text:
Andu a nyumba imwe mwena wa Zimmerman kaunty ya Nairobi maretha kiboto kiao thutha wa umwe wao kugurara na njira...Read more
Atwarithia a Bodaboda mwena wa Kisumu nimekwandikithio weru ita njira imwe ya kuburana na wiki nai. Kaunty komishna wa kaunty...Read more
Makiria ma akui bodaboda ngiri ikumi kauntiini ya Kisii nimekugunika na kwamukira mbeca cia ngombo na njira ya raithi thutha...Read more
Raisi William Ruto umunthi niuvingurite waki wa kwandandurua kwa varavara ya kilomita 40 kuma Mtwapa nginya Kilifi iria iri varavarari...Read more
Kenya Airways niyukiriire mungano wa atwarithia a ndege niundu wa kiaria mareta kubeana ndeto itari na muthingi, ciigii mugomo uria...Read more
Kuuma na gicanjama kibaroini kia ndege kia Jommo Kenyatta thutha wa athii gwikora thabari ciao itirite,mugomo wa atwarithia a ndege...Read more
Mungano wa atwarithia a ndege a guku bururini Kenya Airline Pilots Association, nimakinyiriirie kuuga mugomo wao wa thuku ikumi na...Read more
Varavara ya Nairobi – Nakuru niravingitwe gwa kavida mwingi ukirurungana niundu wa kwongerereka kwa mitino. Ekari mavingire varavara ino undu...Read more
Mucukumano munene wa ngaari varavarari ya Nairobi -Nakuru kivwai kia igoro nutumite athiyi marare varavarari. Kuringana na rivoti, mucukumano uyu ...Read more
Andu makiria ma 2,200 nimatete mioyo yao kuvetukira mitino ya varavara rungu rwa mieri itandatu mivetuku. Agikira mukonde mwaria wa...Read more


c: text/html

text:
Thutha wa gweterera kwa ibinda arimi guku Embu aria meandikithitie nimoritio kuoya fertilizer ya kurima .Makiaria mari wabicini cia Cereal Board mwena wa Majimbo, atongoria matiganite matongoretio ni C.E.C wa urimi John Nyaga na Muikariri giti wa urimi Mauris Macharia maugite fertilizer ino iribeanangwo wardi kwa wardi.
Maugite arimi aria mekwamukira kodi ya kumamenyithia fertilizer yao niikinyite magiriirwo ni kuthii kumigira.Ningi nimaugite ndumiriri ya Gavana wa Embu Cecily Mutitu Mbarire irauga mabatii kuria baria murimi akagira fertilizer yake ithenyaini ria gucukumanira wabicini cia Cereal board.
Miario ino ni inyititwo mbaru ni mumbunge wa Manyatta Gitonga Mukunji, akiuga fertilizer ino nikinyite Embu na nia raithi niundu wa mbei ya thairira ya kuuma kuri thirikari, guku akiuria arimi gweterera ndumiriri ya kumamenyithia aty fertilizer nikubiriirie matura mao.
–Muriithi Amos-
Mbica irutitwo online

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mutongoria wa vururi raisi Uhuru Kenyatta nuritie atongoria kuma kaunty ya Kirinyaga matongoretue ni ngavana Ann Waiguru kunyitanira na kuruta wira mari vamwe niguo uthii wanambere wonekane kauntiri ya Kirinyaga.
Wauguo raisi nuvete mukana atongoria gukorwa matari na uteti wa maveni varia augite utongoria uria mwaro ni uria urumbuagia thayu na urumwe wa andu .
Raisi aritie ari nyombari ya kithirikari kuria raisi ekaraga kauntiri Nyeri vindi ya mucemanio na atongoria kuuma kaunty ya Kirinyaga mbere ya ngunguiro ya Mashunjaa muthenya wa njumatano.
Wauguo augite miradi ya mabillion ma mbeca iria yambiriritue kauntiri ya Kirinyaga ta waki wa demu ya Thiba niigutethereria gukiriria utonga wa kaunty ya Kirinyaga wana vururiri wonthe.
Wanja wa Njiru
Mbica irutitwe online


text:
Mumbunge wa Mathira Rigathi Gachagua nukinyitue igotiri ria Milimani muthenya wa umunthi agikuruvanua na gukorwa amukirite mwigana wa billion 7 na njira itagiririkite.
Gachagua aikirue ngono muthenya wa Jumaa ya kiumia kithiru na muthenya wa umunthi, mbere ya mucirithania Lawrence Mugambi athitangwa na ungumania, kwiya indo cia mwingi, na gutumira giturwa giake kwiguna ta mundu kiumbe.
Kunari uguo nureganite na nthitango ino varia arekereretue na bail ya million 12 mbeca varivari.
Wauguo igoti niriathite mumbunge uyu kuvecana marua make ma kumwitikiria gucera kana passport vamwe na kumwatha ndakaranirie na aiyra ciirari uyu.
Gachagua athitangitwe na andu engi kenda aria matari igotiri na aria ni Anne Nduta, ,Wahome Mwangi, , Julianne Jahenda Makaa, Samuel Murimi, Grace Wambui Kariuki, Lawrence Kimaru, Irene Wambui ,David Reuben na muvecani umwe wa utungata wa ugima wa mwiri kampuniri.
Ekuirwa aya mathitwe gukinya mbere ya igoti tariki 3 mweri wa kanana na ciira urevokwa gukathikirirua tariki 9 mweri wa kanana.
Wanja wa Njiru
Mbica irutitwe online


text:
Mundumurume umwe wa ukuru wa miaka 33 na ritwa Joseph Macharia kauntiri ya Kiambu niuracaranua nake ni maavithaa a vorithi vuva wa kutharikira mundumurume wingi na kumutiga na ndivangio iria iracangire gikio giake.
Kuringana na ripoti ya maavithaa a uthuthuria wa wikinai DCI mundumurume uyu uratharikirwe, wa ukuru wa miaka 34 na ritwa John Tagei, arathiite kwa mwendwa wake Loise Kanini igoro kiroko riria Macharia na uria wari mwendwa wa Kanini nwati matigana aramuthithukire.
Kwirikite vuva wa gukinya gwa Kanini, Kanini niuraumire gutwarira muvici cavi na atiga Tagei nyomba na acokete acemania na Macharia uria urambiririe kumuria gitumi gia gukorwa na mundumurume wingi gwake nyomba.
Ripoti yugite Kanini aramwirire kuma gutigana kwao ke niuthiite nambere na muturire na riu mwendwa wake ni Tagei ndeto iria iratumire Macharia kuthii nyomba gwa Kanini na kutharikira Tagei.
Tagei niuravinyurirue civitari ya Wangige Level 4 na vuvari kuthamua na gutwarwa civitari ya PCEA Thogoto kuria arakuirire kumana na ndivangio.
Mbica irutitwe online
-Mbuya Ngari-


text:
Andu 5 a mucii umwe nimakuite vuva wa nyomba iria maramamite kuvia utuku wa kuramukira umunthi iturari ria Mashuru countiri ya Kajiado.
Aria makuite ni ciana ithatu, ng’ina wao na muruti wira wao, muthuri wa mucii uyu uria wicikene ta Saitoti Maina ndarai mucii kavinda karia nyomba ino iravire.
Cifu wa itura riri Jonathan Sikongei augite marekuira mwaki uyu uratuthurirwe ni mathina ma thitima.
Paul Maina uria ni umwe wa mucii uyu niugwatite mbaru ciugo cia Sikongei akiuga mwaki uyu uraretirwe ni thitima tondu mutungi wa gas nduraimutuku mwaki uyu ukivorwa.
Miri ya atano aya niitwaritwe nyombari ya kwiga miiri ya Kajiado County Referral Hospital mortuary guku uthuthuria wa kiumo kia mwaki uyu ukithii na mbere.
Mbica irutitwe online
Njagi Ndathi


text:
Vuva wa watho uria wedekithitie ambunge na MCAs gukorwa na mathomo ma degree niguo mavote kuvuranira iturwa ino, watho uria wivoketwe gutumika kithuranori giuku ,riu ciira niciambiriritie gukinyua igotiri cia kuregana na riedekithia riri.
Thiini wa ciira ya mbere iria ikinyitwe igotiri ni Gloria Orwaba augite watho uyu nuragarara katiba na kuuga watho uyu nurareta maurito kuri aria maravuranira iturwa ino .
Wavo augite watho uyu gutumika nukureta ngau na muthutukanio gatagati ga akenya ni kwona kuri na akenya mari na kiveo gia utongoria nwati matiri na mathomo ma degree.
Augite gicuji kia 22 kia watho wa ithurano wa 2011 gitikoragwa gikivecana watho wa wonthe wigie kiria mundu athomerete .
Ciira ya kairi yandikithitue ni Sheria Mtaani magwatanirite na wakili Shadrack Wambui kuvitukira wakiri Danstan Omar aria maugite mututhuko wa murimu wa COVID19 niwarigiririe akenya engi ari mari na itanya ria kugia degree mwaka wa 2020 nundu wa kuvingwa kwa macukuru .
Mwenari wao arungamiriri a wardi maugite watho wa gukorwa na mathomo ma degree kuuma university niundu ugukorwa ugicenjia wendi wa andu .
Wanja wa Njiru
Mbica irutitwe online


text:
Mashambiki a kameme ga Kimuri Fm nwamathiite na mbere na kwongerera urugari wa ushambiki varia mekirite mitaratara ya uthiyi wanambere thiini wa mucemanio uria urekikire Jumamosi ya tariki 26 mweri wa gatandatu mwakari , mucemanio uyu urekikire mwena wa mugoya .
Thiini wa mucemanio uyu uria urekinyitue ni makiria ma mashambiki 50 nimaravotire kwigucanira maunduri meggie kunyitanira ta gikundi kia mashambiki .
Wauguo mashambiki matinathitha gikeno kiao ni gukorwa magicemanio imwe kwa imwe na kumenyana makiria undu makumitie na kwiririra kuthii nambere na gucemania wa mweri rita rimwe.
Mwenari wao atongoria a gikundi giki kia mashambiki matongoretue ni David Muchangi uria ni mwenegiti niukumitie urumwe na ngwataniro ya mashambiki undu augite nukuvira gikundi giki varaca muno, miario yake ikinyitwa mbaru ni mwandiki wa gikundi giki Charles Muriithi.
Mucemanio wa mweri muku wivoketwe gugekika tariki 31 mweri wa mugwanja mwakari.
Wanja wa Njiru


text:
Wariria yura rithiite nambere na kugumira ekari miena ngurani vururiri , Ekari a wardi ya Kiambere kauntiri ya Embu nimauritie kuvewa utethio ni thirikari nikwona irio ciao itinakura nundu wa kunyiva kwa mbura .
Riu ekari aya na aria mari thiini wa muvango wa Kiambere ward CBO maugite makoretwe magieterera mbeca nini iria magicaga kuumana na kwendia muthanga.
Euphrith Muthoni mwikari wa Kiambere augite magirirue gucarirua kivonia kia thina wa yura mwena uyu ni kwona maketha guku monekaga kuringana na mbura na riu mevokete mbura ya mweri wa ikumi ,wa ikumi na umwe na mweri wa Desember varia mataramenya kana mbura ino niikura .
Kuringana na murungamiriri wa CBO ya Kiambere Lenny Masters Mwaniki uria nwake MCA wa guku augite mbeca imwe iria ciumanite na muthanga itumikite gwaka maternity ya Mutuavare na kureta miradi ya manji macukururi na varia augite nimagairite amemba mbeca iria ikumatethereria, nwati kuria thirikari gutethereria ekari ni kwona nimagumiritwe ni maurito mengi .
Muvango uyu wa CBO wavo nukumitue nikuvotithia kuriva ngiri 550,000 cia bursary na gutethereria ciana iria itari na aciari wardiri ya Kiambere .
Wanja wa Njiru
Mbica irutitwe online


text:
Maavithaa a vorithi nimaikitie ngono raiya 60 a vururi wa Ethiopia aria marari guku vururiri matari na marua maria magiririte.
Andu engi anana nimaikitue ngono umunthi muthenya umwe tu vuva ya andu 52 gwikua ngono mwena wa Kiboko varavarari nene ya Mombasa kuthii Nairobi thiini ya muvango ya gucarania na andu aya.
Ndeto ino nikiritwe kirore ni kamanda wa maavithaa a vorithi kuria Makueni Joseph Ole Napeiyan, uria ugite 28 gatagatiri ka andu aya marari loriri iria iria irathiite mwena wa Mombasa.
Vindi ya uthuthuria nirio andu aya mamenyithirie maavithaa a vorithi kurari na andu engi 24 mavingiritue nyombari mwena wa Kiboko.
24 aya nimaikirue ngono na mavirwa stationiri ya vorithi ya Makindu vuva ya maavithaa a vorithi kutharikira nyomba ino.
Kaari wa Mugendi
Mbica irutitue online


text:
Maavitha a vorithi kuma ruvua rwa GSU umunthi kiroko nimatwaritwe mwena wa Kahawa West niguo kuvoreria mururungano uria uratuthukite mwena ucio vuva wa kwomorwa kwa ivanda ciao.
Mururungano uyu gukinyagia riu utigite andu airi mari akuu ino ni kuringana na ekari a mwena ucio varia umwe ni mutwarithia wa tuk-tuk na wingi ni mutwarithia wa vikiviki.
Onjoria ama maugite ivanda ino cia iromorirwe ni maavitha a Nairobi Metropolitan Services (NMS) matari amenyithie.
Onjoria ama mavingire varavara ya kuthii Kahawa West kuma varavarari ya Kiambu. Riu komanda wa vorithi wa kaunti nini ya Kasarani Peter Mwanzo augite maavitha nimagutigirira maundu nimacokereria uria kuvatie.
Mbica irutitwe online
-Mbuya Ngari-


text:
Minista wa ugitiri wa ndari ya vururi Fred Matiang’i niwaniririte maavitha a vorithi, matigakoragwa magitikirua kuvikia kana kuvikira maavitha aria mararutithania wira nao .
Matiang’i augite watho uyu nugukorwa ukirorua ta umwe wa moogaruruku maria mararetwa ruvongeri rwa vorithi.
Matiang’i aritie vindi iria akuthunduraga mathomo ma mavithaa a gikiro gia Cadet thiini wa cukuru wa Kenya police training college Kiganjo, Nyeri county.
Mawatho mama maceru marevokwa kwambiria kuruta wira mweri wa mugwanja mwakari uyu niguo kuvurana na mitugo ya ura nthoni na ntharikiro iria ikoretwe iri kuo .
Kamiti ya mwanya niithodeketwe niguo yandike mawatho mama ,maria magucoka kuvecanwa kuri National Security Council.
Wanja wa Njiru
Mbica irutitwe online


text:
Nyamu imwe muthemba wa ngari nithithukirite andu airi na ikimaumiria mwena wa Sigor,Bomet.
Nyamu io irugire andu acio airi vuva wao kumikia mathiga niguo itikarie mburi ciao iria mararithagia.
Felix Kirui wa miaka 28 niuratwariwe thivitari wa Longisa varia arari na nthakame kumana na ndivangio cia nyamu io.
Kuringa na civu wa gicigo bunge kia Oreyet Samuel Koech nyamu iyo iracokire yethitha kithakari yarikia gutivangia andu acio.
Mavitha a vorithi a nyamu cia kithaka nimarakinyire na makivota kuraga nyamu io.
Ndeto ino yukite vuva wa ng’ondu cia murimi umwe kuriwa ni nyamu itaramenyekana ciumia nthiru.
Munene wa maavitha a vorithi a Chepalungu Nelson Masai augite maavitha a vorithi a nyamu cia kithaka nimakuthii na mbere kuratia nyamnu iria ingikorwa itorokete Masai Mara.
Mbica irutitwe online
Maitha Ngari


text:
Mũtiiri, Njaranda ya Mĩikarĩre, ndĩtĩkagĩra mandĩko ma gũcambia, kũruma, kana kũmenereria rũrĩrĩ, gĩkonde, ndini, ũtumia kana ũmũndũrũme wa andũ. Yendaga maũndũ marĩ na cama, ũgima, ũguni wa meciria, na uma-andũ. No mawoni marĩa marĩ ho mandĩkoinĩ kana mbicainĩ nĩ ma mwandĩki. Mawoni ma andĩki ti mo ma Mũtabarĩri wa Mũtiiri.
Tũma mandĩko maku (ndungo, marebeta, ng'ano, mawoni, marũa na mangĩ maingĩ) kũrĩ mũtabarĩri. Tũma kobĩ, naawe wĩtigĩrie kobĩ. No ũtũme ĩ njoherera ya marũa ma kũbucia (email). Tũma kũrĩ:
Mũtabarĩri, Mũtiiri: Njaranda ya Mĩikarĩre
Email: mutiiri@mutiiri.com


