text:
Ĩ Angĩkorũo Ndĩ na Ihooru?
Ũrĩa ũngĩka
1. Wĩcirie ũhoro wa ũhoti waku. (2 Akorintho 11:6) O na gũtuĩka nĩ wega kũmenya maũndũ marĩa ũtangĩhota, nĩ harĩ maũndũ maingĩ ũngĩhota gwĩka. Kũmenya ũhoti waku no gũgũteithie kweheria mawoni matagĩrĩire kwĩyerekera na ũhote kũniina ihooru. Wĩyũrie ũũ, ‘Ũhoti wakwa nĩ ũrĩkũ?’ Wĩcirie ũhoro wa maũndũ mamwe ũhotaga gwĩka wega kana ngumo njega iria ũrĩ nacio.
2. Kenagio nĩ andũ arĩa angĩ kuuma ngoro. Ambĩrĩria gwĩka ũguo na andũ anini tu. Mũndũ ũmwe mwĩthĩ wĩtagwo Jorge oigire ũũ: “
Kũũria andũ arĩa angĩ ũrĩa marathiĩ na mbere kana kũmoria ũhoro wa wĩra wao no gũgũteithie kũmamenya wega makĩria.”
Ũndũ ũngĩka: Ndũkagĩe ũrata na andũ a riika rĩaku tu. Thĩinĩ wa Bibilia nĩ kũrĩ andũ amwe magwetetwo mataarĩ a riika rĩmwe no maarĩ arata anene, ta Ruthu na Naomi, Daudi na Jonathani, na Timotheo na Paulo. (Ruthu 1:16, 17; 1 Samueli 18:1; 1 Akorintho 4:17) Ningĩ ririkana atĩ, ndeereti ti ya mũndũ ũmwe, no nĩ kwaranĩria. Andũ nĩ makenagio nĩ mũndũ ũramathikĩrĩria. Kwoguo angĩkorũo nĩ ũrĩ thoni, ririkana atĩ towe wiki ũrabatara kwaria!
3. Koragwo na “
tha.” (1 Petero 3:8) O na angĩkorũo ndũretĩkania na mawoni ma mũndũ ũrĩa mũraria nake, mwĩtĩkĩrie arie ũrĩ na wetereri. Ndũgatindanĩre mũno na maũndũ marĩa mũtaretĩkanĩria. Angĩkorũo nĩ ũraigua no mũhaka ũgwete ũndũ mũtaretĩkanĩria, ĩka ũguo na njĩra ya ũhoreri na ya ũũgĩ.
Ũndũ ũngĩka: Aragĩria andũ arĩa angĩ na njĩra ĩrĩa wee ũngĩenda makwarĩrie nayo. Gũkararanĩria maũndũ matarĩ ma bata kana kĩnyũrũri, kwaria ũũru, kana gũtuagĩra andũ arĩa angĩ kũringana na ithimi ciaku no gũtũme andũ magwĩtheme. Andũ marĩkwendaga mũno angĩkorũo nĩ ũrĩaragia “
hingo ciothe na mĩario o ĩrĩa ĩrĩ na Wega wa Ngai.”—Akolosai 4:6.
Wĩrute Makĩria
MBICA CIA GŨCORŨO
Mũrata wa Ma Nũ?
Ti ũndũ mũritũ kũgĩa na arata a maheeni, ũngĩka atĩa nĩguo ũgĩe na mũrata wa ma?


c: text/html

text:
Murugamiriri munene wa Sosian Ranch kuregana na ndeto ati rurii ruu niruhingitwo kaimana
Murugamiriri munene wa rurii rwa Sosian Ranch Sean Outram niareganite na ndeto ati rurii ruru niruhingitwo kaimana akiuga ndeto ino ni ya maheni na irongoreirie guthukia biacara rurii-ini ruru. Akiaria ari mucii-ini wa Nanyuki hindi ya mucemanio na atongoria a ugitiri kaunti-ini ya Laikipia, Outram augite rurii ruu rurugamitie utungata wa gukomborithia nyumba cia ugendi itemi-ini ria kuhotithia mbutu cia ugitiri kugacirithia birigiceni ya kiugitiri rurii-ini ruu.
Mwena-ini wake komicona wa kaunti iyo Onesmus Kyatha ni ahinyiriirie nyumba cia mohoro kugia na uigiririki niguo gwithema guthararia thayu wa muingi hamwe na kuhahura agendi aria maratanya gucera guku bururi-ini.
The post Murugamiriri munene wa Sosian Ranch kuregana na ndeto ati rurii ruu niruhingitwo kaimana appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Also, Like us on facebook

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KĨTHOOMO KĨA 26
Nĩatĩa Tũũmba Gũteetheria Kũmenyeera Nyomba Yeetũ ya Ũnene?
O Nyomba yonthe ya Ũnene ĩĩtanaĩrua na riĩtwa rĩrĩtheru rĩa Mũrungu. Kwou, nĩtwonaga gũteetheria gwĩka nyomba yeetũ ĩtheri, ĩkĩonekaga bwega, na kũthithia naarĩa kũthũkangĩte bũrĩ ũntũ bwa gĩtĩĩo na bwa gĩtũmi kĩrĩ ũthaathayia bwetũ bũbũtheru. Twinthe no tũteetherie ngũgĩĩne iu.
Ĩritĩre gũteetheria ũtheru nyuma ya mĩcemanio. Nyuma ya o mũcemanio, ataana na aarĩ ba baaba nĩbagwĩragĩrua kũthithia ũtheru bũũkai kũtheria Nyomba ya Ũnene. O rĩmwe kiumia, ũtheru bũbwega nkũrũki nĩ bũthithagua. Ngũgĩ nĩbaanganagua nĩ mũkũrũ wa kĩũthũrano kana nthũmba ya ũtungatĩrĩ, mono mono bakĩthingatagĩra mũtaratara jwa mantũ jarĩa jakathithua. Kũringana na ũbatu, antũ nĩ bairitagĩra kweegera, kũthambia na kũbaanga itĩ Nyombene ya Ũnene, kũtheria na gwĩkĩra ndawa bioroone, kũthambia ndirica na bioni, gũta rũko, na kũtheria oome. O mwaka, nĩkwĩthagĩrwa na ntukũ ĩmwe kana nkũrũki ya kũthithia ũtheru bũbũnene. Twaritanĩria ngũgĩ na aana beetũ, tũkabaritana gũtĩĩa antũ arĩa tũthaathagĩria.
Iritĩre kũthithia naarĩa kũthũkangĩte. O mwaka, Nyomba ya Ũnene nĩthithagĩrua ũteegeeri bwa mwanya ndeene na oome. Kuumania na ũteegeeri bũu, ngũgĩ ya kumenyeera nĩthithagua na wĩthĩre gwĩka nyomba ĩu ĩrĩ ĩnjega, na bũu bũgatwebania na ngarama itĩna gĩtũmi. (2 Mantu ja Karaja 24:13; 34:10) Nyomba ya Ũnene ĩntheru na ĩmenyeeri bwega nĩ antũ akwaagĩra kũthaathagĩria Mũrungu weetu. Twateetheria ngũgĩne ĩu, tũkoonania nĩtwendete Jehova na nĩtwonaga arĩa tũthaathagĩria kũrĩ gwa gĩtũmi. (Zaburi 122:1) Kinya bũu nĩ bũretaga mbica ĩnjega gĩcigone gĩetũ.
Nĩkĩ tontũ tũtĩbuĩri kũrekeeria antũ arĩa tũthaathagĩria?
Nĩ mĩbaango ĩrĩkũ ĩthithagua ya kũtheria Nyomba ya Ũnene?
IRITANE NKŨRŨKI
MĨCEMANIO
Mĩcemanio ya Akũũjĩ ba Jehova ĩthithagua atĩa?
Menya ũrĩa tũthathaagia.


text:
Bibilia Yugaga Atĩa?
Hihi tũratũũra “matukũ-inĩ ma kũrigĩrĩria”?
Hihi ũngiuga atĩa?
Ĩĩ
Aca
No gũkorũo
Ũrĩa Bibilia yugaga
“Matukũ-inĩ ma kũrigĩrĩria nĩ gũkaagĩa mahinda ma ũgwati.” (2 Timotheo 3:1) Morathi marĩa marĩ thĩinĩ wa Bibilia o hamwe na maũndũ marĩa marekĩka nĩ maronania atĩ tũratũũra “matukũ-inĩ ma kũrigĩrĩria.”
Nĩ atĩa ũngĩ tũngĩĩruta kuuma Bibilia-inĩ?
Matukũ-inĩ ma kũrigĩrĩria nĩ kũngĩgaakorũo na mbaara, ng’aragu, ithingithia, na mĩrimũ ĩtangĩhonwo.—Mathayo 24:3, 7; Luka 21:11.
Matukũ-inĩ ma kũrigĩrĩria, mĩtugo ya andũ ĩngĩgathũka mũno o hamwe na maũndũ mao ma kĩĩroho.—2 Timotheo 3:2-5.
Maũndũ magaakorũo mahaana atĩa ihinda rĩũkĩte?
Andũ amwe metĩkĩtie . . . atĩ matukũ ma kũrigĩrĩria magaathira rĩrĩa thĩ ĩkaanangwo o hamwe na andũ arĩa othe matũũraga kuo, nao angĩ merĩgagĩrĩra atĩ maũndũ nĩ marĩagĩra. We ũgwĩciria atĩa?
Ũrĩa Bibilia yugaga
“Arĩa athingu nĩo makagaya thĩ, na gũtũũra mamĩtũũre o nginya tene.”—Thaburi 37:29.
Nĩ atĩa ũngĩ tũngĩĩruta kuuma Bibilia-inĩ?
Matukũ ma kũrigĩrĩria magaathira rĩrĩa waganu wothe ũkaaniinwo.—1 Johana 2:17.
Thĩ nĩ ĩkaagarũrũo ĩtuĩke paradiso. —Isaia 35:1, 6.


text:
IEBC kwamukira uteithio kuuma kuri mabarothi matiganite guku bururi-ini
Mabarothi matiganite aria marugamiriire mabururi mao guku bururi-ini, nimeraniire guteithia kamiti ya ithurano na mihaka IEBC, niguo ihote gutabania githurano kia uma na waragania. Hari ndumiriri iria irarekereirio handu-ini hao ni barothi wa Amerika guku bururi-ini Robert Godec, mabarothi acio nimaugite mabururi mao gutiri mwena ona umwe wa kiuteti mekwegemera, na ithenya-ini riu mekureka akenya metuire itua riao tariki inyanya mweri wa kanana. Gukiri uguo mabarothi aya nimoritie akenya gwithema gucogerwo gututhura nguui mbere na thutha wa githurano kinene.
The post IEBC kwamukira uteithio kuuma kuri mabarothi matiganite guku bururi-ini appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Also, Like us on facebook


text:
Hihi nĩ Mũteithagia Arĩa Magũmĩirũo nĩ Icanjama?
Ĩĩ, Aira a Jehova nĩ mateithagia kaingĩ rĩrĩa kuoneka icanjama. Nĩ tũteithagia andũ othe nginya arĩa matarĩ Aira a Jehova, kũringana na watho wa Bibilia thĩinĩ wa Agalatia 6:10: “Nĩtwĩkage andũ othe wega, na makĩria nĩ andũ a nyũmba ya arĩa metĩkĩtie.” Ningĩ nĩ tũgeragia kũũmĩrĩria arĩa magũmĩirũo nĩ icanjama icio na tũkamahe ũteithio wa kĩĩroho ũrĩa makoragwo makĩbatara mũno ihinda ta rĩu.—2 Akorintho 1:3, 4.
Ithondeka
Thutha wa gĩcanjama, athuri a ciũngano cia kũu kũhutĩtio nĩ gĩcanjama nĩ mageragia kwaranĩria na o mũndũ wa kĩũngano nĩguo mone nĩ ũteithio ũrĩkũ ũrabatarania. Athuri mamenya nĩ kĩĩ kĩrabatarania, maaranagĩria na wabici ya rũhonge ya Aira a Jehova ya kũu kwao.
Angĩkorũo indo iria irabatarania nĩ nyingĩ gũkĩra ũrĩa kĩũngano kĩngĩhota gũteithia, Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia kĩa Aira a Jehova nĩ kĩbangaga ũteithio ũheanwo. Ũndũ ũcio nĩ ũhanaine na ũrĩa Akristiano a tene meekire hĩndĩ ya ng’aragu. (1 Akorintho 16:1-4) Wabici ya rũhonge nĩ ĩbangaga Kamĩtĩ ya Kũheana Ũteithio Hĩndĩ ya Gĩcanjama nĩguo ĩrũgamĩrĩre wĩra ũcio. Aira a Jehova kuuma kũndũ kũngĩ nĩ meerutagĩra nĩguo mateithĩrĩrie hĩndĩ ta ĩyo.—Thimo 17:17.
Mbeca
Njĩra ĩmwe mĩhothi ĩrĩa ĩtũmagwo wabici-inĩ cia Aira a Jehova ĩhũthagĩrwo nĩ gũteithia arĩa magũmĩirũo nĩ icanjama. (Atũmwo 11:27-30; 2 Akorintho 8:13-15) Tondũ wĩra ũcio ũrutagwo nĩ erutĩri matarĩhagwo-rĩ, mĩhothi ĩyo ĩhũthĩkaga gũteithia arĩa magũmĩirũo no ti kũhũthĩka mĩbango-inĩ ĩyo. Nĩtũhũthagĩra mĩhothi yothe na ũbacĩrĩri mũnene.—2 Akorintho 8:20.


text:
Ũrĩa Ũũmba Kũgunwa nĩ Iuku Rĩrĩ
Iuku rĩrĩ rĩgagũteethia kũgwĩrĩrua kwiritana ĩmwe kwa ĩmwe, kuuma kĩrĩ Bibiria, Rũteto rwa Mũrungu. Maandĩko jarĩa jonanĩtue o mũthiene jwa gĩcuncĩ, jarĩkwoneeria inaa kĩrĩ Bibiria yaaku ũũmba kũthooma macookio ja biũria birĩa biũrĩtue na ntemwa imatu.
Ũkĩthooma Maandĩko jau, thũgaanĩria ũrĩa jagũcookia biũria biu. Mũkũũjĩ o wonthe wa Jehova akagwĩrĩrua gũgũteethia ũciũkĩrwe nĩ Maandĩko.
Kĩmenyithia: Mauku jonthe jarĩa jonanĩtue iukuune rĩrĩ, jacabi nĩ Akũũjĩ ba Jehova.
IRITANE NKŨRŨKI
Romba Ũritanwe Bibiria Ũtĩkũrĩua
Nĩatĩa Ũritani bwa Bibiria Bũthithagua?
Nthĩgũrũne yonthe, Akũũjĩ ba Jehova nĩbaĩjĩkeene tontũ bwa Ũritani bwa Bibiria bũrĩa baritaga batĩkũrĩyia. Ona ũria kũthithĩkaga.


