text:
Ũrĩa Ũngĩgaacĩrithia Kĩhiko gĩa Kerĩ
ŨRĨA FAMĨLĨ ĨNGĨGĨA NA GĨKENO
Ũrĩa Ũngĩgaacĩrithia Kĩhiko gĩa Kerĩ
HERMAN: * “Mũtumia wakwa wa mbere ũrĩa twaikaranĩtie mĩaka 34 oragirũo nĩ mũrimũ wa kansa. Rĩrĩa ndahikirie mũtumia wakwa wa kerĩ Linda, onaga ta hĩndĩ ciothe ndamũringithanagia na mũtumia wakwa wa mbere. Gũthũkia mũno, arata akwa kaingĩ maaganaga mũtumia ũcio wakwa wa mbere, na ũndũ ũcio nĩ warakaragia Linda.”
LINDA: “Rĩrĩa ndahikĩire Herman, ndonaga ta gũtarĩ hĩndĩ we na arĩa angĩ maakanyenda ta ũrĩa meendete mũtumia wake wa mbere. Mamwendete mũno, aarĩ mũhoreri, na aarĩ na mĩtugo mĩega. Rĩmwe nĩ ndĩyũragia kana mũthuri wakwa nĩ akaanyenda ta ũrĩa eendete mũtumia ũcio wake wa mbere.”
Linda nĩ gũtigana maatiganĩte na mũthuri wake wa mbere, na rĩu nĩ akenaga mũno gũkorũo mahikanĩtie na Herman. O na kũrĩ ũguo, o ta ũrĩa moigaga, kĩhiko gĩa kerĩ no gĩkorũo na moritũ mangĩ mataarĩ kĩhiko-inĩ kĩa mbere. *
Angĩkorũo ũrĩ kĩhiko-inĩ gĩa kerĩ-rĩ, hihi mawoni maku nĩ marĩkũ gũkĩerekera? Mũtumia wĩtagwo Tamara waahikire rĩngĩ mĩaka ĩtatũ thutha wa gũtigana na mũthuriwe, oigaga ũũ: “Mũndũ ahikania kana ahika rita rĩa mbere, harĩ ũndũ wa mwanya aiguaga ta kĩhiko kĩu gĩgũtũũra tene na tene. No mũndũ arĩ kĩhiko-inĩ gĩa kerĩ, no age kũigua ũguo tondũ nĩ akoragwo akĩmenya atĩ kĩhiko gĩake kĩa mbere nĩ kĩaharaganire.”
O na kũrĩ ũguo, andũ aingĩ arĩa marĩ thĩinĩ wa kĩhiko gĩa kerĩ nĩ magĩte na gĩkeno kĩnene na gĩa gũtũũra. Nĩ mahotete kũgaacĩrithia kĩhiko kĩao, o nawe no ũhote kũgaacĩrithia gĩaku. Ũngĩka ũguo atĩa? Ta wĩcirie ũhoro wa moritũ matatũ meyumĩragia kĩhiko-inĩ gĩa kerĩ na ũrĩa morutani ma Bibilia mangĩmũteithia kũhiũrania namo. *
ŨRITŨ WA 1: KŨRINGITHANAGIA KĨHIKO GĨAKU GĨA KERĨ NA KĨRĨA KĨA MBERE.
Ellen, ũrĩa ũikaraga bũrũri-inĩ wa Afrika ya Mũhuro oigaga ũũ: “Ti ũndũ mũhũthũ kũriganĩrũo nĩ maũndũ mamwe megiĩ kĩhiko gĩakwa kĩa mbere, makĩria rĩrĩa twaceera kũrĩa niĩ na mũthuri wakwa wa mbere twaceeraga tũrĩ rũtha. Rĩmwe nĩ ndĩĩkoraga ngĩringithania mũthuri wakwa na ũrĩa warĩ wakwa wa mbere.” Ningĩ, ũrĩa mũhikanĩtie nake angĩkorũo nĩ aarĩ kĩhiko-inĩ kĩngĩ, no ũtuurũo mũno angĩkorũo nĩ aikaraga akĩaragia ũhoro wĩgiĩ kĩhiko gĩake kĩa mbere.
ŨNDŨ ŨNGĨKA: Menya atĩ ti ũndũ mũhũthũ harĩ wee kana ũrĩa mũhikanĩtie nake kũriganĩrũo nĩ maũndũ mamwe megiĩ ihiko cianyu cia mbere, na makĩria angĩkorũo ciaikarire mĩaka ĩigana ũna. Andũ amwe o na nĩ moigaga atĩ maanekora magĩĩta arĩa mahikanĩtie nao marĩĩtwa ma arĩa maahikanĩtie nao mbere. Ũngĩka atĩa ũngĩĩkora ũndũ-inĩ ta ũcio? Bibilia ĩheanaga ũtaaro ũyũ: “O mũndũ nĩ ageragie gwĩciria ũrĩa ũngĩ.”—1 Petero 3:8, New Century Version.
Ndũkagirie ũrĩa mũhikanĩtie nake kũgweta ũndũ o wothe wĩgiĩ kĩhiko gĩake kĩa mbere. Angĩkorũo mũthuri kana mũtumia waku nĩ araigua akĩenda kwaria ũhoro wĩgiĩ ũrĩa maahikanĩtie nake mbere, mũthikĩrĩrie ũrĩ na ũcayanĩri. Ningĩ, ndũkahiũhe gũtua atĩ nĩ kũringithanio ũraringithanio na ũcio ũngĩ. Ian, ũrĩa wahikanirie rĩngĩ mĩaka 10 mĩhĩtũku oigire ũũ: “Mũtumia wakwa Kaitlyn, ndarĩ ona arĩ ũũru ngĩaria ũhoro wĩgiĩ ũrĩa warĩ mũtumia wakwa. Ithenya rĩa ũguo, onaga ũndũ ũcio ũrĩ njĩra ya kũmũteithia kũũmenya wega.” Ningĩ no wone atĩ kwarĩrĩria maũndũ ta macio no gũgũteithie kũgĩa na ũrata wa hakuhĩ na ũrĩa mũhikanĩtie nake.
Wĩrute kũrora ngumo njega na cia mwanya cia ũrĩa mũhikanĩtie nake rĩu. Nĩ ma atĩ, mũthuri kana mũtumia waku no akorũo atarĩ na ngumo kana ũhoti ta wa ũrĩa mwahikanĩtie nake mbere. Ĩndĩ no akorũo ena ũhoti na ngumo ingĩ njega. Nĩ ũndũ ũcio, ĩkĩra kĩhiko gĩaku hinya, na njĩra ya kũrora ngumo njega cia ũrĩa mũhikanĩtie nake, ‘ũtekũringithania wĩra waku na wa mũndũ ũngĩ.’ (Agalatia 6:4, The Holy Bible in Gĩkũyũ Language) Mũthuri wĩtagwo Edmond ũrĩa ũhikanĩtie rita rĩa kerĩ oigaga atĩ, “O ta ũrĩa ndũgũ igĩrĩ itakoragwo ihaanaine, no taguo ihiko igĩrĩ itakoragwo ihaanaine.”
Ũngĩgirĩrĩria atĩa maũndũ marĩa wendete megiĩ kĩhiko gĩa tene matigathũkie kĩhiko gĩaku? Jared oigaga ũũ: “Kũrĩ hĩndĩ ndataarĩirie mũtumia wakwa atĩ kĩhiko gĩakwa kĩa mbere kĩahanaga ta ibuku, twandĩkĩte na mũtumia wakwa wa mbere. Rĩmwe na rĩmwe no ndĩrĩhumbũrie ngarĩthoma rĩkandirikania maũndũ mega maitũ nake. No ndikoragwo ibuku-inĩ rĩu. Ithenya rĩa ũguo, ngenaga gũkorũo ibuku-inĩ riitũ rĩerũ rĩrĩa tũrandĩka na mũtumia wakwa.”
GERIA ŨŨ: Ũria ũrĩa mũhikanĩtie nake kana hihi nĩ aiguaga ũũru rĩrĩa ũraria ũhoro wa kĩhiko gĩaku kĩa mbere. Kũũranaga hĩndĩ ĩrĩa ũtagĩrĩire kwaria ũhoro wĩgiĩ kĩhiko gĩaku kĩa mbere.
ŨRITŨ WA 2: KŨGERIA KŨMENYANA NA ARATA ARĨA MATOAINE NA ŨRĨA MŨHIKANĨTIE NAKE.
Javier, ũrĩa wahikanirie mĩaka 6 thutha wa ndigano, oigire ũũ: “Kahinda kanini thutha wa kũhikania, mũtumia wakwa onaga ta arata amwe akwa maamũgeragia na makamũtuĩria.” Nake mũthuri wĩtagwo Leo ahiũranagia na ũndũ ngũrani. Oigaga ũũ: “Harĩ andũ amwe meeraga mũtumia wakwa ũrĩa meendete na maiguaga maagĩte ũrĩa warĩ mũthuri wake ndĩ hau ngĩiguaga.”
ŨNDŨ ŨNGĨKA: Geria kwĩĩkĩra iratũ-inĩ cia arata aku. Ian ũrĩa ũkũgwetetwo hau kabere oigire ũũ: “Ngwĩciria rĩmwe arata nĩ monaga arĩ ũndũ mũũru na magatuurũo nĩ kuona mũrata wao arĩ na mũndũ ũngĩ tiga ũrĩa maamenyerete.” Kwoguo ‘tuĩka mũcayanĩri, na wonagie andũ othe mĩtugo ya ũhoreri.’ (Tito 3:2) He arata na andũ a famĩlĩ yaku kahinda. Nĩ gũkorũo kĩhiko gĩaku nĩ gĩacenjia, o na arata aku no macenjie. Javier ũrĩa ũkũgwetetwo hau kabere oigire atĩ, o ũrĩa mahinda mathiangire, we na mũtumia wake nĩ maahotire gũcokia ũrata na arata ao a hau kabere. Aacokire akĩongerera ũũ: “No ningĩ nĩ tũgeragia kũgĩa na arata angĩ erũ, na ũndũ ũcio o naguo nĩ ũtũteithagia.”
Rĩrĩa ũrĩ hamwe na arata aku, wĩciragie ũhoro wa ũrĩa mũhikanĩtie nake. Kwa ngerekano, mũngĩambĩrĩria kwarĩrĩria ũhoro wĩgiĩ kĩhiko gĩaku gĩa tene, hũthĩra ũũgĩ na ũtaũku nĩguo ũrĩa mũhikanĩtie nake ndakeigue ta atagĩrĩire. Thimo ĩmwe ya Bibilia yugaga ũũ: “Mũndũ angĩaria ciugo atecirĩtie, ciugo icio no itihangie o ta rũhiũ. No mũndũ mũũgĩ nĩ amenyagĩrĩra maũndũ marĩa aragia. Ciugo ciake no ihonie kũu gũtiihangie.”—Thimo 12:18, Holy Bible—Easy-to-Read Version.
GERIA ŨŨ: Kũũranaga kũndũ kũrĩa mũngĩcemania na andũ, gũtangĩkwagĩrĩra wee kana ũrĩa mũhikanĩtie nake. Na mwarĩrĩrie o kabere njĩra ĩrĩa njega mũngĩcokia nayo ciũria ciĩgiĩ ihiko cianyu cia mbere.
ŨRITŨ WA 3: KWĨHOKA ŨRĨA MŨHIKANĨTIE NAKE TONDŨ ŨRĨA MWAHIKANĨTIE NAKE MBERE NDAARĨ MWĨHOKEKU.
Andrew, ũrĩa waatigirũo nĩ mũtumia wake oigire ũũ: “Nĩ ndetigagĩra mũno ndikae kũheneka rĩngĩ.” Thutha ũcio, akĩhikia Riley. Andrew aathire na mbere kuuga ũũ: “Nĩ ndeyũragia kaingĩ kana kũrĩ hĩndĩ ngakorũo ndĩ mwega ta mũthuri ũrĩa waahikĩtie Riley. O na ngetigĩra ndakone ta itamwagĩrĩire na andige ahikĩre mũndũ ũngĩ.”
ŨNDŨ ŨNGĨKA: Arĩrĩriai na ũrĩa mũhikanĩtie nake maũndũ marĩa maragũthĩnia. Bibilia yugaga ũũ: “Kũndũ gũtarĩagwo kĩrĩra, mathondeko makuo nĩ gũthata mathataga.” (Thimo 15:22) Kwaranĩria nĩ gwateithirie Andrew na Riley kwĩhokana. Andrew oigire ũũ: “Nĩ nderire Riley atĩ gũtirĩ hĩndĩ ngona ndigano ĩrĩ njĩra ya kũniina mathĩna, nake Riley akiuga o taguo. O kahora kahora, nĩ hotete kũmwĩhoka biũ.”
Angĩkorũo ũrĩa mũhikanĩtie nake nĩ aahenekete kĩhiko-inĩ kĩa mbere, ĩka o ũrĩa wothe ũngĩhota akwĩhoke. Kwa ngerekano, Michel na Sabine arĩa ihiko ciao cia mbere ciathirire na njĩra ya ndigano, maaiguithanĩirie atĩ o mũndũ nĩ arĩĩraga ũrĩa ũngĩ rĩrĩa aacemania na ũrĩa warĩ mũthuri kana mũtumia wake. Sabine oigaga ũũ: “Ũndũ ũcio nĩ ũtũmĩte twĩhokane.”—Aefeso 4:25.
GERIA ŨŨ: Ĩkĩra mĩhaka ya kwaranĩria na mũthuri kana mũtumia ũngĩ, ĩkorũo ũraranĩria nake na njĩra ya ĩmwe kwa ĩmwe, thimũ kana Intaneti.
Andũ aingĩ nĩ mahotete kũgaacĩrithia ihiko ciao cia kerĩ, o na gĩaku no kĩgaacĩre. Ningĩ-rĩ, rĩu no kũhoteke atĩ nĩ wĩũĩ wega gũkĩra rĩrĩa warĩ kĩhiko-inĩ kĩa mbere. Andrew ũrĩa ũkũgwetetwo hau kabere oigaga ũũ: “Nĩ ngenagĩra mũno kĩhiko gĩakwa na Riley. Thutha wa gũkorũo tũhikanĩtie mĩaka 13, nĩ tũthondekete ũrata wa hakuhĩ mũno ũrĩa tatangĩenda ũthire.” ▪
[Ũhoro wa magũrũ-inĩ]
^ kib. 3 Marĩĩtwa nĩ macenjetio.
^ kib. 5 Hatarĩ nganja, ũrĩa mũndũ aiguaga akuĩrũo kana ũrĩa aiguaga matigana na ũrĩa maahikanĩtie nake nĩ ngũrani. Gĩcunjĩ gĩkĩ kĩhaarĩirio gĩteithie andũ ta acio kũgaacĩrithia kĩhiko kĩao gĩa kerĩ.
^ kib. 7 Nĩguo wone ũhoro wĩgiĩ moritũ ma kũrera ciana cia ũrĩa warĩ mũthuri kana mũtumia waku, rora icunjĩ cia kĩrũmanĩrĩrio cia “Jinsi Familia za Kambo Zinavyoweza Kufanikiwa” ngathĩti-inĩ ya Amkeni! ya Ĩpuro 2012, ĩrĩa ĩcabĩtwo nĩ Aira a Jehova.
WĨYŨRIE . . .
▪ Hihi nĩ ngumo irĩkũ cia mwanya cia mũthuri kana mũtumia wakwa nyonaga irĩ cia bata?
▪ Tũngĩambĩrĩria kwaria ũhoro wa kĩhiko gĩakwa kĩa mbere-rĩ, ingĩka atĩa kuonia ũrĩa tũhikanĩtie nake nĩ ndĩmwendete na ngamũhe gĩtĩo?
[Mbica karatathi ka 8]
[Mbica karatathi ka 10]
Gĩai na maũndũ mũrĩririkanaga na mekũmũnyitithania
Wĩrute Makĩria
FAMĨLĨ YAKU NO ĨKORŨO NA GĨKENO
Korũo wĩ Mwĩhokeku Harĩ Ũrĩa Mũhikanĩtie Nake
Hihi wĩhokeku thĩinĩ wa kĩhiko no gwĩthema ũtharia tu?


c: text/html

text:
Njĩrĩmani
Njĩrĩmani
Bururi wa Rũraya. Njĩrĩmani ni Ngeremani. Cĩtĩ nene ya ngeremani ni Berlin. Thuutha wa haro ya keri ya thĩ, ngeremani nĩ nyagayaniro igitwika east na west Njĩrĩmani. Haro ya heho nyathira ngeremani ni nyayitanire na gutuika bururi umwe
Ũcuumi wa Njĩrĩmani
Njĩrĩmani ni ũcuumi uria munene muno thiini wa kotineti ya Rũraya. Ni ithondekaga ngari mithemba mingi.
Thitima cia niukrea
Ngeremani ni nyatigire kurutithia thitima cia niukrea thuutha wa githigithia kia Jaabani kiria ngithukirie Kirutithia kimwe kia thitima

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Cokerera Jehova
Jehova nĩ acaragia ng’ondu ciake iria ciũrĩte na nĩ arakũũria ũmũcokerere.
Marũa Kuuma Kũrĩ Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia
Marũa maya kuuma kũrĩ Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia mandĩkĩirũo ndungata cia Ngai iria ciumĩte rũũru-inĩ.
GĨCUNJĨ KĨA 1
“Iria Ciũrĩte Nĩngacicaria”
Hihi Jehova onaga ng’ondu yũrĩte ta ĩtangĩcoka?
GĨCUNJĨ GĨA 2
Mĩtangĩko—‘Tũhatĩkagwo na Njĩra Ciothe’
Ũngĩigua ũkuĩte ngoro tondũ ndũrahota gũtungatĩra Jehova ũrĩa wekaga hau kabere, harĩ ũndũ ũmwe ũngĩgũteithia kũgunĩka nĩ hinya wake.
GĨCUNJĨ GĨA 3
Marakara—Rĩrĩa Mũndũ ‘Ahĩtĩrio nĩ Ũrĩa Ũngĩ’
Nĩ harĩ motaaro matatũ ma Kĩĩmandĩko mangĩgũteithia rĩrĩa wahĩtĩrio nĩ mũrũ kana mwarĩ wa Ithe witũ.
GĨCUNJĨ GĨA 4
Thamiri ĩrĩ na Ũcuke—“Theria, Mahĩtia Makwa Maninũke”
Ũngĩhota atĩa kũgĩa na thamiri theru?
GĨCUNJĨ GĨA 5
Coka Harĩ “Mũrĩithi na Mũrori wa Mĩoyo Yanyu”
Ingĩambĩrĩria ha ingĩenda gũcokerera Jehova? Kĩũngano gĩkũnyamũkĩra atĩa?
Ũhoro wa Kũrĩkĩrĩria
Hihi nĩ ũririkanaga mahinda mega marĩa wakoragwo namo ũrĩ hamwe na andũ a Jehova?


text:
Abĩrika ya Kuthini
South Abĩrika
Bururi wa Southern Abĩrika. Muciĩ mũnene wa South Abĩrika nĩ Johannesburg. Andu a mabururi ma kuthini mwa abirika metaga Johannesburg Jobegi. Nĩhakanĩte na mabururi ma: Botswana, Zimbabwe, Mozabique na Namibia.
Nĩ memba wa Gwatanĩro ya ucumi ya SADC.
Nĩ Bururi wĩ ũtonga muigi wa madini na Nĩgwo mĩthiu na mbere mũno Abirika yothe kĩ thayathi ucumi na tekinorojĩ.
Thiomi ciaragio Abĩrika ya Kuthini[edit | edit source]
Abĩrika ya Kuthini kwaragio thiomi: Githungu, isizulu, Siswati, Abĩrikana na ingi.