text:
Nĩ wega nĩ gũtonya mũciĩ ũyũ wa Mũtiiri rũrendainĩ rwa thĩ yothe (World Wide Web). Kiugo Mũtiiri kiugĩte atĩa? Reke tũhũthĩre kĩonereria kĩmwe kana igĩrĩ tũgĩtaũra uge wa kĩo. Irigũ kana mũtĩ ũinamĩte ũtiiragwo na gĩtugĩ. O na nyũmba ĩinamĩte. Gĩtugĩ kĩu nĩ mũtiiri. Mũndũ egũkũra etirimagia na mũtirima. Mũtirima nĩ mũtiiri. Mũndũ akĩrua kana mũtumia akĩheyo mwana nĩ akoragwo na mũtiiri. Kwoguo kiugo mũtiiri gĩkuwĩte mauge maingĩ no mothe manyitanĩirie rĩciria rĩa ũrũngithia wa kĩndũ, ũndũ, ngoro, mĩĩrĩ, mĩthiĩre kana mĩikarĩre. Mũtiiri nĩ mũndũ, kĩndũ kana ũndũ ũhotithagia, ũkarũngithia na ũgateithĩrĩria. Mũtiiri nĩ mũrũngithia, mũnyitĩrĩri, mũtungatĩri, mũteithĩrĩria.
Mũciĩ ũyũ nĩ waku. Nĩ mũciĩ wa mũndũ wothe wendete gũkũria Gĩgĩkũyũ hamwe na thiomi ciothe cia andũ a Kenya na Abirika, na makĩria mũndũ wothe wendete mĩaranĩrio ya thiomi na njĩra ya ũtaũro. Kwa ihinda inene ithuĩ andũ a Kenya, hamwe na andũ a Abirika yothe, tũkoretwo tũgĩthioma na thiomi cia Rũraya. Cio nĩ thiomi njega. No ti kuga atĩ nĩ thomoku gũkĩra thiomi iria ingĩ. Ningĩ mũndũ ndangĩtinia rũrĩmĩ rwake etumĩrĩre rwa kũheyo o na rwĩ rwega atĩa. Mũthiomerwo ndahonaga!
Mũciĩ ũyũ nĩ ũgũkorwo wĩ na nyũmba nyingĩ. Wakinya haha nja no ũrore nĩ nyũmba ĩrĩkũ ũkwenda kwamba kũhũra hũti ũingĩre. O nyũmba ĩrĩkoragwo na kũndũ kũingĩ; na o kũndũ gũgakorwo kwĩ na tuuco kana rumu ingĩ cia kuo. Kwoguo watonya nyũmba nĩ we ũkũmenya harĩa ũkwamba kũhaara kana gwĩtahĩra kĩrĩa kĩrĩ ho.
Ĩmwe ya nyũmba iria ciĩ ho nĩ ya Mũtiiri, Njaranda ya Mĩikarĩre (Journal of Culture). Njaranda ĩno yambĩrĩirie 1994. Nĩ tũrutĩte ciohe inyanya na njĩra ya gũcabithia. Ya kanana ĩ haha rũrendainĩ, gũkũ mũciĩ ũyũ, na ningĩ ĩrĩ o ho na njĩra ya gũcabithia. Namba iria ngũrũ - kuma ya mbere nginya ya mũgwanja - nĩ ikũigwo nyũmba ya cio, ta arĩ ikũmbĩ - o gũkũ mũciĩ ũyũ wa Mũtiiri.
Njaranda ya Mũtiiri nĩ ya kĩrĩra na mĩikarĩre. Nĩ njaranda ya mbere ya rũthiomi rwa Abirika ya kũhiũrania na kĩrĩra na mĩikarĩre ya kĩrĩu. Kwĩnyitithania na Mũtiiri nĩ kwĩnyitithania na ũkũria wa ũmenyo na wa mĩikarĩre. Njaranda ĩno yumaga maita matatũ mwaka. Ĩkuwaga ng'ano, ndungo ciĩgiĩ ũthamaki, ũtene (hithitũrĩ), meciria ma ũteti, ũcumi, thayathi (kana ũthimũri), ũturi, na mangĩ maingĩ. Njaranda ĩno yanjirio getha ĩtiirage rũthiomi na njĩra ciothe.
Andũ aingĩ mathahagia thiomi cia Abirika, makoiga itingĩhota gũithĩria meciria me na ũriku, meciria ma ũkũria wa bũrũri, meciria megiĩ ũthii wa na mbere wa kĩrĩu. Mũtiiri nĩ kĩonereria kĩnene kĩa atĩ gũtirĩ maũgĩ o na marĩkũ matangĩkuwo nĩ thiomi citũ. Ng'ano nyingĩ thĩiniĩ wa Mũtiiri, marebeta maingĩ, na ndungo nyingĩ nĩ iria ikoragwo kĩhumoinĩ itungĩtwo na Gĩgĩkũyũ. No Mũtiiri nĩ ĩkuwaga maũndũ maingĩ mataũrĩtwo kuma thiomi ingĩ cia Kenya, Abirika, na thĩ ng'ima. Mũtiiri iteng'eranagia na kaũgĩ gothe kangĩguna athomi a yo ĩtegũthutũkania rũũrĩrĩ rwa mwandĩki. Kĩrĩa kĩrĩ na bata nĩ ũndũ ũcio ũkorwo wĩ na cama, ũgima, ũguni, uma-andũ, na ũriku wa meciria.
Tene mbere ya manjeneti, rĩrĩa mwaki wa kũrũĩra wĩyathi wakanĩte mũno bũrũriinĩ witũ, nĩ kwarĩ ngathĩti nyingĩ cĩandĩkagwo na thiomi cia andũ airũ a Kenya. Ngathĩti ta Mũiguithania, Mũmenyereri, na ingĩ nyingĩ nĩ ciateithagia andũ aitũ kwĩmenya, na kũmenya ũrĩa bũrũri na thĩ yothe gwathiaga na mbere. Mũkoronia ona ũrĩa ngathĩti icio ciarahũra mũingĩ meciria, aekire atĩa? Agĩcihinga. Agĩcihũra marubuku wathoinĩ, o hamwe na mabuku marĩa maandĩkagwo na thiomi cia Abirika. Andĩki arĩa maandĩkaga na Gĩgĩkũyũ ta Gakaara wa Wanjaũ, Stanley Kagĩka, Henry Muoria, magĩtwarwo njeera kana makĩingatwo bũrũriinĩ. Kĩngeretha gĩgĩtigwo atĩ no kĩo giki kĩhaaroinĩ kĩa meciria.
Ona thutha wa Wĩyathi, bũrũri witũ nĩ wahanire ta watahwo nĩ Kĩngeretha. Tiga nĩ gĩthwaĩri kĩeyũmĩrĩirie, gũtirĩ o na rũmwe rwa thiomi ici ingĩ rũkoretwo rũrĩ na ngathĩti, magathini, kana njaranda ĩngĩthomwo makĩria nĩ arĩa matoĩ Kĩngeretha. Andũ gũte thiomi ciao nĩ ũndũ ũmwe na gũte ũrigithathi wao. No tũririkane atĩ gũtirĩ andũ o na arĩkũ marĩ makũrio nĩ thiomi cia mabũrũri mangĩ. Andũ a China na Japan maragia na makahũthĩra thiomi ciao nĩ guo mekũrie hamwe na ũgĩ wao, gĩthomo kĩao, mĩikarĩre yao, na ũtonga wao. Rĩu nĩ mathiĩte na mbere na magetongia o makĩhũthagĩra thiomi ciao.
Mũtiiri nĩ ĩrutĩire ngũbia magathĩti ta Gĩkũyũ na Mũmbi na Inooro, marĩa makoretwo meyũmĩrĩtie thutha wa wĩyathi, na makahurutĩra mwaki wa rũthiomi. O hamwe na tũmeme na aini a nyĩmbo cia thiomi citũ. No tũngĩrora wega mũno, tiga nĩ kĩrĩkanĩro, rũthiomi rwitũ na thiomi ingĩ nyingĩ cia Abirika cingĩahwererekeire kĩmwandĩkĩreinĩ o tene. Mũtiiri ĩrehete rwĩga rwayo irugainĩ rĩa kũriũkia na gũkũria mandĩko ma rũthiomi rwitũ, thiomi citũ cia Kenya, na thiomi citũ cia Abirika. Kanya gatune nĩ mwamũkanĩro!
No kũruta ngathĩti, magathini, kana o njaranda gũtirĩ ũndũ wa bata kũngĩongerera rũthiomi hatarĩ athomi. Andũ amwe moyaga karatathi kandĩke na Gĩgĩkũyũ, magakarora o ciugo nyinyi, makageria gũgathoma, no thutha wa gũtondoira hanini magagaikania thĩ makoiga atĩ Gĩgĩkũyũ kĩ hinya gũthoma o na gũkĩra Kĩngeretha. Andũ ta acio ngũmoria atĩrĩrĩ: Nĩ mĩaka ĩigana matũũrĩte mathomaga Kĩngeretha kĩu? Andũ ta acio nĩ meharĩirie kũhe Kĩngeretha o na mĩaka makĩria ya ikũmi makĩĩruta gũgĩthoma na gũkĩandĩka wega. No matingĩhe Gĩgĩkũyũ o na ithaa rĩmwe! Na magacoka kuga atĩ Gĩgĩkũyũ kĩ hinya gũthoma! Maũndũ mothe thĩiniĩ wa ũtũro monekaga nĩ ũndũ wa kũgerio. Mageria no mo mahota. Gũtirĩ kĩega kĩonekaga hatarĩ thithino. Geria, geria, geria rĩngĩ na rĩngĩ nginya ũtigĩrĩre nĩ ũrathoma rũthiomi rwaku wega. No ũmenye atĩ mũthomi mwega nĩ ũrĩa ũikagia maitho kabere akona harĩa harĩ gatithio, gaturumo, kĩũria kana kĩgũthũko! Maitho magateng'era makinya merĩ kana matatũ ũguo mbere ya rũrĩmĩ! Ũguo no ta ũrĩa maitho matongoragia magũrũ, amu gũtirĩ mũndũ ũthiaga arorete magũrũ make magĩkinyũkia. Mũndũ aikagia maitho kabere, magũrũ magakĩgera harĩa monio nĩ maitho. No mũndũ angĩthiĩ arorete magũrũ make, mũndũ ũcio egũthiĩ akĩhĩngagwo! Gũthoma no ta guo. Maitho magĩrĩirwo nĩ gũkorwo me ciugo igĩrĩ kana ithatũ mbere ya rũrĩmĩ.
Mũtiiri ningĩ ndĩngĩgĩa hinya na mĩri mĩrũmu hatarĩ andĩki. Oya karamu na karatathi. Umbũrĩra athomi arĩa angĩ meciria waneciria; ganĩra athomi a Mũtiiri karũgano kana ũmandĩkĩre karebeta wanatunga! Wona ũndũ ũtetĩkanĩtie na guo Mũtiiriinĩ, andĩka ũtwĩre. Ningĩ ũngĩkenio nĩ ũndũ mũna, na nĩ ũkwenda kũongerera, oya karamu. O rĩngĩ oya karamu ũtwandĩkĩre. Wĩrute gũthaaka, gũtheka, gwĩtaara, gũtarania, na kũgariũra maũndũ na maũgĩ mothe ũkĩhũthĩra rũthiomi rwaku.
Hatirĩ nganja atĩ maũndũ maingĩ maitũ Abirika nĩ mogomirio nĩ ũkoronĩ. Wogomu ũrĩa mũnene umanĩte nĩ ngũkũ ĩrĩa twerirwo nĩ mũtiga irĩ, mwandĩki Gakaara wa Wanjaũ, atĩ yekĩrirwo ciongoinĩ cia arĩa athomu: Ngũkũ ya gũkũgaga kĩũkoronĩ tũgĩciria na tũkĩbanga megiĩ ũcumi, ũteti, mwathanĩre, gĩthomo, tuge meciriainĩ na mĩkĩreinĩ ya maũndũ maitũ. Ũguo ti kuga atĩ andũ matingĩruta ũmenyi kana mĩikarĩre kuma kũrĩ andũ angĩ. Gũtirĩ andũ meiganĩtie ũmenyi. Na ũmenyi ndũrĩ mũthia. No nũũ woigire atĩ ũmenyi ũcio no ũkũgirwo na thiomi cia rũraya? Mũciĩ ũyũ nĩ wa kũnganĩria na gũkũrĩria ũmenyi tũkĩhũthĩra Gĩgĩkũyũ, arĩ njĩra ĩmwe ya kuonania atĩ thiomi cia Abirika o na cio no ithoithe kĩhaaroinĩ kĩa ũgĩ na ũmenyo. Twĩtiire na thiomi citũ.
Wĩkumie na rũthiomi rwaku. Wĩtiire na Mũtiiri. Tambia cia mũciĩ ũyũ wa Mũtiiri kũrĩ andũ othe. Makinyĩrie mwĩto. Othe nĩ etĩre iruga.
Karĩbũ Mũciĩ wa Mũtiiri!


text:
Mandĩko ma Waithĩra ma Gĩgĩkũyũ na Kĩngeretha - irĩra, marebeta, ng'ano cia gwĩtungĩra, tũrũgano twa ciana - nĩ macabĩtwo thĩinĩ wa njaranda mĩthemba, Amerika, o hamwe na thĩinĩ wa Mũtiiri. Ibuku rĩa Waithĩra rĩa ciana rĩtagwo, My Sister's Wedding: A Story of Kenya - a Make Friends Around the World Storybook, nĩ rĩaumire mweri wa kenda, mwaka wa 2002. Ibuku rĩrĩ rĩa ciana ni rĩtaũrĩtwo thiomi-inĩ ingĩ cia ruraya. Rĩonekaga manyũmba-inĩ ma mabuku (libraries) na mathukuru Amerika na mabũrũri-inĩ maingĩ ma rũraaya. Ni rĩhũthĩragwo mabũrũri-inĩ maingĩ gũthomithia athomi ethĩ mĩikarĩre ya andũ angĩ ta a gwitũ Abirika.
Mweri wa Njuraĩ, 2004, Waithĩra nĩ arĩire ikũndũra rĩa kuma International Center for Writing and Translation (ICWT), thĩinĩ wa Yunibathĩtĩ ya California, Irvine, agĩteithĩrĩrio ũtaũri wa marebeta mamwe ma andĩki akumie a bũrũri wa Amerika ta Maya Angelou na Langston Hughes na Pablo Neruda kuma bũrũri wa Chile, o hamwe na ngerekano cia Aesop na ng'ano cia mĩthemba-mĩthemba kuma mabũrũri ma Abirika. Kahinda gaka Waithĩra akoretwo akĩrutĩra ithugunda rĩho wĩra. Waithĩra nĩ akumĩtie rũthiomi rwake, na kwoguo, gĩtina kĩa mandĩko make mothe nĩ Gĩgĩkũyũ.
Waithĩra nĩ nyina wa ciana ithatũ: KK, Njeri na Wanjĩra. Njeri nĩ erĩga gwĩtwo mwaka wa 2004, no harĩ nyina na andũ arĩa mamwendete, roho wa Njeri ũrĩ o na andũ ao, no mwĩrĩ ũtarĩ gũkũ. Waithĩra na ciana ciake na mũthuri wake, Tom, maikaraga Amerika.
Gatua anyitĩire ngathĩ ya Mũgo wa Ũthamaki harĩ Ũrĩmi wa Ũthimũri (Ph.D. in Agronomy) Yunibathĩtĩ ya Wyoming, U.S.A. Anyitĩire ngathĩ ya Mũramati wa Mathomo ma Maũgĩ ma Ũrĩmi (Master of Professional Studies in Agriculture), na ngathĩ ya Mũramati wa Mothimũri ma Tĩri na Mĩmera (Master of Science in Crop and Soil Sciences), thĩiniĩ wa Yunibathĩtĩ ya Cornell, New York. Hau kabere, Gatua nĩ anyitĩte ngathĩ igĩrĩ cia Mũranja wa Ũturi, ya Mathomo ma Macigĩrĩria na ya Ũteti (Dual B.A. in Environmental Studies and Politics), thĩiniĩ wa Yunibathĩtĩ ya California, Santa Cruz.
Gatua wa Mbũgwa nĩ we Mwambĩrĩria na Mũtongoria wa Harakati ya Kilimo-Uhifadhi. Nĩ arutĩte thani nyũmĩrĩru (TN) igĩrĩ cia marebeta, Maitũ nĩ Ma Iitũ (1999), na Maitũ nĩ Ma Itũ Kerĩ (2005). Gatua nĩ we Mũtabarĩri wa njaranda ya rũrendainĩ ya Gĩgĩkũyũ, na nĩ andĩkaga Kĩhũngĩro (blog) gĩa Gĩgĩkũyũ, rũrendainĩ.


text:
Akũũjĩ ba Jehova—Nĩtwĩ Baũ?
Tumĩte kĩrĩ mĩgongo na mĩgambo ĩmiingĩ, ĩndĩ tũgwatanĩrĩte kĩrĩ mworoto jũmwe. Nkũrũki, twendaga gũkumia Jehova, Mũrungu ũrĩa watungĩre Bibiria na Mũũmbi wa into bionthe. Nĩtũciũmagia gũcierekania na Jesũ Kristo na nĩtũgwĩragua gwĩĩtwa Akristo. O mũkũũjĩ wa Jehova natũmagĩra ĩgiita rĩawe gũtetheeria antũ kwĩritana mantũ jegie Bibiria na Ũnene bwa Mũrungu. Tontũ nĩ tũkũjagĩĩra, kana tũkaria na antũ mantũ jegie Jehova Mũrungu na Ũnene bwawe, nĩkĩo twĩtagwa Akũũjĩ ba Jehova.
Riũngĩra gĩtuo gĩetũ. Thooma Bibiria kĩrĩ Intaneti. Iritane jamaingĩ jegie batwĩ na jarĩa twĩtĩkĩtie.


text:
Airĩtu a Gĩkũyũ na Mũmbi nĩ makũrire o wega na magĩkinya handũ ha kwĩrirĩria kũgia na ciana ta nyina wao. Airĩtu othe kenda tiga Wamũyũ ‘nĩ amu Wamũyũ karĩ o kairĩtu kanyinyi’ nĩ makorire nyina wao na makĩmũria amere ũrĩa magĩrĩirwo nĩ gwĩka nĩguo magĩe na ciana take. No nyina wao ti Mũmbi akĩmacokeria akĩmera ndangĩmenya tiga oririe mũrũme.
Gĩkũyũ erwo ũhoro ũcio nĩwamũrigithirie na akĩra mũka atĩ ũhoro ũcio no oririe ũrĩa matũire nake matanonana. Kĩroko tene riũa rĩtanatema Gĩkũyũ otamũtugo nĩathire mũkũyũ –inĩ haria maranagĩria na Ngai . Akĩrora kĩrĩma-inĩ gia Kĩrĩnyaga, akĩoya moko merĩ na igũrũ, agĩthathayia Ngai na akĩmũhoya amũtaare ũrĩa airĩtu ake mangĩgĩa ciana. Ngai nĩ amwathire ere airĩtu ake matonye mũtitũ ‘na rĩtwa rĩngĩ noguo kĩrĩti’ matinie thanju o mũirĩtu kũringana na kĩrũgamo gĩake. Na meka ũguo mamũrehere mamũnengere na guoko kwa ũrĩo acigĩrĩre kĩande kĩa ũrĩo amũrehere o hau mũkũyũ-inĩ amũrutĩre igongona. Gĩkũyũ nĩekire o ũrĩa Ngai a mwathire na airĩtu othe kenda magĩtonya mũtitũ na magĩka ota ũrĩa ithe wao amathire.
Gwakĩa rucinĩ tene Gĩkũyũ nĩareherwo mĩtĩ ĩyo nĩ airĩtũ ake, na akĩmĩamũkĩra na guaoko kwa ũrĩo, akĩigĩrĩra kĩande kĩa ũrĩo na agĩthie o harĩa marĩkanĩire na Ngai no atanakinya akĩririkana atĩ ndarĩ na ngoima. No rĩrrĩa agarũrũkire acoke akĩona ngoima nene kĩbirũ ĩhatĩte mugumoinĩ. Akĩmĩnyita agithie nayo nginya mũkũyũinĩ, agĩthathayia Ngai na akĩmĩthĩnja. Arĩkia uguo nĩoire rĩrĩngĩ na gĩka na agĩthegea mwaki. Mwaki waakana, nĩaigĩrĩire thanju iria aneetwo nĩ airĩtu igũrũ ria mwaki ci ndara, Thutha ũcio, nĩacuririe gĩthũri kĩerũ kĩa ngoima ĩyo mũtĩinĩ o ucio wa mukuyu na ota mutugo akĩigĩrĩra gĩthũri kĩerũ ndaraini akĩroretie kĩrĩnyaga na thutha ũcio akĩigĩrĩra nyama icio ingĩ ndarainĩ.
Nĩ ũndũ wa ũnoru wa ngoima ĩyo, mwaki nĩwarĩrĩmbũkire nginyagia ũgĩtoria mũthuri ti Gĩkũyũ. Gĩkũyũ nĩamakire tondũ rũrĩirĩmbĩ rwakĩrĩrĩ-irie okũrĩrĩmbĩka nginya rũkĩmũkĩria mayu. Ona ndehota gũkuhĩrĩria riiko nĩguo arũhorahorie, oire moko na igũrũ ororete Kĩrĩnyaga agĩkaĩra Ngai o akĩmũthathayagia acokete na kĩhutatĩ. Arĩ oithathayia-inĩ nĩkwagĩire na marurumĩ, heni, githingithia, na ngawa, na orĩmwe Gĩkũyũ akĩringĩka akĩgwa. Gĩkũyũ ndamenyire aikarire kahinda kaigana atĩa atekwĩigua no rĩrĩa okĩrire, harĩa riko rĩarĩ, onire anake kenda arũngarũ marũngiĩ igũrũ rĩa nyeki nduru. Na orĩmwe akĩona ta rĩ Ngai we enyũranga atuĩka anake acio. Gĩkũyũ akĩrũgia akenete akĩmahũmbĩria agĩcoka akĩmahumba tũthitĩri na akĩmainũkia mũciĩ.
Makinya mũciĩ, O ũguo airĩtu a Gĩkũyũ na Mũmbi mona anake acio nĩ marũgirie na o mũirĩtu akĩhũmbĩria mwanake kuringana na kĩrũgamo gĩake. Mũmbi onake akenete mũno nĩoririe Gĩkũyũ kũrĩa anake acio moima na Gĩkũyũ akĩmũcokeria akĩmwĩra atĩ anake acio nĩ cienyũ cia Ngai.
Ona ũmũthĩ ũyũ tugaga ‘mwanake ni Kĩenyũ kĩa Ngai’
Mwandĩki nĩ Guka Wakaria