text:
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
Bibilia Intaneti-inĩ | NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
-
Tũthendi twĩrĩ twa mũtumia wa ndigwa mũthĩni (1-4)
-
KĨMENYITHIA KĨA MAŨNDŨ MARĨA MAGOKA (5-36)
-
Mbaara, ithingithia nene, mĩrimũ, ng’aragu (10, 11)
-
Jerusalemu gũthiũrũrũkĩrio nĩ mbũtũ (20)
-
Mahinda marĩa matuĩtwo ma ndũrĩrĩ (24)
-
Gũka kwa Mũrũ wa mũndũ (27)
-
Ngerekano ya mũkũyũ (29-33)
-
Ikaragai mwĩiguĩte (34-36)
-
Jesu kũrutana thĩinĩ wa hekarũ (37, 38)
21 Na rĩrĩa Jesu aarorire, akĩona itonga igĩikia mĩhothi thĩinĩ wa mathandũkũ ma mĩhothi.
2 Agĩcoka akĩona mũtumia ũmwe wa ndigwa mũthĩni agĩikia tũthendi twĩrĩ twa thogora mũnini mũno,
3 akiuga: “Ngũmwĩra na ma atĩrĩ, mũtumia ũyũ wa ndigwa mũthĩni aikia nyingĩ gũkĩra arĩa angĩ othe.
4 Nĩ gũkorũo aya othe maikia kuumana na ũtonga wao, no mũtumia ũyũ, o na arĩ mũthĩni, aikia kĩrĩa gĩothe oima nakĩo.”
5 Thutha-inĩ, rĩrĩa andũ amwe maaragia ũhoro wa hekarũ, ũrĩa yagemetio na mahiga ma goro na indo ciamũrĩirũo Ngai,
6 akiuga atĩrĩ: “Ha ũhoro wa indo ici mũrona-rĩ, matukũ nĩ marĩũka rĩrĩa gũtarĩ ihiga rĩgaatigwo rĩikarĩire rĩrĩa rĩngĩ rĩtamomoretwo.”
7 Nao makĩmũũria atĩrĩ: “Mũrutani, maũndũ macio magekĩka rĩ, na nĩ kĩĩ gĩgaakorũo kĩrĩ kĩmenyithia kĩa rĩrĩa magekĩka?”
8 Nake akiuga: “Mwĩmenyererei mũtikanahĩtithio, tondũ andũ aingĩ nĩ magooka na rĩĩtwa rĩakwa, makiugaga, ‘Nĩ niĩ we,’ na, ‘Ihinda rĩrĩa rĩtuĩtwo nĩ rĩkuhĩrĩirie.’ Mũtikanamarũmĩrĩre.
9 Makĩria ma ũguo-rĩ, rĩrĩa mũkaigua ũhoro wa mbaara na ngũĩ, mũtikanamake. Nĩ gũkorũo maũndũ macio no mũhaka makamba gwĩkĩka, no mũico ndũgaakinya o hĩndĩ ĩyo.”
10 Agĩcoka akĩmeera: “Rũrĩrĩ nĩ rũgokĩrĩra rũrĩa rũngĩ, na ũthamaki ũũkĩrĩre ũrĩa ũngĩ.
11 Nĩ gũkaagĩa ithingithia nene, na ng’aragu na mĩrimũ ya kũgwatanio kũndũ na kũndũ; na nĩ gũkooneka maũndũ ma kũmakania na imenyithia nene kuuma igũrũ.
12 “No mbere ya maũndũ macio mothe gwĩkĩka, andũ nĩ makamũnyita na mamũnyarire, mamũtware thunagogi-inĩ na mamũikie njera. Ningĩ nĩ mũgaatwarũo kũrĩ athamaki na mangavana nĩ ũndũ wa rĩĩtwa rĩakwa.
13 Maũndũ macio nĩmagaatũma mũgĩe na mweke wa kũruta ũira.
14 Kwoguo-rĩ, mũtikanabange o mbere thĩinĩ wa ngoro cianyu ũrĩa mũgetetera,
15 nĩ gũkorũo nĩ ngaamũhe ciugo na ũũgĩ ũrĩa akararia anyu marĩ othe hamwe matakahota gũkararia kana kũregana naguo.
16 Ningĩ, nĩ mũkaaneanwo nginya nĩ aciari anyu na arĩa mũciaranĩirũo nao na andũ a mbarĩ cianyu na arata, na morage amwe anyu,
17 na nĩ mũgaathũũrũo nĩ andũ othe nĩ ũndũ wa rĩĩtwa rĩakwa.
18 No gũtirĩ rũcuĩrĩ o na rũmwe rwa mĩtwe yanyu rũkoora.
19 Na mwakirĩrĩria nĩ mũkaahonoka.
20 “O na kũrĩ ũguo, rĩrĩa mũkoona Jerusalemu ĩthiũrũrũkĩirio nĩ mbũtũ ciambĩte hema, hĩndĩ ĩyo mũkaamenya atĩ kwanangwo kwayo nĩ gũkuhĩrĩirie.
21 Hĩndĩ ĩyo arĩa magaakorũo Judea nĩ mambĩrĩrie kũũrĩra irĩma-inĩ, arĩa magaakorũo Jerusalemu moime, na arĩa magaakorũo mĩgũnda-inĩ matikanatonye kuo,
22 tondũ macio magaakorũo marĩ matukũ ma kũhingĩrio ituĩro nĩguo maũndũ marĩa mothe mandĩkĩtwo mahinge.
23 Kaĩ atumia arĩa magaakorũo mohete nda na arĩa magaakorũo makĩongithia matukũ-inĩ macio nĩ magaakorũo na haaro-ĩ! Nĩ ũndũ nĩ gũkaagĩa thĩna mũnene thĩinĩ wa bũrũri, na marakara harĩ andũ aya.
24 Na nĩ makooragwo na rũhiũ rwa njora na matahwo matwarũo ithamĩrio ndũrĩrĩ-inĩ ciothe; na Jerusalemu ĩkũrangĩrĩrio nĩ ndũrĩrĩ o nginya rĩrĩa mahinda marĩa matuĩtwo ma ndũrĩrĩ makaahinga.
25 “Ningĩ, nĩ gũkaagĩa na imenyithia riũa-inĩ na mweri-inĩ na njata-inĩ, na gũkũ thĩ ndũrĩrĩ nĩ ikaanyitwo nĩ kĩeha na itimenye kũrĩa ingĩũrĩra nĩ ũndũ wa mũrurumo wa iria o na kũhũũrana kwarĩo.
26 Andũ nĩ makoorũo nĩ hinya nĩ ũndũ wa guoya, na nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa magaakorũo makĩĩrĩgĩrĩra mekĩke thĩinĩ wa thĩ, nĩ gũkorũo mahinya ma igũrũ nĩ magaathingithio.
27 Na nĩ magaacoka mone Mũrũ wa mũndũ agĩũka arĩ thĩinĩ wa itu arĩ na hinya na riri mũnene.
28 No maũndũ macio mambĩrĩria gwĩkĩka, rũgamai mwĩhandĩte na mũtiire ciongo cianyu, tondũ ũhonokio wanyu nĩ ũrakuhĩrĩria.”
29 Agĩcoka akĩmahe ngerekano ĩno: “Mwĩrutei na mũkũyũ na mĩtĩ ĩrĩa ĩngĩ yothe.
30 Rĩrĩa ĩrathundũra, nĩ muonaga na mũkamenya atĩ rĩu hĩndĩ ya irio gũkũra nĩ ĩkuhĩrĩirie.
31 Ũndũ ũmwe na ũguo, rĩrĩa mũkoona maũndũ macio magĩkĩka, menyai atĩ Ũthamaki wa Ngai ũrĩ hakuhĩ.
32 Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, rũciaro rũrũ rũtirĩ hĩndĩ rũgaathira nginya maũndũ mothe mahinge.
33 Igũrũ na thĩ nĩ igaathira, no ciugo ciakwa gũtirĩ hĩndĩ igaathira.
34 “No inyuĩ mwĩmenyagĩrĩrei nĩguo ngoro cianyu itikanakorũo iritũhĩirũo nĩ kũrĩa na kũnyua gũkĩria gĩthimi, na mĩtangĩko ya ũtũũro, naguo mũthenya ũcio ũmũkorerere hinahi
35 o ta mũtego. Tondũ ũgaakora andũ arĩa othe matũũraga thĩinĩ wa thĩ yothe.
36 Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, ikaragai mwĩiguĩte, mũgĩthaithaga Ngai hĩndĩ ciothe nĩguo mũkaahota kũhonoka maũndũ-inĩ macio mothe marĩa arĩ o mũhaka mekĩke na mũhote kũrũgama mbere ya Mũrũ wa mũndũ.”
37 Na rĩrĩ, mũthenya aakoragwo akĩrutana thĩinĩ wa hekarũ, no ũtukũ agathiĩ kũrara kĩrĩma-inĩ kĩa Mĩtamaiyũ.
38 Na andũ othe nĩ maathiaga kũrĩ we rũcinĩ tene kũu hekarũ-inĩ kũmũthikĩrĩria.
Tũma
Tũma
NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Luka 21
Gĩkũyũ
Thoma Bibilia Intaneti-inĩ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
ITHOMO RĨA 12
Wĩra Witũ wa Kũhunjia Ũthamaki Ũbangĩtwo Atĩa?
Kahinda kanini mbere ya gĩkuũ gĩake, Jesu oigire ũũ: “Ũhoro-ũyũ-Mwega wa ũthamaki nĩũkahunjio thĩ yothe, ũtuĩke ũira kũrĩ ndũrĩrĩ ciothe; na hĩndĩ ĩo nĩrĩo ithirĩro rĩgakinya.” (Mathayo 24:14) No wĩra ũcio wa kũhunjia thĩ yothe ũngĩarutirũo atĩa? Nĩ na njĩra ya kũrũmĩrĩra kĩonereria kĩrĩa Jesu aigire rĩrĩa aarĩ gũkũ thĩ.
Twĩrutanagĩria gũceerera andũ mĩciĩ-inĩ yao. Jesu nĩ aamenyeririe arutwo ake kũhunjia ũhoro ũrĩa mwega nyũmba kwa nyũmba. (Mathayo 10:
Tũgeragia kũhunjĩria andũ kũrĩa guothe mangĩoneka. Jesu ningĩ nĩ aigire kĩonereria na njĩra ya kũhunjĩria andũ marĩ kũndũ-inĩ kwa mũingĩ, ta hũgũrũrũ-inĩ cia iria kana hakuhĩ na gĩthima kĩa maĩ gĩa itũũra. (Mariko 4:1; Johana 4:
Hihi nĩ ũkuona ta harĩ andũ ũngĩhunjĩria ũhoro mwega wa Ũthamaki wa Ngai na ũrĩa ũhoro ũcio ũkuruhaine na ihinda rĩao rĩrĩa rĩũkĩte? Ndũkage kũmamenyithia ũhoro ũcio wa kĩĩrĩgĩrĩro. Aria nao igũrũ rĩaguo na ihenya o ũrĩa kũngĩhoteka!
“Ũhoro mwega” ũrĩa arĩ o mũhaka ũhunjio nĩ ũrĩkũ?
Aira a Jehova marũmagĩrĩra atĩa njĩra ya Jesu ya kũhunjia?
Wĩrute Makĩria
DOCUMENTARIES
Aira a Jehova Mathagathagĩtwo Nĩguo Mahunjie Ũhoro Ũrĩa Mwega
Aira a Jehova nĩ moĩkaine nĩ ũndũ wa wĩra ũrĩa marutaga thĩinĩ wa thĩ yothe wa kũruta andũ ma cia Bibilia. Wĩra wao ũtabanagio na ũgatongorio na njĩra ĩrĩkũ? Mbeca cia kũruta wĩra ũcio ciumaga kũ?


text: 11 Na arĩ korũo no mũkirĩrĩrie ũrimũ mũnini ũrĩa ndĩ naguo. No rĩrĩ, nĩ mũrangirĩrĩria!2 Nĩ gũkorũo ndĩ na ũiru nĩ ũndũ wanyu, na nĩ ũiru wa ũngai, tondũ niĩ mwene nĩ ndaamwĩrĩire mũkaahikio nĩ mũthuri ũmwe, nĩwe Kristo, na ndĩrenda gũkaamũneana kũrĩ we mũrĩ gathirange.3 No ndĩ na guoya atĩ, o ta ũrĩa nyoka yahenereirie Hawa na wara wayo, meciria manyu mahota gũthũkio mũtigane na wĩhokeku na ũthingu ũrĩa wagĩrĩire Kristo.4 Nĩ gũkorũo mũndũ angĩũka amũhunjĩrie ũhoro wa Jesu ũngĩ tiga ũrĩa twamũhunjĩirie ũhoro wake, kana mwamũkĩre roho ũngĩ tiga ũrĩa mwaamũkĩrire, kana ũhoro mwega ũngĩ tiga ũrĩa mwetĩkĩrire, nĩ mwamũkagĩra mũndũ ta ũcio na ihenya.5 Tondũ nguona atĩ ndikĩrĩtwo na njĩra o na ĩrĩkũ nĩ atũmwo acio anyu ega mũno.6 No o na angĩkorũo ndirĩ ũhoti wa kwaria na njĩra njega, hatarĩ nganja nĩ ngoragwo na ũmenyo; na nĩ twamuonirie wega ũndũ ũcio na njĩra ciothe maũndũ-inĩ mothe.7 Kana hihi nĩ mehia ndekire ndenyihia nĩ getha inyuĩ mũtũũgĩrio, tondũ nĩ ndaamũhunjĩirie ũhoro ũrĩa mwega wa Ngai ngenete itekũmũrĩhia?8 Nĩ ta arĩ gũtunya ndaatunyire ciũngano iria ingĩ na njĩra ya gwĩtĩkĩra ũteithio wao nĩguo ndĩmũtungatĩre.9 No rĩrĩ, rĩrĩa ndaarĩ hamwe na inyuĩ na ngĩgĩa na mabataro, ndiatuĩkire mũrigo harĩ mũndũ o na ũrĩkũ, nĩ gũkorũo ariũ a Ithe witũ arĩa mookire kuuma Makedonia nĩ maaheire mabataro makwa na ũingĩ. Ĩni, nĩ ndegirĩrĩirie na njĩra ciothe ndigatuĩke mũrigo harĩ inyuĩ na no ngũthiĩ na mbere gwĩka ũguo.10 Hĩndĩ ĩrĩa yothe ũhoro wa ma wa Kristo ũgũkorũo thĩinĩ wakwa, ndigũtiga kwĩrahĩra ũndũ ũcio icigo-inĩ cia Akaia.11 Nĩkĩ? Hihi nĩ tondũ ndimwendete inyuĩ? Ngai nĩ oĩ atĩ nĩ ndĩmwendete.12 Ĩndĩ no ngũthiĩ na mbere gwĩka ũrĩa ndĩreka, nĩ getha njeherie kĩĩgwatio kĩa arĩa maracaria gĩtũmi gĩa kwĩiganania na ithuĩ maũndũ-inĩ marĩa merahagĩra.13 Nĩ gũkorũo andũ ta acio nĩ atũmwo a maheeni, aruti wĩra a maheeni, arĩa metuaga atũmwo a Kristo.14 Na ũcio ti ũndũ wa kũgegania tondũ o na Shaitani we mwene aikaraga agĩĩtuaga mũraika wa ũtheri.15 Na kwoguo ti ũndũ wa magegania ndungata ciake o nacio ingĩikara igĩĩtuaga ndungata cia ũthingu. No marigĩrĩrio ma cio magaakorũo maringaine o na ciĩko ciacio.16 O rĩngĩ ndĩroiga ũũ: Mũndũ o na ũrĩkũ ndagecirie atĩ ndĩ na ũrimũ. No o na mũngĩciria ũguo, mũkĩnjĩtĩkĩre ta mũndũ ũrĩ na ũrimũ, nĩ getha o na niĩ ndĩrahe hanini.17 Ũrĩa ndĩroiga rĩu, ndiroiga ngĩrũmĩrĩra kĩonereria kĩa Mwathani, no nĩ ta ũrĩa mũndũ ũrĩ na ũrimũ angiuga, mũndũ ũreraha eĩtĩkĩtie mũno.18 Tondũ andũ aingĩ nĩ mareraha na njĩra ya kĩĩmwĩrĩ-rĩ, niĩ o na niĩ nĩ ngwĩraha.19 Tondũ mũrĩ “ogĩ” mũno-rĩ, nĩkĩo mwamũkagĩra arĩa marĩ na ũrimũ mũkenete.20 Mwamũkagĩra mũndũ o wothe ũmũtuaga ngombo, mũndũ o wothe wanangaga indo cianyu, mũndũ o wothe ũmũtunyaga kĩrĩa mũrĩ nakĩo, mũndũ o wothe wĩtũũgagĩria harĩ inyuĩ, na mũndũ o wothe ũmũgũthaga ũthiũ.21 Ũguo ndoiga nĩ wa gũtũconorithia, tondũ ithuĩ no tuoneke ta tũtarĩ na hinya.No arĩa angĩ mangĩka maũndũ na ũcamba—na ndĩraria na ũrimũ—o na niĩ ingĩka maũndũ na ũcamba.22 Hihi o nĩ Ahibirania? O na niĩ ndĩ Mũhibirania. Hihi o nĩ Aisiraeli? O na niĩ ndĩ Mũisiraeli. Hihi o nĩ rũciaro rwa Iburahimu? O na niĩ ndĩ wa rũciaro rwa Iburahimu.23 Hihi o nĩ ndungata cia Kristo? Ngũcokia ta mũgũrũki, niĩ nĩ ndĩmakĩrĩte: Nĩ ndutĩte wĩra kũmakĩra, ngohwo njera maita maingĩ kũmakĩra, ngahũũrũo maita maingĩ, na ngakuhĩrĩria kũũragwo maita maingĩ.24 Ndanahũũrũo maita matano iboko mĩrongo ĩtatũ na kenda nĩ Ayahudi,25 maita matatũ ngĩhũũrũo na iboko, riita rĩmwe ngĩhũũrũo na mahiga, maita matatũ ngĩthũkĩrũo nĩ meri, na hĩndĩ ĩmwe ngĩraara na ngĩtinda iria-inĩ;26 ndanakorũo ng’endo-inĩ kaingĩ, ngona ũgwati ngĩringa njũũĩ, ũgwati wa atunyani, ũgwati wa andũ a rũrĩrĩ rwitũ, ũgwati wa andũ a ndũrĩrĩ, ngona ũgwati itũũra-inĩ, werũ-inĩ, iria-inĩ, ngona ũgwati ndĩ gatagatĩ-inĩ ka andũ arĩa metuaga ariũ a Ithe witũ,27 ngaruta wĩra wa mĩnoga na ngehinyanĩrĩria, ngaraara kaingĩ itarĩ toro, ngahũta na nganyota, na ngakorũo heho-inĩ itarĩ na gĩa kwĩhumba.28 O na ndĩ na moritũ macio mothe, nĩ harĩ ũndũ ũngĩ ũthĩnagia mũthenya o mũthenya: gũtangĩkĩra ciũngano ciothe.29 Nũ ũtarĩ na hinya, na niĩ ngakorũo na hinya? Nũ ũhĩngĩkĩte, na ngorũo itarakarĩte?30 Angĩkorũo no mũhaka ndĩĩrahe, ngwĩrahĩra maũndũ marĩa monanagia atĩ ndirĩ na hinya.31 Ngai o we Ithe wa Mwathani Jesu, Ũrĩa ũgoocagwo tene na tene, nĩ oĩ atĩ ndiraheenania.32 Thĩinĩ wa Dameski, ngavana arĩ rungu rwa mũthamaki Areta nĩ aarangĩire itũũra rĩu nĩguo aanyite,33 no ngiumĩrio ndirica-inĩ ya rũthingo rwa itũũra ngĩikũrũkio ndĩ thĩinĩ wa gĩkabu, ngĩhonoka kũnyitwo nĩwe.


text:
ANDŨ ETHĨ MORAGIA
Ĩ Angĩkorũo nĩ Ndĩrogitwo?
Thoma, mawoni ma andũ a riika rĩaku na ma mwarimũ megiĩ kũũgitwo na ũrore ciũria ciĩgiĩ kũũgitwo.
Kũũgitwo gũtiagĩrĩire kuoywo na itherũ. Ũthuthuria ũmwe wekirũo Britain wonanirie atĩ makĩria ma gĩcunjĩ kĩa 40 harĩ igana kĩa ũhoro ũrĩa ũribotagwo wa andũ ethĩ arĩa meyũragaga, umanaga na kũũgitwo.
Kũũgitwo nĩ kuuga atĩa?
Kũũgitwo nĩ makĩria ma kũhũũrũo. O na ningĩ nĩ kũhutĩtie maũndũ maya:
Kũrumwo kana gũcinũrũo. Celine ũrĩa ũrĩ na mĩaka 20 oigire ũũ: “
Airĩtu no makwĩre ciugo njũru mũno.
Ndikariganĩrũo nĩ ciugo iria maanjĩtire kana maũndũ marĩa maanjĩrire. Maatũmire njigue itarĩ kĩene na ndĩ kĩndũ hatarĩ. O na nĩ kaba mangĩahũũrire.”
Gwĩthemwo. Haley ũrĩa ũrĩ na mĩaka 18 oigire ũũ: “
Arĩa twathomaga nao maambĩrĩirie kũnjĩthema.
Maatigagĩrĩra atĩ hatirĩ handũ ingĩikara metha-inĩ twathiĩ ranji nĩguo tũtigaikaranie nao. Ndaarĩrire na ngĩikara ndĩ wiki mwaka mũgima.”
Kũũgitwo intaneti-inĩ. Daniel ũrĩa ũrĩ na mĩaka 14 oigire ũũ: “
Kũhihinya kompiuta o hanini tu no gũtũme ũthũkĩrie mũndũ rĩĩtwa o na kana ũtũũro wake wothe.
Mũndũ no one ta ndĩrongerera cumbĩ, no no gũthiĩ ũguo!” Kũũgitwo intaneti-inĩ nĩ hamwe na gũtũma mbica kana ndũmĩrĩri itarĩ njega kũgerera thimũ.
Nĩkĩ gĩtũmaga andũ mogite arĩa angĩ?
Maya nĩ mamwe ma maũndũ marĩa monekaga wega.
O nao nĩ marĩ mogitwo. Antonio oigire ũũ: “
Ndaiguaga ndĩ mũrũaru na nogete mũno nĩ ũndũ wa kũũgitwo nĩ andũ a riika rĩakwa nginya ngĩambĩrĩria kũũgita arĩa angĩ nĩguo o na niĩ njĩtĩkĩrĩke.
Ndacokire ngĩĩcokera na ngĩona atĩ nĩ ndahĩtagia mũno!”
Matirĩ cionereria njega cia kũrũmĩrĩra. Jay McGraw aandĩkire ũũ thĩinĩ wa ibuku rĩake rĩa Life Strategies for Dealing With Bullies: “
Kaingĩ andũ ethĩ arĩa mogitanaga mekaga andũ . . . maũndũ marĩa monaga aciari ao, aarĩ na ariũ a nyina, kana andũ angĩ a famĩlĩ makĩũgita arĩa angĩ.”
Mekaga maũndũ ta arĩ o anene
—ĩndĩ makoragwo na guoya. Barbara Coloroso aandĩkire ũũ thĩinĩ wa ibuku rĩake rĩĩtagwo The Bully, the Bullied, and the Bystander: “
Ciana iria ciũgitaga iria ingĩ ciĩiguaga ta irĩ cia bata na kaingĩ ũndũ ũcio ũkoragwo ũrĩ wa kũhumbĩra ngũraro cia ngoro na kwĩigua matarĩ na ũhoti wa maũndũ mamwe.”
Kaingĩ nĩa mogitagwo?
Arĩa meyamũranagia na arĩa angĩ. Andũ amwe ethĩ arĩa matahotaga kwĩingĩrania na arĩa angĩ, meikaragia na kwoguo kaingĩ nĩo mogitagwo.
Arĩa monekaga ta marĩ ngũrani. Andũ aingĩ mogitagwo nĩ ũndũ wa ũrĩa mahaana, kũrĩa moimĩte, ndini yao, o na kana tondũ wa gũkorũo marĩ na wathe
—kaũndũ o gothe karĩa ũrĩa ũrogitana angĩona.
Arĩa mateĩtĩkĩtie. Arĩa mogitanaga nĩ mahotaga kũmenya mũndũ wĩyonaga atagĩrĩire. Mũndũ ta ũcio kaingĩ nĩ ogitagwo, tondũ ti raithi erĩhĩrie.
Ũngĩka atĩa rĩrĩa wogitwo?
Ndũkonanie marakara. Mũirĩtu wĩtagwo Kylie oigire ũũ: “
Arĩa marakũũgita mendaga gũtigĩrĩra atĩ nĩ wenyarara.
Ũngĩaga kũmonia marakara, matitindanagĩra nawe.” Bibilia yugaga ũũ: ‘
Mũndũ mũũgĩ, nĩagiragĩrĩria marakara agakĩmahoreria.’—Thimo 29:11.
Ndũkerĩhĩrie. Kwĩrĩhĩria gũthũkagia maũndũ handũ ha kũmaagĩria.
Bibilia yugaga ũũ: “Menyai gũgathukĩra mũndũ o na ũrĩkũ ũũru nĩ ũndũ wa ũũru ũrĩa amwĩkĩte.”—Aroma 12:17; Thimo 24:19.
Ndũkeingĩrie thĩna-inĩ. Geria o ũrĩa wothe ũngĩhota gwĩthema andũ kana handũ harĩa ũngĩũgitĩrũo.—Thimo 22:3.
Geria gũcokeria mũndũ ũrĩa aterĩgĩrĩire. Bibilia yugaga ũũ: “
Icokia ihoreri nĩ gũthengia rĩthengagia marũrũ.”—Thimo 15:1.
Ndũkoe na ũritũ ũndũ ũrĩa wothe mũndũ akwĩra. Kwa ngerekano, ũrĩa ũrakũũgita angiuga ũnorete ta ngũrũwe, rĩngĩ no ũinie ciande na ũmwĩre, “
Na arĩ korũo no ngũithie kilo hanini!”
Wĩthiĩre. Mũirĩtu wĩtagwo Nora ũrĩ na mĩaka 19, oigire ũũ: “
Gũkira kuonanagia atĩ ũrĩ mũgima gũkĩra ũrĩa ũrakũũgita.
Kuonanagia atĩ nĩ ũĩ kwĩgirĩrĩria”
— ngumo ĩrĩa ũrĩa ũrakũũgita atarĩ.
Wĩmenyerie kwĩĩtĩkia. Rita oigire ũũ: “
Andũ arĩa mogitanaga nĩ mamenyaga hĩndĩ ĩrĩa ũrĩ na guoya na no mahũthĩre mweke ũcio gũgwĩkĩra guoya biũ.”
Hoya ũteithio. Kũringana na ũthuthuria ũmwe, makĩria ma nuthu ya andũ arĩa mogitagwo intaneti-inĩ matiugaga ũrĩa mekĩtwo, rĩngĩ nĩ ũndũ wa gũconoka (na makĩria anake) kana gwĩtigĩra matikehĩtĩrũo. Ĩndĩ ririkana atĩ, kũũgitana gũthiaga na mbere rĩrĩa wakira. Kuumbũra no gũkorũo kũrĩ ikinya rĩa mbere rĩa kũnina thĩna ũcio.


