Kethĩra ũkoona mũkũrũ kana mwekũrũ waaku ta mũcoore na tĩ ta munthũ, ũtĩĩthĩrwa na mpwĩ cia “kwimbatara nkorone ni muthuuro.”
ŨRĨA ŨŨMBA KŨTHITHIA:
Thikĩĩra ũrĩ na mwonere jũmwega, kinya kethĩra jarĩa ũkwigua jatĩgũkũgwĩria
Geria gũciũkĩrwa nĩ jarĩa akuuga. Ciũra bũrĩa bũkwonanua nĩ mathithio ja mwĩrĩ jwawe na kaajũ kaawe
3 THINGATĨĨRENI JARĨA BŨTUĨTE
ŨRĨA BIBIRIA YUUGAGA: “Ngugine cionthe kuri na mpongeeri, indi ndwaria cia miromo cionka iretaga ukia.” (Njuno 14:23) Gwĩtĩkanĩĩria akĩ ũrĩa bũkathithia bũtĩng’ani. Bũrĩbatara kũthingatĩĩra jarĩa bubaĩrĩ bũtuĩte. Bũũ bwomba kwenda kwiritanĩria na gwiciũmia mono, na bũu nĩ bwa gĩtũmi. (Njuno 10:4) Bwagwatanĩra kũthithia ũu, bũkoona “uumithio bubwega” nĩũntũ bwa ngũgĩ yeenu ĩnjũũmũ.
ŨRĨA BŨŨMBA KŨTHITHIA:
Tueni mantũ jarĩa o ũmwe weenu akathithia nĩkenda bũthiria thĩĩna
Ĩgiita kwa ĩgiita, thimeeni wĩĩti na mbere bwenu


text:
KUUMA NGOTHI-INĨ | BIBILIA YUGAGA ATĨA IGŨRŨ RĨGIĨ MUOYO NA GĨKUŨ?
Kĩũria Kĩrigithagia Andũ Aingĩ
MAWONI megiĩ gĩkuũ nĩ maingĩ na makoragwo marĩ ngũrani. Amwe meciragia atĩ thutha wa gũkua nĩ magathiĩ na mbere gũtũũra, hihi marĩ na mwĩrĩ ũngĩ kana magatũũre kũndũ kũngĩ. Angĩ nao meciragia atĩ nĩ magaciarũo rĩngĩ nĩguo matũũre rĩngĩ. No angĩ nao meciragia atĩ gĩkuũ nĩkĩo mũthia wa maũndũ mothe.
Kũringana na ũrĩa ũreretwo kana ũndũire wanyu, no ũkorũo nĩ ũrĩ na wĩtĩkio waku wĩgiĩ ũndũ ũcio. Tondũ mawoni megiĩ ũrĩa gũthiaga rĩrĩa mũndũ akua nĩ maingĩ ũguo-rĩ, hihi nĩ kũrĩ mũndũ tũngĩũria kana handũ tũngĩona macokio ma ma na ma kwĩhokeka ma kĩũria kĩu kĩrigithagia andũ?
Kwa ihinda rĩa karine nyingĩ, atongoria a ndini nĩ matheremetie ũrutani wa atĩ muoyo wa mũndũ ndũkuaga. Arũmĩrĩri a hakuhĩ ndini ciothe iria nene, Akristiano, Ahĩndĩ, Ayahudi, Aithĩramu, na angĩ, nĩ metĩkĩtie atĩ nĩ gũkoragwo na muoyo ũtangĩkua ũrĩa ũtigaraga mwĩrĩ wakua na ũthiaga gũtũũrania na maroho. Abutha nao metĩkĩtie atĩ kũgerera gũciarũo maita maingĩ, hinya, kana ũhoti wa meciria ũrĩa ũkoragwo thĩinĩ wa mũndũ, no ũkinye ihinda rĩa kwaga mathĩna rĩtagwo Nirvana.
Nĩ ũndũ wa morutani ta macio, andũ aingĩ thĩinĩ wa thĩ nĩ makinyĩrĩire gwĩtĩkia atĩ gĩkuũ nĩ njĩra ya gũthiĩ ũtũũro ũngĩ kũndũ kũngĩ. Nĩ ũndũ ũcio, andũ aingĩ monaga gĩkuũ arĩ gĩcunjĩ kĩa bata kĩa ũtũũro, na makona ta gũkua arĩ wendi wa Ngai. No Bibilia yugaga atĩa ũndũ-inĩ ũcio? Ũkũũrio ũthome gĩcunjĩ gĩkĩ kĩrũmĩrĩire na nĩ ũgũkenera kuona macokio.


text:
1Yiesû aaciarîîrwe taûni ya Bethireemu gîteere kîa Njundea, îgiita rîra Eronde aarî mûnene. Antû bamwe baûgî baaya Njerusaremu baumîîte bwa mbarî ya uumîîro bwa riûa. 2Baûrithîria, "Arî kû ûra aciarîîtwe atuîka Mûnene wa Ayaundi? Twaya kûmûgonga n'ûntû itwonire nthata yumîîte bwa mbarî ya uumîîro bwa riûa îkîonanagia gûciarwa gwake." 3Rîra mûnene Eronde aakinyîîrwe i mantû mamu eegua aatangîka mathûgaaniani maake. Na t'we wenka i Njerusaremu akubî yonthe. 4Eeta athînjîri bara banene ba Ngai na aarimû ba watho bonthe amwe, abaûria i na kû kweerirwe Kîrîstû agaaciarwa. 5Bamwîra, "I taûni ya Bethireemu gîteereeni kîa Njundea, n'ûntû ûûgû i bu kwandîkîîtwe i kîroria, 6'Woû, Bethireemu nthîgûrû ya Njunda, naka na woû ûtirî mûkai kîrî atongoria ba Njunda, n'ûntû ûkauma mûtongoria ûra akaatha antû baakwa ba Isiraeri.' " 7Mûnene Eronde eeta antû babu baûgî kajûri, abaûria rîra rîongwa nthata înu yonekire. 8Abatûma Bethireemu abeera, "Îthiini bûcûnkûûne mantû ma kaana gaku. Bwakoona bûcookeere aaga bûkîmmenyithia kaingo na niû nthi gûkagonga." 9Bakûrîîkia kwîgua bûra mûnene aabeerire, bauma agu baathi bûra baathiîte. Bakuuma, nthata îra booneete îrî bwa mbarî ya uumîîro bwa riûa yabatongoreeria kaîrî baathi mwanka yarûngama ara kaana kaarî. 10Bakwona yarûngama baakena mûno. 11Baathûngîra nyomba boona kaana kagwetwe i gina, Maria. Baaturia maru bakagonga, baarugûra biondo biao bakanenkera biewa bia thaabu, macoco, na manemane. 12Ngai abakaania kîrootooni abeera, "Bûtigaacookeere kwa Mûnene Eronde kaîrî." Kwoogu bakîînûka baacookire na njîra îngî. 13Ageni bakûthi, Njosebu aaroota mûraîka wa Mwathani akîmwîraga, "Ûka ûthûkie kaana ûgakuthûkie amwe na gina, bûthi Miisiri bûkare noogo mwanka rîra ngaakwîra n'ûntû Eronde nagûcûa kaana gaka akaûraga." 14Njosebu agûûka aathûkia kaana na gina wa ko baathi bwa Miisiri. 15Baakara noogo mwanka rîra Eronde aakuire, kaingo bûra Mwathani augire gûkûrûkîîra kanyuani ga kîroria bûûyûra. Augire, "Indeetire mwana wakwa kuuma nthîgûrû ya Miisiri." 16Mûnene Eronde aathûûra mûno akûmenya antû babu baûgî ibaamweneerie. Aatûma acikaarî, abaa watho bwa kûûraga twana twa twîyî tunthe tûra twakinyithîîtie mîanka îîrî kwîndama, tûra twarî Bethireemu na ntûûra ira ciarî akubî n'yo wata bûra aamenyithîîtue n'antû babu. 17Mantû mara kîroria Njeremia aariirie maûyûra. Augire, 18"Mbu nîeguîkire Rama, kîrîro na kîîthikîîro kîînene, Raeri akîrîrîra twana twake, aarema gûkirakirîka, n'ûntû tûtirî mwoyo." 19Eronde agûkua, Njosebu barî naagu Miisiri aaroota mûraîka wa Mwathani akîmwîraga, 20"Ûka ûthûkie kaana na gina bûcooke nthîgûrû ya Isiraeri n'ûntû bara bareendaga kûûraga mwana i baakuû." 21Njosebu aûka aathûkia mwana na gina baacooka Isiraeri. 22Njosebu akwîgua Arikeraus, mwana wa Eronde, n'we aathanaga Njundea îthe agûkua, aakuthûka kûthi noogo. Ngai amûkaania kîrootooni athi bûngî, aathi bwa gîteere kîa Gariiri 23taûni ya Nasareethi aatûûra noogo. Na i kaingo ntheto ira ciariirue i kîroria ciûyûra. Kîroria kîaugire, "Ageetagwa Mûnasareethi."
Copyrighted Material
Learn More


text:
KĨTHOOMO KĨA BITHATŨ
Mworoto jwa Mũrungu Kĩrĩ Antũ nĩ Jũrĩkũ?