text:
- Wanjirũ
Wanjirũ nĩwe nyina wa mũhĩrĩga wa Anjirũ, Mũnjirũ acukagwo atĩ e kaũndũ na kangĩ. Ũguo nĩ kũũga atĩ matigaga mbũthũ ya mĩthaiga ĩrĩa ĩ rũgoci thĩ.
- Wambũi
Wambũi nĩwe nyina wa Ambũi Ambũi macukagwo atĩ matithiragwo nĩ mũkuru ũrĩ nda, Nĩara mũno nĩamu hĩndĩ ya ng’aragu meendirie kahĩĩ njahĩ. Yĩni makahumbĩte ta kairĩtu.
- Waceera kana Wanjeri
Waceera kana Njeri nĩwe nyina wa mũhĩrĩga wa Aceera. Nĩ etagwo na rĩtwa rĩngĩ rĩa kũnanio Wanjeri. Mũhĩrĩga ũyũ ũĩkaine nĩ ũndũ wa waara wao wa mũcarĩrie na uramati wa indo, amu mũcera acukagwo atĩ ndaceraga na ũngĩ.
- Wanjikũ
Wanjikũ nĩwe nyina wa mũhĩrĩga wa Agacikũ. Agacikũ macukagwo nĩ ndogothi tondũ matiũĩ ithĩya. No me Ngumo nene nĩundũ wa kĩo kĩao.
- Nyambura kana Akĩũrũ kana Ethaga
Nyambura nĩwe nyina wa Ethaga. Ethaga ni mũhĩrĩga mwĩtigĩre mũno Niamu nĩo maagitagĩra rũrĩrĩ rũtigatwĩke rwaganu. Uguo mekaga na kũroga na mĩario ya kanua andũ aganu magaikara metigĩrĩte.. No marĩ aturi na no mahuhaga mbura ‘Macukagwo ati “Mwithaga atongaga ũtukũ”. Nĩamu wĩra ũcio wakũhahũra eki naĩ warĩhagwo ũtukũ andũ matekũmenya.
- Waithĩra kana Wangeci
Wangeci kana Waithĩra nĩwe muciari wa mũhĩrĩga wa Aithĩrandũ kana Angeci. Aya nio a mũhĩrĩga utari ũcuke, no rũgiti na mbaara na haaro ciao itirirĩkaga, na ndangĩkuonia ciande. Arũme ao nĩo matongoragia ita.
- Wairimũ kana Gathiigia
Wairimũ nĩwe nyina wa mũhĩrĩga wa Airimũ kana Agathigia. Acio nao nĩa mũhĩrĩga wa mwanya mũno, amu macukagwo ati Mũirimũ kana Mũgathiigia agũire na mũtĩ ni ũndũ wa kwenda aka. Yĩni kwĩgũithia na mũtĩ nĩguo mũirĩtu amũigwĩre tha amũhikĩre.
- Wangarĩ kana mũithekahuno
Wangarĩ nĩwe Nyina wa Angarĩ na noo Aithekahuno. Nĩ macukagwo na makahũhio nĩ mĩhĩrĩga ĩria ĩngĩ atĩ nĩ maatĩririe wĩra ndũma cia wĩra ciahĩa na ciatũka. Matĩririe wĩra mambe marĩe ndũma marĩoiki na ũcio nĩ ũkarĩ.
- Wangũi- Kana Waithiegeni
Wangũi nĩwe nyina wa mũhĩrĩga wa Angũi kana Aithiegeni, Aithiageni macukagwo nĩ ũiru na rũitho na nokĩo metagwo mbarĩ ya mũtinia ngingo. No ningĩ nĩ akũi a nyĩmbo moma.
- Wamũyũ kana Warigia
Wamũyũ nĩwe warĩ kahinga nda ga Gĩkũyũ na Mũmbi na nĩwe nyina wa Aicakamũyũ. Warigia nĩ acukagwo atĩ nĩomirie mĩgiyo Ndia. Nĩguo mũhĩrĩga ũrĩa ũrĩ ũtana mũno. Nĩwe wagire mũrũme na angĩagire gũtanaha ndangĩagĩire ciana.
Mwandĩki nĩ Guka Wakaria


text:
Mandĩko ma Waithĩra ma Gĩgĩkũyũ na Kĩngeretha - irĩra, marebeta, ng'ano cia gwĩtungĩra, tũrũgano twa ciana - nĩ macabĩtwo thĩinĩ wa njaranda mĩthemba, Amerika, o hamwe na thĩinĩ wa Mũtiiri. Ibuku rĩa Waithĩra rĩa ciana rĩtagwo, My Sister's Wedding: A Story of Kenya - a Make Friends Around the World Storybook, nĩ rĩaumire mweri wa kenda, mwaka wa 2002. Ibuku rĩrĩ rĩa ciana ni rĩtaũrĩtwo thiomi-inĩ ingĩ cia ruraya. Rĩonekaga manyũmba-inĩ ma mabuku (libraries) na mathukuru Amerika na mabũrũri-inĩ maingĩ ma rũraaya. Ni rĩhũthĩragwo mabũrũri-inĩ maingĩ gũthomithia athomi ethĩ mĩikarĩre ya andũ angĩ ta a gwitũ Abirika.
Mweri wa Njuraĩ, 2004, Waithĩra nĩ arĩire ikũndũra rĩa kuma International Center for Writing and Translation (ICWT), thĩinĩ wa Yunibathĩtĩ ya California, Irvine, agĩteithĩrĩrio ũtaũri wa marebeta mamwe ma andĩki akumie a bũrũri wa Amerika ta Maya Angelou na Langston Hughes na Pablo Neruda kuma bũrũri wa Chile, o hamwe na ngerekano cia Aesop na ng'ano cia mĩthemba-mĩthemba kuma mabũrũri ma Abirika. Kahinda gaka Waithĩra akoretwo akĩrutĩra ithugunda rĩho wĩra. Waithĩra nĩ akumĩtie rũthiomi rwake, na kwoguo, gĩtina kĩa mandĩko make mothe nĩ Gĩgĩkũyũ.
Waithĩra nĩ nyina wa ciana ithatũ: KK, Njeri na Wanjĩra. Njeri nĩ erĩga gwĩtwo mwaka wa 2004, no harĩ nyina na andũ arĩa mamwendete, roho wa Njeri ũrĩ o na andũ ao, no mwĩrĩ ũtarĩ gũkũ. Waithĩra na ciana ciake na mũthuri wake, Tom, maikaraga Amerika.


text:
Mũng'eng'ano wa Ũrĩmi wa Gũtũũrithia
-
Arĩmi a Inoorero makĩharĩria mũgũnda wao wa ũtuĩria itũũrainĩ rĩa Mũtũngũrũ
-
Arĩmi a Inoorero mũgũndainĩ wao wa mboga itũũrainĩ rĩa Mũtũngũrũ
-
Arĩmi a Inoorero makĩruta wĩra tutoinĩ cia mboga itũũrainĩ rĩa Mũcũgũ
-
Arĩmi a Inoorero magĩthondeka thumu wa mborera itũũrainĩ rĩa Mũcũgũ
-
Kĩeya kĩa arĩmi a Inoorero kĩa ũtuĩria wa ũhumbĩri ũrĩa mwega makĩria wa tuto
Mũng'eng'ano wa Ũrĩmi wa Gũtũũrithia (MŨGĨ) nĩ ngwatanĩro ĩtarĩ ya ithũkũma (NGWĨI) yandĩkithĩirio Kenya mwaka wa 2004. Mũng'eng'ano wa Ũrĩmi wa Gũtũũrithia (Conservation Agricultural Movement) wakaga mĩhananwa mĩrũmu ya ũrĩmi wa gũtũũrithia. Mĩhananwa ĩno mĩrũmu ĩnyitithanagia ũtuĩria na gĩthomo kĩa ũrĩmi na ũkũria wa mĩmera ya irio hamwe na ũthagathagi wa irio na wonjorithia wa cio na njĩra ingĩhoteka kĩmacuumo, njaganĩrĩru na macigĩrĩria, na cia ũũma harĩ mũingĩ.
Mũng'eng'ano wa Ũrĩmi wa Gũtũũrithia ũteithagĩrĩria wambatĩria wa ũbooco wa ũrĩmi na wĩrũgamia wa arĩmi anyinyi na njĩra cia guo cia tabarĩra ya ũrĩmi wa gũtũũrithia wa ciĩganwa na wa ũtuĩria kamino. Arĩmi anyinyi arĩa mateithagĩrĩrio nĩ Mũng'eng'ano wa Ũrĩmi wa Gũtũũrithia nĩ manyitanagĩra kaimana mĩtaratarainĩ ya guo ya ũkũria. Ũnyitanĩri ũyũ nĩ ũmetĩkagĩria kũgaya mĩtaratara ĩyo ya ũkũria na kuoguo ũkahotithia ũhootani wa yo. Nĩ ũndũ wa ũguo, arĩmi anyinyi acio magatuĩka nĩ o arangĩri a macigĩrĩria mao na arutani eehoti a ũrĩmi wa gũtũũrithia.
Mũng'eng'ano wa Ũrĩmi wa Gũtũũrithia wĩ bata na gĩthomo kĩrikĩru na kĩrĩ umithio harĩ andũ othe a thĩ na nĩ wĩtĩkĩtie atĩ ũgĩ nĩ guo macabi ma ũhootani wa mĩtabarĩra ya ũkũria thĩiniĩ wa mabũrũri mwanya hamwe na gatagatĩinĩ ka mabũrũri.


text:
Mũthenya ũyũ nĩ mũnene, na harĩ niĩ, ndĩ Mwabirika na ndĩ mwandĩki, no njuge nyũmĩrĩirie atĩ mũthenya ũyũ nĩ wa gĩkeno kĩnene. Ndambĩrĩirie kwandĩka ng’ano ndaihu, ng’ano nguhĩ na mathako mwakainĩ wa 1960, rĩrĩa ndarĩ mũrutwo wa Kĩngeretha Yunibathĩtĩ ya Makerere, Uganda, ĩrĩa hĩndĩ ĩyo yarĩ rũhonge rwa Yunibathĩtĩ ya Randani, na kwoguo ngoretwo wandĩkiinĩ mĩaka mĩrongo ĩna.
Kuma 1960 nginya 1977 mbuku ciakwa ciothe, o na ikĩaragia maũndũ megiĩ Kenya, ndaciandĩkire na Kĩngerecha. No kuma 1977 nginya rĩu, mabuku makwa ma andũ agima na ma ciana marĩ ma ng’ano, tũrũgano kana o mathako ngoretwo ngĩmandĩka na Gĩgĩkũyũ, rũmwe rwa thiomi makĩria ya mĩrongo ĩtatũ cia Abirika, thĩinĩ wa Kenya. Kwoguo nuthu ya muoyo wakwa wandĩkiinĩ ĩhũthĩrĩtwo nĩ Kĩngeretha na nuthu nĩ Gĩgĩkũyũ,
Kĩhindainĩ kĩu kĩa mĩaka ĩyo mĩrongo ĩna, mĩcemanio ndanakarĩbithio ĩgiĩ andĩki a Abirika arĩa mandĩkaga na thiomi cia Rũraya, nyambĩrĩirie gũtara na ũrĩa ndaathire wa mbere wa andĩki a Kĩngeretha, Makerere 1962, nĩ mĩingĩ mũno.
No kĩhinda o kĩu, tiga rĩmwe tu SOAS2, Randani, ndirĩ ndakarĩbithio kana ngĩigua mũcemanio wĩtĩtwo kwarĩrĩria kĩrĩra kĩandĩke na thiomi cia Abirika. ũguo nĩ kwonania atĩ kuma mabũrũri ma Abirika manjia kũnyita wĩyathi gatagatĩinĩ ga Cenjarĩ ĩyo ĩrathirire ya mĩrongo ĩĩrĩ, thiomi cia Rũraya nĩ ciatuĩkire ta arĩ cio iciragĩra Kĩrĩra kĩa Abirika. O na thĩinĩ wa mathukuru na mayunibathĩtĩ mothe thĩinĩ wa Abirika na nja ya Abirika kĩrĩra kĩrĩa kĩyĩtaga kĩrĩra kĩa Abirika no kĩu kĩandĩke na thiomi cia Rũraya. Mĩcemanio ĩyo ndanetwo ĩkoragwo ĩrĩ ya kwarĩrĩria Kĩrĩra kĩa Abirika. Kwahoteka gũkorwo mũndũ atũraga andĩkaga na rũthiomi rwa Abirika. No mũndũ ũngĩ wa bũrũri oro ũcio andĩke mbuku ĩmwe tu na Kĩngeretha kana Kĩbaranja, na mũndũ ũcio arĩtagwo mĩcemanio mĩingĩ na akahana ta arĩ we mũrũgamĩrĩri wa Kĩrĩra kĩa bũrũri ũcio. Uguo nĩ kuga att thiomi cia Rũraya nĩ cio ciugaga nũũ mwandĩkĩri Abirika.
Ũhoro wa thiomi cia Rũraya na cia Abirika no ũhananio na rũgano rũmwe ndaathomire mbukuinĩ ya Jomo Kenyatta, Facing Mount Kenya. Rũgano rũu nĩ rwa Mũndũ, Mũrũthi na Nyũmba. Hũũra mbica ĩno. Kĩambĩrĩriainĩ Mũndũ ũcio nĩ we warĩ thĩinĩ wa nyũmba nake Mũrũthi agaikara nja. Mũrũthi akĩũria Mũndũ kana no amwĩtĩkĩrie aingĩrie mũtwe, rirĩ rĩngĩ magũrũ ma mbere na thuthainĩ mwĩrĩ wothe. Mũrũthi arĩkia kũingĩria mwĩrĩ wake wothe thĩinĩ akĩĩra mwene atĩ nyũmba ĩyo ndĩngĩmaigana marĩ erĩ na ĩgĩikia Mũndũ ũrĩa nja. Rĩu gũgatuĩka atĩ Mũrũthi nĩwe ũrĩheanaga rũgano rwa nyũmba ĩyo na gũgakĩoneka ta mũndũ o wothe arenda kũmenya ũrĩa Mũrũthi aroiga ciĩgiĩ nyũmba ĩyo no matikwenda kũigua ũrĩa mwene yo aroiga. Thiomi icio cia Rũraya nĩ ta ciahanire Mũrũthi ũcio gwĩtuaga atĩ nĩ cio nyene mũciĩ ũcio wĩtagwo Kĩrĩra kĩa Abirika.
Kũringana na harĩa ũmenyo wakwa wakinya, mũcemanio ũyũ nĩ guo wa mbere tĩrinĩ wa Abirika na, hihi wa kerĩ thĩinĩ wa thĩ, wa kũrehithia gĩthakuinĩ kĩmwe andĩki a Abirika arĩa mandĩkaga na thiomi cia Abirika o hamwe na arĩmĩri ũmenyo a kuma mĩenainĩ ĩngĩ ya thĩ gũtereta na gũcira ciĩgiĩ kĩ-ũmũthĩ na kĩrũciũ gla ũrĩmĩri, kĩrira na ũmenyo thiomiinĩ cia Abirika. Kwoguo o na korwo no ũguo wiki tu, kwona njĩtĩtwo na ngakorwo mũcemanioinĩ wa mbere wa Kĩrĩra gĩa thiomi cia Abirika tĩrinĩ wa Abirika. No njuge mũthenya ũyũ nĩ mũnene na nĩ wa gĩkeno.
Wĩra ũria mũrute wa kũrehithia andũ aya othe gĩthakuinĩ kĩmwe nĩ mũingĩ na hakwa mwene ndĩraigua njanjamũkĩte ngoro gũkorwo ndĩ ũmwe wa mũrũrũngano ũyũ wa andĩki na arimĩriũgĩ aingĩ a kuma Caribbean na Amerika na kuma mĩena mĩingĩ ya Abirika. O na akorwo mwandĩki ta Nawal el Saadawi wa Mithiri nĩ arerĩtwo nĩ ndagĩtarĩ wake atĩ ambe ahurũke, no nĩ aroigire nĩ megũkinyũkania na mũthuriwe Sherifa Hetata, nginya mekinyie mbaratha-ĩnĩ ĩno magwatanĩre ũhoro ũyũ na mĩena Ma ĩngĩ yothe ya Abirika. Niĩ hakwa mwene ndũire thũire kũgayanio kwa Abirika na gũtuĩka atĩ kũrĩ Abirika ya igũrũ rĩa Sahara na Abirika ĩngĩ ĩrĩ mũhuro wa Sahara kana o kũgayanio na gwĩtanagio na mũgambo wa Baranja, Francophone, Mũgambo wa Ngeretha, Anglophone., kana o mũgambo wa Wareno, Lusophone. Mbaratha ĩno yũkĩte ĩtĩkĩte mwĩto wa mũgambo wa Abirika. Tũtirĩ a mĩgambo ya Rũraya. Tũrĩ a mĩgambo itũ ya nyina na awa witũ Abirika itũ. Tũkĩte kũina na ithaga ritũ.
Rekei ndĩmũganĩre. Tene anake erĩ, Mũcerũ na Mũirũrĩ, nĩ meharagĩria gũthiĩ rwĩmbo. Mũcerũ akĩra Mũirũrĩ atĩ rĩ: ndũgũ, nguo icio ciaku niĩ ndirona ikwagĩrĩire. Wahota gũthiĩ rwĩmbo atĩa ũtenyuĩte thuti mwĩrĩ na rũrigi ngingo? Mũirũrĩ akĩamba kũgĩa na nganja harĩ nguo ciake na erora ũguo akona atĩ nĩ ma atĩ ciake itiari maritati ta cia Mũcerũ. Agĩkĩhoya thuti na tai kuma kwĩ mũratawe. Nake Mũirũrĩ erora ũguo o nake akaigua etĩyĩte mũno nĩ kĩratũ gĩkĩ na tai ĩno o na rĩngĩ akona ta thuti ĩno na mathaga maya ta mamwagĩrĩire o na gũkĩra mwene. Agĩkinya irugainĩ ũguo nĩ mũmbĩrĩre nĩ airĩtu atĩ amainie ndaci. Mũirũrĩ akĩina rwĩmbo nginya akĩhiũha mwĩrĩ, akĩregaregeria tai yake na akĩbungũra kĩbungo gĩa karakarainĩ getha ngingo ĩhũũrwo nĩ rĩera. O rĩrĩ Mũirũrĩ e rwĩmboinĩ gatagatĩ agĩtĩya, Mũcerũ agĩthiĩ harĩ we, akĩmwĩra; “Hĩ, na tai ĩno yakwa ngũheire, ndĩkagĩrwo ũguo.” Na akĩambĩrĩria kũmũthondeka. Mũirũrĩ ndaakenire nĩ ũguo na akĩehera hau na ihenya agĩthiĩ mwena ũngĩ wa kĩharo. No na rĩu akĩina ehũgaga ndakae kũregeria tai kana eke ũndũ ũngĩtũma mũratawe amũkore kĩharo kũmuonia ũrĩa thuti yagĩrĩirwo kwĩhumbwo.
Maatindire ũguo Mũirũrĩ akĩgeria kwĩhumba thuti ĩno wega na kũgeria kweherera Mũcerũ ndakae gũconorwo nĩwe rĩngĩ. Nĩ gwagĩkinyire hĩndĩ ya irio. Mũirũrĩ agĩgĩcaria kona yake harĩa ningĩ etĩyagĩra airĩtu nĩ mwĩhumbĩre wake nao airĩtu no maramũgana nĩ ũrĩa atĩ agĩrĩirwo nĩ thuti ĩyo. Magĩkĩreherwo kahũwa. Mũcerũ akĩanĩrĩra Mũirũrĩ arĩ o hanene: “wũi, na wĩmenyerere ũnyite gĩkombe wega ndũgaitĩrĩrie thuti ĩyo yakwa kahũwa. Nĩ ya goro mũno o na wenda no ngwonie rĩthiti.” Nĩ kĩo kwerirwo ithaga rĩene nĩ mũnogia ngingo tondũ o na weka atĩa mwene rĩo nĩ arĩikaraga agĩkũririkanagia atĩ ithaga rĩu nĩ rĩake.
Nĩ mũkũririkana ũrĩa Prospero erire Caliban ithakoinĩ ria William Shakespeare: “Rĩrĩa ndagũkorire gũkũ gwaku o na nduoĩ kwaria, wang’orotaga ta ng’ondu no nĩ ndaagũtuire mũndũ na gũkũhe rũthiomi rwakwa.” Handũ ha gũkana na kuga atĩ o na Prospero atanoka gacigĩrĩrainĩ gake atĩ arĩ na rũthiomi rwake, Caliban no kwĩgana ũrĩa oĩ kũrumana na rũthiomi rwa Prospero. Margaret Thatcher aatũũraga agwetaga waramo wa Kĩngeretha thĩinĩ wa thĩ arĩ ũira wa atĩ Ngeretha nĩ andũ a mũthemba wa mwanya.
Kĩrĩa kĩrangenia nĩ atĩ tũtiũkĩte gũkũ gũkakayania kana nĩ twagĩrĩirwo nĩ kwandĩka na thiomi citũ cia Abirika kana ca; gũkararania kana thiomi citũ irĩ ciugo njiganu kana ca; tũtiũkĩte haha gũcira ũrĩa tũrĩiyaga ndamĩ kuma nguoinĩ citũ gũthiĩ kũratĩrĩra ciene kana gũcira ũrĩa tũrĩinaga na mathaga mene twĩhenagie atĩ nĩ maitũ. Ithaga rĩene nĩ mũnogia ngingo na mũndũ ainaga na gatirũ gake.
Kwoguo twĩkinyĩtie Asmara, Eritrea, arĩa twĩ na wĩtĩkio ũmwe: atĩ o na twatondoira tũgũtondoira na thiomi citũ nginya tũkoimũkania; atĩ tũkumĩra kĩharo kũina na thiomi citũ, twanĩrĩire maitũ njugĩra amu ndaga gũkua nĩ ngataha. Mũthenya ũyũ nĩ ũgũtũũra wĩ mwamũre karendainĩ ya hithitũrĩ arĩ guo atĩ mũthenya ũrĩa thiomi cia Abirika ciokire hamwe kuoya ũrigithathi wa cio hithitũrĩinĩ ya nĩmĩ cia thĩ. Mũthenya ũyũ nĩ guo thiomi icio ciarũrũnganire ‘kuma mĩena yothe ya Abirika na kuga itehithĩrĩire kana gũconoka: ithuĩ nĩ ithuĩ njiarwa cia Abirika; na no ithuĩ njiari Abirika. Abirika itũ yatũheire nĩmĩ na nĩ cio rĩu tũkũhũthĩra kũina ũthaka na ngumĩi cia Abirika. Na njĩra nguhĩ: thiomi cia Abirika nĩ ciarũrũngana mũciĩ ũyũ wa Asmara, Eritrea kuga: Mũciĩ ũyũ ũretwo kĩrĩra kĩa Abirika nĩ witũ ithuothe na thiomi citũ nĩ ariũ na arĩ a nyina ũmwe, Abirika itũ. Rĩu thiomi citũ ciacemania itirĩcemanagia itumanĩte ũthũ iriaragia irĩ ciana cia Abirika ĩmwe. Rũmwe ruoria:
Thiomi icio ingĩ igacokia
Gũkũ nĩ gwitũ
Gũkũ nĩ gwitũ
Gũkũ nĩ gwitũ
Wenda gwĩtemania wĩtemanie
Hũũĩ wainaga
Mũciĩ nĩ kĩndũ kĩri bata mũno hari mĩoyo ya andũ othe thĩinĩ wa Thĩ. Mũciĩ to nyũmba iki. Nĩ nyũmba na kĩrĩa gĩthiũrũrũkĩirie nyũmba ĩyo—rũgiri, mĩtĩ, ciugũ cia ng’ombe, makũmbĩ ma irio, nja, ciaro cia magongona—o hamwe na maũndũ marĩa mothe marekĩkĩka cikaroinĩ icio. Kĩrĩa kĩngĩ kĩrĩ bata nĩ njĩra. O mũciĩ nĩ ũri njĩra ya kumagarĩra na gũcokera. Gacĩra karĩa koimĩte mũciĩ kwa mũndũ noko kamũtwaraga njĩrainĩ cia ndunia na gakamũcokia. Kinyĩra njĩra gatagatĩ, nĩ guo mũndũ eragwo akiumagara gũthiĩ rũgendo. Haha njĩra ndĩraria o cia njĩra ya gũkinya na magũrũ, ĩraria cia mĩikarĩre na mũkinyũkĩrie wa ngoro na muoyo. Kiugo njĩra nĩ gĩkuĩte maũndũ maingĩ.