text:
Ũhoro wa Kũrĩkĩrĩria
Hihi nĩ ũririkanaga mahinda mega marĩa wakoragwo namo ũrĩ hamwe na andũ a Jehova, maũndũ ta: mũcemanio wagwĩkĩrire ngoro, kĩgomano gĩagũcanjamũrire, kaũndũ wakeneire ũkĩhunjia, kana ndeereti njega hamwe na ndungata ĩngĩ ya Jehova? Ndũriganĩirũo nĩ Jehova; nake ndarĩ aariganĩrũo nĩ we. No aririkanaga ũtungata waku mwega. Na nĩ arerirĩria gũgũteithia ũmũcokerere.
Jehova oigĩte atĩrĩ: “Niĩ mwene, nĩ niĩ ngaacaria ng’ondu ciakwa ndĩcirĩithagie. O ta ũrĩa mũrĩithi amenyagĩrĩra rũũru rwake rũrĩa rũhurunjũkĩte rĩrĩa arĩ hamwe naruo-rĩ, ũguo nĩguo o na niĩ ngaamenyagĩrĩra ng’ondu ciakwa. Nĩngaciteithũra ndĩcirute kũrĩa guothe ciahurunjirwo.”—Ezekieli 34:11, 12, Holy Bible in Gĩkũyũ.


text:
Jubilee, IEBC kung’ethanira kimiario na NASA kumana na kuheo kandarathi kwa Al Ghurair
<
p class=”p1″>
Ndugamano igii kandarathi ya gucabithia maratathi ma guikiria kura iria yaheirwo kambuni ya Al-Ghurair kuma bururi wa Dubai,niyoete mwerekera mweru thutha wa ngwataniro ya NASA iria ikoretwo ikiregana na kambuni iyo kuheo kandarathi kwendekithia gukanjwo gwa kandarathi iyo. NASA ikoretwo ikiuga kambuni iyo ina rurira na mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta.
Mwena-ini wayo kamiti ya IEBC kuhitukira muikariri giti wayo Wafula Chebukati niiteteire itua riayo ikiuga makinya mothe megii uheani wa kandarathi iyo nimathingatitwo.
miario ya IEBC ninyititwo mbaru ni kiama kia Jubilee gikiuga NASA ndihariirie kunyita itemi githurano-ini giukite.
Mwandiki witi Mwaura wa Gunya niaratariria makiria.
The post Jubilee, IEBC kung’ethanira kimiario na NASA kumana na kuheo kandarathi kwa Al Ghurair appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text:
RŨGANO RWA 64
Suleimani Gwaka Hekarũ
DAUDI atanakua-rĩ, nĩaaheire Suleimani ngururo yumĩte kwĩ Ngai ya gwaka hekarũ ya Jehova. Mwaka-inĩ wa kana wa wathani wake, Suleimani nĩambĩrĩirie gwaka hekarũ, na yakuire mĩaka mũgwanaja na nuthu kũmĩrĩkia. Andũ ngiri nyingĩ mũno nĩmaarutire wĩra wa gwaka hekarũ, na mwako ũcio wahũthĩrire mbeca nyingĩ mũno mũno. Gĩtũmi nĩ ũndũ thahabu nyingĩ mũno na betha nyingĩ nĩ ciahũthĩrirũo.
Hekarũ yaarĩ na rumu igĩrĩ nene, o ta ũrĩa hema ya gũtũnganĩrũo yatariĩ. Ĩndĩ rumu ici nĩ nene maita merĩ gũkĩra iria ciarĩ cia hema. Suleimani nĩaigire ithandũkũ rĩa kĩrĩkanĩro thĩinĩ wa rumu ĩmwe ya hekarũ, na cio indo icio ingĩ ciaigagwo thĩinĩ wa hema-rĩ, ikĩigwo rumu ĩyo ĩngĩ.
Rĩrĩa hekarũ yaarĩkire, gũkĩgĩa na iruga inene. Ta ũrĩa ũrona mbica-inĩ, Suleimani aaturirie ndu mbere ya kĩgongona na akĩhoya. Suleimani akĩĩra Jehova ũũ, ‘O na matu-inĩ marĩa ma igũrũ mũno, ndũngĩiganĩra kuo; kaĩ akĩrĩ maita maigana hihi ũngĩaga kuiganĩra nyũmba ĩno njakĩte. No rĩrĩ, wee Ngai wakwa, ĩtĩkĩra gũthikĩrĩria ihoya rĩa andũ aku rĩrĩa mekũhoera handũ haha.’
Rĩrĩa Suleimani aarĩkirie kũhoya-rĩ, mwaki ũgĩgĩikũrũka uumĩte igũrũ. Ũgĩgĩcina ihaki rĩa njino biũ. Naguo riri wa Jehova ũkĩiyũra hekarũ. Ũndũ ũyũ ũkuonania atĩ Jehova nĩaathikĩrĩirie, na atĩ nĩakenirio nĩ hekarũ na mahoya ma Suleimani. Rĩu hekarũ, ithenya rĩa hema ya gũtũnganĩrũo, ĩgĩtuĩka handũ harĩa andũ marĩũkaga gũthathaiya.
Handũ ha ihinda iraya Suleimani aathanire na njĩra ya ũũgĩ, na andũ magĩkena. Suleimani nĩahikirie atumia aingĩ kuuma mabũrũri mangĩ arĩa matathathaiyagia Jehova. Nĩ ũrona ũmwe wao agĩthathaiya mbere ya mũhaanano? Mũthia-inĩ atumia acio magĩtũma Suleimani athathaiyie ngai ingĩ. Nĩ ũũĩ gwatuĩkire atĩa rĩrĩa Suleimani eekire ũguo? Ndaacokire kũiguĩra andũ tha rĩngĩ. Aatuĩkire mũũru, na andũ matiacokire gũkena rĩngĩ.
Ũndũ ũcio ũgĩtũma Jehova arakarĩre Suleimani, na akĩmwĩra ũũ, ‘Nĩ ngũgũtunya ũthamaki ũyũ waku ndĩũnengere mũndũ ũngĩ. No ndiĩka ũndũ ũcio matukũ-inĩ maku, no ngaũtunya mũrũguo. No rĩrĩ, ndikeheria andũ othe ũthamaki-inĩ wa mũrũguo.’ Ta reke tuone ũrĩa gwekĩkire.
1 Maũndũ 28:


text:
Arwaru guthii nambere kugirika thutha wa arigitani kwiruma kini nomuhaka wuiguano wao ukinyanirio
Arwaru kundu gutiganite nomathiite na mbere kuhera thutha wa mugomo wa arigitani a gikiro kia nurse kuingira muthenya wa keri umuthi. Arigitani aya merumite kini makiuga nomuhaka wuiguano wao uria maiguaniire riria mari mugomo uria meriga ukinyanirio niguo macoke wira.
Kanju ya mangavana yugiite ni iharirie kurutithia wira ngirimiti iyo mekiraniire, no makauga kamiti ya kuramata micaara ya muingi SRC niyo irekururia. Andu aria mari na arwaru makomete thibitari-ini cia muingi nimambiriirie guthii kumaruta mamaroretie na micii kuona matiri na beca cia kumatwara thibitari-ini cia andu kiumbe.
The post Arwaru guthii nambere kugirika thutha wa arigitani kwiruma kini nomuhaka wuiguano wao ukinyanirio appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text:
MŨTHITHŨ KUUMA KIUGO-INĨ KĨA NGAI | JEREMIA 51-52
Ciugo cia Jehova Ihingaga Nginya Tũmaũndũ Tũrĩa Tũnini
Jehova nĩ aagwetire nginya tũmaũndũ tũrĩa tũnini akĩratha ũhoro wa ihinda rĩũkĩte
“Noorai mĩguĩ”
51:11, 28
Amedia na Aperisia maarĩ njorua harĩ kũhũthĩra mĩguĩ na ũta, na nĩmo matharaita marĩa mahũthagĩra mũno. Manooraga mĩguĩ nĩguo ĩhote gũtonya wega
“Njamba cia Babuloni nĩitigĩte kũrũa mbaara”
51:30
Maandĩko ma Nabonidus moigaga ũũ: “Mbũtũ ya Kurusu yaingĩrire Babuloni hatarĩ mbaara.” Ũndũ ũcio ũraringana na ũrĩa Jeremia aarathĩte
“Babuloni ĩgatuĩka hĩba cia mahuti [na] gũtũũre gũkirĩte ihooru tene na tene”
51:37, 62
Kwambĩrĩria mwaka wa 539 Mbere ya Kristo, riri wa Babuloni nĩ waambĩrĩirie gũthira. Aleksanda ũrĩa Mũnene nĩ endaga gũtua Babuloni mũciĩ wake mũnene, no agĩkua. Karine-inĩ ya mbere, kwarĩ na Ayahudi maikaraga Babuloni, ũndũ ũrĩa watũmire mũtũmwo Petero athiĩ kuo. Ĩndĩ gũgĩkinyĩria karine ya kana itũũra rĩu rĩarĩ maganjo, na o kahora ũhoro warĩo ũgĩthiĩ ũthirĩte


text:
KĨTHOOMO KĨA ĨKUMI
Ũmma Bwegiĩ Araĩka
1. Nĩkĩ wiritane bwegiĩ araĩka?
JEHOVA nakwenda tũmenya bwegiĩ nja yaawe. Araĩka nĩ bamwe ba nja ya Mũrungu. Bibiriene betagwa “aana ba Murungu.” (Ayubu 38:7) Nĩmbi araĩka bathithagia? Nĩatĩa baateethagia antũ karaaja? Na-rĩ, no batũteethie naarua?
2. Araĩka baaumĩre ku? Nĩ araĩka bang’ana boombĩrwe?
2 Nĩtũbati kũmenya nĩkũ araĩka baaumĩre. Akolosai 1:16 ĩtwĩraga nyuma ya Jehova kũũmba Jesũ, nĩrĩo ‘into bingi bionthe biombirwe, biria biri iguru na kinya biria biri nthiguru.’ Into biu nĩ amwe na araĩka. Nĩ bang’ana boombĩrwe? Bibiria yugaga kũrĩ na araĩka magana ja mamirioni.
3. Nĩatĩa Ayubu 38:4-7 ĩgũtwĩra bwegiĩ araĩka?
3 Bibiria kinya ĩtũritanaga Jehova oombĩre araĩka mbere ya kũũmba nthĩgũrũ. Rĩrĩa boonere nthĩgũrũ baaigĩrue atĩa? Iuku rĩa Ayubu rĩtwĩraga nĩbaagwĩrĩrue mono. Baarĩ nja yaarĩ na ngwatanĩro yaatumĩkagĩra Jehova amwe.
ARAĨKA NĨBATEETHAGIA ANTŨ BA MŨRUNGU
4. Nĩatĩa tũkũmenya araĩka barĩ bata na antũ?
4 Araĩka rĩonthe bethĩrĩtwe barĩ na bata na antũ na mworoto jwa Jehova kwerekera nthĩgũrũ na antũ. (Njuno 8:30, 31; 1 Petero 1:11, 12) No mwanka bethĩrwe nĩbaaĩgĩrue bũthũũku mono Adamu na Hawa bakũregana na Mũrungu. No mwanka bethĩrwe bakiigagua bũthũũku kinya nkũrũki naarua boona ũrĩa antũ babaingĩ baregete kwathĩkĩra Jehova. Ĩndĩ rĩrĩa muntũ airira na acookera Mũrungu, araĩka nĩbagwĩragua. (Luka 15:10) Araĩka barĩ bata mono na barĩa batumĩkagĩra Mũrungu. Jehova atumagĩra araĩka gũteethia na gũkaria atumĩkĩri baawe aja nthĩgũrũne. (Ahibirania 1: 14) Tiga twone ngerekano imwe cia ũntũ bũu.
5. Nĩatĩa araĩka baateetherie antũ ba Mũrungu au karaaja?
5 Jehova aatũmĩre araĩka baĩrĩ bateethia Loti na aarĩ baawe kwonoka kũthirua kwa Sodomu na Gomora. (Kiambiriria 19:15, 16) Magana ja mĩaka nyumene, kĩroria Danieli naagererwe kĩrinyene kĩa ngatũnyi, ĩndĩ gũtĩu ciaamũthithia tontũ Mũrungu naatũmĩre “muraika wawe, nawe akunika ngatunyi miromo.” (Danieli 6:22) Nyumene, rĩrĩa mũtũmwa Petero aatheeki ncheera, Jehova naatũmĩre mũraĩka amũthaũra. (Mathithio 12:6-11) Araĩka kinya nĩbaateetherie Jesũ rĩrĩa aarĩ nthĩgũrũne. Ngerekano, nyuma ya kũbatithua, “araika ba Murungu ibaamutethagia.” (Mariko 1:13) Ĩgiita rĩĩkai mbere ya Jesũ ooragwa, ‘muraika naamwongereere inya.’
6. (a) Nĩatĩa tũkũmenya araĩka nĩbateethagia antũ ba Mũrungu naarua? (b) Nĩ biũria birĩkũ tũgacookia?
6 Naarua, araĩka batĩcionanagia kĩrĩ antũ. Ĩndĩ Mũrungu no atumagĩra araĩka gũteethia atumĩkĩri baawe. Bibiria yugaga: “Muraika wa Mwathani akaragia baria bamukiraga, . . . abatunyukagie.” (Zaburi 34:7) Nĩkĩ tũkũbatara ũkaria? Tontũ tũrĩ na anthũ barĩ na inya barĩa bakwenda gũtũthithĩria bũthũũku. Nĩbo baaũ? Baumĩte kũ? Bageragia atĩa gũtũthithĩria bũthũũku? Kenda tũmenya macookio, tiga twone ũrĩa gwaakarĩkĩre ĩgiita rĩĩkai nyuma ya Adamu na Hawa kũũmbwa.
ANTHŨ BEETŨ BARĨA TŨTĨŨMBA KWONA
7. Antũ bathithĩtie atĩa tontũ bwa waayia bwa Shaitani?
7 Twairitanĩre kĩthoomone kĩa 3, mũraĩka ũmwe naareganĩre na Mũrungu, areenda kwaatha bangĩ. Bibiria ĩmwĩtaga Shaitani Nkoma. (Kugwurirwa 12:9) Shaitani eendaga kinya bangĩ baregana na Mũrungu. Noombĩre kwaĩĩria Hawa, na kuuma ĩgiita rĩu naaĩrĩtie antũ babaingĩ. Ĩndĩ bangĩ ta Abeli, Enoko, na Nuhu baakarĩre barĩ etĩkua kĩrĩ Jehova.—Ahibirania 11:4, 5, 7.
8. (a) Nĩatĩa araĩka bamwe baaere irundu bithũũku? (b) Nĩatĩa irundu bithũũku biathithĩrie bitĩkathirue ĩgiitene rĩa Ĩkondoria?
8 Ĩgiitene rĩa Nuhu, araĩka bamwe nĩ baareganĩre na Mũrungu na baratiga nja yaao ĩgũrũ bareeja nthĩgũrũne gũtũũra barĩ antũ. Nĩkĩ? Bibiria ĩtwĩraga nĩkenda baijũkĩria aka. (Thooma Kiambiriria 6:2.) Ĩndĩ bwaarĩ bũthũũku araĩka kũthithia ũu. (Juda 6) O ta araĩka bau bathũũku, antũ babaingĩ ĩgiitene rĩu nĩbaaere amaramari na eendi ndwaa. Rĩu Jehova arathithia ĩtua kũthiria antũ bathũũku gũkũrũkĩĩra kũreta ĩkondoria nthĩgũrũne yonthe. Ĩndĩ noonokerie atungatĩri baawe etĩkua. (Kiambiriria 7:17, 23) Kenda boonoka, araĩka bathũũku nĩbaacookere ĩgũrũ. Bibiria ĩĩtaga araĩka baũ irundu bithũũku. Baathithĩrie ĩtua rĩa kwĩthĩrwa barĩ amwe na Shaitani kĩrĩ ũregani, na Nkoma araa mũnene waao.
9. (a) Nĩatĩa gwaakarĩkĩĩre irundu bithũũku bigũcooka ĩgũrũ? (b) Nĩmbi tũkairitana au kũthingatĩte?
9 Tontũ biaarĩ aregani, Jehova ateetĩkĩĩria irundu bithũũku bicooka kĩrĩ nja yaawe. (2 Petero 2:4) Irundu bithũũku bitĩũmba kaĩrĩ kwigarũra biaa antũ, ĩndĩ no ‘biairagia kirindi kionthe’ kĩa nthĩgũrũ. (Kugwurirwa 12:9; 1 Johana 5:19) Tiga twiritane ũrĩa biatithagia kana bigatongeeria babaingĩ bũbũũĩ.—Thooma 2 Akorintho 2:11.
ŨRĨA IRUNDU BITHŨŨKU BIAĨRAGIA ANTŨ
10. Nĩatĩa irundu bithũũku biatithagia antũ?
10 Irundu bithũũku biaĩragia antũ na njĩra inyiingĩ. Rĩrĩa antũ baranagĩria na irundu bithũũku bathithagia ũu ĩmwe kwa ĩmwe kana gũkũrũkĩĩra muntũ ũngĩ ta mũgaa kana ũrĩa ũringagia. Kũu nĩ kũgwatanĩra na irundu bithũũku. Ĩndĩ Bibiria ĩtũkaanagia tũtĩkeethĩrwe na ũntũ kinya bũrĩkũ na irundu bithũũku. (Agalatia 5:19-21) Nĩkĩ? O ta ũrĩa mũthoogi atumagĩra mũtego kũgwatia nyomoo, irundu bithũũku bitumagĩra waayia gũatithia antũ na kũbatongeeria bũthũũku.
11. Kũringia nĩmbi, na nĩkĩ tũbateere gũciebania naku?
11 Waayia bũmwe bitumagĩra bwĩtagwa kũringia. Kũu nĩgũtumĩra inya ya irundu bithũũku kũmenya ĩgiita rĩĩjĩte kana jarĩa jatiijĩwe. Mũntũ no agerie kũthithia ũu na njĩra ya gũtega njota, gwĩta kwa mũgaa, kũthooma tũrata twa kũmenyithia ĩgiita rĩĩjĩte, gũtumĩra kĩoni kana kũthooma rwĩ rwa muntũ. Antũ babaingĩ bathũgaanagia kũthithia ũu gũtĩbathũũkia, ĩndĩ no kũbathũũkie. Bũu nĩ ũgwati bũũnene mono. Ngerekano, Bibiria yonanagia barĩa baringagia baritanagĩra ngũgĩ amwe na irundu bithũũku. Kĩrĩ Mathithio 16:16-18 tũthoomaga bwegiĩ “kirundu” kĩrĩa gĩateethagia mwarĩ ũmwe “kuringia.” Nyuma ya mũtũmwa Paũlo kwĩnga kĩrundu kĩu, mwarĩ ũu naaremerwe kũringia.
12. (a) Nĩkĩ nĩ ũgwati kũgeria kwaranĩria na akuũ? (b) Nĩkĩ atungatĩri ba Mũrungu batiitonyithanagia kinya aniini na mantũ jegiĩ irundu bithũũku?
12 Irundu bithũũku nĩbitumagĩra waayia bũngĩ gũtegia antũ. Bigeragia gũtũma twĩtĩkia atĩ twomba kwaranĩria na akuũ, na akuũ no beetĩte na mbere gũtũũra antũ angĩ, na twomba kwaranĩria nabo kana boomba gũtũthithĩria bũthũũku. Ngerekano, muntũ ũrĩa ũkuĩri nĩ mũcoore kana muntũ wa nja oomba gwĩta kĩrĩ muntũ ũrĩa uugaga oomba kwaranĩria na akuũ. Ũu uugaga oomba kwaranĩria na akuũ, oomba kũmwĩra bwegiĩ mũcoore waawe kana muntũ wa nja ũrĩa ũkuĩte na kinya akaigerekania na kajũ ka muntũ ũu ũkuĩte. (1 Samweli 28:3-19) Mantũ jamaingĩ jathithagua mathikone kinya jo jerĩgagĩĩra wĩtĩkio bwa atĩ akuũ no bagũtũũra antũ angĩ. Jamwe nĩ maambura ja mathiko, mũriikana jwa ntukũ ya mathiko, kũritĩra akuũ igongwana, kũtherua kwa ũrĩa ũkuĩri, kana biatho bingĩ bia ũtukũ. Rĩrĩa Akristũ barega kũthithia mantũ jau, antũ baao ba nja kana ba ntũũra no babacaambie, babarumange, kana barege kũthithia mantũ nabo. Ĩndĩ Akristũ nĩbaijĩ akuũ batĩtũũraga gũntũ kũngĩ. Gũtĩũmbĩka kwaranĩria nabo, na batĩũmba gũtũthithĩria bũthũũku. (Zaburi 115:17) Imenyeere mono. Ũkorogeria kwaranĩria na akuũ kana irundu bithũũku na ũkoroitonyithania na mantũ jegiĩ irundu biu.
13. Nĩatĩa antũ babaingĩ barĩa baatũũraga bagĩkĩraga irundu bithũũku bombĩte kũthithia?
13 Irundu bithũũku teka akĩ biaĩĩragia antũ, ĩndĩ kinya nĩbibamakagia. Naarua, Shaitani na irundu biawe bithũũku nĩbaijĩ barĩ na “kagiita gaakai” mbere Mũrungu abeebia nthĩgũrũne, kwou nĩbakũthithia bũthũũku na barĩ na Marũrũ nkũrũki ya kagiita kangĩ konthe. (Kugwurirwa 12:12, 17) Ĩndĩ, mangiri ja antũ barĩa baatũũraga gũkĩra irundu bithũũku batĩbikĩraga kaĩrĩ. Nĩatĩa baatigĩre gũkĩra irundu bithũũku?
REGANA NA ŨCIEBANIE NA IRUNDU BITHŨŨKU
14. Nĩatĩa tũũmba gũciebania na irundu bithũũku o ta Akristũ ba karine ya mbere?
14 Bibiria nĩtwĩraga ũrĩa tũũmba kũregana na irundu bithũũku na ũrĩa tũũmba gũciebania nabio. Ngerekano, bamwe kĩrĩ mũciĩ jwa Efeso nĩbaaranagĩria na irundu bithũũku mbere ya bairitana ũmma. Nĩatĩa baaciebanĩrie nabio? Bibiria yugaga: “Antu bangi baatwire bakithithagia mantu ja uga, bararete mauku jao, barajoothurania amwe, barajaakiiria, antu bonthe bario bakionaga.” (Mathithio 19:19) Tontũ nĩbeendaga kwaa Akristũ, nĩbaaĩthĩrie mauku jonthe ja ũgaa. Ĩthithia o ta rĩu nĩrĩkwendeka naarua. O muntũ wonthe ũrĩa ũkwenda gũtumĩkĩra Jehova nakũbatara kwĩnyangia gĩntũ kĩonthe kĩegiĩ irundu bithũũku. Into biu nĩ ta mauku, mangacĩti, kũthooma njota, sinema, ndwĩmbo, mĩcetho, na kinya mbica irĩa itumagĩrwa kĩrĩ ũgaa, na mantũ jangĩ jakũrũkĩte inya ya muntũ jarĩa jonagwa jatĩũmba gũtũthũũkia kana nĩ ja kũgwĩria. Jegiĩ kinya into birĩa antũ bekagĩra bia gwikaria kuumania na ũthũũku.
15. Nĩatĩa bũngĩ tũbatere kũthithia kenda tũregana na Shaitani na irundu bithũũku?
15 Mĩaka ĩmiingĩ nyuma ya antũ ba Efeso kwĩnyangia mauku jaao ja ũgaa, mũtũmwa Paũlo aandĩkĩre no baabuĩrĩte “kurua” na “mbuutu ya irundu biria ithuuku.” (Aefeso 6:12) Nĩ mma kinya kethĩra nĩbaaĩthĩtie mauku jaao, irundu bithũũku no biaageragia kũbathithĩria bũthũũku. Kwou, nĩ bũrĩkũ bũngĩ baabuĩrĩte kũthithia? Paũlo aaberĩre: “Jukieni rong’o ya witikio iria bukoomba kwigira [kũriĩra] nayo migwi ya mwanki ya uria mui.” (Aefeso 6:16) O ta ũrĩa rong’o ĩriĩraga askarĩ ndweene, wĩtĩkio bwetũ no bũtũkarie. Kethĩra twĩna wĩtĩkio buru atĩ Jehova oomba gũtũkaria, tũkoomba kũregana na Shaitani na irundu bithũũku.
16. Nĩatĩa tũũmba gwĩkĩra wĩtĩkio bwetũ kĩrĩ Jehova inya nkũrũki?
16 Nĩatĩa tũũmba gwĩkĩra inya nkũrũki wĩtĩkio bwetũ kĩrĩ Jehova? Nĩtũbuĩrĩte kũthooma Bibiria o ntukũ na twiritane kwĩrĩgĩĩra Jehova atũkarie. Twethĩrwa na wĩtĩkio bũũnene kĩrĩ Jehova, Shaitani na irundu bithũũku batĩũmba gũtũthithĩria bũthũũku.
17. Nĩmbi ĩngĩ ĩgatũkaria kuumania na irundu bithũũku?
17 Nĩatĩa bũngĩ Akristũ ba Efeso baabataraga kũthithia? Baatũũraga mũciĩ jwojũri mantũ ja irundu bithũũku. Kwou Paũlo aaberĩre: ‘Rombageni magiita jonthe.’ (Aefeso 6:18) Nĩbaabataraga kũromba Jehova ũkaria magiita jonthe. A twĩ? Kinya twĩ tũrĩtũũra nthĩgũrũ yũjũri mantũ ja irundu bithũũku. Kwou kinya twĩ nĩtũbuĩri kũromba Jehova ũkaria, na nĩtũkũbatara gũtumĩra riĩtwa rĩawe rĩrĩa tũkũromba. (Thooma Njuno 18:10.) Kethĩra tũgeeta na mbere kũromba Jehova atwonokie kuumania na Shaitani, Jehova agacookia maromba jeetũ.
18, 19. (a) Nĩatĩa tũũmba gũciinda ndwaa gatĩgatĩ geetũ na Shaitani amwe na irundu bithũũku? (b) Nĩ kĩũria kĩrĩkũ kĩgacookua kĩthoomone kĩrĩa kĩthingatĩte?
18 Kethĩra tũkenyangia into bionthe biegiĩ kwaranĩria na irundu bithũũku na kwĩrĩgĩĩra Jehova atũkarie, tũkoomba kwebana na Shaitani na irundu bithũũku. Tũtĩkũbatara kũbakĩra. (Thooma Jakubu 4:7, 8.) Jehova arĩ inya mono nkũrũki ya irundu bithũũku. Ntukũũne cia Nuhu naabikanũkĩrie na ĩgiita rĩĩjĩte akabithiria. (Juda 6) Riikana tũtĩkũrwaa twinka. Jehova nagũtumĩra araĩka baawe gũtũkaria. (2 Anene 6:15-17) Twomba gwĩtĩkia atĩ, gũkũrũkĩĩra ũteethio bwa Jehova tũgaciinda ndwaa gatĩgatĩ geetũ na Shaitani na irundu bithũũku.
19 Ĩndĩ kethĩra Shaitani na irundu bithũũku nĩbaretaga kũthangĩka gũkwingĩ-rĩ, nĩkĩ Mũrungu atabathiria? Kĩũria kĩu gĩgacookua kĩthoomone kĩrĩa kĩthingatĩte.