1. Mworoto jwa Mũrungu kĩrĩ antũ nĩ jũrĩkũ?
MŨRUNGU arĩ na mworoto jũmwega kĩrĩ antũ. Oombĩre muntũ mũrũme na muntũ mũka wa mbere, Adamu na Hawa, batũũra muundene jũmũthongi. Mworoto jwawe jwaarĩ bagĩe aana, baethie nthĩgũrũ yonthe paradiso, na bamenyeere nyomoo.
2. (a) Tũrĩmenya atĩa Mũrungu akoojũria mworoto jwawe? (b) Bibiria yugaga atĩa bwegiĩ gũtũũra kenya na kenya?
2 Ũrĩona atĩa, kwĩrĩo tũgatũũra paradiso? Jehova arĩtwĩra: “Nini mberekeretie na nkathithia.” (Isaya 46:9-11; 55:11) Nĩ mma, Mũrungu akoojũria mworoto jwawe na gũtĩkĩo gĩkamũrigĩĩria. Jehova atwĩraga oombĩre nthĩ arĩ na gĩtũmi. ‘Atamiumbire amitiga thirune.’ (Isaya 45:18) Arĩenda antũ batũũra nthĩgũrũne yonthe. Nĩ antũ bakari Mũrungu akwenda batũũra nthĩgũrũne, na arĩenda batũũra ĩgiita rĩng’ana? Bibiria yugaga: ‘Baria aagiru [kana, aathĩki] nibo bakaa eene rugai rwa nthi, na batuurage ku magita jonthe.’
3. Tontũ antũ nĩ baajagua na bagakua-rĩ, ũũmba kũũria atĩa?
3 Ĩndĩ naarua antũ nĩbaajagua na bagakua. Gũntũ gũkwingĩ nĩbarũũjaga na bakooragana. Jũu mma tĩ mworoto jwa Mũrungu. Kwou nĩatĩa gwakarĩkĩre, na nĩkĩ? Nĩ Bibiria akĩ yũũmba gũtaarĩria.
MŨNTHŨ WA MŨRUNGU
4, 5. (a) Nũũ waarĩrie na Hawa gũkũrũkĩĩra njoka muundene jwa Edeni? (b) Nĩatĩa muntũ mwĩtĩkĩkua oomba kwaa mwamba?
4 Bibiria ĩtwĩraga Mũrungu arĩ mũnthũ wĩtagwa ‘Nkoma na nowe Shaitani.’ Shaitani aatumĩĩre njoka kwaranĩria na Hawa muundene jwa Edeni. (Kugwurirwa 12:9; Kiambiriria 3:1) Aatũmĩre kwonekana ta njoka ĩkwaria.
5 Kwou-rĩ, Mũrungu nĩwe wombĩre Shaitani, Nkoma? Arĩ! Mũraĩka ũmwe ũrĩa waarĩ ĩgũrũ, rĩrĩa Mũrungu aathuranagĩra nthĩ nĩũntũ bwa Adamu na Hawa, agarũkĩre na araa Nkoma. (Ayubu 38:4, 7) Bũu bwombĩkanĩre atĩa? Nĩatĩa muntũ mwĩtĩkĩkua agarũkaga akaa mwamba? Atĩciaragwa arĩ mwamba. Ĩndĩ neka airiragĩĩria, kana akeenda, gĩntũ gĩtĩ kĩawe. Akaraga agĩkĩthũgaanagĩria, na mairĩrĩĩria jaawe jamaaĩ jakagĩta inya mono. Rĩu kaanya kooneka, akaiya gĩntũ kĩu. Aigarũraga wengwa akaa mwamba.
6. Nĩatĩa mũraĩka ũmwe aaere mũnthũ wa Mũrungu?
6 Ũu nĩu gwakarĩkĩre kĩrĩ mũraĩka ũu. Nyuma ya Jehova kũũmba Adamu na Hawa, aaberĩre bagĩe aana na ‘boojurie nthiguru.’ (Kiambiriria 1:27, 28) Kwombĩka mũraĩka ũu aathũgaanĩrie: ‘antũ baa bonthe boomba kũnthaathayia, antũ-a Jehova!’ O ũrĩa aathũgaanagĩria ũntũ bũu, nou airiragĩĩria kĩrĩa kĩrĩ kĩa Jehova. Mũraĩka ũu eendaga antũ bamũthaathayia. Kwou araaĩĩria Hawa na aramwatithia. (Thooma Kiambiriria 3:1-5.) Na njĩra ĩu, araa Shaitani, Nkoma, mũnthũ wa Mũrungu.
7. (a) Nĩkĩ Adamu na Hawa baakuĩre? (b) Nĩkĩ tũtindiraga na tũgakua?
7 Adamu na Hawa bataathĩkĩre Mũrungu, bararĩa ĩtunda. (Kiambiriria 2:17; 3:6) Nĩbeĩĩrie Jehova, na nyumene barakua, o ta ũrĩa Jehova aaugĩte gũgakara. (Kiambiriria 3:17-19) Aana ba Adamu na Hawa baarĩ eeyia, kwou nĩbaakuĩre. (Thooma Aroma 5:12.) Kenda tũmenya nĩkĩ aana ba Adamu na Hawa kinya bo baarĩ eeyia, jũkia ngerekano ĩjĩ. Thũgaanĩria ũkĩrugaga mũgate na karaĩ karĩ na kamũkũnjo. Mũgate kinya ju jũkethĩrwa jwĩna kamũkũnjo o ta karaĩ. Rĩrĩa Adamu aaregere kwathĩkĩra Mũrungu, naeere mwĩyia. Tontũ tũrĩ aana ba Adamu, twinthe tũrĩ eeyia kana twĩna “kamũkũnjo” o ta we. Na tontũ twinthe tũrĩ eeyia, nĩtũtindiraga na tũgakua.
8, 9. (a) Nĩatĩa Shaitani eendaga Adamu na Hawa beetĩkia? (b) Nĩkĩ Jehova atooragĩre aregani bau o rĩmwe?
8 Shaitani aambĩrĩĩrie ũregani-na Jehova rĩrĩa aaĩrie Adamu na Hawa baarega kwathĩkĩra Mũrungu. Eendaga Adamu na Hawa beetĩkia atĩ Jehova nĩ mũrongo, mwathani ũmũũĩ, ũrĩa ũtabendagĩra jameega. Shaitani oonanĩrie antũ batĩkũbatara Mũrungu abeera jarĩa babuĩrĩte kũthithia, na atĩ Adamu na Hawa baabuĩrĩte gwituĩra bongwa jarĩa meega na jarĩa maaĩ. Kwou Jehova aabuĩri kũthithia atĩa? Arĩngĩũmba kũũraga aregani bau na kũthiria ũregani. Ĩndĩ-rĩ, bũu bũrĩngĩonania Shaitani nĩ mũrongo? Arĩ, bũtĩngĩonania.
9 Kwou, Jehova atooragĩre aremi bau o rĩmwe. Ĩndĩ naarekereerie ĩgiita antũ baciatha bongwa. Bũu bũrĩngĩonania bwega atĩ Shaitani nĩ mũrongo, na Jehova naijĩ kĩrĩa kĩega kĩrĩ antũ. Tũkairitana ũntũ bũu nkũrũki Kĩthoomone kĩa 11. Ĩndĩ ũrĩthũgaania atĩa bwegiĩ ĩtua rĩa Adamu na Hawa? Nĩkwaagĩrĩte beetĩkia Shaitani, na barega kwathĩkĩra Mũrungu? Jehova naaete Adamu na Hawa birĩa bionthe baarĩ nabio. Naabaete mwoyo jũmũũjũru, gũntũ gũkũthongi kwa gũkara, na ngũgĩ ĩnjega. Ĩndĩ gũtĩ ũntũ kinya bũmwe bũbwega Shaitani aabathithĩrĩtie. Kethĩra nĩ waarĩ o ũrĩngĩthithia atĩa?
10. Nĩ ĩtua rĩrĩkũ rĩa bata o muntũ abuĩri kũthithia?
10 Naarua, o muntũ arĩ na ĩtua o ta rĩu rĩa kũthithia, na ũtũũro bwetũ bwĩrĩgagĩĩra ĩtua rĩu. No tũthuure kwathĩkĩra Jehova arĩ Mũnene weetũ, na gũtetheeria kwonania Shaitani nĩ mũrongo. Kana no tũthuure Shaitani arĩ mũnene weetũ. (Zaburi 73:28; thooma Njuno 27:11.) Nĩ antũ baakai mono nthĩgũrũne baathĩkagĩra Mũrungu. Nĩ mma, tĩ Mũrungu ũkwaatha nthĩgũrũ ĩjĩ. Ĩndĩ kethĩra tĩwe, nũũ?
NŨŨ WATHAGA NTHĨGŨRŨ?
11 Jesũ naaijĩ nũũ wengwa wathaga nthĩgũrũ. Ĩgiita rĩmwe, Shaitani naamwonerie “monene jonthe ja nthiguru na mwago jwajo.” Shaitani aramwĩra: “Jaja jonthe ngakwa kethira ukaigwithia nthi [kana ũgaturia maru] unthathayie.” (Mathayo 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Ciũrie, ‘Kethĩra moonene jau jataarĩ ja Nkoma-rĩ, arĩngĩĩra Jesũ akamwaa jo? Arĩ. Jesũ ataakararia thirikarĩ cionthe nĩ cia Shaitani.