text:
Aira a Jehova—Nĩ Ithuĩ A?
Tumĩte ndũrĩrĩ-inĩ nyingĩ na thiomi ngũrani, no o na kũrĩ ũguo-rĩ, nĩ tũnyitithanĩtio nĩ mĩoroto ĩhaanaine. O mbere, nĩ twendete gũkumia Jehova, Ngai ũrĩa waheanire Bibilia na Mũũmbi wa indo ciothe. Nĩ tũgeragia o ũrĩa twahota kwĩgerekania na Jesu Kristo na nĩ tũkenagĩra gũkorũo tũrĩ Akristiano. O ũmwe witũ nĩ ahũthagĩra mahinda agĩteithia andũ kwĩruta Bibilia na igũrũ rĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai. Nĩ ũndũ nĩ tũrutaga ũira, kana kwaria, ũhoro wa Jehova Ngai na Ũthamaki wake-rĩ, tũĩkaine ta Aira a Jehova.
Uruuria rĩarĩro riitũ. Thoma Bibilia thĩinĩ wa Intaneti. Wĩrute makĩria ũhoro witũ na ũrĩa twĩtĩkĩtie.


text:
KĨTHOOMO 28
Nĩ Mantũ Jarĩkũ Jarĩ Kĩrĩ Webusaĩti Yeetũ?
Jesũ eerĩre athingati baawe atĩrĩ: “Tumageni weru bwenu buthaarira antu, nikenda boona ati mathithio jenu ni jamega, bakumie Abagu wenu uria uri Iguru.” (Mathayo 5:16) Ĩgiitene rĩrĩ, nĩtũgũtumĩra bwega tekinolojĩ ya kĩnandĩ, o amwe na Intaneti. Webusaĩti yeetũ, jw.org, nĩyo gĩtuo gĩetũ kĩongwa kĩrĩ Intaneti, ĩrĩa ĩrĩ na mantũ jegiĩ wĩtĩkio bwetũ na ngũgĩ cia Akũũjĩ ba Jehova. Nĩ mantũ jarĩkũ ĩthagĩrwa najo?
Macookio ja biũria bia Bibiria birĩa biũragua na wingĩ. No woone macookio ja biũria bimwe bia bata mono birĩa antũ booragia.Bitantatũ bia biũria biu nĩ bicooketue kĩrĩ trakti Wenda Kũmenya Ũmma? ĩrĩa yonekaga na mĩgambo nkũrũki ya 400 intanetine. Kinya no woone Tafsiri ya Ulimwengu Mpya kĩrĩ mĩgambo nkũrũki ya 100 na maukũ jangĩ jamaingĩ ja gũgũteethia kwiritana Bibiria, jau nĩ amwe na Bibilia Inafundisha Nini Hasa? na ngacĩti irĩa ciumĩrĩte rua cia Mnara wa Mlinzi na Amkeni! Jamaingĩ ja mauku jau no jathoomwe kana ũkajathikĩĩra jakĩthoomwa kĩrĩ intaneti kana ũkajarita jarĩ mũthemba jwa kũthikĩĩra, PDF, kana EPUB. Kinya no ũcabithie tũrataci twa kweejana, na mũgambo jwa antũ barĩa bagũkucĩĩrua! Kũrĩ na mauku jathithĩtue na njĩra ya vidio cia mĩgambo ya mathithio. No ũrite kĩrĩ intaneti ũthoomi bwa Bibiria bũthoometwe na njĩra ya drama, drama cia Bibiria, na ndwĩmbo inthongi cia kũgwĩrĩrua rĩrĩa uurũki.
Mantũ ja mma jegiĩ Akũũjĩ ba Jehova. Kinya kũrĩ na mantũ jarĩa jaumĩrĩte rua na tũcuncĩ twa vidio twegiĩ ngũgĩ yeetũ ya nthĩgũrũne yonthe, mantũ jarĩa jakũringithia Akũũjĩ ba Jehova na ngũgĩ yeetũ ya gũteetheria magiita ja ũgwati. No woone imenyithia bia igomano birĩa biĩjĩte na namba cia kwaranĩria na obici cietũ cia rwang’i.
Gũkũrũkĩĩra njĩra iu, nĩ tũkũthaaria werũ bwa ũmma kĩrĩ icigo bia kũraaja buru bia nthĩgũrũ. Antũ kuuma nteere cionthe cia nthĩgũrũ, o na kinya ba nteere cia Antarctica, nĩ bakũgunĩka. Nĩtũkũromba atĩ “ruteto rwa Murungu rugite mpwi” cia gũtũmĩĩrua nthĩgũrũne yonthe, nĩũntũ bwa gũkumithia Jehova.
Nĩatĩa webusaĩti ya jw.org ĩgũteetheria antũ babaingĩ kwiritana ũmma bwa Bibiria?
Nĩ ũntũ bũrĩkũ ũrĩngĩenda gũtega kĩrĩ webusaitĩ yeetũ?


text:
Mbica ya Kenyatta Conference Center,Nairobi,,Kenya.
Uthayanithi to uugi uria ukoragwo uri na mutaratara o
wiki,nomakiria ni umenyo uriawonekaga kanukaaga na njira ya utuuiria witagwo
thayanithi.Ino ni njira yaumenyo kana uugi wa utuiria.Na ningi ni njiira ya
mutaratara.
Haha hahuana gwicokera,tondu gwetha umenyo na njiira ya
utuuiria na utwiiria wa umenyo,ihuana ta ihuanaine.
Umenyo kana uugi wa kimerera kana kinduire uukaga na njira ciakwirorera, witikio kana
mathugunda ma ngoro;na mawitikio ma kimerera.No umenyo na uugi wa Githayanithi
ukaaga na njira ya ya mubango wa
gutuiria maundu na njira ya mubango wa mituiririe wa maundu na njira ya
gucookera kaingi kana gucokacokera na mutaratara,na niyo ittagwo rithaaci,uguo
ni kuuga gutuiria na gutuiriaringi na ringi nginya uuma wa maundu wonekane.
Njiira iyo ya gutwirangia
irumagirira makinya na mubango twitaga methondi kana methondoronji;na
makinya mayo mahuana ta uu;
1].Wambere, mutuiria no muhaka etheundu,thina,kiuria kana
kiundu kiria ekwenda kumenya uuma wakio.Ukamba kuuga uria undu uhana na njiira
ya uria utahaana kana ya muugaru.Muugiire ucio nigwo twitaga haibothethithi. Kwa muhiano reke tuuge
ati tukwenda kumenya na gutwiiria “Witikio wa munduni utumaga ahone narua kuuma
kuri murimu” Na njira ya haibothethithi no tuuge ati “Witikio wa muundu ndutumaga
ahoone narua kuuma kurimurimu”.
2].Wakeeri,mutuiria agathondeka mutaratara wa kiria
kirenda gutwirio,nani maundu mariku tukuuga na ma kana kuuna ati ni mama, na
ningi ni njiira iriiku tugutumira
ciakuungania , gutwikania na gucokereria maundu na mohoro macio twitaga ndata . Tugagitua uria tukuungania ndata. Tu inogitumira
muhaano ucio tukuheanite kabeere,tugagithii gwethera andu acio tureeta etikia
kana andu a witikio na aria matari etikia,na tukumatuikania na kumamenya na
njira iriku,nigetha tumatuikanie wega.
3], Gatatu,mutuiria kungania
ndata kana mohoro kuuringana na mutaratarawa utwiiria niyo tugwita ndithaini.Na kungibatarika no tugarure
ndithaini ino kana mutaratara ucio,nigetha teherie thiina uria tungikorwo tuona
na tutakwirigiriire.
4].Kugayukania
na gucokaniria maundu kana
moohoro twitaga ndata anarithithi.Haha
niho tutaranagia maundu na kubangania na ikundi maundu maria tukwenda guthima
kana kumenya nigetha tuone muthia kana maciaro ma utuiria witu, na niguo umenyo
mweru.
5]Gukinya muthia
kana maciaro ma utuiria,na wamaundu mariatukwenda kumenya.Mutuiria
akagweta nikana maundu maria maugitwona mugaru nimo haibothithi kana ma ma kana
maheni.Ningi tukeyuria kana utwiiriawitu wa rithaaci kana ni ukwongerera umenyi
witu.Tukeyuria kana ni ukuongerera muonere witu wamaundu nigwo witagwo thiori ya uriamaundu twiciragia
makoragwo mari.Ningi ni ciuria iriku ingi tungicokerera na njira ingi ya
utuiria ikumana na utuiria uyu witu ?.
Nii Ndirangu WaKihara ndi Muthocioronjia,na ngatuika
Muthayanitithiti ni tondu wa gutumiramakinya macio matano ma mubango wa
utuiria,hari utuiria wa maundu moothe makonii umuuingi wa andu,ndinikana uNgai
kana kirooho na witikio;kiuciari na miikarire ya nyumba,ubamiri,waririria kana
wathani na uteti,wonjoria ,urimi na githomo,
Thayanithi ndingituirakiria tukwenda kana tubatairio
nikio,no no ituhe uugi na umenyi wa uria tungiona kiria gitubatarie nauria
tungihota kuona kiria tukwenda.Ndi ngituira kana kuri Ngai kana gutiri,tondu
ucio ti uugi wa gutwiirio na maibango,ucio uumanaga na ngaragu ya ngoro ya
muundu na muingi ya gwitikia ati thi ino tuikaraga ya ciumbe ni iri na
ndithaini na mibango yumanite na kuumbwo ni uria ukoragwo aminyitiriire na
hitho ya nakuorungu nime Murungu kana
Muungu na nowe unyitiriire iguuru na niwe ugaya mawega na wendo niwe Ngai kana kiukabi EnKai.
Thiori ciothe cia thayanithi ikoragwo iri cia itemi kana cia
kahinda,ugwo ni kuuga cietagirira gwetha kwa ma na njiira iyo ya
rithaaci,kwoguo muthayanithi o woothe witikitie ati thayanithi nita gakai kanini
kagitragia etikie maundu ma kiNgai,akoragwo orite biu.Hakwa thayanithi
indeithagiakuona mibango hari miimbire yoothe nagwitikia ati no muhaka Muumbi akorwokuo ona akorwo ati no
ndimumenyire na mawira make na ndimuitikie na ndimuethe kiiroho,na anduini na
ciumbeini cioothe.