text:
ŨHORO MUONGERERE
Rĩĩtwa rĩa Ngai
—Ũrĩa Riugĩte na Ũrĩa Rĩhũthagĩrũo
THĨINĨ wa Bibilia yaku-rĩ, Thaburi 83:18 ĩtaũrĩtwo atĩa? Bibilia ya Gĩkũyũ yugaga ũũ: “Nĩguo mamenye atĩ wee, o wee wĩtagwo JEHOVA, nowe wiki Ũrĩa-wĩ-Igũrũ-Mũno o igũrũ rĩa thĩ yothe.” Ũtaũri ũngĩ wa Bibilia uugaga ũndũ ũhaanaine na ũcio. No rĩrĩ, ataũri aingĩ matihũthagĩra rĩĩtwa Jehova, ithenya rĩa ũguo mahũthagĩra marĩĩtwa ma ũnene ta “Mwathani” kana “Ngai.” Nĩ rĩĩtwa rĩrĩkũ rĩagĩrĩirũo gũkorũo mũhari-inĩ ũcio? Nĩ rĩĩtwa rĩa ũnene ĩ kana nĩ rĩĩtwa Jehova?
Mũhari ũcio ũraria ũhoro wa rĩĩtwa rĩo rĩene. Thĩinĩ wa Kĩhibirania gĩa tene kĩrĩa kĩahũthĩrirũo kwandĩka gĩcunjĩ kĩnene kĩa Bibilia-rĩ, rĩĩtwa rĩa mwanya rĩa Ngai we mwene nĩrĩo rĩkoragwo ho. Rĩandĩkagwo ũũ na ndemwa cia Kĩhibirania: יהוה (YHWH). Rĩĩtwa rĩu na Gĩkũyũ kaingĩ rĩandĩkagwo “Jehova.” Rĩĩtwa rĩu hihi rĩonekaga thĩinĩ wa mũhari o ũmwe tu wa Bibilia? Aca. Rĩonekaga thĩinĩ wa Maandĩko ma Kĩhibirania ma tene hakuhĩ maita 7,000!
Rĩĩtwa rĩa Ngai nĩ rĩa bata atĩa? Ta wĩcirie ũhoro wa ihoya rĩrĩa Jesu Kristo aaheanire rĩ ta kĩonereria. Rĩambagĩrĩria ũũ: “Ithe witũ wĩ igũrũ, rĩĩtwa rĩaku nĩrĩamũrũo.” (Mathayo 6:9) Thutha-inĩ Jesu aahoire ũũ kũrĩ Ngai: “Awa, kĩgoocithie rĩĩtwa rĩaku.” Ngai aamũcokeirie akiuga ũũ kuuma igũrũ: “Nĩndĩrĩgoocithĩtie, o na nĩngarĩgoocithia rĩngĩ.” (Johana 12:28) Hatarĩ nganja-rĩ, rĩĩtwa rĩa Ngai nĩ rĩa bata mũno ma. No nĩ kĩĩ gĩgĩtũmĩte ataũri amwe maage kũhũthĩra rĩĩtwa rĩu thĩinĩ wa ũtaũri wao wa Bibilia, na handũ ha rĩo makahũthĩra marĩĩtwa ma ũnene?
Kũroneka ta kũrĩ na itũmi igĩrĩ njega. Kĩa mbere, andũ aingĩ moigaga atĩ rĩĩtwa rĩu rĩtiagĩrĩire kũhũthĩrũo tondũ ũmũthĩ gũtiũĩkaine ũrĩa rĩatamũkagwo. Kĩhibirania gĩa tene kĩaandĩkagwo gĩtarĩ na mĩgambithia, kana a,e,i,ĩ,o,u,ũ. Kwoguo-rĩ, ũmũthĩ gũtirĩ mũndũ ũngiuga e na ma ũrĩa andũ a mahinda ma Bibilia maatamũkaga ndemwa YHWH. No rĩrĩ, ũndũ ũcio hihi nĩwagĩrĩire ũtũgirie kũhũthĩra rĩĩtwa rĩa Ngai? Hĩndĩ ya mahinda ma Bibilia-rĩ, rĩĩtwa Jesu no gũkorũo rĩatamũkagwo Yeshua kana Yehoshua, no gũtirĩ mũndũ ũngiuga e na ma. Ĩndĩ, andũ thĩ yothe ũmũthĩ nĩ mahũthagĩra rĩĩtwa Jesu na njĩra nyingĩ, na marĩtamũkaga na njĩra ĩrĩa yũĩkaine mũno na rũthiomi rwao. Matiagaga kũrĩhũthĩra atĩ tondũ matiũĩ ũrĩa rĩatamũkagwo mahinda-inĩ marĩa Jesu aarĩ gũkũ thĩ. O ũndũ ũmwe-rĩ o nawe ũngĩthiĩ bũrũri ũngĩ, wahota gũkora atĩ ũrĩa rĩĩtwa rĩaku rĩratamũkwo na rũthiomi rũngĩ nĩ ngũrani biũ. Kwoguo-rĩ, kwaga kũmenya ũrĩa rĩĩtwa rĩa Ngai rĩatamũkagwo tene ti gĩtũmi gĩa kwaga kũrĩhũthĩra.
Gĩtũmi gĩa kerĩ kĩrĩa kĩheanagwo kaingĩ gĩa kweheria rĩĩtwa rĩa Ngai thĩinĩ wa Bibilia gĩkoniĩ ũndũire wa kahinda karaihu wa Ayahudi. Aingĩ ao metĩkĩtie atĩ rĩĩtwa rĩa Ngai rĩtiagĩrĩire kũgwetwo. Nĩ ũhũthũ wĩtĩkio ũcio uumanĩte na kũhũthĩrũo ũũru kwa watho wa Bibilia ũrĩa ugaga ũũ: “Ndũkanagwete rĩĩtwa rĩa Jehova Ngai waku na itherũ, nĩ gũkorũo Jehova ndakoiga atĩ mũndũ ndehĩtie ũrĩa ũgwetaga rĩĩtwa rĩake na itherũ.”
Watho ũcio ũgirĩtie kũhũthĩra rĩĩtwa rĩa Ngai na njĩra njũru. No hihi nĩ ũgirĩtie kũhũthĩra rĩĩtwa rĩake na njĩra ya gĩtĩo? Aca o na hanini. Aandĩki a Maandĩko ma Kĩhibirania (“Kĩrĩkanĩro kĩrĩa gĩa Tene”) othe maarĩ ehokeku na maatũũraga kũringana na Watho ũrĩa Ngai aaheete Aisiraeli a tene. No o na kũrĩ ũguo-rĩ, nĩmaahũthagĩra kaingĩ rĩĩtwa rĩa Ngai. Kwa ngerekano-rĩ, nĩmaarĩhũthĩrire mũno thĩinĩ wa thaburi iria ciainagwo na kayũ kanene nĩ irĩndĩ cia athathaiya. Jehova Ngai o na eerire athathaiya ake makayagĩre rĩĩtwa rĩake, na andũ ehokeku nĩmaathĩkire. (Joeli 2:
Ataũri a Bibilia nĩmahĩtagia mũno rĩrĩa maaga kũhũthĩra rĩĩtwa rĩa Ngai na handũ ha rĩo magekĩra marĩĩtwa ma ũnene. Matũmaga Ngai oneke ta arĩ kũraihu mũno, na andũ matingĩtuma ũrata nake, o rĩrĩa Bibilia ĩraga andũ magĩe ‘ndundu na Jehova,’ kana ũrata nake. (Thaburi 25:14) Ta wĩcirie ũhoro wa mũrata waku wa gĩtĩ kĩa mbere. Ũrata wanyu ũngĩkorũo ũhaana atĩa angĩkorũo ndũrĩ wamenya rĩĩtwa rĩake? Na njĩra o ta ĩo-rĩ, andũ mangĩkuhĩrĩria Ngai atĩa mangĩaga kwĩrũo rĩĩtwa rĩake, Jehova? Ningĩ rĩrĩa andũ maaga kũhũthĩra rĩĩtwa rĩa Ngai-rĩ, nĩmagaga ũmenyo wa ũrĩa riugĩte. Rĩĩtwa rĩa Ngai riugĩte atĩa?
Ngai we mwene nĩaatarĩirie ndungata yake njĩhokeku Musa ũrĩa rĩĩtwa rĩake riugĩte. Rĩrĩa Musa ooririe ũhoro wĩgiĩ rĩĩtwa rĩa Ngai-rĩ, Jehova aamũcokeirie ũũ: “Niĩ ndũire o ta ũrĩa ndũire.” (Thama 3:
Ta wĩcirie korũo wee no ũhote gũtuĩka kĩrĩa gĩothe ũrenda. Ũngĩĩkĩra arata aku atĩa? Ũmwe wao angĩrwara-rĩ, no ũtuĩke ndagĩtarĩ njorua na ũmũhonie. Ũngĩ nake angĩthĩna nĩ mbia-rĩ, no ũtuĩke gĩtonga na ũmũteithie. Ũhoro wa ma nĩ atĩ wee ndũngĩhota gwĩka ũguo. Gũtirĩ o na ũmwe witũ ũngĩhota gwĩka ũguo. Wathiĩ na mbere gũthoma Bibilia-rĩ, nĩ ũkũgega kuona ũrĩa Jehova atuĩkaga o kĩrĩa gĩothe kĩendekaga nĩguo ahingie ciĩranĩro ciake. Na nĩakenagio nĩ kũhũthĩra hinya wake gũteithia arĩa mamwendete. (2 Maũndũ 16:9) Ngumo icio njega cia Jehova itingĩmenyeka nĩ arĩa matoĩ rĩĩtwa rĩake.
Hatarĩ nganja-rĩ, rĩĩtwa Jehova rĩagĩrĩirũo gũkorũo thĩinĩ wa Bibilia. Kũmenya ũrĩa riugĩte na kũrĩhũthĩra ũthathaiya-inĩ witũ tũtegwĩtigĩra nĩ ũteithio mũnene harĩ gũkuhĩrĩria Ithe witũ wa matu-inĩ, Jehova. *
^ kĩb. 3 Wenda ũhoro makĩrĩa wĩgiĩ rĩĩtwa rĩa Ngai, ũrĩa riugĩte, na itũmi cia rĩhũthĩrũo ũthathaiya-inĩ-rĩ, rora kabuku getagwo Jina la Mungu Litakaloendelea Milele, karĩa gacabĩtwo nĩ Aira a Jehova.


