text:
Ithomo rĩa 7
Ũthamaki wa Ngai nĩ Kĩĩ?
1. Ũthamaki wa Ngai nĩ kĩĩ?
Ũthamaki wa Ngai nĩ thirikari ya igũrũ. Ũgaacoka ithenya rĩa thirikari ici ingĩ na ũtũme wendi wa Ngai wĩkagwo igũrũ o na gũkũ thĩ. Ũhoro wĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai nĩ ũhoro mwega. Ica ikuhĩ Ũthamaki wa Ngai nĩ ũkaahingĩria andũ mabataro mao ma kwenda kũgĩa na thirikari njega. Nĩ ũgaatũma andũ othe thĩinĩ wa thĩ magĩe na ũrũmwe.
No mũhaka ũthamaki ũkorũo na mũthamaki. Jehova nĩ athuurĩte Mũriũ wake, Jesu Kristo, atuĩke Mũthamaki wa Ũthamaki Wake.
2. Nĩkĩ Jesu nĩwe Mũthamaki ũrĩa wagĩrĩire?
Mũriũ wa Ngai nĩwe Mũthamaki ũrĩa wagĩrĩire tondũ nĩ mũtugi, na ndaregeragia kĩhooto. (Johana 1:14) Ningĩ, arĩ na ũhoti wa kũigana gũteithia andũ tondũ agaathamakĩra thĩ arĩ igũrũ. Thutha wa kũriũkio, Jesu nĩ aambatire igũrũ na agĩikara thĩ mwena wa guoko kwa ũrĩo kwa Jehova. (Ahibirania 10:12, 13) Macũngĩrĩro-inĩ, Ngai nĩ aamũheire wathani akĩambĩrĩria gũthamaka.
3. Nĩa magaathamaka hamwe na Jesu?
Gĩkundi kĩa “arĩa matĩaine” na Ngai, kana arĩa atheru, nĩ magaathamaka hamwe na Jesu marĩ igũrũ. (Danieli 7:27) Atheru a mbere gũthuurũo nĩ atũmwo ehokeku a Jesu. Jehova akoretwo agĩthuura athuri na atumia ehokeku nginyagia mahinda-inĩ maya. O ta Jesu, mariũkagio marĩ na mĩĩrĩ ya kĩĩroho.
Nĩ andũ aigana magaathiĩ igũrũ? Jesu aametire ‘karũũru kanini.’ (Luka 12:32) Marigĩrĩrio-inĩ magaakorũo marĩ 144,000. Magaathamakaga na Jesu igũrũ rĩa thĩ.
4. Gwekĩkire atĩa rĩrĩa Jesu aambĩrĩirie gũthamaka?
Ũthamaki wa Ngai waambĩrĩirie gũthamaka mwaka-inĩ wa 1914. * Ikinya rĩa mbere rĩrĩa Jesu aatacũkirie atuĩka Mũthamaki nĩ kũharũrũkia Shaitani na ndaimono ciake gũkũ thĩ. Shaitani nĩ aagĩire na mathũgũta mũno na akĩambĩrĩria kũrehe mburuga thĩinĩ wa thĩ yothe. (Kũguũrĩrio 12:7-10, 12) Kuuma hĩndĩ ĩyo mĩnyamaro ya andũ nĩ yongererekete mũno. Mbaara, ng’aragu, ithingithia, na mĩrimũ, ciothe nĩ gĩcunjĩ gĩa “kĩmenyithia” kĩa atĩ ica ikuhĩ Ũthamaki nĩ ũkũiyũkia wathani wothe wa thĩ.
5. Ũthamaki wa Ngai ũrahingia maũndũ marĩkũ?
Kũgerera wĩra wa kũhunjia thĩinĩ wa thĩ yothe, Ũthamaki wa Ngai nĩ ũratũma kĩrĩndĩ kĩnene kĩa andũ moimĩte ndũrĩrĩ-inĩ ciothe magĩe na ũrũmwe. Andũ milioni nyingĩ ahooreri nĩ maratuĩka raiya a Jesu. Ũthamaki wa Ngai nĩ ũkaamagitĩra rĩrĩa ũkaananga mũtabarĩre ũyũ mũũru wa maũndũ thĩinĩ wa thĩ. Kwoguo arĩa othe mendaga kũgunĩka nĩ Ũthamaki wa Ngai magĩrĩirũo kwĩruta gũtuĩka raiya aathĩki a Jesu.
Ihinda-inĩ rĩa mĩaka 1,000 Ũthamaki ũcio nĩ ũkaahingia muoroto ũrĩa Ngai aarĩ naguo kĩambĩrĩria-inĩ harĩ andũ. Thĩ yothe ĩgaatuĩka paradiso. Macũngĩrĩro-inĩ, Jesu nĩ agaacokeria Ithe Ũthamaki. (1 Akorintho 15:24-26) Hihi nĩ harĩ mũndũ ũngĩhe ũhoro wa Ũthamaki wa Ngai?
^ kĩb. 12 Nĩgetha wone ũrĩa Bibilia yarathĩte ũhoro wa mwaka wa 1914, rora karatathi ka 215-218 ka ibuku rĩa Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna?