text:
Muoroto wa Ũtũũro nĩ Ũrĩkũ?
Macokio ma Bibilia
Kĩũria kĩu no kĩũrio na njĩra nyingĩ, ta Tũkoragwo kuo nĩkĩ? kana Hihi ũtũũro wakwa nĩ ũrĩ muoroto? Bibilia yonanagia atĩ muoroto wa ũtũũro witũ nĩ gũthondeka ũrata hamwe na Ngai. Ta wĩcirie ũhoro wa ma ici cia mũthingi iria iguũrĩtio nĩ Bibilia.
Ngai nĩwe Mũũmbi witũ. Bibilia yugaga ũũ: “[Ngai] nĩwe watũũmbire.”—Thaburi 100:3; Kũguũrĩrio 4:11.
Ngai nĩ arĩ muoroto na indo ciothe iria ombire, nginya ithuĩ.
—Isaia 45:18.
Ngai aatũũmbire tũrĩ na wendi wa ‘maũndũ ma ũthingu,’ na wendi ũcio nĩ hamwe na gwetha muoroto wa ũtũũro. (Mathayo 5:6) Nĩ endaga tũhingie wendi ũcio.—Thaburi 145:16.
Tũhingagia wendi witũ wa maũndũ ma ũthingu kana ma kĩĩroho na njĩra ya gũthondeka ũrata na Ngai. O na gũtuĩka andũ amwe monaga ta gũtuĩka arata a Ngai arĩ ũndũ ũtangĩhoteka-rĩ, Bibilia ĩtwĩkagĩra ngoro ũũ: “Kuhĩhĩriai Ngai, nake nĩekũmũkuhĩhĩria inyuĩ.”—Jakubu 4:8; 2:23.
Nĩguo tũtuĩke arata a Ngai, no mũhaka tũikare kũringana na muoroto wake harĩ ithuĩ. Bibilia ĩgwetaga muoroto ũcio thĩinĩ wa Kohelethu 12:13: “Wĩtigĩre Ngai, na ũmenyagĩrĩre maathani make; nĩ ũndũ gwĩka ũguo nĩ kũhingia maũndũ mothe marĩa mũndũ aagĩrĩirũo nĩ gwĩka.”
Mahinda-inĩ mokĩte, nĩ tũgaakenere biũ muoroto wa Ngai harĩ ithuĩ rĩrĩa akeeheria mĩnyamaro na acoke ahe arata ake, arĩa mamũthathayagia, muoyo wa tene na tene.
—Thaburi 37:10, 11.
WĨRUTE MAKĨRIA
Wagĩrĩirũo kwĩruta Bibilia Nĩkĩ?
Bibilia nĩ Ĩteithĩtie andũ milioni nyingĩ thĩinĩ wa thĩ yothe kuona macokio ma ciũria nditũ ũtũũro-inĩ. Wee no wende gũkorũo ũrĩ ũmwe wao?
Muoroto wa Ngai Harĩ Thĩ nĩ Ũrĩkũ?
Bibilia nĩ ĩtaarĩirie kĩrĩa gĩatũmire Ngai ombe thĩ, rĩrĩa mĩnyamaro ĩgaathira, na ũrĩa ũtũũro ũgaakorũo thĩinĩ wa thĩ njerũ.
Ma Ĩrĩa Ĩkoniĩ Ngai nĩ Ĩrĩkũ?
Hihi nĩ wonaga ta Ngai agwĩciragia? Wĩrute ũhoro wĩgiĩ ngumo ciake na ũrĩa ũngĩmũkuhĩrĩria.


text:
Wikipedia
Wikipedia
Gĩkaro kĩria kĩ mathangű maingĩ műno mandikitwo na thiomi cia kiabirika rurendaini.
Műndű űkwenda kwandika mathangű ma wikipedia nĩ eragwo karibű no űthome watho na mĩtűgo mĩega ya kwandika wikipedia mĩega haha [[1]]
Mathangu ma wikipedia mathondekagwo na thiomi cia kũmaaka ciatagwo na githugu Markup languages.
Wikipedia ya Githungu rũthiomi nĩyo wikipedia nene mũno ya wikipedia ciothe. ĩrĩ na mathangũ ta mirioni ithatũ.
Wikipedia cia thiomi cia Kiabirika
Data ino ya namba cia mathangũ tuoire mathanguini ma muciĩ ma wikipedia 10-12-2012 iria
Wikipedia cia na mathangű 30,000-40,000
Wikipedia ya Malagasy rũthiomi rwaragio bururi wa Madagascar nĩyo wikipedia nene mũno ya thiomi cia kĩ Abirika. Nyarĩ na mathangũ 38,000.
Wikipedia ya rũthiomi Yoruba rwaragio bururi wa Nigeria nĩyo wikipedia ya kerĩ kwa unene ya thiomi cia kĩ Abirika.Nyarĩ na mathangũ 30,000.
Wikipedia cia na mathangű 20,000-29,999
Wikipedia ya rũthiomi rwa Githweri rwaragio bururi wa Kenya na Tanzania na mabururi mangĩ nĩyo wikipedia ya gatatũ kwa ũnene ya thiomi cia kĩ Abirika. Nyarĩ na mathangũ 24,000
Wikipedia cia na mathangű 10,000-19,999 Wikipedia ya rũthiomi rwa githweri rwaragio bururi wa Kenya nĩyo wikipedia ya gatatũ kwa ũnene ya thiomi cia kĩ Abirika. Nyarĩ na mathangũ 24,000
Wikipedia cia na mathangű 1-9,999
Wikipedia ya rũthiomi rwa Lingala rwaragio bururi wa Zaire.. Nyarĩ na mathangũ 1,900.
Wikipedia ya rũthiomi rwa Kinyarwanda rwaragio bururi wa Rwanda.. Nyarĩ na mathangũ 1,800.
Wikipedia ya rũthiomi rwa Gigikuyu rwaragio bururi wa Kenya.. Nyarĩ na mathangũ 2,68.
Wikipedia ya rũthiomi rwa Kirundi rwaragio bururi wa Burundi.. Nyarĩ na mathangũ 1,80.
Wikipedia ya rũthiomi rwa Luganda rwaragio bururi wa Uganda.. Nyarĩ na mathangũ 1,60.


text:
Ndũrĩ guoya wendo, marĩ ndundu nĩ makĩũraga?
ũkia ici karũndo, ngeithi kũna itiũragaga;
Nĩtũwohe witũ makundo, wendo tũwĩtĩre iruga:
Na ngũĩ nĩngũmatha indo; mũrata na nditi nĩũkũnduga wega?
Ti mũrũrũ ta macatha, wendo ngogoyo ndũgĩkunde mwarĩ ngatha!
Matirĩ rũagatha, amũkĩra mumunyo mata ti rũamba, hatha;
Wendo ndũmemagio, mwago wa ngoro ndũthahagio!
Turama thinĩkĩrĩrie mũramba, guũria kĩga kĩgiritithie gĩcamba,
Kirĩrĩria tiga kwanganga, horera tuba ũnore banga,
Tiga gũcayacaya; ngwati na rũng’ũthũ nĩ mũrĩo no ikaya .
Ndũrĩ guoya wendo; rũa mũthĩ na ndĩrĩ rũtithiraga rwendo,
Gĩticokagio gĩtagurarĩtie kĩbindo,gwata rũhĩa thathaiye rũnyondo.
Tiga kũũgatha mwatũ, ca! ca! ca!reke gĩcarĩkie matatũ,
Tiga gũbogothera matũ; nguma njoya ũũ amu ũyu nĩmũritũ!
Ndekandekia mbaru, wũi! Mwendwa haha hariku owega nĩ haruru
Thengathengia maru, thinũria hangire nĩkĩng’aru!
Ndũrĩ guoya wendo, ndũkĩnyamure tũikaranie.
Ndũrĩ kĩnyiria wendo, ndũgĩtumĩrie ũyũ twĩhĩtithie.


text:
Kenya
Bururi wa Kenya wĩ thiinĩ ya Abĩrika ya mwena wa itherero. Mwena wa rũgũrũ kũrĩ bũrũri wa Abyssinia (Ethiopia), mwena wa itherero kũrĩ Bũrũri wa Somalia, naguo bũrũri wa Tanzania wĩ mwena wa mũhũro. Bũrũri wa Uganda wĩ mwena wa ithũiro na Sũdana irĩ mwena wa igũrũ rĩa Uganda na nĩhakanĩte na bũrũri wa Kenya.
Irĩa inene rĩa kĩhindĩ (Indian Ocean) rĩrĩ mwena wa rĩũmiro rĩa rĩũa kĩanda ya Somalia.
Bũrũri wa Kenya ni waheirwo wĩathi mwaka wa ngirĩ imwe magana kenda mĩrongo ĩtandatũ na ithatũ (1963) kũma thrikari ya mũthũngũ (Britain). Mũthee Jomo Kenyatta nĩacokire akĩoya gĩti gĩa ũtongoria harĩa aikarire nginya mwaka wa ngirĩ imwe magana kenda mĩrongo mũgwanja na inyanya. Unangĩkorwo nĩtwagĩire wĩathi Kenya no yathire na mbere na kwĩonera mathĩna maingĩ mũno makaria kũma kĩama kĩa ũtongoria nĩkio KANU. Nĩ kwarĩ na wakinai mũgagachũ kũmania na kũragwo kwa Pĩo Gama Pinto na J. M Kariũki moragani macio ni ma tũikaga marĩ ma gĩthiatha (political).
Mikoa ya Kenya[edit | edit source]
Mikoa ni ici:
71 wilaya; 262 taarafa; 1,088 kata, kata ndogo.
Andu a Kenya[edit | edit source]
Gikuyu na Mumbi[edit | edit source]
Agikuyu na hau gatene metikitie ati kwari mundu wetagwo Gikuyu na mutumia wake etagwo Mumbi. Andu aya eri metikitio ati nio maciarire ruriri rwa Gikuyu.


text:
Germany
Germany
Bururi wa Europe. Germany ni Ngeremani.Cĩtĩ nene ya ngeremani ni Berlin. Thuutha wa haro ya keri ya thĩ, ngeremani nĩ nyagayaniro igitwika east na west Germany. Haro ya heho nyathira ngeremani ni nyayitanire na gutuika bururi umwe
Ũcuumi wa ngeremani
Ngeremani ni ũcuumi uria munene muno thiini wa kotineti ya ruraya. Ni ithondekaga ngari mithemba mingi.
Thitima cia niukrea
Ngeremani ni nyatigire kurutithia thitima cia niukrea thuutha wa githigithia kia Jaabani kiria ngithukirie Kirutithia kimwe kia thitima


text:
Obitha umwe wa borithi cia GSU na muraiya umwe nimakuire mwena wa gicuwaini
kurumirira nditimurano gatagatiini ka batauni ya nyanake na maobitha a
borithi, muthigitiini wa masjid Musa mwena wa majengo gicuwaini. Andu angi
kihiri nimaguthuikirio thibitaryiini kuria maramukira urigitani thutha wa
kugia na nguraro. Uhoro makiria ukauga nikuraitangitwo maratathi makiuga
nigugukorwo na mucemanio wa Jihad kana haro theru undu uria utanetikirio ni
maobithaa a borithi. Nyanake cia giithiramu ni irurunganire ikuite irembeko
ciri na mandiko ma karabu na ingi icoretwo micinga.
Obithaa wa GSC kuragwo Mombasa
Obitha umwe wa borithi cia GSU na muraiya umwe nimakuire mwena wa gicuwaini


text:
Isaac Newton
Isaac Newton
Nĩ mũthayatisti ũmwe waaria mathondekire mũthingi wa thayathi. Netwon athomete mathomo ma thayathi na philosophy.
Netwon gũkomorio nĩ iembe
Mũthenya ũmwe newton nĩ akarĩte thĩ wa mũtĩ wa mwembe. Iembe nĩrĩa ũmire mwembeinĩ rĩgĩkũrũka na ihenya rĩ gĩmũkomoria Newton na akīgũa rũo rũingi mũno.
Andũ angĩ mangĩ komoria nĩ iembe mangĩ ĩciria na njira ĩtiganĩte Amwe matua ni a mitino, angi marigwo niki iembe ria moria. Andu angĩ magigakira mwembeini wĩ na maembe kana ũtarĩ.
No netwon na ecirie gĩtumi kia iembe kũmũ komoria na gũtwĩkaga nĩkĩo athondekire thiori ya gravit na Gĩthũngũ kana guciathi na Gĩkũyũ.
Netwow kwaga toro Netwon agĩagire toro nĩ eciragia ũhoro wa ũtuĩria wake na ni agerekanagia guthondoke gwake gwa thiori na gukia kwa ũtuku. Ũtukũ ũthia ũgĩkĩa okahora kinya gũkagĩa ũtheii biu na gũtwĩka mũthenya.
Netwow nĩa atĩate andu njorua
Netwon nĩ agiire gĩtumi gĩa kũmenya maũndũ maingĩ nĩ kũrũgama ciandeinĩ cia njorua. ona mwerekere ma ki jabaanisi wa kaizen wi watho ugaga wenda gũtoria ũtũmire ugi wa andu angi handu waku we mwene.
Kihumo kia ngumo ya Netwon Netwon arĩĩ ni uturia wake uria wathondeke thoiri ya guciathi na mathomo matano ma newton.
uturia wake ni weretha gitumi kia thi na mathi kwa guruma na guthia na mbere guthuruka riua.
Gĩthomo kia Newton
Niels Bohr Michael Faraday


text:
Mwaka uyu thirikari iraigire keheri-ini muigana wa ciringi bilioni inya turuma ithatu cia guteithia andu aria magumiirwo ni ngaragu icigo-ini ngurani cia bururi. Akiaria hindi iria irarekagiriria lorry ikumi na imwe cia gutwara uteithio wa irio kuri andu aria magumiirwo ni ng’aragu, mutongoria wa bururi ningi niaraugire thirikari niiguthii nambere na gwethana na kihonia kia thina wa wagi wa irio guku bururi-ini.
Oho president Uhuru Kenyatta, araugire thirikari niiguthii nambere na kuruguria mitaratara itiganite ya urimi wa maai, guku bururi-ini, mworoto-ini wa gutigirira nimahota kuhurana kaimana na ng’aragu.
Mwena-ini wake minister wa mibango na utamburukia wa mahinya Ann Waiguru, araugire kiumia twerekeire thirikari noikarekereria uteithio ungi wa irio, kuri andu aria magumiirwo ni ng’aragu.


text:
-
Ngari Cia Matautu Gutungana Na Mawatho
No thiku mugwanja itigarite kuri ngari ci matatu gukorwo ihingitie mawatho meru ma barabara.Mawatho ...
-
Ndereti Ya Gutunya Mangavana Na Minister Bendera Kuhatukio
Ma-governor na aminister riu matiririrukagia bendera ngari-ini ciao, ta uria mamenyerete, thutha wa ...
-
Muthikabu Wa Ngeremani Kurugamio Wira
Pope Francis wa kanitha wa gatoreki thiini wa thi, nietikirite maruwa ma gutiga wira ma mutongoria w...
-
Ngari Cia Matautu Gutungana Na MawathoNo thiku mugwanja itigarite kuri ngari ci matatu gukorwo ihingitie mawatho meru ma barabara.Mawatho maya ... Read More »
-
Ndereti Ya Gutunya Mangavana Na Minister Bendera Kuhatukio
-
Muthikabu Wa Ngeremani Kurugamio Wira
-
Uhuru Kuhe Mukana Ekinai
-
Ungumania Kwongerereka Bururi-Ini
-
Eguity Bank Kuheana Mathomo Megie BengiBengi ya Equity niigukorwo ikihe arutwo aria yathomithirie kugerera mubango wa wings to fly,mieke ya ... Read More »
-
Urimi Wa Gutiriria Irio Mai Kugacirithio
-
President Gukindira John Mututho
-
Thirikari Ya Kenya Na Ya Mabururi Turiganitie Kugia Na Wuiguithanio
-
Ataaramu A Bomu Gwikinyia Westgate Mall


text:
KUUMA NGOTHI-INĨ
Mbaara Ĩrĩa Yaagarũrire Thĩ
Mĩaka 100 mĩhĩtũku, anake milioni nyingĩ nĩ maatigire indo na mĩciĩ yao magĩthiĩ mbaara-inĩ. Maarĩ na kĩyo kĩingĩ mũno gĩa kũrũĩrĩra mabũrũri mao. Mũthigari ũmwe wa Amerika warũire mbaara ya 1914 oigire ũũ: “Ndĩrakena mũno na ngacanjamũka ndeciria ũhoro wa matukũ marĩa mokĩte.”
Ĩndĩ, thutha mũtheri, gĩkeno kĩao gĩatuĩkire kĩrĩro. Gũtirĩ mũndũ weeciragia atĩ mbũtũ ĩyo nene ũguo ya thigari, ĩngĩarũire mwaka ũngĩ na ũngĩ kũu bũrũri-inĩ wa Belgium na Faranja. Mbaara ĩyo yeetirũo “Mbaara ĩrĩa Nene.” Ũmũthĩ ũyũ yũĩkaine ta Mbaara ya Mbere ya Thĩ.
Mbaara ya Mbere ya Thĩ yarĩ njũru mũno tondũ nĩ yoragire andũ aingĩ mũno. Kwĩrĩkanaga atĩ andũ ta milioni 10 nĩ maakuire, na angĩ milioni 20 makĩonja. Ũndũ ũngĩ waatũmire ĩĩhe mũno, nĩ mahĩtia marĩa meekirũo. Atongoria a Rũraya nĩ maaremirũo kũgirĩrĩria mbara ĩyo ndĩgathereme thĩ yothe. Ũndũ ũngĩ hihi waatũmire “Mbaara ĩrĩa Nene” ĩkorũo ĩrĩ ya mwanya, nĩ tondũ nĩ yaagarũrire maũndũ maingĩ mũno thĩinĩ wa thĩ. Moimĩrĩro mayo no matũhutagia nginya ũmũthĩ.
MAHĨTIA MARĨA MAATUTHŨRIRE MBAARA
Mahĩtia marĩa meekirũo nĩmo maatũmire Mbaara ya Mbere ya Thĩ ĩtuthũke. Ibuku rĩtagwo The Fall of the Dynasties—The Collapse of the Old Order 1905-1922 riugaga ũũ: Atongoria a Rũraya “nĩ gũthaaka maathakaga na mwaki, matekũmenya moimĩrĩro marĩa mbaara ĩyo ĩngĩareheire andũ thĩ yothe.”
Ciumia ciigana ũna thutha wa Archduke Ferdinand wa Austria kũũragwo, mabũrũri mothe manene ma Rũraya makĩingĩra mbaara-inĩ. Thutha ũcio mũtongoria ũmwe wa Njĩrĩmani orio ũrĩa yaambĩrĩirie, oigire ũũ: “Na arĩ korũo nĩ twuoĩ.”
Atongoria arĩa maatuire matua marĩa maatũmire mbaara ĩyo yambĩrĩrie, matiamenyaga moimĩrĩro mayo. No thutha wa kahinda thigari iria ciarĩ mbaara-inĩ nĩ ciamenyire atĩ gũtiarĩ gũtheke. Ikĩmenya atĩ atongoria a mabũrũri mao nĩ maacihĩngĩcĩte, atongoria a ndini magaciheenia, nao anene ao magaciendia. Na njĩra ĩrĩkũ?
Atongoria a bũrũri meeraga andũ atĩ mbaara ĩyo nĩ ĩngĩamareheire maũndũ mega. Mũtongoria ũmwe wa Njĩrĩmani oigire ũũ: “Tũrarũĩrĩra bũrũri witũ ũgaacĩre, na ũkorũo na thayũ na ũgitĩri.” Mũtongoria wa Amerika wetagwo Woodrow Wilson nake omagĩrĩria andũ akameeraga atĩ, “tũrenda thĩ ĩgĩe na ũgitĩri nĩ ũndũ wa demokrasia,” ciugo iria ciacokire kũgĩa igweta mũno. Andũ a Ngeretha nao meĩraga atĩ, ĩngĩarĩ “mbaara ya kũniina mbaara ciothe.” Maahĩtĩtie mũno!
Atongoria a ndini maanyitire mbaara mbaru na ngoro yao yothe. Ibuku rĩa The Columbia History of the World riugaga ũũ: “Atongoria a ndini maatigire kũrutana kiugo kĩa Ngai makĩambĩrĩria kũhunjia mbaara. Andũ othe maingĩra mbaara-inĩ ĩyo, handũ ha kũrehe thayũ, yaciarire rũmena rũnene mũno.” Atongoria acio handũ ha kũniina rũmena, nĩ kũrwakĩrĩria maarwakĩrĩirie. Ibuku rĩtagwo A History of Christianity riugaga ũũ: “Atongoria a ndini nĩ maaregire kũrũmia Ũkristiano, na handũ ha ũguo, magĩthuura kũnyita mabũrũri mao mbaru mbaara-inĩ. Aingĩ ao moonaga atĩ kũringana na Ũkristiano, ti ũũru mũndũ kũrũĩrĩra bũrũri wao. Thigari kuuma ndini ciothe cia Gĩkristiano ciekĩrirũo ngoro ciũrage thũ ciao na rĩĩtwa rĩa Ngai.”
Anene a mbũtũ maamerĩire ũhootani wa na ihenya, no tiguo gwathire. Mbũtũ iria ciarũaga, ciang’ethanĩire kwa ihinda iraya gũkĩra ũrĩa cieerĩgagĩrĩra. Mũthomi ũmwe wa historĩ oigire atĩ, ũndũ ũrĩa thigari icio ciacemanirie naguo, “kwahoteka nĩguo ũndũ ũrĩa mũritũ mũno mũndũ anacemania naguo wa kĩĩmwĩrĩ na wa kĩĩmeciria.” O na thutha wa thigari nyingĩ kũũragwo, anene a mbũtũ maathire o na mbere gũcihũrĩrĩria harĩa mbaara yaakoragwo ĩcacĩire. Nĩkĩo thigari nyingĩ ciambĩrĩirie kũregana na anene ao.
Hihi Mbaara ya Mbere ya Thĩ yaahutirie andũ na njĩra ĩrĩkũ? Mwandĩki ũmwe wa historĩ akĩgweta ciugo cia mũthigari ũmwe warĩ mbaara-inĩ ĩyo, oigire ũũ: “Mbaara ĩyo . . . yaathũkirie mĩtugo na meciria ma andũ.” Ma nĩ atĩ, thutha wa mbaara ĩyo, nĩ kũrĩ mothamaki mamwe maahukire. Mbaara ĩyo nĩyo yatuĩkire kĩambĩrĩria kĩa mbaara ingĩ njũru mũno cianarũwo karine-inĩ ĩyo ya 20. Nayo mĩgomo na ikundi cia ũregani ikĩingĩha kũndũ guothe.
Nĩkĩ gĩatũmire mbaara ĩyo ĩgarũre thĩ ũguo? Hihi mahĩtia marĩa meekirũo nomo maatũmire ĩrũwo? Macokio ma ciũria icio hihi harĩ ũndũ mangĩguũria wĩgiĩ mahinda mokĩte?