text: 5 Nĩ ũndũ ũcio, mwĩgerekanagiei na Ngai mũrĩ ciana ciake endete,2 na mũthiage na wendo, o ta ũrĩa Kristo nake aatwendire na akĩruta muoyo wake nĩ ũndũ witũ ũrĩ igongona rĩrĩ na mũtararĩko mwega harĩ Ngai.3 Ngomanio itagĩrĩire* na mĩthemba o yothe ya mĩtugo ĩtarĩ mĩtheru kana thuti itikanagwetwo gatagatĩ-inĩ kanyu, o ta ũrĩa kwagĩrĩire harĩ andũ aamũre;4 o na kana mĩtugo ya thoni kana mĩario ya ũrimũ kana itherũ rĩa ũtũrĩka—maũndũ matagĩrĩire—handũ ha ũguo mũcokagie ngatho.5 Nĩ gũkorũo nĩ mũĩ na mũgataũkĩrũo atĩ, gũtirĩ mũndũ o na ũrĩkũ wĩingĩragia ngomanio-inĩ itagĩrĩire* kana mũndũ wĩkaga mĩtugo ĩtarĩ mĩtheru kana mũndũ mũkoroku, ũguo nĩ kuuga mũhoi mĩhianano, ũrĩ na igai thĩinĩ wa Ũthamaki wa Kristo na wa Ngai.6 Mũtikaheenio nĩ mũndũ o na ũrĩkũ na ciugo cia tũhũ, nĩ gũkorũo nĩ ũndũ wa maũndũ macio, marakara ma Ngai nĩ megũka harĩ arĩa matarĩ athĩki.7 Hakĩrĩ ũguo-rĩ, mũtikanyitanagĩre nao;8 nĩ gũkorũo nĩ harĩ hĩndĩ mwarĩ nduma no rĩu mũrĩ ũtheri ũhoro-inĩ wa Mwathani. Thiagai ta ciana cia ũtheri,9 nĩ ũndũ maciaro ma ũtheri nĩ mĩthemba yothe ya wega na ya ũthingu na ya ma.10 Ikaragai mũgĩthuthuragia maũndũ marĩa metĩkĩrĩkĩte nĩ Mwathani;11 na mũtige kũnyitanĩra na ciĩko itarĩ na maciaro iria cia nduma; no rĩrĩ, ciguũriei ũrĩa itariĩ.12 Tondũ nĩ thoni nginya kũgweta maũndũ marĩa mekaga hitho-inĩ.13 Rĩu-rĩ, maũndũ mothe nĩ maguũragio nĩ ũtheri ũcio, kwoguo maũndũ mothe marĩa maguũragio matuĩkaga ũtheri.14 Nĩ ũndũ ũcio, kwĩragwo atĩrĩ: “Arahũka, wee ũrĩ toro, na uume kũrĩ arĩa akuũ, nake Kristo nĩ egũkwarĩra.”15 Kwoguo-rĩ, mwĩroragei biũ atĩ ũrĩa mũthiaga ti ta andũ matarĩ ogĩ no nĩ ta andũ ogĩ,16 mũkĩhũthagĩra mahinda manyu wega biũ, nĩ gũkorũo matukũ maya nĩ moru.17 Ũndũ-inĩ ũcio tigai gũtuĩka irimũ, no thiĩi na mbere gũtaũkĩrũo nĩ wendi wa Jehova.*18 Ningĩ-rĩ, mũtikarĩagwo nĩ ndibei, tondũ ĩtongoragia mĩtugo-inĩ ya waganu, no ikaragai mũiyũrĩtwo nĩ roho mũtheru.19 Aranagĩriai o mũndũ na ũrĩa ũngĩ na thaburi, nyĩmbo cia kũgooca Ngai, na nyĩmbo cia kĩĩroho. Mũkĩinaga na mũkĩgoocaga Jehova* na nyĩmbo ngoro-inĩ cianyu,20 hingo ciothe mũgĩcokagĩria Ngai o we Ithe witũ ngatho nĩ ũndũ wa maũndũ mothe thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Mwathani witũ Jesu Kristo.21 Mwĩnyihanagĩriei o mũndũ na ũrĩa ũngĩ nĩ ũndũ wa gwĩtigĩra Kristo.22 Atumia nĩ menyihagĩrie athuri ao o ta ũrĩa menyihagĩria Mwathani,23 nĩ gũkorũo mũthuri nĩwe mũtwe wa mũtumia wake o ta ũrĩa Kristo arĩ we mũtwe wa kĩũngano, o we mũhonokia wa mwĩrĩ ũyũ.24 Tondũ rĩrĩ, o ta ũrĩa kĩũngano kĩĩnyihagĩria Kristo, no taguo atumia magĩrĩirũo kwĩnyihagĩria athuri ao maũndũ-inĩ mothe.25 Inyuĩ athuri, thiĩi na mbere kwendaga atumia anyu, o ta ũrĩa Kristo nake eendire kĩũngano na akĩĩheana nĩ ũndũ wakĩo,26 nĩ getha agĩtherie na njĩra ya gũgĩthambia na maĩ, ũguo nĩ kuuga kiugo kĩa Ngai,27 nĩguo atũme kĩũngano gĩkorũo na riri maitho-inĩ make, gĩtarĩ na karoro kana mũgũtha o na kana ũndũ ũngĩ ta ũcio, ĩndĩ gĩkorũo kĩrĩ gĩtheru na gĩtarĩ na kameni.28 O ũndũ ũmwe na ũcio, athuri magĩrĩirũo kwendaga atumia ao o ta arĩ mĩĩrĩ yao ene. Mũthuri ũrĩa wendete mũtumia wake nĩwe mwene wĩyendete,29 tondũ gũtirĩ mũndũ o na ũrĩkũ ũthũire mwĩrĩ wake mwene, ĩndĩ aũheaga irio na akawenda, o ta ũrĩa Kristo ekagĩra kĩũngano,30 nĩ gũkorũo tũrĩ ciĩga cia mwĩrĩ wake.31 “Nĩ ũndũ ũcio mũndũrũme nĩ agaatiga ithe na nyina manyitane na mũtumia wake, na acio erĩ matuĩke mwĩrĩ ũmwe.”32 Hitho ĩyo ya Ngai nĩ ya bata. Rĩu ndĩraria ũhoro wa Kristo na wa kĩũngano.33 O na kũrĩ ũguo, o mũndũ no mũhaka endage mũtumia wake o ta ũrĩa eyendete we mwene; nake mũtumia agĩrĩirũo kũheaga mũthuri wake gĩtĩo kĩnene.


text:
GĨCUNJĨ GĨA 13
Heaga Muoyo Gĩtĩo
1. Nũ watũheire muoyo?
JEHOVA “nĩwe Ngai ũrĩa wĩ muoyo.” (Jeremia 10:10) Nĩwe watũmbire na kwoguo nĩwe ũtũheete muoyo. Bibilia yugaga ũũ: “Nĩwe wombire indo ciothe, na tondũ wa wendi waku ikĩgĩa kuo na ikĩũmbwo.” (Kũguũrĩrio 4:11) Jehova eendaga tũkorũo twĩ muoyo na nĩkĩo aatũheire kĩheo kĩu.
2. Tũngĩka atĩa nĩguo ũtũũro witũ ũkorũo ũrĩ mwega?
2 Jehova nĩ atũheaga kĩrĩa tũrabatara, ta irio na maĩ, nĩguo tũthiĩ na mbere gũtũũra. (Atũmwo 17:28) No makĩria ma ũguo nĩ endaga tũkenere ũtũũro. (Atũmwo 14:15-17) Nĩguo ũtũũro witũ wagĩre, nĩ tũrabatara gwathĩkĩra maathani ma Ngai.
ŨRĨA NGAI ONAGA MUOYO
3. Jehova eekire atĩa rĩrĩa Kaini oragire Habili?
3 Bibilia ĩrutanaga atĩ muoyo witũ ithuothe nĩ wa bata mũno maitho-inĩ ma Jehova. Kwa ngerekano, rĩrĩa Kaini aarakarĩire mũrũ wa nyina Habili, Jehova aamwĩrire atĩ nĩ aabataraga kũgirĩrĩria marakara macio make. No handũ ha Kaini gũthikĩrĩria, aarakarire mũno nginya “agĩũkĩrĩra Habili mũrũ wa nyina, akĩmũũraga.” (Kĩambĩrĩria 4:
4. Watho ũmwe harĩ marĩa Ngai aaheete Aisiraeli ũtũrutaga ũndũ ũrĩkũ wĩgiĩ muoyo?
4 Mĩaka mĩingĩ thutha ũcio, Jehova nĩ onanirie ũrĩa onaga muoyo ũrĩ wa bata mũno rĩrĩa aanengerire Musa Maathani Ikũmi. Watho ũmwe uugĩte: “Ndũkanoragane.” (Gũcokerithia Maathani 5:17) Mũndũ aangĩoragire ũrĩa ũngĩ akĩendaga no kũũragwo oragagwo.
5. Ngai onaga kũruta nda atĩa?
5 Ngai onaga kũruta nda atĩa? O na muoyo wa mwana ũtarĩ mũciare no wa bata mũno maitho-inĩ ma Jehova. Thĩinĩ wa watho ũrĩa Jehova aahete Aisiraeli, oigĩte atĩ mũndũ angĩaguraririe mũtumia mũritũ na ũndũ ũcio ũtũme mwana akue, mũndũ ũcio aagĩrĩirũo kũũragwo. (Thoma Thama 21:
6, 7. Tũngĩonia Jehova atĩa atĩ nĩ tuonaga muoyo ũrĩ wa bata?
6 Tũngĩonia Jehova atĩa atĩ nĩ tuonaga muoyo witũ na wa andũ arĩa angĩ ũrĩ wa bata? Nĩ na njĩra ya kwaga gwĩka ũndũ o wothe ũngĩtũma muoyo witũ kana wa andũ arĩa angĩ ũkorũo ũrĩ ũgwati-inĩ. Kwoguo tũtingĩnyua thigara, mbakĩ, kĩraikũ, bangi, kũrĩa mĩraa, kana kũhũthĩra ndawa cia kũrebia, tondũ nĩ ithũkagia mũndũ na no itũũrage.
7 Ngai nĩ aatũheire muoyo na twagĩrĩirũo kũũhũthĩra ũrĩa endaga. Kwoguo nĩ tũrabatara kũmenyerera mĩĩrĩ itũ. Tũngĩaga gwĩka ũguo, tũngĩkorũo tũtarĩ atheru maitho-inĩ ma Ngai. (Aroma 6:19; 12:1; 2 Akorintho 7:1) Tũtingĩhota gũtungatĩra Jehova, o we mũtũhei muoyo, angĩkorũo tũtirĩonaga muoyo ũrĩ wa bata. O na gũtuĩka no ũkorũo ũrĩ ũndũ mũritũ gũtiga mĩtugo ĩmwe mĩũru, Jehova nĩ egũgũteithia angĩkorũo nĩ ũrerutanĩria kũmĩtiga nĩ ũndũ wa kuona muoyo ũrĩ wa bata.
8. Twagĩrĩirũo gwĩka atĩa nĩguo tũtikaingĩrie muoyo witũ kana wa andũ arĩa angĩ ũgwati-inĩ?
8 Nĩ tweruta atĩ muoyo nĩ kĩheo kĩa bata mũno. Jehova erĩgagĩrĩra atĩ nĩ tũrĩkaga ũrĩa wothe twahota nĩguo tũtikaingĩrie muoyo witũ kana wa arĩa angĩ ũgwati-inĩ. Tũrĩkaga ũguo na njĩra ya gũtwarithia nduthi, ngari, na indo ingĩ ta icio na njĩra njega. Nĩ tũrĩĩthemaga mĩthako ya haaro kana ĩrĩa ĩngĩtũingĩria ũgwati-inĩ. (Thaburi 11:5) Ningĩ nĩ twagĩrĩirũo gũtigĩrĩra atĩ mĩciĩ itũ kana indo iria irĩ kuo itiraingĩria mĩoyo itũ kana ya andũ arĩa angĩ ũgwati-inĩ. Jehova aathĩte Aisiraeli ũũ: “Hĩndĩ ĩrĩa ũngĩaka nyũmba njerũ, nĩũkamĩĩkĩra rũirigo mĩena-inĩ guothe igũrũ rĩayo, nĩ getha mũndũ o na ũrĩkũ angĩgũa, oimĩte kuo hihi, ndũgatũme andũ a nyũmba yaku macokererũo nĩ thakame nĩ ũndũ wa ũhoro ũcio.”
9. Twagĩrĩirũo kũrora maũndũ marĩa twĩkaga nyamũ nĩkĩ?
9 Jehova nĩ aroraga mũno maũndũ marĩa twĩkaga nyamũ. Nĩ akoragwo etĩkĩrĩtie tũrage nyamũ angĩkorũo tũrenda kũmĩrĩa kana angĩkorũo nĩ ĩraingĩria muoyo witũ ũgwati-inĩ. (Kĩambĩrĩria 3:21; 9:3; Thama 21:28) No tũtiagĩrĩirũo kũherithia nyamũ kana gũciũraga nĩguo twĩkenie.
TĨAGA MUOYO TONDŨ NĨ MŨTHERU
10. Tũmenyaga atĩa atĩ thakame ĩrũgamĩrĩire muoyo?
10 Thakame ĩkoragwo ĩrĩ theru maitho-inĩ ma Jehova tondũ ĩrũgamĩrĩire muoyo. Thutha wa Kaini kũũraga Habili, Jehova aamwĩrire ũũ: “Mũgambo wa thakame ya mũrũ wa nyũkwa nĩũrangaĩra uumĩte thĩ.” (Kĩambĩrĩria 4:10) Thakame ya Habili yarũgamĩrĩire muoyo wake, na nĩkĩo Jehova aaherithirie Kaini nĩ ũndũ wa kũũraga Habili. Thutha wa Mũiyũro wa hĩndĩ ya Nuhu, Jehova nĩ onanirie o rĩngĩ atĩ thakame ĩrũgamĩrĩire muoyo. Jehova nĩ aaheire Nuhu na famĩlĩ yake rũtha rwa kũrĩaga nyama. Aamerire ũũ: “Kĩrĩa gĩothe kĩĩ na muoyo kĩrĩa gĩthiangaga-rĩ, gĩgũtuĩka irio cianyu; o ta ũrĩa ndamũheire tũhuti tũrĩa tũruraga-rĩ, noguo ndamũhe icio ciothe.” O na kũrĩ ũguo, nĩ harĩ kĩndũ kĩmwe Jehova aamakanĩtie matikanarĩe: “Mũtikanarĩanĩrie nyama hamwe na muoyo wacio, naguo ũguo nĩ ta kuuga thakame yacio.”
11. Ngai aaheire rũrĩrĩ rwa Isiraeli watho ũrĩkũ ũkoniĩ thakame?
11 Mĩaka ta 800 thutha wa Jehova kwĩra Nuhu ndakarĩe thakame, aathire Aisiraeli ũũ: “Na rĩrĩ, mũndũ o na ũrĩkũ wa ciana cia Isiraeli, kana wa ageni arĩa matũũranĩtie nacio, ũkanyita nyamũ ya magũrũ mana, kana ĩrĩa yũmbũkaga ya mũthemba ũrĩa ũngĩrĩo akĩguĩma-rĩ, nĩ gũita agaita thakame yayo thĩ, acoke amĩthike na tĩri.” Agĩcoka akĩmera ũũ: “Mũtikanarĩe thakame.” (Maũndũ ma Alawii 17:
12. Akristiano monaga thakame atĩa?
12 Mĩaka ĩigana ũna thutha wa Jesu gũkua, atũmwo na athuri thĩinĩ wa kĩũngano gĩa Gĩkristiano kĩa Jerusalemu nĩ maacemanirie nĩguo matue nĩ icunjĩ irĩkũ cia Watho ũrĩa waheetwo Aisiraeli ciagĩrĩirũo kũrũmĩrĩrũo nĩ Akristiano. (Thoma Atũmwo 15:
13. Akristiano maregaga gwĩkĩrũo thakame nĩkĩ?
13 Hihi ũguo nĩ kuuga atĩ Akristiano matiagĩrĩirũo gwĩkĩrũo thakame? Ĩĩ matiagĩrĩirũo. Jehova nĩ atũgirĩtie kũrĩa thakame kana kũmĩnyua. Hihi ndagĩtarĩ angĩkwĩra ndũkanyue njohi no uuge wĩkĩrũo kũgerera mĩkiha? Aca. Na njĩra o ta ĩyo, watho ũrĩa ũtũgirĩtie kũrĩa thakame kana kũmĩnyua wonanĩtie atĩ tũtiagĩrĩirũo gwĩtĩkĩra gwĩkĩrũo thakame.
14, 15. O na gũtuĩka Akristiano nĩ matĩĩte muoyo-rĩ, no maremere watho wa Jehova makĩgeria kũhonokia muoyo wao? Taarĩria.
14 Ĩ ndagĩtarĩ angĩtwĩra atĩ twarega gwĩkĩrũo thakame nĩ tũgũkua? O mũndũ nĩwe wagĩrĩirũo gwĩthurĩra kana nĩ egwathĩkĩra watho wa Ngai wĩgiĩ thakame. Akristiano matiĩtĩkagĩra gwĩkĩrũo thakame tondũ nĩ matĩĩte muoyo mũno, no nĩ macaragia njĩra ingĩ cia ũrigitani nĩguo mathiĩ na mbere gũtũũra.
15 Nĩ twĩrutanagĩria o ũrĩa wothe tũngĩhota nĩguo tũkorũo na ũgima mwega wa mwĩrĩ, no tũtingĩtĩkĩra gwĩkĩrũo thakame tondũ ĩrũgamĩrĩire muoyo na nĩ theru maitho-inĩ ma Ngai. Harĩ bata twathĩkĩre Jehova handũ ha kũmũremera tũkĩgeria kũhonokia muoyo witũ. Jesu oigire ũũ: “Mũndũ o wothe wendaga kũhonokia muoyo wake nĩ akoorũo nĩguo, no mũndũ o wothe ũkũrũo nĩ muoyo wake nĩ ũndũ wakwa nĩ akaũhonokia.” (Mathayo 16:25) Twathĩkagĩra Jehova tondũ nĩ tũmwendete. Nĩ oĩ nĩ ũndũ ũrĩkũ mwega harĩ ithuĩ, na nĩkĩo tuonaga muoyo ũrĩ wa bata na ũrĩ mũtheru, ta ũrĩa awonaga.
16. Andũ arĩa matungatagĩra Ngai mamwathĩkagĩra nĩkĩ?
16 Andũ arĩa matungatagĩra Ngai marĩ ehokeku nĩ makoragwo matuĩte itua rĩa gwathĩkĩra watho wake wĩgiĩ thakame. Matingĩnyua thakame kana mamĩrĩe, na matingĩtĩkĩra gwĩkĩrũo thakame makĩrigitwo. * O na kũrĩ ũguo, nĩ metĩkagĩra kũrigitwo na njĩra ingĩ nĩguo mahonokie muoyo wao. Makoragwo na ma biũ atĩ Ngai nĩ oĩ kĩrĩa kĩmagĩrĩire tondũ nĩwe mwene muoyo na thakame. Hihi nĩ wĩtĩkĩtie atĩ Ngai nĩoĩ kĩrĩa gĩkwagĩrĩire?
JEHOVA ETĨKĨRĨTIE THAKAME ĨHŨTHĨRŨO NA NJĨRA ĨRĨKŨ?
17. Jehova eetĩkĩrĩtie thakame ĩhũthĩrũo atĩa thĩinĩ wa Isiraeli?
17 Jehova eerĩte Aisiraeli ũũ thĩinĩ wa Watho ũrĩa aahete Musa: “Nĩ gũkorũo muoyo wa mwĩrĩ wĩ thĩinĩ wa thakame; na nĩyo ndĩmũheete ĩigagwo kĩgongona-inĩ ya kũhorohagĩria mĩoyo yanyu [kana, gũtũma mũrekerũo mehia]; nĩ gũkorũo thakame nĩyo ĩhorohanagĩria nĩ ũndũ wa muoyo ũrĩa wĩ thĩinĩ wayo.” (Maũndũ ma Alawii 17:11) Aisiraeli mangĩehirie nĩ mooragia Jehova amohere na njĩra ya gũtwarĩra mũthĩnjĩri-Ngai nyamũ amĩrute igongona acoke aite thakame yayo kĩgongona-inĩ kĩrĩa kĩarĩ hekarũ-inĩ.
18. Muoyo wa Jesu watũmire tũgĩe na mweke ũrĩkũ?
18 Jesu nĩ eeheririe watho wa kũruta nyamũ magongona rĩrĩa okire gũkũ thĩ na akĩruta muoyo wake nĩguo tuoherũo mehia. (Mathayo 20:28; Ahibirania 10:1) Muoyo wa Jesu warĩ wa goro mũno ũũ atĩ rĩrĩa aariũkire na agĩcoka igũrũ, Jehova nĩ aahotire kũhe andũ mweke wa gũtũũra tene na tene.
19. Twagĩrĩirũo gwĩka atĩa nĩguo tũtikaanorio “thakame ya mũndũ o na ũmwe”?
19 Nĩ tũcokagĩria Jehova ngatho nĩ ũndũ wa gũtũhe muoyo. Ningĩ nĩ twendaga kwĩra andũ atĩ mangĩtĩkia Jesu no matũũre tene na tene. Nĩ twendete andũ, na nĩ tũrĩkaga ũrĩa wothe twahota nĩguo tũmarute ũrĩa mangĩona muoyo wa tene na tene. (Ezekieli 3:
^ kĩb. 16 Nĩguo wone ũhoro makĩria wĩgiĩ gwĩkĩrũo thakame, rora ibuku rĩa “Mwĩigei Wendo-inĩ wa Ngai,” karatathi ka 77-