text:
Nĩ a Mathiaga Igũrũ?
Macokio ma Bibilia
Ngai nĩwe ũthuuraga namba nini ya Akristiano ehokeku arĩa thutha wa gĩkuũ kĩao makaariũkio matũũre kũrĩa igũrũ. (1 Petero 1:3, 4) Thutha wao gũthuurũo no mũhaka mathiĩ na mbere gũtũũra kũringana na ithimi cia Gĩkristiano cia wĩtĩkio na mĩtugo nĩguo matikage kwagĩrĩra gũkaaheo igai rĩao kũrĩa igũrũ.
Arĩa magathiĩ igũrũ magathiĩ gwĩka atĩa?
Magatungata hamwe na Jesu marĩ athamaki na athĩnjĩri-Ngai kwa ihinda rĩa mĩaka 1,000. (Kũguũrĩrio 5:9, 10; 20:6) Magathondeka “igũrũ rĩerũ,” nĩrĩo thirikari ya igũrũ, ĩrĩa ĩgaathana igũrũ rĩa “thĩ njerũ,” nĩo andũ arĩa magaatũũra thĩ. Athani acio magaateithia harĩ gũcokeria andũ ũgima mũkinyanĩru wa mwĩrĩ, wa meciria, na wa kĩĩroho o ta ũrĩa Jehova aatanyĩte kĩambĩrĩria-inĩ.—Isaia 65:17; 2 Petero 3:13.
Nĩ aigana makariũkio mathiĩ igũrũ?
Bibilia yonanagia atĩ andũ 144,000 nĩ makariũkio magatũũre kũrĩa igũrũ. (Kũguũrĩrio 7:4) Kĩoneki-inĩ kĩrĩa kĩandĩkĩtwo thĩinĩ wa Kũguũrĩrio 14:1-3, mũtũmwo Johana onire “Gatũrũme arũgamĩte kĩrĩma-inĩ gĩa Zayuni, arĩ hamwe na andũ ngiri igana rĩa mĩrongo ĩna na inya”. Kĩoneki-inĩ kĩu “Gatũrũme” arũgamĩrĩire Jesu ũrĩa wariũkirio. (Johana 1:29; 1 Petero 1:19) ‘Kĩrĩma gĩa Zayuni’ kĩrũgamĩrĩire itemi inene rĩa Jesu hamwe na arĩa 144,000 arĩa magaathamaka hamwe nake kũrĩa igũrũ.
Arĩa “metĩtwo na magathurũo” nĩguo magaathana na Kristo Ũthamaki-inĩ ũcio, metagwo “karũũru kanini.” (Kũguũrĩrio 17:14; Luka 12:32) Ũguo nĩ kuonania atĩ namba yao nĩ nini ĩkĩringithanio na namba nene ya ng’ondu ciothe cia Jesu.
Mawoni mahĩtanu megiĩ arĩa mathiaga igũrũ
Mawoni mahĩtanu: Andũ othe ega mathiaga igũrũ.
Ũrĩa kũrĩ: Ngai nĩ eranĩire muoyo wa tene na tene gũkũ thĩ harĩ andũ aingĩ ega.
Jesu oigire atĩ “gũtirĩ mũndũ ũrĩ wambata igũrũ.” (Johana 3:13) Kwoguo Jesu onanirie atĩ andũ ega arĩa maakuĩte mbere yake ta Iburahimu, Musa, Ayubu, na Daudi matiathire igũrũ. (Atũmwo 2:29, 34) Handũ ha ũguo, maarĩ na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũkaariũkio matũũre gũkũ thĩ.
—Ayubu 14:13-15.
Iriũkĩro rĩa matu-inĩ rĩĩtagwo “kũriũka . . . kwa mbere.” (Kũguũrĩrio 20:6, The Bible in Gikũyũ) Ũguo nĩ kuonania atĩ nĩ gũgaakorũo na iriũkĩro rĩngĩ. Rĩgakorũo rĩrĩ rĩa gũkũ thĩ.
Bibilia ĩrutanaga atĩ rungu rwa Ũthamaki wa Ngai “gĩkuũ gĩtigacoka gũkorũo kuo rĩngĩ.” (Kũguũrĩrio 21:3, 4) No mũhaka gũkorũo kĩĩranĩro kĩu gĩkaahingio gũkũ thĩ, tondũ igũrũ gũtirĩ gwakorũo na gĩkuũ.
Mawoni mahĩtanu: Mũndũ nĩwe wĩthuuragĩra kana agatũũra kũrĩa igũrũ kana gũkũ thĩ.
Ũrĩa kũrĩ: Ngai nĩwe ũtuaga nĩ Akristiano arĩkũ ehokeku mekwamũkĩra “kĩheo gĩa gũthiĩ igũrũ.” (Afilipi 3:14) Merirĩria ma mũndũ kana wendi wake ticio itũmaga athuurwo.
Mawoni mahĩtanu: Kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũgaatũũra gũkũ thĩ nĩ gĩa kĩrathi gĩa thĩ na kĩheagwo o arĩa matagĩrĩire gũthiĩ igũrũ.
Ũrĩa kũrĩ: Ngai etaga arĩa makaamũkĩra kĩheo gĩa gũtũũra gũkũ thĩ “andũ akwa,” “andũ akwa arĩa athure,” na “rũciaro rũrathime nĩ Jehova.” (Isaia 65:21-23) Magaakorũo na mweke wa kũhingia muoroto wa Ngai ũrĩa aarĩ naguo kĩambĩrĩria-inĩ kwerekera andũ, wa gũtũũra tene na tene marĩ akinyanĩru thĩinĩ wa paradiso gũkũ thĩ.—Kĩambĩrĩria 1:28; Thaburi 115:16; Isaia 45:18.
Mawoni mahĩtanu: Namba 144,000, ĩyo ĩgwetetwo thĩinĩ wa Kũguũrĩrio nĩ ya mũhaano, ti ya biũ.
Ũrĩa kũrĩ: O na gũtuĩka ibuku rĩa Kũguũrĩrio nĩ rĩkoragwo na namba ihũthĩkaga na njĩra ya mũhaano, namba imwe rĩhũthagĩra nĩ cia biũ. Kwa ngerekano, ibuku rĩu nĩ rĩaragia ũhoro wa “marĩĩtwa ikũmi na merĩ ma atũmwo a Gatũrũme.” (Kũguũrĩrio 21:14) Rora wone ũira ũrĩa ũngĩtũma tuuge atĩ namba ĩyo 144,000 o nayo yagĩrĩirũo kuoywo ĩrĩ ya biũ.
Ibuku rĩa Kũguũrĩrio 7:4 riugaga “mũigana wa andũ arĩa maahũũrirũo mũhũũri [a gũgathiĩ gũtũũra igũrũ], maarĩ ngiri igana rĩa mĩrongo ĩna na inya.” Mĩhari ĩrĩa ĩkuhanĩrĩirie na mũhari ũcio, nĩ yonanĩtie ũhoro wa gĩkundi gĩa kerĩ ngũrani na kĩu, kĩrĩa gĩtĩtwo “kĩrĩndĩ kĩnene kĩa andũ, arĩa gũtarĩ mũndũ ũngĩahotire kũmatara.” Acio a “kĩrĩndĩ kĩnene” o nao nĩ marahonokio nĩ Ngai. (Kũguũrĩrio 7:9, 10) Angĩkorũo namba 144,000 nĩ ya mũhaano, ĩkĩonania gĩkundi kĩnene gĩtangĩtarĩka, hatingĩkorũo na ngũrani harĩ ikundi icio cierĩ. *
Makĩria ma ũguo, arĩa 144,000 mataarĩirio atĩ “maagũrirũo kuuma harĩ andũ matuĩke maciaro ma mbere.” (Kũguũrĩrio 14:4) Ciugo “maciaro ma mbere” ciaragĩrĩria gakundi kanini ka andũ mathuurĩtwo kuuma harĩ andũ angĩ. Irũgamĩrĩire na njĩra njega arĩa magaathamaka hamwe na Kristo kũrĩa igũrũ magĩthamakĩra mũigana ũtatarĩtwo wa raiya a gũkũ thĩ.
^ kĩb. 21 Ũndũ ũmwe na ũcio, Professor Robert L. Thomas aandĩkire ũũ akĩaria ũhoro wa namba ĩyo ĩgwetetwo thĩinĩ wa Kũguũrĩrio 7:4: “Nĩ namba ĩramenyeka mũigana wayo, ngũrani na namba ĩrĩa ĩtangĩmenyeka mũigana wayo ĩrĩa ĩrĩ thĩinĩ wa [Kũguũrĩrio] 7:9. Namba ĩyo ĩngĩoywo na njĩra ya mũhaano, gũtirĩ namba ĩngĩ thĩinĩ wa ibuku rĩu ĩngĩoywo ĩrĩ ya biũ.”
Wĩrute Makĩria
ŨHORO MWEGA KUUMA KŨRĨ NGAI!
Muoroto wa Ngai Harĩ Thĩ nĩ Ũrĩkũ?
Bibilia nĩ ĩtaarĩirie kĩrĩa gĩatũmire Ngai ombe thĩ, rĩrĩa mĩnyamaro ĩgaathira, na ũrĩa ũtũũro ũgaakorũo thĩinĩ wa thĩ njerũ.
MACOKIO MA CIŨRIA CIA BIBILIA
Ibuku rĩa Kũguũrĩrio—Rĩkoragwo na Ũhoro Ũrĩkũ?
Ibuku rĩu riugaga atĩ arĩ mekũrĩthoma, mataũkĩrũo, na mahũthĩre maũndũ macio nĩ megũkorũo na gĩkeno.
MACOKIO MA CIŨRIA CIA BIBILIA
Namba Thĩinĩ wa Bibilia Irũgamĩrĩire Kĩĩ? Kũragũra Ũhoro Wĩgiĩ Namba nĩ Gwĩtĩkĩrĩku nĩ Bibilia?
Ta wĩcirie ngerekano imwe cia namba irũgamĩrĩire kĩndũ thĩinĩ wa Bibilia, na wone ũrĩa ũndũ ũcio ũrĩ ngũrani na kũragũra ũhoro wĩgiĩ namba.


text:
Ũrĩa twagĩrĩirũo gwĩkĩra andũ ethĩ na andũ akũrũ (1, 2)
Kũrũmbũiya atumia a ndigwa (3-16)
Mũndũ gũteithagia andũ a nyũmba yake (8)
Tĩagai athuri arĩa merutanagĩria (17-25)
‘Ndibei nini nĩ ũndũ wa nda yaku’ (23)
5 Ndũkanakũũme mũthuri mũkũrũ. Handũ ha ũguo, mũthaithage ta arĩ thoguo, nao anake ta arĩ ariũ a nyũkwa,2 nao atumia akũrũ ta arĩ nyũkwa, nao airĩtu ta aarĩ a nyũkwa, ũrĩ na ũtheru wothe.3 Rũmbũyagia* atumia arĩa a ndigwa kũna.4 No mũtumia wa ndigwa angĩkorũo na ciana kana ciana cia ciana ciake, nĩ ciambe ciĩmenyerie wĩrutĩri Ngai o kwao mũciĩ, o na kũhe aciari na aciari a aciari a cio kĩrĩa kĩmagĩrĩire, tondũ ũndũ ũcio nĩ wa gwĩtĩkĩrĩka maitho-inĩ ma Ngai.5 Na rĩrĩ, mũtumia wa ndigwa kũna angĩkorũo atigĩtwo atarĩ kĩndũ, mwĩhoko wake ũkoragwo harĩ Ngai na athiaga na mbere gũthaithana na kũhoya ũtukũ na mũthenya.6 No ũrĩa ũrũmagĩrĩra merirĩria make ma ikeno nĩ mũkuũ o na arĩ muoyo.7 Kwoguo thiĩ na mbere kũmahe motaaro macio, nĩguo matigakorũo na ũcuke.8 Hatarĩ nganja mũndũ o wothe angĩkorũo ndateithagia andũ ao, na makĩria arĩa a nyũmba yake mwene, nĩ akaanĩte wĩtĩkio na nĩ mũru gũkĩra mũndũ ũtarĩ wĩtĩkio.9 Mũtumia wa ndigwa ũrĩa wagĩrĩire gũtarũo agĩrĩire gũkorũo atanyihĩirie ũkũrũ wa mĩaka mĩrongo ĩtandatũ, akorũo aarĩ mũtumia wa mũthuri ũmwe,10 ũrĩ na ngumo ya ciĩko njega, nĩ aarerire ciana ciake wega, aarĩ mũtugi, nĩ aathambagia arĩa aamũre magũrũ, nĩ aateithagia arĩa marathĩnĩka, na nĩ eerutagĩra wĩra-inĩ o wothe mwega.11 No rĩrĩ, ndũgatare atumia a ndigwa arĩa ethĩ, nĩ ũndũ rĩrĩa merirĩria mao ma ngomanio moka gatagatĩ kao na Kristo, nĩ mendaga kũhika.12 Na nĩ magaatuĩrũo nĩ gũkorũo nĩ matigĩte wĩtĩkio ũrĩa maarĩ naguo mbere.13 O hĩndĩ ĩyo magakũria mũtugo wa kwaga kũruta wĩra, makĩũrũraga kuuma nyũmba ĩmwe nginya ĩrĩa ĩngĩ; na to wĩra matarutaga, no ningĩ maheanaga mũcene, na makaingĩrĩra maũndũ ma andũ arĩa angĩ, makaaragia maũndũ matagĩrĩirũo kwaria.14 Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, ingĩenda atumia a ndigwa arĩa ethĩ mahike, magĩe ciana, marorage mĩciĩ yao, matikahe arĩa makararagia mweke wa gũtũcambia.15 O na amwe nĩ marĩkĩtie kũgarũrũka makarũmĩrĩra Shaitani.16 Mũtumia o wothe mwĩtĩkia angĩkorũo na atumia a mbarĩ ciao a ndigwa, nĩ amateithagie nĩguo kĩũngano gĩtikaritũhagĩrũo. Na hĩndĩ ĩyo kĩũngano no kĩhote gũteithia arĩa a ndigwa kũna.17 Athuri arĩa marũgamagĩrĩra maũndũ na njĩra njega nĩ magĩrĩire kũheagwo gĩtĩo kĩnene, na makĩria arĩa merutanagĩria kwaria na kũrutana ũhoro wa kiugo kĩa Ngai.18 Nĩ gũkorũo maandĩko moigĩte, “Ndũkanohe ndegwa kanua hĩndĩ ĩrĩa ĩkũranga ngano ĩkĩmĩhũũra,” ningĩ “Mũruti wĩra nĩ agĩrĩire mũcara wake.”19 Ndũkanetĩkĩre thitango igũrũ rĩa mũthuri wa kĩũngano o tiga hagĩire na ũira wa andũ erĩ kana atatũ.20 Andũ arĩa mamenyerete kwĩhia makanagie andũ othe marĩ ho, nĩguo ũndũ ũcio ũtuĩkage mũkaana harĩ acio angĩ.21 Ndagwatha mbere ya Ngai na Kristo Jesu na araika arĩa athuure atĩ ũrũmagĩrĩre motaaro macio ũtegũtua maũndũ ũtatuĩrĩtie kana ũrĩ na mũthutũkanio.22 Ndũkanahĩkĩke kũigĩrĩra mũndũ o na ũrĩkũ moko; o na kana ũnyitanĩre mehia-inĩ ma andũ angĩ; tũũra ũrĩ mũtheru.23 Ndũgacoke kũnyuaga o maĩ, no nyuaga ndibei nini nĩ ũndũ wa nda yaku na nĩ ũndũ wa ũrĩa ũrwaraga kaingĩ.24 Mehia ma andũ amwe nĩ mamenyekaga nĩ andũ othe, magatũma matuĩrũo, no ma andũ angĩ macokaga kũmenyeka thutha-inĩ.25 O ũndũ ũmwe na ũguo, ciĩko njega imenyekaga nĩ andũ othe na iria itamenyekete itingĩtũũra irĩ hithe.


text:
3 Mwaka-inĩ wa ikũmi na ĩtano wa ũthamaki wa Kaisari Tiberio, rĩrĩa Pontio Pilato aarĩ ngavana wa Judea, Herode* nĩwe waathanaga Galili, Filipu mũrũ wa ithe nĩwe waathanaga bũrũri wa Iturea na Tarakoniti, nake Lusania agathana Abilene,2 matukũ-inĩ ma mũthĩnjĩri-Ngai mũnene Anasi na ma Kaiafa, uuge wa Ngai nĩ wakinyĩire Johana mũrũ wa Zekaria arĩ werũ-inĩ.3 Nĩ ũndũ ũcio agĩthiĩ bũrũri-inĩ wothe ũrĩa wathiũrũrũkĩirie Jorodani, akĩhunjagia atĩ andũ mabatithio ĩrĩ njĩra ya kuonania kwĩrira nĩguo moherũo mehia,4 o ta ũrĩa handĩkĩtwo ibuku-inĩ rĩa mũnabii Isaia: “Harĩ mũgambo wa mũndũ ũraanĩrĩra werũ-inĩ akoiga: ‘Haarĩriai njĩra ya Jehova!* Rũngai barabara ciake.5 Mĩkuru yothe no mũhaka ĩthikwo na irĩma ciothe na ithũngũri ciaraganio; ithioro ituĩke njĩra nũngarũ, nacio njĩra iria itarĩ nyoroku inyoroke;6 na andũ othe nĩ makeyonera ũrĩa Ngai ahonokanagia.’”7 Nĩ ũndũ ũcio, akĩambĩrĩria kwĩra kĩrĩndĩ kĩrĩa gĩokĩte kũbatithio nĩwe: “Inyuĩ njiarũa cia nyoka irĩ thumu, nũ ũmwĩrĩte atĩ no mũũrĩre marakara marĩa maroka?8 Nĩ ũndũ ũcio, ciarai maciaro maronania atĩ nĩ mwĩrirĩte. Mũtikeĩre atĩrĩ, ‘Ithuĩ tũrĩ ciana cia Iburahimu.’ Tondũ ngũmwĩra atĩ Ngai no ahote gũtũma Iburahimu agĩe na ciana kuuma mahiga-inĩ maya.9 Ti itherũ, ithanwa nĩ rĩigĩtwo gĩtina-inĩ kĩa mũtĩ. Kwoguo mũtĩ ũrĩa wothe ũtaciaraga maciaro mega nĩ ũgũtemwo na ũikio mwaki-inĩ.”10 Nakĩo kĩrĩndĩ kĩamũũragia atĩrĩ: “Twagĩrĩirũo nĩ gwĩka atĩa?”11 Nake agagĩcokeria: “Mũndũ ũrĩa ũrĩ na nguo igĩrĩ nĩ agaĩre ũrĩa ũtarĩ, na ũrĩa ũrĩ na kĩndũ gĩa kũrĩa eke o taguo.”12 O na etia a mbeca cia igooti magĩũka kũbatithio, na makĩmũũria atĩrĩ: “Mũrutani, twagĩrĩirũo nĩ gwĩka atĩa?”13 Nake akĩmeera: “Mũtigetagie mbeca ikĩrĩte iria ituĩtwo cia igooti.”14 Nacio thigari ikĩmũũria: “Twagĩrĩirũo nĩ gwĩka atĩa?” Nake agĩcicokeria atĩrĩ: “Mũtikanatunye mũndũ kĩndũ kana mũthitange mũndũ na ũira wa maheeni, no mũiganagwo nĩ mũcara wanyu.”15 Na rĩrĩ, tondũ andũ othe nĩ maatanyaga na makeyũria ũũ ngoro-inĩ ciao ũhoro wĩgiĩ Johana, “To gũkorũo ũyũ nĩwe Kristo?”16 Johana akĩmacokeria othe akĩmeera atĩrĩ: “Niĩ ndĩmũbatithagia na maĩ, no ũrĩa ũroka nĩ mũnene kũngĩra, na ndirĩ mwagĩrĩru wa kuohora ndigi cia iratũ ciake. Ũcio akaamũbatithagia na roho mũtheru na mwaki.17 Gĩtarũrũ gĩake gĩa kũhuuha nĩ akĩnyitĩte , nĩguo atherie biũ kĩhuuhĩro gĩake na acokanĩrĩrie ngano thĩinĩ wa ikũmbĩ rĩake, no mahuti nĩ gũcina akaamacina na mwaki ũrĩa ũtangĩhoreka.”18 Ningĩ akĩruta andũ maũndũ mangĩ maingĩ ma kũmekĩra hinya na agĩthiĩ na mbere kũmahunjĩria ũhoro ũrĩa mwega.19 No Johana nĩ aakaanagia Herode ũrĩa waathanaga Galili ũhoro wĩgiĩ Herodia, mũtumia wa mũrũ wa ithe, na wĩgiĩ maũndũ mothe moru marĩa Herode eekĩte.20 Nĩ ũndũ ũcio, Herode agĩka ũndũ ũngĩ mũru: akĩhingĩra Johana njera.21 Na rĩrĩ, andũ othe marĩkia kũbatithio, Jesu o nake akĩbatithio. Na rĩrĩa aahoyaga-rĩ, igũrũ rĩkĩhingũka,22 na roho mũtheru ũgĩikũrũka igũrũ rĩake ũhaana ta ndutura, na mũgambo ũkiuma igũrũ ũkiuga atĩrĩ: “Wee nĩwe Mũrũ wakwa, ũrĩa nyendete mũno; nĩ ngwĩtĩkĩrĩte.”23 Rĩrĩa Jesu aambĩrĩirie wĩra wake, aarĩ wa mĩaka ta mĩrongo ĩtatũ, na ta ũrĩa andũ aingĩ meciragia,aarĩ mũrũ wa Jusufu,mũrũ wa Heli,24 mũrũ wa Mathati,mũrũ wa Lawii,mũrũ wa Meliki,mũrũ wa Janai,mũrũ wa Jusufu,25 mũrũ wa Matathia,mũrũ wa Amosi,mũrũ wa Nahumu,mũrũ wa Esili,mũrũ wa Nagai,26 mũrũ wa Maathi,mũrũ wa Matathia,mũrũ wa Semeini,mũrũ wa Joseki,mũrũ wa Joda,27 mũrũ wa Joanani,mũrũ wa Resa,mũrũ wa Zerubabeli,mũrũ wa Shealitieli,mũrũ wa Neri,28 mũrũ wa Meliki,mũrũ wa Adi,mũrũ wa Kosamu,mũrũ wa Elimadami,mũrũ wa Eri,29 mũrũ wa Jesu,mũrũ wa Eliezeri,mũrũ wa Jorimu,mũrũ wa Mathati,mũrũ wa Lawii,30 mũrũ wa Simeoni,mũrũ wa Judasi,mũrũ wa Jusufu,mũrũ wa Jonamu,mũrũ wa Eliakimi,31 mũrũ wa Melea,mũrũ wa Mena,mũrũ wa Matatha,mũrũ wa Nathani,mũrũ wa Daudi,32 mũrũ wa Jesii,mũrũ wa Obedi,mũrũ wa Boazu,mũrũ wa Salimoni,mũrũ wa Nahashoni,33 mũrũ wa Aminadabu,mũrũ wa Aruni,mũrũ wa Hezironi,mũrũ wa Perezu,mũrũ wa Juda,34 mũrũ wa Jakubu,mũrũ wa Isaaka,mũrũ wa Iburahimu,mũrũ wa Tera,mũrũ wa Nahori,35 mũrũ wa Serugu,mũrũ wa Reu,mũrũ wa Pelegi,mũrũ wa Eberi,mũrũ wa Shela,36 mũrũ wa Kainani,mũrũ wa Aripakishadi,mũrũ wa Shemu,mũrũ wa Nuhu,mũrũ wa Lameki,37 mũrũ wa Methusela,mũrũ wa Enoko,mũrũ wa Jaredi,mũrũ wa Mahalaleli,mũrũ wa Kainani,38 mũrũ wa Enosi,mũrũ wa Sethi,mũrũ wa Adamu,mũrũ wa Ngai.
Tũũhoro twa magũrũ-inĩ
^ Ũguo nĩ kuuga, Herode Antipasi. Rora Ũthathaũri wa Ciugo.