text:
AIDS
AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome) ni murimu uthukagia immune system. Mundu arinaguo nianyitagwo ni mirimu ingi na ihenya makiria.
Agurari
AIDS niyuragite makiria ya million 25 kuma mwaka wa 1981. Aids yamenyekire mwaka wa 5 June 1981. Andu million 38.6 makoragwo mari na HIV.
AIDS niyuragite andu million 3 na ti 570,000 ni ciana.
Uria murimu ugwatanagio[edit | edit source]
AIDS nigwatanagio riria mwana ekwonga nyina,na thakame, kimaimai(maimai) kiria kiumanaga njira ya uciari-ini pre-seminal fluid na mai maria maitagwo ni mundurume makuite mbegu. Murimu uyu niutambagio ni andu aria mendete kugwatana na thutha, gukoma na atumia kana sex ya kanua na thakame ina AIDS virus ihetwo mundu uria utari murwaru ona cindano iria ithecete mundu ari na AIDS. Ningi riria mutumia ari murwaru atari araciara kana agiciara kana mutumia akiongithia mwana.


text:
Hihi Inyuĩ Mũrĩ Akristiano?
Ĩĩ. Tũrĩ Akristiano nĩ ũndũ wa itũmi ici:
Nĩ twĩrutanagĩria mũno kũrũmĩrĩra ũrutani na mĩtugo ya Jesu Kristo.—1 Petero 2:21.
Twĩtĩkĩtie Jesu nĩwe njĩra ya kũhonokera, atĩ “
gũtirĩ rĩĩtwa rĩngĩ rĩanaheanwo gũkũ thĩ kũrĩ andũ rĩngĩagĩrĩra rĩa gũtũhonokia.”—Atũmwo 4:12.
Andũ maatuĩka Aira a Jehova mabatithagio thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesu.—Mathayo 28:18, 19.
Tũhoyaga thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesu.—Johana 15:16.
Twĩtĩkĩtie atĩ Jesu nĩwe Mũtwe, kana ũrĩa wamũrĩtwo gũkorũo arĩ mwathani wa mũndũrũme o wothe.—1 Akorintho 11:3.
O na kũrĩ ũguo, na njĩra cigana ũna itiganĩte, ithuĩ tũkoragwo tũrĩ ngũrani na ndini iria ingĩ ciĩtagwo cia Gĩkristiano. Kwa ngerekano, twĩtĩkĩtie Bibilia ĩrutanaga atĩ Jesu nĩ mũrũ wa Ngai, ti gĩcunjĩ kĩa Ũtatũ. (Mariko 12:29) Tũtiĩtĩkĩtie atĩ muoyo ndũkuaga, atĩ nĩ kũrĩ mũthingi wa Maandĩko wa kuuga Ngai nĩ agaacina andũ icua-inĩ rĩa tene na tene, kana atĩ arĩa matongoragia maũndũ ma kĩĩndini nĩ magĩrĩire gwĩtwo marĩĩtwa maramatũgĩrĩa gũkĩra andũ arĩa angĩ. —Kohelethu 9:5; Ezekieli 18:4; Mathayo 23:8-10.


text:
Hithitorĩ ya Kemu
Hithitorĩ ya Kemu
űgĩ wa kemu nĩ wa njĩrĩrie gűkűra műno rĩria andu aa ngiriki meciria űhoro wa űria kűgi hanĩka űgĩthia na mbere kũgania gacunjĩ ga kĩndű. Nĩ matuire atĩ no űkinye kanyamu kanini muno kari metire atomu ngatagigayikana rĩngĩ. Kűmenyekana kwa atomu ni kwahotithirie gűthondekwo gwa atomĩki thiori ĩria yatumĩrirwo gűthondeka periodic table.
ona gűtuika thutha űyű nĩ kumeyekanite atĩ nĩkurĩ tűnyamu tűnini kűrĩ atomu, űgĩ na mwĩciririe űyű wa ngiriki nĩ watethirie műno.


text:
Kemu
Kemu
Mathomo na ũtuĩria wa thayathi ũria atomu ciohanaga gũthondeka inyamũ na minyamũ.
Mĩthaiga kuohana (Chemical bonding)
Kwĩ mithemba ĩrĩ ya ciohi (bonds) cia kunyitithania atomu: ionic na Convalent.
Ciohi cia Ionic
ĩthondekagwo nĩ atomu yaneana erektroni ĩmwe kana makĩria kwĩ atomu ĩria ĩngĩ. Atomu ĩgĩneana erektroni nĩgiaga na caji ya pocitivu na igetwo ioni.
Atomu ĩria nyanegerwo erektroni ĩkagia na caji ya negativu na ĩtagwo ioni. Atomu ciĩna na caji pocitivu kana negativu nĩ igucanagia.
Ngerekano nĩ cumbĩ wa kũruga ũria ũkoragwo ũthondeketwo nĩ kiohi ionic kia ioni ya chlorine ina caji ya negativu na sodium ina caji ya pocitivu ciohanitio ni kiohi(bond) ionic.
Ciohi cia Convalent
Ciohi ici cithondekagwo nĩ oo atomu kũruta erektroni na kũgwatanira na atomu iria ĩngĩ. Ngerekano ya kinyamũ, kĩna kiohi kia mũthemba ũyũ nĩ Oxigen .
Oxigen ikoragwo na atomu igirĩ ciohanitio nĩ kiohi kia erektroni igĩrĩ iria ikoragwo gatagati ka atomu ici.
kiugo kĩngĩ kia erektroni
elektroni no ĩtwo na ritwa rĩngĩ enia , ritwa rĩumanĩte na ruheni. rĩtwa enia nĩrĩkonaine na mũtũrĩre wa mũndũ wa kawaida. Maritwa ta enia no matethĩrĩrie guthondeka maritwa merũ ma teknoroji ma gĩkũyũ.
Enia nirĩkonaine na marĩtwa henũki(photon) , njeneni na henia.
Metha Njokereri
Metha njokeriri nĩ metha ĩna mũtatara wa kũbanga inyamũ ciothe kũrĩ. Nĩ ĩhũthagia ũthomi wa Kemu. Metha ĩno ĩkoragwo na Bamili, ikundi na Njokereri ya iyamũ. Mitũgo ya inyamũ mubagĩrĩreini ũyũ nĩ ĩnyihaga mũno.
Honge nene cia Kemu ni: Organic chemistry Inorganic chemistry na Physical Chemistry


text:
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
Ĩĩ
Aca
Iyũkia ngathĩti cia ica ikuhĩ cia Mũrangĩri kana mabuku mangĩ monanĩtio haha kana ũmathomere Intaneti-inĩ.
NGATHĨTI
JULAĨ 2014 MŨRANGĨRI (RIUMA RĨA WĨRUTI)
MABUKU MANGĨ
Programu ya Kĩgomano kĩa Mũthenya Ũmwe kĩa 2014
Programu ya Kĩgomano kĩa Mũthiũrũko kĩa 2014
Gũthuthuria Maandĩko o Mũthenya--2014
Karatathi ga gwĩta andũ Kĩririkano 2014
Wĩgerekanie Na Wĩtĩkio Wao
Nĩ kĩĩ kĩngĩtũteithia kũgĩa na gĩkeno thĩinĩ wa famĩlĩ?
Nũũ kũna wathaga thĩ ĩno?
Mwana Ũrĩa Weitangire Gũcoka
'Thiagai na Wĩtĩkio, no ti na Kuona'
Ũgarũrũku ũmwe ũkũigua ũgĨthikĩrĩria wahota gŨkorũo utarĩ mabũkũ-inĩ marĩa macabe gwa kahinda gaka.
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
|


text:
Paradigm
Paradigm
Matemo
Űűgĩ űgayanagiyo na ikundi nene cia maűgĩ maria namo magaĩtwo tũkundi twa paradigms kana ciambīki. Maűgĩ nimo disciplines na Gĩthűngű. Mihango na iũndu ciroragwo kũringana na haria mũndũ arugamite na Mũrori ni agia na mbica ya meciriainĩ[1]. Mbica īno ya meciriainĩ īngīkorwo nī ya mũthingi na ingithondekwo na ītīkirike nī Komunīti ya atuaria nītwikaga Kiambīki. űű nĩ kwonania gĩ wa mathomo umanagia na kurora wega Mihango kana iũndu.
Ciambĩki itumagirwo guthondeka űűgĩ.
Űruka wa Ciambĩki
Ciambĩki nĩ koragwo na Űruka wa: 1.Iũndu iria Kiabiki gituaragia 2. megererio kana matanyo ma iũndu iria Kiabiki gituaragia 3. Mũrorere kana haria mũndũ arugamite
Űcenjia wa Ciambĩki
Ciambiki cia ugi ni cikaraga thutha wa kahinda kanene ciga cenjia.
Maritwa matũmangirwo Kwaria ũhoro wa Kiambĩki
Lecture nī regeca[], Conjecture no ĩtwo Kogeca, Coronarally no ĩtwo Koronarī, Hypothesis no ĩtwo hogererithia, postulate no ĩtwo -----, Lemma no ĩtwo Remma.
kugwete
1 Yolles , Űcenjia wa Ciambĩki cia ũtuĩria wa ndwarithia, Njaranda ya cybernetics na thithitemu 1998.


text:
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
Ĩĩ
Aca
Broshua na Mabuku ma Kwĩruta Bibilia
Wĩrute Bibilia kĩongo gwa kĩongo ũgĩteithĩrĩrio nĩ mabuku maya na broshua ici iria ũngĩiyũkia kuuma intaneti-inĩ.
Wĩgerekanie Na Wĩtĩkio Wao
Nĩ kĩĩ kĩngĩtũteithia kũgĩa na gĩkeno thĩinĩ wa famĩlĩ?
Nũũ kũna wathaga thĩ ĩno?
Njĩra ya Muoyo wa Tene na Tene Nĩũmĩonete?
Inĩrai Jehovah--Ciugo Theri (nyĩmbo 55)
Gũthuthuria Maandĩko o Mũthenya--2014
Programu ya Kĩgomano kĩa Mũthenya Ũmwe kĩa 2014
Programu ya Kĩgomano kĩa Mũthiũrũko kĩa 2014
Ũgarũrũku ũmwe ũkũigua ũgĨthikĩrĩria wahota gŨkorũo utarĩ mabũkũ-inĩ marĩa macabe gwa kahinda gaka.
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
|


text: Cabinet secretary wa barabara na uki Eng Michael Kamau nioritie akenya matige gutheremia muhuhu wigie tharikira ya wiki nai. Kamau augite gukoretwo na muhu ati imaramari ni irethagathaga gutharikira guku Nairobi, na ti ngeretha nii irutite mukana wa raiya ao guka guka guku bururini. Kamu augite ni araniirie na barothi wa geretha guku bururini na agekira mukonde ati gutiri undu ta ucio. Kuma na uguo nioritie muingi ukorwo na wuigirirki wa kugacirithia ugitiri na mangikorwio na undu owothe ungicungirira wagagu mahure riboti kuri borithi. Insert……….. KAMU RUMOUR. Ihindaini ororiu nake mwandiki mukaru ministryini ya ugitiri Mutea Iringo augite thirikari noiguthie na mbere na kuhurana na ikiundi citari njitikirie na akoria ikundi cia gutetera ihoto cia muingi itige kuingirira haro iyo.


text:
Oriri birigiceni ya kuhitana na itungati cia wikinai iria iratharikiire nyumba ya Westgate iraingira ikereka-ini ria muthia, ataaramu a bomu nimekinyitie nyumbaini iyo niguo gutigiririra nimatheria ugwati owothe nyumbaini iyo na kuria kurigiciirie. Ihinda-ini oriu nake minister wa maundu ma nanja ya bururi Amb.Amina Mohamed nierite nyumba imwe ya mohoro ya kimabururi, ati gatagati-ini ga itungati iria iratabanirie thariko iyo, igiri ni raiya a merika na umwe ni raiya wa ngeretha. No ona kuri ouguo niaugite mbutu cia ugitiri bururini niciihotorete kuhitana na imaramari cia wikinai nginya cihukio kaimana.
Ihinda-ini oriu athikabu a kanitha a gatoreki nimekinyitie thibitari-ini ya Agha Khan kung’etia aria marathaitirwo nguraro cia rithathi kurumirira thariko iyo ya Westgate.


text: Thirikari ya county ya Kiambu, inyitaniire na arigitani kuuma thibitari-ini ya Kenyatta, na arigitani a kuuma bururi-ini wa Spain, nimambiriirie guthinja andu aria maciaritwo na thina wa mutwe kuihura maai, thibitari-ini ya Kiambu. Urigitani ucio uria utari na marihi uguthii nambere nginyagia muthenya wa ruciu. Dagitari Peter Wanyoike, nioririe aciari aria mena ciana icio metikire gucitwara thibitari-ini iyo niguo mahote guteithika. Amwe a aria magunikire na utungata ucio aria aingi ni ciana, nimacokiirie madagitari acio ngatho makiuga mena mwihoko wa kuhona.


text:
Mĩcemanio iitũ ya kĩũngano
Menya ũhoro wa mĩcemanio iitũ. Menya mũcemanio ũrĩa ũrĩ hakuhĩ na harĩa ũrĩ.
Twĩkaga Mĩcemanio Itũ Atĩa?
Aira a Jehova macemanagia hamwe nĩ ũndũ wa gũthathaiya maita merĩ harĩ kiumia. (Ahibirania 10:24, 25) Andũ othe nĩ metĩkĩrĩtio gũthiĩ mĩcemanio ĩyo, kũrĩa tũthomaga Bibilia na tũkeruta ũrĩa tũngĩhũthĩra ũrutani wayo mũtũũrĩre-inĩ.
Icunjĩ nyingĩ cia tabarĩra ya mĩcemanio itũ ikoragwo irĩ ndeereti hamwe na athikĩrĩria, o ta ndeereti thĩinĩ wa kĩrathi. Mĩcemanio yarũkagwo na ĩgatirihwo na rwĩmbo na mahoya.
To mũhaka ũkorũo ũrĩ ũmwe wa Aira a Jehova nĩguo ũthiĩ mĩcemanio itũ. Tũnyitaga andũ othe ũgeni. Kũingĩra gũtirĩhagio. Gũtirĩ mbeca andũ metagio.
Kĩririkano gĩa Gĩkuũ kĩa Jesu
Rita rĩmwe o mwaka icigo-inĩ nyingĩ thĩinĩ wa thĩ yothe, nĩ tũririkanaga gĩkuũ kĩa Jesu.
Twĩkaga ũguo tũkĩrũmĩrĩra watho ũyũ Jesu aaheire arũmĩrĩri ake: “Ĩkagai ũũ nĩ getha mũndirikanage.” (Luka 22:19) Kĩririkano kĩrĩa kĩrũmĩrĩire gĩgeekwo Njumaine, Machi 26, 2013. Nĩ tũrakũnyita ũgeni mũcemanio-inĩ ũcio wa mwanya. O ta ũrĩa kũrĩ harĩ mĩcemanio ĩrĩa ĩngĩ itũ yothe, andũ othe nĩ metĩkĩrĩtio kũingĩra. Kũingĩra nĩ tũhũ na gũtirĩ mbeca ciĩtagio.