text:
Inĩrai Jehova
—Nyĩmbo Njerũ
Kenera Nyĩmbo Njerũ cia kũgooca na gũthathaiya Jehova Ngai. Ruta nyĩmbo ici thaka na ciugo cia cio, na wĩmenyerie gũciina.
Ũthamaki nĩ Ũhandĩtwo—Nĩ Ũũke!
Rwĩmbo rwa ũhootani rwa kũgooca Jehova Ngai nĩ ũndũ wa Ũthamaki wa Kristo Jesu.
Tũhe Ũmĩrĩru
Nyitanĩra ithaithana-inĩ rĩrĩ rĩa kũũria Jehova atũhe ũmĩrĩru wa kũhunjia rĩĩtwa rĩake.
Wĩtagwo Jehova
Gooca rĩĩtwa itũũgĩru rĩa Jehova na ũreke andũ mamenye atĩ nĩwe Ũrĩa-wĩ-Igũrũ-Mũno.
Marutage Kwĩhanda Wega
Teithĩrĩria arĩa matarĩ hinya kĩĩroho mehande wega.
Ũtũũro wa Painia
Onania wendo waku mwĩhokeku harĩ Jehova na gĩkeno gĩaku harĩ wĩra ũrĩa ũrutaga o hamwe na ũtũũro ũrĩa wendete.
Gũcaria Arata a Thayũ
Rwĩmbo rwa gũcanjamũra na rwa gĩkeno rwĩgiĩ wendo witũ harĩ andũ na wĩra witũ wa kĩyo wa gũcaria ng’ondu iria ciendetwo mũno nĩ Ngai.
Kũhunjĩria Andũ a Mĩthemba Yothe
Ina ũhoro wĩgiĩ wega wa Jehova na itemi ritũ harĩ gwĩta andũ a mĩthemba yothe matuĩke arata a Ngai.
Ũtheri Thĩinĩ wa Thĩ ĩrĩ na Nduma
Ndũmĩrĩri itũ, ĩrĩ kĩĩrĩgĩrĩro.
Mahonoke
No mũhaka tũhunjie ndũmĩrĩri ya Ngai ihinda rĩtanathira.
Kwĩhaarĩria nĩ Ũndũ wa Kũhunjia
Nĩ ũhũthũ kwaga gũthiĩ, ĩndĩ no tũgĩe na hinya ũrĩa tũrabatara nĩguo tũtoorie.
Nĩ Niĩ Mwateithagia
Jesu onaga ũndũ wothe wa wendo na wa kũnyita mbaru aitĩrĩrie maguta ta arĩ we wĩkagĩrwo.
Kĩndũ kĩa Mwanya
Jehova onaga aitĩrĩrie maguta marĩ a bata, nao nĩ mendete gwĩka wendi wake.
Nĩ Warutire Mũrũ Waku wa Mũmwe
Cokeria Jehova ngatho nĩ gũtũhe kĩheo kĩa goro mũno. Kĩheaga andũ othe kĩĩrĩgĩrĩro.
Gũcokia Ngatho nĩ Ũndũ wa Ũkũũri
Jesu gwĩtĩkĩra atuĩke igongona nĩ gĩĩko kĩnene kĩa wendo kĩrĩa gĩtũmaga tũtũũre tũcokagĩria Jehova ngatho.
Kwandandũra Ũtungata Witũ
Onania wendi waku wa gũtungatĩra Jehova na njĩra o yothe angĩenda gũkũhũthĩra.
Ngai nĩ Mwĩhoko na Hinya Witũ
Rĩrĩa twacemania na moritũ ũtũũroinĩ, Ngai no akorũo arĩ mwĩhoko na hinya witũ
Wee Ũiguaga Atĩa?
Ũiguaga atĩa wamenya atĩ nĩ wĩkĩte ũrĩa wothe ũngĩhota gũcaria arĩa magĩrĩire?
Tũthiĩi na Mbere Gũkirĩrĩria
Rwĩmbo rwa gũtũteithia gũkirĩrĩria moritũ na gũtungatĩra Jehova tũrĩ ehokeku


text:
ŨRĨA FAMĨLĨ ĨNGĨGĨA NA GĨKENO
Mwana Waku Angĩkorũo Na Wathe
CARLO: * “Mwana witũ Angelo, akoragwo na wathe wa kĩĩmeciria. Mũrimũ wake nĩ ũtũhinyagĩrĩria mũno kĩĩmwĩrĩ, kĩĩmeciria, na ngoro. Ta wĩcirie hinya ũrĩa ũbataranagia harĩ kũrera mwana wĩ na ũgima mwega wa mwĩrĩ, ũcoke ũũhũrithanie maita na igana. Rĩmwe na rĩmwe nĩ tũnyamarĩkaga kĩhiko-inĩ gitũ.”
MIA: “Tũbataraga gũcokera ũndũ maita maingĩ tũrĩ na ũkirĩrĩria mũnene nĩguo tũrute Angelo nginya tũmaũndũ tũrĩa tũhũthũ biũ. Rĩrĩa nogete mũno, nĩ ndakaragĩra mũthuri wakwa Carlo. Rĩmwe na rĩmwe nĩ twagaga kũiguithanĩria maũndũ na tũkambĩrĩria gũkararania.”
No ũririkane mũthenya ũrĩa mwana waku aaciarirũo? Hatarĩ nganja warĩ na wendi mũnene wa kũnyita kana kau. No harĩ aciari ta Mia na Carlo, gĩkeno kĩao gĩkoragwo na mĩtangĩko, rĩrĩa merũo atĩ mwana wao nĩ mũrũaru kana arĩ na wathe.
Hihi nĩ ũkoragwo na mwana ũrĩ na wathe? Wahota kũrigwo kana nĩ ũkũhota gũthiĩ na mbere kũhiũrania na thĩna ũcio. Angĩkorũo wĩ na mwana ta ũcio-rĩ, ndũgakue ngoro. Nĩ kũrĩ aciari tawe mahiũranĩtie na mathĩna ta macio na makamatoria. Wĩcirie ũhoro wa moritũ matatũ ũngĩcemania namo na ũrĩa ũũgĩ ũrĩa ũkoragwo thĩinĩ wa Bibilia ũngĩgũteithia.
ŨRITŨ WA 1: GWĨTĨKIA ATĨ MWANA WAKU ARĨ NA WATHE.
Aciari aingĩ nĩ maiguaga mathuthĩkĩte ngoro mũno mamenya atĩ mwana wao nĩ mũrũaru. Juliana, mũciari bũrũri-inĩ wa Mexico oigire ũũ: “Rĩrĩa arigitani maanjĩrire atĩ mwana witũ Santiago, arĩ na wathe wa meciria, ndĩetĩkagia. Ndaiguire ndukanĩirũo mũno.” Angĩ no maigue ta ũrĩa Villana, mũciari ũmwe bũrũri-inĩ wa Italy aaiguire. Oigire, “Ndaatuire itua rĩa kũgĩa na mwana o ngĩmenyaga nĩ ũgwati ũkũrũ-inĩ ũrĩa ndaarĩ naguo. Nĩ ũndũ ũcio, rĩrĩa mwana wakwa agĩa na mathĩna makonainie na wathe wake wa kĩĩmeciria, ndĩĩiguaga ndĩ na mahĩtia.”
Angĩkorũo nĩ ũrahiũrania na gũkua ngoro kana kwĩigua ũrĩ na mahĩtia, ririkana atĩ nĩ andũ aingĩ maiguaga ũguo tondũ mĩrimũ ndĩarĩ muoroto-inĩ wa Ngai wa kĩambĩrĩria. (Kĩambĩrĩria 1:27, 28) Ngai ndoombire aciari marĩ na ũhoti wa kũiyũkia na njĩra hũthũ ũndũ ũtarĩ wa ndũire. Wamenya atĩ mwana waku arĩ na wathe, no ũigue ihooru. Nĩ ũndũ woyaga ihinda gwĩtĩkĩra na kũmenyera ũndũ ũcio mũgeni.
Ĩ ũngĩigua ta arĩ we watũmire mwana waku agĩe na wathe? Ririkana atĩ gũtirĩ mũndũ ũngĩtaũkĩrũo biũ nĩ ũrĩa ũgima wa mwĩrĩ wa mwana ũngĩkorũo ũhutĩtio nĩ mũtũkanio, maũndũ marĩa matũrigicĩirie kana maũndũ mangĩ. Ũndũ ũngĩ nĩ atĩ, wahota kuona ta mahĩtia marĩ ma ũrĩa mũhikanĩtie nake. Wĩgirĩrĩrie meciria ta mau. Ũndũ ũrĩa mwega nĩ kũnyitanĩra na ũrĩa mũhikanĩtie nake, mũtungate mwana wanyu.—Kohelethu 4:9, 10.
ŨNDŨ ŨNGĨKA: Menya thĩna wa mwana waku wega. Bibilia yugaga ũũ: “Mĩciĩ yakagwo na njĩra ya ũũgĩ, ũmenyo nĩguo ũtũmaga ĩtũũre ĩhandĩĩte.”—Thimo 24:3, The Holy Bible in Gĩkũyũ Language.
No wĩrute maũndũ maingĩ kuuma kũrĩ arigitani kana kuuma mabuku-inĩ ma kwĩhokeka. No ũringithanie kũmenya thĩna wa mwana waku na kwĩruta rũthiomi rũgeni. Kĩambĩrĩria-inĩ ti ũndũ mũhũthũ, ĩndĩ no wĩrute.
Carlo na Mia, arĩa mekũgwetetwo kĩambĩrĩria-inĩ meethire ũteithio kuuma kũrĩ ndagĩtarĩ wao na kuuma kũrĩ rũhonge rũrũmbũyanagia na thĩna ta ũcio wa mwana wao. Mooigire, “Ũndũ ũcio ndwatũteithirie o kũmenya mathĩna marĩa tũngĩerĩgĩrĩire ĩndĩ nĩ nginya maũndũ marĩa mũndũ ũrĩ na wathe ta ũcio wa kĩĩmeciria angĩhota gwĩka. Tũkĩona atĩ maũndũ-inĩ maingĩ mwana witũ nĩ angĩatũũrire mũtũũrĩre o ta wa andũ arĩa angĩ. Ũndũ ũcio nĩ watũmĩrĩirie mũno.”
GERIA ŨŨ: Wĩcirie ũhoro wa maũndũ marĩa mwana waku angĩhota gwĩka. Bangagai gwĩkaga maũndũ hamwe mũrĩ famĩlĩ. Rĩrĩa mwana waku ahota gwĩka “kaũndũ” ona angĩkorũo nĩ kanini mũgathĩrĩrie, na ũmuonie nĩ wakenio nĩwe.
ŨRITŨ WA 2: KŨIGUA ŨRĨ MŨNOGU MŨNO NA TA ŨTIGANĨIRIO.
Wahota kũigua gũtungata mwana waku mũrũaru ta kũranina hinya waku wothe. Jenny, mũciari bũrũri-inĩ wa New Zealand oigire ũũ: “Mĩaka mĩnini thutha wa mwana wakwa kũmenyeka atĩ arĩ na mũrimũ wa meciria na mũnyiginyigi, rĩrĩa rĩothe ndageria kũruta mawĩra mangĩ ma mũciĩ ndaaiguaga hinyĩrĩrĩkĩte mũno na ngarĩra.”
Ũritũ ũngĩ nĩ kwĩigua ta ũtiganĩirio. Ben nĩ arĩ mwana ũkoragwo na mũrimũ wa kwaga hinya mahĩndĩ. Oigire ũũ: “Andũ aingĩ gũtirĩ hingo kũna mangĩtaũkĩrũo nĩ maũndũ marĩa tũhiũranagia namo ũtũũro-inĩ.” Wahota kũigua ũkĩenda kwaria na mũndũ. Ĩndĩ arata aku arĩa aingĩ makoragwo na ciana irĩ na ũgima mwega wa mwĩrĩ. Kwoguo ũkaigua hinya kũmeera maũndũ marĩa ũrahĩtũkĩra.
ŨNDŨ ŨNGĨKA: Hoya ũteithio. Na waheo ũteithio ũwĩtĩkĩre. Juliana, ũrĩa ũkũgwetetwo hau kabere, oigire ũũ: “Rĩmwe na rĩmwe tũrĩ na mũthuri wakwa nĩ tũiguaga thoni kũhoya ũteithio.” O na kũrĩ ũguo aacokire akiuga ũũ: “Nĩ tũmenyete atĩ nĩ tũrabatara ũteithio wa andũ angĩ. Rĩrĩa andũ maratũteithia nĩ tũiguaga tũtarĩ na ihooru.” Mũndũ wa famĩlĩ kana mũrata wa hakuhĩ angĩĩrutĩra gũikara na mwana waku mũcemanio-inĩ wa Gĩkristiano kana mũcemanio-inĩ ũngĩ, onania gũkenio nĩ ũndũ ũcio. Thimo ĩmwe ya Bibilia yugaga ũũ: “Mũrata wa mũndũ amwendaga o hingo ciothe; aciaragwo atuĩke mũrũ wa nyina hingo ya mĩnyamaro.”—Thimo 17:17.
O nawe nĩ wagĩrĩirũo nĩ kũrũmbũiya ũgima waku wa mwĩrĩ. O ta ũrĩa ngaari ya gũkuua arũaru ĩbataraga gũikara ĩkĩongagĩrĩrũo maguta angĩkorũo nĩ ĩgũthiĩ na mbere gũtwara arũaru thibitarĩ-rĩ, noguo o nawe, no mũhaka ũikarage ũkĩongagĩrĩra mwĩrĩ waku hinya na njĩra ya kũrĩa wega, gwĩka maũndũ ma kũnogora mwĩrĩ, na kũhurũka nĩguo ũhotage gũthiĩ na mbere gũtungata mwana waku ũrĩa kwagĩrĩire. Javier, ũrĩa ũkoragwo na mwana ũrĩ na wonje oigire ũũ: “Tondũ mwana wakwa ndangĩĩtwara na magũrũ-rĩ, ngeragia kũrĩa wega tondũ nĩ niĩ ndĩmũtwaraga harĩa hothe egũthiĩ.”
Ũngĩruta kũ mahinda ma kũrũmbũiya ũgima waku wa mwĩrĩ? Aciari amwe nĩ macenjanagia magĩtungata mwana wao. Nĩ ũndũ ũcio, mũciari ũmwe akagĩa na mweke wa kũhurũka kana kũhingia maũndũ mangĩ make. Ũkũbatara gũcaria mahinda kuuma maũndũ-inĩ marĩa matarĩ ma o mũhaka, na ti ũndũ mũhũthũ kũgĩa na ũigananĩru. Ĩndĩ o ta ũrĩa Mayuri, mũciari bũrũri-inĩ wa India oigire, “Thutha wa ihinda nĩ ũrĩmenyera.”
Aria na mũrata wa kwĩhokeka. O na arata arĩa matarĩ na ciana irĩ na mawathe no makũmĩrĩrie. Ningĩ no ũhoe Jehova Ngai. Hihi kũna mahoya no magũteithie? Yazmin arĩ ciana igĩrĩ ikoragwo na mũrimũ wa mahũri. Oigire ũũ: “Kũrĩ mahinda ndanakorũo na mĩtangĩko mĩnene nginya ngaigua ta ingĩkua.” Aacokire akiuga ũũ: “Hoyaga Jehova anyũmĩrĩrie na ahe hinya. Ndeka ũguo ngaigua no hote gũthiĩ na mbere.”—Thaburi 145:18.
GERIA ŨŨ: Thuthuria irio iria ũrĩaga, rĩrĩa wĩkaga maũndũ ma kũnogora mwĩrĩ na kana nĩ ũkomaga toro wa kũigana. Wĩcirie ũrĩa ũngĩcaria mahinda kuuma maũndũ-inĩ marĩa matarĩ ma o mũhaka nĩ getha ũrũmbũyagie ũgima waku wa mwĩrĩ. Ikara ũkĩgarũragĩra maũndũ maku kũringana na mabataro.
ŨRITŨ WA 3: KŨRŨMBŨIYA MWANA WAKU MŨRŨARU GŨKĨRA ARĨA ANGĨ FAMĨLĨ-INĨ.
Irio iria famĩlĩ ĩkũrĩa, kũrĩa ĩgũthiĩ na mahinda marĩa aciari mekũhũthĩra harĩ o mwana—maũndũ macio no mehocie harĩ mũrimũ wa mwana. Ũndũ ũcio wahota gũtũma ciana iria ingĩ cione ta citararũmbũiyo. Ningĩ aciari no mahũthĩre mahinda maingĩ mũno magĩtungatĩra mwana wao mũrũaru nginya kĩhiko kĩao kĩgĩe na mathĩna. Lionel, mũciari bũrũri-inĩ wa Liberia oigire ũũ: “Rĩmwe na rĩmwe mũtumia wakwa oigaga atĩ nĩwe ũrutaga wĩra ũrĩa mũingĩ na atĩ niĩ nditungataga mwana witũ. Njiguaga ahũthĩtie mũno, na rĩmwe na rĩmwe nĩ ndĩmũcokagĩria ũũru.”
ŨRĨA ŨNGĨKA: Nĩguo wonie ciana ciaku ciothe atĩ nĩ ũcirũmbũyagia-rĩ, banga mwĩkage maũndũ marĩa ikenagĩra. Jenny, ũrĩa ũkũgwetetwo hau kabere, oigire ũũ: “Kũrĩ hĩndĩ twĩkagĩra mwana witũ ũrĩa mũkũrũ kaũndũ ka mwanya ona akorũo no gũthiĩ kũrĩa irio cia mĩaraho mũkawa-inĩ ũrĩa endete.”
Nĩguo ũgitĩre kĩhiko gĩaku, aragiai na mũkahoyaga hamwe na ũrĩa mũhikanĩtie nake. Aseem, mũciari bũrũri-inĩ wa India ũrĩa mwana wake akoragwo na mũrimũ ta wa kĩbaba oigire ũũ: “O na gũtuĩka nĩ kũrĩ hĩndĩ tũrĩ na mũtumia wakwa tũiguaga tũnogete mũno na tũgakua ngoro-rĩ, nĩ tũbangaga mahinda ma gũikara thĩ, tũkaria, na tũkahoya hamwe. Rũcinĩ o rũcinĩ ciana citũ itanokĩra, nĩ twaragĩrĩria mũhari mũna wa Bibilia.” Athuri angĩ na atumia ao magĩaga na ihinda rĩa gũtereta marĩ oiki mbere ya gũthiĩ toro. Kwaranĩria ta kũu mũrĩ o inyuerĩ na kũhoya kuuma ngoro nĩ kũrĩkagĩra kĩhiko kĩanyu hinya hĩndĩ ya mĩtangĩko mĩnene. (Thimo 15:22) Mũthuri ũmwe na mũtumia wake mooigire ũũ: “Mamwe ma mahinda marĩa mega mũno ũtũũro-inĩ witũ, nĩ marĩa twanakorũo na mahinda maritũ mũno.”
GERIA ŨŨ: Gathagĩrĩria ciana icio ingĩ ciaku rĩrĩa cieka ũndũ o wothe wa gũteithia mwana ũrĩa mũrũaru. Hingo ciothe onanagia wendo harĩ ciana icio ingĩ na mũndũ ũrĩa mũhikanĩtie nake na ũmonagie othe atĩ nĩ a bata.
TŨŨRIA MWĨHOKO WAKU
Bibilia ĩranĩire atĩ ica ikuhĩ Ngai nĩ arĩeheria mĩrimũ na mawathe mothe marĩa mathĩnagia andũ ethĩ na akũrũ. (Kũguũrĩrio 21:3, 4) Hĩndĩ ĩyo, “mũndũ ũrĩa ũtũũraga bũrũri ũcio ndarĩ hingo agacoka kuuga ũũ: Ndĩ mũrũaru.” *—Isaia 33:24.
Gwa kahinda gaka, no ũtoorie o na ũrĩ na mwana ũrĩ na wathe. Carlo na Mia arĩa mekũgwetetwo hau kabere moigire ũũ: “Ndũgakue ngoro rĩrĩa wona ta maũndũ mothe marathiĩ ũũru. Kenagio nĩ maũndũ marĩa mwana waku ahotaga gwĩka tondũ nĩ maingĩ.” ▪
^ kib. 3 Marĩtwa thĩinĩ wa gĩcunjĩ gĩkĩ nĩ macenjetio.
^ kib. 29 No ũthome ũhoro makĩria wĩgiĩ kĩĩranĩro kĩa Bibilia kĩgiĩ ũgima mũkinyanĩru wa mwĩrĩ thĩinĩ wa gĩcunjĩ gĩa 3 kĩa ibuku, Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna? rĩrĩa rĩcabĩtwo nĩ Aira a Jehova.
WĨYŨRIE . . .
- Nĩ atĩa njĩkaga nĩguo ndũũre ndĩ na hinya kĩĩmwĩrĩ, kĩĩmeciria, na kĩĩroho?
- Riita rĩa mũico kũgathĩrĩria ciana icio ingĩ ciakwa nĩ ũndũ wa ũteithio wacio nĩ rĩ?