text:
KĨTHOOMO KĨA MBERE
Mũrungu Nũũ?
1, 2. Nĩ biũria birĩkũ kaingĩ antũ baciũragia?
AANA nĩbooragia biũria bibiingĩ. Womba kũbataarĩria ũntũ bũna, ĩndĩ kaingĩ booragia, ‘Nĩkĩ?’ Na wageria kũbaa ĩcookio, boomba gũkũũria, ‘Ĩndĩ nĩkĩ?’
2 Twĩthĩrwe tũrĩ aana, kana antũ agima, twinthe nĩtwĩthagĩrwa na biũria. Twomba gũciũria nĩmbi tũkaarĩa, tũgeekĩra, kana tũkagũra. Kana twomba kwĩthĩrwa na biũria bia bata biegiĩ ũtũũro na ĩgiita rĩĩjĩte. Ĩndĩ rĩrĩa twaga macookio jagũtũma tũng’anĩrwa ja biũria bibi, no tũtige gũcwaa macookio.
3. Nĩkĩ antũ babaingĩ bathũgaanagia batĩũmba kwona macookio ja biũria biao bia bata?
3 Bibiria-rĩ, nĩĩthagĩrwa na macookio ja biũria bia bata birĩa tũũragia? Antũ bamwe boomba kũthũgaania ĩrĩ na jo, ĩndĩ boonaga Bibiria nĩ ĩnjũmũ mono gũciũra. Boomba kũthũgaania nĩ aritani kana atongeeria ba ndini akĩ bena macookio. Na bangĩ nĩbakĩraga gwĩtĩkĩĩria batĩkũmenya macookio kenda batĩkathawe. Ũrĩona atĩa?
4, 5. Nĩ biũria birĩkũ bia bata wĩna bio? Nĩkĩ ũbuĩri gwĩta na mbere gũcwaa macookio?
4 Kwombĩka nũkwenda kũmenya macookio ja biũria ta: Nĩkĩ ndĩĩ mwoyo? Ndakua nĩkũ ngeeta? Mũrungu akari atĩa? Mwarimũ ũrĩa wijĩkene mono Jesũ Kristũ, aaugĩre tweta na mbere kũromba tũkaewa, tweta na mbere gũcwaa tũkoona, na tweta na mbere kũringaringa, tũkarugũrĩrwa. (Mathayo 7:7) Ũkaanoga mwanka rĩrĩa ũkoona macookio jarĩa ũũmba kwĩrĩgĩĩra.
5 Nĩ mma weta na mbere gũcwaa macookio, ũkajoona Bibiriene. (Njuno 2:1-5) Macookio jau tĩ jamarito gũciũkĩrwa nĩjo. Jarĩa ũkairitana jagakwaa ũtũũro bwĩna kũgwĩrua nkũrũki nandĩ, na wĩrĩgĩĩro bũbwega mono bwa ĩgiita rĩĩjĩte. Ka twarĩĩrie kĩũria kĩmwe gĩcumbũrĩte antũ babaingĩ.
MŨRUNGU-RĨ, NATŨMAKAGĨRA?
6. Nĩkĩ antũ bamwe bathũgaanagia Mũrungu atĩmakagĩra kũthangĩka kwao?
6 Antũ babaingĩ bathũgaanagia Mũrungu atĩtũmakagĩra. Boonaga kethĩra Mũrungu natũmakagĩra kamma, nthĩgũrũ ĩrĩngĩĩthĩrwa ĩrĩ mwanya mono na ũrĩa ĩkari. Nĩtũkwona ndwaa, rũmena, na mĩthangĩko kunthe. Antũ nĩ baajagua, bakathangĩka, na bagakua. Bamwe baiciũragia, ‘Kethĩra Mũrungu natũmakagĩra-rĩ, nĩkĩ atĩthiragia kũthangĩka kũũ kunthe?’
7. (a) Atongeeria ba ndini baritanĩte antũ atĩa Mũrungu atĩ kĩao? (b) Nĩkĩ tũũmba gwĩtĩkia Mũrungu tĩwe ũtũmaga mantũ jamaaĩ jakarĩka?
7 Atongeeria ba ndini rĩmwe batũmaga antũ bathũgaania Mũrungu atĩ kĩao. Ũntũ bũthũũku bwakarĩka, baugaga nĩ wendi bwa Mũrungu. Baugaga nĩu arendete gũkarĩka. Rĩrĩa baugaga ũu, bethagĩrwa kamma bakiuga Mũrungu nĩwe ũtũmaga gũkarĩka ũu. Ĩndĩ Bibiria ĩritanaga Mũrungu tĩwe kaumo ka ũthũũku kinya aniini. Jakubu 1:13 ĩtwĩraga Mũrungu atĩgeragia muntũ na ũthũũku. Yugaga: “Muntu kinya uriku riria agerua natige kuuga atiri, Ni Murungu wangeria; tontu Murungu atiumba kugerua ni uthuuku, na ningi wengwa atiumba kugeria muntu kinya uriku.” Kũu nĩ kuuga, kinya kethĩra Mũrungu atĩrigĩĩrĩtie mantũ jamaaĩ jatĩgakarĩke, tĩwe kinya aniini ũtũmaga jakarĩka. (Thooma Ayubu 34:10-12.) Tiga twone ngerekano.
8, 9. Nĩkĩ gũtĩagĩrĩte kuuga Mũrungu nĩwe ũtũretagĩra mathĩĩna? Ejana ngerekano.
8 Thũgaanĩria mũtaana ũmwĩthĩ ũgũkara nja na aciari baawe. Ĩthe amwendete mono na namũritanĩte gũtua matua bwega. Mũtaana ũu akarema ĩthe, na akeebera nja. Akathithia mantũ jamathũũku, na agatonya thĩĩnene. Womba kuuga ĩthe nĩwe watũma mantũ jau jakarĩka nĩũntũ ataamũrigĩrĩĩrie kwebera nja? Arĩ ũtiuga ũu! (Luka 15:11-13) O ta baaba ũu, Mũrungu ataarigĩrĩĩrie antũ rĩrĩa baathuurĩre kũrema na kũthithia jamaaĩ. Kwou ũntũ bũthũũku bũgakarĩka, tũbuĩri kũriikana Mũrungu tĩwe ũtũmĩte bũkarĩka. Gũtĩagĩrĩte kuuga nĩ wendi bwa Mũrungu mantũ jamathũũku jakarĩka.
9 Kwĩna gĩtũmi gĩkĩega mono Mũrungu atĩjũkĩtie ĩtagaaria mwanka nandĩ rĩa kũrigĩĩria mantũ jamaaĩ jakarĩka. Kĩthoomone kĩa 11, ũkairitana ũrĩa Bibiria yugaga ũntũne bũu. Ĩndĩ ĩtĩkia Mũrungu natwendete na tĩwe ũtũmaga twona mathĩĩna. Ũmma nĩ atĩ, Nĩwe wenka ũũmba kũjathiria.
10. Nĩkĩ tũũmba gwĩtĩkia Mũrungu akathiria ũthũũku bunthe bũrĩa bũthithĩtue nĩ antũ babaaĩ?
10 Mũrungu nĩ ũmũtheru. (Isaya 6:3) Bũrĩa bunthe athithagia nĩ bũũkembu, bũũtheru, na bũbwega. Kwou no tũmwĩrĩgĩĩre. Antũ batĩkari ũu. Rĩmwe na rĩmwe nĩbathithagia mantũ jamaaĩ. Na kinya mũtongeeria ũrĩa mwĩtĩkĩkua buru waathanine, atĩ inya ya kũthiria ũthũũku bũrĩa bunthe bũthithĩtue nĩ antũ babaaĩ. Gũtĩwe ũrĩ inya ĩnene ta ya Mũrungu. We oomba na akathiria wĩnyangia bunthe bũrĩa bũthithĩtue nĩ antũ babaaĩ. Akeebia ũthũũku bunthe kenya na kenya.
NĨATĨA MŨRUNGU AIGAGUA RĨRĨA ANTŨ BAKŨTHANGĨKA?
11. Nĩatĩa Mũrungu aigagua oona ũkĩthangĩka?
11 Mũrungu aigagua atĩa oona jarĩa jagũkarĩka nthĩgũrũne na jarĩa ũgũkũrũkĩĩra? Bibiria ĩritanaga Mũrungu nĩ “eendaga iota.” (Zaburi 37:28) Kwou nagwĩragĩrua mono jarĩa meega na kũthũũrua nĩ jarĩa maaĩ. Nathwĩre kwona antũ bakĩthangĩka. Bibiria yugaga naaigĩrue “bubui mono nkorone” rĩrĩa ũthũũku bwojũrĩre nthĩgũrũne karaaja. (Kiambiriria 6:5, 6) Mũrungu ataagarũka. (Malaki 3:6) Bibiria yonanagia nakũmakagĩra kamma.
12, 13. (a) Nĩkĩ twendaga bangĩ na kũbamakĩra, na twigagua atĩa tontũ bwa kũthangĩka kũrĩa kũrĩ nthĩgũrũne? (b) Nĩkĩ tũũmba gwĩtĩkia Mũrungu akeebia kũthangĩka na waagi ĩota bunthe?
12 Bibiria kinya nĩ yugaga Mũrungu atũũmbĩre tũrĩ mũng’unano jwawe. (Kiambiriria 1:26) Kũu nĩ kuuga Mũrungu aatũũmbĩre twĩna nkuma injega o ta ciawe. Kwou kethĩra nĩ wigagua bũthũũku wona antũ babeega bakĩthangĩka, no mwanka Mũrungu ethĩrwe naigagua bũthũũku kinya nkũrũki! Twijĩ atĩa ũu?
13 Bibiria ĩtũritanaga “Murungu ni wendani.” (1 Johana 4:8) Jarĩa jonthe Mũrungu athithagia atongagĩĩrua nĩ wendo. Kwou twendaga bangĩ tontũ Mũrungu nĩ mwendani. Thũgaanĩria ũntũ bũũ: Kethĩra wĩna inya-rĩ, no weberie waagi ĩota na kũthangĩka kunthe nthĩgũrũne? Nĩ mma no ũthithie ũu, tontũ nĩwendete antũ. A Mũrungu we? Eena inya na nĩũntũ natwendete, akeebia kũthangĩka na waagi ĩota bunthe. Ĩtĩkia buru atĩ mawĩrane jonthe ja Mũrungu jarĩa jagweti mwambĩrĩrione jwa iuku rĩrĩ jakoojũrua! Ĩndĩ kenda wĩtĩkia mawĩrane jaja, nũkũbatara kũmenya Mũrungu nkũrũki.
MŨRUNGU NAKWENDA ŨMŨMENYA
14. Mũrungu etagwa atĩa, na tũrĩmenya atĩa nĩtũbati gũtumĩra riĩtwa rĩawe?
14 Ũkenda kwaa mũcoore wa muntũ, ũntũ bwa mbere bũrĩa ũmwĩraga nĩ bũrĩkũ? Nĩ riĩtwa rĩaku. Mũrungu-rĩ, arĩ riĩtwa? Ndini inyiingĩ ciugaga riĩtwa rĩawe nĩ Mũrungu kana Mwathani, ĩndĩ jau nĩ mariĩtwa tu ja gĩtĩĩo ta “mũnene” kana “ngavana.” Mũrungu natwĩrĩte riĩtwa rĩawe nĩ Jehova. Kuuma 6:3 yugaga: “Ndi Murungu Mwene inya yonthe; indi-ri, ntamenyerwe nibo riitwa ri riakwa JEHOVA.” Aandĩki ba Bibiria nĩbaatumĩĩre riĩtwa rĩa Mũrungu maita ngiri inyiingĩ. Jehova arĩenda ũmenye riĩtwa rĩawe na ũrĩtumĩre. Arĩkwĩra riĩtwa rĩawe kenda waa mũcoore waawe.
15. Riĩtwa Jehova nĩ kuuga atĩa?
15 Riĩtwa rĩa Mũrungu, Jehova, rĩĩna gĩtũmi gĩkĩnene mono. Nĩ kuuga Mũrungu oomba kũũjũria wĩrane o bunthe bũrĩa aritaga, na oomba kwiingia mworoto jwawe. Gũtĩkĩo kĩũmba kũmũrigĩĩria. Nĩ Jehova akĩ ũkũbuĩrwa nĩ riĩtwa rĩrĩ. *
16, 17. Kũũ nĩ kuuga atĩa (a) “Mweneinya yonthe”? (b) “Munene wa kenya na kenya”? (c) “Muumbi”?
16 Iuku rĩa Zaburi 83:18 riugaga ũjũ bwegiĩ Jehova: ‘Nigwe wenka Uria-Uri-Iguru-Mono.’ Kinya, Kugwurirwa 15:3 yugaga: “Mathithio jaku ni jamanene na ja kurigaria, Igwe Mwathani Murungu, Mweneinya yonthe; Gwe Munene wa kenya na kenya, Gwe wagirite na uri wa mma miitirene yaku yonthe.” Riĩtwa rĩa gĩtĩĩo “Mweneinya yonthe” nĩ kuuga atĩa? Nĩ kuuga Jehova nĩwe ũrĩ inya nkũrũki ya bonthe ĩgũrũ na nthĩ. Na riĩtwa rĩa gĩtĩĩo “Munene wa kenya na kenya” nĩ kuuga Jehova atwĩre o rĩonthe. Zaburi 90:2 ĩtwĩraga nĩ wa kuuma kenya mwanka kenya. Bũu-rĩ, tĩ ũntũ bwa kũrigaria!
17 Jehova wenka nĩwe Mũũmbi. Kugwurirwa 4:11 yugaga: “Igwe Mwathani Murungu wetu, nigwe wagirite wa gukumagua, na wa gwikagiirwa, na ukarage uri wa kuumbana; tontu nigwe woombire into bionthe, na tontu bwa kwenda gwaku niku gwatumire bionthe bikara o, na kinya kuumbwa biroombwa.” Nĩ mma, kuuma araĩka ĩgũrũ, gwĩta njota, kwĩja matunda mĩtĩne na makũyũ ĩriene
NO WEE MŨCOORE WA JEHOVA?
18. Nĩkĩ antũ bamwe boomba kũthũgaania batĩũmba kwaa acoore ba Mũrungu? Bibiria yugaga atĩa gũkonia ũntũ bũu?
18 Rĩrĩa antũ bamwe bathooma bwegiĩ nkuma injega cia Jehova, nĩbaigagua ũguaa na bakathũgaania, ‘Tontũ Mũrungu arĩ inya mono, nĩ wa ĩgũrũ mono, na arĩ kũraaja mono, nĩatĩa oomba kũnthũganĩria?’ Ĩndĩ-rĩ, ũu nĩu Mũrungu akwenda twigua? Tĩu kinya aniini! Jehova arĩenda kwĩthĩrwa arĩ akuĩ naatwĩ. Bibiria yugaga “ati kuraja na muntu kinya uriku wetu.” (Mathithio 17:27) Mũrungu arĩenda ũmũkuĩĩrie, na nekĩte wĩrane ‘agakuthengeera.’
19. (a) Nĩatĩa ũũmba kwaa mũcoore wa Mũrungu? (b) Nĩ nkuma irĩkũ cia Jehova wendete nkũrũki?
19 Nĩatĩa ũũmba kwaa mũcoore wa Mũrungu? Jesũ aaugĩre: “Mwoyo jwa kenya na kenya ni-ri, ni bamenye Gwe uri Murungu wa mma, na bamenye uria watumire, nawe niwe Jesu Kristo.” (Johana 17:3) Ĩta na mbere kwiritana bwegiĩ Jehova na Jesũ, na ũkabamenya. Na rĩu ũkoomba kwona ũtũũro bwa kenya na kenya. Ta ũrĩa tũrĩĩkĩtie kwiritana, “Murungu ni wendani.” (1 Johana 4:16) Ĩndĩ eena kinya nkuma ingĩ inthongi. Bibiria ĩtwĩraga Jehova nĩ ‘Murungu wiganagiirua kiao mono na Uria ugwatagwatithagia antu utugi bwawe, ningi Uria uti mpwi cia muthuuro, na noojuritwe ni kiao, na mantu ja mma.’ (Kuuma 34:6) Jehova nĩ ‘umwega na narekanagira.’ (Zaburi 86:5) Mũrungu nĩ mweteeri na mwĩtĩkĩkua. (2 Petero 3:9; 1 Akorintho 1:9, Kimeru Bible, 2010) Ũkairitana jamaingĩ nkũrũki jegiĩ nkuma iji inthongi o ũrĩa ũkũthooma kũmũkonia Bibiriene.
20-22. (a) Nĩatĩa tũũmba gũciigua tũrĩ akuĩ na Mũrungu na tũtĩũmba kũmwona? (b) Kethĩra bangĩ barĩenda ũtiga kwiritana Bibiria, ũbuĩrĩte kũthithia atĩa?
20 Nĩatĩa ũũmba gũciigua ũrĩ akuĩ na Mũrungu kethĩra ũtĩũmba kũmwona? (Johana 1:18; 4:24; 1Timotheo 1:17) Rĩrĩa wathooma gũkonia Jehova Bibiriene, wĩjaga kũmũmenya o ta ũrĩa ũũmba kũmenya muntũ ũrĩ na nkuma injega. (Zaburi 27:4; Aroma 1:20) O ũrĩa ũkwiritana nkũrũki bwegiĩ Jehova, ũgeeta ũkĩmwendaga nkũrũki na ũkaigua ũrĩ akuĩ nawe.
21 Ũkoona atĩ Jehova nĩ Baaba weetũ. (Mathayo 6:9) Naatweere mwoyo, na endaga twĩthĩrwa twĩna ũtũũro bũbwega buru ũrĩa kũũmbĩka. Ũu nĩu baaba wĩna wendo arĩngĩendera aana baawe. (Zaburi 36:9) Nĩ mma, Bibiria ĩritanaga womba kwaa mũcoore wa Jehova. (Jakubu 2:23) Ũthũgaanĩria bũũ; Jehova Mũũmbi wa ĩgũrũ na nthĩ yonthe nakwenda ũũgwe waa mũcoore waawe!
22 Antũ bamwe no bende ũtiga kwiritana Bibiria. No bakĩre ũgarũra ndini yaaku. Ĩndĩ ũgetĩkĩĩria muntũ kinya ũrĩkũ akũrigĩĩria gũtuma ũcoore na Jehova. Nĩwe Mũcoore wa ndeene buru ũrĩa ũũmba kwĩthĩrwa nawe.
23, 24. (a) Nĩkĩ ũbuĩri gwĩta na mbere kũũria biũria? (b) Nĩmbi tũkaarĩĩria kĩthoomone kĩrĩa kĩthingatĩte?
23 O ũrĩa ũkwiritana Bibiria kwĩna mantũ ũtĩciũkĩrwa nĩjo. Ũkaigua nthao kũũria biũria kana kũromba ũteethio. Jesũ aaugĩre tũbuĩri kwinyiiyia ta twaana tũnyi. (Mathayo 18:2-4) Na twaana nĩtũũragia biũria bibiingĩ. Mũrungu arĩenda wona macookio. Kwou cũnkũũna Bibiria bwega kenda ũcionera kethĩra jarĩa ũkwiritana nĩ ũmma.
24 Njĩra ĩnjega nkũrũki ya kũmenya mantũ jegiĩ Jehova, nĩ kwiritana Bibiria. Kĩthoomone kĩrĩa kĩthingatĩte, tũkoona nĩkĩ Bibiria ĩrĩ mwanya na mauku jangĩ jonthe.
^ gic. 15 Kethĩra Bibiria yaaku ĩtĩna riĩtwa Jehova, kana kethĩra wenda nteto nkũrũki bwegiĩ riĩtwa rĩa Mũrungu Jehova nĩ kuuga atĩa na ũrĩa rĩgwetagwa, itũ bu tega Nteto Irĩa irĩ Mũthia, 1.


text:
MŨRANGĨRI Na. 5 2016 | Nũ Ũngĩkũũmĩrĩria?
Ithuothe nĩ tũbataraga kũũmĩrĩrio, makĩria mahinda-inĩ ma thĩna. Ngathĩti ĩno ya Mũrangĩri nĩ ĩronania ũrĩa Ngai omagĩrĩria andũ arĩa maracemania na mathĩna na moritũ.
KUUMA NGOTHI-INĨ
Ithuothe nĩ Tũbataraga Kũũmĩrĩrio
Nũ ũngĩtũũmĩrĩria rĩrĩa tũracakaya, tũrĩ na mathĩna ma mwĩrĩ, ma kĩhiko, kana ma wĩra?
KUUMA NGOTHI-INĨ
Ũrĩa Ngai Omanagĩrĩria
Maũndũ mana marĩa mangĩteithia arĩa maranyamarĩka.
KUUMA NGOTHI-INĨ
Ũrĩa Ũngĩũmĩrĩrio Hĩndĩ ya Thĩna
Ũrĩa andũ manamũkĩra ũteithio o hĩndĩ ĩrĩa maraũbatara makĩria.
WĨGEREKANIE NA WĨTĨKIO WAO
‘Mbaara nĩ ya Jehova’
Nĩ kĩĩ kĩahotithirie Daudi gũtooria Goliathu? Tũngĩĩruta ũndũ ũrĩkũ kuumana na rũgano rwa Daudi?
Hihi Rũgano rwa Daudi na Goliathu nĩ rwa Ma?
Andũ amwe nĩ mekĩragĩra nganja kana rũgano rũrũ nĩ rwa ma. Hihi marĩ na kĩhooto gĩa gwĩka ũguo?
BIBILIA NĨ ĨGARŨRAGA MĨTŨŨRĨRE YA ANDŨ
Ndatũire na Ruo rwa Ngoro na Ndarĩ na Ũhinya
Nĩ kĩĩ gĩatũmire mũndũ weendete mbaara kuuma Mexico agarũrũke?
Ũthamaki wa Ngai nĩ Kĩĩ?
Wahota kũgegio nĩ macokio.
Ũhoro Makĩria Intaneti-inĩ
Njagĩrĩirũo Kũhoya Nĩkĩ? Hihi Ngai nĩ Ekũnjigua?
Nĩguo Ngai akũigue nĩ harĩ maũndũ wagĩrĩirũo nĩ gwĩka.