c: text/html

text:
Video Thĩinĩ wa JW.ORG
Wĩrorere video ciitũ thĩinĩ wa intaneti ũthuurĩte kũringana na kĩrĩa ĩraarĩrĩria. Wĩrorere kana ũrute video cia ũhoro wa Bibilia ikoniĩ famĩlĩ, andũ ethĩ, na ciana. Ona video irĩ na ũhoro makĩria wĩgiĩ Aira a Jehova.
Ngai Nũũ?
Ngai Hihi nĩ Arĩ Rĩĩtwa?
Ngai nĩ arĩ marĩĩtwa maingĩ ma ũnene, ta Mwene Hinya Wothe, Mũũmbi, na Mwathani. No rĩĩtwa rĩa Ngai rĩhũthĩrĩtwo makĩria ma maita 7,000 Bibilia-inĩ.
TUĨKA MŨRATA WA JEHOVA
Tuĩka Mũtaana
Wĩrore wone ũrĩa Kamau na Sofia megũkena nĩ ũndũ wa kũhũthĩra indo ciao hamwe.
TUĨKA MŨRATA WA JEHOVA
Ohanagĩra
Wagĩrĩirũo nĩ gwĩka atĩa mũndũ akũhĩtĩria?
TUĨKA MŨRATA WA JEHOVA
Korũo Ũrĩ Mũtheru na Ũrĩ na Mĩbango
Jehova nĩ arĩ mĩbango. Wĩrute ũrĩa ũngĩkorũo ũrĩ mũtheru na ũrĩ na mĩbango!
TUĨKA MŨRATA WA JEHOVA
Kũheana Nĩ Kũrehage Gĩkeno
Nĩ kũrĩ njĩra nyingĩ cia gũteithia andũ arĩa angĩ. No wĩcirie imwe cia cio?
TUĨKA MŨRATA WA JEHOVA
Nĩ Tũthiĩ Tũkahunjie
Hihi Sofia nĩ eharĩirie gũthiĩ kũhunjia? Wĩrorere video, na wĩharĩrie hamwe nake.
TUĨKA MŨRATA WA JEHOVA
Aragia na Gĩtĩo na Ugage nĩ Wega
Kamau erutaga atĩ kwaria na gĩtĩo nĩ gũkoragwo na moimĩrĩro mega.
TUĨKA MŨRATA WA JEHOVA
Kũiya Nĩ Ũũru
Ngai onaga atĩa kũiya? Thoma Thama 20:15. Wĩrorere video na wĩrute hamwe na Kamau.
TUĨKA MŨRATA WA JEHOVA
Hoyaga Hĩndĩ o Yothe
Video ĩno no ĩrutwo na nĩ ya gũteithia ciana kũmenya rĩrĩa cingĩhoya Ngai na harĩa cingĩmũhoera.
TUĨKA MŨRATA WA JEHOVA
“Jehova . . . Nĩwe Wombire Indo Ciothe”
Hihi nĩ ũĩ nĩkĩĩ Ngai ombire kĩrĩ kĩa mbere? Wĩrute hamwe na Kamau ũrĩa indo ciombirũo irũmanĩrĩire.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Ndĩ Hamwe na Inyuĩ Mĩthenya Yothe”
“Ndĩ Hamwe na Inyuĩ Mĩthenya Yothe”
“Na atĩrĩrĩ, niĩ ndĩ hamwe na inyuĩ mĩthenya yothe, o nginya ithirĩro rĩa mahinda maya.”—MATT. 28:20.
CARIA MACOKIO MA CIŨRIA ICI:
Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma twĩtĩkie atĩ, kuuma hĩndĩ ya karine ya mbere nginyagia ũmũthĩ, nĩ gũkoretwo na Akristiano aitĩrĩrie maguta gũkũ thĩ?
Nĩ ũthuthuria ũrĩkũ Jesu aambĩrĩirie mwaka wa 1914?
Nĩ maũndũ marĩkũ thĩinĩ wa ngerekano ya Jesu ĩgiĩ ngano na thawani matarĩ marahinga?
1. (a) Taarĩria na njĩra nguhĩ ngerekano ya ngano na thawani. (b) Jesu oigire yonanagia ũndũ ũrĩkũ?
THĨINĨ wa ngerekano ĩmwe yake ĩgiĩ Ũthamaki, Jesu ataarĩirie ũhoro wa mũrĩmi wahandire mbeũ njega cia ngano nayo thũ ĩkĩhanda itindiĩ kana thawani gatagatĩ-inĩ ka mbeũ icio njega. Thawani ĩkĩneneha ĩkĩhobanĩria ngano, ĩndĩ mũrĩmi ũcio akĩĩra ngombo ciake, ‘ireke ikũranĩre hamwe cierĩ nginya hĩndĩ ya magetha.’ Ihinda rĩa magetha rĩakinya, thawani ĩgĩcinwo nayo ngano ĩkĩigwo ikũmbĩ. Jesu nĩ aacokire agĩtaarĩria ngerekano ĩyo. (Thoma Mathayo 13:24-30, 37-43.) Ngerekano ĩyo yonanagia ũndũ ũrĩkũ? (Rora mbica ĩrĩa ĩrĩ na kĩongo “Ngano na Thawani.”)
2. (a) Nĩ kĩĩ kĩonanagio nĩ maũndũ marĩa meekĩkire mũgũnda-inĩ wa mũrĩmi? (b) Nĩ gĩcunjĩ kĩrĩkũ kĩa ngerekano ĩyo tũkwarĩrĩria?
2 Maũndũ marĩa meekĩkire mũgũnda-inĩ wa mũrĩmi ũcio monanagia ũrĩa, na rĩrĩa, Jesu angĩgaacokanĩrĩria Akristiano othe aitĩrĩrie maguta arĩa magaathamaka hamwe nake Ũthamaki-inĩ wake, arĩa marũgamagĩrĩrũo nĩ ngano. Mbeũ ciambĩrĩirie kũhandwo hĩndĩ ya Bendegothito mwaka wa 33. Wĩra ũcio wa gũcokanĩrĩria ũkaarĩka rĩrĩa Akristiano aitĩrĩrie maguta arĩa magaakorũo gũkũ thĩ mũico-inĩ wa mũtabarĩre ũyũ magekĩrũo rũũri macoke mathiĩ igũrũ. (Mat. 24:31; Kũg. 7:1-4) O ta ũrĩa mũndũ ũrũgamĩte kĩrĩma-igũrũ ahotaga kuona kũndũ kũraya, noguo ngerekano ĩno ĩtũhotithĩtie kuona maũndũ marĩa mekĩkĩte ihinda rĩa mĩaka ta 2,000. Ihinda-inĩ rĩrĩ nĩ maũndũ marĩkũ makonainie na Ũthamaki tũrataũkĩrũo nĩmo? Ngerekano ĩyo nĩ yarĩtie ũhoro wa ihinda rĩa kũhanda, gũkũra na rĩa magetha. Gĩcunjĩ gĩkĩ gĩkwarĩrĩria makĩria ihinda rĩa magetha. *
MAKORETWO MAKĨGITĨRŨO NĨ JESU
3. (a) Gwathire atĩa kĩambĩrĩria-inĩ gĩa karine ya kerĩ? (b) Kũringana na Mathayo 13:28, nĩ kĩũria kĩrĩkũ kĩoririo, na kĩoririo nũ? (Ningĩ rora ũhoro mũico-inĩ wa gĩcunjĩ.)
3 Kĩambĩrĩria-inĩ gĩa karine ya kerĩ, ‘itindiĩ kana thawani nĩ yonekanire’ rĩrĩa Akristiano a maheeni maambĩrĩirie kuoneka wega thĩinĩ wa thĩ. (Mat. 13:26) Gũkinyĩria karine ya kana, Akristiano a mũhaano wa thawani nĩ maingĩhĩte mũno gũkĩra Akristiano arĩa maarĩ aitĩrĩrie maguta. Ririkana atĩ thĩinĩ wa ngerekano ĩyo, ngombo nĩ ciorĩtie mwathi wacio kana imunye thawani. * (Mat. 13:28) Hihi mwathi wacio aciĩrire atĩa?
4. (a) Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũguũragio nĩ macokio ma Jesu? (b) Nĩ hĩndĩ ĩrĩkũ Akristiano a mũhaano wa ngano maambĩrĩirie kuoneka?
4 Jesu akĩaria ũhoro wa ngano na thawani oigire, “Rekei ikũranĩre hamwe o cierĩ nginya hĩndĩ ya magetha.” Watho ũcio wake wonanagia atĩ kuuma o karine ya mbere nginyagia ũmũthĩ, nĩ gũkoretwo na Akristiano aitĩrĩrie maguta arĩa a itari rĩa ngano gũkũ thĩ. Ũndũ ũcio nĩ wacokire ũgĩkĩrũo mũkonde nĩ ciugo iria Jesu eerire arutwo ake: ‘Niĩ ndĩ hamwe na inyuĩ mĩthenya yothe, o nginya ithirĩro rĩa mahinda maya.’ (Mat. 28:20) Kwoguo Jesu nĩ angĩagitĩrire Akristiano aitĩrĩrie maguta mĩthenya yothe gũthiĩ na mbere nginya matukũ-inĩ ma kũrigĩrĩria. O na kũrĩ ũguo-rĩ, tondũ Akristiano a mũhaano wa thawani nĩ maaingĩhĩte mũno gũkĩra a mũhaano wa ngano, tũtiũĩ biũ nĩa maarĩ a mũhaano wa ngano ihinda-inĩ rĩu iraya. Ĩndĩ, mĩaka mĩingĩ mbere ya ihinda rĩa magetha kwambĩrĩria, Akristiano a mũhaano wa ngano nĩ maambĩrĩirie kuoneka. Ũndũ ũcio wahotekire atĩa?
‘MŨREKIO ŨRĨA WATHONDEKIRE NJĨRA’
5. Ũrathi wa Malaki wahingire atĩa hĩndĩ ya karine ya mbere?
5 Mĩaka mĩingĩ mbere ya Jesu kũheana ngerekano ya ngano na thawani, Jehova nĩ eerĩte mũnabii wake Malaki arathe maũndũ marĩa maacokire kuonanio nĩ ngerekano ĩyo ya Jesu. (Thoma Malaki 3:1-4.) Johana Mũbatithania nĩwe warĩ ‘mũrekio ũrĩa wathondekire njĩra.’ (Mat. 11:10, 11) Rĩrĩa okire mwaka wa 29, ihinda rĩa gũtuĩrũo kwa rũrĩrĩ rwa Isiraeli nĩ rĩakuhĩrĩirie. Jesu nĩwe warĩ mũrekio wa kerĩ. Kĩambĩrĩria-inĩ na mũico-inĩ wa ũtungata wake gũkũ thĩ nĩ aatheririe hekarũ ĩrĩa yarĩ Jerusalemu. (Mat. 21:12, 13; Joh. 2:14-17) Kwoguo, wĩra wa Jesu wa gũtheria hekarũ nĩ woire ihinda.
6. (a) Ũrathi wa Malaki wahingire na njĩra nene atĩa? (b) Nĩ ihinda-inĩ rĩrĩkũ Jesu aathuthuririe hekarũ ya kĩĩroho? (Ningĩ rora ũhoro mũico-inĩ wa gĩcunjĩ.)
6 Ũrathi wa Malaki wahingire na njĩra nene atĩa? Mbere ya 1914, C. T. Russell na arĩa maanyitanagĩra nao meekire o ta Johana Mũbatithania. Ũndũ ũmwe meekire nĩ kũguũria ma cia Bibilia. Arutwo acio a Bibilia nĩ maarutanire ma ĩgiĩ igongona rĩa ũkũũri rĩa Kristo, makĩonania atĩ ũrutani wa mwaki wa tene na tene nĩ wa maheeni, na makĩonania atĩ Mahinda ma Ndũrĩrĩ maarĩ hakuhĩ gũthira. O na kũrĩ ũguo-rĩ, no kwarĩ na ikundi nyingĩ cia kĩĩndini cieĩtaga arũmĩrĩri a Kristo. Nĩ ũndũ ũcio, kĩũria gĩkĩ kĩa bata nĩ kĩabataraga macokio: Gatagatĩ ga ikundi icio nĩ kĩrĩkũ kĩarĩ mũhaano wa ngano? Nĩguo ũndũ ũcio ũmenyeke, Jesu nĩ aambĩrĩirie gũthuthuria hekarũ ya kĩĩroho mwaka wa 1914. Wĩra ũcio wa gũthuthuria na gũtheria hekarũ nĩ woire ihinda, kuuma mwaka wa 1914 nginya kĩambĩrĩria kĩa mwaka wa 1919. *
IHINDA RĨA GŨTHUTHURIO NA GŨTHERIO
7. Nĩ ũndũ ũrĩkũ Jesu aakorire mwaka 1914, rĩrĩa aambĩrĩirie gũthuthuria?
7 Nĩ ũndũ ũrĩkũ Jesu aakorire rĩrĩa aambĩrĩirie gũthuthuria? Aakorire gĩkundi kĩnyinyi kĩa arutwo a Bibilia maarĩ na kĩyo, arĩa kwa ihinda rĩa mĩaka makĩria ma 30 maakoretwo makĩhũthĩra hinya wao na indo ciao gũtwarithia na mbere wĩra wa kũhunjia. * No mũhaka akorũo Jesu o hamwe na araika nĩ maakenire mũno, rĩrĩa maakorire Akristiano acio anyinyi a mũhaano wa ngano, mehandĩte wega na matathũkĩtio nĩ thawani ya Shaitani! O na kũrĩ ũguo, no kwarĩ na bata wa ‘gũtheria ariũ a Lawii,” nĩo Akristiano aitĩrĩrie maguta. (Mal. 3:2, 3; 1 Pet. 4:17) Nĩkĩ?
8. Nĩ maũndũ marĩkũ meekĩkire thutha wa mwaka wa 1914?
8 Mwaka wa 1914 ũgĩthiĩ gũthira, Arutwo amwe a Bibilia nĩ maakuĩte ngoro mũno tondũ matiathiĩte igũrũ. Mwaka-inĩ 1915 na 1916, nĩ maagondereire wĩra-inĩ wa kũhunjia nĩ ũndũ wa gũũkĩrĩrũo nĩ arĩa maarĩ nja ya ithondeka rĩa Jehova. Gũthũkia mũno, thutha wa mũrũ wa Ithe witũ Russell gũkua mweri wa Oktomba 1916, nĩ kwagĩire na mathĩna ithondeka-inĩ. Ariũ a Ithe witũ ana harĩ arĩa mũgwanja maatongoragia Watch Tower Bible and Tract Society nĩ maareganire na itua rĩa gũthuurũo kwa mũrũ wa Ithe witũ Rutherford atongorie. Nĩ maageririe kũhanda thogothogo gatagatĩ ka ariũ a Ithe witũ, ĩndĩ kũrĩ Agosti 1917, nĩ mooimire Betheli. Hatarĩ nganja kũu kwarĩ gũtherio kũnene! Ningĩ, Arutwo amwe a Bibilia nĩ maagũire mũtego-inĩ wa gwĩtigĩra andũ. O na kũrĩ ũguo, Arutwo a Bibilia arĩa aingĩ nĩ meetĩkĩrire gũtherio na magĩka mogarũrũku marĩa maabataranagia. Nĩ ũndũ ũcio, Jesu nĩ aametĩkĩrire marĩ Akristiano a ma a mũhaano wa ngano, ĩndĩ akĩrega arĩa meetuaga Akristiano, o hamwe na arĩa othe maarĩ thĩinĩ wa ndini iria cieĩtaga cia Gĩkristiano. (Mal. 3:5; 2 Tim. 2:19) Gwacokire gũgĩthiĩ atĩa? Nĩguo tũmenye, rekei twĩcirie rĩngĩ ũhoro wa ngerekano ya ngano na thawani.
IHINDA RĨA MAGETHA RĨAMBĨRĨRIA
9, 10. (a) Nĩ maũndũ marĩkũ tũkwarĩrĩria megiĩ ihinda rĩa magetha? (b) Nĩ ũndũ ũrĩkũ wambire gwĩkĩka ihinda rĩa magetha rĩambĩrĩria?
9 Jesu oigire atĩ, ‘hĩndĩ ya magetha, nĩ ithirĩro-inĩ rĩa mahinda maya.’ (Mat. 13:39) Ihinda rĩu rĩa magetha rĩambĩrĩirie 1914. Nĩ tũkwarĩrĩria maũndũ matano marĩa Jesu aarathĩte atĩ nĩ mangĩgekĩka ihinda-inĩ rĩu.
10 Wa mbere nĩ gũcokanĩrĩria itindiĩ kana thawani. Jesu oigire ũũ: “Hĩndĩ ĩo ya magetha nĩngera agethi, Ambai mũmunye itindiĩ mũricokererie hamwe, mũrĩohe itĩa.” Thutha wa mwaka wa 1914 araika nĩ maambĩrĩirie ‘gũcokanĩrĩria’ Akristiano a mũhaano wa thawani na njĩra ya kũmaamũrania na Akristiano aitĩrĩrie maguta, “ciana iria cia ũthamaki.”—Mat. 13:30, 38, 41.
11. Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũkoretwo ũgĩtũma Akristiano a ma makũrĩkane?
11 O ũrĩa wĩra ũcio wa gũcokanĩrĩria wathiaga na mbere, noguo ikundi icio cierĩ ciathiaga igĩkũrĩkanaga wega. (Kũg. 18:1, 4) Gũkinyĩria mwaka wa 1919, nĩ kuonekire wega atĩ Babuloni ũrĩa Mũnene nĩ aarĩkĩtie kũgũa. Nĩ kĩĩ makĩria gĩatũmaga Akristiano a ma makũrĩkane? Nĩ wĩra wao wa kũhunjia. Arĩa maatongoragia thĩinĩ wa kĩũngano nĩ maambĩrĩirie gũtĩtĩrithia bata wa o mũndũ kũhunjia ũhoro wa Ũthamaki. Kwa ngerekano, mwaka wa 1919 nĩ gwacabirũo kabuku getagwo To Whom the Work Is Entrusted, karĩa geekĩraga ngoro Akristiano othe aitĩrĩrie maguta mahunjagie nyũmba kwa nyũmba. Koigĩte ũũ: “Wĩra ũyũ ũroneka ũrĩ mũingĩ mũno, ĩndĩ tondũ nĩ wa Mwathani, nĩ egũtũhe hinya wa kũũruta. Nĩ gĩtĩo gũkorũo ũkĩũruta.” Hihi maaiyũkirie ũndũ ũcio atĩa? Ngathĩti ya The Watch Tower ya 1922, yoigire atĩ kuuma hĩndĩ ĩo Arutwo a Bibilia nĩ mongereire kĩyo kĩao gĩa kũhunjia. Thutha wa kahinda kanini, kũhunjia nyũmba kwa nyũmba gũgĩtuĩka rũũri rwa Akristiano acio ehokeku na noguo kũrĩ nginya ũmũthĩ.
12. Arĩa a mũhaano wa ngano maambĩrĩirie gũcokanĩrĩrio rĩ?
12 Wa kerĩ nĩ gũcokanĩrĩria ngano. Jesu eerire araika ũũ: ‘Cokereriai ngano ikũmbĩ rĩakwa.’ (Mat. 13:30) Kuuma 1919, Akristiano aitĩrĩrie maguta makoretwo magĩcokanĩrĩrio thĩinĩ wa kĩũngano gĩa Gĩkristiano. Akristiano aitĩrĩrie maguta arĩa magaakorũo marĩ gũkũ thĩ mũico-inĩ wa mũtabarĩre ũyũ, magaacokanĩrĩrio rĩa mũico rĩrĩa makaamũkĩra igai rĩao rĩa gũthiĩ igũrũ.— Dan. 7:18, 22, 27.
13. Kũguũrĩrio 18:7 yonanagia atĩa mwerekera wa mahinda maya wa mũmaraya kana Babuloni ũrĩa Mũnene, na ndini iria ciĩĩtaga cia Gĩkristiano?
13 Ũndũ wa gatatũ nĩ kĩrĩro, na kũhagarania magego. Gũgaathiĩ atĩa thutha wa araika kuoha thawani itĩa? Jesu akĩaria ũhoro wa arĩa a mũhaano wa thawani oigire ũũ: “Kũu nĩkuo gũkagĩa kĩrĩro, na kũhagarania magego.” (Mat. 13:42) Hihi ũndũ ũcio nĩ ũrekĩka mahinda-inĩ maya? Aca. Mahinda-inĩ maya mũmaraya, ũrĩa gĩcunjĩ kĩmwe gĩake nĩ ndini iria ciĩtaga cia Gĩkristiano aroiga ũũ: “Njikaire ndĩ mũthamaki; ndirĩ wa ndigwa niĩ, niĩ ndirĩ hingo ngarĩo nĩ kĩeha.” (Kũg. 18:7) Hatarĩ nganja, ndini iria ciĩtaga cia Gĩkristiano no ciĩiguaga irĩ na ũhoti mũnene, nginya cigetuaga cikaire ta mũthamaki igũrũ rĩa atongoria a gĩũteti. Ihinda-inĩ rĩrĩ, arĩa a mũhaano wa thawani matirĩ na kĩrĩro ĩndĩ no mwĩgatho. O na kũrĩ ũguo, ũndũ ũcio ũrĩ hakuhĩ gũcenjia.
14. (a) Nĩrĩ na nĩkĩ gĩgatũma Akristiano a maheeni ‘mahagaranie magego’? (b) Ũtaũku witũ mwerũ wĩgiĩ Mathayo 13:42 ũratwarana atĩa na ũndũ ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa Thaburi 112:10? (Rora ũhoro mũico-inĩ wa gĩcunjĩ.)
14 Thutha wa ndini ciothe kũniinwo hĩndĩ ya thĩna ũrĩa mũnene-rĩ, arĩa maracirũmagĩrĩra nĩ magacaria gwa kũũrĩra, ĩndĩ matikoona. (Luk. 23:30; Kũg. 6:15-17) Mamenya atĩ matirĩ na gwa kũũrĩra nĩguo matikaninwo, nĩ makarĩra mũno na ‘mahagaranie magego’ marĩ na mathũgũta. O ta ũrĩa Jesu oigĩte akĩaria ũhoro wa thĩna ũrĩa mũnene, hĩndĩ ĩyo ya ruo rũnene nĩ ‘makaagĩa na kĩeha.’ *
15. Thawani ĩgekwo atĩa, na ũndũ ũcio ũgeekĩka rĩ?
15 Ũndũ wa kana nĩ gũikio icua-inĩ rĩa mwaki. Itĩa cia thawani igekwo atĩa? Araika ‘magaacikia icua-inĩ rĩa mwaki.’ (Mat. 13:42) Ũguo nĩ kuuga makaaninwo biũ. Kwoguo, arũmĩrĩri acio a ndini cia maheeni makaaninwo hĩndĩ ya Hari–Magedoni, gĩcunjĩ kĩa mũico gĩa thĩna ũrĩa mũnene.—Mal. 4:1.
16, 17. (a) Nĩ ũndũ ũrĩkũ wa mũico ũgeekĩka ũgwetetwo nĩ Jesu ngerekano-inĩ yake? (b) Nĩ kĩĩ kĩratũma twĩtĩkie atĩ kũhinga kwa ũndũ ũcio nĩ kwa hĩndĩ ĩroka?
16 Ũndũ wa gatano nĩ kwara o ta riũa. Jesu agĩtiriha ũrathi wake oigire atĩ, ‘hĩndĩ ĩyo arĩa athingu makaara o ta riũa wathani-inĩ wa Ithe wao.’ (Mat. 13:43) Ũndũ ũcio ũgeekĩka hĩndĩ ĩrĩkũ na ũgeekĩka kũ? Ũrathi ũcio ũkaahinga hĩndĩ ĩroka. Jesu aaragia ũhoro wa ũndũ ũgeekĩka kũrĩa igũrũ hĩndĩ ĩroka no ti ũndũ ũrekĩka gũkũ thĩ mahinda-inĩ maya. * Rekei twarĩrĩrie maũndũ merĩ marĩa maratũma twĩtĩkie ũguo.
17 Wa mbere-rĩ, ũndũ ũcio ũgeekĩka rĩ? Jesu oigire atĩ, ‘hĩndĩ ĩyo arĩa athingu makaara o ta riũa.’ Hatarĩ nganja ciugo ‘hĩndĩ ĩyo’ ikonainie na ũndũ ũrĩa Jesu aakoretwo agweta wĩgiĩ ‘gũikia itindiĩ kana thawani icua-inĩ rĩa mwaki.’ Ũndũ ũcio ũgeekĩka gĩcunjĩ-inĩ kĩa mũico gĩa thĩna ũrĩa mũnene. Nĩ ũndũ ũcio, ‘kwara ta riũa’ kwa Akristiano aitĩrĩrie maguta o nakuo gũgeekĩka hĩndĩ ĩroka. Wakerĩ-rĩ, ũndũ ũcio ũgeekĩka kũ? Jesu oigire atĩ arĩa athingu ‘makaara o ta riũa wathani-inĩ kana thĩinĩ wa ũthamaki.’ Ũguo nĩ kuuga atĩa? Akristiano othe aitĩrĩrie maguta ehokeku arĩa magaakorũo gũkũ thĩ thutha wa gĩcunjĩ kĩa mbere gĩa thĩna ũrĩa mũnene kũhĩtũka nĩ magaakorũo meekĩrĩtwo rũũri rwa mũthia. Macoke mambate igũrũ o ta ũrĩa Jesu aagwetire thĩinĩ wa ũrathi wake wĩgiĩ thĩna ũrĩa mũnene. (Mat. 24:31) Kũu nĩkuo makaara o ta riũa ‘thĩinĩ wa wathani kana ũthamaki wa Ithe wao.’ Kahinda kanini thutha wa mbaara ya Hari–Magedoni, nĩ makaanyitanĩra marĩ na gĩkeno ‘kĩhikanio-inĩ gĩa Gatũrũme’ marĩ mũhiki wa Jesu.
TŨRAGUNĨKA ATĨA?
18, 19. Tũragunĩka atĩa kuumana na ũtaũku wĩgiĩ ngerekano ya Jesu ya ngano na thawani?
18 Tũragunĩka atĩa kuumana na maũndũ marĩa tweruta megiĩ ngerekano ĩno? Wĩcirie ũhoro wa moguni matatũ. Wa mbere, nĩ yarikĩria ũtaũku witũ. Nĩ yonania kĩrĩa gĩtũmĩte Jehova arekererie waganu. Nĩ ‘akirĩrĩirie andũ arĩa matariĩ ta nyũngũ kana indo cia kũrakarĩrũo’ nĩguo athagathage ‘nyũngũ kana indo iria njiguĩre tha,’ nĩo arĩa a mũhaano wa ngano. * (Rom. 9:22-24) Wa kerĩ, nĩ yatũmĩrĩria mũno. O ũrĩa mũico ũrakuhĩrĩria, noguo thũ citũ igũtũkĩrĩra mũno, ‘no itigũtũtoria.’ (Thoma Jeremia 1:19.) O ta ũrĩa Jehova akoretwo akĩgitĩra arĩa a mũhaano wa ngano, noguo kũgerera kũrĩ Jesu na araika egũkorũo hamwe na ithuĩ ‘mĩthenya yothe’ ĩrĩa ĩroka.—Mat. 28:20.
19 Ũguni wa gatatũ nĩ atĩ, ngerekano ĩyo nĩ yatũteithia gũkũũrana arĩa a mũhaano wa ngano. Nĩkĩ ũndũ ũcio nĩ wa bata mũno? Kũmenya Akristiano a mũhaano wa ngano nĩ arĩkũ nĩ gũgũtũteithia kuona macokio ma kĩũria kĩoririo nĩ Jesu thĩinĩ wa ũrathi wake wĩgiĩ matukũ ma mũico. Oririe ũũ: “Ngombo ĩrĩa ĩĩhokekete na njũgĩ nĩ ĩrĩkũ?” (Mat. 24:45) Icunjĩ igĩrĩ iria irũmĩrĩire nĩ cigũtũteithia kũgĩa na macokio mega ma kĩũria kĩu.
ŨHORO MŨICO-INĨ WA GĨCUNJĨ: (Ũthomwo ta ũrĩa kohoro ka magũrũ-inĩ gathomagwo.)
^ kib. 2 Kĩbungo gĩa 2: [1] Nĩguo wĩririkanie maũndũ mangĩ megiĩ ngerekano ĩno, ũrekĩrũo ngoro ũthome gĩcunjĩ kĩrĩ na kĩongo “Waadilifu Watang’aa kwa Uangavu Kama Jua” thĩinĩ wa ngathĩti ya Mnara wa Mlinzi ya Machi 15, 2010.
^ kib. 3 Kĩbungo gĩa 3: [2] Tondũ atũmwo a Jesu nĩ maakuĩte, na Akristiano aitĩrĩrie maguta arĩa maatigarĩte thĩinĩ wa thĩ maarũgamĩrĩirũo nĩ ngano no ti ngombo-rĩ, ngombo icio irũgamĩrĩire araika. Ngerekano ĩyo nĩ ĩcokete ĩkonania atĩ acokereria a thawani nĩ araika.—Mat. 13:39.
^ kib. 6 Kĩbungo gĩa 6: [3] Ũyũ nĩ ũtaũku mwerũ. Hau mbere tũreciragia atĩ Jesu aathuthuririe hekarũ ya kĩĩroho mwaka wa 1918.
^ kib. 7 Kĩbungo kĩa 7: [4] Kuuma 1910 nginya 1914 Arutwo a Bibilia maaheanire mabuku hakuhĩ 4,000,000 na makĩria ma trakti hamwe na tũbuku 200,000,000.
^ kib. 14 Kĩbungo gĩa 14: [5] Ũyũ nĩ ũtaũku mwerũ wĩgiĩ Mathayo 13:42. Mbere ĩyo mabuku maitũ marataragĩria atĩ mĩaka mĩingĩ Akristiano a maheeni makoretwo ‘makĩrĩra na kũhagarania magego,’ magĩcakayaga atĩ tondũ “ciana iria cia ũthamaki” nĩ imoimbũranagia atĩ nĩo “ciana cia ũrĩa mũũru.” (Mat. 13:38) O na kũrĩ ũguo, Bibilia ĩkĩaria ũhoro wa kũhagarania magego ĩkoragwo ĩkĩaria ũhoro wa kũniinwo.—Thab. 112:10.
^ kib. 16 Kĩbungo gĩa 16: [6] Danieli 12:3 yugaga atĩ ‘arĩa ogĩ [Akristiano aitĩrĩrie maguta] nĩ magacangarara ta ũtheri wa matu-inĩ.’ Rĩrĩa rĩothe marĩ gũkũ thĩ mekaga ũguo na njĩra ya kũhunjia. O na kũrĩ ũguo, Mathayo 13:43 yaragia ũhoro wa rĩrĩa magacangarara mũno Ũthamaki-inĩ wa igũrũ. Hau kabere tũreciragia atĩ maandĩko macio merĩ maragia ũhoro wa kũhunjia.
^ kib. 18 Kĩbungo gĩa 18: [7] Rora ibuku rĩa Mkaribie Yehova karatathi ka 288-289.
[Ciũria cia wĩruti]
1. (a) Taarĩria na njĩra nguhĩ ngerekano ya ngano na thawani. (b) Jesu oigire yonanagia ũndũ ũrĩkũ?
2. (a) Nĩ kĩĩ kĩonanagio nĩ maũndũ marĩa meekĩkire mũgũnda-inĩ wa mũrĩmi? (b) Nĩ gĩcunjĩ kĩrĩkũ kĩa ngerekano ĩyo tũkwarĩrĩria?
3. (a) Gwathire atĩa kĩambĩrĩria-inĩ gĩa karine ya kerĩ? (b) Kũringana na Mathayo 13:28, nĩ kĩũria kĩrĩkũ kĩoririo, na kĩoririo nũ? (Ningĩ rora ũhoro mũico-inĩ wa gĩcunjĩ.)
4. (a) Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũguũragio nĩ macokio ma Jesu? (b) Nĩ hĩndĩ ĩrĩkũ Akristiano a mũhaano wa ngano maambĩrĩirie kuoneka?
5. Ũrathi wa Malaki wahingire atĩa hĩndĩ ya karine ya mbere?
6. (a) Ũrathi wa Malaki wahingire na njĩra nene atĩa? (b) Nĩ ihinda-inĩ rĩrĩkũ Jesu aathuthuririe hekarũ ya kĩĩroho? (Ningĩ rora ũhoro mũico-inĩ wa gĩcunjĩ.)
7. Nĩ ũndũ ũrĩkũ Jesu aakorire mwaka 1914, rĩrĩa aambĩrĩirie gũthuthuria?
8. Nĩ maũndũ marĩkũ meekĩkire thutha wa mwaka wa 1914?
9, 10. (a) Nĩ maũndũ marĩkũ tũkwarĩrĩria megiĩ ihinda rĩa magetha? (b) Nĩ ũndũ ũrĩkũ wambire gwĩkĩka ihinda rĩa magetha rĩambĩrĩria?
11. Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũkoretwo ũgĩtũma Akristiano a ma makũrĩkane?
12. Arĩa a mũhaano wa ngano maambĩrĩirie gũcokanĩrĩrio rĩ?
13. Kũguũrĩrio 18:7 yonanagia atĩa mwerekera wa mahinda maya wa mũmaraya kana Babuloni ũrĩa Mũnene, na ndini iria ciĩĩtaga cia Gĩkristiano?
14. (a) Nĩrĩ na nĩkĩ gĩgatũma Akristiano a maheeni ‘mahagaranie magego’? (b) Ũtaũku witũ mwerũ wĩgiĩ Mathayo 13:42 ũratwarana atĩa na ũndũ ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa Thaburi 112:10? (Rora ũhoro mũico-inĩ wa gĩcunjĩ.)
15. Thawani ĩgekwo atĩa, na ũndũ ũcio ũgeekĩka rĩ?
16, 17. (a) Nĩ ũndũ ũrĩkũ wa mũico ũgeekĩka ũgwetetwo nĩ Jesu ngerekano-inĩ yake? (b) Nĩ kĩĩ kĩratũma twĩtĩkie atĩ kũhinga kwa ũndũ ũcio nĩ kwa hĩndĩ ĩroka?
18, 19. Tũragunĩka atĩa kuumana na ũtaũku wĩgiĩ ngerekano ya Jesu ya ngano na thawani?
[Mbica karatathi ka 9]
[Mbica karatathi ka 10, 11]
NGANO NA THAWANI
MWAKA WA 33 MAHANDA KWAMBĨRĨRIA
MŨHAANDI: Jesu
MBEŨ IRIA NJEGA KŨHANDWO: Gũitĩrĩrio roho mũtheru
MŨGŨNDA: Andũ thĩinĩ wa thĩ
‘Mũndũ wahandire mbeũ njega mũgũnda-inĩ wake’ (Mat. 13:24)
THŨ: Mũcukani
ANDŨ MARĨ TORO: Gĩkuũ kĩa atũmwo
‘Andũ marĩ toro, thũ ĩgĩũka ĩkĩhanda itindiĩ kana thawani’ (Mat. 13:25)
NGANO: Akristiano aitĩrĩrie maguta
THAWANI: Akristiano a maheeni
‘Cierĩ igakũranĩra hamwe nginya hĩndĩ ya magetha’ (Mat. 13:30)
1914 MAGETHA KWAMBĨRĨRIA
NGOMBO/ AGETHI: Araika
Akristiano a mũhaano wa thawani kwamũranio na Akristiano aitĩrĩrie maguta “ciana iria cia ũthamaki”
Thawani gũcokanĩrĩrio na kuohwo itĩa (Mat. 13:30)
(Rora kĩbungo gĩa 10, 11)
1919 GŨCOKANĨRĨRIA IKŨMBĨ-INĨ: Gũcokanĩrĩrio kwa Akristiano aitĩrĩrie maguta thĩinĩ wa kĩũngano
IHINDA RĨA MAGETHA
‘Gũcokanĩrĩria ngano ikũmbĩ-inĩ’ (Mat. 13:30)
(Rora kĩbungo gĩa 12)
HARI–MAGEDONI
Hĩndĩ ya Hari–Magedoni thawani ĩgaikio mwaki-inĩ
KWARA TA RIŨA
Kahinda kanini mbere ya Hari–Magedoni, Akristiano aitĩrĩrie maguta arĩa magaakorũo matigarĩte gũkũ thĩ nĩ magathiĩ igũrũ
Arĩa athingu makaara ta riũa thĩinĩ wa Ũthamaki (Mat. 13:43) (Rora kĩbungo gĩa 16, 17)
Thawani ĩgaaikio icua-inĩ rĩa mwaki (Mat. 13:42) (Rora kĩbungo gĩa 15)
[Mbica]
[Mbica]
[Mbica]
[Mbica]
[Mbica]
[Mbica]
[Mbica]
[Mbica]
[Mbica]
[Mbica]
[Mbica karatathi ka 13]
Ica ikuhĩ ũrata wa atongoria a gĩũteti na ndini iria ciĩĩtaga cia Gĩkristiano nĩ ũgũkinya mũico
(Rora kĩbungo gĩa 13)