text:
Mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta kuuria mbiraru gukorwo muhari-ini wa mbere kugitira bururi
Mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta niaugite thirikari ndigwitikiria andu guthoga thayu wa muingi na makiria icigo-ini iria ikoretwo na njukaniriro rugongo wa Rift Valley. President augite mbiraru nicirateithania na borithi kuhukia ciiko icio iria ciakiriirio ni aici a mahiu na ekinai a ikiro ngurani miena iyo. Araragia mwena wa Eldoret igongona-ini ria kurikia mathomo gwa kurutu a kimbiraru.
Ihinda-ini oriu President nioritie mbiraru acio gukorwo muhari-ini wa mbere kugitira bururi uyu oro undu umwe na gutiya nginyo cia mawatho ma bururi uyu.
The post Mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta kuuria mbiraru gukorwo muhari-ini wa mbere kugitira bururi appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Also, Like us on facebook


text:
Ministry ya maundu ma nanja ya Kenya na Tanzania kuurio maunanire njung’wa niguo kunina githagathago
Bunge ya Afrika ya irathiro EALA niyuritie ministry ya maundu ma nanja ya Kenya na Tanzania kunanira njung’wa niguo kunina githagathago kiria kigumiire akenya bururi-ini tuhakaine wa Tanzania. Mubunge wa bunge iyo Mumbi Ng’aru arauga miario gatagati ga thirikari icio cieri noyo ingiteithurana githagathago kiu kiria gicungiriirie akenya aria matari maratathi kuhamurithio kuuma Tanzania ni thirikari ya Tanzania.
The post Ministry ya maundu ma nanja ya Kenya na Tanzania kuurio maunanire njung’wa niguo kunina githagathago appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text:
GĨCUNJĨ GĨA GATANO
Ũkũũri
—Kĩheo kĩa Ngai Kĩnene Makĩria
Ũkũũri nĩ kĩĩ?
Waheanirũo atĩa?
Ũngĩkũguna atĩa?
Ũngĩonania ngaatho ciaku atĩa nĩ ũndũ wa guo?
1, 2. (a) Nĩ rĩ kĩheo gĩkoragũo gĩ kĩa bata mũno harĩ wee mwene? (b) Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma kwĩrũo atĩ ũkũũri nĩguo kĩheo kĩa bata mũno ũngĩheo o rĩ?
NĨ KĨHEO kĩrĩkũ kĩa bata mũno ũrĩ waheo? To nginya kĩheo gĩkorũo gĩ kĩa goro nĩguo gĩkorũo kĩrĩ kĩa bata. Ningĩ-rĩ, bata wa ma wa kĩheo ndũthimagũo hĩndĩ ciothe na mbia. Ithenya rĩa ũguo-rĩ, rĩrĩa kĩheo gĩagũkenia kana gĩakũhingĩria ũbataro mũna ũtũũro-inĩ waku, nĩrĩo gĩkoragũo gĩ kĩa bata mũno harĩ wee mwene.
2 Harĩ iheo iria ciothe ũngĩrĩgĩrĩra gũkanaheo-rĩ, nĩ harĩ kĩmwe gĩkĩrĩte ciothe. Nĩ kĩheo Ngai aheete andũ. Jehova nĩ atũheete indo nyingĩ, no kĩheo kĩrĩa kĩnene makĩria atũheete nĩ igongona rĩa ũkũũri rĩa Mũrũwe, Jesu Kristo. (Mathayo 20:28) O ta ũrĩa tũkwĩruta gĩcunjĩ-inĩ gĩkĩ-rĩ, ũkũũri nĩguo kĩheo kĩa goro mũno ũngĩheo, tondũ ũkũrehagĩra gĩkeno gĩtangĩgereka na no ũkũhingĩrie mabataro maku marĩa ma bata mũno. Ũkũũri nĩguo na ma njĩra ĩrĩa nene mũno Jehova onanĩtie nayo atĩ nĩ akwendete.
ŨKŨŨRI NĨ KĨĨ?
3. Ũkũũri nĩ kĩĩ, na twagĩrĩirũo gũtaũkĩrũo nĩ ũndũ ũrĩkũ nĩgetha tũmenye bata wa kĩheo kĩu kĩa goro?
3 Na njĩra nguhĩ-rĩ, ũkũũri nĩ njĩra ya Jehova ya gũkũũra kana kũhonokia andũ kuuma kwĩ mehia na gĩkuũ. (Aefeso 1:7) Nĩ getha tũtaũkĩrũo nĩ ũrutani ũcio wa Bibilia-rĩ, tũkũbatara kũririkana ũrĩa kwahanĩkire mũgũnda-inĩ wa Edeni. Tũngĩtaũkĩrũo nĩ kĩrĩa Adamu aateire rĩrĩa eehirie-rĩ, no rĩo tu tũngĩmenya nĩkĩ ũkũũri wĩ wa bata mũno harĩ ithuĩ.
4. Adamu angĩagunĩkire atĩa e mũndũ mũkinyanĩru?
4 Rĩrĩa Jehova ombire Adamu-rĩ, aamũheire kĩndũ kĩa bata mũno; muoyo mũkinyanĩru. Ta wĩcirie ũrĩa Adamu angĩagunĩkĩre nĩ ũndũ ũcio. Tondũ oombĩtwo e mũkinyanĩru mwĩrĩ na meciria-rĩ, gũtirĩ hĩndĩ angĩarwarire, akũre, kana akue. Arĩ mũndũ mũkinyanĩru, aarĩ na ũkuruhanu wa mwanya hamwe na Jehova. Bibilia yugaga atĩ Adamu aarĩ “[mũrũ] wa Ngai.” (Luka 3:38) Kwoguo Adamu nĩ aakenagĩra ũkuruhanu mũnene hamwe na Jehova Ngai, o ta wa ithe mwendani na mũrũwe. Jehova nĩ aaranĩirie na mũrũ wake wa gũkũ thĩ, Adamu, akĩmũhe wĩra wĩna uumithio na kũmũmenyithia ũrĩa aagĩrĩirũo nĩ gwĩka.
5. Bibilia ĩkoragwo ĩkiuga atĩa rĩrĩa ĩkũgweta atĩ Adamu oombĩtwo “na mũhianĩre o ta wa Ngai”?
5 Adamu oombĩtwo “na mũhianĩre o ta wa Ngai.” (Kĩambĩrĩria 1:27) Ũguo ti kuuga atĩ Adamu aarĩ na maũthĩ ta ma Ngai. O ta ũrĩa twerutire thĩinĩ wa Gĩcunjĩ kĩa 1 kĩa ibuku rĩrĩ-rĩ, Jehova nĩ roho ũtonekaga. (Johana 4:24) Kwoguo Jehova ndarĩ mwĩrĩ wa nyama na thakame. Kũũmbwo e na mũhianĩre o ta wa Ngai nĩ kuonania atĩ Adamu oombĩtwo arĩ na ngumo ta cia Ngai, hamwe na wendani, ũũgĩ, kĩhooto, na hinya. Njĩra ĩngĩ ya bata Adamu aatũkĩtie Ithe nayo nĩ gũkorũo aarĩ na wĩyathi wa gwĩka o ũrĩa ekwenda. Nĩ ũndũ ũcio, Adamu ndaahanaga ta macini ĩrĩa ĩrutaga wĩra o ũrĩa tu ĩthondeketwo ĩrutage. Ngũrani na ũguo-rĩ, nĩ angĩeamũrĩire maũndũ make mwene, athuure wega kana ũũru. Korũo nĩ aathurire gwathĩkĩra Ngai-rĩ, angĩatũũrire tene na tene thĩinĩ wa Paradiso gũkũ thĩ.
6. Rĩrĩa Adamu aaremeire Ngai-rĩ, nĩ kĩĩ aateire, na njiarũa ciake ciahutirio atĩa?
6 Kwoguo, hatarĩ nganja, rĩrĩa Adamu aagire gwathĩkĩra Ngai na agĩtuĩrũo gĩkuũ-rĩ, aathire hathara nene mũno. Mehia make magĩtũma orũo nĩ muoyo mũkinyanĩru na irathimo ciaguo ciothe. (Kĩambĩrĩria 3:
7, 8. Ũkũũri kaingĩ ũkoragwo na maũndũ marĩkũ merĩ?
7 Jehova aahonokirie andũ na njĩra ya ũkũũri. Ũkũũri nĩ kĩĩ? Ũkũũri kaingĩ ũkoragwo na maũndũ merĩ. Ũndũ wa mbere, ũkũũri nĩ thogora ũrĩa ũrĩhagwo nĩguo kĩndũ kĩohorithio, kana gĩkũũrũo. Ũndũ ũcio no ũringithanio na thogora ũrĩa ũrĩhagwo kuohorithia mwana ũiyĩtwo kuuma kũrĩ aciari ake. Ũndũ wa kerĩ, ũkũũri nĩ thogora ũrĩa ũiganaine na ngarama ya kĩndũ. Nĩ ũndũ ũmwe na thogora ũrĩa ũrĩhagwo nĩ ũndũ wa hathara yumanĩte na gĩĩko kĩũru. Kwa ngerekano-rĩ, mũndũ angĩgera ngero agĩrĩirũo nĩ kũrĩha mũigana ũringaine, kana ũiganaine na thogora wa kĩrĩa gĩthũkie.
8 Kũngĩahotekire atĩa kũrĩha hathara nene ĩrĩa Adamu aatũreheire ithuothe, na tũkũũrũo kuuma ũkombo-inĩ wa mehia na gĩkuũ? Reke twĩcirie ũhoro wa ũkũũri ũrĩa Jehova aaheanire na ũrĩa ũndũ ũcio ũngĩgũteithia wee.
ŨRĨA JEHOVA AAHEANIRE ŨKŨŨRI
9. Nĩ ũkũũri wa mũthemba ũrĩkũ wabataranagia?
9 Tondũ nĩ muoyo mũkinyanĩru wa mũndũ worire-rĩ, gũtirĩ muoyo wa mũndũ ũtarĩ mũkinyanĩru ũngĩahotire kũũkũũra. (Thaburi 49:
10. Jehova aaheanire ũkũũri na njĩra ĩrĩkũ?
10 Jehova aaheanire ũkũũri ũcio na njĩra ĩrĩkũ? Aatũmire ũmwe wa ariũ ake a roho akinyanĩru oke gũkũ thĩ. No Jehova ndaatũmire kĩũmbe o gĩothe tu kĩa roho. Aatũmire ũrĩa endete mũno, Mũrũ wake wa mũmwe. (1 Johana 4:9, 10) Mũrũ ũcio aatigire na kwĩendera gwake gĩikaro gĩake kĩa matu-inĩ. (Afilipi 2:7) O ta ũrĩa twerutire thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 4 kĩa ibuku rĩrĩ-rĩ, Jehova aaringire kĩama rĩrĩa aathamirie muoyo wa Mũrũwe ũcio nginya thĩinĩ wa nda ya Mariamu. Kũgerera kwĩ roho mũtheru wa Ngai, Jesu agĩciarũo arĩ mũndũ mũkinyanĩru na ndaarĩ rungu rwa kĩrumi kĩa mehia.
11. Mũndũ ũmwe angĩahotire atĩa gũkũũra andũ milioni nyingĩ?
11 Mũndũ ũmwe angĩahotire atĩa gũkũũra andũ milioni nyingĩ? Amba wĩyũrie atĩrĩrĩ, andũ milioni icio ciothe maatuĩkire ehia atĩa? Ririkana atĩ rĩrĩa Adamu eehirie-rĩ, aateire kĩndũ kĩa goro mũno aarĩ nakĩo, muoyo mũkinyanĩru wa mũndũ. Kwoguo ndangĩahotire kũũgaĩra njiarũa ciake. Ithenya rĩa ũguo, angĩacigaĩire o mehia na gĩkuũ tu. Jesu, ũrĩa Bibilia ĩĩtaga “Adamu ũrĩa wa kũrigĩrĩria,” aarĩ mũndũ mũkinyanĩru na ndehirie o na rĩ. (1 Akorintho 15:45) Na njĩra ĩngĩ-rĩ, Jesu oire handũ ha Adamu nĩguo atũhonokie. Rĩrĩa Jesu aarutire muoyo wake mũkinyanĩru arĩ mwathĩki biũ harĩ Ngai-rĩ, nĩguo aarĩhire thogora wa mehia ma Adamu. Nĩ ũndũ ũcio Jesu akĩrehere njiarũa cia Adamu kĩĩrĩgĩrĩro.
12. Mĩnyamaro ya Jesu yoonanirie ũndũ ũrĩkũ?
12 Bibilia nĩ ĩtaaragĩria wega mĩnyamaro ĩrĩa Jesu omĩrĩirie atanakua. Aahũrirũo iboko njũru mũno, agĩcuurio atekũiguĩrũo tha, na agĩkua gĩkuũ kĩa ruo mũtĩ-inĩ wa magerio. (Johana 19:
13. Ũkũũri warĩhirũo atĩa?
13 Ũkũũri warĩhirũo atĩa? Kũrĩ mũthenya wa 14, mweri wa Kĩyahudi wa Nisani, mwaka-inĩ wa 33 M.M., Jehova nĩetĩkĩririe Mũrũ wake mũkinyanĩru na ũtaarĩ na mehia oragwo. Jesu kwoguo akĩruta igongona rĩa muoyo wake mũkinyanĩru “o ihinda rĩmwe rĩa kũigana.” (Ahibirania 10:10) Mũthenya wa gatatũ thutha wa Jesu gũkua, Jehova akĩmũriũkia arĩ na muoyo wa roho o ta ũrĩa aatariĩ mbere. Aacoka igũrũ-rĩ, Jesu akĩnengera Ngai mũigana wa muoyo wake mũkinyanĩru ũrĩa warutĩtwo ũtuĩke wa gũkũũra njiarũa cia Adamu. (Ahibirania 9:
ŨRĨA ŨKŨŨRI ŨNGĨKŨGUNA
14, 15. No mũhaka twĩke atĩa nĩguo ‘tũrekerũo mehia maitũ’?
14 O na gũtuĩka tũrĩ ehia-rĩ, no tũkenere irathimo cia bata nĩ ũndũ wa ũkũũri. Reke twĩcirie ũhoro wa ũguni ũmwe wa rĩu na wa mahinda mokĩte ũrĩa umanaga na kĩheo gĩkĩ kĩnene mũno kuuma kwĩ Ngai.
15 Kuoherũo mehia. Nĩ ũndũ wa kwaga gũkinyanĩra kũrĩa twagaire-rĩ, nĩtũkoragũo na mbaara nene ya gwĩka ũrĩa kwagĩrĩire. Ithuothe nĩtwĩhagia na mĩario kana ciĩko. Ĩndĩ kũgerera igongona rĩa ũkũũri rĩa Jesu-rĩ, no ‘tũrekerũo mehia maitũ.’ (Akolosai 1:
16. Nĩ kĩĩ gĩtũhotithagia gũthathaiya Ngai na thamiri njega, na thamiri ta ĩyo ĩtũteithagia atĩa?
16 Thamiri njega mbere ya Ngai. Thamiri ĩna ũcuke no ĩtũme tũkue ngoro na tuone ta tũtarĩ kĩene. No, na njĩra ya kuoherũo mehia kũrĩa kũhotekete nĩ ũndũ wa ũkũũri-rĩ, Jehova na tha ciake nĩatũhotithagia kũmũthathaiya tũrĩ na thamiri njega o na gũtuĩka tũtirĩ akinyanĩru. (Ahibirania 9:
17. Nĩ irathimo irĩkũ tuonaga nĩgũkorũo Jesu nĩ aatũkuĩrĩire?
17 Kĩĩrĩgĩrĩro kĩa muoyo wa tene na tene thĩinĩ wa paradiso gũkũ thĩ. Aroma 6:
ŨNGĨONANIA ATĨA NĨ ŨKENAGĨRA ŨKŨŨRI?
18. Twagĩrĩirũo nĩkĩ gũkorũo na ngaatho harĩ Jehova nĩ kĩheo kĩa ũkũũri?
18 Twagĩrĩirũo nĩkĩ gũkorũo na ngaatho mũno harĩ Jehova nĩgũtũhe ũkũũri? Kĩheo gĩkoragũo na bata mũno rĩrĩa mũndũ ahũthĩrĩte kahinda gake, hinya, kana mbeca ciake nĩguo atũhe kĩheo kĩu. Ngoro ciitũ nĩ ihutagio mũno rĩrĩa twamenya atĩ mũndũ aratũhe kĩheo nĩ ũndũ wa ũrĩa atwendete. Ũkũũri nĩkĩo kĩheo kĩrĩa kĩa goro mũno gũkĩra ciothe, tondũ Ngai nĩ eerutĩire na njĩra nene makĩria nĩguo akĩheane. Johana 3:
19, 20. Ũngĩonania na njĩra irĩkũ atĩ nĩ ũkenagio nĩ kĩheo kĩa Ngai kĩa ũkũũri?
19 Kwoguo-rĩ, ũngĩonania na njĩra ĩrĩkũ atĩ nĩũkenagio nĩ kĩheo kĩu kĩa Ngai kĩa ũkũũri? Ambĩrĩria na kũmenya makĩria ũhoro wa Jehova, Mũheani ũrĩa Mũnene. (Johana 17:3) Kwĩruta Bibilia ũkĩhũthĩra ibuku rĩrĩ nĩgũgũgũteithia ũmũmenye makĩria. O ũrĩa ũrathiĩ na mbere kũmenya Jehova, noguo ũgũthiĩ na mbere kũmwenda. Wendo ũcio naguo nĩũgũtũma wende kũmũkenia.
20 Wĩmenyerie wĩtĩkio thĩinĩ wa igongona rĩa ũkũũri rĩa Jesu. Bibilia yugaga ũũ igũrũ rĩgiĩ Jesu: “Ũrĩa wĩhokete Mũriũ e na muoyo wa tene na tene.” (Johana 3:
21, 22. (a) Twagĩrĩirũo nĩkĩ kũũngana gĩkũngũĩro-inĩ kĩa o mwaka kĩa Irio cia Mwathani? (b) Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũgaataarĩrio thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 6 na kĩa 7?
21 Ũngana gĩkũngũĩro-inĩ kĩa Irio cia Mwathani kĩa o mwaka. Mũthenya wa 14 hwaĩ-inĩ, mweri wa Nisani, mwaka wa 33 M.M., Jesu nĩ aambĩrĩirie gĩkũngũĩro kĩa mwanya kĩrĩa Bibilia ĩĩtaga “irio cia Mwathani.” (1 Akorintho 11:20; Mathayo 26:
22 Bata wa kĩheo kĩu kĩa Jehova kĩa ũkũũri nĩ mũnene ma. (2 Akorintho 9:
^ kĩb. 21 Ha ũhoro makĩria wĩgiĩ Irio cia Mwathani, rora Ũhoro Muongerere karatathi ka 206-208.