text:
RŨGANO RWA 22
Jusufu Gũikio Korokoro-inĩ
JUSUFU aarĩ na mĩaka 17 tu rĩrĩa aatwarirũo Misiri. Aakinya kuo akĩenderio mũndũ wetagwo Potifaru. Potifaru aarutagĩra wĩra mũthamaki wa Misiri, ũrĩa wetagwo Firauni.
Jusufu nĩaarutĩire mũnene wake Potifaru wĩra na kĩo. Jusufu aagimaranga-rĩ, Potifaru akĩmũtua mũrũgamĩrĩri wa nyũmba yake yothe. Rĩu-rĩ, gĩtũmi kĩa Jusufu gũkorũo arĩ korokoro-inĩ nĩ kĩĩ? Nĩ ũndũ wa mũtumia wa Potifaru.
Rĩrĩa Jusufu aakũrire agĩtuĩka kĩĩrorerũa-rĩ, mũtumia wa Potifaru nĩendire makome nake. No Jusufu nĩ aamenyaga ũndũ ũyũ ndwagĩrĩire, na ndangĩekire ũguo. Mũtumia wa Potifaru akĩrakara mũno. Rĩrĩa mũthuriwe okire mũciĩ-rĩ, akĩmũhenia na akĩmwĩra ũũ: ‘Jusufu nĩ mũũru mũno nĩakũgeragia gũkoma na niĩ.’ Potifaru nĩ etĩkirie mũtumia wake na akĩrakarĩra Jusufu mũno. Kwoguo agĩathana aikio korokoro-inĩ.
Mũndũ ũrĩa warũgamĩrĩire korokoro-rĩ, o rĩmwe akĩona atĩ Jusufu aarĩ mũndũ mwega. Agĩkĩmũtua mũrũgamĩrĩri wa ohwo arĩa angĩ othe. Thutha ũcio-rĩ, Firauni akĩrakario nĩ mũmũtwarĩri gĩkombe na mũmũthondekeri mũgate, agĩkĩmaikia korokoro-inĩ. Ũtukũ ũmwe-rĩ, o mũndũ akĩrota kĩroto kĩa mwanya, no matiamenyaga mũtaũrĩre wa iroto ciao. Mũthenya ũcio ũngĩ Jusufu akiuga ũũ: ‘Njĩrai iroto cianyu.’ Rĩrĩa maamwĩrire-rĩ, Jusufu, na ũhoti wa Ngai, agĩkĩmataũrĩra iroto ciao.
Harĩ mũtũari wa gĩkombe-rĩ, Jusufu agĩkĩmwĩra ũũ: ‘Thutha wa matukũ matatũ nĩ ũkauma korokoro-inĩ, na ũcoke kũnengera Firauni gĩkombe rĩngĩ.’ Jusufu agĩkĩongerera kuuga: ‘Woima korokoro-inĩ, ĩra Firauni ũhoro wakwa, na ũndeithĩrĩrie kuuma gũkũ.’ Harĩ mũthondeki wa mũgate-rĩ, Jusufu agĩkĩmwĩra: ‘Thutha wa matukũ matatũ-rĩ, Firauni nĩ egwathana ũtinio mũtwe.’
Matukũ matatũ maathira-rĩ, o ũrĩa Jusufu oigĩte gũgĩtuĩka o ũguo. Firauni agĩgĩathana mũthondeki wa mĩgate atinio mũtwe. Mũtwari wa gĩkombe akĩrekererio kuuma korokoro-inĩ na akĩambĩrĩria gũtungatĩra mũthamaki rĩngĩ. No mũheani wa gĩkombe akĩriganĩrũo ũhoro wothe wa Jusufu. Nderire Firauni ũhoro wake, na kwoguo Jusufu agĩgĩikara o korokoro-inĩ.
Kĩambĩrĩria 39:


text:
KĨTHOOMO KĨA 13
Nĩatĩa Ndini Ikeeja Kũthithua?
1. Ndini cionthe rĩ, nĩ injega?
Kũrĩna antũ ba nkoro injega kĩrĩ ndini cionthe. Nkuma ĩnjega nĩ atĩ, Mũrungu noonaga antũ bau na akabamakĩra. Ĩndĩ nĩ ũntũ bwa kĩeba kwona ndini niitumĩrĩtwe kĩrĩ mantũ jamaaĩ. (2 Akorintho 4:3, 4; 11:13-15) Kũringana na aandĩki ba nteto, ndini imwe niigwatĩte mbaru mantũ ja ũgaindi, ndwaa, na kũthithĩria aana mantũ jamaaĩ. Mantũ jau nĩjatũmaga antũ barĩa betĩkĩtie Mũrungu baigua bũbũũĩ mono.
Kinya kethĩra ndini ya mma nĩkumagia Mũrungu, ndini ya ũrongo nĩmũthũũragia. Ĩritanaga mantũ jarĩa jatĩ Bibiriene, ta ũritani bwa ũrongo bwĩgiĩ Mũrungu na bwĩgiĩ akuũ. Ĩndĩ Jehova endaga antũ bamenya ũmma bũmwĩgiĩ.
2. Nĩatĩa ndini ikeeja kũthithua?
Ũntũ bũbwega nĩ atĩ, Mũrungu atĩaĩragua nĩ ndini irĩa ciugaga nĩcimwendeete, ĩndĩ kamma nĩ nthĩgũrũ ya Shaitani ciendeete. (Jakubu 4:4) Rũteto rwa Mũrungu rwĩtaga ndini cionthe cia ũrongo “Babiloni Mucii Juria Munene.” Babiloni jwarĩ mũciĩ jwa karaaja, naarĩa ndini cia ũrongo ciambĩrĩĩrie, gĩkondoria gĩa ntukũ cia Nuhu gĩgũkũrũka. Ĩgiita rĩtĩkũraaja, Mũrungu akathiria ntũti ndini irĩa ciaĩragia antũ na ikabainyĩĩria.
Kũrĩna nkuma ingĩ injega. Jehova atĩũrĩrĩtue nĩ antũ ba nkoro injega barĩa barĩ ndinine mwanya mwanya cia ũrongo nthĩgũrũne yonthe. Nakũgwatithania antũ bau na njĩra ya kũbaritana ũmma.
3. Nĩatĩa antũ ba nkoro injega babuĩrĩte kũthithia?
Jehova namakagĩra antũ barĩa bendeete ũmma, na mantũ jameega. Arĩbeera baume ndinine cia ũrongo. Antũ barĩa bendeete Mũrungu nĩbendaga kũgarũka nĩkenda bamũgwĩria.
Karine ya mbere, rĩrĩa antũ ba nkoro injega baigĩrue nkuma ĩnjega kuuma kĩrĩ atũmwa, nĩbamĩĩtĩkĩĩre bagwĩrĩtue. Bairitanĩre njĩra ĩnjerũ ya mũtũũrĩre kuuma kĩrĩ Jehova, mũtũũrĩre jwa gĩkeno jũrĩna mworoto na wĩrĩgĩĩro. Bo nĩ ngerekano ĩnjega kĩrĩ twĩ naarua, tontũ nĩbeetĩkĩĩre nkuma ĩnjega na njĩra ya gwĩĩka Jehova mbere ũtũũrone bwao.
Jehova nagwataga ũgeni barĩa batigaga ndini cia ũrongo, kĩrĩ nja ya athaathayia baawe. Ũkeeja gwĩtĩkĩra kũgwatwa ũgeni nĩ Jehova, agakweethia mũcoore waawe, na ũtwĩke wa nja yaawe ĩnjerũ ya athaathayia barĩna wendo, na agakwaa mwoyo jwa kenya na kenya.
4. Nĩatĩa Mũrungu akareeta kũgwĩrua kĩrĩ mĩgongo yonthe?
Kũgambithua kũrĩa kwĩĩjĩte kwa ndini ya ũrongo nĩ nkuma ĩnjega. Gũkareeta kũnogokua kuuma kĩrĩ kwinyĩĩrua nthĩgũrũne yonthe. Gũtĩrĩo ndini cia ũrongo ikaaĩria antũ kaĩrĩ kana kũbaathũrana. Antũ bonthe barĩa bagatũũra bakeethĩrwa bagwatanĩrĩte kĩrĩ kũthaathayia Mũrungu ũmwe wa mma.


text:
Itua ria thirikari kwaga gukurana Raila kumenererio makiria
Atongoria a ngathi itiganite a kiama kia ODM nimathiite na mbere kumenereria itua ria mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta na munini wake William Ruto kwaga gutambura mutongoria wa ODM Raila Odinga hindi ya mambura ma madaraka kaunti-ini ya Nyeri.
Mumbunge wa Narok ya rugongo Moitalel Ole Kenta na murunawe Joseph Ole Musuni maugite itua riu ria rongoreirio kumunyururia Raila Odinga undu uria ni ugwati hari urumwe wa bururi.
The post Itua ria thirikari kwaga gukurana Raila kumenererio makiria appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text:
ITHOMO RĨA 15
Athuri Matungatagĩra Kĩũngano Atĩa?
Tũtikoragwo na atongoria a kũrĩhwo ithondeka-inĩ riitũ. Handũ ha ũguo, o ta ũrĩa gwekagwo rĩrĩa kĩũngano gĩa Gĩkristiano kĩambĩrĩirie-rĩ, arori arĩa aagĩrĩru nĩ maamũragwo ‘nĩ getha marĩithagie kanitha kana kĩũngano kĩa Ngai.’ (Atũmwo 20:28) Athuri acio nĩ arũme agima kĩĩroho arĩa matongoragia na makarĩithia kĩũngano, ‘ti ũndũ wa kũringĩrĩrio, no tondũ wa kwĩendera, na ti ũndũ wa kwĩrirĩria mbia itamaagĩrĩire, no makĩria nĩ ũndũ wa kwĩendera na ngoro.’ (1 Petero 5:
Nĩ matũrũmbũyagia na magatũrora. Athuri nĩ matongoragia na magateithia kũgitĩra kĩũngano kĩĩroho. Nĩ ũndũ wa kũmenya atĩ nĩ Ngai ũmehokeire wĩra ũcio wa bata, athuri matiathaga andũ ake na gĩthũri, ĩndĩ mamateithagĩrĩria gũikara wega na kũgĩa na gĩkeno. (2 Akorintho 1:24) O ta ũrĩa mũrĩithi arũmbũyagia na kĩyo o ĩmwe ya ng’ondu ciake, athuri mageragia kũmenya o mũndũ thĩinĩ wa kĩũngano.
Nĩ matũrutaga gwĩka wendi wa Ngai. O kiumia athuri nĩ matongoragia thĩinĩ wa mĩcemanio ya kĩũngano nĩguo mekĩre wĩtĩkio witũ hinya. (Atũmwo 15:32) Ningĩ athuri acio marĩ kĩyo nĩ matongoragia wĩra-inĩ wa kũhunjia, makarutithania wĩra na ithuĩ na magatũmenyeria maũndũ-inĩ mothe megiĩ ũtungata.
Nĩ matwĩkĩraga ngoro tũrĩ mũndũ kĩũmbe. Nĩguo mahote kũrũmbũiya mabataro maitũ ma kĩĩroho, athuri a kĩũngano nĩ matũceeragĩra mĩciĩ-inĩ iitũ kana makaaria na ithuĩ tũrĩ thĩinĩ wa Nyũmba ya Ũthamaki nĩguo matũteithie na matũũmĩrĩrie na Maandĩko.
Makĩria ma wĩra wao wa kĩũngano, athuri aingĩ nĩ makoragwo na mawĩra mao na ma famĩlĩ marĩa mabataraga ihinda rĩao. Ariũ acio a Ithe witũ marĩ kĩyo nĩ twagĩrĩirũo kũmahe gĩtĩo.
Wĩra wa athuri a kĩũngano nĩ ũrĩkũ?
Athuri monanagia atĩa atĩ nĩ matũrũmbũyagia tũrĩ mũndũ ũmwe ũmwe?


text:
Ũngĩka Atĩa Nĩguo Ũtaũkĩrũo nĩ Bibilia?
Macokio ma Bibilia
Bibilia nĩ yugaga ũrĩa wagĩrĩirũo nĩ gwĩka nĩguo ũtaũkĩrũo nĩyo. Gũtekũmakania kũrĩa uumĩte, ndũmĩrĩri ya Ngai ĩrĩa ĩkoragwo Bibilia-inĩ ‘
nĩ hũthũ, na ndĩrĩ kũraya nawe.’—Gũcokerithia Maathani 30:11.
Maũndũ mangĩgũteithia ũtaũkĩrũo nĩ Bibilia
Gĩa na mwerekera ũrĩa wagĩrĩire. Ĩtĩkĩra Bibilia ĩrĩ Kiugo kĩa Ngai. Korũo ũrĩ mwĩnyihia tondũ Ngai nĩ athũire arĩa etĩi. (1 Athesalonike 2:13; Jakubu 4:6) O na kũrĩ ũguo, ndũgetĩkie maũndũ marĩa wathoma kana waigua ũtarĩ na ũũma namo, tondũ Ngai endaga ũhũthĩre ‘
ũhoti waku wa gwĩciria.’—Aroma 12:1, 2.
Hoya ũheo ũũgĩ. Bibilia yugaga ũũ thĩinĩ wa Thimo 3:5: ‘
Tigaga gwĩtiirania na mbuguĩro yaku mwene.’ Handũ ha ũguo, ‘
thiĩ na mbere kũhoya Ngai’ akũhe ũũgĩ nĩguo ũtaũkĩrũo nĩ Bibilia.—Jakubu 1:5.
Mĩthomage hĩndĩ ciothe. No ũgunĩke makĩria ũngĩmĩthomaga ũtegũtĩrĩria.—Joshua 1:8.
Thuthuria ũndũ ũmwe. Gũthuthuria ũndũ ũmwe thutha wa ũrĩa ũngĩ, no gũgũteithie gũthathaũra ũrĩa Bibilia yugaga igũrũ rĩgiĩ ũndũ mũna, na nĩ njĩra njega ya kwĩruta Maandĩko. Ambĩrĩria na “
ũrutani wa mũthingi,” ũcoke wĩrute maũndũ marĩa maritũ ‘
ma ũgima.’ (Ahibirania 6:1, 2) Weka ũguo nĩ ũkũhota kũringithania rĩandĩko na rĩngĩ na nĩ ũkuona atĩ icunjĩ imwe cia Bibilia nĩ itaaragĩria iria ingĩ, o nginya maũndũ marĩa “
maritũ gũtaũkĩrũo” nĩmo.—2 Petero 3:16.
Hoya ũteithio. Bibilia ĩtwĩkĩraga ngoro twĩtĩkĩre ũteithio kuuma kũrĩ arĩa marĩ na ũmenyo wayo. (Atũmwo 8:30, 31) Aira a Jehova nĩ marutaga andũ Bibilia hatarĩ marĩhi. O ta Akristiano a tene, mahũthagĩra Maandĩko gũteithia arĩa angĩ mamenye ũrĩa Bibilia ĩrutanaga kũna.—Atũmwo 17:2, 3.
Maũndũ marĩa ũtarabatara
Gĩthomo kĩa igũrũ. Arutwo a Jesu 12 nĩ maataũkagĩrũo nĩ Maandĩko na makaruta andũ arĩa angĩ, o na gũtuĩka monagwo marĩ “
andũ matarĩ igweta na matarĩ athomu.”—Atũmwo 4:13.
Mbeca. No wĩrute ũrĩa Bibilia yugaga hatarĩ marĩhi. Jesu eerire arutwo ake atĩ, “
Mũheetwo tũhũ, heanagai tũhũ.”—Mathayo 10:8.