11, 12. (a) Nĩmbi tũkwiritana kuumania na kĩrĩa Shaitani eendaga kwaa Jesũ? (b) Nĩ maandĩko jarĩkũ jakwonania Shaitani nakwatha nthĩgũrũ?
12 No ũrigare: ‘Nĩatĩa Shaitani oomba kwĩthĩrwa nĩwe mũnene wa nthĩgũrũ? Ntĩkuuga Jehova Mũrungu nĩwe Mweneinya yonthe, na nĩwe mũũmbi wa ĩgũrũ na nthĩ?’ (Kugwurirwa 4:11) Nĩ mma nĩwe, ĩndĩ Jesũ eetĩre Shaitani “munene wa nthiguru iji.” (Johana 12:31; 14:30; 16:11) Mũtũmwa Paũlo eetĩre Shaitani, Nkoma “murungu jwa nthiguru iji.” (2 Akorintho 4:3, 4) Na mũtũmwa Johana aandĩkĩre “nthiguru iji yonthe niujuritwe ni inya ya uria mui.”
NĨATĨA NTHĨGŨRŨ YA SHAITANI ĨKATHIRUA?
13. Nĩkĩ tũkũbatara nthĩgũrũ ĩnjerũ?
13 Nthĩgũrũ ĩjĩ ĩrĩĩta ĩkĩongeerekaga ũgwati nkũrũki na nkũrũki. Ndwaa, nkukumano, waayia, na ũtaatima bũtũthiũrũnkĩte kunthe. Antũ batĩũmba kũthiria mathĩĩna jaja jonthe, kinya bakageria bũng’ana. Ĩndĩ kagiita gatĩ kũraaja, Mũrungu akathiria nthĩgũrũ ĩjĩ nthũũku ndweene yaawe ya Amagedoni, na areete nthĩgũrũ ĩngĩ ĩnjerũ ĩrĩ na waagĩru.
14. Nũũ Mũrungu athuurĩte aa Mũnene wa Ũnene Bwawe? Nĩatĩa Bibiria yaroretie bwegiĩ Jesũ?
14 Jehova naathuurĩre Jesũ Kristũ aa Mũnene wa Ũnene, kana thirikarĩ Yaawe ya ĩgũrũ. Mangiri ja mĩaka karaaja, Bibiria nĩ yaroretie atĩ Jesũ arĩngĩathana arĩ “Munene wa thiiri,” na thirikarĩ yaawe ĩtĩkorothira. (Isaya 9:6, 7) Jesũ aaritanĩre athingati baawe barombe thirikarĩ ĩu ĩĩje rĩrĩa aaugĩre: “Unene bwaku bwije; Uria wendete gwe buthithague nthi iji, Ta uria buthithagua kuu Iguru.” (Mathayo 6:10) Kĩthoomone kĩa 8, tũkairitana ũrĩa Ũnene bwa Mũrungu bũkaathana antũ-a thirikarĩ irĩa irĩo nthĩgũrũne. (Thooma Danieli 2:44.) Rĩu Ũnene bwa Mũrungu bũkaeethia nthĩgũrũ paradiso ĩnthongi.
NTHĨGŨRŨ ĨNJERŨ ĨRĨ AKUĨ!
15. “Nthiguru injeru” nĩmbi?
15 Bibiria ĩrĩ na wĩrane bũbũ: “Tukaraga tweteerete Iguru ririeru, na nthiguru injeru, naku niku gutwire wagiru.” (2 Petero 3:13; Isaya 65:17) Ĩgiita rĩngĩ rĩrĩa Bibiria ĩkwarĩĩria “nthiguru,” ĩthagĩrwa ĩkĩarĩĩria antũ barĩa batũũraga nthĩgũrũne. (Kiambiriria 11:1) Kwou “nthiguru injeru” ya waagiru nĩ antũ bonthe barĩa baathĩkagĩra Mũrungu, na bakatharimwa nĩwe.
16. Nĩ kĩewa kĩrĩkũ gĩa kũrigaria Mũrungu akaa barĩa bagatũũra nthĩgũrũne yaawe ĩnjerũ, na no mwanka tũthithie atĩa kenda twĩja kwona kĩewa kĩu?
16 Jesũ eeranĩĩre barĩa bagatũũra nthĩgũrũne ĩnjerũ bakoona “mwoyo jwa kenya-na-kenya.” (Mariko 10:30) No mwanka tũthithe atĩa kenda twona kĩewa gĩkĩ? Itũ bu thooma Johana 3:16 na 17:3 kenda wona ĩcookio. Tiga nandĩ twone ũrĩa Bibiria yugaga ũtũũro bũkethĩrwa bũkari Paradiso nthĩgũrũne.
17, 18. Nĩatĩa tũkũmenya gũkethĩrwa na thĩĩrĩ na ũkaria kunthe nthĩgũrũne?
17 Ndwaa, ũthũũku, uuni waatho, ũgĩti na ũthangani bikathira. Gũtĩtigara muntũ ũmũũĩ nthĩgũrũne. (Zaburi 37:10, 11) Mũrungu ‘akathiria ndua mwanka ituri bia nthiguru.’ (Zaburi 46:9; Isaya 2:4) Nthĩgũrũ ĩkoojũrwa nĩ antũ aathĩki, na eendi Mũrungu. Gũkethĩrwa na thĩĩrĩ mwanka gũtĩrĩo.
18 Antũ ba Jehova bakethĩrwa barĩ na ũkaria. Ĩgiitene rĩa Bibiria, rĩrĩa Aisraeli baathĩkagĩra Mũrungu, bateethagĩrwa na ũgwati tontũ Mũrungu naabakaragia. (Mantu ja Alawi 25:18, 19) Paradiso, tũtĩkĩra muntũ kana gĩntũ kinya kĩrĩkũ. Tũkethagĩrwa rĩonthe twĩna ũkaria!
19. Nĩkĩ tũũmba gwĩtĩkia gũkethĩrwa na biakũrĩa bibiingĩ nthĩgũrũne ĩnjerũ ya Mũrungu?
19 Gũkethĩrwa kwĩna biakũrĩa bibiingĩ. ‘Nthiguru ikethirwa na irio mwanka irimene iguru.’ (Zaburi 72:16) Jehova, “Murungu wetu, agatutharima” na “nthiguru ikarita mpongeeri yayo.”
20. Nĩatĩa tũkũmenya nthĩgũrũ ĩkaa paradiso?
20 Nthĩgũrũ yonthe ĩkaa paradiso. Antũ bakethĩrwa beena miunda na nyomba inthongi. (Thooma Isaya 65:21-24; Kugwurirwa 11:18.) Nthĩgũrũ yonthe ĩkaa ĩnthongi o ta ũrĩa muunda jwa Edeni jwaarĩ. Rĩonthe Jehova agatwejaga kĩrĩa kĩonthe tũkũbatara. Bibiria yugaga ũjũ kũmũkonia: “Ukumbaturukagia njara yaku, na into bionthe biria biri mwoyo ukabinyiria o kiria biendaga.”
21. Nĩatĩa tũkũmenya gũkethĩrwa na thĩĩrĩ gatĩgatĩ ka antũ na nyomoo?
21 Gũkethĩrwa na thĩĩrĩ gatĩgatĩ ka antũ na nyomoo. Nyomoo itĩũria antũ kaĩrĩ. Twaana tũniini tũkaigua twĩna ũkaria, kinya rĩrĩa tũrĩ amwe na nyomoo irĩa naarua irĩ inthũũku.
22. Nĩatĩa Jesũ akathithĩria aajie?
22 Gũtĩwe ũkaajua kaĩrĩ. Rĩrĩa Jesũ aarĩ nthĩgũrũne, noorerie antũ babaingĩ. (Mathayo 9:35; Mariko 1:40-42; Johana 5:5-9) Ĩndĩ arĩ Mũnene wa Ũnene bwa Mũrungu, Jesũ akooria antũ bonthe. Gũtĩwe ũgacooka kuuga kaĩrĩ: “Nimbajitue.”
23. Nĩatĩa Mũrungu akathithĩria barĩa bakuĩte?
23 Akuũ bagatũũra kaĩrĩ. Mũrungu ekĩte wĩrane akariũkia mamirioni ja antũ barĩa bakuĩte. Gũkethĩrwa na “kuriukua kwa antu baria beega o na baria baai.”
24. Nĩatĩa ũkwigua bwegiĩ gũtũũra Paradiso?
24 Twinthe twĩna kaanya ga kũthuura. Twomba kũthuura kwiritana gũkonia Jehova na kũmũtumĩkĩra, kana tũthithie ũrĩa tũkwenda kũthithia. Kethĩra tũkathuura gũtumĩkĩra Jehova, tũkethĩrwa na ĩgiita rĩĩthongi mono rĩĩjĩte. Rĩrĩa muntũ ũmwe oorĩrie Jesũ amũriikane nyuma ya gũkua, Jesũ nĩamwĩkĩĩre wĩrane: ‘Ugakara amwe nani paradiso.’ (Luka 23:43) Tiga twiritane nkũrũki mantũ jegiĩ Jesũ Kristũ, na ũrĩa akoojũria mawĩrane ja Mũrungu ja kũrigaria.