text:
Mwiri wa mundurume kuhithukio thaara-ini ituura-ini ria Ngurwe-ini Mathioya
Kieha kugumira ituura ria Ngurwe-ini kurigania na tauni ya Kiria-ini mwena wa Mathioya,thutha wa mwiri wa mundurume wa miaka 47 uria urakoretwo agiethwo ni andu a nyumba yao na worire muthenya wa keri ga kiumia giki na kuoneka muganda-ini wa thaara hakuhi na kwao mucii.Mubuto wa mundurume ucio na nguo yake ya thiini irahururukitio nginya maru-ini na gugekuo ati kwaya hihi ambire kuhahamwo kimwiri agicoka akiuragwo.Ni ithe wa ciana 3 na mutumia wake nieriga kuhuruka na niguo atungane na gikuu giake aumite kibarua no akiamba kugerera kirabu anyue njohi.OCPD wa mwena ucio Charles Mutua augite borithi nimambitie uthuthuria.
The post Mwiri wa mundurume kuhithukio thaara-ini ituura-ini ria Ngurwe-ini Mathioya appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text:
Uhuthiri wa ciondo kwongerereka niundu wa watho wa kuhinga minyore
Kurumirira rianirira ria thirikari ria kunina uhuthiri wa maratathi ma naironi guku bururi-ini gukinyiria mweri 24 mweri-ini uyu, endia a...Read More
NTSA kwambiriria mutaratara mweru wa mathomo ma utereba
Kuumana na kuongerereka kwa mitino ya barabara bururi-ini ruhonge rwa kuramata mawatho ma barabara NTSA nirwandikithitie mutaratara mweru...Read More
Mutua kwihitithio itiina ria keeri guku Wavinya akiuuga nieguthii igoti-ni
Ngavana wa Machakos Alfred Mutua niwe wa mbere kwihitithio kuiyukia wabici kwa itiina ria keri, riri mung’ethaniri wake Wavinya...Read More
Mutongoria wa bururi kuuria muingi guikarania na thayu
Mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta nioritie muingi guikarania na thayu na urumwe o magietagirira maumirira ma ciira uria utanyitwo...Read More
Ruhonge rwa igoti kuuga ni rwithagathagite guthikiriria mateta ma NASA
Ruhonge rwa igoti nirugite nirwihaririirie uria kwagiriirie guthikiriria mateta megii maumirira ma githurano kia mutongoria wa bururi,...Read More


text:
Mutongoria wa bururi kuhoya urekeri kurumirira guthuka kwa barabara ya Salgaa guthii Rongai
Mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta niahoete urekeri kuuma kuri ahuthiri a barabara ya kuuma Salgaa guthii Rongai, kurumirira kwenjeka marima maingi barabara-ini. Akiaria thutha wa muthabara wake kuhitukira marima-ini ma barabara iyo President ni areraniire ati wira wa kumithondeka kuuma Salgaa nginya Rongai ukwambiriria orio, akiuga korwo niaroi niguo itarie wira ucio ungirari mwambiririe.
Ihinda-ini oriu President niaraheire mukaana ahuri biacara aria marahitha mutu uria thirikari yathanire wendio ciringi mirongo kenda, akiuga aria mekunyitikana megutacukirio makinya mahiu ma kiwatho.
The post Mutongoria wa bururi kuhoya urekeri kurumirira guthuka kwa barabara ya Salgaa guthii Rongai appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Also, Like us on facebook


text:
GĨCUNJĨ GĨA 6
Gũciarũo kwa Jesu Nginyagia Gĩkuũ Gĩake
Mũraika Gabrieli aatũmirũo kũrĩ mũirĩtu mwĩthĩ nyararũ wetagwo Mariamu. Aamwĩrire atĩ nĩakagĩa mwana ũrĩa ũgathana arĩ mũthamaki tene na tene. Mwana ũcio, Jesu, aaciarĩirũo mũharatĩ-inĩ, kũrĩa arĩithi maamũcereire. Thutha ũcio, njata ĩgĩtongoria andũ moimĩte Irathĩro nginyagia harĩa mwana ũcio aarĩ. Nĩ tũmenyaga ũrĩa watũmire mone njata ĩyo, na ũrĩa Jesu aahonokirio kuuma mũbango wa kwenda kũmũũraga.
Rĩu ningĩ, tũrona Jesu, rĩrĩa aarĩ na ũkũrũ wa mĩaka 12, akĩaria na arutani thĩinĩ wa hekarũ. Thutha wa mĩaka ikũmi na ĩnana Jesu akĩbatithio, na akĩambĩrĩria kũhunjia na kũrutana ũhoro wa Ũthamaki wĩra ũrĩa Ngai aamũtũmĩte arute gũkũ thĩ. Kũmũteithia wĩra ũcio, Jesu agĩthura arũme 12 na akĩmatua atũmwo ake.
O na ningĩ Jesu nĩ aaringire ciama nyingĩ. Nĩ aahũnirie ngiri nyingĩ cia andũ agĩtũmĩra tũthamaki na tũmĩgate tũnini tu. Nĩ aahonirie arũaru o na akĩriũkia akuũ. Mũthia-inĩ, twĩrutaga maũndũ maingĩ marĩa Jesu onire mũthenya wake wa mũthia gũkũ thĩ, na ũrĩa oragirũo. Jesu aahunjirie ihinda rĩa mĩaka ĩtatũ na nuthu, kwoguo GĨCUNJĨ gĩa 6 gĩkuĩte hanini makĩria ya mĩaka 34.


text:
Mafundi na enji a mahiga kware-ini ngurani kuheana mukaana wa kuiga miro thi Nyandarua
Mafundi oro hamwe na enji a mahiga kware-ini ngurani mwena wa Nyandarua nimaheyanite mukaana wa kuiga miro thi angikorwo matikwongererwo mucara ni ene kware icio. Enji acio a mahiga aria matungataga miena ya Kaimbaga, Karimu na Captain Olkalou mararutire mukaana uyu thutha wao gutabania mucemanio tauni-ini ya Ndemi mwena wa Kipipiri. Enji acio a mahiga marauga wona makaya mao maga guthingatwo matiri na wiki ungi tiga kuiga miro yao thi gugikinyiria muthia-ini wa kiumia giki.
The post Mafundi na enji a mahiga kware-ini ngurani kuheana mukaana wa kuiga miro thi Nyandarua appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Also, Like us on facebook


text:
KĨTHOOMO KĨA BIĨRĨ
Bibiria—Iuku Kuuma Kĩrĩ Mũrungu
1, 2. Nĩkĩ Bibiria ĩrĩ kĩewa gĩkĩthongi kuuma kĩrĩ Mũrungu?
NĨATĨA wigagua rĩrĩa mũcoore akũretera kĩewa? Wendaga mono kwona ũrĩa gĩkari, ũgwĩrĩtue tontũ mũcoore waaku nagũkũthũgaanĩrĩtie. Nũmũcookagĩria nkaatho nĩũntũ bwakĩo.
2 Bibiria nĩ kĩewa kuuma kĩrĩ Mũrungu. Ĩtũmenyithagia mantũ tũtĩngĩmenya na njĩra ĩngĩ. Ngerekano, nĩĩtwĩraga Mũrungu oombĩre ĩgũrũ, nthĩgũrũ, na muntũ mũrũme na muntũ mũka wa mbere. Ĩtwejaga ũritani bũũmba gũtũteethia rĩrĩa twĩna mathĩĩna. Nĩtwiritanaga Bibiriene ũrĩa Mũrungu akoojũria mworoto jwawe jwa kwagĩria nthĩgũrũ nkũrũki. Bibiria nĩ kĩewa gĩkĩthongi atĩa!
3. Nĩmbi ũkairitana o ũrĩa ũgwĩta na mbere kũthooma Bibiria?
3 O ũrĩa ũkwiritana Bibiria, ũkoona atĩ Mũrungu arĩenda ũũgwe waa mũcoore waawe. O ũrĩa ũkwiritana nkũrũki kũmũkonia, nou ũcoore bwaku nawe bũkethĩrwa bũrĩ bwa akuĩ.
4. Nĩmbi ĩkũgwĩragia gũkonia Bibiria?
4 Bibiria nĩtaũrĩtwe na nkũrũki ya mĩgambo 2,800, na Bibiria mbirioni inyiingĩ nĩicabĩtwe. Antũ nkũrũki ya 90 kĩrĩ 100 nthĩgũrũne no bombe kũthooma Bibiria na mũgambo jwaao. O kiumia, nkũrũki ya antũ mirioni nĩbagĩaga Bibiria! Nĩ mma, gũtĩ iuku rĩngĩ ta Bibiria.
5. Nĩkĩ tũũmba kuuga Bibiria nĩ rũteto “rwekirwe ni Murungu nkorone ya muntu uria warwandikire”?
5 Bibiria nĩ rũteto rũrĩa “rwekirwe ni Murungu nkorone ya muntu uria warwandikire.” (Thooma 2 Timotheo 3:16.) Ĩndĩ bamwe boomba kũthũgaania, ‘Bibiria yaandĩkĩrwe nĩ antũ, kwou nĩatĩa yũũmba kwĩthĩrwa yumĩte kĩrĩ Mũrungu?’ Bibiria ĩcookagia: ‘Murungu atumire antu baaria, uria boojuritwe [kana, batongeeretue] ni kirundu gikitheru.’ (2 Petero 1:21) Nĩ ũmwe na ũrĩa jũũjũ oomba kũromba mwanowe amwandĩkĩre barũga. Mũtuungi wa barũga ĩu nũũ? Nĩ jũũjũ, tĩ mwanowe. Na njĩra ta ĩu, Mũtuungi wa Bibiria nĩ Mũrungu, ĩndĩ tĩ antũ barĩa aatumĩĩre kũmĩandĩka. Mũrungu abatongereerie kwandĩka mathũgaanio jaawe. Bibiria kamma nĩ “ruteto rwa Murungu.”—1 Athesalonike 2:13; tega Nteto Irĩa irĩ Mũthia, 2.
BIBIRIA ĨTĨATAGIA
6, 7. Nĩkĩ tũũmba kuuga Bibiria nĩgwatanagĩra?
6 Bibiria yajũkĩrie nkũrũki ya mĩaka 1,600 kwandĩkwa. Aandĩki bayo baatũũraga ĩgiita mwanya mwanya. Bamwe baarĩ na kĩthoomo gĩkĩnene na bangĩ bataarĩ nakĩo. Ngerekano, ũmwe aarĩ ndagĩtarĩ. Bangĩ baarĩ arĩmi, agwatia ba makũyũ, arĩĩthi, iroria, agambi, na anene. Kinya kethĩra aandĩki baarĩ mwanya mwanya, Bibiria nĩgwatanagĩra yonthe. Ĩtĩugaga ũntũ bũmwe na ĩcooka kuuga ũntũ bũngĩ mwanya gĩcuncĩne kĩngĩ. *
7 Icuncĩ bia mbere bia Bibiria biaragĩĩria ũrĩa mathĩĩna ja nthĩgũrũ jaambĩrĩĩrie, nabio icuncĩ bia mũthia bitwĩraga ũrĩa Mũrungu akathiria mathĩĩna jau na njĩra ya kũethia nthĩgũrũ paradiso. Bibiria nĩarĩĩrĩtie historĩ ya antũ ya mangiri ja mĩaka, na nĩonanagia mworoto jwa Mũrungu rĩonthe nĩjwingagua.
8. Ejana ngerekano cia kwonania Bibiria nĩ ya mma gĩsayanci.
8 Bibiria ĩtaandĩkĩrwe gũtũritana sayanci kana ĩĩthĩrwa ĩrĩ iuku rĩa cukuru, ĩndĩ ũrĩa yugaga mantũũne ja sayanci ĩtĩatagia. Ũu nĩu tũrĩngĩĩrĩgĩĩra kuumania na iuku riumĩte kĩrĩ Mũrungu. Ngerekano, iuku rĩa Alawi rĩĩna kĩrĩra kĩa Mũrungu kĩegiĩ ũrĩa Aisraeli barĩngĩrigĩĩria mĩrimo ĩtĩgatambe. Bũu bwaandĩki karaaja mono mbere antũ bamenya ũrĩa mĩrimo ĩgwatagwataga antũ. Bibiria kinya nĩritanaga ĩtĩgũatia atĩ, nthĩgũrũ ĩcuurĩtue ĩgũrũ rĩĩtheri. (Ayubu 26:7) Na rĩrĩa antũ babaingĩ beetĩkĩtie nthĩgũrũ nĩ ta meetha, Bibiria yaugĩte nthĩgũrũ nĩ kĩthiũrũnkũ.—Isaya 40:22.
9. Wĩtĩkĩkua bwa aandĩki ba Bibiria bũtũteethagia kũmenya mbi?
9 Rĩrĩa Bibiria yaragĩĩria historĩ, gũtĩrĩo yatagia. Ĩndĩ mauku jamaingĩ ja historĩ, tĩ ja mma buru, nĩũntũ aandĩki bataarĩ etĩkĩkua. Ngerekano, tĩ rĩonthe baandĩkĩre gũkonia magiita jarĩa mĩgongo yaao yaaciindĩrwe ndweene. Mwanya na ũu, aandĩki ba Bibiria baarĩ etĩkĩkua kinya rĩrĩa Aisraeli baacindagwa. Nĩ baandĩkĩre kinya maatia jaao bongwa. Ngerekano, iukune rĩa Gũtara, Musa arĩtwĩra naathithĩrie ĩatia rĩĩrito, na tontũ bwa ũu Mũrungu naamũkanũkĩrie. (Gutara 20:2- 12) Wĩtĩkĩkua bwa aandĩki ba Bibiria bwonanagia Bibiria yumĩte kĩrĩ Mũrungu. Kũu nĩ kuuga no twĩtĩkie Bibiria.
IUKU RĨŨJŨRI KĨRĨRA GĨKĨEGA
10. Nĩkĩ kĩrĩra kĩa Bibiria kĩũmba gũtũguna naarua?
10 Bibiria ĩtongeeretue nĩ kĩrundu kĩa Mũrungu, na nĩo “kiguni gia kuritana antu nakio, na gia kumenyithagia antu wiyia bwao, na gia kubakaanagia.” (2 Timotheo 3:16) Nĩ mma, kĩrĩra kĩa Bibiria no gĩtũteethie naarua. Jehova naijĩ ũrĩa tũũmbi, kwou namenyaga ũrĩa tũthũgaanagia na ũrĩa twigagua. Atwijĩ nkũrũki ya ũrĩa tũchiijĩ, na endaga tũgwĩrua. Naijĩ kĩrĩa kĩega kĩrĩ twĩ na kĩrĩa kĩũmba gũtũthũũkĩra.
11, 12. (a) Nĩ kĩrĩra kĩrĩkũ gĩkĩega Jesũ aaejanĩre kĩrĩ Mathayo mũrango jwa 5 mwanka jwa 7? (b) Nĩ mantũ jarĩkũ jangĩ tũũmba kwiritana Bibiriene?
11 Kĩrĩ Mathayo mũrango jwa 5 mwanka jwa 7, nĩtũthoomaga kĩrĩra gĩkĩega mono kĩrĩa Jesũ aaejanĩre kĩegiĩ ũrĩa tũũmba kũgwĩrua, gũkaranĩria na bangĩ, kũromba, na mwerekera jwetũ kĩrĩ mbeca. Kinya kethĩra aaejanĩre kĩrĩra gĩkĩ mĩaka 2,000 ĩkũrũkĩte, kĩĩna inya na ũteethio naarua o ta ũrĩa kĩarĩ.
12 Bibiriene, Jehova kinya natwejaga mooritani ja gũtũteethia kwagĩria mũtũũrĩre jwa nja, kwaa ariti ngũgĩ babeega, na gũkarania na thĩĩrĩ amwe na bangĩ. Mooritani ja Bibiria no jatũteethie rĩonthe kinya tũkethĩrwa itwĩ baaũ, tũtũũraga kũ, kana mathĩĩna jarĩa twĩnajo nĩ jarĩkũ.
NO WĨTĨKIE ŨRORĨA BWA BIBIRIA
13. Nĩatĩa Isaya aaugĩre kũrĩngĩkarĩka kĩrĩ mũciĩ jwa Babiloni?
13 Moororia jamaingĩ ja Bibiria nĩjarĩĩkĩtie kũũjũra. Ngerekano, Isaya naaroretie Babiloni ĩrĩngĩĩnyangua. (Isaya 13:19) Naataarĩrie bungwa ũrĩa mũciĩ jũu jũrĩngĩgwĩthua. Mũciĩ jũu jwaarĩ na ũkaria tontũ bwa mũuro na mpingĩro inene. Ĩndĩ Isaya aarorerie atĩ mũuro jũrĩngĩũmua, na mpingĩro irĩngĩtigwa irugũri. Aithũkĩri barĩngĩgwata mũciĩ batĩrũĩte naju. Isaya kinya naarorerie atĩ muntũ wetagwa Kurusu arĩngĩciinda Babiloni.
14, 15. Nĩatĩa ũroria bwa Isaya bwojũrĩre?
14 Mĩaka 200 nyuma ya ũroria bũu kwandĩkwa, mbũũtũ ĩrakinya, iithuranĩrĩte kwithũkĩra Babiloni. Nũũ watongeeretie mbũũtũ ĩu? O ta ũrĩa ũroria bwaugĩte, nĩ Kurusu, mũnene wa Ũajemi. Ĩndĩ-rĩ, mbũũtũ ya Kurusu ĩrĩngĩũmba kwithũkĩra Babiloni ta ũrĩa kwaroretue nĩ Isaya?
15 Ũtukũne bwa kwithũkĩrwa, Ababiloni nĩ baarĩ na kĩatho. Baigagua bena ũkaria nĩũntũ bwa nthingo iinene na mũuro. Oome ya mũciĩ, Kurusu na mbũũtũ yaawe nĩbenjĩre mũtaro jwa kũnyiyia rũũjĩ mũurone. Rũũjĩ rũrawa ũrĩa mbũũtũ ya Ũajemi ĩrĩngĩuna. Ĩndĩ mbũũtũ ĩu ĩrĩngĩũmba atĩa gũkũrũka nthingo cia Babiloni? O ta ũrĩa ũroria bwaugĩte, mpingĩro cia mũciĩ ciatigi irugũri, kwou askaarĩ baratonya batĩrũĩte.
16. (a) Nĩatĩa Isaya aarorerie bwegiĩ ũrĩa Babiloni ĩrĩngĩkara nyumene? (b) Nĩatĩa tũkũmenya ũroria bwa Isaya nĩ bwojũrĩre?
16 Isaya aaroretie atĩ, nyumene gũtĩwe ũrĩngĩtũũra Babiloni rĩngĩ. Aandĩkĩre: “Itikorokarwa ni muntu kinya ri, kana ituurwa nthuki cionthe.” (Isaya 13:20) Ũroria bũu-rĩ, nĩbwojũrĩre? Arĩa Babiloni yaarĩ mbere, gĩntũ ta kiromita 80 kuuma Bagidadi, Iraki, nĩ magaanjo akĩ jarĩo. Kinya naarua gũtĩwe ũtũũraga nao. Jehova neegerere Babiloni “na kiegeri gia kwinyangia.”—Isaya 14:22, 23. *
17. Nĩkĩ tũũmba gwĩtĩkia mawĩrane ja Mũrungu jonthe?
17 Ũmma bwa atĩ moororia jamaingĩ ja Bibiria nĩjarĩĩkĩtie kũũjũra, nĩ kuuga no twĩtĩkie kĩrĩa Bibiria yugaga bwegiĩ ĩgiita rĩĩjĩte. No twĩtĩkie Jehova akoojũria wĩrane bwawe bwa kũethia nthĩgũrũ paradiso. (Thooma Gutara 23:19.) Nĩ mma, twĩna wĩrĩgĩĩro bwa “mwoyo jwa kenya na kenya, mwoyo juria jweeraniirwe ni Murungu kuuma o igiita ria karaja, nawe ni Uria utiumba kuuga urongo.”
BIBIRIA NO ĨGARŨRE ŨTŨŨRO BWAKU
18. Nĩatĩa Paũlo agũtaarĩria “ruteto rwa Murungu”?
18 Tũkwiritana gũtĩ iuku rĩngĩ ta Bibiria. Nĩgwatanagĩra, na rĩrĩa yaragĩĩria mantũ ja sayanci kana historĩ, gũtĩrĩo yatagia. Kinya nĩtwejaga kĩrĩra gĩkĩega, na ĩrĩ na moororia jamaingĩ jarĩĩkĩtie kũũjũra. Ĩndĩ Bibiria nĩthithagia nkũrũki ya bũu. Mũtũmwa Paũlo aandĩkĩre: “Ruteto rwa Murungu ruri mwoyo, na ruri inya.” Ũu nĩ kuuga atĩa?—Thooma Ahibirania 4:12.
19, 20. (a) Bibiria yũũmba gũgũteethia atĩa kwimenya? (b) Nĩatĩa ũũmba kwonania ncũne nĩũntũ bwa kĩewa kĩa Bibiria?
19 Bibiria yomba kũgarũra ũtũũro bwaku. Yomba gũgũteethia kwimenya bwega. Yomba gũgũteethia kũmenya mathũgaanio jaaku ja ndeene, na kĩrĩa kĩrĩ nkorone. Ngerekano, no tũthũgaanie nĩ twendete Mũrungu. Ĩndĩ kenda twonania nĩtũmwendete, nĩtũbuĩri kũthithia ũrĩa Bibiria yugaga.
20 Bibiria kamma nĩ iuku kuuma kĩrĩ Mũrungu. Arĩenda ũmĩthoome, wiritane kuumania nayo, na ũmĩende. Onania ncũne tontũ bwa kĩewa gĩkĩ, na wĩte na mbere kwiritana yo. Rĩu ũkamenya mworoto jwa Mũrungu kĩrĩ antũ. Kĩthoomone kĩrĩa kĩthingatĩte, tũkairitana nkũrũki bwegiĩ mworoto jũu.
^ gic. 6 Antũ bamwe baugaga Bibiria ĩtĩgwatanagĩra yongwa, ĩndĩ bũu tĩ ũmma. Tega kĩthoomo kĩa 7 kĩrĩ iuku Biblia—Neno la Mungu au la Binadamu? rĩrĩa rĩcabĩtwe nĩ Akũũjĩ ba Jehova.
^ gic. 16 Kethĩra wenda kwiritana jamaingĩ jegiĩ ũroria bwa Bibiria, womba kũthooma tũrataciine twa 27-29 twa broshua Kitabu kwa Ajili ya Watu Wote, ĩrĩa ĩcabĩtwe nĩ Akũũjĩ ba Jehova.
^ gic. 17 Kwĩnyangua kwa Babiloni, nĩ ũroria bũmwe bwa Bibiria bũrĩa bũũjũrĩtue. Womba kwona nteto cia ũroria bwegiĩ Jesũ Kristũ kĩrĩ Nteto Irĩa irĩ Mũthia, 5.