text:
GĨCUNJĨ KĨA 1
Ngai Nũ?
1, 2. Nĩ ciũria irĩkũ andũ meyũragia kaingĩ?
CIANA nĩ ciũragia ciũria nyingĩ. No ũgerie mũno gũcicokeria, no kaingĩ icokaga igakũũria, ‘Nĩkĩ?’ O na wageria gũcitaarĩria no ikũũrie ũũ: ‘No nĩkĩ?’
2 Gũtekũmakania kana tũrĩ ethĩ kana akũrũ, ithuothe nĩ twĩyũragia ciũria. Nĩ twĩyũragia ciũria ciĩgiĩ kĩrĩa tũkũrĩa, kĩrĩa tũkwĩhumba, kana indo iria tũkũgũra. Kana tũkeyũria ciũria cia bata ciĩgiĩ ũtũũro na mahinda marĩa mokĩte. Ĩndĩ tũngĩaga kuona macokio mega ma ciũria citũ, kwahoteka no tũtige gwetha macokio rĩngĩ.
3. Nĩ kĩĩ gĩtũmaga andũ aingĩ mecirie atĩ matingĩona macokio ma ciũria ciao?
3 Hihi Bibilia nĩ ĩkoragwo na macokio ma ciũria cia bata iria twĩyũragia? Andũ amwe nĩ monaga ta ĩngĩkorũo na macokio, no makona ĩrĩ nditũ mũno gũtaũkĩrũo nĩyo. Kwahoteka meciragia atĩ no arutani kana atongoria a ndini mangĩmacokeria ciũria ciao. Angĩ nao nĩ maiguaga thoni kũũria ciũria nĩguo matikoneke atĩ matiũĩ. Wee wonaga atĩa?
4, 5. Nĩ ciũria ta irĩkũ wĩyũragia? Wagĩrĩirũo gũthiĩ na mbere gũcaria macokio ma cio nĩkĩ?
4 Kwahoteka no wende kũmenya macokio ma ciũria ta: Muoroto wa ũtũũro nĩ ũrĩkũ? Gũgathiĩ atĩa harĩ niĩ ndakua? Ngai ahaana atĩa? Jesu, ũrĩa warĩ Mũrutani wĩ ngumo oigire ũũ: “Thiĩi na mbere kũhoya, na nĩ mũkũheo; thiĩi na mbere gũcaria, na nĩ mũkuona; thiĩi na mbere kũringaringa, na nĩ mũkũhingũrĩrũo.” (Mathayo 7:7) Ndũgakue ngoro ũtarĩ ũrona macokio ma kwĩhokeka.
5 ‘Ũngĩthiĩ na mbere gũcaria,’ nĩ ũkuona macokio thĩinĩ wa Bibilia. (Thimo 2:
HIHI NGAI NĨ ATŨRŨMBŨYAGIA?
6. Nĩ kĩĩ gĩtũmaga andũ amwe mecirie atĩ Ngai ndamarũmbũyagia?
6 Andũ aingĩ meciragia atĩ Ngai ndatũrũmbũyagia. Moigaga atĩ korũo Ngai nĩ arũmbũyagia andũ, thĩ ĩngĩrĩ njega mũno. Thĩ ĩkoragwo na mbaara, rũmena, na mathĩna. Ningĩ andũ nĩ marũaraga, makanyamarĩka, na magakua. Amwe meyũragia ũũ: Angĩkorũo Ngai nĩ atũrũmbũyagia-rĩ, agaga kũgirĩrĩria maũndũ macio matikahaanĩke nĩkĩ?’
7. (a) Nĩ ũndũ ũrĩkũ atongoria a ndini marutanaga ũgatũma andũ mone Ngai ta atarĩ tha? (b) Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma tũkorũo na ma atĩ ti Ngai ũtũmaga maũndũ moru mekĩke?
7 Rĩmwe atongoria a ndini nĩ matũmaga andũ mecirie atĩ Ngai ndarĩ tha. Rĩrĩa kwahanĩka ũndũ mũũru moigaga atĩ nĩ wendi wa Ngai. Rĩrĩa moiga ũguo, makoragwo makĩonania nĩ Ngai ũratũmire ũndũ ũcio wĩkĩke. No Bibilia ĩrutanaga atĩ gũtirĩ hĩndĩ Ngai arĩ atuĩka kĩhumo kĩa maũndũ moru. Jakubu 1:13 ĩtwĩraga atĩ ndageragia mũndũ o na ũrĩkũ na maũndũ moru. Yugaga ũũ: “Rĩrĩa mũndũ o wothe aragerio ndakoige: ‘Ndĩragerio nĩ Ngai.’ Nĩ gũkorũo Ngai ndangĩgerio na maũndũ moru, nake we mwene ndageragia mũndũ o na ũrĩkũ.” Ũguo nĩ kuuga atĩ o na akorũo Ngai ndagiragĩrĩria maũndũ moru mahaanĩke, tiwe ũtũmaga mahaanĩke. (Thoma Ayubu 34:
8, 9. Nĩkĩ ti ũndũ wa kĩhooto gũcokereria Ngai mahĩtia nĩ ũndũ wa mathĩna maitũ? Heana ngerekano.
8 Ta wĩcirie ũhoro wa mwanake ũikaraga mũciĩ na aciari ake. Ithe nĩ amwendete mũno na nĩ amũrutĩte gũtuaga matua mega. No mwanake ũcio agatuĩka mũremi na akoima mũciĩ. Agathiĩ ageka maũndũ moru na akaingĩra thĩna-inĩ. Hihi no ũcokererie ithe mahĩtia atĩ tondũ ndaagiririe mũrũwe kuuma mũciĩ? Aca. (Luka 15:
9 Ngai arĩ na gĩtũmi kĩega kĩrĩa gĩtũmĩte ndakagirĩrĩrie maũndũ moru mahaanĩke. Thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 11 nĩ ũkeeruta ũrĩa Bibilia yugaga ũndũ-inĩ ũcio. No korũo na ma biũ atĩ Ngai nĩ atwendete na tiwe ũtũmaga tũgĩe na mathĩna. O na Nowe tu ũngĩtũniinĩra mathĩna macio.
10. Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma tũkorũo na ma atĩ Ngai nĩ akaniina maũndũ moru marĩa marekwo nĩ andũ?
10 Ngai nĩ mũtheru. (Isaia 6:3) Maũndũ marĩa mothe ekaga nĩ matheru na nĩ mega. Kwoguo no tũmwĩhoke. Andũ matikoragwo mahaana ũguo. Rĩmwe nĩ mekaga maũndũ moru. O na mũthamaki ũrĩa mwega biũ ndakoragwo na ũhoti wa kũniina maũndũ mothe moru marĩa andũ mekaga. Gũtirĩ mũndũ ũrĩ hinya ta Ngai. No ahote na nĩ arĩniina maũndũ marĩa mothe moru maanekwo nĩ andũ. Nĩ akaniina maũndũ mothe moru tene na tene.
NGAI AIGUAGA ATĨA RĨRĨA ANDŨ MARANYAMARĨKA?
11. Ngai aiguaga atĩa rĩrĩa ũranyamarĩka?
11 Ngai aiguaga atĩa nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa marĩ thĩinĩ wa thĩ, na ona maũndũ marĩa ũragerera? Bibilia ĩrutanaga atĩ Ngai nĩ ‘endete kĩhooto.’ (Thaburi 37:28) Nĩ arũmbũyagia mũno maũndũ mothe, mega kana moru. Nĩ athũire kuona andũ makĩnyamarĩka. Bibilia yugaga atĩ nĩ ‘aaiguire ũũru ngoro’ rĩrĩa onire thĩ ĩiyũire waganu mahinda-inĩ ma tene. (Kĩambĩrĩria 6:5, 6) Ngai ndagarũrũkĩte. (Malaki 3:6) Bibilia yugaga atĩ Ngai nĩ akũrũmbũyagia.
12, 13. (a) Nĩ kĩĩ gĩtũmaga twende andũ arĩa angĩ na tũmarũmbũiye, na tũiguaga atĩa igũrũ rĩgiĩ mĩnyamaro ĩrĩa ĩrĩ kuo thĩinĩ wa thĩ? (b) Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma tũkorũo na ma atĩ Ngai nĩ arĩniina mĩnyamaro yothe na wagi wa kĩhooto?
12 Bibilia ningĩ nĩ yugaga atĩ Ngai aatũmbire na mũhianĩre wake. (Kĩambĩrĩria 1:26) Ũguo nĩ kuuga Ngai aatũmbire tũrĩ na ngumo njega o ta ciake. Kwoguo angĩkorũo nĩ ũiguaga ũũru wona andũ ega makĩnyamarĩka, no mũhaka Ngai akorũo aiguaga ũũru makĩria. Tũmenyaga ũguo atĩa?
13 Bibilia ĩtũrutaga atĩ “Ngai nĩ wendo.” (1 Johana 4:8) Ekaga maũndũ mothe atongoretio nĩ wendo. Kwoguo tũkoragwo na wendo tondũ Ngai nĩ arĩ wendo. Ta wĩcirie ũndũ ũyũ: Korũo nĩ ũrĩ na ũhoti-rĩ, hihi no weherie mĩnyamaro na wagi wa kĩhooto thĩinĩ wa thĩ? Hatarĩ nganja nĩguo ũngĩka tondũ nĩ wendete andũ. Ĩ Ngai nake? Nĩ arĩ ũhoti na tondũ nĩ atwendete nĩ arĩniina mĩnyamaro yothe na wagi wa kĩhooto. Korũo na ma atĩ ciĩranĩro ciothe cia Ngai iria cionanĩtio kĩambĩrĩria-inĩ kĩa ibuku rĩrĩ nĩ ikahinga. No nĩguo ũhote kwĩhoka ciĩranĩro icio, nĩ ũkũbatara kũmenya makĩria ũhoro wĩgiĩ Ngai.
NGAI NĨ ARENDA ŨMŨMENYE
14. Ngai etagwo atĩa, na tũmenyaga atĩa atĩ nĩ twagĩrĩirũo kũhũthagĩra rĩĩtwa rĩake?
14 Ũngĩenda mũndũ atuĩke mũrata waku-rĩ, nĩ ũndũ ũrĩkũ wambaga kũmwĩra? Nĩ ũrĩa wĩtagwo. Hihi Ngai nĩ arĩ rĩĩtwa? Ndini nyingĩ ciugaga etagwo Ngai kana Mwathani, no macio nĩ marĩĩtwa ma ũnene ta “mũthamaki” kana “ngavana.” Ngai nĩ atwĩrĩte atĩ rĩĩtwa rĩake nĩ Jehova. Thaburi 83:18 yugaga ũũ: “Nĩguo mamenye atĩ wee, o wee wĩtagwo JEHOVA, nowe wiki Ũrĩa-wĩ-Igũrũ-Mũno o igũrũ rĩa thĩ yothe.” Andĩki a Bibilia nĩ maahũthĩrire rĩĩtwa rĩa Ngai maita ngiri nyingĩ. Jehova nĩ endaga ũmenye rĩĩtwa rĩake na ũrĩhũthagĩre. Akwĩrĩte rĩĩtwa rĩake nĩguo ũtuĩke mũrata wake.
15. Rĩĩtwa Jehova riugĩte atĩa?
15 Rĩĩtwa rĩa Ngai Jehova harĩ ũrĩa riugĩte. Riugaga atĩ nĩ ahingagia kĩĩranĩro o gĩothe angĩranĩra, na agakinyanĩria muoroto wake. Gũtirĩ ũndũ ũngĩmũgirĩrĩria. No Jehova tu ũngĩagĩrĩra gũkorũo na rĩĩtwa rĩu. *
16, 17. Ciugo ici ciugĩte atĩa (a) “Mwene Hinya Wothe”? (b) “Mũthamaki wa tene na tene”? (c) “Mũũmbi”?
16 O ta ũrĩa tuonire, Thaburi 83:18 yugaga atĩ Jehova “nowe wiki Ũrĩa-wĩ-Igũrũ-Mũno.” Ningĩ Kũguũrĩrio 15:3 yugaga ũũ: “Jehova Ngai, wee Mwene Hinya Wothe, mawĩra maku nĩ manene na ma magegania. Njĩra ciaku nĩ cia ũthingu na cia ma, o wee Mũthamaki wa tene na tene.” Ciugo “Mwene Hinya Wothe” ciugaga atĩa? Ciugaga atĩ Jehova nĩ arĩ hinya gũkĩra mũndũ ũngĩ o wothe. Nacio ciugo “Mũthamaki wa tene na tene” cionanagia atĩ atũũrĩte kuo. Thaburi 90:2 ĩtaaragĩria atĩ atũũrĩte kuo kuuma o tene na nginya tene. Na githĩ ũndũ ũcio ti wa kũgegania!
17 Jehova nowe tu Mũũmbi. Kũguũrĩrio 4:11 yugaga: “Wee Jehova Ngai witũ, nĩ wagĩrĩire rũgooco na riri na gĩtĩo o na hinya, nĩ gũkorũo nĩwe wombire indo ciothe, na tondũ wa wendi waku ikĩgĩa kuo na ikĩũmbwo.” Jehova nĩwe wombire indo ciothe ta araika, njata, matunda, mĩtĩ, na nyamũ.
HIHI NO ŨTUĨKE MŨRATA WA JEHOVA?
18. Nĩ kĩĩ gĩtũmaga andũ amwe mecirie atĩ matingĩtuĩka arata a Ngai? Bibilia yugaga atĩa ũndũ-inĩ ũcio?
18 Rĩrĩa andũ amwe mathoma ũhoro wĩgiĩ ngumo cia Jehova, nĩ metigagĩra na makeyũria, ‘Tondũ Ngai nĩ arĩ hinya mũingĩ, nĩ mũtũũgĩru, na aikaraga kũraihu mũno na ithuĩ-rĩ, no atindanĩre na niĩ?’ No hihi ũguo nĩguo Ngai endaga twĩcirie? Aca. Jehova endaga gũkorũo arĩ hakuhĩ na ithuĩ. Bibilia yugaga atĩ Ngai “ndarĩ haraya na mũndũ o na ũmwe witũ.” (Atũmwo 17:27) Ngai endaga ũmũkuhĩrĩrie na nĩ eranĩire atĩ ‘nĩ egũgũkuhĩrĩria.’
19. (a) Ũngĩtuĩka mũrata wa Ngai atĩa? (b) Nĩ ngumo irĩkũ cia Jehova wendete mũno?
19 Ũngĩtuĩka mũrata wa Ngai atĩa? Jesu oigire ũũ: “Naguo muoyo wa tene na tene nĩ atĩrĩ, nĩ makũmenye wee Ngai ũrĩa ũmwe wa ma, na mamenye ũrĩa watũmire, nĩwe Jesu Kristo.” (Johana 17:3) Wathiĩ na mbere kwĩruta nĩ ũkũmenya Jehova na Jesu wega, ũndũ ũrĩa ũngĩtũma ũkaheo muoyo wa tene na tene. Kwa ngerekano, nĩ twĩrutĩte atĩ “Ngai nĩ wendo.” (1 Johana 4:16) No nĩ arĩ ngumo ingĩ nyingĩ njega. Bibilia ĩtwĩraga atĩ Jehova nĩ ‘aiguanagĩra tha mũno, agakinyĩria andũ wega wake, ndahiũhaga kũrakara, nĩ arĩ wendo mwĩhokeku, na ũhoro-wa-ma.’ (Thama 34:6) Jehova nĩ ‘mwega na aikaraga ehaarĩirie kuohanĩra.’ (Thaburi 86:5) Ngai nĩ arĩ wetereri na nĩ mwĩhokeku. (2 Petero 3:9; Kũguũrĩrio 15:4) O ũrĩa ũgũthiĩ na mbere gũthoma Bibilia noguo ũkwĩruta maũndũ maingĩ makĩria megiĩ ngumo ciake.
20-22. (a) Tũngĩkuhĩrĩria Ngai atĩa o na gũtuĩka tũtingĩmuona? (b) Wagĩrĩirũo gwĩka atĩa andũ amwe mangĩenda ũtige kwĩruta Bibilia?
20 Ũngĩhota atĩa gũkuhĩrĩria Ngai o na gũtuĩka ndũngĩhota kũmuona? (Johana 1:18; 4:24; 1 Timotheo 1:17) Wathoma ũhoro wĩgiĩ Jehova Bibilia-inĩ nĩ ũhotaga kũmũmenya wega. (Thaburi 27:4; Aroma 1:20) O ũrĩa ũgũthiĩ na mbere kwĩruta ũhoro wĩgiĩ Jehova noguo ũgũthiĩ na mbere kũmwenda makĩria na kũmũkuhĩrĩria.
21 Nĩ ũgũtaũkĩrũo atĩ Jehova nĩ Ithe witũ. (Mathayo 6:9) Nĩwe watũheire muoyo na nĩ endaga tũkorũo na ũtũũro mwega. Ũguo noguo mũciari ũrĩ wendo angĩendera ciana ciake. (Thaburi 36:9) Bibilia yonanagia atĩ no ũtuĩke mũrata wa Jehova. (Jakubu 2:23) Ta wĩcirie ũndũ ũcio. Jehova Mũũmbi wa igũrũ na thĩ arenda ũtuĩke mũrata wake.
22 Andũ amwe no mende ũtige kwĩruta Bibilia. Mahota kuona ta ũgũcenjia ndini. No ndũkareke mũndũ o na ũrĩkũ akũgirĩrĩrie gũtuĩka mũrata wa Jehova. Nĩwe Mũrata ũrĩa mwega biũ ũngĩkorũo nake.
23, 24. (a) Wagĩrĩirũo gũthiĩ na mbere kũũria ciũria nĩkĩ? (b) Nĩ ũndũ ũrĩkũ tũkaarĩrĩria thĩinĩ wa gĩcunjĩ kĩrĩa kĩrũmĩrĩire?
23 Ũkĩĩruta Bibilia, nĩ harĩ maũndũ mamwe ũtarĩtaũkagĩrũo nĩmo. Ndũkaigue thoni kũũria ciũria kana kũhoya ũteithio. Jesu oigire atĩ twagĩrĩirũo gũkorũo tũrĩ enyihia ta twana. (Mathayo 18:
24 Njĩra ĩrĩa njega biũ ya kũmenya ũhoro wĩgiĩ Jehova nĩ kwĩruta Bibilia. Thĩinĩ wa gĩcunjĩ kĩrĩa kĩrũmĩrĩire nĩ tũkaarĩrĩria kĩrĩa gĩtũmaga Bibilia ĩkorũo ĩrĩ ngũrani na mabuku marĩa mangĩ.
^ kĩb. 15 Angĩkorũo Bibilia yaku ndĩrĩ na rĩĩtwa Jehova, kana akorũo no wende kũmenya makĩria ũrĩa rĩĩtwa rĩu riugĩte na ũrĩa rĩtamũkagwo, rora Kohoro ka 1 Mũico-inĩ wa Ibuku.


text:
Wiitiye na Gikuyu
Raphael Njui Njoroge ni muthuri mugikuyu, orutite mburi cia kiama. Nietiyagira gikuyu, niacerete mabururi maingi muno. Ruru ni rurenda rwa kurutana gikuyu kuri mundu o wothe ungienda gukimenya. Arata akwa a nyumba ya mumbi, Raphael Njui Njoroge niageretie gutambia na kurutana o hamwe na gwitiyira ruthiomi rwanyu. Thaai thathaiya Ngai thaai.
Thursday, June 09, 2016
Marimũ ma nyakondo
ũrĩ waigua ng'ano cia marimũ? urĩ weciria kana nĩ cia ma? ũtuĩria wakwa menyete icio ti ng'ano cia gwĩthugundĩra o ũguo. No kũhotekane atĩ agĩkũyũ nĩmatũnganĩte na marimũ tene, tondũ ũhoro ũyũ nĩ ũraringana na mandiko ma ibuku rĩa Ngai (Gen 6:4, Numbers 13:33 na Deut 3:11 and joshua 11:21-22).
ũyũ nĩ ũndũ wa magegania atĩ agĩkũyũ marĩ okuo kinya mbere ya Jesũ gũciarwo.
Wednesday, November 18, 2015
ndiretikia ati umemerekia na gikuyu no ukorwo wi mwega uu. Ungikorwo niukoretwo ukirorera tv ya inooro no ugege niundu wa cama na mubango mwega wa kumemetekia.
aria maturite ukombo-ini wa kwimena na ndamathia ya ukabira, mekwenda mahoya na urekeri. Mamenye Ngai ndombire nduriri na mahitia.
Mundu utari na unduire na ruthiomi rwake no ngombo. Nyumba yakagwo ni andu maraiguana rurimi. Hingo iria njamba yetagwo Nimrod athanire make ngoroba ya Babel, Ngai we mwene niaikurukire guku thi na agitua itua ati gutire hingo andu makaria na ruthiomi rumwe ringi na kuma hau nduriri ikianjia gutamba thi yothe.
Ruthiomi rwaku rutumaga ukure ki meciria, kiwonjoria, mitugo na uthii wa na mbere ta nduriri cia ruraya, caina, japani, koreya.
Theremia rururi rwaku.
kimani wa ng'ang'a
Thursday, November 09, 2006
Nikii twekire
Ni hari undu umwe uguo tungiitiya naguo. Ti ruthiomi, ti ugi, ti unduire. Njira nikii tungiitiira?
Acia ngwire atiri, tiga ari urimu na mwitiyo ona kwimena, bururi uyu waheirwo ritwa ria goro muno rina urutani munene muno. Ritwa Kenya, riumanite na ritwa ria ugikuyu 'kirinyaga'. Thiini wa bururi wa Agikuyu gwi kirima kinene muno na njiguaga nikio gia keri kuneneha Afrika yothe. Kirima giki gi kimeni kieru haria gacumbiri, na nikio gitaguo kinyaga kana nyaga. Niho mugikuyu etikitie ati Ngai wao aikaraga tondu ni handu heru na hatheru muno muno.
Kai utoi ati bururi wa Kenya uri na kinyaga, uguo ni takuga atiri, andu a nduriri ciothe ciathi matingiriguo ni bururi uyu tondu uri na maundu maigweta mehithete thiini waguo. Nikio ukuona Kenya niyorotagwo na ikamenyeka muno makiria ni mabururi maria mangi.
Rekei twitiye na kihumo gitu na unduire uria ithui tui, turugame na kinyi na tuonie andu athi yothe ona ithui twina maundu tui na maria mangithomuo niyo. Tutigei gutugiria maundu mene tutigite maito.
Ngwenda unjire atiriri. Nduriri cia Caina (China), Ahindi (India), ona Athungu kana nimatiganire na unduire wao. Rora umuthi uyu ni twiriragiria na tukamahe gitiyo ni maundu macio. Ona ithui no tuheo gitiyo na twiriririo muno kinya mokage gutwirorera na guthoma. Gutire bururi wa ruraya wateyaneirie ruthiomi rwao. No guku gwitu twiyonaga kai tureka mahitia gutumira ruthiomi rwitu. Kumenya thiomi nyingi na cia nduriri ni kiheo kinene na kiega. No tikuga ati tuteyanirie ruria tui.
Tigai kwemena, kwinyihia, gwitharau tondu wa ruthiomi na maundu ma unduire.
Tuesday, November 07, 2006
Wirute gikuyu
Ungikorwo na kiuria kana undu ungienda andu mamenye. Andika riu, kana urie na ni ugucokerio.
Ni nii Kimani Wa Ng'ang'a


text:
Indo Cia Gũgũteithia Kwĩruta Bibilia
Indo ici cia gũgũteithia kwĩruta Bibilia no igũteithie kwĩruta Bibilia na njĩra ĩrĩ na mũbango mwega na njĩra ũgũteithĩka na ĩgũgũcanjamũra.
ŨHORO MWEGA KUUMA KŨRĨ NGAI!
Ngai Hihi nĩ Arĩ Rĩĩtwa?
Ngai nĩ arĩ marĩĩtwa maingĩ ma ũnene, ta Mwene Hinya Wothe, Mũũmbi, na Mwathani. No rĩĩtwa rĩa Ngai rĩhũthĩrĩtwo makĩria ma maita 7,000 Bibilia-inĩ.
ŨHORO MWEGA KUUMA KŨRĨ NGAI!
Ngai Hihi nĩ Arĩ Rĩĩtwa?
Ngai nĩ arĩ marĩĩtwa maingĩ ma ũnene, ta Mwene Hinya Wothe, Mũũmbi, na Mwathani. No rĩĩtwa rĩa Ngai rĩhũthĩrĩtwo makĩria ma maita 7,000 Bibilia-inĩ.
Kwĩruta na Mũndũ wa Gũkũruta
Wagĩrĩirũo Kwĩruta Bibilia Nĩkĩ?
Bibilia nĩ ĩteithĩtie andũ milioni nyingĩ thĩinĩ wa thĩ yothe kuona macokio ma ciũria nditũ ũtũũro-inĩ. Wee no wende gũkorũo ũrĩ ũmwe wao?
Wĩruti wa Bibilia Wĩkagwo Atĩa?
Aira a Jehova nĩ moĩkaine thĩ yothe nĩ kwĩruta Bibilia na andũ. Wĩrorere ũrĩa marutanaga.
Hoya Wĩruti wa Bibilia
Hoya Wĩruti wa Bibilia rĩrĩa ũngĩenda na handũ harĩa hangĩkwagĩrĩra.
Hũthĩra Indo Citũ cia Kwĩruta Bibilia Hatarĩ Marĩhi
Kwĩruta na Video
Ũteithio wa Kwĩruta
Mabuku ma Gũthoma
Wĩrute Mĩcemanio-inĩ Itũ
Mĩcemanio ya Aira a Jehova
Menya kũrĩa Aira a Jehova macemanagĩria na ũrĩa mathathayagia.
Nĩ Maũndũ Marĩkũ Mekagwo Nyũmba-inĩ ya Ũthamaki?
Ceera kuo wĩyonere wee mwene.
Maũndũ Mangĩ
JW Library
Thoma na wĩrute Bibilia ũkĩhĩthĩta ũtaũri wa New World Translation. Mĩringithanie na ciugo cia Bibilia ingĩ.
Ũthuthuuria Intaneti-inĩ
Thuthuuria ũhoro wa Bibilia intaneti-inĩ ũkĩhũthĩra mabuku ma Aira a Jehova.


text:
KĨTHOOMO KĨA 23
Nĩatĩa Mauku Jeetũ Jandĩkagwa na Jagataũrwa?
Nĩkenda tũũmba gũtũmĩĩria “nkuma iria njega” kĩrĩ antũ ba “migongo yonthe, migambo yonthe, na miiriga yonthe,” nĩtũritĩte mauku na mĩgambo nkũrũki ya 750. (Kugwurirwa 14:6) Nĩatĩa tũũmbaga kwiingia ngũgĩ ĩndito ũu? Tũthithagia ũu tũgĩteethagua nĩ aandĩki kuuma nthĩgũrũne yonthe na gĩkundi kĩa ataũri bairitanĩrĩtie
Mantũ jambagĩĩria kwaandĩkwa na Gĩcũũnkũ. Kĩama kĩrĩa Gĩtongagĩĩria kĩrũngamagĩĩra ngũgĩ ya Rwang’i rwa Waandĩki, kĩrĩ obici yeetũ ĩrĩa nene nthĩgũrũne yonthe. Rwang’i rwa waandĩki, nĩ rũrũngamagĩĩra ngũgĩ ya aandĩki barĩa batumĩkaga obicine ĩrĩa nene, na obici imwe cia ndwang’ĩ. Kwĩthĩrwa tũrĩ na aandĩki kuuma gũntũ mwanya mwanya, nĩgũtũmaga twandĩka mantũ jakũringithia antũ ba mĩtũũrĩre mwanya mwanya, na kwou mauku jeetũ nĩjakũcagĩĩria antũ ba nthĩgũrũ inyiingĩ.
Mantũ jacookaga jagatũmĩrwa ataũri. Mantũ jarĩĩkia kwaandĩkwa na gwĩtĩkĩĩrua, jatũmagwa kĩrĩ ikundi bia ataũri nthĩgũrũne yonthe gũkũrũkĩĩra mĩtambo ya kompiuta, bakajataũra, bagatega kethĩra jatĩatĩtie na nĩjakũthoomeka bwega. Baciũmagia kũthuura biugo kana “nteto cia mma” irĩa ikaumĩria ĩthũgaanio o ũrĩa rĩkari kĩrĩ Gĩcũũnkũ gwĩta kĩrĩ mũgambo jwao.
Kompiuta nĩ itũmaga ngũgĩ iritwa na mpwĩ. Kompiuta ĩtĩũmba kũjũkia kaanya ka mwandĩki na mũtaũri. Ĩndĩ boomba kũrita ngũgĩ yaao na mpwĩ bagĩtumagĩra kompuita gũcwaa biugo na kũthithia ũcũnkũũni. Akũũjĩ ba Jehova nĩbathithĩtie programu ya kompiuta ĩĩtagwa Multilanguage Electronic Publishing System (MEPS), ĩrĩa ĩjũkagia mantũ jaandĩki na mĩgambo ĩmiingĩ amwe na mbica, jathuranĩrĩtwe gũcabwa.
Nĩkĩ tontũ tũciũmagia kũrita ngũgĩ ĩjĩ yonthe, kinya kĩrĩ mĩgambo ĩrĩa yaragua nĩ antũ baakai akĩ? Tontũ wendi bwa Jehova nĩ atĩ, “antu bonthe boonokue bacoke kumenya mantu jaria jari ja mma.”
Nĩatĩa mauku jeetũ jandĩkagwa?
Nĩkĩ tontũ tũtaũraga mauku jeetũ na mĩgambo ĩmiingĩ?