text:
Inyuĩ nĩ Mwĩtĩkĩtie Jesu?
Ĩĩ. Nĩ twĩtĩkĩtie Jesu, ũrĩa woigire ũũ: “
Nĩ niĩ njĩra, na nĩ niĩ ũhoro-ũrĩa-wa-ma, na nĩ niĩ muoyo; gũtirĩ mũndũ ũkinyaga gwĩ Ithe witũ, atokĩire harĩ niĩ.” (Johana 14:6) Twĩtĩkĩtie atĩ Jesu nĩ oimire igũrũ agĩũka gũkũ thĩ na akĩruta muoyo wake mũkinyanĩru ũrĩ igongona rĩa ũkũũri nĩ ũndũ wa andũ. (Mathayo 20:28) Gĩkuũ na kũriũka gwake nĩ gũtũmaga kũhoteke arĩa mamwĩtĩkĩtie makaagĩa na muoyo wa tene na tene. (Johana 3:16) Ningĩ twĩtĩkĩtie atĩ Jesu nĩ arathana arĩ Mũthamaki wa Ũthamaki wa igũrũ wa Ngai, ũrĩa ica ikuhĩ ũkaarehe thayũ thĩinĩ wa thĩ yothe. (Kũguũrĩrio 11:15) O na kũrĩ ũguo, nĩ twĩtĩkĩtie ũrĩa Jesu we mwene oigire atĩ: “
Ithe witũ nĩ mũnene kũrĩ niĩ.” (Johana 14:28) Kwoguo, tũtithathayagia Jesu, o ta ũrĩa tũtetĩkĩtie atĩ nĩwe Ngai Mwene-Hinya-Wothe.
Wĩrute Makĩria
ŨHORO MWEGA KUUMA KŨRĨ NGAI!
Jesu Kristo Nũũ?
Wĩrute kĩrĩa gĩatũmire Jesu akue, ũkũũri nĩ kĩĩ, na ũrĩa Jesu areka mahinda-inĩ maya.


text:
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
Bibilia Intaneti-inĩ | NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
-
Ũrĩa twagĩrĩirũo kũhoya (1-13)
-
Ndaimono kũingatwo kũgerera kĩara kĩa Ngai (14-23)
-
Roho mũru gũcoka (24-26)
-
Gĩkeno kĩa ma (27, 28)
-
Kĩama kĩa Jona (29-32)
-
Tawa wa mwĩrĩ (33-36)
-
Hinga cia ndini kũgĩa na haaro (37-54)
11 Na rĩrĩ, hĩndĩ ĩmwe aarĩ handũ hana akĩhoya, na arĩkia, ũmwe wa arutwo ake akĩmwĩra atĩrĩ: “Mwathani, tũrute kũhoya, ta ũrĩa Johana o nake aarutire arutwo ake.”
2 Nĩ ũndũ ũcio akĩmeera: “Rĩrĩa rĩothe mũkũhoya ugagai ũũ: ‘Ithe witũ, rĩĩtwa rĩaku nĩ rĩtherio. Ũthamaki waku ũũke.
3 Tũhe mũgate witũ wa o mũthenya kũringana na mabataro maitũ ma o mũthenya.
4 Na ũtuohere mehia maitũ, nĩ gũkorũo o na ithuĩ nĩ tuohagĩra arĩa othe matũhĩtagĩria; na ndũgatũingĩrie magerio-inĩ.’”
5 Agĩcoka akĩmeera atĩrĩ: “Ta tuai atĩ ũmwe wanyu arĩ na mũrata agacoka agathiĩ kũrĩ we ũtukũ gatagatĩ akamwĩra, ‘Mũrata, ngombera mĩgate ĩtatũ-ĩ,
6 tondũ harĩ mũrata wakwa woka o rĩu oimĩte rũgendo na ndirĩ na kĩndũ gĩa kũmũhe.’
7 No ũcio akamũcokeria arĩ thĩinĩ akamwĩra: ‘Tiga kũngia. Mũrango nĩ ũrĩkĩtie kũhingwo, na twana twakwa tũrĩ toro hamwe na niĩ. Kwoguo ndingĩũkĩra ngũhe kĩndũ.’
8 Ngũmwĩra atĩrĩ, o na gũtuĩka ndangĩũkĩra na amũhe kĩndũ nĩ ũndũ tu nĩ mũratawe, hatarĩ nganja nĩ ũndũ wa kũmũtindĩrĩra nĩ egũũkĩra na amũhe kĩrĩa gĩothe arabatara.
9 Nĩ ũndũ ũcio ngũmwĩra atĩrĩ, thiĩi na mbere kũhoya, na nĩ mũkũheo; thiĩi na mbere gũcaria, na nĩ mũkuona; thiĩi na mbere kũringaringa, na nĩ mũkũhingũrĩrũo.
10 Tondũ mũndũ o wothe ũhoyaga nĩ aheagwo, na mũndũ o wothe ũcaragia nĩ onaga, na mũndũ o wothe ũringaringaga, nĩ ahingũragĩrũo.
11 Atĩrĩrĩ, nĩ mũciari ũrĩkũ gatagatĩ-inĩ kanyu ũngĩhoywo nĩ mũrũwe thamaki, amũhe nyoka handũ ha thamaki?
12 Kana ningĩ angĩmũhoya itumbĩ, amũhe kang’aurũ?
13 Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, angĩkorũo inyuĩ o na gũtuĩka mũrĩ ehia nĩ mũĩ kũhe ciana cianyu iheo njega-rĩ, githĩ Ithe wanyu wa igũrũ ndarĩkĩheaga o na makĩria roho mũtheru arĩa mamũhoyaga!”
14 Thutha ũcio akĩingata ndaimono ĩmwe ĩtaaragia. Na rĩrĩa yoimire, mũndũ ũcio ũtaahotaga kwaria akĩhota kwaria, nakĩo kĩrĩndĩ gĩkĩgega.
15 No amwe ao makiuga atĩrĩ: “Aingataga ndaimono na hinya wa Beelizebuli, ũrĩa mũnene wa ndaimono.”
16 Nao angĩ nĩguo mamũgerie makĩambĩrĩria kũmwĩra amonie kĩmenyithia kuuma igũrũ.
17 Amenya ũrĩa meeciragia, akĩmeera atĩrĩ: “Ũthamaki o wothe ũngĩgayũkana nĩ gũthira ũthiraga, na nyũmba o yothe ĩngĩgayũkana nĩ kũgwa ĩgũaga.
18 Na njĩra o ta ĩyo, angĩkorũo Shaitani nĩ agayũkanĩte-rĩ, ũthamaki wake ũngĩkĩrũgama atĩa? Nĩ gũkorũo mugaga atĩ nyingataga ndaimono na hinya wa Beelizebuli.
19 Angĩkorũo nyingataga ndaimono na hinya wa Beelizebuli-rĩ, ariũ anyu macingataga na hinya wa ũ? Kĩu nĩkĩo gĩgaatũma mamũtuĩre cira.
20 No angĩkorũo nyingataga ndaimono kũgerera kĩara kĩa Ngai, Ũthamaki wa Ngai nĩ ũmũhĩtũkĩte mũtekũmenya.
21 Hĩndĩ ĩrĩa mũndũ ũrĩ na hinya na matharaita agitĩra nyũmba yake, indo ciake ikoragwo irĩ na ũgitĩri.
22 No rĩrĩa mũndũ ũrĩ na hinya makĩria amũũkĩrĩra na amũtooria, mũndũ ũcio ũrĩ na hinya makĩria amũtunyaga matharaita make mothe marĩa ekwĩhokete, na akagaĩra andũ indo iria amũtunya.
23 Ũrĩa wothe ũtarĩ mwena wakwa nĩ niĩ akararagia, na ũrĩa wothe ũtacokanagĩrĩria hamwe na niĩ nĩ kũhurunja ahurunjaga.
24 “Rĩrĩa roho mũru woima thĩinĩ wa mũndũ, ũthiaga ũgereire werũ-inĩ ũgĩcaria handũ ha kũhurũka, na thutha wa kwaga, ũkoiga atĩrĩ, ‘Ngũcoka nyũmba ĩrĩa ndoimire.’
25 Na wakinya, ũgakora nyũmba ĩyo ĩhaatĩtwo ĩgathera na ĩkagemio.
26 Ũgacoka ũgathiĩ ũkagĩra maroho mangĩ mũgwanja moru kũũkĩra, na thutha wa kũingĩra, magatũũra kuo. Naguo ũhoro wa mũndũ ũcio ũgathũũka gũkĩra mbere.”
27 Na o akĩaragia maũndũ macio, mũtumia ũmwe warĩ thĩinĩ wa kĩrĩndĩ akĩanĩrĩra akĩmwĩra: “Gũkena nĩ nda ĩrĩa yagũkuuire na nyondo iria woongire!”