text:
RŨGANO RWA 81
Kwĩhoka Ũteithio wa Ngai
ANDŨ ta 50,000 nĩo maahotire rũgendo rũu rũnene kuuma Babuloni nginya Jerusalemu. No rĩrĩa maakinyire-rĩ, maakorire Jerusalemu ĩrĩ maganjo. Gũtirĩ mũndũ watũũraga kuo. Aisiraeli maarĩ mambĩrĩrie mwako mwerũ rĩngĩ.
Kĩndũ kĩa mbere kĩrĩa maambire gwaka nĩ kĩgongona. Haha nĩho handũ harĩa mangĩrutĩra Jehova magongona ma nyamũ, kana iheo. Thutha wa mĩeri mĩnyinyi yahĩtũka-rĩ, Aisiraeli makĩambĩrĩria gwaka hekarũ. No ĩndĩ thũ iria ciamarigicĩirie itiendaga Aisiraeli mamĩake. Kwoguo makĩgeria kũmetigĩrithia matigake. Mũthia-inĩ, thũ icio ikĩhũthĩra mũthamaki wa Perisia athondeke watho mwerũ wa kũrũgamia mwako.
Rĩu nĩ mĩaka 17 mĩhĩtũku kuuma Aisiraeli moima Babuloni. Jehova aatũmire anabii ake Hagai na Zekaria mere andũ maambĩrĩrie mwako rĩngĩ. Andũ makĩĩhoka ũteithio wa Ngai, na magĩathĩkĩra anabii. Makĩambĩrĩria mwako rĩngĩ, o na gũtuĩka watho woigaga gũtigakwo.
Rĩu mũnene ũmwe wetagwo Tatenai, wa Perisia agĩũka na akĩũria Aisiraeli maarĩ na kĩhooto kĩrĩkũ gĩa gwaka hekarũ. Aisiraeli magĩkĩmwĩra atĩrĩ, rĩrĩa maarĩ Babuloni, Mũthamaki Kurusu aamerire: ‘Ambatai, mũthiĩ Jerusalemu mũgaakĩre Jehova Ngai wanyu hekarũ.’
Nake Tatenai agĩtũma marũa Babuloni makũũria atĩ kana Kurusu, ũrĩa rĩu waarĩ mũkuũ, kana nĩoigĩte ũguo. O narua mũthamaki mwerũ wa Perisia agĩtũma macokio. Monanirie kũna atĩ Kurusu nĩoigĩte ũguo. Na nĩũndũ ũcio mũthamaki akĩandĩka ũũ: ‘Rekei Aisiraeli maakĩre Ngai wao hekarũ. Na ndamwatha mũmateithie.’ Thutha wa ta mĩaka ĩna hekarũ ĩkĩrĩka, nao Aisiraeli magĩkena mũno.
Mĩaka gakundi ĩkĩhĩtũka. Rĩu nĩ ta mĩaka 48 kuuma hekarũ yarĩka. Andũ thĩinĩ wa Jerusalemu nĩathĩni, na itũũra o hamwe na hekarũ ya Ngai itironeka irĩ thaka. Arĩ o kũu Babuloni-rĩ, Mũisiraeli ti Ezara akĩmenya atĩ harĩ bata wa gũcokereria hekarũ ya Ngai. Wahota kũmenya ũrĩa eekire?
Ezara agĩthiĩ kuona Aritashashita, mũthamaki wa Perisia, nake mũthamaki ũcio mwega akĩhe Ezara iheo nyingĩ mũno atware Jerusalemu. Nake Ezara akĩũria Aisiraeli arĩa maarĩ kũu Babuloni mamũteithĩrĩrie gũtwara iheo icio Jerusalemu. Ta andũ 6,000 makiuga nĩmegũthiĩ nake. Maarĩ na betha nyingĩ mũno na thahabu o na iheo ingĩ cia goro mũno cia gũkuua.
Rĩu Ezara aarĩ na kĩeha, tondũ kwarĩ na imaramari njĩra-inĩ. Imũndũ icio nĩingĩamatunyire betha na thahabu, o na imorage. Kwoguo Ezara agĩcokanĩrĩria andũ hamwe, ta ũrĩa ũrona mbica-inĩ. Rĩu makĩhoya Jehova nĩguo amagitĩre rũgendo-inĩ rũu rũraya rũa gũcoka Jerusalemu.
Jehova nĩamagitĩire. Na thutha wa rũgendo rwa mĩeri ĩna, magĩkinya thayũ Jerusalemu. Na githĩ ũndũ ũyũ ndũgũgĩtuonia atĩ Jehova no ahote kũgitĩra arĩa mamũcũthagĩrĩria amateithie?
Ezara gĩcunjĩ gĩa 2 nginyagia 8.


text:
Toyota
Toyota
Kambuni ya Jabaani ithondekaga ngari cia Toyota.
Toyota Production System(TPS)
Kambuni ĩno ĩtumagira mutabarire witagwo TPS guthondeka ngari. TPS itumarigira ũthugundi ya Kaizen. TPS itumaragira ciumo 14 iria ingĩtumirwo ni kambuni ingĩ iria ikwenda guthia na mbere[1] ta toyota.
Toyota ni itumagira ciumo imwe cia TRIZ [2]
Toyota ya thondekire ũgĩ wayo na gutumira ũgv wa kĩ Jabaani na ũngĩ wa kuma mabururi mangĩ. Gĩtũmi kĩmwe nĩ atĩ gutirĩ kambuni ĩngĩ igania na ũgĩ uria ĩnagwo kana ũrio bururi ũmwe.
Kũgwete
1. Liker J. The Toyota way 2004
2. Toyotrized TRIZ


text:
KŨHOYANWO ŨHORO | ANTONIO DELLA GATTA
Kĩrĩa gĩatũmire Batĩrĩ Oime Ndini Ĩrĩa Aarĩ
THUTHA wa gũthomera Roma kwa ihinda rĩa mĩaka kenda, Antonio Della Gatta nĩ aatuirũo batĩrĩ mwaka-inĩ wa 1969. Thutha-inĩ, nĩ aatungatire arĩ mũrũgamĩrĩri wa cukuru ya gũthomera maũndũ ma ndini ĩrĩa ĩrĩ hakuhĩ na Naples, bũrũri-inĩ wa Italy. Thutha wa gũthoma mũno na gwĩcũrania arĩ kũu, nĩ aarĩkirie kũmenya atĩ wĩtĩkio wa ndini ya Gatoreki ndwĩhocetie harĩ Bibilia. Nĩ aaheanire rũgano rwake kũrĩ Arahũkai!
No ũtwĩre ũhoro wĩgiĩ ũnyinyi waku?
Ndaciarirũo mwaka wa 1943 bũrũri-inĩ wa Italy. Twĩ hamwe na aarĩ na ariũ a maitũ twarereirũo gĩcagi-inĩ kĩmwe kĩnini kũrĩa baba aarutaga wĩra wa ũrĩmi na wa gwaka indo cia mbaũ. Aciari aitũ maatũrereire kanitha wa Gatoreki.
Nĩ kĩĩ gĩatũmire wende gũtuĩka batĩrĩ?
Ndĩ kamwana-rĩ, nĩ ndendete gũthikĩrĩria mabatĩrĩ kanitha-inĩ. Nĩ ndaagucagĩrĩrio nĩ ũrĩa maaragia o hamwe na ũrĩa maarutaga magongona. Kwoguo ngĩtua itua rĩa gũtuĩka batĩrĩ. Ndĩ na mĩaka 13, mami nĩ aandwarire cukuru ya gũkomwo ĩrĩa yaharagĩria tũmwana nĩ ũndũ wa mathomo ma thutha-inĩ ma ũbatĩrĩ.
Hihi nĩ mwathuthuragia Bibilia mũgĩthoma mathomo macio?
Ti ũguo mũno. Rĩrĩa ndaarĩ na mĩaka 15, ũmwe wa arutani akwa nĩ aaheire kobĩ ya mabuku ma Injiri
Tondũ nĩ watuĩkire mũrũgamĩrĩri wa cukuru ya maũndũ ma ndini-rĩ, hihi nĩ warutanaga?
Wĩra wakwa warĩ o wa kũrũgamĩrĩra. No nĩ ndakoragwo na irathi cia kũrutana ũhoro wĩgiĩ matua ma Second Vatican Council.
Nĩ kĩĩ gĩatũmire wambĩrĩrie gwĩkĩrĩra kanitha ũcio nganja?
He maũndũ matatũ maangiaga. Kanitha ũcio nĩ weingĩrĩtie ũteti-inĩ. Mĩtugo mĩũru harĩ atongoria a kanitha ũcio na arũmĩrĩri nĩ yarekagĩrĩrio. Na morutani mamwe ma ndini ya Gatoreki mationekaga marĩ ma ma. Kwa ngerekano, kũngĩhoteka atĩa Ngai ũrĩ wendo aherithie andũ tene na tene thutha wa gũkua? Ningĩ-rĩ, hihi nĩ ma atĩ Ngai endaga tũcokacokagĩre mahoya maita maingĩ tũkĩhũthĩra rũthariũ? *
Wekire atĩa?
Ngĩitaga maithori, nĩ ndahoire Ngai ahe ũtongoria. Ngĩcoka ngĩgũra Bibilia ya Gatoreki ĩtagwo Jerusalem Bible, ĩrĩa yakoretwo yacabwo na rũthiomi rwa Gĩitaliani, na ngĩambĩrĩria kũmĩthoma. Thutha ũcio, mũthenya ũmwe kũrĩ Kiumia rũcinĩ, rĩrĩa ndacokagia nguo iria ndehumbaga ngĩruta Mitha-rĩ, andũ erĩ magĩũka kũu cukuru-inĩ. Makĩnjĩra atĩ o nĩ Aira a Jehova. Tũgĩteereta makĩria ma ithaa igima ũhoro wĩgiĩ Bibilia na ũrĩa yugĩte igũrũ rĩgiĩ ũrĩa tũngĩmenya ndini ya ma.
Nĩ kĩĩ gĩagũkenirie harĩ ageni acio?
Nĩ ndaagucĩrĩirio nĩ ũrĩa maaragia matarĩ na nganja na ũrĩa maagwetaga maandĩko kuuma Bibilia-inĩ ĩyo ya Gatoreki na njĩra hũthũ. Thutha-inĩ, Mũira ũngĩ wa Jehova wetagwo Mario nĩ aambĩrĩirie kũnjeeragĩra. Aarĩ mũkirĩrĩria na mwĩhokeku, tondũ o kĩroko mũthenya wa Njuuma, o na kũngĩaurire kana kware, aakoragwo mũrango-inĩ thaa ithatũ.
Mabatĩrĩ acio angĩ monaga ũndũ ũcio atĩa?
Nĩ ndaamanyitaga ũgeni ndeereti-inĩ iitũ, no gũtirĩ o na ũmwe wao woire wĩruti wa Bibilia na ũritũ. O na kũrĩ ũguo, niĩ nĩ ndaũkenagĩra. Ndeerutaga maũndũ mega mũno, ta, kĩrĩa gĩtũmaga Ngai etĩkĩrie maũndũ moru na mĩnyamaro
Hihi anene aku nĩ maageririe gũkũigwithia ũtige kwĩruta Bibilia?
Mwaka wa 1975, nĩ ndaathire Roma maita maigana ũna kũmataarĩria mawoni makwa. Anene akwa nĩ maageririe kũnjigwithia ngarũrĩre mawoni makwa, no gũtirĩ o na ũmwe wahũthagĩra Bibilia. Marigĩrĩrio-inĩ, kũrĩ Janũarĩ 9 mwaka wa 1976, nĩ ndaandĩkĩire Roma marũa ma kũmamenyithia atĩ rĩu niĩ ndirĩ wa Gatoreki rĩngĩ. Thikũ igĩrĩ thutha ũcio, nĩ ndoimire cukuru ĩyo, ngĩhaica mũgithi nĩguo thiĩ gĩthomo kĩa Aira a Jehova rita rĩa mbere, kĩrĩa ndaacokire gũkora atĩ kĩarĩ kĩgomano. Maũndũ mothe maarĩ ngũrani biũ na ũrĩa ndaamenyerete! O mũndũ aarĩ na Bibilia na aatwaranaga hamwe na o mwaria akĩarĩrĩria maũndũ mwanya mwanya.
Na andũ a famĩlĩ yanyu mooigaga atĩa mona ũkĩĩruta Bibilia?
Aingĩ ao nĩ maanjũkĩrĩire mũno. Ĩndĩ nĩ ndaamenyire atĩ mũrũ wa maitũ ũmwe waikaraga Lombardy, gĩcigo kĩrĩ rũgongo rwa Italy, nĩ eerutaga Bibilia na Aira a Jehova. Ngĩthiĩ kũmũceerera, na Aira a Jehova a kũu makĩndeithia gwetha wĩra na handũ ha gũikara. O mwaka-inĩ ũcio, nĩ ndaabatithirio ngĩtuĩka Mũira wa Jehova.
Rĩu nĩ njiguaga nguhĩrĩirie Ngai
Hihi nĩ wĩriraga nĩ ũndũ wa ikinya rĩu woire?
Ndiĩriraga o na hanini! Rĩu nĩ njiguaga nguhĩrĩirie Ngai, tondũ maũndũ marĩa njũĩ mamwĩgiĩ mehocetie harĩ Bibilia, no ti ũũgĩ wa andũ kana ũndũire wa kanitha. Na no hote kũruta andũ angĩ ndĩ na ũũma wa ũhoro ũcio kuuma ngoro.
^ kĩb. 13 Bibilia nĩ ĩheanaga macokio mega harĩ ciũria ici na ingĩ nyingĩ. Rora rungu rwa MORUTANI MA BIBILIA > MACOKIO MA CIŨRIA CIA BIBILIA.


text:
Ithomo rĩa 12
Ũngĩkuhĩrĩria Ngai Atĩa?
1. Hihi Ngai athikagĩrĩria mahoya mothe?
Jehova eraga andũ a ndũrĩrĩ ciothe mamũkuhagĩrĩrie na njĩra ya mahoya. (Thaburi 65:2) No ningĩ ti mahoya mothe athikagĩrĩria kana akametĩkĩra. Kwa ngerekano-rĩ, no aage kũigua mahoya ma mũthuri wĩkaga mũtumia wake maũndũ moru. (1 Petero 3:7) Ningĩ, rĩrĩa Aisiraeli maakĩrĩrĩirie gwĩka maũndũ moru, Ngai nĩ aaregire kũigua mahoya mao. Ma nĩ atĩ, kwaranĩria na Jehova mahoya-inĩ nĩ gĩtĩo kĩnene. O na kũrĩ ũguo, Ngai no aigue nginya mahoya ma andũ mekĩte mehia maritũ mangĩĩrira.
2. Twagĩrĩirũo kũhoya atĩa?
Mahoya nĩ gĩcunjĩ kĩa ũthathaiya witũ, kwoguo twagĩrĩirũo kũhoya Mũũmbi witũ wiki, Jehova. (Mathayo 4:10; 6:9) Ningĩ, tondũ tũtirĩ akinyanĩru-rĩ, twagĩrĩirũo kũhoya thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesu tondũ nĩ aatũkuĩrĩire nĩ ũndũ wa mehia maitũ. (Johana 14:6) Jehova ndendaga tũcokagĩre mahoya tũigĩte meciria-inĩ maitũ kana mandĩkĩtwo handũ. Endaga tũmũhoyage kuuma ngoro.
Mũũmbi witũ o na nĩ aiguaga hĩndĩ ĩrĩa tũkũmũhoya na ngoro. (1 Samueli 1:12, 13) Atwĩraga tũmũhoyage hingo ciothe, ta rũcinĩ na hwaĩ-inĩ, hĩndĩ ĩrĩa tũrarĩa, na hĩndĩ ĩrĩa tũrĩ na mathĩna.
3. Akristiano macemanagia hamwe nĩkĩ?
Gũkuhĩrĩria Ngai ti ũndũ mũhũthũ tondũ tũtũũranagia na andũ matetĩkĩtie Ngai, na manyũrũragia kĩĩranĩro gĩake gĩa gũkaarehe thayũ thĩinĩ wa thĩ. (2 Timotheo 3:1, 4; 2 Petero 3:3, 13) Kwoguo nĩ tũkũbatara kũgwatanagĩra na aarĩ na ariũ a Ithe witũ nĩguo twĩkĩranage ngoro.
Kũnyitanĩra na andũ arĩa mendete Ngai nĩ gũtũteithagia kũmũkuhĩrĩria. Mĩcemanio ya Aira a Jehova ĩtũheaga mĩeke ya kũgunĩka kuumana na wĩtĩkio wa arĩa angĩ.
4. Ũngĩkuhĩrĩria Ngai atĩa?
No ũkuhĩrĩrie Jehova na njĩra ya gwĩcũũrania maũndũ marĩa wĩrutĩte kuumana na Kiugo gĩake. Wĩcũũranie ũhoro wa mawĩko make, ũtaaro wake, na ciĩranĩro ciake. Gwĩcũũrania na njĩra ya mahoya nĩ gũtũmaga tũgĩe na ngatho ciumĩte ngoro nĩ ũndũ wa wendo na ũũgĩ wa Ngai.
Ũngĩkuhĩrĩria Ngai angĩkorũo tu nĩ ũkũmwĩhoka, na ũkorũo na wĩtĩkio harĩ we. Ĩndĩ wĩtĩkio nĩ ta kĩndũ kĩrĩ muoyo kĩrĩa kĩbataraga kũheo irio. No mũhaka ũthiĩ na mbere na gwaka wĩtĩkio waku na njĩra ya gwĩcũũrania maũndũ marĩa ũreruta.
5. Ũngĩgunĩka atĩa nĩ ũndũ wa gũkuhĩrĩria Ngai?
Jehova nĩ arũmbũyagia arĩa mamwendete. No amagitĩre na ũndũ o wothe ũrĩa ũngĩthũkia wĩtĩkio wao na kĩĩrĩgĩrĩro kĩao kĩa muoyo wa tene na tene. (Thaburi 91:1, 2, 7-10) Nĩ atwĩraga maũndũ marĩa mangĩthũkia ũgima witũ na gĩkeno giitũ. Jehova nĩ atuonagia njĩra ĩrĩa njega biũ ya ũtũũro.


text:
RŨGANO RWA 24
Jusufu Kũgeria Ariũ A Ithe
JUSUFU eendaga kũmenya kana, ariũ acio akũrũ 10 a ithe, maatũire marĩ o oru na kwaga ũmũndũ. Kwoguo akiuga: ‘Mũrĩ athigani. Mũũkĩte gũthigana bũrũri witũ.’
Makiuga, ‘Aca, ithuĩ tũtirĩ athigani. Tũrĩ andũ ehokeku. Ithuĩ othe tũrĩ ariũ a ithe ũmwe. Twarĩ 12. No ũmwe ndarĩ ho, na ũrĩa mũnyinyi arĩ mũciĩ na baba.’
Jusufu agĩĩtua ndarametĩkia. Mũrũ wa ithe ũrĩa wetagwo Simeoni akĩigwo korokoro-inĩ, na akĩrekereria arĩa angĩ makuue irio mainũke. Ĩndĩ akĩmera atĩrĩ: ‘Mũgĩcoka-rĩ, no mũhaka mũrehe mũriũ wa ithe wanyu ũrĩa mũnyinyi.’
Rĩrĩa maacokire mũciĩ kwao Kanaani-rĩ, ariũ acio makĩĩra ithe wao Jakubu maũndũ mothe marĩa mekĩkĩte. Jakubu akĩnyitwo nĩ kĩeha mũno. Akiuga mbu: ‘Jusufu ndarĩ ho, na rĩu Simeoni ndarĩ ho. Ndingĩmwĩtĩkĩria mũtware kĩhinga-nda gĩakwa Benjamini.’ Hĩndĩ ĩrĩa irio ciao ciambĩrĩirie gũthira-rĩ, Jakubu akĩmetĩkĩria matware Benjamini Misiri nĩ getha manengerũo irio ingĩ.
Rĩu-rĩ, Jusufu akĩona ariũ a ithe wao magĩũka. Nĩ aakenire mũno nĩkuona mũrũ wa nyina ũrĩa mũnyinyi Benjamini. Gũtirĩ o na ũmwe wao wamenyaga atĩ mũndũ ũyũ wa bata ũũ nĩ Jusufu. Rĩu Jusufu agĩgĩka kaũndũ ga kũgeria ariũ acio 10 a ithe wao.
Agĩgĩatha ndungata ciake ciyũrie makũnia mao mothe na irio. No atakũreka mamenye-rĩ, akiuga gĩkombe gĩake kĩa betha gĩĩkĩrũo thĩinĩ wa ikũnia rĩa Benjamini. Thutha wao kuuma kũu na matathiĩte handũ haraya-rĩ, Jusufu agĩgĩtũma ndungata ciake imaume thutha. Maakinyĩrũo-rĩ, ndungata ikĩĩmera atĩrĩ: ‘Nĩ kĩĩ gĩatũma mũiye gĩkombe kĩa betha kĩa mwathi witũ?’
Ariũ acio othe makiuga: ‘Tũtiyĩĩte gĩkombe gĩake. Mũngĩona gĩkombe kĩu na mũndũ ũmwe witũ-rĩ, reke mũndũ ũcio oragwo.’
Ndungata icio igĩgĩcaria makũniainĩ, gĩkombe gĩkĩoneka thĩinĩ wa ikũnia rĩa Benjamini, o ta ũrĩa ũrona haha mbica-inĩ. Ndungata igĩkiuga ũũ: ‘Inyuĩ wĩinũkĩrei, Benjamini no mũhaka tũthiĩ nake.’ Rĩu-rĩ, ariũ aya 10 megwĩka atĩa?
Othe magĩgĩcoka na Benjamini mũciĩ kwa Jusufu. Jusufu akĩĩra ariũ a ithe wao atĩrĩ: ‘Inyuothe inũkai kwanyu, ĩndĩ Benjamini no mũhaka atigwo gũkũ arĩ ta ngombo yakwa.’
Rĩu Juda akĩaria akiuga: ‘Ingĩinũka mũciĩ itarĩ na mwanake ũyũ-rĩ, baba no akue nĩũndũ nĩ amwendete mũno makĩria. Tondũ ũcio-rĩ, ndagũthaitha ũreke njikare gũkũ ta ngombo yaku, no ũreke mwanake ũyũ ainũke mũciĩ.’
Jusufu agĩkĩona ariũ a ithe nĩ magarũrũkĩte. Rĩu ti oru kana kwaga ũmũndũ. Tareke rĩu tuone ũrĩa Jusufu egwĩka.
Kĩambĩrĩria 42:


text:
ARAHŨKAI! ĨPURO 2015
Hihi nĩ Kũrĩ Ngai? Kũmenya Ũguo Kũngĩkũhutia Atĩa?
Macokio ma kĩũria kĩu no magũkenie mũno.
Hihi nĩ Kũrĩ Ngai? Kũmenya Ũguo Kũngĩkũhutia Atĩa?
Kũũria kana nĩ kũrĩ Ngai kuonekaga ta arĩ ũndũ ũtagĩrĩire kana ũtangĩona macokio. No hihi nĩ harĩ bata wa gũthuthuria makĩria?
Maũndũ Megiĩ Afrika
Nĩ hakoragwo na ũndũ ũhanaine gatagatĩ ka mahaki mataribotagwo na kũũragwo kwa munyi.
Ũrĩa Ũngĩiguana na Aciari a Ũrĩa Mũhikanĩtie Nake
Maũndũ matatũ mangĩgũteithia kũgirĩrĩria aciari a ũrĩa mũhikanĩtie nake matuĩke nĩo kĩhumo gĩa thĩna thĩinĩ wa kĩhiko.
Rĩera Itheru na Ũtheri wa Riũa
—Hihi no Ciũrage Bacteria?
Ũthuthuria wa sayansi wa mahinda maya nĩ wonanagia atĩ ũndũ wonetwo mĩaka-inĩ ya 1800 nĩ wa ma.
Gũũtha Kamarĩ
Hihi no njĩra o ya gwĩkenia tu?
Kĩrĩa gĩatũmire Batĩrĩ Oime Ndini Ĩrĩa Aarĩ
Thoma wone makinya marĩa Antonio Della Gatta oire nĩguo agĩe na ũrata wa hakuhĩ hamwe na Ngai.
Ithagu Rĩyunaga na Igũrũ Mũthia-inĩ Rĩrĩa Nyoni ciĩ Rĩera-inĩ
Magĩkobia ũrĩa ithagu rĩu rĩhaana, mainjinia a gũthondeka ndege nĩ maahonokirie lita milioni 7,600 cia maguta ma ndege na mwaka ũmwe tu.
Ũhoro Makĩria Intaneti-inĩ
Ohanagĩra
Wagĩrĩirũo nĩ gwĩka atĩa mũndũ akũhĩtĩria?