text:
Macokio ma Ciũria cia Bibilia
Nĩa magaathiĩ igũrũ, na magaathiĩ gwĩka atĩa?
Andũ aingĩ nĩ meriragĩria gũthiĩ igũrũ. Jesu oigire atĩ arutwo ake ehokeku nĩ mangĩgaatũũra kuo. Atanakua nĩ aamerire atĩ, nĩ angĩkaamathondekera ciikaro igũrũ, matũũranie na Ithe wao wa matu-inĩ.—Thoma Johana 14:2.
Muoroto hihi wa kũriũkia andũ na kũmahe muoyo kũrĩa igũrũ nĩ ũrĩkũ? Na nĩ wĩra ũrĩkũ magaathiĩ kũruta? Jesu eerire arutwo ake atĩ nĩ mangĩgatuĩka athamaki. Maathanage gũkũ thĩ.—Thoma Luka 22:28-30; Kũguũrĩrio 5:10.
Hihi nĩ andũ othe ega mathiaga igũrũ?
Thĩinĩ wa bũrũri, andũ anini tu no o maathanaga. Na tondũ arĩa makaariũkio nĩ Jesu magaathiĩ igũrũ nĩguo maathanage gũkũ thĩ-rĩ, no mũhaka o nao makorũo ti aingĩ. (Luka 12:32) Bibilia nĩ ĩtwĩraga mũigana wa andũ acio magaathana na Jesu.—Thoma Kũguũrĩrio 14:1.
Jesu nĩ athondekeire arutwo ake amwe ciikaro kũrĩa igũrũ. Hihi nĩ ũĩ nĩ wĩra ũrĩkũ magaathiĩ kũruta?
Arĩa magaatũũra kũrĩa igũrũ to o tu makaheo muoyo. Andũ ehokeku arĩa magaathamakĩrũo nĩ Ũthamaki wa Jesu, nĩ makaaheo muoyo wa tene na tene thĩinĩ wa paradiso gũkũ thĩ. (Johana 3:16) Amwe arĩa makaingĩra thĩinĩ wa Paradiso magakorũo mahonokete kũniinwo kwa andũ arĩa aaganu. Angĩ nao makaingĩra kuo thutha wa kũriũkio.—Thoma Thaburi 37:29; Johana 5:28, 29.
Wĩrute Makĩria
Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna?
Ũthamaki wa Ngai Nĩ Kĩĩ?
Andũ aingĩ nĩ moĩ ihoya rĩrĩa rĩa Ithe Witũ. Ciugo: “Ũthamaki waku ũũke,” ciugĩte atĩa?


text:
KUUMA NGOTHI-INĨ | MAHEENI MAMWE MARUTANAGWO MEGIĨ NGAI
Maheeni Ma Atĩ Ngai Ndarĩ Rĩĩtwa
ŨRĨA ANDŨ AINGĨ METĨKĨTIE
Mũthomi ũmwe wĩtagwo David Cunningham, aandĩkire ũũ ibuku-inĩ rĩake rĩa, Theological Studies: “Tũtirĩ twaiguithanĩria kana hihi Ngai nĩ arĩ rĩĩtwa, na angĩkorũo nĩ arĩ-rĩ, nĩ rĩrĩkũ.”
ŨRĨA BIBILIA ĨRUTANAGA
Ngai oigire ũũ: “Niĩ nĩ niĩ Jehova; rĩu nĩrĩo rĩĩtwa rĩakwa.” (Isaia 42:8) Jehova, nĩ rĩĩtwa rĩa Kĩhibirania rĩrĩa riugĩte, “Nĩ Atũmaga Maũndũ Mekĩke.”
Jehova nĩ endaga tũhũthagĩre rĩĩtwa rĩake. Bibilia yugaga ũũ: ‘Gwetai rĩĩtwa rĩake; umbũrĩrai andũ maũndũ marĩa ekaga, mũkĩmeeraga atĩ rĩĩtwa rĩake nĩ itũũgĩrie mũno.’—Isaia 12:4.
Jesu nĩ aahũthagĩra rĩĩtwa rĩa Ngai. Hĩndĩ ĩmwe akĩhoya eerire Jehova ũũ: ‘Nĩ ndĩmamenyithĩtie [arutwo ake] rĩĩtwa rĩaku, na no ndĩĩmamenyithagia rĩo.’ Nĩ kĩĩ gĩatũmire Jesu amenyithie arutwo ake rĩĩtwa rĩa Ngai? Oigire ũũ: “Nĩ getha wendani ũrĩa [Ngai] ũnyendete naguo ũikarage thĩinĩ wao, o na niĩ njikarage thĩinĩ wao.”—Johana 17:26.
BATA WA KŨMENYA MA
Mũthomi ũmwe wa maũndũ ma ndini, wĩtagwo Walter Lowrie oigire ũũ: “Mũndũ ũĩ Ngai na ndoĩ rĩĩtwa rĩake, ndangĩĩrũo nĩ amũĩ o na ndangĩmwenda angĩkorũo amwonaga ahaana ta kĩhinya o ũguo.”
Mũndũ ũmwe wĩtagwo Victor, nĩ aathiaga kanitha o kiumia, no ndoonaga ta oĩ Ngai. Oigire ũũ: “Na rĩrĩa nderutire atĩ Ngai etagwo Jehova, ndahaanire ta arĩ hĩndĩ ndambĩrĩria kũmũmenya. Ngĩona ta ndacemania na ũrĩa ndatũũraga njiguaga ũhoro Wake. Ngĩambĩrĩria kuona ngumo ciake njega na ngĩgĩa ũrata wa hakuhĩ nake.”
Jehova o nake nĩ akuhagĩrĩria arĩa mahũthagĩra rĩĩtwa rĩake. Ngai erĩire ‘arĩa mecũranagia ũhoro wa rĩĩtwa rĩake,’ ũũ: ‘Ndĩmũcayagĩra o ta ũrĩa mũndũ acayagĩra mũriũ ũrĩa ũmũtungatagĩra.’ (Malaki 3:16, 17) Ningĩ Ngai nĩ arathimaga arĩa makayagĩra rĩĩtwa rĩake. Bibilia yugaga ũũ: “Mũndũ o wothe ũrĩa ũgakaĩra rĩĩtwa rĩa Jehova nĩakahonoka.”—Joeli 2:32.


text:
Mahiu makiria ma 12 gukua thutha kuria nyeki mugunda-ini umwe Rongai
Mahiu matanyihiire 12 nimakuite thutha wa kuria nyeki kuma mugunda-ini umwe wa mundu kiumbe mwena wa Kimangu gicigo-ini kia ubunge kia Rongai. Mahiu macio marakuire thutha wa kuria nyeki iyo mugunda-ini wa Gogar Farm uria ni wa muthungu witagwo Harmish Gogar.
Kuringana na aria mahiu mao makuite, mahiu macio maronanirie ndariri cia kwaga hinya na thuthaini gukua. Mwene mugunda ucio Harmish Gogar augite nyeki iyo irari na mahuti ma magurukia no arimi mararega kuigwa, ona thutha wa kugirio kuoya nyeki iyo.
Chief wa ituura riu Peter Sigei nioritie muingi wa gicigo kiu, witheme kuhe mahiu maao nyeki iria irooirwo kuuma mugunda-ini ucio.
The post Mahiu makiria ma 12 gukua thutha kuria nyeki mugunda-ini umwe Rongai appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text:
Jesu thĩinĩ wa hekarũ arĩ na mĩaka ikũmi na ĩĩrĩ (41-52)
2 Na rĩrĩ, matukũ-inĩ macio Kaisari Augusto agĩathana atĩ andũ othe thĩinĩ wa thĩ meyandĩkithie.2 (Kwĩyandĩkithia kũu kwa mbere gwekĩkire rĩrĩa Kuirinio aarĩ ngavana wa Siria.)3 Na andũ othe magĩthiĩ nĩguo makeyandĩkithie, o mũndũ itũũra rĩrĩa aaciarĩirũo.4 O nake Jusufu akiuma itũũra rĩa Nazarethi rĩrĩa rĩarĩ Galili, agĩthiĩ itũũra-inĩ rĩa Daudi thĩinĩ wa Judea, rĩrĩa rĩtagwo Bethilehemu, tondũ aarĩ wa nyũmba ya Daudi.5 Agĩthiĩ kwĩyandĩkithia marĩ na mũtumia wake Mariamu, ũrĩa warĩ hakuhĩ kũgĩa mwana hĩndĩ ĩyo.6 Na marĩ kũu, ihinda rĩake rĩa kũgĩa mwana rĩgĩkinya.7 Na akĩgĩa mwana wa kahĩĩ, na nĩwe warĩ irigithathi, akĩmũthaya na tũtaama na akĩmũkomia mũharatĩ-inĩ tondũ gũtiarĩ na handũ thĩinĩ wa nyũmba cia ageni.8 Ningĩ itũũra-inĩ rĩu nĩ kwarĩ na arĩithi maaikarĩte nja ũtukũ makĩrĩithia ndũũru ciao.9 Na o rĩmwe mũraika wa Jehova* akĩrũgama mbere yao, na riri wa Jehova* ũkĩmarigicĩria, nao magĩĩtigĩra mũno.10 No mũraika ũcio akĩmeera atĩrĩ: “Mũtigetigĩre, tondũ rĩrĩ, ndoka kũmũmenyithia ũhoro mwega wa gĩkeno kĩnene kĩrĩa andũ othe mekũgĩa nakĩo.11 Nĩ gũkorũo ũmũthĩ nĩ mũciarĩirũo mũhonokia itũũra-inĩ rĩa Daudi, nĩwe Kristo, ũrĩa Mwathani.12 Na ũndũ ũrĩa ũgũtũma mũmũmenye nĩ ũyũ: Nĩ mũgũkora gakenge gathaĩtwo na tũtaama na gagakomio mũharatĩ-inĩ.”13 O rĩmwe makĩona mũraika ũcio arĩ hamwe na mbũtũ nene ya igũrũ makĩgooca Ngai makiugaga ũũ:14 “Goocai Ngai ũrĩa ũrĩ igũrũ, na andũ arĩa etĩkĩrĩte thĩinĩ wa thĩ marogĩa na thayũ.”15 Na rĩrĩa araika meeherire magĩcoka igũrũ, arĩithi acio makĩambĩrĩria kwĩrana atĩrĩ: “Nĩ tũthiĩi Bethilehemu o rĩu, tũkeyonere ũrĩa gwĩkĩkĩte, ũguo Jehova* atũmenyithia.”16 Magĩthiĩ na ihenya na magĩkora Mariamu na Jusufu, na gakenge kau gakometio mũharatĩ-inĩ.17 Rĩrĩa moonire ũguo, makĩmenyithania ndũmĩrĩri ĩrĩa maaheetwo ĩgiĩ kaana kau.18 Na arĩa othe maaiguire ũhoro ũcio maaheirũo nĩ arĩithi, makĩgega mũno,19 no Mariamu akĩambĩrĩria kũiga maũndũ macio mothe ngoro-inĩ yake, na agecũranagia ũhoro wamo.20 Thutha ũcio arĩithi magĩthiĩ magĩkumagia na makĩgoocaga Ngai nĩ ũndũ wa ũhoro wothe ũrĩa maaiguĩte na makona, o ta ũrĩa meerĩtwo.21 Mũthenya wa kanana kuuma aciarũo, makĩmũruithia na makĩmwĩta Jesu. Rĩu nĩrĩo rĩĩtwa rĩrĩa mũraika aamwĩtĩte Mariamu atanoha nda.22 Ningĩ, rĩrĩa ihinda rĩakinyire rĩa kũmatheria kũringana na Watho wa Musa, makĩmũtwara Jerusalemu mbere ya Jehova,*23 o ta ũrĩa kwandĩkĩtwo Watho-inĩ wa Jehova:* “Mwana wothe wa mbere wa kahĩĩ no mũhaka amũragĩrũo Jehova.”*24 Nao makĩruta igongona o ta ũrĩa Watho wa Jehova* woigĩte: “ndutura igĩrĩ kana ndirahũgĩ igĩrĩ itarĩ ngũrũ.”25 Na rĩrĩ, Jerusalemu nĩ kwarĩ mũndũ wetagwo Simeoni warĩ mũthingu na wetigĩrĩte Ngai mũno, wetereire ihinda rĩa Isiraeli rĩa kũũmĩrĩrio, na aarĩ na roho mũtheru.26 Ningĩ nĩ aaguũrĩirio nĩ roho mũtheru atĩ ndangĩakuire atonete Kristo wa Jehova.*27 Hĩndĩ ĩyo agĩthiĩ thĩinĩ wa hekarũ atongoretio nĩ roho mũtheru, na rĩrĩa aciari acio maatonyagia kaana kau kũu thĩinĩ nĩguo meke o ta ũrĩa gwekagwo kũringana na Watho,28 akĩoya kaana kau na akĩgooca Ngai akiuga atĩrĩ:29 “Mwathani Ũrĩa Mũnene, rĩu ndungata yaku no ĩkue ĩrĩ na thayũ kũringana na uuge waku,30 nĩ gũkorũo maitho makwa nĩ mona njĩra yaku ya kũhonokania31 ĩrĩa ũhaarĩirie yonwo nĩ andũ othe,32 ũtheri wa kweheria taama ũrĩa ũgiragia andũ a ndũrĩrĩ mone, na riri wa andũ aku Isiraeli.”33 Na ithe na nyina wa mwana ũcio makĩgegio mũno nĩ maũndũ marĩa mooigagwo mamwĩgiĩ.34 Ningĩ, Simeoni akĩmarathima na akĩra Mariamu nyina wa mwana ũcio: “Atĩrĩrĩ, mwana ũyũ nĩ amũrĩtwo nĩguo andũ aingĩ thĩinĩ wa Isiraeli magwe na angĩ mokĩre, na nĩ agaatuĩka kĩndũ gĩa kũnyararũo35 (na rũhiũ rũnene nĩ rũgaagũtheca), nĩguo mathugunda ma andũ aingĩ maguũrio.”36 Na rĩrĩ, nĩ kwarĩ na mũnabii wetagwo Anna, warĩ mwarĩ wa Fanueli, wa mũhĩrĩga wa Asheri. Mũtumia ũcio aarĩ mũkũrũ na aaikarire na mũthuri wake mĩaka mũgwanja kuuma ahika,37 na hĩndĩ ĩyo aarĩ wa ndigwa na aarĩ wa mĩaka mĩrongo ĩnana na ĩna. Na ndaagaga thĩinĩ wa hekarũ, akarutaga ũtungata mũtheru mũthenya na ũtukũ, akĩĩhingaga na akĩhoyaga.38 Hĩndĩ ĩyo, agĩthiĩ hakuhĩ nao na akĩambĩrĩria gũcokeria Ngai ngatho na kũheana ũhoro wa kaana kau kũrĩ arĩa othe meetereire gũkũũrũo kwa Jerusalemu.39 Na rĩrĩa maarĩkirie kũhingia maũndũ mothe kũringana na Watho wa Jehova,* magĩcoka kwao itũũra-inĩ rĩa Nazarethi thĩinĩ wa Galili.40 Nake mwana ũcio agĩthiĩ na mbere gũkũra, akĩgĩaga na hinya na ũũgĩ, o na agĩtĩkĩrĩkaga nĩ Ngai.41 Na rĩrĩ, aciari ake nĩ maamenyerete gũthiaga Jerusalemu o mwaka nĩ ũndũ wa gĩathĩ kĩa Pasaka.42 Na rĩrĩa aakinyirie mĩaka ikũmi na ĩĩrĩ, magĩthiĩ Jerusalemu o ta ũrĩa maamenyerete hĩndĩ ya gĩathĩ.43 Matukũ ma gĩathĩ mathira, makĩambĩrĩria gũcoka, no Jesu agĩtigwo Jerusalemu, na aciari ake matiamenyire.44 Magĩthiĩ rũgendo rwa mũthenya mũgima magĩĩciragia atĩ arĩ o hamwe na gĩkundi kĩrĩa maatwaranaga nakĩo, magĩcoka makĩambĩrĩria kũmũcaria kũrĩ andũ a mbarĩ ciao na arĩa maamenyanĩte nao.45 No rĩrĩa maamwagire, magĩcoka Jerusalemu na makĩmũcaria mũno.46 Na thutha wa thikũ ithatũ makĩmũkora aikarĩte thĩ gatagatĩ-inĩ ka arutani thĩinĩ wa hekarũ, akĩmathikagĩrĩria na akĩmoragia ciũria.47 No arĩa othe maamũthikagĩrĩria nĩ maagegagio mũno nĩ macokio make na ũhoti wake wa gũtaũkĩrũo nĩ maũndũ.48 Na rĩrĩa aciari ake maamuonire, makĩgega, nake nyina akĩmũũria atĩrĩ: “Mũrũ wakwa, nĩ kĩĩ gĩtũmĩte ũtwĩke ũguo? Tũrĩ na thoguo nĩ tũtangĩkĩte mũno tũgĩgũcaria.”49 No we akĩmoria atĩrĩ: “Mũkũnjaragia nĩkĩ? Mũtikũmenyaga atĩ njagĩrĩirũo gũkorũo thĩinĩ wa nyũmba ya Baba?”50 No rĩrĩ, matiataũkĩirũo nĩ ũrĩa aameerire.51 Thutha ũcio magĩikũrũka hamwe nake magĩcoka Nazarethi, na agĩthiĩ na mbere kũmaathĩkĩra. Ningĩ, nyina akĩiga maũndũ macio mothe ngoro-inĩ yake.52 Na Jesu agĩthiĩ na mbere gũkũra, akĩgĩaga na ũũgĩ na agĩtĩkĩrĩkaga nĩ Ngai o na andũ.