28 No we akiuga: “Aca, gũkena-rĩ, nĩ arĩa maiguaga kiugo kĩa Ngai na magakĩrũmia!”
29 Rĩrĩa kĩrĩndĩ gĩacokanagĩrĩra hamwe, akĩambĩrĩria kuuga atĩrĩ: “Rũciaro rũrũ nĩ rũru; rwendaga kuona kĩama, no gũtirĩ kĩama rũkũringĩrũo o tiga kĩrĩa kĩa Jona.
30 Nĩ gũkorũo o ta ũrĩa Jona aatuĩkire kĩama harĩ andũ a Nineve, noguo Mũrũ wa mũndũ egũkorũo harĩ rũciaro rũrũ.
31 Mũtumia ũrĩa warĩ mũthamaki wa mwena wa mũhuro nĩ akaariũkio hĩndĩ ya ituĩro hamwe na andũ a rũciaro rũrũ na amatuĩre, tondũ nĩ okire oimĩte ituri cia thĩ nĩguo aigue ũũgĩ wa Suleimani. No rĩrĩ, haha harĩ na mũndũ ũkĩrĩte Suleimani.
32 Andũ a Nineve nĩ makaariũkio hĩndĩ ya ituĩro hamwe na rũciaro rũrũ na marũtuĩre, tondũ nĩ meeririre maahunjĩrio nĩ Jona. No rĩrĩ, haha harĩ na mũndũ ũkĩrĩte Jona.
33 Thutha wa gwakia tawa mũndũ ndaũigagĩrĩra handũ hehithĩte kana akaũkunĩkĩria na gĩkabu, ĩndĩ aũigagĩrĩra handũ igũrũ, nĩguo arĩa megũtonya mone ũtheri.
34 Tawa wa mwĩrĩ nĩ riitho rĩaku. Hĩndĩ ĩrĩa riitho rĩaku rĩrũngĩrĩirie, mwĩrĩ waku wothe o naguo ũkoragwo na ũtheri, no hĩndĩ ĩrĩa rĩrĩ na ũiru, mwĩrĩ waku o naguo ũkoragwo na nduma.
35 Nĩ ũndũ ũcio wĩmenyagĩrĩre, nĩ getha ũtheri ũrĩa ũrĩ thĩinĩ waku ndũgakorũo ũrĩ nduma.
36 Gũkĩrĩ ũguo-rĩ, angĩkorũo mwĩrĩ waku wothe ũrĩ na ũtheri na ndũrĩ handũ ũrĩ na nduma, ũrĩkengaga o ta ũrĩa tawa ũkũmũrĩkagĩra na mĩrũri ya ũtheri.”
37 Arĩkia kuuga ũguo, Mũfarisai ũmwe akĩmwĩra makarĩanĩre nake. Nĩ ũndũ ũcio agĩthiĩ gwake na agĩikara thĩ metha-inĩ.
38 O na kũrĩ ũguo, Mũfarisai ũcio akĩgega nĩ kuona atĩ ndaambire gwĩthamba moko mbere ya kũrĩa.
39 No Mwathani akĩmwĩra atĩrĩ: “Inyuĩ Afarisai-rĩ, mũthambagia gĩkombe na thani mwena wa na igũrũ, no na thĩinĩ mũiyũirũo nĩ ũkoroku na waganu.
40 Inyuĩ irimũ ici! Githĩ ũrĩa wathondekire mwena wa nja towe wathondekire wa thĩinĩ o naguo?
41 Nĩ ũndũ ũcio heanagai iheo cia tha ciumĩte thĩinĩ wa ngoro, na hĩndĩ ĩyo maũndũ manyu mothe nĩ marĩkoragwo marĩ matheru.
42 No kaĩ mũrĩ na haaro-ĩ, inyuĩ Afarisai, tondũ mũrutaga gĩcunjĩ gĩa ikũmi gĩa terere na gĩa togotia, na kĩa mĩmera ĩrĩa ĩngĩ yothe ya mũgũnda, no mũtitindanagĩra na kĩhooto na wendo harĩ Ngai! Maũndũ maya nĩ mwagĩrĩirũo kũhingia no mũtikahũthie maũndũ macio mangĩ.
43 Kaĩ mũrĩ na haaro-ĩ, inyuĩ Afarisai, tondũ mwendete gũikarĩra itĩ cia mbere thĩinĩ wa thunagogi na kũgeithio nĩ andũ thoko-inĩ!
44 Kaĩ mũrĩ na haaro-ĩ, tondũ mũtariĩ ta mbĩrĩra iria itonekaga wega, iria andũ mageragĩra igũrũ rĩacio matekũmenya!”
45 Mũndũ ũmwe warĩ mũrutani wa Watho akĩmũcokeria akĩmwĩra: “Mũrutani, rĩrĩa woiga maũndũ macio, o na ithuĩ nĩ watũruma.”
46 Nake akĩmeera atĩrĩ: “Kaĩ mũrĩ na haaro o na inyuĩ arutani a Watho-ĩ, tondũ mũtitikithagia andũ mĩrigo mĩritũ, no inyuĩ ene mũtimĩhutagia na kaara!
47 “Kaĩ inyuĩ mũrĩ na haaro-ĩ, tondũ mwakaga mbĩrĩra cia anabii, no maithe manyu ma tene nĩo maamoragire!
48 Ti itherũ inyuĩ nĩ mũĩ ciĩko cia maithe manyu ma tene, na o na kũrĩ ũguo nĩ mwĩtĩkanagia na ciĩko icio, nĩ gũkorũo mooragire anabii no nĩ mũraaka mbĩrĩra ciao.
49 Nĩkĩo ningĩ Ngai kũgerera ũũgĩ wake oigire atĩrĩ: ‘Nĩ ngaatũma anabii na atũmwo kũrĩ o, nao nĩ makaamooraga na manyarire amwe ao,
50 nĩguo rũciaro rũrũ rũkoorio thakame ya anabii othe ĩrĩa yanaitwo kuuma kĩambĩrĩria gĩa thĩ,
51 kuuma thakame ya Habili o nginya thakame ya Zekaria, ũrĩa woragĩirũo gatagatĩ ga kĩgongona na nyũmba.’ Ngũmwĩra atĩrĩ, rũciaro rũrũ nĩ rũkoorio thakame ĩyo.
52 “Kaĩ mũrĩ na haaro inyuĩ arutani a Watho-ĩ, tondũ nĩ mweeheririe cabi ya ũmenyo. Inyuĩ ene mũtigana gũtonya, na nĩ mũgiragia arĩa maratonya matonye!”
53 Nĩ ũndũ ũcio rĩrĩa oimire kũu, andĩki-Watho na Afarisai makĩambĩrĩria kũmũhatĩka mũno na kũmũthingata na ciũria ingĩ nyingĩ,
54 o metereire oige ũndũ mangĩmũthitangĩra.
Tũma
Tũma
NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Luka 11
Gĩkũyũ
Thoma Bibilia Intaneti-inĩ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
WĨGEREKANIE NA WĨTĨKIO WAO | DAUDI
‘Mbaara nĩ ya Jehova’
DAUDI eemenyereire wega ndakagũithio nĩ thigari iria ciatengeraga ikĩhĩtũkana nake. Cioraga kuuma mbaara-inĩ ciyũirũo nĩ guoya. Nĩ kĩĩ gĩacihahũrĩte ũguo? Daudi no mũhaka akorũo nĩ aiguaga igĩcokera rĩĩtwa rĩmwe. Rĩarĩ rĩĩtwa rĩa mũndũrũme ũmwe. Mũndũrũme ũcio aarũngiĩ gĩtuamba-inĩ atekwenyenya, na no gũkorũo aarĩ na kĩũga kĩnene gũkĩra mũndũ ũngĩ o wothe Daudi onete.
Mũndũrũme ũcio eetagwo Goliathu! Daudi nĩ onire kĩrĩa gĩatũmaga thigari icio imwĩtigĩre. Onekaga arĩ mũnene mũno; ta irimũ. O na atehumbĩte nguo ciake cia ita, no gũkorũo aarĩ na ũritũ wa makĩrĩa ma arũme erĩ anene. No rĩu nĩ eeyohete indo cia mbaara, na aarĩ na ũmenyeru wa mbaara, na hinya ta wa mbogo. Goliathu eendaga mũndũ mangĩrũa nake. Ta hũũra mbica mũgambo wake ũkĩiguĩka na mũrurumo mũnene kũu guothe irĩma-inĩ akĩnyũrũria mbũtũ ya Isiraeli na mũthamaki wao, Saulu. Eehũraga gĩthũri akiugaga mũndũ ũmwe eyũmĩrie marũe nake, na njĩra ĩyo maniine mbaara!—1 Samueli 17:4-10.
Aisiraeli makĩiyũrũo nĩ maĩ nda. Mũthamaki Saulu o nake agĩĩtigĩra. Daudi akĩmenya atĩ ũndũ ũcio wekĩkĩte kwa ihinda rĩa makĩria ma mweri ũmwe! Mbũtũ icio cierĩ, ya Afilisiti na ya Isiraeli, ciaikarire ũguo ing’ethanĩire o Goliathu agĩthiaga na mbere kũnyũrũrania o mũthenya. Daudi nĩ aatangĩkire mũno. Warĩ ũndũ wa thoni mũno kuona mũthamaki wa Isiraeli, thigari ciake, o hamwe na ariũ a nyina na Daudi atatũ, mekũnjĩte nĩ guoya! Maitho-inĩ ma Daudi, Goliathu, ũrĩa wahoyaga ngai cia maheeni, aaconorithagia mbũtũ ya Isiraeli, na gũthũkia mũno akaruma Jehova, Ngai wa Isiraeli! No nĩ atĩa Daudi angĩekire arĩ o mwanake mũnini? Na tũngĩĩruta atĩa ũmũthĩ kuumana na wĩtĩkio wa Daudi?—1 Samueli 17:11-14.
“ŨMŨITĨRĨRIE MAGUTA, NĨ ŨNDŨ ŨYŨ NĨWE”
Ta reke tũcokie meciria maitũ thutha mĩeri mĩingĩ mbere ĩyo. Kwarĩ hakuhĩ hwaĩ-inĩ, na Daudi nĩ kũrĩithia aarĩithagia ng’ondu cia ithe kũndũ irĩma-inĩ hakuhĩ na Bethilehemu. Kwahoteka aarĩ o mĩaka-inĩ yake ya ũtinĩnja, na aarĩ mwanake mũrũngarũ, mũtune akĩoneka, akaagĩra gĩthiithi na agathakara mũno akĩonwo. Mahinda-inĩ marĩa gwakoragwo kũhooreire, nĩmo Daudi aahũraga kĩnanda. Ũthaka wa ũũmbi nĩ wamũhutagia mũno, na ũhoti wake wa kũina wathiaga ũkĩagĩraga o ũrĩa aakenagĩra kwĩruta mathaa maingĩ. No hwaĩ-inĩ ũcio, Daudi agĩtũmanĩrũo nĩ ithe athiĩ na ihenya.—1 Samueli 16:12.
Aakinya, aakorire ithe, Jesii, makĩaria na mũthuri mũkũrũ mũno. Mũthuri ũcio aarĩ mũnabii mwĩhokeku, Samueli. Jehova aamũtũmĩte agaitĩrĩrie mũriũ ũmwe wa Jesii maguta atuĩke mũthamaki wa Isiraeli ũrĩa ũngĩarũmĩrĩire! Samueli nĩ onete ariũ mũgwanja a nyina na Daudi, na Jehova akonania wega atĩ ndaathurĩte o na ũmwe wao. No rĩrĩa Daudi aakinyire, Jehova akĩra Samueli ũũ: “Ũmũitĩrĩrie maguta, nĩ ũndũ ũyũ nĩwe!” Samueli agĩkĩoya rũhĩa rũrĩa rũarĩ na maguta ma mwanya, agĩitĩrĩria Daudi mũtwe, o hau gatagatĩ-inĩ ka ariũ a nyina. Kuuma hĩndĩ ĩyo, ũtũũro wa Daudi ũkĩgarũrũka. Bibilia yugaga ũũ: “Roho wa Jehova ũgĩgĩkora Daudi na hinya mũno kuuma mũthenya ũcio.”
Hihi Daudi nĩ aambĩrĩirie kwĩrirĩria gũtuĩka mũthamaki? Aca, nĩ eetereire ũtongoria wa roho wa Jehova ũkaamũmenyithia ihinda rĩrĩa rĩagĩrĩire rĩa kwambĩrĩria wĩra ũcio. O etereire, aathire na mbere na wĩra wake wa kũrĩithia. Eerutĩire biũ wĩra-inĩ ũcio arĩ na ũcamba. Maita merĩ, rũũru rwa ithe rwarĩ ũgwati-inĩ, rĩmwe rũkoretwo nĩ mũrũthi na rĩngĩ nĩ nduba. Daudi ndaageririe kũingata nyamũ icio arĩ haraya. Ithenya rĩa ũguo, aang’ethanĩire nacio ĩmwe kwa ĩmwe agitĩre ng’ondu cia ithe. Na maita mothe merĩ, akĩũraga nyamũ icio ndĩani arĩ wiki.—1 Samueli 17:34-36; Isaia 31:4.
Thutha wa ihinda, Daudi agĩtũmanĩrũo rĩngĩ. Ngumo yake yatheremete ĩgakinyĩra Mũthamaki Saulu. O na gũtuĩka Saulu aarĩ njamba ya ita ĩrĩ na hinya, nĩ aaregetwo nĩ Jehova nĩ ũndũ wa kũrega gwathĩkĩra mawatho ma Ngai. Jehova nĩ eehereirie Saulu roho wake, na kwoguo mũthamaki ũcio kaingĩ nĩ aaingĩragwo nĩ roho mũru, agatuĩka mũndũ wa marakara, wa gwĩkũũanĩra, na ũrĩ na ũhinya. Rĩrĩa Saulu aingĩrwo nĩ roho ũcio mũru, kĩndũ kĩmwe kĩngĩamũhoreririe nĩ rwĩmbo. Arũme amwe a mũthamaki Saulu nĩ maaiguĩte ngumo ya Daudi ya ũini na ũhoti wake mbaara-inĩ. Kwoguo Daudi agĩtũmanĩrũo, na thutha wa ihinda agĩtuĩka ũmwe wa aini a mũthamaki na wa kũmũkuuĩra indo ciake cia mbaara.—1 Samueli 15:26-29; 16:14-23.
Andũ ethĩ no merute maũndũ maingĩ kuumana na wĩtĩkio wa Daudi ũndũ-inĩ ũyũ. Ta rora wone atĩ aahũthagĩra mahinda make gũthingata maũndũ maamũteithirie gũkuhĩrĩria Jehova makĩria. Ningĩ, arĩ na ũkirĩrĩria, nĩ aakũririe ũhoti angĩahũthĩrire, na ũngĩatũmire one wĩra na njĩra hũthũ. Makĩria ma ũguo, nĩ eetĩkĩraga gũtongorio nĩ roho wa Jehova. Na githĩ ithuothe to twĩrute na kĩonereria kĩu!—Kohelethu 12:1.
“NGORO YA MŨNDŨ O NA ŨRĨKŨ NĨĨTIGE KŨRINGĨKA”
O agĩtungatagĩra Saulu, kaingĩ Daudi nĩ aacokaga mũciĩ kũrĩithia ng’ondu, na rĩmwe agaikara ihinda iraihu. Nĩ ihinda-inĩ ta rĩu ithe, Jesii, aamũtũmire athiĩ akarore ariũ a nyina atatũ, arĩa maatungataga mbũtũ-inĩ ya Saulu. Daudi agĩathĩka, na akuĩte indo iria ariũ a nyina maabataraga, akĩnyita njĩra arorete Gĩtuamba-inĩ kĩa Ela. Rĩrĩa aakinyire, nĩ aagegire mũno gũkora mbũtũ icio cierĩ ing’ethanĩire ta ũrĩa hekũgwetetwo kĩambĩrĩria-inĩ gĩa gĩcunjĩ gĩkĩ. Ciang’ethanĩire iroranĩte irĩ harũrũka-inĩ itigithũkanĩtio nĩ mũkuru mwariĩ.—1 Samueli 17:1-3, 15-19.
Ũcio warĩ ũndũ Daudi atangĩakirĩrĩirie. Mbũtũ ya Jehova, Ngai ũrĩa ũrĩ muoyo, ĩngĩorĩire atĩa mũndũ ĩrĩ na guoya, na gũthũkia mũno mũndũ ũthathayagia ngai cia maheeni? Rĩrĩa Goliathu aanyũrũranagia, Daudi onaga ta arĩ Jehova aarumaga. Kwoguo akĩambĩrĩria kwĩra thigari icio ũrĩa angĩahootire Goliathu. Kahinda kanini thutha ũcio, ũhoro ũcio ũgĩkinyĩra Eliabu, mũrũ wa nyina na Daudi ũrĩa mũkũrũ. Eliabu agĩkũũma Daudi mũno akĩmwĩraga atĩ aarĩ hau o kwĩrorera mbaara. No Daudi akĩmũũria atĩrĩ: “Kaĩ ndagĩĩka atĩa? Githĩ to kũũria ndĩroria?” Agĩcoka agĩthiĩ na mbere kwaria arĩ na ũcamba ũrĩa angĩahootire Goliathu na macũngĩrĩro-inĩ, ũhoro ũcio ũgĩkinyĩra Saulu. Mũthamaki agĩathana Daudi arehwo harĩ we.—1 Samueli 17:23-31.
Daudi akĩra mũthamaki ciugo ici cia kũmwĩkĩra ngoro ciĩgiĩ Goliathu: “Ngoro ya mũndũ o na ũrĩkũ nĩĩtige kũringĩka nĩ ũndũ wake.” Saulu na andũ ake nĩ maakuĩte ngoro mũno nĩ ũndũ wa Goliathu. No gũkorũo meeringithanagia na irimũ rĩu, na makona atĩ maarĩkinyaga o njohero-inĩ kana gĩthũri-inĩ. Maahũraga mbica ũrĩa irimũ rĩu rĩeyohete matharaita rĩngĩamatooririe na njĩra hũthũ. No Daudi ndeeciragia na njĩra ĩyo. O ta ũrĩa tũkuona, Daudi onaga thĩna ũcio na njĩra ngũrani mũno. Kwoguo akĩĩrutĩra kũrũa na Goliathu.—1 Samueli 17:32.
No we Saulu akĩĩra Daudi atĩrĩ, “Wee ndũngĩhota kũhũrana na Mũfilisiti ũcio; nĩ ũndũ wee ũrĩ o mũndũ mũnyinyi, nake aatuĩkire mũndũ wa ita kuuma arĩ o mũnyinyi.” Hihi Daudi aarĩ mwana? Aca, no aarĩ mũnini mũno kũingĩra mbũtũ-inĩ, na no kũhoteke onekaga arĩ o mwana. No gũkinyĩria hĩndĩ ĩyo Daudi nĩ oĩkaine arĩ mũrũi njorua na hihi aarĩ mũthia-inĩ wa mĩaka yake ya ũtinĩnja.—1 Samueli 16:18; 17:33.
Daudi aaiguithirie Saulu na njĩra ya kũmũtaarĩria ũrĩa gwathiĩte rĩrĩa aang’ethanĩire na mũrũthi na nduba. Hihi nĩ kwĩgathĩrĩria eegathagĩrĩria? Aca. Daudi nĩ oĩ ũrĩa aatoranĩtie mbaara-inĩ icio. Oigire ũũ: “Jehova ũrĩa wa’honokirie harĩ gĩthu kĩa mũrũthi, o na kĩa nduba-rĩ, nĩwe ũkũ’honokia guoko-inĩ kwa Mũfilisiti ũyũ.” Saulu agĩtĩkĩra na akĩĩra Daudi ũũ: “Thiĩ, Jehova nĩegũikara hamwe nawe.”—1 Samueli 17:37.
No wende gũkorũo na wĩtĩkio ta wa Daudi? Ta rora wone atĩ Daudi to kwĩrirĩria eeriragĩria gũkorũo na wĩtĩkio. Aarĩ na wĩtĩkio harĩ Ngai nĩ ũndũ wa ũmenyo ũrĩa aarĩ naguo na maũndũ marĩa eeyoneire. Oĩ Jehova arĩ ta Mũgitĩri na Mũhingia wa ciĩranĩro. Tũngĩenda gũkũria wĩtĩkio ta ũcio, tũkũbatara gũthiĩ na mbere kwĩruta ũhoro wĩgiĩ Ngai ũrĩa warĩrĩirio Bibilia-inĩ. Twatũũra kũringana na maũndũ marĩa tũreruta, nĩ tũkũgĩa na moimĩrĩro mega marĩa megwĩkĩra wĩtĩkio witũ hinya.—Ahibirania 11:1.
“JEHOVA EGŨKŨNEANA MOKO-INĨ MAKWA”
Saulu aambĩte kũhumba Daudi nguo ciake cia mbaara. Ciatariĩ o ta cia Goliathu, ithondeketwo na kĩgera, na hihi haarĩ na nguo ya gĩthũri ĩrĩ na tũmabati twĩiganĩrĩire. O na kũrĩ ũguo, Daudi akĩgeria gũkinyũkia ekĩrĩte nguo icio nene kũmũkĩra, na akĩremwo gũthiĩ na cio. Ndaamenyeretio gũtuĩka mũthigari, kwoguo warĩ ũndũ mũgeni gwĩkĩra nguo ta icio, makĩria cia Saulu, ũrĩa warĩ mũraihu mũno kũu Isiraeli! (1 Samueli 9:2) Aacirutire ciothe, akĩona ehumbe nguo iria aamenyerete, iria ciĩhumbagwo nĩ mũrĩithi eharĩirie kũgitĩra rũũru rwake.—1 Samueli 17:38-40.
Daudi agĩkuua rũthanju rwake rwa kũrĩithia, agĩcuuria mondo kĩande, na akĩoya kĩgũtha gĩake. Kĩgũtha no kĩoneke ta gĩtarĩ kĩndũ kĩnene, no kĩarĩ itharaita rĩa bata. Kĩarĩ na kamũhuko kohereirũo mĩkanda ĩĩrĩ ya rũũa, na kĩarĩ itharaita rĩega mũno harĩ mũrĩithi. Ihiga rĩekagĩrũo kamũhuko-inĩ kau, gagacoka gakahiũrio na ihenya mũno, na mũkanda ũmwe warekio, ihiga rĩu rĩkagũtha harĩa rĩkũrongoreirio rĩtekũhĩtia. Itharaita rĩrĩ rĩarĩ rĩega mũno ũũ atĩ rĩmwe nĩ gwakoragwo mbũtũ igaĩtwo cia kũhũthĩra igũtha.
Daudi rĩu nĩ eeharĩirie gũcemania na thũ yake. No twĩcirie Daudi akĩhoya kuuma ngoro arĩ gĩtuamba-inĩ kĩu na akainamĩrĩra rũũĩ-inĩ rũtarĩ na maĩ, akoya tũhiga tũtano tũnyoroku. Agacoka agathiĩ kĩhaaro-inĩ kĩa mbaara ateng’erete!
Goliathu eeciririe atĩa rĩrĩa onire Daudi? Bibilia yugaga ũũ: “Akĩmũnyarara; nĩ ũndũ aarĩ mũndũ o ũguo mũnyinyi, mũtune mwĩrĩ, na mwega gĩthiithi.” Goliathu aagũthũkĩire Daudi akĩmũũria: “Kaĩ ndĩ ngui, atĩ nĩkĩo ũgũũka kũrĩ niĩ na thanju?” Kũroneka ta onire rũthanju rwa Daudi no ndonire kĩgũtha gĩake. Akĩruma Daudi rĩĩtwa-inĩ rĩa ngai cia Afilisiti na akĩĩhĩta kũnengera nyamũ cia rĩera-inĩ, o na cia werũ-inĩ, nyama cia mwĩrĩ wa Daudi.—1 Samueli 17:41-44.
Macokio ma Daudi monanirie wĩtĩkio mũnene mũno ũũ atĩ no maririkanagwo nginya ũmũthĩ. Ta hũũra mbica mwanake ũcio mwĩthĩ akĩra Goliathu ũũ: “Wee ũgũũka harĩ niĩ na rũhiũ rũa njora, na itimũ rĩa mwenjerere, na rĩa kĩberethi; no rĩrĩ, niĩ ngũũka harĩ wee rĩĩtwa-inĩ rĩa Jehova Mũnene wa Ita, o Ngai ũrĩa mwene itungati cia Isiraeli, iria wee ũnyararithĩtie.” Daudi nĩ oĩ atĩ hinya wa mũndũ na matharaita ti cia bata. Goliathu aagĩire Jehova Ngai gĩtĩo, na Jehova nĩ angĩoire ikinya. O ta ũrĩa Daudi oigire, ‘mbaara nĩ ya Jehova.’—1 Samueli 17:45-47.
Daudi nĩ onaga wega ũrĩa Goliathu aaiganaga na matharaita marĩa aarĩ namo. No ndaarekire ũndũ ũcio ũmũinainie. Ndeekire ta ũrĩa Saulu na mbũtũ yake meekire. We nderingithanirie na Goliathu, ĩndĩ aaringithanirie Goliathu na Jehova. Goliathu aarĩ na ũraihu wa fiti kenda na nuthu (mita 2.9), kwoguo aarĩ mũraihu gũkĩra arũme arĩa angĩ. No hihi aiganaga atĩa aringithanĩtio na Mwathani Mũnene wa igũrũ na thĩ? Kwaria ma, o ta mũndũ ũngĩ o wothe, aarĩ kĩndũ kĩnini mũno, kĩrĩa Jehova eeharĩirie kũniina!
Daudi agĩteng’era erekeire harĩ thũ ĩyo yake, akĩrutaga kahiga mondo-inĩ. Agĩgeekĩra kĩgũtha-inĩ na agĩkĩhiũria na hinya mũno nginya gĩkĩhuuha mĩrũri. Goliathu nake, hihi arĩ thutha wa mũndũ ũrĩa wamũgitagĩra na ngo, agĩthiĩ gũtũngana na Daudi. Kwahoteka ũraihu wa Goliathu nĩ wamũigaga ũgwati-inĩ nĩ gũkorũo mũndũ ũrĩa wamũgitagĩra na ngo ndangĩahotire kũmĩoya na igũrũ amũgitĩre mũtwe. Na hau nĩho Daudi aathimire.—1 Samueli 17:41.
Daudi akĩrekereria kahiga gake. Ta hũũra mbica ũrĩa gwakirĩte ki kahiga kau kombũkĩte kerekeire harĩa kaarongoreirio. Hatarĩ nganja, Jehova nĩ aatigĩrĩire atĩ Daudi ndangĩabatarire kũhũthĩra kahiga kangĩ. Kahiga kau kaagũthire harĩa ho, gagĩtonyerera thiithi-inĩ wa Goliathu. Irimũ rĩu rĩkĩharagana thĩ na ũthiũ! Kwahoteka ũrĩa wamũkuĩire ngo nĩ orire nĩ guoya. Nake Daudi agĩthiĩ, akĩoya rũhiũ rwa Goliathu, na akĩmũrenga mũtwe naruo.—1 Samueli 17:48-51.
Saulu na thigari ciake mona ũguo makĩgĩa na ũcamba. Moigĩrĩirie na mũgambo mũnene, magĩteng’era nĩguo matharĩkĩre Afilisiti. Moimĩrĩro maarĩ o ta ũrĩa Daudi eerĩte Goliathu: ‘Jehova nĩ ekũmũneana moko-inĩ maitũ.’—1 Samueli 17:47, 52, 53.
Ũmũthĩ, ndungata cia Ngai itirũaga mbaara ya kĩĩmwĩrĩ. Mahinda macio nĩ mahĩtũku. (Mathayo 26:52) O na kũrĩ ũguo, nĩ tũbataraga kwĩgerekania na wĩtĩkio wa Daudi. O take, nĩ tũrabatara kũmenya atĩ Jehova arĩ kuo, na nowe Ngai ũrĩa twagĩrĩirũo gũtungatĩra na gũtũũgĩria. Rĩmwe no tuone ta mathĩna maitũ marĩ manene mũno, no nĩ wega kũririkana atĩ gũtirĩ thĩna mũnene ũkĩringithanio na hinya ũtarĩ gĩthimi wa Jehova. O ta Daudi, tũngĩthuura Jehova arĩ Ngai witũ na tũkũrie wĩtĩkio harĩ we, hatirĩ igerio kana thĩna ũngĩtũinainia. Gũtirĩ ũndũ o na ũrĩkũ ũngĩrema Jehova!


text:
KĨTHOOMO KĨA 17
Nĩatĩa Ategeeri ba Mũthiũrũũnko Batũteethagia?
Maandĩko ja Kĩgiriki ja Gĩkristũ nĩ jagwetete mũtũmwa Baranaba na Paũlũ rĩngĩ na rĩngĩ. Arũme bau baatumĩkaga barĩ ategeeri ba kũthiũrũũnka, bakĩriũngagĩra biũthũrano bia mbere. Nĩkĩ? Nĩka baamakagĩra kamma mantũ jegie ataana na aarĩ ba baaba Akristũ. Paũlũ augĩre atĩ arĩenda ‘gucoka akaraithiirie atana-ba-aba’ akoone ũrĩa batwĩre. Nĩ aarĩ na wendi bwa gwĩta mairi kana kilomita magana jamaingĩ nĩkenda eeta kũbeekĩra inya. (Mathithio 15:36) Bũu nĩbu wendi ategeeri barĩa batũthiũrũnkagĩra bethagĩrwa nabu naarua.
Bejaga gũtwĩkĩra inya. O mũtegeeri wa mũthiũrũũnko nariũngagĩra biũthũrano ta 20, na agakara na kĩũthũrano kiumia kĩmwe, maita jaĩrĩ o mwaka. Twomba kũgunĩka na njĩra ĩnene kuumania na jarĩa ategeeri bakũrũkĩĩrĩte ũtũũrone, na kuumania na eekũrũ baao bethĩrwa bagũreene. Nĩ baciũmagia kũmenya bonthe, babaanake na babakũrũ, na nĩ bethagĩrwa na wendi kũgwatanĩra naatwĩ ũtungatĩrine na kwiritana na aritwa beetũ ba Bibiria. Nĩ bathithagia ndiũnga cia ũrĩĩthi amwe na akũrũ ba kĩũthũrano, na kinya bakarita ndwaria cia Bibiria injega na cia gũtwĩkĩra inya, mĩcemanione o na igomanone.
Nĩ bamakagĩra antũ bonthe. Ategeeri ba mũthiũrũũnko nĩbamakagĩra kamma ũrĩa biũthũrano biĩtĩte na mbere gĩkĩrundu. Nĩbacemanagia na akũrũ na nthũũmba cia ũtungatĩri gũtegeera wĩĩti na mbere bwao, na kũbaa mataaro jagũtumĩka kĩrĩ kwiingia twaanya twao. Nĩbateethagĩĩria mapainia kũũmbana kĩrĩ ũtungatĩri bwao, na nĩbagwĩragua kũmenyana na barĩa bataakara mono kĩũthũranone, na bakagwĩrĩrua kwigua ũrĩa betĩĩte na mbere ndeene ya ũmma. O ũmwe wa ataana ba baaba bau aciejanaga atĩkũrĩyia arĩ ‘muriti ngugi niuntu bwetu.’ (2 Akorintho 8:23) Nĩ tũbuĩri kũthingata ngerekano yaao ya wĩtĩkio na kwiritanĩria kĩrĩ Mũrungu.
Nĩkĩ gĩtũmaga ategeeri ba mũthiũrũũnko bariũngĩra biũthũrano?
Nĩatĩa ũũmba kũgunĩka kuumania na ndiũnga yaao?


text:
GĨCIGO GĨA 3
Ũrĩa Mũngĩniina Mathĩna
“Tũũrai mwendanĩte . . . nĩ ũndũ wendani nĩguo ũhumbagĩra mehia maingĩ.”
Wona mwaingĩra thĩinĩ wa kĩhiko, mathĩna matiganĩte nĩ mariumagĩra. Mathĩna macio no moimane na ngũrani mwĩcirĩrie-inĩ wanyu, ũrĩa mũiguaga, na ũrĩa mũhiũranagia na maũndũ ũtũũro-inĩ. O na kana no moimane na maũndũ marĩ nja ya famĩlĩ, na maũndũ materĩgĩrĩirũo.
No twĩcirie kweherera mathĩna, no Bibilia ĩtũtaaraga tũhiũranie namo. (Mathayo 5:
1 ARĨRĨRIAI THĨNA ŨCIO
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA: Nĩ kũrĩ “hĩndĩ ya kwaria.” (Kohelethu 3:
O na akorũo ndũretĩkania na ũrĩa mũthuri kana mũtumia waku aroiga, ikara ũhooreire, na ndũkariganĩrũo kũmuonia wendo na gĩtĩo. (Akolosai 4:6) Geriai gũthondeka maũndũ na ihenya o ũrĩa kwahoteka na mũtigatige kwaranĩria.
ŨRĨA ŨNGĨKA:
Etha mahinda marĩa magĩrĩire ma kwarĩrĩria thĩna ũcio
Rĩakinya ihinda rĩaku rĩa gũthikĩrĩria, wĩtheme gũtinia ũrĩa ũngĩ na mĩario. Ihinda rĩaku rĩa kwaria nĩ rĩgũkinya
2 THIKĨRĨRIA NA WĨĨKĨRE IRATŨ-INĨ CIAKE
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA: ‘Mũndũ nĩ endage ũrĩa ũngĩ na ngoro ya uuma-andũ; na ha ũhoro wa gĩtĩo, mũndũ nĩendage ũrĩa ũngĩ atĩwo mbere yake.’ (Aroma 12:10) Njĩra ĩrĩa ũrathikĩrĩria nayo nĩ ya bata mũno. Geria gũtaũkĩrũo nĩ mawoni ma ũrĩa mũhikanĩtie nake, “mũiguanagĩre tha,” na “mũikarage mwĩnyihĩtie.” (1 Petero 3:8; Jakubu 1:19) Ndũgetue atĩ nĩ ũrathikĩrĩria. Kũngĩhoteka, tigana na ũrĩa ũreka wambe ũthikĩrĩrie mũthuri kana mũtumia waku, kana ũmũũrie mwarĩrĩrie ũndũ ũcio thutha-inĩ. Ũngĩona ũrĩa mũhikanĩtie nake arĩ wa gũgũteithia kũhiũrania na thĩna ũcio handũ ha kũmuona arĩ wa kuongerera thĩna-rĩ, ‘ndũkũhiũha kũrakara.’
ŨRĨA ŨNGĨKA:
Thiĩ na mbere gũthikĩrĩria wĩhaarĩirie gũcenjia mawoni maku o na angĩkorũo ũndũ ũrĩa aroiga ndũragũkenia
Geria gũtaũkĩrũo nĩ kĩrĩa aroiga, to ciugo tu. Geria kũrora ũthiũ wake na ũthikĩrĩrie mũgambo wake
3 ĨKAI KŨRINGANA NA ŨRĨA MWATUA
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA: “Wĩra o wothe mũritũ gũtirĩ ũtarĩ na uumithio, ĩndĩ mũhũũro wa kanua ũciaraga wagi mũtheri.” (Thimo 14:23) Kũiguithanĩria tu ũhoro wa kĩhonia gĩa thĩna ti kũiganu. Nĩ mũrabatara gwĩka kũringana na ũguo mwatua. Ũndũ ũcio no ũbatare wĩra na kĩyo kĩnene, no gwĩka ũguo nĩ kũrĩ moimĩrĩro mega. (Thimo 10:4) Mũngĩrutithania wĩra mũrĩ hamwe, ‘nĩ mũrĩonaga uumithio mwega wa gwĩtungumania kwanyu.’
ŨRĨA ŨNGĨKA:
Tuai nĩ makinya marĩkũ o ũmwe wanyu ekuoya nĩguo mũniine mathĩna manyu
Ikaragai mũkĩroraga makinya marĩa mũkinyũkĩtie