text:
Bayorojĩ
Baoyorojĩ
Nĩ thayathi ya mathomo ma mĩmera na nyamũ.
Baoyorojĩ nĩrĩ njira ya kũhe ido ĩria cia muoyo marĩtwa na kũcibanga. Njira ici cia kubanga na kuheana maritwa nĩ ikoretwo cigĩcenjia. Njira cia kĩrĩu cia njagia kũbanga na ibango cia Kingdom na domain[1]. Kingdom ni Ũthamaki, na Domain ni Gĩikaro.
Okĩ bango gĩkoragwo na nyamũ kana mĩmera ina maudu mahananine.
Dayagramu ino ihaa ina ciumbe cia bacteria, virus, fungi, mĩmera na nyamũ, .
Ciũmbe cia muoyo ithondeketwo ni uniti kana thithitemu cia gathĩ : Ciumbe, cĩaga, Tissue, Cero
References
1. Wikipedia, Biological Classification 2013, [1]


text:
-
Thibitari Ya Kiambu Kurigitana Hatari Marihi
Thirikari ya county ya Kiambu, inyitaniire na arigitani kuuma thibitari-ini ya Kenyatta, na arigitan...
-
Thirikari Kuuga Niikunina Ng’aragu Kaimana
Mwaka uyu thirikari iraigire keheri-ini muigana wa ciringi bilioni inya turuma ithatu cia guteithia ...
-
Mutungatiri Uria Urahobaniirio Agikenia Na Mutumia Wene Niamenyerete Kuiya Indo Ciene
Thutha wa mutungatiri umwe kuuma mwena wa Embu kuhobanirio muthenya wa iyo akihiuhiria na mutumia we...
-
Thibitari Ya Kiambu Kurigitana Hatari MarihiThirikari ya county ya Kiambu, inyitaniire na arigitani kuuma thibitari-ini ya Kenyatta, na arigitani a ... Read More »
-
Thirikari Kuuga Niikunina Ng’aragu Kaimana
-
Mutungatiri Uria Urahobaniirio Agikenia Na Mutumia Wene Niamenyerete Kuiya Indo Ciene
-
Aciari Kunyarira Ciana Ciao Mwena Wa Nyahururu
-
Igoti Ria ICC Kuurio Rinine Macira Ma Mutongoria Wa Bururi Na Munini Wake
-
President Gukindira John MututhoMutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta niakindirite John Mututho kwambiriria wira wa muikariri giti wa ruhonge ... Read More »
-
Thirikari Ya Kenya Na Ya Mabururi Turiganitie Kugia Na Wuiguithanio
-
Ataaramu A Bomu Gwikinyia Westgate Mall
-
Wendia Wa Macani Ma Kenya Pakistan
-
World Bank Kuhe Kenya Uteithio


text:
No thiku mugwanja itigarite kuri ngari cia matatu gukorwo ihingitie mawatho meru ma barabara.Mawatho maya ni mangari ciothe cia gukua muingi ikorwo cina SPY gadget ya guthima thibindi,kiama kia matatu gikorwo na makiria ma ngari mirongo itattu,o ngari ikoragwo na dereva wayo, dereva oo dereva akoragwo na certificate ya good conduct . Nakio kiama kia matatu kiria kiriendaga kuheo marua ... Read More »
News
Ndereti Ya Gutunya Mangavana Na Minister Bendera Kuhatukio
Ma-governor na aminister riu matiririrukagia bendera ngari-ini ciao, ta uria mamenyerete, thutha wa watho kuhitukitio ni bunge. Itua riu ni kurumirira watho uratengemanitio bunge-ini wa kugiria ma-governor na aminister kurirukagia bendera ngari-ini ciao. Igeria ria Majority Leader Adan Duale ria kwenda aminister maheywo bendera, niriringire ihiga thutha wa kuguithanio ni abunge. Abunge amwe mekuugaga, ona nio mabatie kurirukagia bendera tondu ... Read More »
Muthikabu Wa Ngeremani Kurugamio Wira
Pope Francis wa kanitha wa gatoreki thiini wa thi, nietikirite maruwa ma gutiga wira ma mutongoria wa kanitha ucio bururini wa njeremani, uria urugamitio wira agikuruhanio na muhuthirire muuru wa kigina. Muthikabu ucio wa mucii wa Limburg niwe Franz Peter Tebart Van, akuruhanitio na uhuthiri muuru wa makiria ma dollar mirioni 26 cia gwikira riri nyumba yake ya guikara. Muthikabu ... Read More »
Uhuru Kuhe Mukana Ekinai
Mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta niaugite waagi wa mawira hamwe na ukia bururi-ini, nicio icangiire na njira nene hari kuhotoma kwa ugitiri guku bururi-ini. Ekwaragia thingira-ini wa iregi kuria mekiraniire ngirimiti na ruhonge rwa Urumwe wa kimabururi, rwigie President niaheanire mukaana kuri aria megukorwo marugamirire mibango iyo ya uthii wa nambere akiuga uria ukuhuthira uuru kigina kiu, niwe ugacokia ciuria ciigie uhuthiri ... Read More »
Ungumania Kwongerereka Bururi-Ini
Kamiti ya kibururi ya kuhurana na ungumania EACC, niyaaniriire ati kwiina ugwati thiini wa counties guku bururini, kurumirira ungumania uria ucacite muno makiria. Murugamiriri wa kamiti ya EACC Prof Jane Onsongo augite nimakoretwo magiceerera county itiganite, kuria mahithuritie ati mawatho megie uheani wa kandarathi matirarumirirwo. Augite ni kieha kuona ungumania ukiuma thirikarini nene, na gutamburukio nginya mashinani. Kahinda-ini kau Onsongo ... Read More »
Mutongoria Wa Bururi Kurio Ndagekire Kirore Marriage Bill
Ngwataniro ya makanitha nimoretie mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta ndagekere kirore mutaratara wa watho wa kihiko uria urahetokirio ni bunge. Mwandiki mukaru wa nwatanero iyo niaugete ate kuhetokio kwa watho ucio ni arume aria me bunge nikuonania kinyararo kinene hari atumia bururine Ihindaini ororiu Karanja niaugete mutaratara ucio wa wathio ndurahutia kihiko gia kanitha ona mweke uria andu mahikanitie kinduire ... Read More »
Mutunga Kurio Ahoe Muhera
Mubunge wa Gatundu North Kigo Njenga niokiriire mucirithania munene Willy Mutunga thutha waake kwendekithia andu magathiaga kuri andu ago na araguri, gutuithania maciira maao handu ha guthii igoti-ini. Kigo niaugite uhoro wa andu guthii kwa ago, nimuhituke ni mahinda; na kiria Mutunga abatie kuhinyiriria ni andu guthiaga makanitha-ini, kuri athuuri a ituura, hamwe na njira ingi itekuhutania na ugo Read More »
Gwika Mogaruruku Gatiba Gutungio Uregani
O riri bunge irathii na mbere gwethana na njira cia gucenjia gatiba niguo kunyihia ngarama ya micaara, ngwataniro ya makanitha ni ireganite na ikinya o riothe ria gwika gatiba mogaruruku ihinda-ini riri. Kuhitukira mwandiki munene wa ngwataniro iyo Canon Peter Karanja, ni kuri na njira ingi nyingi mutongoria wa bururi angihuthira kunyihia ngarama ya micara ya aruti wira wa muingi. ... Read More »
Makanitha Kuria Ugitiri Kuma Kuri Thirikari
Ngwataniro ya makanitha bururini Ncck, niyuritie thirikari ikorwo ikihe ugitiri atongoria a makanitha maria mari hatika-ini ya gutharikirwo ni ekinai. Mwandiki munene wa kanju iyo Canon Peter Karanja, augite ona gutuika thirikari ni ikoretwo igitacukia makinya ma naihenya kuhurana na wikinai wa makanitha gutharikirwo, he bata atongoria a makanitha macio kuheo ugitiri wa mwanya. Ona kuhana o uguo kanju iyo ... Read More »
Andu 4 Gukua Tharikiroini Ya Kanitha Likoni
Namba ya etikia aria makuire tharikiraini iria itabanirio kanithaini mwena wa gicuwaini riu ikinyite 4. Andu angi makiria ya ikumi marathaitirwo thibitarini ngurani mari na nguraro njuru cia rithathi, thutha wa itoi cia wikinai kuhithukira kanitha wa Joy in Jesus mwena wa likoni. Uhoro makiria urauga itoi cigwithaite na micinga cihithukiire etikia acio mari igongonaini. na ciaitika kuhuririria rithathi irugamite ... Read More »


text:
Original Lyrics Here
(Sung in Gikuyu (Kikuyu))
Muturire uyu ni muritu ma Ngai baba
tondu kuri maundu meri itahotanagiria
gukenia Ngai na gukenia andu ndihotaga
na niguo andu meendire gukenio gukira Ngai
Chorus
korwo gwika wendo waku kwirutagwo ta ikinya
ingiraraga ngiiruta ikinya ndikanahitie
no ni kugia ndugu nawe na guguthingata
kaba ndugu yaku ngai ni iri na uumithio
ndanageria gwika wega na guthinga muno
nigetha ngenie Ngai na tuiguithanie na andu
matikenagio noguo moigaga ndi mwitei
ti itheru gukenia Ngai tikuo Gukenia andu
na ti itheru gutire ukenagia Ngai na andu
Yusufu onire kioneki akiira ariu a nyina
mamumenire na makimutuara thuguriine
nake ngai tondu maari ndugu akihingia kioneki
na tondu wa kwaga gwika uria mundu endaga
nigutumite ngie ndugu nene na munyumbi
na tondu………………………………………..?
nguria korwo ndatwika mwihia uunginjika atia


text:
Arutani anene a cukuru cia Secondary aria marongereire marihi ma bithi, nimarauna watho na gukiri uguo mabatie gutacukirio ikinya irumu ria kiwatho. Uhoro uyu ukinyaniirwo thutha wa mutongoria wa bururi, na munini wake gutabania mucemanio na atongoria a kanitha wa gatoreki na kanitha wa Anglican, oro hamwe na mwandiki munene ministry-ini ya githomo Dr. Belion Kipsang. Hindi ya giikaro kiu kiria gitabanirio thingira-ini wa iregi mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta, nioririe makanitha mathii nambere na kunyitanira na thirikari mworoto-ini wa kugaciria miikarire ya muingi.
Mutongoria wa kanitha gatoreki Cardinal John Njue na murunawe wa Anglican, Eliud Wabukala, nimoririe thirikari imurike marihi ma thukuru cia Secondary, makiuga arutwo amwe maiya kuremwo ni guthii nambere na mathomo mao, ni amu githomo nikigite ngoro makiria.
Arutani Anene Kurutirwo Mukana Niundu Wa Marihi Ma Iguru Ma Bithi
Arutani anene a cukuru cia Secondary aria marongereire marihi ma bithi, nimarauna watho na gukiri uguo mabatie gutacukirio ikinya irumu ria kiwatho. Uhoro uyu ukinyaniirwo thutha wa mutongoria wa bururi, na munini wake gutabania mucemanio na atongoria a kanitha wa gatoreki na kanitha wa Anglican, oro hamwe na mwandiki munene ministry-ini ya githomo Dr. Belion Kipsang. Hindi ya giikaro kiu kiria gitabanirio thingira-ini wa iregi mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta, nioririe makanitha mathii nambere na kunyitanira na thirikari mworoto-ini wa kugaciria miikarire ya muingi.


text:
South Abĩrika
South Abĩrika
Bururi wa Southern Abĩrika. Muciĩ mũnene wa South Abĩrika nĩ Johannesburg. Andu a mabururi ma kuthini mwa abirika metaga Johannesburg Jobegi. Nĩhakanĩte na mabururi ma: Bostwana, Zibabwe, Mozabique na Namibia.
Nĩ memba wa Gwatanĩro ya ucumi ya SADC.
Nĩ Bururi wĩ ũtonga muigi wa madini na Nĩgwo mĩthiu na mbere mũno Abirika yothe kĩ thayathi ucumi na tekinorojĩ.
Thiomi ciaragio Abĩrika ya Kuthini
Abĩrika ya Kuthini kwaragio thiomi: Githungu, isizulu, Siswati, Abĩrikana na ingi.


text:
Gĩgĩkũyũ
Matemo[edit | edit source]
Mũigana wa thiomi cia Abĩrika nĩ gĩcunjĩ kĩmwe gĩa ithatũ gĩa thiomi ciothe cia thĩ. Imwe cia cio ciaragio mabũrũri-inĩ maingĩ nĩ andũ milioni nyingĩ no nĩ iteanĩirio na igakomererio nĩ thiomi cia ageni kwambĩrĩria mĩaka ya 1900 kĩambĩrĩria-inĩ. Nĩ ũndũ rũthiomi nĩ ruo rũkuuaga mũtũũrĩre wa andũ mwanya, thiomi ng’eni itingĩhota gũkuua mũtũũrĩre wa andũ a Abĩrika. Ũhũthĩri wa thiomi ng’eni mathukuru-inĩ ũrutaga ciana kwaga kwĩyona ũrĩa kwagĩrĩire kana kwĩrora na maitho ma ageni eene thiomi icio ng’eni cihũthĩraga.
Nĩ gũkoretwo na mĩcemanio mĩingĩ ya kwarĩrĩria ũkũria wa thiomi cia Afrika na ũhũthĩri wa cio mathomo-inĩ, no maũndũ macio matirĩ mahinga. Thiomi cia Abĩrika itirakũranĩra na thĩ hamwe na sayanisi ta ũrĩa ciagĩrĩirũo nĩ ũndũ arĩa athomu kaingĩ matiandĩkaga maũgĩ mao na thiomi icio. Tondũ rũthiomi nĩ ikũmbĩ rĩa kĩririkano kĩa mũingĩ (Thiong'o, 1986) na nĩ gũkoretwo na ũteanĩria na wonoria wa ũgĩ kuma thiomi-inĩ cia Afrika hatarĩ gũciongerera ũgĩ mwerũ, mũicoi-nĩ Abĩrika ĩtigĩtwo na makũmbĩ iberi, tũkĩaria ma kana na ngerekano. Na tondũ ũgĩ ũrĩa woneka ndũcokagĩrĩra thiomi cia Abĩrika nĩ ũndũ nĩ iteanĩirio, gĩthomo kĩa Abĩrika gĩtirĩ irĩ kana irĩĩri cia bata. Ĩndĩ, o na kwĩ na ikwĩro ta icio, mũng’eng’ano wa gũkũria thiomi cia Afrika nĩ wambĩrĩirie na wĩra ũyũ wa bata no mũhaka ũrĩke tondũ gũtirĩ mũndũ ũngĩhota kũgirĩrĩria rĩciria kahinda ka rĩo ge gakinyu.
Kĩambĩrĩria[edit | edit source]
Abirika ĩ thiomi makĩria ma 2,000, iria arĩ gĩcunjĩ kĩmwe gĩa ithatũ gĩa thiomi ciothe cia thĩ. Thiomi imwe cia Abirika ta Gĩthwaĩri kwa mũhiano, kĩrĩa kĩaragio mabũrũriinĩ maingĩ ma Abirika ya Irathĩro na Abirika ya Gatagatĩ, ciaragio nĩ andũ makĩria ma mirioni 50.
O na thiomi icio ikiaragio nĩ andũ aingĩ ũguo, ti cio ithomithanagia mathukuruinĩ na o na itithomagwo mabũrũriinĩ maingĩ ma Abirika. Gĩtũmi kĩmwe gĩa thiomi ici kwaga gũthomithania kana gũthomwo mathukuruinĩ ma Abirika nĩ gũkomererio nĩ thiomi cia gĩkoronĩ kuma kĩambĩrĩria kĩa mĩaka ya 1900, na gĩtũmi kĩngĩ nĩ gũteanĩrio nĩ thirikari cia Abirika kuma cianyita “wĩyathi” kwambĩrĩria mũico wa mĩaka ya 1950. Nĩ guo tũmeye wega kĩrĩa gĩtũmaga thiomi cia Abirika iteanĩrio ũguo, no mũhaka tũikie maitho harĩ hithitũrĩ ya thiomi cia Abirika kuma hĩndĩ ya gĩkoronĩ.
Ciathĩrĩro[edit | edit source]
- Ngũgĩ wa Thiong'o, 1986. Decolonising the Mind: The Politics of Language in African Literature. (ISBN 0-435-08016-4)
- Muigwithania 2.0 - First Kikuyu Newspaper revived on the Internet


text: Thirikari niyaniriire gukaruguria mutaratara wa guthukira aria akuru kigina, igongona riria rigatongorio na President Uhuru Kenyatta muthi wa keri kiumia giukite kaunty-ini ya Murang’a. Minister wa leba na utungata kuri muingi Kazungu Kambi, augite kuma mubango ucio wambiriria mwaka-ini wa 2007, makiria ma andu 59,000 a ukuru wa makiria ma miaka 65 nimagunikite kuma icigo-ini ciothe cia bururi. Kambi augite muigana wa ciringi birioni ikumi na igiri nicio ikuhuthika, kuguna makiria ma andu 450,000 aria marithukagirwo ciringi ngiri igiri mweri. Thengia ya acio akuru, aria angi mekugunika na mutaratara ucio ni aria agumire ni mawathe ngurani, ciana cia ndigwa hamwe na aria ahinyiririku makiria.


text:
Video Thĩinĩ wa JW.ORG
Explore our online video library by topic. Watch or download Bible-based videos for families, teenagers, and children. Find informative videos about Jehovah’s Witnesses.
Wagĩrĩirũo kwĩruta Bibilia Nĩkĩ?
Bibilia nĩ Ĩteithĩtie andũ milioni nyingĩ thĩinĩ wa thĩ yothe kuona macokio ma ciũria nditũ ũtũũro-inĩ. Wee no wende gũkorũo ũrĩ ũmwe wao?
IGOMANO
Gĩcunjĩ kĩa Video: Riboti ya Igomano cia Kĩmabũrũri
Aira a Jehovah nĩ mekaga igomano cia mwanya kũndũ kũmwe thĩinĩ wa thĩ. Igua kĩrĩa gĩtũmaga andũ aingĩ makenere igomano icio.
CIŨRIA IRIA CIŨRAGIO KAINGĨ
Gĩcunjĩ kĩa Video: Kũrĩa Aira a Jehova Marutaga Mbeca
Wĩrorere ũrĩa ũteithio ũheanagwo na mĩhothi ĩhothagwo thĩ yothe.
IGOMANO
Gĩcunjĩ kĩa Video: Igomano cia o Mwaka cia Aira a Jehova
Menya kĩrĩa gĩtũmaga andũ milioni nyingĩ mathiĩ gĩthomo gĩkĩ kĩa mwanya.
CIŨRIA IRIA CIŨRAGIO KAINGĨ
Gĩcunjĩ kĩa video: Wĩra wa Kũhunjia Thĩinĩ wa Thĩ Yothe wa Aira a Jehova
See why billions of hours and hundreds of languages are involved.