text:
Ũhoro Mũico-inĩ wa Ibuku
1 JEHOVA
Rĩĩtwa rĩa Ngai nĩ Jehova na kũĩkaine riugĩte “Nĩ Atũmaga Maũndũ Mekĩke.” Jehova nĩwe Ngai Mwene-Hinya-Wothe na nĩwe wombire indo ciothe. Akoragwo na hinya wa gwĩka ũrĩa wothe angĩenda.
Thĩinĩ wa rũthiomi rwa Kĩhibirania, rĩĩtwa rĩa Ngai rĩaandĩkĩtwo na ndemwa inya. Rũthiomi-inĩ rwa Gĩthũngũ, ndemwa icio irũgamagĩrĩrũo nĩ YHWH kana JHVH. Rĩĩtwa rĩa Ngai rĩonekaga hakuhĩ maita 7,000 thĩinĩ wa maandĩko ma mbere ma Kĩhibirania. Andũ thĩinĩ wa thĩ mandĩkaga rĩĩtwa Jehova na njĩra ngũrani na marĩtamũkaga kũringana na rũthiomi rwao.
2 BIBILIA ĨTONGORETIO “NĨ ROHO WA NGAI”
Ngai nĩwe watungire Bibilia, no aahũthĩrire andũ kũmĩandĩka. Ũndũ ũcio no ũringithanio na karani angĩrũo nĩ ũrĩa ũmwandĩkĩte andĩke marũa marĩ na maũndũ marĩa arenda. Ngai aahũthĩrire roho wake mũtheru gũtongoria aandĩki a Bibilia maandĩke maũndũ marĩa eendaga. Roho ũcio nĩ wamatongoragia na njĩra itiganĩte, rĩmwe ũgatũma mone cioneki kana makarota magacoka makandĩka maũndũ macio.
3 MOTAARO
Maya nĩ morutani makoragwo thĩinĩ wa Bibilia na mataaragĩria ũũma wa ũndũ mũna. Kwa ngerekano, ũtaaro ũrĩa ugaga “thiritũ njũru nĩ ithũkagia mĩtugo mĩega” ũtũrutaga atĩ andũ arĩa tũceeraga nao no matũme tũkorũo na mĩtugo mĩega kana mĩũru. (1 Akorintho 15:33) Naguo ũrĩa ugaga “kĩrĩa gĩothe mũndũ arahanda, kĩu nokĩo akaagetha” ũtũrutaga atĩ no mũhaka tuone moimĩrĩro ma ciĩko ciitũ.
4 ŨRATHI
Ũrathi ũkoragwo ũrĩ ndũmĩrĩri kuuma kũrĩ Ngai. No ũkorũo ũgĩtaarĩria wendi wa Ngai, ũrutani wĩgiĩ mĩtugo, watho, kana ituĩro. Ningĩ no ũkorũo wĩ ndũmĩrĩri ya ũndũ ũkahaanĩka ihinda rĩũkĩte. Morathi maingĩ marĩa marĩ Bibilia-inĩ nĩ marĩkĩtie kũhinga.
5 MORATHI MEGIĨ MESIA
Jesu nĩwe wahingirie morathi ma Bibilia megiĩ Mesia. Rora ithandũkũ rĩrĩ na kĩongo “Morathi Megiĩ Mesia.”
▸ Gĩc. 2, kĩb. 17, kohoro ka magũrũ-inĩ.
6 MUOROTO WA JEHOVA HARĨ ANDŨ
Jehova ombire thĩ ĩtuĩke paradiso ya gũikarũo nĩ andũ arĩa mamwendete. Muoroto wake ndũcenjetie. Ihinda rĩtarĩ kũraihu, Ngai nĩ ekweheria waganu wothe na ahe andũ ake muoyo wa tene na tene.
7 SHAITANI
Shaitani nĩ mũraika ũrĩa wambĩrĩirie ũremi kwerekera Ngai. Etagwo Shaitani, rĩĩtwa rĩrĩa riugĩte “Mũkararia,” tondũ nĩ akararagia Jehova. Ningĩ nĩ etagwo Mũcukani, rĩĩtwa rĩrĩa riugĩte “Mũcambania.” Etagwo ũguo tondũ nĩ aragia maũndũ ma maheeni megiĩ Ngai na nĩ aheenagia andũ.
8 ARAIKA
Jehova aambire kũũmba araika agĩcoka kũũmba thĩ. Mombirũo maikarage igũrũ na makoragwo marĩ milioni nyingĩ. (Danieli 7:10) Araika nĩ makoragwo na marĩĩtwa na ngumo itiganĩte, na arĩa ehokeku nĩ maregaga gũthathaiyo nĩ andũ. Makoragwo na ikĩro itiganĩte na marutaga mawĩra mwanya mwanya. Mawĩra macio nĩ ta gũtungata mbere ya gĩtĩ kĩa Jehova kĩa ũnene, gũtwara ndũmĩrĩri, kũgitĩra na gũtongoria ndungata ciake gũkũ thĩ, kũhingia matuĩro make ma cira, na kũnyita mbaru wĩra wa kũhunjia. (Thaburi 34:7; Kũguũrĩrio 14:6; 22:
9 MEHIA
Ũndũ o wothe twĩciragia kana tũgeka na ndũringaine na wendi wa Jehova nĩ mehia. Tondũ mehia mathũkagia ũrata witũ na Ngai, nĩ atũheete mawatho na motaaro ma gũtũteithia tũtikehie tũkĩendaga. Jehova ombire indo ciothe irĩ nginyanĩru, no rĩrĩa Adamu na Hawa meehirie nĩ ũndũ wa kũrega gwathĩkĩra Jehova, maatuĩkire andũ matarĩ akinyanĩru. Maakũrire na magĩkua, na tondũ nĩ twagaire mehia kuuma kũrĩ Adamu o na ithuĩ nĩ tũkũraga na tũgakua.
10 HARI-MAGEDONI
Ĩno nĩ mbaara ya Ngai ya kũniina thĩ ya Shaitani na waganu wothe.
11 ŨTHAMAKI WA NGAI
Ũthamaki wa Ngai nĩ thirikari ĩrũgamĩtio nĩ Jehova kũrĩa igũrũ. Jesu Kristo nĩwe Mũthamaki wayo. Ihinda rĩũkĩte Jehova nĩ akaahũthĩra Ũthamaki ũcio kũniina waganu wothe. Ũthamaki wa Ngai nĩ ũgaathana thĩinĩ wa thĩ yothe.
12 JESU KRISTO
Ngai aambire kũũmba Jesu mbere ya kũũmba mũndũ kana kĩndũ kĩngĩ o gĩothe. Jehova nĩ aamũtũmire gũkũ thĩ nĩguo akue nĩ ũndũ wa andũ othe. Thutha wake kũũragwo, Jehova nĩ aacokire akĩmũriũkia. Jesu rĩu arathana kũrĩa igũrũ arĩ Mũthamaki wa Ũthamaki wa Ngai.
13 ŨRATHI WA CIUMIA 70
Bibilia nĩ yarathĩte rĩrĩa Mesia angĩokire. Angĩokire mũthia-inĩ wa ihinda rĩa ciumia 69 rĩrĩa rĩambĩrĩirie mwaka-inĩ wa 455 mbere ya Kristo (M.K.) na rĩgĩthira mwaka-inĩ wa 29 thutha wa Kristo (T.K.).
Tũmenyaga atĩa atĩ ihinda rĩu rĩathirire mwaka-inĩ wa 29 T.K.? Ciumia 69 ciambĩrĩirie mwaka-inĩ wa 455 M.K. rĩrĩa Nehemia aathire Jerusalemu na akĩambĩrĩria gwaka itũũra rĩu rĩngĩ. (Danieli 9:25; Nehemia 2:
Ũrathi o ũcio nĩ woigĩte ũhoro wa kiumia kĩngĩ kĩa mĩaka ĩngĩ mũgwanja. Ihinda-inĩ rĩu nĩrĩo Mesia angĩoragirũo mwaka-inĩ wa 33 T.K., na kwambĩrĩria mwaka wa 36 T.K., ũhoro ũrĩa mwega wa Ũthamaki wa Ngai nĩ ũngĩahunjirio kũrĩ andũ a ndũrĩrĩ ciothe, no to kũrĩ Ayahudi tu.
14 ŨRUTANI WA MAHEENI WA ŨTATŨ
Bibilia ĩrutanaga atĩ Jehova Ngai nĩwe Mũũmbi na aambire kũũmba Jesu mbere ya kũũmba indo iria ingĩ ciothe. (Akolosai 1:
Roho mũtheru nĩ hinya wa Ngai wa gwĩka maũndũ, ũrĩa ahũthagĩra gwĩka wendi wake. Ndũngĩoneka na maitho. Kwa ngerekano, Akristiano a tene ‘maiyũrirũo nĩ roho mũtheru,’ na Jehova oigĩte: “Nĩ ngaitĩrĩria andũ a mĩthemba yothe roho wakwa.”
15 MŨTHARABA
Akristiano a ma matihũthagĩra mũtharaba magĩthathaiya Ngai. Nĩkĩ?
Mũtharaba ũkoretwo ũkĩhũthĩrũo nĩ ndini cia maheeni kwa ihinda iraihu. Tene wahũthagĩrũo ũthathaiya-inĩ wa ũũmbi na mĩtugo-inĩ ĩgiĩ ngomanio ya ndini cia maheeni. Mĩaka 300 thutha wa Jesu gũkua, Akristiano matiahũthagĩra mũtharaba ũthathaiya-inĩ wao. Thutha ũcio, Mũthamaki Mũroma wetagwo Konstantino nĩ aatuire mũtharaba rũũri rwa Ũkristiano. Wahũthagĩrũo kũgeria gũtũma Ũkristiano wendwo nĩ andũ aingĩ. No mũtharaba ndũrĩ handũ wahutanĩtie na Jesu Kristo. Ibuku rĩmwe rĩtaaragĩria ũũ: “Mũtharaba nĩ wahũthagĩrũo mbere ya Ũkristiano na no wahũthagĩrũo nginya kũndũ kũrĩa andũ mataarĩ Akristiano.” (New Catholic Encyclopedia)
Jesu ndaakuĩrĩire mũtharaba-inĩ. Kiugo gĩa Kĩngiriki kĩrĩa gĩtaũrĩtwo “mũtharaba” kiugĩte “gĩkĩngĩ,” “rũbaũ,” kana “mũtĩ.” Bibilia ĩmwe ĩtaarĩirie ũũ: “Kĩngiriki gĩa [Kĩrĩkanĩro Kĩerũ] gĩtionanagia ũhoro wa mbaũ igĩrĩ ihũranĩrĩirũo.” (The Companion Bible) Jesu aakuĩrĩire mũtĩ-inĩ.
Jehova ndendaga tũhũthĩre mĩhianano tũkĩmũthathaiya.
—Thama 20: 4, 5; 1 Akorintho 10:14.
16 KĨRIRIKANO
Jesu athire arutwo ake maririkanage gĩkuũ gĩake. Mekaga ũguo Nisani 14 o mwaka, mweri o iria Aisiraeli maakũngũyagĩra Pasaka. Mũgate na ndibei, iria irũgamĩrĩire mwĩrĩ wa Jesu na thakame yake, nĩ ihĩtũkagio kũrĩ mũndũ o wothe ũkĩte Kĩririkano. Arĩa magaathamaka na Jesu kũrĩa igũrũ nĩ marĩaga mũgate na makanyua ndibei. Arĩa marĩ na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũgaatũũra gũkũ thĩ tene na tene nĩ mathiaga Kĩririkano, no matirĩaga mũgate kana makanyua ndibei.
17 MUOYO
Thĩinĩ wa Bibilia ya Gĩthũngũ ya New World Translation kiugo “muoyo” kĩhũthĩrĩtwo kuuga (1) mũndũ, (2) nyamũ, kana (3) muoyo wa mũndũ kana wa nyamũ. Reke tuone ngerekano cigana ũna:
Mũndũ. “Matukũ-inĩ ma Nuhu . . . [no] andũ anini, andũ anana, maahonokirio mũiyũro wa maĩ.” (1 Petero 3:20) Kiugo andũ kiumanĩte na kiugo muoyo, na andũ acio nĩ Nuhu na mũtumia wake, ariũ ake atatũ, na atumia a ariũ ake.
Nyamũ. “Ngai akiuga atĩrĩ, Maĩ-rĩ, nĩmahunje o kũhunja ciũmbe ii muoyo iria thiangi rũitũ, ningĩ nyamũ ii njoya nĩciũmbũkage igũrũ rĩa thĩ itheri-inĩ rĩa mũtambũrũko wa matu-mairũ ma igũrũ. Ningĩ Ngai akiuga atĩrĩ, Thĩ nĩĩrute ciũmbe irĩ muoyo, o kĩũmbe kĩruka gĩakĩo, nacio nĩ mahiũ, na tũnyamũ tũrĩa tũtambaga, na nyamũ cia werũ, o nyamũ kĩruka kĩayo; gũgĩtuĩka o ũguo.”
—Kĩambĩrĩria 1: 20, 24.
Muoyo wa mũndũ kana wa nyamũ. Jehova eerire Musa ũũ: “Andũ arĩa maagũcaragia makũũrage [maacaragia muoyo waku] othe nĩmakuĩte.” (Thama 4:19) Rĩrĩa Jesu aarĩ gũkũ thĩ, oigire ũũ: “Niĩ nĩ niĩ mũrĩithi ũrĩa mwega; mũrĩithi ũrĩa mwega nĩ arutaga muoyo wake nĩ ũndũ wa ng’ondu.”
—Johana 10:11.
Ningĩ rĩrĩa mũndũ eka ũndũ na ‘muoyo wake wothe,’ nĩ kuonania areka o ũrĩa wothe angĩhota na areka na kwĩyendera. (Mathayo 22:37; Gũcokerithia Maathani 6:5) Rũthiomi-inĩ rwa Gĩthũngũ, kiugo kĩrĩa gĩtaũrĩtwo “muoyo” no kĩhũthĩrũo gũtaarĩria merirĩria ma kĩndũ kĩrĩ muoyo. Ningĩ o rũthiomi-inĩ rũu, ciugo ‘muoyo mũkuũ’ nĩ ihũthagĩrũo kuuga mũndũ mũkuũ kana kĩimba.
—Ndari 6:6; Thimo 23:2; Isaia 56:11; Hagai 2:13.
18 ROHO
Ciugo cia Kĩhibirania na Kĩngiriki iria itaũrĩtwo “roho” thĩinĩ wa Bibilia ya Gĩthũngũ ya New World Translation no ciuge ũhoro wa indo itiganĩte. O na kũrĩ ũguo, hĩndĩ ciothe ciaragia ũhoro wa kĩndũ mũndũ atangĩona na maitho, ta rũhuho kana mĩheehũ [mĩhũmũ] ya andũ na nyamũ. Ningĩ ciugo icio no ihũthĩrũo harĩ ciũmbe cia roho kana harĩ roho mũtheru, na nĩguo hinya wa Ngai wa gwĩka maũndũ. Bibilia ndĩrutanaga atĩ mũndũ akua harĩ kĩndũ kiumaga thĩinĩ wake gĩgathiĩ na mbere gũtũũra.
19 JEHANUMU
Jehanumu nĩ mũkuru warĩ hakuhĩ na Jerusalemu harĩa gĩko gĩateagwo na gĩgacinĩrwo. Gũtirĩ ũira wonanagia atĩ mahinda-inĩ ma Jesu kũrĩ nyamũ kana andũ maaherithagio kana magacinwo marĩ muoyo mũkuru-inĩ ũcio. Kwoguo Jehanumu ti kũndũ andũ arĩa makuĩte mathiaga kũherithĩrio tene na tene. Rĩrĩa Jesu aaragia ũhoro wa andũ arĩa magaikio Jehanumu, oigaga makaaniinwo tene na tene.
20 IHOYA RĨA MWATHANI
Rĩrĩ nĩ ihoya rĩrĩa Jesu aarutire arutwo ake hĩndĩ ĩrĩa aamarutaga kũhoya. Ningĩ nĩ rĩtagwo ihoya rĩa Ithe Witũ kana ihoya rĩa kĩonereria. Kwa ngerekano, Jesu aatũrutire tũhoyage ũũ:
“Rĩĩtwa rĩaku nĩ rĩtherio”
Tũhoyaga Jehova atherie rĩĩtwa rĩake nĩ ũndũ wa ũrĩa aigĩrĩirũo igenyo. Tũhoyaga eke ũguo nĩguo ciũmbe ciothe kũrĩa igũrũ na gũkũ thĩ itĩage rĩĩtwa rĩake.
“Ũthamaki waku ũũke”
Tũhoyaga thirikari ya Ngai ĩniine thĩ njũru ya Shaitani, yathane thĩinĩ wa thĩ, na ĩtue thĩ yothe paradiso.
“Wendi waku wĩkwo gũkũ thĩ”
Tũhoyaga muoroto wa Ngai harĩ thĩ ũhinge nĩguo andũ arĩa athĩki matũũre tene na tene thĩinĩ wa Paradiso marĩ akinyanĩru, o ta ũrĩa Jehova aabangĩte hĩndĩ ĩrĩa ombire andũ.
21 IGONGONA RĨA JESU
Jehova aarutire Jesu arĩ igongona nĩguo ahonokie andũ kuumana na mehia na gĩkuũ. Igongona rĩu rĩarĩ irĩhi rĩrĩa rĩabataranagia rĩa gũcokia muoyo mũkinyanĩru ũrĩa Adamu aateire, na gũcokia ũrata wa andũ na Jehova. Ngai aatũmire Jesu gũkũ thĩ nĩguo akue nĩ ũndũ wa andũ othe. Nĩ ũndũ wa gĩkuũ kĩu kĩa Jesu, rĩu andũ othe nĩ makoragwo na mweke wa gũtũũra tene na tene marĩ akinyanĩru.
22 MWAKA WA 1914 NĨ WA BATA MŨNO NĨKĨ?
Ũrathi ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa Danieli mũrango wa 4 ũtũrutaga atĩ Ngai nĩ angĩkaahanda Ũthamaki wake mwaka-inĩ wa 1914.
Ũrathi: Jehova nĩ aatũmire Mũthamaki Nebukadinezaru arote kĩroto kĩarĩ na ũrathi wĩgiĩ mũtĩ warĩ mũnene ũrĩa wacokire ũgĩtemwo. Thĩinĩ wa kĩroto kĩu, gĩthukĩ kĩa mũtĩ ũcio kĩohirũo na mũrĩnga wa kĩgera na gĩcango nĩguo gĩtigathundũke kwa ihinda rĩa “mahinda mũgwanja.” Thutha wa ihinda rĩu gũthira, mũtĩ ũcio nĩ ũngĩakũrire rĩngĩ.
Ũrĩa ũrathi ũcio ũratũhutia: Mũtĩ ũcio ũrũgamĩrĩire wathani wa Ngai. Kwa ihinda rĩa mĩaka mĩingĩ, Jehova aahũthagĩra athamaki arĩa maakoragwo Jerusalemu gwatha rũrĩrĩ rwa Isiraeli. (1 Maũndũ ma Matukũ ma Tene 29:23) No athamaki acio nĩ maagire gwathĩka na kwoguo wathani wao ũgĩthira. Jerusalemu nĩ yaanangirũo mwaka-inĩ wa 607 mbere ya Kristo (M.K.). Hĩndĩ ĩyo nĩrĩo “mahinda mũgwanja” maambĩrĩirie. (2 Athamaki 25:
Ũraihu wa ‘mahinda macio mũgwanja’: ‘Mahinda macio mũgwanja’ maarĩ na ũraihu wa mĩaka 2,520. Tũngĩtara kwambĩrĩria mwaka wa 607 M.K., mĩaka 2,520 ĩrathirĩra mwaka-inĩ wa 1914. Hĩndĩ ĩyo nĩrĩo Jehova aatuire Jesu Mũthamaki wa Ũthamaki wa Ngai kũrĩa igũrũ.
Mĩaka ĩno 2,520 ĩroima kũ? Bibilia yugaga atĩ mahinda matatũ na nuthu nĩ thikũ 1,260. (Kũguũrĩrio 12:
23 MIKAELI MŨRAIKA ŨRĨA MŨNENE
Kiugo “mũraika ũrĩa mũnene” kiugĩte “mũnene wa araika.” Bibilia ĩgwetete mũraika o ũmwe mũnene, na etagwo Mikaeli.
Mikaeli nĩwe Mũtongoria wa mbũtũ ya araika arĩa ehokeku. Kũguũrĩrio 12:7 yugaga ũũ: “Mikaeli na araika ake makĩrũa na ndamathia ĩyo . . . na araika ayo.” Ibuku rĩa Kũguũrĩrio riugaga atĩ Jesu nĩwe Mũtongoria wa mbũtũ ya Ngai, na kwoguo Mikaeli nĩ rĩĩtwa rĩngĩ rĩa Jesu.
24 MATUKŨ MA KŨRIGĨRĨRIA
Rĩrĩ nĩ ihinda rĩrĩa maũndũ manene mangĩkaahanĩka thĩinĩ wa thĩ Ũthamaki wa Ngai ũtananiina thĩ ya Shaitani. Ciugo “ithirĩro rĩa mũtabarĩre ũyũ wa maũndũ” na “gũkorũo kuo kwa Mũrũ wa mũndũ,” nĩ ihũthĩrĩtwo thĩinĩ wa ũrathi wa Bibilia kuuga ũhoro wa ihinda o rĩu. (Mathayo 24:3, 27, 37) ‘Matukũ ma kũrigĩrĩria’ maambĩrĩirie rĩrĩa Ũthamaki wa Ngai wambĩrĩirie gwathana kũrĩa igũrũ mwaka-inĩ wa 1914, na magaathira rĩrĩa thĩ ya Shaitani ĩkaaninwo hĩndĩ ya Hari–
25 KŨRIŨKIO KWA ARĨA MAKUĨTE
Kũriũkio nĩ rĩrĩa mũndũ ũrarĩ mũkuũ acokio muoyo nĩ Ngai. Nĩ kũrĩ andũ kenda magwetetwo thĩinĩ wa Bibilia maariũkirio. Andũ amwe arĩa maariũkirie andũ nĩ Elija, Elisha, Jesu, Petero, na Paulo. Ciama icio ciothe ciaringirũo nĩ ũndũ wa hinya wa Ngai. Jehova nĩ eranĩire atĩ nĩ akariũkia andũ “arĩa athingu na arĩa matarĩ athingu” nĩguo matũũre gũkũ thĩ. (Atũmwo 24:15) Ningĩ Bibilia nĩ yugaga atĩ kũrĩ andũ mathiaga igũrũ. Ũndũ ũcio ũhotekaga rĩrĩa arĩa mathuurĩtwo, kana maitĩrĩirio maguta nĩ Ngai mariũkio nĩguo magatũũre igũrũ hamwe na Jesu.
26 KWARANĨRIA NA NDAIMONO
Kwaranĩria na ndaimono nĩ mũtugo mũũru wa kwaranĩria na maroho ĩmwe kwa ĩmwe kana kũgerera mũndũ ũngĩ ta mũndũ mũgo, aragũri, kana andũ angĩ ta acio. Andũ arĩa maranagĩria na ndaimono mekaga ũguo tondũ metĩkĩtie ũrutani wa maheeni atĩ andũ makua matuĩkaga maroho me na hinya. Ndaimono nacio nĩ igeragia kũhĩtithia andũ nĩguo maremere Ngai. Gũtuĩria njata, kũragũria, kũroga, mĩgiro, na maũndũ mangĩ ta macio, mothe nĩ ma ndaimono. Mabuku maingĩ, ngathĩti, thenema, imenyithia, o na nyĩmbo itũmaga ndaimono, ũragũri, na maũndũ mangĩ ta macio moneke ta matarĩ moru. Mĩtugo mĩingĩ ĩrĩa ĩkagwo mũndũ akua, ta kũruta magongona nĩ ũndũ wa arĩa makuĩte, kũririkana mũndũ ũrĩa ũkuĩte o mwaka, na gwĩka maũndũ mangĩ ta macio kũndũ kũrĩa gũkuĩtwo, ĩtũmaga mũndũ akuruhane na ndaimono. Kaingĩ andũ mahũthagĩra ndawa cia kũrebia hĩndĩ ĩrĩa marageria kũhũthĩra hinya wa ndaimono.
27 ŨNENE WA JEHOVA
Jehova nĩwe Ngai Mwene-Hinya-Wothe, na nĩwe wombire igũrũ na thĩ. (Kũguũrĩrio 15:3) Kĩu nĩkĩo gĩtũmaga akorũo arĩ we Mwene indo ciothe na arĩ na ũnene wothe wa gwatha ũũmbi wake wothe. (Thaburi 24:1; Isaia 40:
28 KŨRUTA NDA
Kũruta nda nĩ kũũraga mwana ũtarĩ mũciare mũndũ akĩendaga. Ti ũndũ ũmwe na rĩrĩa mwana angĩkua nĩ ũndũ wa aksidenti kana nĩ ũndũ wa thĩna wa mwĩrĩ. Kuuma mũtumia oha nda, mwana ndakoragwo arĩ kĩĩga kĩngĩ kĩa nyina, no akoragwo arĩ mũndũ ũngĩ.
29 GWĨKĨRŨO THAKAME
Ĩno nĩ njĩra ya ũrigitani ya gwĩkĩra mũndũ thakame ĩrutĩtwo harĩ mũndũ ũngĩ, kana kũmwĩkĩra gĩcunjĩ kĩmwe harĩ icunjĩ iria inya nene ciayo. Icunjĩ icio inya nene cia thakame nĩ hengereca ndune (red cells), hengereca njerũ (white cells), hengereca cia kũgiria thakame kuura (platelets), na gĩcunjĩ kĩrĩa kĩhaana maĩ (plasma).
30 KŨRŨNGWO
Thĩinĩ wa Bibilia kiugo “ũtaarani kana kũrũnga” ti hingo ciothe gĩkoragwo gĩkiuga kũherithia. Hĩndĩ ĩrĩa tũkũrũngwo tũkoragwo tũgĩtaarũo, tũkĩrutwo, na tũkĩonio mahĩtia maitũ. Jehova akĩrũnga mũndũ amũrũngaga na njĩra njega. (Thimo 4:
31 NDAIMONO
Ici nĩ ciũmbe njũru itonekaga na ikoragwo na hinya ũkĩrĩte wa andũ. Araika arĩa aremi nĩo metagwo ndaimono. Maatuĩkire aremi rĩrĩa maaregire gwathĩkĩra Ngai na kwoguo magĩtuĩka thũ ciake. (Kĩambĩrĩria 6:2; Judasi 6) Maathurire kũrũmĩrĩra Shaitani harĩ kũremera Jehova.


text:
GĨCUNJĨ GĨA 15
Ũngĩmenya Ndini ya Ma Atĩa?
1. Nũ wagĩrĩirũo gũtwĩra ndini ya ma nĩ ĩrĩkũ?
NDINI nyingĩ ciugaga atĩ nĩ irutanaga ũhoro wa ma. No ũcio ti ũhoro wa ma tondũ irutanaga maũndũ ngũrani mũno megiĩ Ngai na ũrĩa twagĩrĩirũo kũmũthathaiya. Tũngĩmenya ndini ya ma atĩa? Jehova nowe tu ũngĩtwĩra ũrĩa twagĩrĩirũo kũmũthathaiya.
2. Ũngĩmenya atĩa ndini ya ma nĩ ĩrĩkũ?
2 Jehova nĩ atũhete Bibilia nĩguo tũmenye ndini ĩrĩa ya ma nĩ ĩrĩkũ. Kwoguo wĩrute Bibilia, na Jehova nĩ egũgũteithia nĩguo ũgunĩke na maũndũ marĩa arutanaga, tondũ nĩ akũrũmbũyagia.
3. Nĩ ũndũ ũrĩkũ Ngai endaga twĩke?
3 Andũ amwe moigaga atĩ Ngai onaga ndini ciothe irĩ njega, no ũguo tiguo Jesu aarutanire. Oigire ũũ: “Ti mũndũ o wothe ũnjĩtaga, ‘Mwathani, Mwathani,’ ũkaingĩra Ũthamaki-inĩ wa igũrũ, no nĩ ũrĩa wĩkaga wendi wa Ithe witũ.” Kwoguo nĩ twagĩrĩirũo kũmenya wendi wa Ngai nĩ ũrĩkũ, tũcoke tũwĩke. Ũndũ ũcio nĩ wagĩrĩirũo kuoywo na ũritũ tondũ Jesu oigire atĩ andũ acio matathĩkagĩra Ngai “mekaga maũndũ moru.”
4. Jesu oigire atĩa igũrũ rĩgiĩ gwĩka wendi wa Ngai?
4 Jesu oigire atĩ no mũhaka tũgacemania na moritũ rĩrĩa tũrenda gwĩka wendi wa Ngai. Oigire ũũ: “Tonyerai mũromo ũrĩa mũceke tondũ mũromo nĩ mwariĩ na njĩra ĩrĩa ĩkinyagia andũ harĩ kũniinwo nĩ njaramu, na andũ arĩa aingĩ nĩyo mageraga; no mũromo nĩ mũceke na njĩra ĩrĩa ĩkinyagia andũ harĩ muoyo nĩ ngunderu, na andũ arĩa mamĩonaga nĩ anini.” (Mathayo 7:
ŨNGĨMENYA NDINI YA MA ATĨA?
5. Ũngĩmenya ndini ya ma atĩa?
5 Jesu oigire atĩ no tũhote kũmenya ndini ĩrĩa ya ma. Tũngĩmĩmenya na njĩra ya gũthuthuria maũndũ marĩa arũmĩrĩri ayo metĩkĩtie na ciĩko ciao. Oigire ũũ: “Nĩ mũrĩmamenyaga kũgerera maciaro mao.” Ningĩ agĩcoka akiuga ũũ: “Mũtĩ wothe mwega ũciaraga maciaro mega.” (Mathayo 7:
6, 7. Ũrutani wa ma wagĩrĩirũo kuuma Bibilia-inĩ nĩkĩ? Nĩ ũndũ ũrĩkũ tũreruta kuumana na kĩonereria kĩa Jesu?
6 Ũrutani witũ wagĩrĩirũo kuuma Bibilia-inĩ. Bibilia yugaga ũũ: “Maandĩko mothe matongoretio nĩ roho wa Ngai na nĩ marĩ ũguni harĩ kũrutana, gũkaanania, kũrũnga maũndũ, kũherithia na njĩra ya ũthingu, nĩ getha mũndũ wa Ngai akoragwo arĩ mwagĩrĩru kũna, ehotorete biũ nĩ ũndũ wa wĩra wothe mwega.” (2 Timotheo 3:
7 Maũndũ marĩa mothe Jesu aarutanaga moimaga Kiugo-inĩ kĩa Ngai. (Thoma Johana 17:17.) Nĩ aagwetaga Maandĩko maita maingĩ. (Mathayo 4:
8. Nĩ ũndũ ũrĩkũ Jesu aarutanire wĩgiĩ gũthathaiya Jehova?
8 Twagĩrĩirũo gũthathaiya Jehova wiki. Thaburi 83:18 yugaga: “Wee wĩtagwo JEHOVA, nowe wiki Ũrĩa-wĩ-Igũrũ-Mũno o igũrũ rĩa thĩ yothe.” Jesu nĩ eendaga andũ mamenye Ngai wa ma nũ, na nĩkĩo aamarutaga rĩĩtwa rĩake. (Thoma Johana 17:6.) Oigire: “Jehova Ngai waku nowe wiki wagĩrĩirũo gũthathaiya, na nowe wiki wagĩrĩirũo kũrutĩra ũtungata mũtheru.” (Mathayo 4:10) Tondũ tũrĩ ndungata cia Ngai, tũrũmagĩrĩra kĩonereria kĩa Jesu. Tũthathayagia o Jehova wiki, tũkahũthĩra rĩĩtwa rĩake, tũkaruta andũ arĩa angĩ rĩĩtwa rĩu rĩake, na maũndũ marĩa agatwĩkĩra mahinda mokĩte.
9, 10. Tuonanagia wendo atĩa gatagatĩ-inĩ gaitũ?
9 Twagĩrĩirũo kwendaga andũ kuuma ngoro. Jesu aarutire arutwo ake mendanage. (Thoma Johana 13:35.) Gũtiramakania kũrĩa tuumĩte, ũndũire witũ, o na kana tũkorũo tũrĩ atongu kana athĩni. Wendo ũrĩa tũkoragwo naguo gatagatĩ-inĩ gaitũ wagĩrĩirũo gũtũnyitithania ta ciana cia nyina ũmwe. (Akolosai 3:14) Nĩ ũndũ ũcio, tũtithiaga mbara-inĩ na tũtiũraganaga. Bibilia yugaga: “Ciana cia Ngai na ciana cia Mũcukani imenyekaga na ũndũ ũyũ: Mũndũ o wothe ũtekaga maũndũ ma ũthingu ndoimanĩte na Ngai, o na kana mũndũ ũrĩa ũtendete mũrũ wa Ithe.” Ĩcokete ĩkoiga ũũ: “Twagĩrĩirũo kwendana; ti ta Kaini, ũrĩa woimanĩte na ũrĩa mũru na akĩũraga mũrũ wa nyina.”
10 Tũhũthagĩra mahinda, hinya, na indo citũ gũteithania na gwĩkĩrana hinya. (Ahibirania 10:
11. Nĩ kĩĩ gĩtũmaga twĩtĩkĩre atĩ Jesu nĩwe njĩra ya gũtũkinyia kũrĩ Ngai?
11 Twagĩrĩirũo gwathĩkĩra Jesu tondũ nĩwe njĩra. Bibilia yugaga ũũ: “Ũhonokio ndũngĩoneka harĩ mũndũ ũngĩ o na ũrĩkũ, tondũ gũtirĩ rĩĩtwa rĩngĩ gũkũ thĩ rĩheetwo andũ tũngĩhonokio kũgerera harĩ rĩo.” (Atũmwo 4:12) Thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 5 kĩa ibuku rĩrĩ, nĩ twerutire atĩ Jehova nĩ aatũmire Jesu gũkũ thĩ nĩguo arute muoyo wake ũtuĩke igongona rĩa gũkũũra andũ arĩa athĩki. (Mathayo 20:28) Jehova nĩ athuurĩte Jesu athamake gũkũ thĩ. Nĩkĩo Bibilia ĩtwĩraga no mũhaka twathĩkĩre Jesu angĩkorũo nĩ tũkwenda gũgatũũra tene na tene.
12. Twagaga kwĩingĩria ũteti-inĩ nĩkĩ?
12 Tũtiagĩrĩirũo kwĩingĩria ũteti-inĩ. Jesu ndeingĩragia ũteti-inĩ. Rĩrĩa aacirithagio, eerire mũtongoria Mũroma wetagwo Pilato ũũ: “Ũthamaki wakwa ti wa thĩ ĩno.” (Thoma Johana 18:36.) Tũkoragwo tũrĩ ehokeku harĩ Ũthamaki wa Ngai o ta Jesu, na ũndũ ũcio nĩguo ũtũmaga twage kwĩingĩria ũteti-inĩ gũtekũmakania kũrĩa tũikaraga. O na kũrĩ ũguo, Bibilia nĩ ĩtwathĩte twathĩkagĩre “arĩa matuĩtwo athani,” na nĩo thirikari. (Aroma 13:1) Nĩ twathĩkagĩra mawatho ma bũrũri ũrĩa tũikaraga. Ĩndĩ watho wa bũrũri ũngĩregana na watho wa Ngai, twĩgerekanagia na atũmwo arĩa moigire ũũ: “No mũhaka twathĩkĩre Ngai arĩ we mũtongoria, no ti andũ.”
13. Nĩ ũndũ ũrĩkũ tũhunjagia wĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai?
13 Twĩtĩkĩtie atĩ Ũthamaki wa Ngai nĩguo ũkaaniina mathĩna marĩa marĩ thĩinĩ wa thĩ. Jesu oigire atĩ ‘ũhoro ũrĩa mwega wa Ũthamaki’ nĩ ũngĩkahunjio thĩinĩ wa thĩ yothe. (Thoma Mathayo 24:14.) Gũtirĩ thirikari ĩngĩhota gwĩka maũndũ marĩa Ũthamaki wa Ngai ũgatwĩkĩra. (Thaburi 146:3) Jesu aatũrutire tũhoyage igũrũ rĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai rĩrĩa oigire ũũ: “Ũthamaki waku ũũke. Wendi waku wĩkwo gũkũ thĩ o ta kũu igũrũ.” (Mathayo 6:10) Bibilia ĩtwĩraga atĩ Ũthamaki wa Ngai nĩ ũkaaniina thirikari ciothe cia andũ na “ũtũũre wĩhandĩte tene na tene.”
14. Nĩa wĩtĩkĩtie atĩ nĩo makoragwo ndini-inĩ ya ma?
14 Thutha wa gũthoma maũndũ macio, wĩyũrie ũũ: ‘Nĩa morutani mao mothe makoragwo moimĩte Bibilia-inĩ? Nĩa mamenyithagia arĩa angĩ rĩĩtwa rĩa Ngai? Nĩa makoragwo na wendo gatagatĩ-inĩ kao na nĩ metĩkĩtie atĩ Ngai nĩ aatũmire Jesu nĩguo atũhonokie? Nĩa mateingĩragia ũteti-inĩ? Na nĩa mahunjagia atĩ Ũthamaki wa Ngai nĩguo ũkaaniinĩra andũ mathĩna?’ No Aira a Jehova tu mahingagia maũndũ macio mothe.
ŨGŨTUA ITUA RĨRĨKŨ?
15. No mũhaka twĩke atĩa nĩguo Ngai etĩkĩre ũthathaiya witũ?
15 Gwĩtĩkia tu atĩ Ngai arĩ kuo ti kũiganu. O na ndaimono nĩ ciĩtĩkĩtie atĩ Ngai arĩ kuo, no itimwathĩkagĩra. (Jakubu 2:19) Angĩkorũo nĩ tũkwenda Ngai etĩkĩre ũthathaiya witũ, no mũhaka twĩtĩkie atĩ arĩ kuo, na makĩria ma ũguo twĩke ũrĩa endaga.
16. Twagĩrĩirũo gwĩthema ndini cia maheeni nĩkĩ?
16 Nĩguo Ngai etĩkĩre ũthathaiya witũ, no mũhaka tũregane na ndini cia maheeni. Mũnabii Isaia aandĩkire ũũ: “Umai kũu thĩinĩ, mwĩtherie.” (Isaia 52:11; 2 Akorintho 6:17) Nĩkĩo nĩ twagĩrĩirũo gwĩthema kĩndũ o gĩothe kĩhutanĩtie na ndini cia maheeni.
17, 18. “Babuloni Ũrĩa Mũnene” nĩ kĩĩ, na ũrabatara kuuma kuo na ihenya nĩkĩ?
17 Ndini cia maheeni nĩ irĩkũ? Nĩ ndini ciothe iria irutaga andũ na njĩra ĩtaratwarana na ũrĩa Kiugo kĩa Ngai kiugĩte. Bibilia ĩciĩtaga “Babuloni Ũrĩa Mũnene.” (Kũguũrĩrio 17:5) Ĩciĩtaga ũguo nĩkĩ? Thutha wa Mũiyũro wa hĩndĩ ya Nuhu, morutani maingĩ ma maheeni nĩ mambĩrĩirie itũũra-inĩ rĩa Babuloni. Maacokire magĩtherema thĩinĩ wa thĩ yothe. Kwa ngerekano, andũ arĩa maatũũraga Babuloni maathathayagia ngai cia Ũtatũ. Matukũ-inĩ maya ndini nyingĩ irutanaga atĩ Ngai nĩ Ũtatũ, no Bibilia yugaga atĩ gũkoragwo na Ngai ũmwe tu wa ma, Jehova, na Jesu nĩ Mũrũwe. (Johana 17:3) Andũ arĩa maatũũraga Babuloni ningĩ no meetĩkĩtie atĩ muoyo wa mũndũ ndũkuaga na no ũherithio mwaki-inĩ wa icua. No ũcio ti ũhoro wa ma.
18 Ngai nĩ eranĩire atĩ ica ikuhĩ ndini ciothe cia maheeni nĩ ikũniinwo. (Kũguũrĩrio 18:8) Hihi nĩ wona kĩrĩa kĩratũma mũndũ abatare kuuma ndini-inĩ ya maheeni o na ihenya? Jehova arenda wĩke ũguo na ihenya o ũrĩa kwahoteka.
19. Jehova egũkũrũmbũiya atĩa watua itua rĩa kũmũtungatĩra?
19 Watua itua rĩa kuuma ndini-inĩ ya maheeni nĩguo ũtungatĩre Jehova, arata na andũ amwe a famĩlĩ no mage gũtaũkĩrũo nĩ itua rĩaku na no magũkararie, magũconorithie, o na kana mage kũnyitanagĩra nawe. No Jehova ndarĩ hingo agagũtiganĩria. Ũkũingĩra thĩinĩ wa famĩlĩ ĩrĩ na andũ milioni nyingĩ mendanĩte, na nĩ ũkũgĩa na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũgatũũra tene na tene thĩinĩ wa thĩ njerũ. (Mariko 10:
20. Nĩkĩ harĩ bata ũthathaiye Ngai na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire?
20 Ica ikuhĩ Ngai nĩ ekũniina waganu wothe na Ũthamaki wake wathane thĩinĩ wa thĩ yothe. (2 Petero 3:9, 13) Magaakorũo marĩ mahinda mega mũno! Andũ othe magathathaiya Jehova na njĩra ĩrĩa we endaga. Kwoguo nĩ harĩ bata woe ikinya rĩa gũthathaiya Ngai na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire o rĩu.


text:
Kiama kia manathi gucemania na thirikari igeria-ini ria kunina mugomo
Mugomo wa marigitari a gikiro kia nurse uria uingirite kiumia gia gatatu no uguthii nambere nginyagia muthenya wa aramithi riria matua gatagati-ini ka thirikari na kiama kia manathi utanyituo gugatabanio niguo gucaria kihonia kia mugomo uyu
Akiaria na andiki a mohoro, mwandiki munene wa kiama kia manathi Seth Panyako niaugite kuri na mweneni wa kunina mugomo ucio no akauga nonginyagia maunanire njung’wa ringi na ruhonge rwa urigitani muthenya wa aramithi
Maina wa Mwangi ari na uhoro uyu makiria.
<
p class=”p1″>
The post Kiama kia manathi gucemania na thirikari igeria-ini ria kunina mugomo appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text:
GĨCUNJĨ KĨA 36
Mũthigari Kuonania Wĩtĩkio Mũnene
NDUNGATA YA MŨTHIGARI KŨHONIO
ARĨA MARĨ NA WĨTĨKIO NĨ MAKAARATHIMWO
Thutha wa Mahunjio make Kĩrĩma-inĩ, Jesu agathiĩ itũũra rĩa Kaperinaumu. Arĩ kũu athuri amwe Ayahudi magoka kũrĩ we. Matũmĩtwo nĩ mũndũ ũtarĩ Mũyahudi, mũthigari Mũroma, mũnene wa thigari igana.
Ndungata ya mũthigari ũcio nĩ ndwaru mũno na ĩkiriĩ gũkua. Mũthigari ũcio arenda Jesu amũteithie, o na gũtuĩka we ti Mũyahudi. Ayahudi acio makeera Jesu atĩ ndungata ya mũndũ ũcio “ĩrĩ nyũmba ĩkomete nĩ kũrwara mũrimũ wa gũkua ciĩga, na nĩ ĩranyamarĩka mũno,” hihi nĩ ũndũ wa ruo rũnene. (Mathayo 8:6) Athuri acio makeera Jesu atĩ mũthigari ũcio nĩ agĩrĩire gwĩkĩrũo ũndũ ũcio nĩwe, makoiga: ‘Nĩ endete rũrĩrĩ rwao na nĩwe waakire thunagogi yao.’—Luka 7:4, 5.
Thutha wa kahinda Jesu akoimagara hamwe na athuri acio marorete mũciĩ kwa mũthigari ũcio. Makuhĩrĩria, mũthigari ũcio agatũma arata makeere Jesu ũũ: “Mwathi wakwa, ndũgethĩnie, tondũ niĩ ndirĩ mwagĩrĩru wa gũkũnyita ũgeni gwakwa. Nĩkĩo nyonire ndiagĩrĩire gũka kũrĩ wee.” (Luka 7:6, 7) Icio nĩ ciugo cia wĩnyihia mũno ciarĩtio nĩ mũndũ ũmenyerete kũheana mawatho! Na ironania ũrĩa mũndũ ũcio arĩ ngũrani na Aroma arĩa angĩ arĩa mahinyagĩrĩria ngombo ciao.—Mathayo 8:9.
Mũthigari ũcio hatarĩ nganja nĩ aramenya atĩ Ayahudi nĩ methemaga kũnyitanĩra na andũ matarĩ Ayahudi. (Atũmwo 10:28) Hihi arĩ na ũndũ ũcio meciria-inĩ, akeera arata acio ake mere Jesu ũũ: “Gweta o kiugo kĩmwe, na ndungata yakwa nĩ ĩkũhona.”—Luka 7:7.
Jesu akagegio nĩ ũhoro ũcio akoiga: “Ngũmwĩra atĩrĩ, ndirĩ ndona wĩtĩkio mũnene ta ũcio o na thĩinĩ wa Isiraeli.” (Luka 7:9) Arata a mũthigari ũcio macoka gwake mũciĩ, magakora atĩ ndungata ĩrĩa yuma ndwaru mũno nĩ ĩhonete.
Jesu arĩkia kũhonia ndungata ĩyo, akahũthĩra ũndũ ũcio kuonania atĩ andũ matarĩ Ayahudi arĩa monanagia wĩtĩkio nĩ makaarathimwo, akoiga ũũ: “Andũ aingĩ a kuuma mwena wa irathĩro na ithũĩro nĩ magooka na maikare metha-inĩ ĩmwe na Iburahimu na Isaaka na Jakubu Ũthamaki-inĩ wa igũrũ.” Ĩ nao Ayahudi arĩa matetĩkĩtie? Jesu akoiga atĩ “magaaikio nja nduma-inĩ. Kũu nĩkuo makaarĩragĩra na makahagarania magego.”—Mathayo 8:11, 12.
Kwoguo Ayahudi arĩa maregaga mweke ũrĩa mbere waheanĩtwo kũrĩ o wa gũkorũo Ũthamaki-inĩ hamwe na Kristo nĩ makaaregwo. No arĩa matarĩ Ayahudi nĩ makaaheo mweke wa gũkorũo metha-inĩ yake “Ũthamaki-inĩ wa igũrũ.”