text:
Rũgano rwa 91: Jesu Kũrutana e Kĩrĩma-inĩ
Tarora Jesu aikarĩte haha thĩ. Araruta andũ aya othe e kĩrĩma-inĩ kĩmwe thĩinĩ wa Galili. Acio maikaire hakuhĩ nake nĩ arutwo ake. Athurĩte 12 matuĩke atũmwo ake. Atũmwo maarĩ arutwo a mwanya a Jesu. Nĩ ũũĩ marĩĩtwa mao.
Harĩ na Simoni Petero na mũrũ wa nyina Andarea. Na ningĩ Jakubu na Johana arĩa maarĩ ariũ a nyina. Mũtũmwo ũngĩ o nake eetagwo Jakubu, na ningĩ o ũngĩ agetwo Simoni. Atũmwo erĩ meetagwo Judasi. Ũmwe wao aarĩ Judasi Mũisikariota, na Judasi ũrĩa ũngĩ nĩ oĩkaine na rĩĩtwa rĩngĩ ta Thadayo. Ningĩ nĩ haarĩ na Filipu na Nathanieli (na nowe wetagwo Baritholomayo), na Mathayo na Toma.
Aarĩkia kuuma Samaria-rĩ, Jesu akĩambĩrĩria kũhunjia ihinda rĩa mbere akiuga: ‘Ũthamaki wa igũrũ nĩ ũkuhĩhĩirie.’ Wee nĩ ũũĩ ũthamaki ũcio nĩ kĩĩ? Nĩ thirikari ya biũ ya Ngai. Jesu nĩwe mũthamaki wayo. Agaathanaga kuuma igũrũ na arehe thayũ thĩinĩ wa thĩ. Thĩ yothe ĩkagarũrwo na ĩtuĩke paradiso thaka mũno rungu rwa ũthamaki wa Ngai.
Haha Jesu araruta andũ ũhoro wa ũthamaki akameera, ‘Mwagĩrĩirũo nĩ kũhoya ũũ, Ithe witũ wĩ igũrũ, rĩĩtwa rĩaku nĩ rĩamũrũo. Ũthamaki waku ũũke. Ũrĩa wendete wee nĩwĩkagwo gũkũ thĩ o ta ũrĩa wĩkagwo kũu igũrũ.’ Andũ aingĩ meetaga ihoya rĩrĩ, ‘Ihoya rĩa Mwathani.’ Angĩ marĩĩtaga ‘Ithe Witũ.’ Wee no ũcokere ihoya rĩu rĩothe?
Jesu ningĩ nĩ araruta andũ ũrĩa maagĩrĩirũo nĩ gwĩka andũ arĩa angĩ akamera ũũ: ‘Ĩkagai andũ arĩa angĩ o ta ũrĩa mũngĩenda mamwĩkage.’ Wee nĩ ũkenaga rĩrĩa andũ arĩa angĩ magũtuga na njĩra njega? Kwoguo, Jesu aroiga atĩ, twagĩrĩirũo nĩ gũtuga andũ arĩa angĩ na njĩra njega. Na githĩ ndũgakorũo ũrĩ ũndũ mwega mũno thĩinĩ wa paradiso rĩrĩa andũ othe magekaga ũguo?
Mathayo gĩcunjĩ gĩa 5 nginyagia 7; 10:1-4.
Ciũria
- Mbica-inĩ ino-rĩ, Jesu ararutanĩra kũ, na nĩa maikarĩte hakuhĩ nake?
- Marĩĩtwa ma atũmwo acio 12 nĩ marĩkũ?
- Ũthamaki ũyũ Jesu aahunjagia nĩ ũrĩkũ?
- Jesu aarutire andũ mahoere kĩĩ?
- Jesu oigire andũ magĩrĩirũo nĩ gũtuga arĩa angĩ atĩa?
Ciũria ingĩ
- Thoma Mathayo 5:1-12.
Nĩ na njĩra irĩkũ tũngĩonania atĩ nĩ tũrahang’ĩra maũndũ ma kĩĩroho? (Mat. 5:3; Rom. 10:13-15; 1 Tim. 4:13, 15, 16)
- Thoma Mathayo 5:21-26.
Mathayo 5:23, 24 rĩtĩtĩrithagia atĩa atĩ ũkuruhanu witũ na andũ arĩa angĩ nĩ ũhutĩtie ũkuruhanu witũ na Jehova? (Mat. 6:14, 15; Thab. 133:1; Kol. 3:13; 1 Joh. 4:20)
- Thoma Mathayo 6:1-8.
Nĩ maũndũ marĩkũ mamwe ma gwĩtua athingu marĩa Akristiano maagĩrĩirũo nĩ kũregana namo? (Luk. 18:11, 12; 1 Kor. 4:6, 7; 2 Kor. 9:7)
- Thoma Mathayo 6:25-34.
Jesu aarutanire atĩa ũndũ wĩgiĩ bata wa kwĩhoka Jehova maũndũ-inĩ ma indo cia kĩmwĩrĩ? (Tham. 16:4; Thab. 37:25; Filip. 4:6)
- Thoma Mathayo 7:1-11.
Mũhaano wa Jesu ũrĩa wonekaga thĩinĩ wa Mathayo 7:5 ũtũrutaga atĩa? (Thim. 26:12; Rom. 2:1; 14:10; Jak. 4:11, 12)


text:
GĨCIGO GĨA 9
Thathaiyai Jehova Mũrĩ Famĩlĩ
‘Thathaiyai ũrĩa wombire Igũrũ na thĩ.’
O ta ũrĩa wonete thĩinĩ wa kabuku gaka, Bibilia ĩrĩ na motaaro maingĩ mangĩgũteithia wee, na famĩlĩ yaku. Jehova endaga ũkorũo na gĩkeno. Oigĩte atĩ ũngĩiga ũthathaiya wake mbere, ‘indo icio ingĩ ciothe nĩ ũrĩkĩragĩrĩrio.’ (Mathayo 6:33) Nĩ arenda mũno ũtuĩke mũrata wake. Hũthĩra mweke o wothe ũrĩa ũngĩoneka kũrĩmĩra ũrata waku hamwe na Ngai. Ũcio nĩguo ũndũ ũrĩa wa bata mũno mũndũ angĩkorũo naguo.
1 ĨKĨRA HINYA ŨRATA WAKU HAMWE NA JEHOVA
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA: “Nĩngũtuĩka Ithe wanyu, O na inyuĩ mũtuĩke ariũ akwa na aarĩ akwa, ũguo nĩguo Mwathani Mwene-hinya-wothe oiga.” (2 Akorintho 6:18) Ngai arenda ũtuĩke mũrata wake wa hakuhĩ. Njĩra ĩmwe ya gwĩka ũguo nĩ kũgerera mahoya. Jehova akwĩraga ‘ũhoyage ũtegũtigithĩria.’ (1 Athesalonike 5:17) Nĩ eriragĩria kũigua kĩrĩa kĩ ngoro-inĩ yaku na kĩrĩa kĩragũtanga meciria. (Afilipi 4:6) Mwahoya hamwe na famĩlĩ yaku, o nao nĩ marĩonaga wega ũrĩa wĩhokete Ngai.
Makĩria ma kwaranĩria na Ngai, nĩ ũrabatara kũmũthikĩrĩria. No ũthikĩrĩrie Ngai na njĩra ya gũthoma Kiugo gĩake na mabuku marĩa mataaragĩria Bibilia. (Thaburi 1:
Kũhunjĩria arĩa angĩ nĩ njĩra ĩngĩ ya bata mũno ya gwĩkĩra hinya ũrata waku hamwe na Jehova. O ũrĩa ũgũthiĩ na mbere kũhunjia, noguo ũrĩiguaga arĩ mũrata waku.
ŨRĨA ŨNGĨKA:
Caria kahinda o mũthenya ga gũthoma Bibilia na kũhoya
Mũrĩ ta famĩlĩ, igai maũndũ ma kĩĩroho mbere ya maũndũ ma gwĩkenia na kũhurũka
2 KENERAI ŨTHATHAIYA WANYU WA FAMĨLĨ
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA: ‘Kuhĩrĩriai Ngai, nake nĩ ekũmũkuhĩrĩria inyuĩ.’ (Jakubu 4:8) Bangai na mũrũmĩrĩre mũtegũtĩrĩria mũtaratara wa ũthathaiya wa famĩlĩ. (Kĩambĩrĩria 18:19) No nĩ harĩ maũndũ mangĩ marabatarania. No mũhaka mũigage Ngai mbere ũtũũro-inĩ wanyu wa o mũthenya. Ĩkĩra hinya ũrata wa famĩlĩ yaku hamwe na Ngai na njĩra ya kwaria nao ũhoro wake “hĩndĩ ĩrĩa ũikarĩte nyũmba yaku thĩinĩ, na hĩndĩ ĩrĩa ũgũthiĩ na njĩra, na hĩndĩ ĩrĩa ũkomete, o na rĩrĩa ũũkĩrĩte.” (Gũcokerithia Maathani 6:
ŨRĨA ŨNGĨKA:
Koragwo na mũtaratara mwega ũtegũtĩrĩria wa kũruta famĩlĩ yaku, na mũkaragĩrĩria mabataro ma o mũndũ thĩinĩ wa famĩlĩ


text:
Ũramati ũũgĩ
Matemo
kũma otene ũũgĩ ũkoretwo ũgĩthodekwa na njira ya kũgeria na kũhitia (trial and error). ũũ nigwo maũũgi Maigi majagĩrĩria. Kahinda tũrĩ nĩ kũgĩte na njira iratũmĩra thiori cia kuramata ũũgi cia kithayathi.
Kĩambĩrĩria
ũramati ũũgĩ wanjĩrĩrio ni Polanyi ũrĩa wa thungudire ithugunda rĩa ũũgĩ gũkorwo wĩ wa mĩthemba ĩrĩ: ũũgĩ mũtaũkanu (explicit) na ũũgĩ ũtataũkanite(tacit). Thutha ũcio ithugundo rĩri ni rĩtumĩritwo gũthodeka thiori ya uria maũũgi maya meri ma gĩĩ garũrwo[1]. Kwi njira inya cia mugarũrire (conversion) wa maũũgĩ:
- Combination -mutaũkanu ũtwike mutaũkanu.
- socialization - ũtataũkanite ũtwike ũtataũkanite
- Internalization -mutaũkanu ũtwike ũtataũkanite
- Externalization-ũtataũkanite ũtwike mutaũkanu.
ũramati wa ũũgĩ no ũrorwo na mwena wa ati ni tekinoroji. Tekinorojĩ ni ũũgĩ wa kũhũthia wira [2]. ũũgĩ ni hinya na mũndũ gũkorwo ena ũũgĩ mwega no aũtũmire gwika maũdũ manene. ũtũria ũria ũrekwo wa kũramata ũũgĩ ũgĩ faulu no urehe ũtiganu munene.
ũramati wa ũũgĩ ni muthiyu na mbere na yunibathiti imwe cia Kenya ta yunibathĩtĩ koreji Kisii nĩyajĩte digiri ya iguru ya muthemba ũyũ.
Thirikari ya Kenya onayo nĩyajĩte gwikirira ũramati wa ũũgĩ ĩkienda Kenya ĩgĩe na ũcumi wa ũũgĩ. Mabũruri maria mathĩĩte na mbere ni mekagĩrĩra nditi gũtuwa maũcuumi mao ma ũũgĩ ũrĩa ũrehagwo na ũramata wa ũũgĩ.
ciathĩrĩro
1.Tonaka and Tegeuchi, Knowledge creating company, Oxford University Press
2. Wikipedia, thayathi na tekinorojĩ http://ki.wikipedia.org/wiki/Thayathi_na_teknoloji


text:
ŨTEITHIO KŨRĨ FAMĨLĨ | KĨHIKO
Ũrĩa Ũngĩiguana na Aciari a Ũrĩa Mũhikanĩtie Nake
HARĨA THĨNA ŨKAGĨRA
“Rĩrĩa twageragĩra ihinda iritũ, mũtumia wakwa nĩ eerire aciari ake ũhoro ũcio. Nake ithe akĩnjĩta nĩguo ahe ũtaaro wĩgiĩ ũndũ ũcio. Ndiakenirio nĩ gĩĩko kĩu o na hanini!”
—James. *
“Nyina wa mũthuri wakwa aikaraga akiugaga ũũ: ‘Njiguaga ngĩenda mũno gũkorũo hakuhĩ na mũrũ wakwa!’ Oigaga ũrĩa maarĩ na ũrata wa hakuhĩ, ũndũ ũcio ũgatũma njigue ta ndaahĩtirie mũno kũhikĩra mũrũwe, ngatũma aiguage ruo ngoro!”
—Natasha.
Hihi no kũhoteke kũgirĩrĩria aciari a ũrĩa mũhikanĩtie nake matigakorũo nĩo kĩhumo gĩa thĩna thĩinĩ wa kĩhiko kĩanyu?
ŨRĨA ŨBATIĨ KŨMENYA
Kĩhiko gĩthondekaga famĩlĩ njerũ. Bibilia yugaga atĩ, rĩrĩa mũndũ mũrũme ahikania “nĩagatigana na ithe na nyina, magwatane na mũtumia wake.” Na ũguo noguo mũtumia ekaga. Bibilia yugaga atĩ, rĩrĩa ahika, erĩ matuĩkaga “mwĩrĩ ũmwe.” Mathondekaga famĩlĩ njerũ.
Gatagatĩ-inĩ ga aciari na kĩhiko, kĩhiko gĩaku nĩkĩo kĩbatiĩ gũũka mbere. Mũtaarani ũmwe wa maũndũ megiĩ kĩhiko wĩtagwo John M. Gottman, oigire ũũ: “Ũndũ ũmwe wa bata mũndũ agĩrĩirũo kũrutĩra wĩra thĩinĩ wa kĩhiko, nĩ gwĩciragia ũhoro wa ‘ithuĩ,’ gatagatĩ-inĩ ka mũthuri na mũtumia. Gũthondeka kana kũrũmia ũiguano na ũrĩa mũhikanĩtie nake, kũhutĩtie gũtigana na aciari aku o hamwe na arĩa mũciaranĩirũo nao.” *
Aciari amwe no maritũhĩrũo gwĩtĩkĩra ũgarũrũku ũcio. Mũthuri ũmwe ũtaikarĩte mũno kĩhiko-inĩ oigire ũũ: “Tũtanahikania-rĩ, mũtumia wakwa aaigaga wendi wa aciari ake mbere hingo ciothe. Thutha wa kũhikania, nyina akĩona atĩ rĩu mwarĩ ararũmbũiya mũndũ ũngĩ makĩria. Harĩ we, ũcio ndwarĩ ũndũ mũhũthũ gwĩtĩkĩra.”
Arĩa mataikarĩte mũno thĩinĩ wa kĩhiko o nao no maritũhĩrũo. James ũrĩa ũkũgwetetwo hau mbere oigaga ũũ: “Kũgĩa na athoni ti ta kũgĩa na arata arĩa wĩthuurĩire we mwene. Nĩ ta ũrĩa mũndũ angĩũka akwĩre, ‘Rĩu wĩ na arata erĩ erũ, wende kana ndwende.’ O na angĩkorũo ndũrakenio nĩ aciari acio, nĩ anyu!”
ŨRĨA ŨNGĨKA
Angĩkorũo mũtiraiguithania na ũrĩa mũhikanĩtie nake igũrũ rĩa ũndũ wĩgiĩ aciari anyu-rĩ, mwĩrutanĩriei gwetha kĩhonia kĩa ũndũ ũcio mũrĩ hamwe. Rũmĩrĩrai ũtaaro wa Bibilia wa ‘gũcaragia thayũ, o nginya kũũthingata.’
Nĩguo ũhote gwĩka ũguo, ta wĩcirie maũndũ marĩa magwetetwo haha kĩanda. O ũndũ ũheanĩtwo na muonere wa mũthuri kana wa mũtumia. O na kũrĩ ũguo, moritũ maya mahutagia mũthuri na mũtumia, na motaaro marĩa marĩrĩirio no mamũteithie gũthondeka maũndũ marĩa meyumagĩria megiĩ aciari.
Mũtumia waku akoiga atĩ nĩ eriragĩria mũno kuona mũiguaine wega na mami wao. No we wonaga atĩ kũiguana na nyina ti ũndũ mũhũthũ.
Geria ũũ: Arĩrĩriai thĩna ũcio na mũtumia waku na ũkorũo wĩhaarĩirie gwĩka ũgarũrũku. Ũndũ ũrĩa ũngĩgũteithia ti ũrĩa ũiguaga igũrũ rĩgiĩ nyina, no nĩ ũrĩa ũiguaga kwerekera ũrĩa mũhikanĩtie nake
Mũthuri waku akoiga atĩ nĩ wendete mũno gũkenia aciari aku gũkĩra ũrĩa ũmũkenagia.
Geria ũũ: Arĩrĩriai ũndũ ũcio na mũthuri waku, na wĩĩkĩre iratũ-inĩ ciake. Ma nĩ atĩ, mũthuri waku ndabatiĩ kũigua agĩĩtigĩra angĩkorũo nĩ kũhe ũrahe aciari aku gĩtĩo kĩrĩa kĩmagĩrĩire. (Thimo 23:22) O na kũrĩ ũguo, ciugo na ciĩko ciaku no ibatare kũmũhe ũũma atĩ nĩ we wĩciragia ũhoro wake mũno gũkĩra aciari aku. Mũthuri waku angĩkorũo na ũũma ũcio, nĩ hinya aigue ta aracindana na aciari aku igũrũ rĩgiĩ nũũ ũrũmbũyagia mũno ũtũũro-inĩ waku.
Mũtumia waku athiaga kũhoya aciari ake ũtaaro handũ ha kwaria nawe.
Geria ũũ: Aria na mũtumia waku, na mũiguithanĩrie nĩ maũndũ marĩkũ mũngĩra aciari na nĩ rĩ mũngĩmeera. Wĩrutanĩrie kwaga kũnyitĩrĩra o mawoni maku. Hihi hingo ciothe nĩ ũru mũtumia waku kwaria na aciari ake nĩ ũndũ wa kaũndũ araigua gakĩmũthumbũra? Hihi nĩ hĩndĩ ĩrĩkũ ĩngĩkorũo ĩrĩ njega kwaria nao? Mũngĩiguithanĩria igũrũ rĩgiĩ maũndũ macio, ũndũ ũyũ ndũbatiĩ gũkorũo ũrĩ thĩna.
^ kĩb. 4 Marĩĩtwa thĩinĩ wa gĩcunjĩ gĩkĩ nĩ macenjetio.
^ kĩb. 9 Kuuma ibuku-inĩ rĩĩtagwo, The Seven Principles for Making Marriage Work.


text:
ITHOMO RĨA 2
Rebeka nĩ Eendaga Gũkenia Jehova
Rebeka aarĩ mũtumia wendete Jehova. Mũthuri wake eetagwo Isaaka, na nĩ eendete Jehova o nake. Rebeka na Isaaka maamenyanire atĩa? Rebeka onanirie atĩa atĩ nĩ eendaga gũkenia Jehova? Ta reke twambe twĩrute ũhoro wa mũthuri wake, Isaaka.
Aciari a Isaaka maarĩ Iburahimu na Sara. Maaikaraga bũrũri wa Kanaani, no andũ a kũu matiahoyaga Jehova. No Iburahimu eendaga mwana wake ahikie mũtumia wahoyaga Jehova. Nĩ ũndũ ũcio agĩtũma ndungata yake, hihi ĩrĩa yetagwo Eliezeri, ĩgacarĩrie Isaaka mũtumia. Aamĩtũmire kũndũ gwetagwo Harani, kũrĩa andũ amwe a famĩlĩ ya Iburahimu maaikaraga.
Eliezeri aathiire hamwe na ndungata ingĩ cia Iburahimu. Thabarĩ ĩyo yarĩ ndaihu mũno. Maathiire na ngamĩra ikũmi ikuuĩte irio na iheo. Eliezeri aamenyire atĩa mũtumia ũrĩa egũthuurĩra Isaaka? Rĩrĩa Eliezeri na ndungata icio ingĩ maakinyire Harani, maarũgamire gĩthima-inĩ tondũ Eliezeri nĩ aamenyaga atĩ atumia nĩ megũka gũtaha maĩ. Akĩhoya Jehova akĩmwĩra: ‘Mũirĩtu ũrĩa ngũhoya maĩ na ahe niĩ hamwe na ngamĩra ciakwa, nĩ ngũmenya atĩ ũcio nĩwe ũthuurĩte.’
Rebeka agĩcoka agĩũka gĩthima-inĩ. Bibilia yugaga atĩ aarĩ mũthaka mũno. Eliezeri akĩmwĩra amũhe maĩ ma kũnyua, nake Rebeka akiuga: ‘Nĩ ngũkũhe maĩ, na ndahĩre nginya ngamĩra ciaku.’ Ta wĩcirie ũndũ ũcio! Ngamĩra irĩ nyotu nĩ inyuaga maĩ maingĩ mũno, kwoguo Rebeka nĩ aatahire maĩ maita maingĩ. Hihi nĩ ũramuona mbica-inĩ ũrĩa araruta wĩra na kĩyo?
Eliezeri akĩhe Rebeka iheo nyingĩ njega. Rebeka akĩra Eliezeri na ndungata icio ingĩ mathiĩ nake kwao. Maakinya, Eliezeri agĩtaarĩria kĩrĩa gĩatũmĩte Iburahimu amũtũme kuo, na ũrĩa Jehova aacoketie mahoya make. Andũ a famĩlĩ ya Rebeka magĩkena na makĩmwĩtĩkĩria athiĩ akahikio nĩ Isaaka.
Rebeka magĩthiĩ Kanaani na Eliezeri, na maakinya akĩhikio nĩ Isaaka
No hihi nĩ ũrona ta Rebeka eendaga kũhikio nĩ Isaaka?
Tondũ Rebeka nĩ eekire ũrĩa Jehova eendaga eke, Jehova nĩ aamũrathimire. Mĩaka mĩingĩ thutha ũcio, Jesu agĩciarĩrũo famĩlĩ-inĩ yao. Ũngĩkenia Jehova ta ũrĩa Rebeka eekire, o nawe no akũrathime.
THOMA BIBILIA-INĨ YAKU
Kĩambĩrĩria 12:
4, 5; 24:1-58, 67


text:
Nĩ Kĩĩ Kĩngĩtũteithia Kũgĩa na Gĩkeno Thĩinĩ wa Famĩlĩ?
Hihi ũngiuga nĩ . . .
wendo?
mbeca?
kĩndũ kĩngĩ?
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
“Gũkena-rĩ, nĩ andũ arĩa maiguaga Ũhoro wa Ngai, makaũrũmagia!”—Luka 11:28, The Bible in Gĩkũyũ.
ŨRĨA ŨNDŨ ŨCIO ŨNGĨGŨTEITHIA
Kũgĩa na wendo wa ma.
Kũheo gĩtĩo kĩa ma.
Kũgĩa na ũgitĩri wa ma.
HIHI KŨNA NO TWĨTĨKIE ŨRĨA BIBILIA YUGAGA?
Ĩĩ, nĩ ũndũ wa itũmi itanyihĩire igĩrĩ:
Ngai nĩwe Kĩhumo kĩa famĩlĩ. Bibilia yugaga ũũ “ũhoro wothe wa gwĩtwo baba [wa famĩlĩ] wĩtanĩtio nake” (Aefeso 3:14, 15) Na njĩra ĩngĩ, mũbango wa famĩlĩ wathondekirũo nĩ Jehova. Nĩkĩ ũndũ ũcio nĩ wa bata?
Ta wĩcirie: Ũngĩkenio nĩ irio irĩ na cama na wende kũmenya kĩrĩa ciĩkĩrĩtwo-rĩ, ũngĩũria ũũ? Hatarĩ nganja, nĩ ũrĩa ũkũrugĩte.
Ũndũ ũmwe na ũguo, nĩguo ũmenye kĩrĩa gĩtũmaga famĩlĩ ĩgĩe na gĩkeno, nĩ wega kũũria Jehova, o we Kĩhumo kĩa mũbango wa famĩlĩ. —Kĩambĩrĩria 2:18-24.
Jehova nĩ akũrũmbũyagia. Famĩlĩ no igunĩke ĩngĩrũmĩrĩra ũtaaro wa Jehova, ũrĩa aheanĩte kũgerera Bibilia. Nĩkĩ? “Tondũ nĩwe ũrũmbũyanagia na maũndũ manyu.” (1 Petero 5:6, 7) Jehova no ende mũno ũgaacĩre
—na ũtaaro wake hĩndĩ ciothe nĩ ũteithagia!—Thimo 3:5, 6; Isaia 48:17, 18.
TA WĨYŨRIE
Nĩ kĩĩ kĩngĩgũteithia ũtuĩke mũthuri, mũtumia, kana mũciari mwega?
Bibilia nĩ ĩcokagia kĩũria kĩu thĩinĩ wa AEFESO 5:1, 2 na AKOLOSAI 3:18-21.


text:
Ũthamaki wa Ngai nĩ Kĩĩ?
Hihi ũngiuga . . .
nĩ kĩndũ kĩrĩ thĩinĩ wa ngoro yaku?
nĩ gĩkeno kĩa matu-inĩ?
nĩ ũthamaki wa igũrũ?
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
“Ngai-wa-Igũrũ akahanda ũthamaki ũrĩa ũtagacoka gũthario o rĩ, o rĩ.”
“Nĩtũciarĩirũo kaana, tũkaheo kahĩĩ, naguo wathani ũkagĩa ciande-inĩ ciako.”
ŨRĨA ŨNDŨ ŨCIO ŨNGĨGŨTEITHIA
Nĩ ũthamaki wa ũthingu na no ũkũgune wee mwene.
—Isaia 48:17, 18.
Thĩinĩ wa thĩ njerũ ĩrĩa ĩroka, nĩ ũkagĩa na ũgima mũkinyanĩru wa mwĩrĩ na gĩkeno.
—Kũguũrĩrio 21: 3, 4.
HIHI KŨNA NO TWĨTĨKIE ŨRĨA BIBILIA YUGAGA?
Ĩĩ, nĩ ũndũ wa itũmi itanyihĩire igĩrĩ:
Jesu nĩ onanirie maũndũ marĩa Ũthamaki wa Ngai ũkaahingia. Jesu aarutire arũmĩrĩri ake mahoyage atĩ Ũthamaki wa Ngai ũke na wendi wa Ngai wĩkagwo gũkũ thĩ. (Mathayo 6:9, 10) Jesu nĩ onanirie ũrĩa ihoya rĩu rĩgaacokio.
Jesu rĩrĩa aarĩ gũkũ thĩ nĩ aahũũnirie arĩa maarĩ ahũtu, akĩhonia arwaru, na akĩriũkia akuũ! (Mathayo 15:29-38; Johana 11:38-44) Jesu onanirie wega biũ ũrĩa Ũthamaki ũcio ũgeekĩra raia a guo arĩ Mwathani wa Ũthamaki wa Ngai.
—Kũguũrĩrio 11:15.
Maũndũ marĩa marekĩka thĩinĩ wa thĩ maronania atĩ ica ikuhĩ Ũthamaki wa Ngai nĩ ũgũũka. Jesu aarathire atĩ ihinda inyinyi mbere ya Ũthamaki ũcio kũrehe thayũ thĩinĩ wa thĩ, thĩ ĩno itũ ĩngĩkaiyũrũo nĩ mbaara, ng’aragu, na ithingithia.
—Mathayo 24:3, 7.
Maũndũ macio nĩmo tũreyonera ũmũthĩ. Nĩ ũndũ ũcio, no tũgĩe na ũũma atĩ kahinda gatarĩ coho Ũthamaki wa Ngai nĩ ũkaniina mathĩna mothe ma mũthemba ũcio.
TA WĨYŨRIE
Ũtũũro ũgaakorũo ũhaana atĩa hĩndĩ ya wathani wa Ũthamaki wa Ngai?
Bibilia nĩ ĩcokagia kĩũria kĩu thĩinĩ wa THABURI 37:29 na ISAIA 65:21-23.


text:
Akũũjĩ ba Jehova—Nĩtwĩ Baũ?
Tumĩte kĩrĩ mĩgongo na mĩgambo ĩmiingĩ, ĩndĩ tũgwatanĩrĩte kĩrĩ mworoto jũmwe. Nkũrũki, twendaga gũkumia Jehova, Mũrungu ũrĩa watungĩre Bibiria na Mũũmbi wa into bionthe. Nĩtũciũmagia gũcierekania na Jesũ Kristo na nĩtũgwĩragua gwĩĩtwa Akristo. O mũkũũjĩ wa Jehova natũmagĩra ĩgiita rĩawe gũtetheeria antũ kwĩritana mantũ jegie Bibiria na Ũnene bwa Mũrungu. Tontũ nĩ tũkũjagĩĩra, kana tũkaria na antũ mantũ jegie Jehova Mũrungu na Ũnene bwawe, nĩkĩo twĩtagwa Akũũjĩ ba Jehova.
Riũngĩra gĩtuo gĩetũ. Thooma Bibiria kĩrĩ Intaneti. Iritane jamaingĩ jegie batwĩ na jarĩa twĩtĩkĩtie.


text:
GĨCIGO KĨA 1
Caria Ũtongoria wa Ngai Ũgĩe na Gĩkeno Kĩhiko-inĩ
“Ũrĩa wombire andũ gwata kĩambĩrĩria, aamombire marĩ mũndũ mũrũme na mũndũ mũka.”
Jehova * Ngai nĩwe wambĩrĩirie kĩhiko kĩa mbere. Bibilia ĩtwĩraga atĩ ombire mũtumia wa mbere “agĩcoka akĩmũtwara kwĩ mũndũ ũcio.” Adamu aakenire mũno nginya akiuga atĩrĩrĩ: “Rĩu kaĩ ũyũ nĩwe ihĩndĩ rĩmwe riumĩte mahĩndĩ-inĩ makwa, o na nyama yumĩte nyama-inĩ ya mwĩrĩ wakwa-ĩ!” (Kĩambĩrĩria 2:
Mwahikania, mwahota gwĩciria atĩ mũgũtũũra o na gĩkeno tu. No ũrĩa kũrĩ nĩ atĩ, o na mũthuri na mũtumia arĩa mendanĩte mũno no marĩgĩaga na mathĩna. (1 Akorintho 7:28) Ũngĩhũthĩra motaaro ma Bibilia marĩa marĩ kabuku-inĩ gaka, kĩhiko gĩaku na famĩlĩ yaku no ĩkorũo na gĩkeno.
1 ĨTĨKĨRA ITEMI RĨRĨA JEHOVA AKŨHEETE
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA: Mũthuri nĩwe mũtwe wa famĩlĩ.
Angĩkorũo nĩ ũhikanĩtie, Jehova erĩgagĩrĩra ũrũmbũiye mũtumia waku na njĩra ya wendo. (1 Petero 3:7) Aamũmbire nĩguo mũteithanagie na endaga ũmũrũmbũiye na njĩra ya gĩtĩo na wendo. (Kĩambĩrĩria 2:18) No mũhaka wende mũtumia waku ũũ atĩ nĩ ũrĩigaga maũndũ make mbere ya maku.
Angĩkorũo ũrĩ mũhiku, Jehova erĩgagĩrĩra ũtĩage mũthuri waku na ũmũteithagĩrĩrie kũhingia itemi rĩake. (1 Akorintho 11:3; Aefeso 5:33) Nyitaga mbaru matua make na ngoro yothe na ũkanyitanagĩra nake. (Akolosai 3:18) Weka ũguo, ũrĩonekaga ũrĩ mũthaka maitho-inĩ make, na ũgakenia Jehova.
ŨRĨA ŨNGĨKA:
Ũria ũrĩa mũhikanĩtie nake ũrĩa ũngĩka nĩguo ũtuĩke mũthuri kana mũtumia mwega makĩria. Mũthikĩrĩrie wega, ũcoke wĩrutanĩrie gwĩka ũguo
Gĩa na wetereri. Nĩ gũgũkuua ihinda mũtarĩ mũramenya ũrĩa mũngĩka nĩgetha o mũndũ akenagie ũrĩa ũngĩ
2 RŨMBŨYAGIA BIŨ ŨRĨA MŨTHURI KANA MŨTUMIA WAKU ARAIGUA
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA: Nĩ ũrabatara kũrũmbũiya maũndũ ma ũrĩa mũhikanĩtie nake. (Afilipi 2:
ŨRĨA ŨNGĨKA:
Hoya nĩguo ũhote gũikara ũhooreire na wĩhaarĩirie kũgarũrĩra mwĩcirĩrie waku mũtanarĩrĩria maũndũ maritũ na ũrĩa mũhikanĩtie nake
Wĩcirie wega maũndũ marĩa ũkuuga na ũrĩa ũkũmoiga
3 GĨAI NA MWĨCIRĨRIE ŨMWE
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA: Rĩrĩa mwahikania, mũtuĩkaga “mwĩrĩ ũmwe.” (Mathayo 19:5) O na kũrĩ ũguo, mũrĩ andũ erĩ ngũrani na no mũkorũo na mawoni matiganĩte. Nĩ ũndũ ũcio, mũbatiĩ kwĩruta gũkoragwo na mwĩcirĩrie na muonere o ũmwe. (Afilipi 2:2) Ũrũmwe nĩ wa bata mũno rĩrĩa mũratua matua. Bibilia yugaga ũũ: ‘Ũndũ o wothe ũgĩthugundwo nĩ ũrũmagio nĩ kũrĩĩrũo kĩrĩra.’ (Thimo 20:18) Rekagai motaaro ma Bibilia mamũtongoragie hĩndĩ ĩrĩa mũratua matua ma bata.
ŨRĨA ŨNGĨKA:
Ĩra ũrĩa mũhikanĩtie nake ũrĩa ũraigua, to kũmũhe ũhoro na kũmwĩra mawoni maku
Ũtanatua matua o mothe, ambaga kũũria mũthuri kana mũtumia waku
^ kĩb. 4 Jehova nĩ rĩĩtwa rĩa Ngai ta ũrĩa rĩonanĩtio thĩinĩ wa Bibilia.


text:
Imenyithia bia kĩwaatho
Copyright
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Inc. All rights reserved.
Gĩtuo gĩkĩ gĩcabĩtwe na gĩkamenyeerwa nĩ Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. Tiga gũkethĩrwa kwonanĩtue ũngĩ, maandĩko jonthe na mantũ jangĩ jarĩa jarĩ kĩrĩ webusaĩti ĩjĩ, nĩ into bia ũtea bwa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
Trademarks
Adobe, the Adobe logo, Acrobat, na the Acrobat logo nĩ trademark cia Adobe Systems Incorporated. iTunes na iPod nĩ trademark cia Apple Inc. Trademark ingĩ cionthe na irĩa ciandĩkithĩtue nĩ into bia barĩa bonanĩtue.Mawaatho ja Ũtumĩri na Raĩcenci ya Ũtumĩri bwa Webusaĩti
Mawaatho jaja ja ũtumĩri, nĩjo jagũtongeeragia gũtumĩra webusaĩti ĩjĩ. Rĩrĩa ũgũtumĩra webusaĩti ĩjĩ, nũgwĩtĩkania buru na Mawaatho jaja ja Ũtumĩri. Kethĩra ũtĩgwĩtĩkania na Mawaatho jaja ja Ũtumĩri kana bũmwe bwa mawaatho jaja, ũtĩbwĩrĩte gũtumĩra webusaĩti ĩjĩ.
Ũtumĩri bũbwega nĩ bũrĩkũ? Woomba gũtega, kũrita, na gũcaba mbica irĩa icoori, mauku ja kĩelektronĩki, ndwĩmbo, mbica, maandĩko, vidio (“Into”) kuuma kĩrĩ webusaĩti ĩjĩ nĩũntũ bwa ũtumĩri bwaku wengwa na tĩ bwa biacara, o ta ũrĩa mĩanka ĩkĩri aja nthĩgũrũ o na kinya kũngĩ kĩrĩ Mawaatho jaja ja Ũtumĩri. Kwou, ũtĩbwĩrĩte:
Gwĩkĩra mantũ ja webusaĩti ĩjĩ kĩrĩ Intaneti (webusaĩti ingĩ, gũtambia faero kĩrĩ webusaĩti ingĩ, kana kĩrĩ ngwatanĩro cia ũcoore Intanetine ‘social network’);
Kũritithia into kaĩrĩ kuuma kĩrĩ webusaĩti ĩjĩ birĩ gĩcuncĩ kĩa programu ya kompiuta kana birĩ amwe na programu ya kompiuta;
Kũrita kaĩrĩ, gũkoobia, kana gũtumĩra bũthũũku into birĩa bĩrĩ kĩrĩ webusaĩti ĩjĩ, birĩ bia biacara kana woona mbeca (kinya kethĩra ũtĩkwona mpongeeri), kinya gũtambia programu cia kompiuta irĩa igwatene kana igwatithenue (static kana dynamic) na webusaĩti ĩjĩ;
Gũtumĩra webusaĩti ĩjĩ na mworoto jwa kũthithia na gũtambia kondi (source code), into, kana njĩra cia gũtongeeria mantũ jabangi kana programu ĩgũciĩtithia yongwa kũũthũrania mantũ (data) (amwe na, without limitation scraping, data mining, data extraction, na data harvesting) kĩrĩ kana ĩgwatanĩrĩte na webusaĩti ĩjĩ;
Gũtũmĩra bũthũũku webusaĩti kana ũriti ngũgĩ bwayo, ta kwangaratania kana gũtonyeera webusaĩti kana ũriti ngũgĩ bwayo na njĩra ingĩ irĩa itĩonanĩtue;
Gũtumĩra webusaĩti ĩjĩ na njĩra o na ĩrĩkũ ĩgũtũma, kana yũũmba kũthũũkia webusaĩti kana ĩremwa nĩ kũrita ngũgĩ kana gũkinyĩrĩka; kana na njĩra ĩngĩ kinya ĩrĩkũ ĩtĩ ya kĩwaatho, ya waayia, kana ya kũthũũkia kana ĩkũgwatanĩra na njĩra ingĩ itĩ cia kĩwaatho, cia waayia, irĩ na mworoto jwa kũthũũkia;
Gũtumĩra webusaĩti ĩjĩ na mworoto kinya jũrĩkũ jwa biacara.
Kuuna Mawaatho ja Ũtumĩri
Gũtĩ kũmeneeria mawaatho jangĩ ja Watchtower jarĩa jarĩ rungu rwa Mawaatho jaja ja Ũtumĩri, kethĩra ũkauna Mawaatho jaja ja Ũtumĩri na njĩra kinya ĩrĩkũ, Watchtower yoomba gũkũjũkĩria ĩtagaaria rĩrĩa ĩkwona rĩagĩrĩte rĩa uuni waatho bũu, amwe na gũkũrũngĩka ũtĩgatumĩre webusaĩti kwa kagiita, gũkũrigĩĩria ũtĩgatumĩre webusaĩtĩ, kwinga kompiuta na njĩra ya gũtumĩra adireci yaku ya IP ũtĩgatumĩre webusaĩti, Kwaranĩria na barĩa bakwejaga Intaneti kũbaromba bainga ũtumĩri bwaku bwa webusaĩti na/kana bakũjũkĩrie ĩtagaaria rĩa kĩwaatho.
Moogarũrũku
Watchtower yoomba kũgarũra Mawaatho jaja ja Ũtumĩri ĩgiita kwa ĩgiita. Mawaatho ja Ũtumĩri jarĩa jagarũrĩtwe jagatumĩka kĩrĩ ũtumĩri bwa webusaĩti kuuma ĩgiita rĩa gũcabwa kwajo. Itũ bu, tega Mawaatho jaja ja Ũtumĩri ĩgiita kwa ĩgiita nĩkenda ũjamenya jarĩa jekĩri rua.
Mawaatho na Mainya
Mawaatho jaja ja Ũtumĩri jarũngamĩĩrĩtwe, na nĩjataũri kũringana na Mawaatho ja State of New York, U.S.A., gũtĩna gwaatania kĩrĩ mawaatho. Ĩtagaaria o rĩonthe rĩa kĩwaatho rĩĩgiĩ Mawaatho jaja ja Ũtumĩri rĩgaikua kĩrĩ ‘state’ kana ‘federal court’ ĩrĩa ĩrĩ na mainya ndeene ya State of New York, U.S.A.
Waatho Kũũna
Kethĩra bũmwe bwa Mawaatho jaja ja Ũtũmĩri bũkoonanua nĩ koti ĩrĩ na mainya atĩ bũtĩbui na bũtĩagĩrĩte, na bũtĩtumĩka, kana tĩ bwa kĩwaatho, mawaatho jangĩ jageta na mbere gũtumĩka. Kũremwa kwa Watchtower gũtũma waatho kinya bũmwe bwa Mawaatho jaja ja Ũtumĩri bũthingatĩĩrwa, bũtĩtaũrwa atĩ nĩ kũrekeeria waatho kana ta kaanya ga kwinyĩĩria ĩtagaaria rĩu rĩjũkua.
Metĩkanĩĩria Jonthe
Mawaatho jaja ja Ũtumĩri nĩ metĩkanĩĩria jonthe gatĩgatĩ gaku na Watchtower kĩrĩ ũtumĩrĩ bwaku bwa webusaĩti ĩjĩ, na nĩ jajũkĩtie kaanya ka metĩkanĩĩria jonthe ja au mbere jegiĩ ũtumĩri bwaku bwa webusaĩti ĩjĩ.


text:
Mwambĩrĩria wa Ndini Yanyu Nũũ?
Ithondeka rĩa mahinda maya rĩa Aira a Jehova rĩambĩrĩirie mũthia-inĩ wa karine ya 19. Ihinda-inĩ rĩu, gakundi kanini ka arutwo a Bibilia arĩa maaikaraga hakuhĩ na Pittsburgh, Pennsylvania, Amerika, makĩambĩrĩria mũtaratara wa gũthuthuria Bibilia. Maaringithanagia wĩtĩkio wa makanitha na ũrĩa Bibilia ĩrutanaga kũna. Makĩambĩrĩria gũcaba maũndũ marĩa meruta thĩinĩ wa mabuku, ngathĩti cia mohoro, na ngathĩti ĩrĩa rĩu ĩtagwo Mũrangĩri—Yanagĩrĩra Ũthamaki wa Jehova.
Gakundi-inĩ kau ka arutwo a Bibilia haarĩ na mũthuri weetagwo Charles Taze Russell. O na gũtuĩka Russell nĩ aambĩrĩirie gũtongoria wĩra wa kũrutana Bibilia na nĩwe warĩ mwandĩki wa mbere wa Mũrangĩri ndaarĩ mwambĩrĩria wa ndini njerũ. Muoroto wa Russell na arutwo arĩa angĩ a Bibilia, ta ũrĩa gĩkundi kĩu kĩoĩkaine, warĩ gũtwarithia na mbere ũrutani wa Jesu Kristo na kũrũmĩrĩra mĩtugo ya kĩũngano gĩa Gĩkristiano gĩa karine ya mbere. Tondũ Jesu nĩwe mwambĩrĩria wa Ũkristiano-rĩ, tũmuonaga arĩ we mwambĩrĩria wa ithondeka ritũ—Akolosai 1:18-20.


text:
Hithitorĩ ya Kemu
Hithitorĩ ya Kemu
űgĩ wa kemu nĩ wa njĩrĩrie gűkűra műno rĩria andu aa ngiriki meciria űhoro wa űria kűgi hanĩka űgĩthia na mbere kũgania gacunjĩ ga kĩndű. Nĩ matuire atĩ no űkinye kanyamu kanini muno kari metire atomu ngatagigayikana rĩngĩ. Kűmenyekana kwa atomu ni kwahotithirie gűthondekwo gwa atomĩki thiori ĩria yatumĩrirwo gűthondeka periodic table.
ona gűtuika thutha űyű nĩ kumeyekanite atĩ nĩkurĩ tűnyamu tűnini kűrĩ atomu, űgĩ na mwĩciririe űyű wa ngiriki nĩ watethirie műno.


text:
Hihi Ngai Nĩwe Ũtũmaga Andũ Manyamarĩke?
Macokio ma Bibilia
Bibilia yonanangia atĩ ti Ngai ũtũmaga tũnyamarĩke! Ndwarĩ mũbango wa Ngai atĩ andũ manyamarĩkage. Aciari aitũ a mbere, Adamu na Hawa, nĩ maremeire ũtongoria wa Ngai magĩthuura kwĩyamũragĩra wega na ũũru. Nĩ ũndũ wa kwĩyeherania na Ngai makĩĩreherera mathĩna.
Mathĩna marĩa tũcemanagia namo ũmũthĩ nĩ moimĩrĩro ma matua moru marĩa Adamu na Hawa maatuire. Kwoguo ti Ngai ũtũmaga andũ manyamarĩke.
Bibilia yugaga: “
Mũndũ o wothe aagerio, nĩatige kuuga, Ndagerio nĩ Ngai: amu Ngai ndangĩhota kũgerio nĩ maũũru; nake we mwene ndageragia mũndũ o na ũrĩkũ.” (Jakubu 1:13) Gũtirĩ mũndũ ũtacemanagia na mathĩna—o na arĩa matungatagĩra Ngai.


text:
RŨGANO RWA 26
Ayubu Aarĩ Mũthingu He Ngai
WEE-RĨ, nĩ ũraigwĩra mũndũ ũyũ mũrũaru tha? Eetagwo Ayubu, na mũtumia ũyũ nĩ mũka. No ũmenye ũrĩa arera Ayubu? ‘Ruma Ngai uumanie na ũgĩkue.’ Tareke tuone nĩkĩ gĩgũtũma arie ũndũ ta ũcio, na gĩtũmi gĩa kũnyarirĩka kwa Ayubu mũno.
Ayubu aarĩ mũndũ mũthingu wathĩkagĩra Jehova. Aatũraga bũrũri wa Uzu, gũkuhĩ na Kanaani. Jehova nĩendete Ayubu mũno, ĩndĩ nĩ kwarĩ mũndũ ũngĩ wamũthũire. Nĩ ũũĩ nũũ ũcio?
Kaĩ atakĩrĩ Shaitani Mũcukani. Ta ririkana, Shaitani nĩwe mũraika ũrĩa mũũru ũthũire Jehova. Nĩ aahotire gũtũma Adamu na Hawa maremere Jehova, na agĩĩciria atĩ no ahote gũtũma andũ othe o nao maremere Jehova. Ĩ hihi nĩ aahotire? Aca. Tawĩcirie ũhoro wa arũme na atumia aingĩ arĩa athingu twĩrutĩte ũhoro wao. Ũngĩgweta aigana?
Thutha wa Jakubu na Jusufu gũkuĩra Misiri-rĩ, Ayubu nĩwe waarĩ mũndũ mũthingu mũno he Jehova thĩinĩ wa thĩ yothe. Jehova endete Shaitani amenye atĩ ndangĩahotire gũtũma andũ othe matuĩke oru, kwoguo akiuga ũũ: ‘Tarora Ayubu. Kĩone ũrĩa arĩ mũthingu harĩ niĩ.’
‘Ĩĩ nĩ mũthingu,’ Shaitani akiuga, ‘nĩũndũ nĩũmũrathimĩte na arĩ na indo nyingĩ njega. No ũngĩcieheria, no akũrume.’
Jehova akiuga: ‘Thiĩ na mbere. Cieherie. Mwĩke maũndũ mothe moru marĩa ũkwenda. Tũkĩone kana nĩ ekũnuma. Ĩndĩ ũndũ ũtagwĩka-rĩ, ndũkamũrage.’
Mbere, Shaitani agĩtũma andũ maiye ngombe na ngamĩra cia Ayubu, na ng’ondu ciake ikĩũragwo. Agĩcoka akĩrehe rũhuho rũkĩũraga ariũ na aarĩ ake 10. Thutha ũcio, Shaitani akĩgũtha Ayubu na mũrimũ ũyũ mũũru. Ayubu nĩ aanyarirĩkire mũno. Na nĩkĩo mũtumia wa Ayubu aamwĩrire ũũ: ‘Ruma Ngai uumanie na ũgĩkue.’ Ĩndĩ Ayubu ndaigana gwĩka ũguo. O na ningĩ, arata atatũ a ũrambu magĩũka makĩmwĩra nĩ atũũrĩte mũtũũrĩre mũũru. Ayubu aathire na mbere arĩ o mũthingu.
Ũhoro ũyũ nĩ watũmire Jehova akene mũno, na thutha-inĩ akĩrathima Ayubu, o ta ũrĩa ũrona mbica-inĩ ĩno. Agĩkĩmũhonia. Ayubu akĩgĩa na ciana ingĩ 10 thaka, na maita merĩ ma ng’ombe, ng’ondu na ngamĩra gũkĩra ũrĩa aarĩ nacio mbere.
Wee-rĩ, nĩ ũrĩkoragwo ũrĩ mũthingu hingo ciothe he Jehova ta Ayubu? Ngai nĩarĩkũrathima o nawe watuĩka mũthingu. Nĩũgatũũra tene na tene hĩndĩ ĩrĩa thĩ yothe ĩgatuo thaka o ta mũgũnda wa Edeni.
Ayubu 1:


text:
Wonaga Ihinda Rĩũkĩte ta Rĩgakorũo Rĩhaana Atĩa?
Hihi thĩ ĩno . . .
ĩgũtũũra o ũguo ĩrĩ?
nĩ gũthũka ĩgũthũka makĩria?
nĩ ĩkwagagĩra?
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
“Ngai . . . nĩekũmagiria maithori mothe mathire maitho mao; nakĩo gĩkuũ gĩtirĩ hingo gĩgacoka kũgĩa, o na gũtirĩ hingo gũgacoka kũgĩa na kĩeha, kana kĩrĩro, kana ruo; maũndũ marĩa ma mbere nĩ mathengu magathira.”
ŨRĨA ŨNDŨ ŨCIO ŨNGĨ4GŨTEITHIA
Wĩra mwega na ũgatũma ũiganĩre.
Mĩrimũ na kũnyamarĩka nĩ igaathira.
Ũtũũro wĩna gĩkeno na ũtagaathira hamwe na andũ a famĩĩ na arata.
HIHI KŨNA NO TWĨTĨKIE ŨRĨA BIBILIA YUGAGA?
Nĩ ũndũ wa itũmi itanyihĩire igĩrĩ:
Ngai nĩ arĩ ũhoti wa kũhingia ciĩranĩro ciake. Thĩinĩ wa Bibilia no Jehova Ngai wiki tu wĩtagwo “Mwene-Hinya-Wothe,” tondũ arĩ ũhoti ũtarĩ gĩthimi. (Kũguũrĩrio 15:3) Kwoguo no ahote kũhingia ciĩranĩro ciake ciĩgiĩ kũgarũra thĩ nĩguo yagĩre biũ. Ta ũrĩa Bibilia yugaga atĩ, “maũndũ mothe mahotekaga nĩ Ngai.”
—Mathayo 19:26.
Ngai nĩ eriragĩria kũhingia ciĩranĩro ciake. Kwa ngerekano, Jehova ‘nĩ eriragĩria’ kũriũkia andũ arĩa makuĩte.
—Ayubu 14:14, 15.
Ningĩ Bibilia nĩ yonanagia atĩ Mũriũ wa Ngai, Jesu, nĩ aahonirie arĩa arwaru. Eekire ũguo nĩkĩ? Tondũ nĩ eendaga. (Mariko 1:
Kwoguo no tũkorũo na ũũma atĩ Jehova na Jesu nĩ marenda gũtũteithia nĩguo tũgaakenera ũtũũro wa thuutha-inĩ!
TA WĨYŨRIE
Ngai akagarũra thĩ itũ atĩa nĩguo yagĩre biũ?
Bibilia nĩ ĩcokagia kĩũria kĩu thĩinĩ wa MATHAYO 6:


text:
GĨCUNJĨ GĨA KANANA
Ũthamaki wa Ngai Nĩ Kĩĩ?
Bibilia ĩtũĩraga atĩa igũrũ rĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai?
Ũthamaki wa Ngai ũgeeka maũndũ marĩkũ?
Nĩ rĩ Ũthamaki ũcio ũgaatũma wendi wa Ngai wĩkwo gũkũ thĩ?
1. Nĩ ihoya rĩrĩkũ rĩrĩ ngumo rĩkwarĩrĩrio?
ANDŨ aingĩ mũno thĩinĩ wa thĩ nĩmoĩ ihoya rĩrĩa rĩĩtagwo rĩa Ithe Witũ, kana Ihoya rĩa Mwathani. Marĩĩtwa macio merĩ nĩ ma ihoya rĩrĩ ngumo rĩrĩa rĩaheanirwo nĩ Jesu Kristo we mwene rĩrĩ ta kĩonereria. Nĩ ihoya rĩa bata mũno, na gũthuthuria mĩhari yarĩo ĩtatũ ya mbere, nĩ gũgũgũteithia kũmenya makĩria ũrĩa Bibilia ĩrutanaga.
2. Nĩ maũndũ marĩkũ matatũ Jesu aarutire arutwo ake mahoyage?
2 Kĩambĩrĩria-inĩ kĩa ihoya rĩu rĩa kĩonereria-rĩ, Jesu erire athikĩrĩria ake ũũ: “Nĩũndũ ũcio-rĩ, inyuĩ hoyagai ũũ: Ithe witũ wĩ Igũrũ, Rĩĩtwa rĩaku nĩrĩamũrũo. Ũthamaki waku ũũke. O ũrĩa wendete Wee, nĩwĩkagwo gũkũ thĩ, o ta ũrĩa wĩkagwo kũu Igũrũ.” (Mathayo 6:
3. Nĩ ũndũ ũrĩkũ twagĩrĩirũo nĩ kũmenya wĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai?
3 Nĩtwĩrutĩte maũndũ maingĩ megiĩ rĩĩtwa rĩa Ngai, Jehova. Na nĩ twarĩrĩirie hanini igũrũ rĩgiĩ wendi wa Ngai, ũrĩa ekĩte na ũrĩa arĩĩkĩra andũ. No nĩ ũndũ ũrĩkũ Jesu erekagĩria rĩrĩa aatwĩrire tũhoyage, “Ũthamaki waku ũũke”? Ũthamaki wa Ngai nĩ kĩĩ? Gũka kwa guo gũkaamũra atĩa, kana gũtheria rĩĩtwa rĩa Ngai? Na gũka kwa Ũthamaki ũcio gũkuruhanĩte atĩa na gwĩkwo kwa wendi wa Ngai?
ŨTHAMAKI WA NGAI NĨ KĨĨ?
4. Ũthamaki wa Ngai nĩ kĩĩ, na Mũthamaki waguo nũũ?
4 Ũthamaki wa Ngai nĩ thirikari ĩhandĩtwo nĩ Jehova Ngai na ĩna mũthamaki ũthurĩtwo nĩ Ngai. Nũũ Mũthamaki wa Ũthamaki wa Ngai? Nĩ Jesu Kristo. Arĩ Mũthamaki-rĩ, Jesu nĩ mũnene gũkĩra aathani othe a thĩ na etagwo “Mwathani wa aathani o na Mũthamaki wa athamaki.” (Kũguũrĩrio 17:14) E na hinya wa gwĩka maũndũ mega mũno gũkĩra mũtongoria o wothe wa gũkũ thĩ, o na ũrĩa mwega atĩa.
5. Ũthamaki wa Ngai ũgaathana kuuma kũ, na ũgathamaka kũ?
5 Ũthamaki wa Ngai ũgaathana kuuma kũ? Jesu we arĩkũ? No nginya ũkorũo nĩ ũraririkana ũkĩĩruta atĩ nĩ oragirũo mũtĩ-inĩ wa magerio, na agĩcoka akĩriũkio. Thutha wa kahinda kanini, akĩambata igũrũ. (Atũmwo 2:
6, 7. Nĩ kĩĩ gĩtũmaga Jesu akorũo arĩ Mũthamaki wa mwanya?
6 Nĩ kĩĩ gĩtũmaga Jesu akorũo arĩ Mũthamaki wa mwanya? Ũndũ ũmwe, nĩ gũtuĩka we ndagakua o rĩ. Bibilia ĩkĩringithania Jesu na athamaki a gũkũ thĩ-rĩ, ĩmwĩtaga ũrĩa wĩ na “muoyo ũrĩa ũtangĩninĩka.” (Ahibirania 7:16) Ũguo nĩ kuuga atĩ maũndũ marĩa mothe mega Jesu ageka nĩ magatũũra. Na ageka maũndũ manene na mega.
7 Ta wĩĩcirie ũhoro wa ũrathi ũyũ wa Bibilia wĩgiĩ Jesu: “Roho wa Jehova nĩũgaikara ũmũhubĩte, o roho wa ũũgĩ na wa ũmenyi maũndũ, o roho wa ũtaarani na hinya, na nĩguo roho wa kũũhĩgania, na gwĩtigĩrithia Jehova; o namo maũndũ marĩa makamũkenagia makoimana na gwĩtigĩra Jehova; ningĩ ndagatuaga cira na gĩthiithi, o na kana arũithanie na ũndũ wa kũigua njukũ. No rĩrĩ, athĩni akamatuagĩra cira na ũthingu, nao arĩa ahoreri a gũkũ thĩ amarũĩrĩre na kĩhooto; na rĩrĩ, andũ a thĩ arĩa ahinyanĩrĩria akamahũra na rũthanju rũa kanua gake, o nao arĩa aaganu amorage na mĩhũmũ ya mĩromo yake.” (Isaia 11:
8. Nĩa magaathana na Jesu?
8 Hena ũndũ ũngĩ wa ma ũkoniĩ Ũthamaki wa Ngai: Jesu ndagaathana arĩ wiki. Nĩgũgakorũo na angĩ magaathana nake. Kwa ngerekano-rĩ, mũtũmwo Paulo erire Timotheo ũũ: “Tũngĩkirĩrĩria-rĩ, nĩtũgacoka gũthamaka hamwe nake.” (2 Timotheo 2:
9. Nĩ aigana magaathana hamwe na Jesu, na Ngai aambĩrĩirie kũmathuura rĩ?
9 O ta ũrĩa Gĩcunjĩ kĩa 7 kĩa ibuku rĩrĩ kĩonanĩtie-rĩ, mũtũmwo Johana nĩ aheirũo kĩoneki kĩrĩa oonire “Gatũrũme [Jesu Kristo], arũngiĩ kĩrĩma gĩa Sayuni [gĩtĩ-inĩ gĩake kĩa ũnene] igũrũ, e na andũ ngiri igana ria ngiri mĩrongo ĩna na inya, me na rĩĩtwa rĩake, na rĩĩtwa rĩa Ithe, maandĩkĩtwo mathiithi mao.” Acio 144,000 nĩa? Johana we mwene atwĩraga ũũ: “Nĩo marũmagĩrĩra Gatũrũme o kũrĩa guothe athiaga. Nĩo maagũrirũo makĩamũranio na andũ arĩa angĩ, matuĩke maciaro ma mbere ma kũgetherũo Ngai o na Gatũrũme.” (Kũguũrĩrio 14:
10. Mũbango wa Ngai wa andũ mathamakĩrũo nĩ Jesu hamwe na acio 144,000 nĩ wa wendo nĩkĩ?
10 Ngai nĩ onanĩtie wendo mũingĩ mũno nĩ kũbanga Jesu hamwe na acio 144,000 mathamakĩre andũ. Ũndũ ũmwe nĩ gũtuĩka Jesu anakorũo arĩ mũndũ na ananyamarĩka. Paulo oigire atĩ Jesu no ahote “gũtũiguĩra tha maũndũ-inĩ maitũ ma kwaga hinya,” tondũ we “aanagerio maũndũ-inĩ mothe o ta ithuĩ, tiga atĩ ndaigana kwĩhia o na atĩa.” (Ahibirania 4:
ŨTHAMAKI WA NGAI ŨGEEKA MAŨNDŨ MARĨKŨ?
11. Nĩkĩ gĩatũmire Jesu oige atĩ arutwo ake mahoyage wendi wa Ngai wĩkagwo kũu igũrũ?
11 Rĩrĩa Jesu erire arutwo ake mahoyage Ũthamaki wa Ngai ũke-rĩ, ningĩ no oigire atĩ mahoyage wendi wa Ngai wĩkagwo “gũkũ thĩ, o ta ũrĩa wĩkagwo kũu Igũrũ.” Ngai e igũrũ na wendi wake ũkoretwo ũgĩkwo hĩndĩ ciothe kuo nĩ araika arĩa ehokeku. No, thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 3 kĩa ibuku rĩrĩ-rĩ, nĩ twerutire atĩ mũraika ũmwe mũũru nĩatigire gwĩka wendi wa Ngai na agĩtũma Adamu na Hawa mehie. Thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 10, nĩ tũkeeruta makĩria ũrĩa Bibilia ĩrutanaga igũrũ rĩgiĩ mũraika ũcio mũũru, ũrĩa wĩtagwo Shaitani na Mũcukani. Shaitani na araika arĩa maathuurire kũmũrũmĩrĩra, arĩa metagwo ndaimono, nĩmaarekirũo maikarange igũrũ. Kwoguo-rĩ, ti othe arĩa maarĩ kũu igũrũ meekaga wendi wa Ngai hĩndĩ ĩyo. No ũndũ ũcio nĩ ũngĩagarũrũkire Ũthamaki wa Ngai wambĩrĩria gwathana. Mũthamaki ũcio mwerũ, Jesu Kristo, aarĩ arũe mbaara na Shaitani.
12. Nĩ maũndũ marĩkũ merĩ ma bata mũno mataarĩirio thĩinĩ wa Kũguũrĩrio 12:10?
12 Ciugo ici cia ũrathi itaarĩirie ũrĩa kũngĩahanĩkire: “Nĩndaiguire mũgambo mũnene Igũrũ, ũkiuga atĩrĩ, Rĩu nĩ gũkinyu kĩhonokanio, na ũhoti, na ũthamaki wa Ngai witũ, o naguo wathani wa Kristo wake; amu-rĩ, mũcuki wa ariũ a ithe witũ [Shaitani] nĩarĩkĩtie kũharũrũkio, ũrĩa ũtũire amacukaga harĩ Ngai witũ mũthenya o na ũtukũ.” (Kũguũrĩrio 12:10) Hihi nĩwona maũndũ merĩ ma bata mũno mataarĩirio thĩinĩ wa mũhari ũcio wa Bibilia? Wa mbere, Ũthamaki wa Ngai ũtongoretio nĩ Jesu Kristo nĩwambĩrĩria gwathana. Wa kerĩ, Shaitani nĩaingatwo kuuma igũrũ aharũrũkio nginya gũkũ thĩ.
13. Moimĩrĩro ma Shaitani kũingatwo igũrũ nĩ marĩkũ?
13 Moimĩrĩro ma maũndũ macio merĩ nĩ marĩkũ? Ha ũhoro wa ũrĩa kwahanĩkire igũrũ-rĩ, tũthomaga ũũ: “Hakĩrĩ ũgũo-rĩ, gĩkenei, Igũrũ rĩrĩ, o na inyuĩ mũtũire kuo!” (Kũguũrĩrio 12:12) Ĩĩ, araika arĩa ehokeku kũu igũrũ mena gĩkeno tondũ thutha wa Shaitani na ndaimono ciake kũingatwo, arĩa othe marĩ igũrũ nĩ ehokeku harĩ Jehova Ngai. Kwĩ na thayũ na ũiguano mũnene biũ kũu. Wendi wa Ngai rĩu nĩ ũrekwo kũu igũrũ.
14. Kũhaanĩkĩte atĩa nĩ ũndũ wa Shaitani kũharũrũkio gũkũ thĩ?
14 Ĩ thĩ nayo? Bibilia yugaga ũũ: “Thĩ ĩĩ na haaro-ĩ, o narĩo iria rĩrĩa inene! amu inyuĩ-rĩ, mũcukani nĩamũikũrũkĩire e na marũrũ manene, tondũ nĩoĩ atĩ no ihinda inyinyi atigairie.” (Kũguũrĩrio 12:12) Shaitani nĩ mũrakaru nĩ ũndũ wa kũingatwo kuuma igũrũ na gũkorũo arĩ na kahinda o kanini tu gatigarĩte. Nĩ ũndũ wa marakara make-rĩ, arehaga mĩnyamaro kana “haaro,” gũkũ thĩ. Nĩ tũkeeruta makĩria ũhoro wa “haaro” ĩyo thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 9. No tũkĩmenyaga ũguo-rĩ, twahota kũũria atĩrĩ, Ũthamaki ũcio ũngĩhota gũtũma wendi wa Ngai wĩkwo gũkũ thĩ atĩa?
15. Wendi wa Ngai harĩ thĩ nĩ ũrĩkũ?
15 Ririkana wendi wa Ngai harĩ thĩ nĩ ũrĩkũ. Nĩ werutire ũhoro waguo thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 3. Thĩinĩ wa Edeni-rĩ, Ngai nĩ onanirie atĩ wendi wake nĩ thĩ ĩno ĩtuĩke paradiso ĩiyũirũo nĩ andũ athingu matarakua. Shaitani nĩ aatũmire Adamu na Hawa mehie, na ũndũ ũcio ũgĩtũma wendi wa Ngai harĩ thĩ ndũkahinge hĩndĩ ĩyo, no ndwaũgarũrire. Jehova o na rĩu no atanyĩte atĩ “arĩa athingu [nĩ] makagaya thĩ, na gũtũũra mamĩtũũre o nginya tene.” (Thaburi 37:29) Na Ũthamaki wa Ngai nĩguo ũkaahingia ũndũ ũcio. Na njĩra ĩrĩkũ?
16, 17. Danieli 2:
16 Ta wĩcirie ũhoro wa ũrathi ũrĩa wĩ thĩinĩ wa Danieli 2:44. Tũthomaga ũũ: “Hĩndĩ ya athamaki acio-rĩ, nĩguo Ngai-wa-Igũrũ akahanda ũthamaki ũrĩa ũtagacoka gũthario o rĩ, o rĩ, o na kana wathani waguo ũneanwo moko-inĩ ma andũ angĩ, no nĩ kũmemenda ũkamemenda mothamaki macio mangĩ, ũmanine biũ, naguo ũtũũre wĩhandĩte tene na tene.” Ũndũ ũcio ũratũruta atĩa igũrũ rĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai?
17 Ũndũ wa mbere, ũratũruta atĩ Ũthamaki wa Ngai warĩ wambĩrĩrie “hĩndĩ ya athamaki acio,” kana rĩrĩa mothamaki mangĩ marathiĩ o na mbere gwathana. Wa kerĩ, ũratũruta atĩ Ũthamaki ũcio ũgaatũũra tene na tene. Ndũkaahootwo kana thirikari ĩngĩ yoe ithenya rĩaguo. Wa gatatũ, nĩ gũgakorũo na mbaara gatagatĩ-inĩ ka Ũthamaki wa Ngai na mothamaki ma thĩ ĩno. Ũthamaki wa Ngai nĩguo ũkaahootana. Macũngĩrĩro-rĩ, nĩguo thirikari ĩrĩa iki tu ĩgakorũo ĩgĩathana gũkũ thĩ. Hĩndĩ ĩyo nĩguo andũ magaakenera wathani ũrĩa mwega mũno ũtarĩ woneka.
18. Mbaara ya mũthia gatagatĩ-inĩ ka Ũthamaki wa Ngai na thirikari cia thĩ ĩno ĩĩtagwo atĩa?
18 Bibilia nĩ ĩtwĩraga maũndũ maingĩ megiĩ mbaara ĩyo ya mũthia gatagatĩ-inĩ ka Ũthamaki wa Ngai na thirikari cia thĩ ĩno. Kwa ngerekano-rĩ, ĩrutanaga atĩ mũthia wakuhĩrĩria-rĩ, ndaimono igaatheremia maheni nĩguo iheenererie “athamaki a mabũrũri mothe” ma thĩ. Nĩkĩ? “Makamonganĩrie mbaara ya mũthenya ũrĩa mũnene wa Ngai, Mwene-Hinya-Wothe.” Athamaki acio a thĩ makoonganĩrio hamwe “kũndũ kũrĩa gwĩtagwo na Kĩhibirania, Hari-Magedoni.” (Kũguũrĩrio 16:
19, 20. Nĩ kĩĩ kĩragiria wendi wa Ngai ũkorwo ũgĩkwo gũkũ thĩ ũmũthĩ ũyũ?
19 Ũthamaki wa Ngai ũkaahingia ũndũ ũrĩkũ kũgerera mbaara ya Hari-Magedoni? Ta ririkana rĩngĩ wendi wa Ngai harĩ thĩ nĩ ũrĩkũ. Jehova Ngai aatanyĩte atĩ thĩ ĩiyũrũo nĩ andũ athingu na akinyanĩru makĩmũtungatĩra thĩinĩ wa Paradiso. Nĩ kĩĩ kĩragiria ũndũ ũcio ũhaanĩke ũmũthĩ ũyũ? O mbere, tũrĩ ehia, kwoguo nĩtũrwaraga na tũgakua. No, thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 5 nĩtwerutire atĩ Jesu nĩatũkuĩrĩire nĩgetha tũgatũũra tene na tene. No gũkorũo nĩ ũraririkana ciugo ici ciandĩkĩtwo thĩinĩ wa Injiri ya Johana: “Ngai, tondũ wa ũrĩa endete kĩrĩndĩ gĩa gũkũ thĩ, nĩaarutire Mũrũ wake wa mũmwe, nĩ getha mũndũ o wothe ũmwĩhokete ndakore, no agĩe muoyo wa tene na tene.”
20 Thĩna ũngĩ nĩ gũkorũo atĩ andũ aingĩ mekaga maũndũ mooru. Mahenanagia, magatunyana, na magatharia. Matiendaga gwĩka wendi wa Ngai. Andũ arĩa aganu nĩ makaninwo hĩndĩ ya mbaara ya Ngai ya Hari-Magedoni. (Thaburi 37:10) Na ũndũ ũngĩ ũtũmaga wendi wa Ngai ndũgekwo gũkũ thĩ nĩ tondũ thirikari itiĩkĩraga andũ ngoro mawĩke. Thirikari nyingĩ ikoretwo itarĩ na hinya, ikaaga tha, kana igakorũo na uungumania. Bibilia yugaga wega ũũ: “Mũndũ agĩaga na ũhoti wa gwatha ũrĩa ũngĩ, agagĩĩthũkia we mwene.”
21. Ũthamaki ũgaatũma wendi wa Ngai wĩkwo gũkũ thĩ na njĩra ĩrĩkũ?
21 Thutha wa Hari-Magedoni-rĩ, andũ magakorwo marĩ rungu rwa thirikari ĩmwe tu, Ũthamaki wa Ngai. Ũthamaki ũcio ũgeeka wendi wa Ngai na ũrehe irathimo cia magegania. Kwa ngerekano-rĩ, nĩ ũkeeheria Shaitani na ndaimono ciake. (Kũguũrĩrio 20:
ŨTHAMAKI WA NGAI WARĨ WOYE IKINYA RĨ?
22. Tũmenyaga atĩa atĩ Ũthamaki wa Ngai nduokire rĩrĩa Jesu aarĩ gũkũ thĩ kana aariũkio o ro ũguo?
22 Hĩndĩ ĩrĩa Jesu erire arũmĩrĩri ake mahoyage, “Ũthamaki waku ũũke,” nĩ kuonania Ũthamaki ũcio nduokĩte hĩndĩ ĩyo. Hihi nĩwokire Jesu ambata igũrũ? Aca, tondũ Petero na Paulo moigire atĩ thutha wa Jesu kũriũkio-rĩ, ũrathi ũyũ wa Thaburi 110:1 nĩwahingirio harĩ Jesu: “Jehova nĩerire mwathani wakwa atĩrĩ, Ikara thĩ guoko-inĩ gwakwa kwa ũrĩo, kinya ngatũma thũ ciaku ituĩke gaturũa ka makinya maku.” (Atũmwo 2:
Hĩndĩ ya wathani wa Ũthamaki, wendi wa Ngai nĩ ũgekwo gũkũ thĩ o ta ũrĩa wĩkagũo kũu igũrũ
23. (a) Ũthamaki wa Ngai waambĩrĩirie gwathana rĩ? (b) Nĩ kĩĩ gĩkaarĩrĩrio thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 9?
23 Angĩetereire kahinda kaigana atĩa? Mũthia-inĩ wa mĩaka ya 1800 na kĩambĩrĩria-inĩ kĩa mĩaka ya 1900, arutwo a Bibilia ehokeku maatarire makĩona atĩ ihinda rĩu rĩngĩathirire mwaka wa 1914. (Ha ũhoro wa mwaka ũyũ-rĩ, rora Ũhoro Muongerere karatathi-inĩ ka 215-218) Maũndũ marĩa mekĩkaga gũkũ thĩ kuuma mwaka wa 1914, matĩtĩrithagia atĩ ũmenyo wa arutwo acio a Bibilia warĩ mwagĩrĩru. Kũhinga kwa ũrathi wa Bibilia kuonanagia atĩ mwaka wa 1914 nĩguo Kristo atuĩkire Mũthamaki, na Ũthamaki wa igũrũ wa Ngai ũkĩambĩrĩria gwathana. Kwoguo-rĩ, tũratũũra thĩinĩ wa “ihinda inyinyi” rĩrĩa Shaitani atigairie. (Kũguũrĩrio 12:12; Thaburi 110:2) Ningĩ no tuuge tũrĩ na ma atĩ ica ikuhĩ Ũthamaki wa Ngai nĩ ũkuoya ikinya rĩa gũtũma wendi wa Ngai wĩkwo gũkũ thĩ. Wee nĩ ũrona ũcio ũrĩ ũhoro mwega? Nĩ ũrona ta ũrĩ ũhoro wa ma? Gĩcunjĩ gĩa 9 nĩgĩgũgũteithia wone atĩ Bibilia kũna nĩ ĩrutanaga maũndũ macio.


text:
Hihi nĩ Mũgiragia Mĩthemba Mĩna ya Thenema, Mabuku, Kana Nyĩmbo?
Aca. Ithondeka ritũ rĩtithuthuragia thenema, mabuku kana nyĩmbo atĩ nĩguo tũĩre arũmĩrĩri aitũ maciĩtheme. Nĩkĩ hihi tũtekaga ũguo?
Bibilia ĩkĩraga ngoro o mũndũ ‘one ihinda rĩa kwĩmenyeria’ nĩguo akũũranage wega na ũũru.—Ahibirania 5:14.
Maandĩko nĩ marĩ na ũtaaro o Mũkristiano angĩhũthĩra rĩrĩa arathuura maũndũ ma gwĩkenia. * O ta maũndũ-inĩ mangĩ mothe ma ũtũũro-rĩ, muoroto witũ nĩ ‘kũroragia maũndũ tũmenye marĩa makenagia Mwathani.’
Bibilia ĩrutanaga atĩ mũtwe wa famĩlĩ arĩ na hinya, na kwoguo no athuure gwĩtĩkĩria mĩthemba mĩna ya maũndũ ma gwĩkenia thĩinĩ wa mũciĩ wake. (1 Akorintho 11:3; Aefeso 6:1-4) No nja ya mũciĩ, gũtirĩ mũndũ wĩtĩkĩrĩtio kũgiria andũ a kĩũngano thenema kana nyĩmbo, kana aini ana.
^ kĩb. 4 Kwa ngerekano, Bibilia nĩ ĩgirĩtie ũndũ o wothe ũkonainie na kũrongoria ngoma, waganu wa ngomanio na ũhinya.


text:
Wĩgerekanie na Wĩtĩkio Wao
Tũngĩgunĩka atĩa nĩ kwĩruta ũhoro wa athuri na atumia a wĩtĩkio, arĩa magwetetwo thĩinĩ wa Bibilia?
Mũcoro wa Kuonania Mahinda
Mũcoro wa kuonania mahinda na mapu nĩ igũgũteithia kũhũũra mbica meciria-inĩ ya kũrĩa andũ acio magwetetwo Bibilia-inĩ maatũũraga na mahinda marĩa matũũraga.
Marũa Kuuma Kũrĩ Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia
Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia kĩa Aira a Jehova nĩ kĩrakũũria ũthome ibuku rĩrĩ ũrĩ wiki na hamwe na famĩlĩ yaku.
Ũhoro wa Kwambĩrĩria
Bibilia nĩ ĩkoragwo na ng’ano nyingĩ cia ma ciĩgiĩ arũme na atumia a wĩtĩkio. Tũngĩgunĩka atĩa nĩ cionereria ciao?
HABILI
‘O na Gũtuĩka nĩ Aakuire, no Aragia’
Tũngĩĩruta ũndũ ũrĩkũ wĩgiĩ Habili na wĩtĩkio wake, o na gũtuĩka ti maũndũ maingĩ make maandĩkĩtwo thĩinĩ wa Bibilia?
NUHU
Aarĩ “Mũthiritũ wa Ngai”
Nuhu aacemanirie na moritũ marĩkũ akĩrera ciana ciake? We na famĩlĩ yake monanirie wĩtĩkio na njĩra ĩrĩkũ rĩrĩa maakire thabina?
IBURAHIMU
“Ithe wa Andũ Arĩa Othe Metĩkĩtie”
Iburahimu onanirie wĩtĩkio na njĩra irĩkũ? Nĩ maũndũ-inĩ marĩkũ ũngĩonania wĩtĩkio ta wa Iburahimu?
RUTHU
‘Kũrĩa Ũgaathiĩ Nokuo Ngaathiĩ’
Nĩ kĩĩ gĩatũmire Ruthu atige famĩlĩ na bũrũri wao? Nĩ ngumo irĩkũ onanirie ciatũmire endwo nĩ Jehova?
RUTHU
‘Mũtumia Mũthingu’
Kũhikania kwa Ruthu na Boazu kwarĩ kwa bata nĩkĩ? Familĩ ingĩĩruta ũndũ ũrĩkũ kuumana na rũgano rwa Ruthu na Naomi?
HANA
Aaitũrũrĩire Ngai Ngoro Yake Mahoya-inĩ
Wĩtĩkio ũrĩa Hana aarĩ naguo harĩ Jehova, nĩ wamũteithirie kũhiũrania na ũndũ mũritũ ũrĩa aahiũranagia naguo.
SAMUELI
‘Aakũrĩire Ũtungata-inĩ wa Jehova’
Nĩ ũndũ ũrĩkũ wa mwanya wĩgiĩ ũrĩa Samueli aarerirũo? Nĩ ũndũ ũrĩkũ wateithirie wĩtĩkio wake ũkũre arĩ hema-inĩ ya gũtũnganwo?
SAMUELI
O na Akua Ngoro nĩ Omĩrĩirie
Ithuothe nĩ tũcemanagia na moritũ na maũndũ mangĩ mageragia wĩtĩkio witũ. Tũngĩĩruta atĩa kuumana na kĩonereria kĩa Samueli kĩa ũkirĩrĩria?
ABIGAILI
Nĩ Onanirie Ũũgĩ
Nĩ ũndũ ũrĩkũ tũngĩĩruta kuumana na ũrĩa Abigaili ahiũranirie na kĩhiko gĩake kĩrĩa kĩarĩ na mathĩna?
ELIJA
Nĩ Aateteire Ũthathaiya Mũtheru
Tũngĩĩgerekania atĩa na Elija kũhiũrania na andũ arĩa mararegana na ũrĩa Bibilia ĩrutanaga?
ELIJA
Nĩ Eehũgire, na Agĩeterera
Mũnabii Elija onanirie atĩa atĩ nĩ aarĩ na wĩtĩkio harĩ kĩĩranĩro kĩa Jehova?
ELIJA
Nĩ Eehokire Ngai Wake Amũmĩrĩrie
Nĩ maũndũ marĩkũ maatũmire Elija akue ngoro biũ o na nginya akiuga kaba gũkua?
JONA
Nĩ Eerutire Kuumana na Mahĩtia Make
Hihi wanaigua guoya ta ũrĩa Jona aaiguaga thutha wa kũheo wĩra ta ũcio? Rũgano rwake nĩ rũtũrutaga ithomo rĩa bata rĩgiĩ ngumo cia Jehova ta wetereri na tha.
JONA
Nĩ Eerutire Kuonania Tha
Rũgano rwa Jona rũngĩtũteithia atĩa gwĩthuthuria?
ESITERI
Aarũĩrĩire Andũ a Ngai
Nĩ tũrabatara wĩtĩkio na ũcamba nĩguo tuonanie roho wa kwĩima ta ũrĩa Esiteri onanirie.
ESITERI
Aarĩ na Ũũgĩ, Ũcamba, na Ndeeyendete
Esiteri onanirie atĩa atĩ nĩ endete Jehova na andũ ake?
MARIAMU
‘Niĩ ndĩ Ngombo ya Mwathani’
Ũrĩa Mariamu aaiyũkirie ndũmĩrĩri ya mũraika Gaburieli wonanagia atĩa atĩ aarĩ na wĩtĩkio? Nĩ ngumo irĩkũ ingĩ cia bata Mariamu onanirie?
MARIAMU
‘Aacũranagia Maũndũ na Ngoro Yake’
Maũndũ marĩa Mariamu aacemanirie namo arĩ Bethilehemu nĩ mamũteithirie kũgĩa na wĩtĩkio mũrũmu harĩ ciĩranĩro cia Jehova.
JUSUFU
Aarũmbũyirie Famĩlĩ na Agĩtũũria Wĩhokeku
Jusufu aarũmbũyirie famĩlĩ yake na njĩra irĩkũ? Nĩkĩ gĩatũmire atware Mariamu na Jesu Misiri?
MARITHA
“Niĩ Nĩnjĩtĩkĩtie”
Maritha onanirie wĩtĩkio na njĩra ĩrĩkũ o na arĩ na kĩeha?
PETERO
Nĩ Aatooririe Guoya na Mathangania
Gũthangania no gũkorũo na moimĩrĩro moru mũno harĩ wĩtĩkio wa mũndũ. Ĩndĩ Petero nĩ aatooririe guoya na mathangania megiĩ kũrũmĩrĩra Jesu.
PETERO
Aarĩ Mwĩhokeku Nginya Hĩndĩ ya Magerio
Wĩtĩkio wa Petero na wĩhokeku wake wamũteithirie atĩa rĩrĩa aarũngirũo nĩ Jesu?
PETERO
Nĩ Eerutire Kuohanagĩra
Jesu aarutire Petero ũndũ ũrĩkũ wĩgiĩ kuohanĩra? Jesu onanirie atĩa atĩ nĩ oheire Petero?
Ũhoro wa Kũrĩkĩrĩria
Tũngĩhota atĩa kuongerera wĩtĩkio witũ hinya, na tũtũũrie kĩĩrĩgĩrĩro gitũ?


text:
MŨRANGĨRI JULAĨ 2014
Nĩkĩ Gĩtũmaga Maũndũ Moru Makore Andũ Arĩa Ega?
Maũndũ Moru Marathiĩ O Maingĩhĩte!
Angĩkorũo nĩ kũrĩ Ngai mwene hinya wothe-rĩ, agaga kũgitĩra andũ arĩa ega matigakorũo nĩ maũndũ moru nĩkĩ?
Maũndũ Moru Makoraga Andũ Arĩa Ega Nĩkĩ?
Bibilia nĩ ĩtaarĩirie kĩrĩa gĩtũmaga andũ manyamarĩke.
Ũrĩa Ngai Ageka Igũrũ Rĩgiĩ Maũndũ Moru
DHihi no wende gũgatũũra thĩinĩ wa thĩ ĩtarĩ na mĩnyamaro?
Ndingĩathiire Handũ Itarĩ Mũcinga
Annunziato Lugarà aarĩ wa gĩkundi kĩũru mũno kĩa aici a mĩcinga, no hĩndĩ ĩmwe rĩrĩa aathire mĩcemanio ya Aira a Jehova agarũrĩire mũtũũrĩre wake.
Ciana Ciagĩrĩire Kũrũngwo na Njĩra Ĩrĩkũ?
Bibilia nĩ yonanagia njĩra ithatũ cia bata harĩ kũrũnga mwana.
Hihi Ũrĩ Wamenya?
Ũrĩa marikabu cia tene ciathondekagwo itikaingĩrie maĩ? Na ũrĩa mahinda tene thamaki ciaigagwo itigathũke
Hihi no Tũhote Kuona Ngai Ũrĩa Ũtonekaga?
Wĩrute ũrĩa ũngĩhũthĩra ‘maitho maku ma Ngoro.’
Macokio ma Ciũria cia Bibilia
Hihi mahoya no njĩra ya kũhoya ũteithio?


text:
ITHOMO RĨA 7
Mĩcemanio Iitũ Ĩkoragwo Ĩhaana Atĩa?
Mĩcemanio ya Akristiano a tene yakoragwo na nyĩmbo, mahoya, na gũthoma na kwarĩrĩria Maandĩko, no hatirĩ wakoragwo na mĩtugo ya kĩĩndini. (1 Akorintho 14:26) No wĩrĩgĩrĩre ũndũ ũtariĩ o ta ũcio mĩcemanio-inĩ iitũ.
Ũrutani wayo wĩhocetie harĩ Bibilia na wĩ ũguni. Mũthia-inĩ wa kiumia, o kĩũngano nĩ gĩcemanagia gũthikĩrĩria mĩario ya Bibilia ya ndagĩka 30 ĩronania ũrĩa Maandĩko makonainie na ũtũũro witũ na mahinda marĩa tũratũũra. Ithuothe nĩ tũũragio tũrũmanĩrĩre na mwaria Bibilia-inĩ ciitũ. Thutha wa mĩario ĩyo, gũkoragwo na Wĩruti wa “Mũrangĩri” wa ithaa rĩmwe, thĩinĩ waguo andũ othe kĩũngano-inĩ nĩ maheagwo mweke wa gũcokia ciũria makĩarĩrĩria gĩcunjĩ kĩmwe ngathĩti-inĩ ya wĩruti ya Mũrangĩri. Ndeereti ĩyo nĩ ĩtũteithagia kũhũthĩra ũtaaro wa Bibilia ũtũũro-inĩ witũ. Ũhoro o ũcio nĩ wĩrutagwo ciũngano-inĩ ciitũ ciothe makĩria ma 100,000 thĩinĩ wa thĩ.
Nĩ tũteithagio kwagĩria ũhoti witũ wa kũrutana. Ningĩ nĩ tũcemanagia hwaĩ-inĩ ũmwe gatagatĩ-inĩ ga kiumia nĩ ũndũ wa programu ya icunjĩ ithatũ. Ndagĩka cia mbere 30 nĩ Wĩruti wa Bibilia wa Kĩũngano, ndeereti ya ciũria na macokio ĩrĩa yongagĩrĩra ũtaũku witũ wa ũrutani wa Maandĩko na ũrathi wa Bibilia. Thutha ũcio, Cukuru ya Ũtungata wa Gĩtheokrasi ya ndagĩka 30 ĩkambĩrĩria na ndeereti ya gĩcunjĩ kĩa Bibilia kĩrĩa kĩũngano kĩambĩte gũthoma. Arutwo arĩa meyandĩkithĩtie cukuru magacoka makaruta icunjĩ nguhĩ. Nĩ gũkoragwo na mũtaarani ũratũrora nĩguo atũteithie kwagĩria mũthomere na mũrutanĩre witũ. (1 Timotheo 4:13) Mũthia-inĩ, thĩinĩ wa Mũcemanio wa Ũtungata wa ndagĩka 30, nĩ twĩrutaga ũrĩa tũngĩruta andũ angĩ Bibilia kũgerera mĩario, cionereria, na andũ makĩhoywo ũhoro.
Rĩrĩa ũrĩũka mĩcemanio-inĩ iitũ, hatarĩ nganja nĩ ũrĩkenio nĩ gĩthomo kĩega kĩa Bibilia kĩrĩa ũrĩamũkĩra.—Isaia 54:13.
Nĩ maũndũ marĩkũ ũngĩĩrĩgĩrĩra kũigua mĩcemanio-inĩ ya Aira a Jehova?
Nĩ mũcemanio witũ ũrĩkũ wa o kiumia ũngĩenda gũũka?


text:
Ithomo rĩa 8
Ngai Etĩkĩrĩtie Maũndũ Moru na Mĩnyamaro Nĩkĩ?
1. Maũndũ moru maambĩrĩirie atĩa?
Ũũru waambĩrĩirie thĩinĩ wa thĩ rĩrĩa Shaitani aaririe maheeni ma mbere. Kĩambĩrĩria-inĩ, Shaitani aarĩ mũraika mũkinyanĩru, no “ndaigana kwĩrũgamania na ũhoro-ũrĩa-wa-ma.” (Johana 8:44) Agĩkũria merirĩria ma kũheo ũthathaiya ũrĩa wagĩrĩire o Ngai wiki. Shaitani aaheenirie mũtumia wa mbere, Hawa, na akĩmũiguithia amwathĩkĩre handũ ha gwathĩkĩra Ngai. Adamu akĩnyitanĩra na Hawa kũremera Ngai. Itua rĩa Adamu rĩgĩtũma kũgĩe mĩnyamaro na gĩkuũ.
Rĩrĩa Shaitani aaheenirie Hawa aremere Ngai, nĩ kwambĩrĩria aambagĩrĩria ũremi kwerekera ũnene wa Ngai, kana kĩhooto Gĩake gĩa gwathana. Andũ aingĩ nĩ manyitanĩire na Shaitani kũrega Ngai arĩ Mwathani wao. Kwoguo, Shaitani nĩwe “mũnene wa gũkũ thĩ.”
2. Hihi ũũmbi wa Ngai waarĩ na wathe?
Wĩra wothe wa Ngai nĩ mũkinyanĩru. Araika na andũ arĩa Ngai ombire maarĩ na ũhoti wa gwathĩkĩra Ngai na njĩra nginyanĩru. (Gũcokerithia Maathani 32:4, 5) Ngai aatũmbire tũrĩ na wĩyathi wa gwĩthuurĩra gwĩka wega kana gwĩka ũũru. Wĩyathi ũcio nĩ ũtũhotithagia kuonania wendo witũ harĩ Ngai.
3. Ngai etĩkĩrĩtie mĩnyamaro nĩkĩ nginya ũmũthĩ?
Kwa ihinda iraya, Jehova nĩ akirĩrĩirie ũremi kwerekera ũnene wake. Nĩkĩ? Nĩguo andũ mone atĩ kũgeria kwĩyatha gũtingĩmaguna. (Kohelethu 7:29; 8:9) Ihinda rĩa mĩaka 6,000 ĩrĩa andũ makoretwo kuo, ũira nĩ wonekete wega. Anene a gũkũ thĩ nĩ maremetwo kũniina mbaara, wĩki-naĩ, wagi wa kĩhooto, o hamwe na mĩrimũ.
Ngũrani na wathani wa andũ, wathani wa Ngai nĩ ũgunaga arĩa mawĩtĩkagĩra. (Isaia 48:17, 18) Ica ikuhĩ, Jehova nĩ arĩniina thirikari ciothe cia andũ. No arĩa tu mathuuraga gũthamakĩrũo nĩ Ngai magaatũũra thĩinĩ wa thĩ.—Isaia 11:9.
4. Ũkirĩrĩria wa Ngai ũtũheete mweke ũrĩkũ?
Shaitani oigire atĩ gũtirĩ mũndũ ũngĩtungatĩra Jehova o ũguo tũhũ. Hihi no ũhote kuonania atĩ Shaitani nĩ wa maheeni? No wonanie! Ũkirĩrĩria wa Ngai ũtũheaga mweke ithuothe tuonanie kana tũngĩenda wathani wa Ngai kana wa andũ. Tuonanagia itua riitũ kũgerera mũtũũrĩre witũ.
5. Tũngĩthuura Ngai atĩa atuĩke Mwathani witũ?
No tũthuure Ngai atuĩke Mwathani witũ tũngĩthingata na tũrũmĩrĩre ũthathaiya wa ma kũringana na Kiugo gĩake, Bibilia. (Johana 4:23) No tũrege Shaitani atuĩke mwathani witũ tũngĩĩthema maũndũ ma ũteti na mbaara, ta ũrĩa Jesu eekaga.
Shaitani ahũthagĩra hinya wake kũgathĩrĩria mĩtugo ya waganu. Rĩrĩa twaregana na mĩtugo ta ĩyo, arata amwe na andũ a mbarĩ ciitũ no matũnyũrũrie kana matũkararie. (1 Petero 4:3, 4) Kwoguo no mũhaka tũtue itua. Hihi nĩ tũrĩnyitanagĩra na andũ arĩa mendete Ngai? Hihi nĩ tũrĩathĩkagĩra watho wake wa ũũgĩ na wa wendani? Tweka ũguo-rĩ, nĩ tũrĩonanagia atĩ Shaitani aaririe maheeni rĩrĩa oigire atĩ gũtirĩ mũndũ ũngĩathĩkĩra uuge wa Ngai.
Wendo wa Ngai harĩ andũ ũtũheaga ũmĩrĩru atĩ maũndũ moru na mĩnyamaro nĩ igaathira. Arĩa monanagia atĩ nĩ metĩkĩtie ũguo magaakenera muoyo tene na tene thĩinĩ wa thĩ.


text:
Ithomo rĩa 4
Jesu Kristo Nũũ?
1. Ũtũũro wa Jesu waambĩrĩirie atĩa?
Ngũrani na andũ, Jesu aatũũraga igũrũ arĩ kĩũmbe kĩa roho atanaciarũo gũkũ thĩ. (Johana 8:23) Nĩwe waambire kũũmbwo nĩ Ngai, na nĩ aateithĩrĩirie indo iria ingĩ ciothe ikĩũmbwo. Nowe wiki wombirũo ĩmwe kwa ĩmwe nĩ Jehova nĩkĩo etagwo Mũriũ wa Ngai “wa mũmwe.” (Johana 1:14) Jesu aahũthagĩrũo arĩ Mwaria wa Ngai, nĩkĩo ningĩ etagwo “Ũhoro.”
2. Nĩ kĩĩ gĩatũmĩte Jesu oke gũkũ thĩ?
Ngai aatũmire Mũrũ wake gũkũ thĩ na njĩra ya gũthamia muoyo wake kuuma igũrũ nginya nda ya mũirĩtu Mũyahudi wetagwo Mariamu. Kwoguo, Jesu ndaarĩ na ithe mũmũciari. (Luka 1:30-35) Jesu okire gũkũ thĩ nĩguo (1) arutane ma ĩrĩa ĩgiĩ Ngai, (2) atũigĩre kĩonereria harĩ gwĩka wendi wa Ngai nginya rĩrĩa tũrĩ hatĩka-inĩ, na (3) arute muoyo wake mũkinyanĩru ũtuĩke ‘ũkũũri.’
3. Tũbataraga ũkũũri nĩkĩ?
Ũkũũri nĩ thogora ũrĩa ũrĩhagwo nĩguo mũndũ arekererio ndakae kũũragwo. (Thama 21:29, 30) Gĩkuũ na ũkũrũ itiarĩ thĩinĩ wa muoroto wa Ngai wĩgiĩ mũndũ. Tũmenyaga ũguo atĩa? Ngai eerire mũndũ wa mbere, Adamu, atĩ “angĩehirie,” nĩ angĩakuire. Korũo Adamu ndehirie-rĩ, ndangĩakuire. (Kĩambĩrĩria 2:16, 17; 5:5) Kũringana na Bibilia, gĩkuũ ‘gĩatonyire’ thĩinĩ wa thĩ kũgerera Adamu. Kwoguo, akĩgaĩra njiarũa ciake ciothe mehia, na gĩkuũ kĩrĩa kiumanaga namo. Nĩkĩo tũbataraga ũkũũri wa gũtũhonokia kuuma harĩ gĩkuũ kĩrĩa twagaire kuuma kũrĩ Adamu.
Nũũ ũngĩahotire gũtũrĩhĩra thogora wa ũkũũri nĩguo tũkũũrũo gĩkuũ-inĩ? Rĩrĩa twakua-rĩ, tũrĩhagĩra o mehia maitũ ithuĩ ene. Gũtirĩ mũndũ ũtarĩ mũkinyanĩru ũngĩhota kũrĩha thogora wa ũkũũri wa mehia ma andũ arĩa angĩ.
4. Jesu aakuire nĩkĩ?
Ngũrani na ithuĩ, Jesu aarĩ mũkinyanĩru. Kwoguo ndaabataraga gũkua nĩ ũndũ wa mehia make—ndaarĩ namo. Ithenya rĩa ũguo, Jesu aakuire nĩ ũndũ wa mehia ma andũ angĩ. Ngai onanirie wendo Wake mũnene harĩ andũ na njĩra ya gũtũma Mũriũ akue nĩ ũndũ witũ. Ningĩ Jesu nĩ onanirie wendo harĩ ithuĩ na njĩra ya gwathĩkĩra Ithe na kũruta muoyo wake nĩ ũndũ wa mehia maitũ.
5. Jesu mahinda-inĩ maya areka atĩa?
Rĩrĩa aarĩ gũkũ thĩ, Jesu nĩ aahonagia arũaru, akariũkia akuũ, na agateithia arĩa maarĩ na mathĩna. Na njĩra ĩyo akĩonania ũrĩa ageekĩra arĩa othe aathĩki mahinda marĩa maroka. (Mathayo 15:30, 31; Johana 5:28) Thutha wa Jesu gũkua, Ngai nĩ aamũriũkirie arĩ kĩũmbe kĩa roho. (1 Petero 3:18) Agĩcoka agĩikara mwena wa ũrĩo wa Ngai etereire o nginya rĩrĩa Jehova aamũtuire Mũthamaki igũrũ rĩa thĩ yothe. (Ahibirania 10:12, 13) Rĩu Jesu arathamaka igũrũ arĩ Mũthamaki, na arũmĩrĩri ake nĩ marahunjia ũhoro ũcio mwega thĩinĩ wa thĩ yothe.
Ica ikuhĩ, Jesu nĩ arĩhũthĩra hinya wake arĩ Mũthamaki kũniina mĩnyamaro na arĩa mamĩrehaga. Andũ arĩa othe monanagia wĩtĩkio harĩ Jesu na makamwathĩkagĩra nĩ magaakenera muoyo thĩinĩ wa thĩ ĩtuĩtwo paradiso.


text:
Rũgano rwa 58: Daudi na Goliathu
Rĩu ningĩ Afilisiti magĩũka kũhũrana na Isiraeli. Nao ariũ atatũ a nyina na Daudi arĩa akũrũ me mbũtũ-inĩ ya ita rĩa Saulu. Mũthenya ũmwe Jesii akĩĩra Daudi atĩrĩ: ‘Ũkĩra woe eba ĩmwe ya ngano na mĩgate ũtwarĩre ariũ a nyũkwa. Ũrore ũrĩa matariĩ.’
Rĩrĩa Daudi aakinyire kĩraro-inĩ kĩa mbũtũ-rĩ, agĩteng’era gĩkundi-inĩ gĩa ita arore ariũ a nyina. Goliathu njamba nene ya Afilisiti ĩgĩũka ĩyumĩrĩtie kũnyũrũria Aisiraeli. Akoretwo agĩka ũguo o rũciinĩ na hwaĩ-inĩ ihinda rĩa mĩthenya 40. Akĩanĩrĩra akiuga atĩrĩ: ‘Wĩthurĩrei mũndũ ũmwe wanyu ahũrane na niĩ. Aahũra anjũrage-rĩ, tũgĩtuĩke ndungata cianyu. No ndamũhota ndĩmũrage, mũgũtuĩka ndungata ciitũ. Ndamũnyararithia, ũmwe wanyu oke tũrũe.’
Daudi akĩũria amwe a athigari atĩrĩ: ‘Ĩ atĩ mũndũ ũrĩa ũrĩũraga Mũfilisiti ũyũ, eherie rũmena harĩ Isiraeli, egwĩkwo atĩa?’
Mũthigari ũmwe akĩmũcokeria atĩrĩ, ‘Saulu nĩ ekũmũtongia. Na amũhe mwarĩ atuĩke mũtumia wake.’
Ĩndĩ Aisiraeli othe nĩmetigĩrĩte Goliathu tondũ aarĩ mũnene mũno. Aarĩ na ũraihu wa gũkĩra buti 9 (ta meta 3), na aarĩ na mũthigari ũngĩ wamũkuagĩra ngo yake.
Thigari imwe igĩthiĩ ikĩĩra Mũthamaki Saulu atĩ Daudi nĩ arenda kũrũa na Goliathu. Nake Saulu akĩĩra Daudi atĩrĩ: ‘Wee ndũngĩhota kũhũrana na Mũfilisiti ũcio. Nĩ ũndũ wee ũrĩ o mũndũ mũnyinyi, nake aatuĩkire mũndũ wa ita kuuma arĩ o mũnyinyi.’ Daudi agĩcokia atĩrĩ: ‘Nĩ ndoragire nduba o na mũrũthi iria cianyitĩte ng’ondu cia baba. Na Mũfilisiti ũyũ agũtuĩka ta ĩmwe yacio. Jehova nĩ ekũndeithia.’ Saulu akĩmwĩra atĩrĩ: ‘Thiĩ, Jehova nĩ egũikara hamwe nawe.’
Daudi agĩikũrũka karũũĩ-inĩ, agĩĩthurĩra tũhiga tũtano tũnyoroku, agĩtwĩkĩra kondo-inĩ gake. Nake akĩoya kĩgũtha agĩthiĩ gũtũngana na Mũfilisiti ũcio. Goliathu aamwona, akĩmũnyarara. Agĩciria nĩ kaũndũ kanini mũno kũraga Daudi.
Goliathu akĩmwĩra atĩrĩ, ‘Ũka harĩ niĩ, na nĩngũkũnengera nyamũ cia rĩera-inĩ, o na cia werũ.’ Nake Daudi akĩmwĩra atĩrĩ: ‘Wee ũgũũka harĩ niĩ na rũhiũ rũa njora, na itimũ rĩa mwenjerere, na rĩa kĩberethi, no rĩrĩ, niĩ ngũũka harĩ wee rĩĩtwa-inĩ rĩa Jehova. Mũthenya ũyũ wa ũmũthĩ nĩguo Jehova egũkũneana moko-inĩ makwa, na ngũkũgũtha ngũrage.’
Hĩndĩ ĩyo Daudi agĩtengera erekeire Goliathu. Rĩu akĩruta kahiga kuuma kondo-inĩ gake, agĩkĩra kĩgũtha-inĩ, akĩhiũria na hinya wake wothe. Kahiga kau gagĩcomoka ta rithathi gakĩgũtha thithi wa Goliathu, akĩgũa thĩ agĩkua! Na rĩrĩa Afilisiti monire atĩ njamba yao ĩĩgũkua, makĩũra. Aisiraeli makĩmateng’eria na makĩmatoria.
1 Samueli 17:1-54.
Ciũria
- Nĩ atĩa Goliathu ogitire mbũtũ ya ita rĩa Isiraeli?
- Goliathu aiganaga atĩa, na Mũthamaki Saulu eeranĩire kĩĩ harĩ mũndũ ũrĩa ũngĩamũragire?
- Daudi oigire atĩa rĩrĩa Saulu aamwĩrire atĩ ndaangĩhota kũhũrana na Goliathu tondũ we aarĩ o kamwana?
- Thĩinĩ wa macokio make harĩ Goliathu-rĩ, Daudi onanirie atĩa nĩeehokete Jehova?
- Ta ũrĩa ũrona mbica-inĩ, Daudi aahũthĩrire kĩĩ kũraga Goliathu, na gwatuĩkire atĩa harĩ Afilisiti thutha ũcio?
Ciũria ingĩ
- Thoma 1 Samueli 17:1-54.
Hitho ya Daudi ya kwaga guoya yarĩ kĩĩ, na tũngĩĩgerekania atĩa na ũũmĩrĩru wake? (1 Sam. 17:37, 45; Ef. 6:10, 11)
Nĩkĩ gĩtũmi Akristiano maagĩrĩirũo nĩ gwĩthema na roho wa kũng’eng’ana ta ũrĩa wa Goliathu rĩrĩa me mathako-inĩ kana mahurũkĩte? (1 Sam. 17:8; Gal. 5:26; 1 Tim. 4:8)
Ciugo cia Daudi cionanagia atĩa atĩ aarĩ na wĩtĩkio wa kũnyitwo mbaru nĩ Ngai? (1 Sam. 17:45-47; 2 Maũ. 20:15)
Handũ ha kuonania atĩ mbaara yaarĩ gatagatĩ-inĩ ka mbũtũ igĩrĩ cia ita-rĩ, ũhoro ũyũ ũũgũtuonia atĩa atĩ mbaara kũna kũna yaarĩ gatagatĩ-inĩ ka ngai cia maheni na Jehova, Ngai ũrĩa wa ma? (1 Sam. 17:43, 46, 47)
Matigari ma arĩa aitĩrĩrie maguta-rĩ, megerekanagia atĩa na mũhaano wa Daudi wa kwĩhoka Jehova? (1 Sam. 17:37; Jer. 1:17-19; Kũg. 12:17)