text:
Thomas Edison
Thomas Edison
Mundu wa bururi wa US. Mũthungudi wa indo nyingi. ni Mũthungudi wa Ngirobu ya thitima ya mbere ya mũũkano.
Ũthungundi wake ni watumire agiye ngumo muno. umuthi atuaria a ũthungundi nginya nimatumarigira ritwa ria Edison taitoini ya artiko ciao. Ngerekena ni artiko itagwo "Kwĩruta gũtuwĩka Edison?".
Edison ni athungunda na njira ya kugeria guthunda indo nyingi ikuhaniririe[1] na niwe ithe wa uthungundi wa gukorwo na ricirie na guthunda ukihitagia maingi utegutigithiria. Edison niari na wendo na pacioni ya wira wake athungundaga atekurora riua kana nirithuire, kana kwina matũ ma kuhahura iguta.
Kũgwete
1. Kwĩruta gũtuwĩka Edison? Ũria ũmenyeri wa mundu mwene ũcenjagia ũhoteki wa ũgunduri mũtũrakania, Kĩũgano kĩa ndigir ya mũgo - Druid DIME 2010


text:
Robot
Robots
Robot nĩ macini ĩhana ta nyamu kwogũo no cĩtwo njĩkimu na ritwa rĩngi. Robot ni mũthemba wa macini cihotaga guthiĩ kuma handũ hamwe gūthiĩ handū hangĩ.
Robot itumagirwo iwanda mitamboinĩ ya ngũturari indo ta Komputa na ngari. Kwĩ robot mithemba itatu:
1. robot mekaniko - robot irutagwira wa kiudutho. 2. Robot njara -ikoragwo na komputa hangire na kwogũo ni irumagirira watho wa sofutiwea kuruta wira wayo 3. Robot ya ũguũki - robot ikoragwo na ũgĩ
Nĩ kũrĩ robot ciagũtũmirwo iwandaini na ingĩ cia mawĩra mangĩ ta cia kũhũra mũbira.
Mabururi marĩa matumagĩra robot mũno iwandainĩ nĩ Japan na United States.
Athondeki a robot makoragwo arĩ: Mekaniko injinia, Akururi(Designers) a sofutiwea na mekaniko. mbere ya sofutiwea cia robot ciandĩkwo ngorithimu (Algorithm) ni cikururagwo.
Ngerekano ya ngorithimu ya Robot
Ngorithimu ya kuruta wira obici irahota kuona.
1. Rora njira kana he kindu 2. okorũo he kindu okorũo ni mundu
a. oya mbica ya maitho make nokorũo matironeka oya mbica ya mutwe b. rora databasi mundu ucio nũũ na thoma rĩtwa rĩake.(nĩtũwe aretũo ngware) c. ũga "tareke munene ngware hĩtũke" d. Ngware ehera wĩhĩtũkire
3. okorũo kindu okorũo ti mundu, eheria kindu kiu.


text:
KĨRIRIKANO
Kĩririkano gĩa Gĩkuũ kĩa Jesu
Aira a Jehova nĩ marakũnyita ũgeni marĩ na gĩkeno ũgooka gũthikĩrĩria mĩario ĩgataarĩria bata wa gĩkuũ kĩa Jesu. Kĩririkano kĩu gĩgeekwo thĩinĩ wa thĩ yothe Ĩpuro 14, 2014.
CIŨRIA IRIA CIŨRAGIO KAINGĨ
Aira a Jehova Magaga Gũthiĩ Mbaara-inĩ Nĩkĩ?
JAira a Jehova nĩ moĩkaine thĩ yothe atĩ matithiaga mbaara-inĩ. Mwenya kĩrĩa kĩgiragia twage gũthiĩ mbaara-inĩ..
CIŨRIA IRIA CIŨRAGIO KAINGĨ
Hihi Aira a Jehova nĩ Mateithagia Arĩa Magũmĩirũo nĩ Icanjama?
Menya ũrĩa tũteithagia arĩa aitũ na angĩ rĩrĩa magũmĩirũo nĩ icanjama.
MĨCEMANIO
Mĩcemanio ya Kĩũngano ya Aira a Jehova
Menya kũrĩa tũcemanagĩria na ũrĩa tũthathayagia.
Ũhoro Wĩgiĩ
—Thĩ Yothe
239
—Mabũrũri marĩa Aira a Jehova Mathathayagĩria
7,965,954
—Aira a Jehova
9,254,963
—Arĩa Marutagwo Bibilia kwao Mũciĩ
19,241,252
—Arĩa maathire Kĩririkano gĩa gĩkuũ gĩa Kristo
113,823
—Ciũngano


text: Kaunti ya Kirinyaga yendagia machani kilo million imwe na nuthu ma ciringi billion 12.7 oo mwaka thiini wa bururi wa Pakistan. Chai ucio ni gicunji kia mirongo iri tu hari igana kia chai uria arimi a gicigo kiu makuragia. Governor wa kirinyaga Joseph Ndathi nierite ambassador wa Pakistan Rafluzzaman Siddiqui ati magoti ma iguru mari amarihagio arimi a chai ni mahinyiriria gikiro kiria iendagio bururi waoo akiuga kaunti iyo ina uhoti wa kwendia chai makiria. Ndathi uria uguchereirwo ni ambassador ucio thiini wa wabichi yake mwena wa Kutus, ni oritie ambassador ucio orie thirikari yake itikire kuguithia magoti macio niguo kwaga kuhinyiriria arimi.


text:
Japan
Japan
Bururi wa Asia. Mũciĩ mũnene wa Japan nĩ Tokyo. Japan nĩ bururi mũthiu na mbere na iganda na Teknoroji. ŬKũragwo wĩ bururi ũthiũrukĩrio nĩ iria wa macigĩrĩra.
Icigĩrĩra cia Japan
1. Main Land
2. Okinawa
Maria mahutĩtie bururi wa Japan
1. Iria rĩa South China
2. Iria rĩa Japan
Rũthiomi rwa Japanisi
Rũthiomi rwao rũgethanagio Konichwa (wĩ mwega) na mũndũ akanamĩrĩra, ũgacokia konichwa (dĩ mwega). Mandĩkaga na ndemwa mĩthemba ĩtatu na nĩcio: Kanji, Katakana na Hirogana.
Kanji nĩ ndemwa ngũrũ cia Kĩ China. Mũndũ no mũhaka erute ndemwa cia Kanji ta ngiri ĩnya agikiya yunibacĩtĩ.


text: Bodi ya arugamiriri anene a bengi ya thii World Bank ni mahitukia kigina gia ciringi billion 2.3 cia guteithia bururi wa Kenya kuhurana na ukiaa. Kigina kiu nigitanyitwo kwambiriria mutaratara uretwo National Social Safety Net Program. Mutaratara ucio utanyitwo kunyitithania mitaratara ingi ya githirikari na gucigacirithia niguo cituike cia kiguni kuri muingi wa bururi. Ningi kigina kiu nigitanyite kugacirithia miturire ya andu makiria ya million 3.3 aria magumiirwo ni ukiaa bururiiini gukinyiria mwaka wa 2017. Mitaratara imwe itano iria ikuingira thiiini wa mubango ucio ni hamwe na kiginagia ciana cia ndigwa na cia ngoriaii kia andu aria magumiirwo ni ngaragu nikio Hunger Safety Net Program, kia andu akuru Older Persons Cash Transfer, kigina gia kuguithia mathogora ma irio matauniiini nikio Urban Food Subsidy Cash Transferna kia andu aria mena mawathe ma gikiro kia iguru nikio Persons with Severe Disability Cash Transfer.Kigina kiu kiria gikuma International Development Association gikunengerwo bururi wa Kenya na matina ma miaka inna ota uria mitaratara mwanya iguthii nambere kuhingio.


text:
Wikimedia
Wikimedia
Wikimedia ni muthemba wa tekinoronji cia wiki. Wiki itumagirwo ni andu aingĩ kwandĩka űhoro. Ritwa wiki riűmĩte kwĩ wiki-wiki ritwa ritumagirwo Hawaii na rĩ manishaga na ĩhenya [1].
Wikimedia ikoragwo na wandiki wa mithemba miangi ta:
Wikimedia ni itumagira sofutiwea iria hingure Kihumo na nĩcio umobasi(databasi) ya mysql na ruthiomi rwa komputa script rwĩtagwo PHP.
Kugwete 1. Parker na Chao, Wiki ni muro wa guthomithia, Njaranda ya ugi, indo cia kwiruta cia kimaugĩ manja 7/3 .
Draft versionTamu cia gũtũmira wikipedia


text: Mworoto-ini wa kunyihanyihia muhatikano wa maciira magoti-ini, ruhonge rwa ucirithania rwina mubango wa guthondeka magoti ma matura-ini, maria marituithagia maciira maria manini hau hau. Hamwe na uguo, mwandiki munene wa ruhonge rwa ucirithania Anna Amandi augire ruhonge ruu ningi nirugutuma mawakiri county-ini ciothe, niguo guteithiriria akenya aria matangihota kuriha mawakiri. Ciegie file kuura oro uguo, Amandi augire ruhonge rwa ucirithania nirukugathika mitambo ya kiriu gutigirira maciira moothe nimatabariruo na njira ya utheri, kihooto na uuma.


text: Mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta niakindirite John Mututho kwambiriria wira wa muikariri giti wa ruhonge rwa kuhurana na uhuthiri wa ndawa cia kurebia rwa Nacada. President akindirite Mututho kugerera ngathiti ya thirikari. Mututho uria ni mubunge wa tene wa Naivasha, akindiritwo thutha wa kuhetukio ni bunge ya bururi. Abunge maikirie kura kuhitukia kwamurwo gwake kwa wuingi, onathengia wa kamiti ya ugitiri kuga ndagiriirwo kwamba kwamurwo ikiuga ari na maciira ma ngukumio mamugumiire. Ihinda-ini oriu Francis Maloy niamuritwo chancella wa university ya Jomo Kenyatta niyo JKUAT, na egutungata itina ria miaka itano.


text:
Bengi ya Equity niigukorwo ikihe arutwo aria yathomithirie kugerera mubango wa wings to fly,mieke ya guthomithio mawira megii bengi,mbere ya maingirite university.ningi Bengi iyo nihete arutwo mirongo itano na eri scholarship kana mieke ya guthomera university ini cia nja ya burur.Murugamirri munene wa bengi iyo Dr. James mwangi ,augite ciringi million 600 nicio ikuhuthika guthomithia arutwo acio, kugererra mutaratara uretwo ... Read More »
Business
Urimi Wa Gutiriria Irio Mai Kugacirithio
Ministry ya urimi na utegi wa thamaki ina mfango Wa kwandandura urimi wa irrigation kinya icigoini cia bunge.Felix Kosgey uria ni cabinet secretary wa urimi augite ng’aragu Kenya noihuranwo nayo angikorwo ogicigo kia bunge, nogikorwo na makiria ma ika 2,000 ciina urimi wa mai. Kosgey ongereire ati thirikali ina mufango wa guthodeka iganda niguo kunyihanyihia indo iria ciuma nja ... Read More »
President Gukindira John Mututho
Mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta niakindirite John Mututho kwambiriria wira wa muikariri giti wa ruhonge rwa kuhurana na uhuthiri wa ndawa cia kurebia rwa Nacada. President akindirite Mututho kugerera ngathiti ya thirikari. Mututho uria ni mubunge wa tene wa Naivasha, akindiritwo thutha wa kuhetukio ni bunge ya bururi. Abunge maikirie kura kuhitukia kwamurwo gwake kwa wuingi, onathengia wa kamiti ya ... Read More »
Thirikari Ya Kenya Na Ya Mabururi Turiganitie Kugia Na Wuiguithanio
Thirikari ya Kenya na mabururi turiganitie niirethugunda kugia na visa imwe iria irihuthikaga ni agendi mabururini matano ma ngwataniro ya Africa ya irathiro. Akiaria hindi ya kuhingura kigomano gia gatatu kia magical Kenya travel expo, mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta, augire ugendi ni gitugi kia bata makiria hari gukuria utonga wa bururi kumana na kigina kiria kiingiraga hamwe na gutura ... Read More »
Ataaramu A Bomu Gwikinyia Westgate Mall
Oriri birigiceni ya kuhitana na itungati cia wikinai iria iratharikiire nyumba ya Westgate iraingira ikereka-ini ria muthia, ataaramu a bomu nimekinyitie nyumbaini iyo niguo gutigiririra nimatheria ugwati owothe nyumbaini iyo na kuria kurigiciirie. Ihinda-ini oriu nake minister wa maundu ma nanja ya bururi Amb.Amina Mohamed nierite nyumba imwe ya mohoro ya kimabururi, ati gatagati-ini ga itungati iria iratabanirie thariko iyo, ... Read More »
Wendia Wa Macani Ma Kenya Pakistan
Kaunti ya Kirinyaga yendagia machani kilo million imwe na nuthu ma ciringi billion 12.7 oo mwaka thiini wa bururi wa Pakistan. Chai ucio ni gicunji kia mirongo iri tu hari igana kia chai uria arimi a gicigo kiu makuragia. Governor wa kirinyaga Joseph Ndathi nierite ambassador wa Pakistan Rafluzzaman Siddiqui ati magoti ma iguru mari amarihagio arimi a chai ni ... Read More »
World Bank Kuhe Kenya Uteithio
Bodi ya arugamiriri anene a bengi ya thii World Bank ni mahitukia kigina gia ciringi billion 2.3 cia guteithia bururi wa Kenya kuhurana na ukiaa. Kigina kiu nigitanyitwo kwambiriria mutaratara uretwo National Social Safety Net Program. Mutaratara ucio utanyitwo kunyitithania mitaratara ingi ya githirikari na gucigacirithia niguo cituike cia kiguni kuri muingi wa bururi. Ningi kigina kiu nigitanyite kugacirithia miturire ... Read More »
Move to oust Kiambu County Speaker turns chaotic
County representative a kiambu matigirie hanini kurumania mbaara ya mwiri, hindi ya kwaririria mutaratara wa kuruturura spika wa bunge iyo Nick Ndichu. Ona kuhana oro uguo, mutaratara ucio ni urugamirio ni munini wa spika Antony Macharia, thutha wa kuga namba ya kanjura acio ndiuma njiganu. Augire kuringana na watho niati hari county reps othe 92 a county ya Kiambu, no ... Read More »
Thitima Gutanywo Kugia Raithi
Kwa ihinda ria miaka 3 irooka, bill ya thitima iria urihaga wahota gukarihaga nuthu yayo. Akiruta kiraniro giki, minister wa energy Davis Chirchir, oigite ministry iyo nirathuthuria ihumo ingi cia mahinya ma kwirigirirwo, handu ha kwihokaga thitima ya kurutwo maai-ini. Akiaria hindi ya kwamukira uteithio wa ciringi billion 1.6 kuuma kuri thirikari ya Japan, Chirchir oigite kigina kiu gikuhuthika hari ... Read More »


text:
Ithomo rĩa 7
Ũthamaki wa Ngai nĩ Kĩĩ?
1. Ũthamaki wa Ngai nĩ kĩĩ?
Ũthamaki wa Ngai nĩ thirikari ya igũrũ. Ũgaacoka ithenya rĩa thirikari ici ingĩ na ũtũme wendi wa Ngai wĩkagwo igũrũ o na gũkũ thĩ. Ũhoro wĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai nĩ ũhoro mwega. Ica ikuhĩ Ũthamaki wa Ngai nĩ ũkaahingĩria andũ mabataro mao ma kwenda kũgĩa na thirikari njega. Nĩ ũgaatũma andũ othe thĩinĩ wa thĩ magĩe na ũrũmwe.
No mũhaka ũthamaki ũkorũo na mũthamaki. Jehova nĩ athuurĩte Mũriũ wake, Jesu Kristo, atuĩke Mũthamaki wa Ũthamaki Wake.
2. Nĩkĩ Jesu nĩwe Mũthamaki ũrĩa wagĩrĩire?
Mũriũ wa Ngai nĩwe Mũthamaki ũrĩa wagĩrĩire tondũ nĩ mũtugi, na ndaregeragia kĩhooto. (Johana 1:14) Ningĩ, arĩ na ũhoti wa kũigana gũteithia andũ tondũ agaathamakĩra thĩ arĩ igũrũ. Thutha wa kũriũkio, Jesu nĩ aambatire igũrũ na agĩikara thĩ mwena wa guoko kwa ũrĩo kwa Jehova. (Ahibirania 10:12, 13) Macũngĩrĩro-inĩ, Ngai nĩ aamũheire wathani akĩambĩrĩria gũthamaka.
3. Nĩa magaathamaka hamwe na Jesu?
Gĩkundi kĩa “arĩa matĩaine” na Ngai, kana arĩa atheru, nĩ magaathamaka hamwe na Jesu marĩ igũrũ. (Danieli 7:27) Atheru a mbere gũthuurũo nĩ atũmwo ehokeku a Jesu. Jehova akoretwo agĩthuura athuri na atumia ehokeku nginyagia mahinda-inĩ maya. O ta Jesu, mariũkagio marĩ na mĩĩrĩ ya kĩĩroho.
Nĩ andũ aigana magaathiĩ igũrũ? Jesu aametire ‘karũũru kanini.’ (Luka 12:32) Marigĩrĩrio-inĩ magaakorũo marĩ 144,000. Magaathamakaga na Jesu igũrũ rĩa thĩ.
4. Gwekĩkire atĩa rĩrĩa Jesu aambĩrĩirie gũthamaka?
Ũthamaki wa Ngai waambĩrĩirie gũthamaka mwaka-inĩ wa 1914. * Ikinya rĩa mbere rĩrĩa Jesu aatacũkirie atuĩka Mũthamaki nĩ kũharũrũkia Shaitani na ndaimono ciake gũkũ thĩ. Shaitani nĩ aagĩire na mathũgũta mũno na akĩambĩrĩria kũrehe mburuga thĩinĩ wa thĩ yothe. (Kũguũrĩrio 12:7-10, 12) Kuuma hĩndĩ ĩyo mĩnyamaro ya andũ nĩ yongererekete mũno. Mbaara, ng’aragu, ithingithia, na mĩrimũ, ciothe nĩ gĩcunjĩ gĩa “kĩmenyithia” kĩa atĩ ica ikuhĩ Ũthamaki nĩ ũkũiyũkia wathani wothe wa thĩ.
5. Ũthamaki wa Ngai ũrahingia maũndũ marĩkũ?
Kũgerera wĩra wa kũhunjia thĩinĩ wa thĩ yothe, Ũthamaki wa Ngai nĩ ũratũma kĩrĩndĩ kĩnene kĩa andũ moimĩte ndũrĩrĩ-inĩ ciothe magĩe na ũrũmwe. Andũ milioni nyingĩ ahooreri nĩ maratuĩka raiya a Jesu. Ũthamaki wa Ngai nĩ ũkaamagitĩra rĩrĩa ũkaananga mũtabarĩre ũyũ mũũru wa maũndũ thĩinĩ wa thĩ. Kwoguo arĩa othe mendaga kũgunĩka nĩ Ũthamaki wa Ngai magĩrĩirũo kwĩruta gũtuĩka raiya aathĩki a Jesu.
Ihinda-inĩ rĩa mĩaka 1,000 Ũthamaki ũcio nĩ ũkaahingia muoroto ũrĩa Ngai aarĩ naguo kĩambĩrĩria-inĩ harĩ andũ. Thĩ yothe ĩgaatuĩka paradiso. Macũngĩrĩro-inĩ, Jesu nĩ agaacokeria Ithe Ũthamaki. (1 Akorintho 15:24-26) Hihi nĩ harĩ mũndũ ũngĩhe ũhoro wa Ũthamaki wa Ngai?
^ kib. 12 Nĩgetha wone ũrĩa Bibilia yarathĩte ũhoro wa mwaka wa 1914, rora karatathi ka 215-218 ka ibuku rĩa Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna?