text:
Wenda kũthooma kĩthomo gĩkĩ kĩrĩ %%?
Nĩ Baaũ Bathithagia Wendi bwa Jehova Naarua?
Wendi bwa Mũrungu Nĩmbi?
Mũrungu endaga tũtũũra na thĩĩrĩ na kũgwĩrĩrua paradiso nthĩgũrũne kenya na kenya!
No ũciũrie, ‘nĩatĩa ũntũ bũũ bũũmba gũkarĩka?’ Bibiria yuugaga atĩ Ũnene bwa Mũrungu bũgatũma ũntũ bũu bũkarĩke, na nĩ wendi bwa Mũrungu antũ bonthe bairitane mantũ jegiĩ Ũnene bũu, na mworoto jwawe kĩrĩ twĩ.
— Zaburi 37:11, 29; Isaya 9:7.
Mũrungu endaga tũgunĩka.
O ta ũrĩa baaba ũmwega endagĩra mwana waawe mantũũ jameega, Baaba weetũ wa ĩgũrũ endaga twĩthĩrwa na kũgwĩrua kenya na kenya. (
Isaya 48:17, 18) Wĩrane bwawe nĩ atĩ “uria uthithagia uria Murungu eendaga agatuura kenya na kenya.” — 1 Johana 2:17.
Mũrungu endaga twĩtĩĩra njĩrene ciawe.
Bibiria yuugaga atĩ Mũũmbi weetũ endaga ‘guturitana mantu ja njira ciawe’ nĩkenda tũũmba gwĩtĩĩra “twirigone twawe.” (
Isaya 2:2, 3) Nathuranĩrĩte antu nĩũntũ bwa “riitwa riawe” nĩkenda bamenyithania wendi bwawe nthĩgũrũne yonthe. —Mathithio15:14.
Mũrungu endaga tũmũthaathayia tũgwatanĩrĩte.
Antũ a kwathũrana antũ, ũthaathayia bwa mma bwa Jehova bũbagwatithanagia ndeene ya wendo bwa mma. (
Johana 13:35) Nĩ baaũ bakũritana antũ ba mĩthemba yonthe gũtumĩkĩra Mũrungu bagwatanĩrĩte naarua? Nĩtugũkũgwata ũgeni ũmenye nĩ baaũ gũkũrũkĩĩra broshua ĩjĩ.
MENYA MANTŨ NKŨRŨKI
Iritane Bibiria amwe naatwĩ. Rĩ, nĩ wambĩrĩrĩtie kwiritana Bibiria na Akũũjĩ ba Jehova? Kethĩra ũtĩrambĩrĩria, no wende kwĩthĩrwa ũkĩritanwa Bibiria? Ũtĩrĩua. Ũkoona atĩ ĩu nĩ njĩra ĩnjega kĩrĩ gwe ya gũkuĩrĩĩria Mũrungu.
Romba mauku ũtĩkũrĩua. No wĩĩte Nyomba ya Ũnene kana warie na ũmwe wa Akũũjĩ ba Jehova, na ũrombe iuku rĩa mũgambo jwaku rĩrĩa rĩgagũteethia gũciũkĩrwa nĩ Bibiria.
Iritane mantũ jatũkoniĩ intanetine. Riũngĩra webusaĩti yoongwa ya Akũũjĩ ba Jehova. Kĩrĩyo no ũthoome Bibiria intanetine na ũtege kana ũcabithie mauku jeetũ jamaingĩ na mĩgambo nkũrũki ya 750.
IRITANE NKŨRŨKI
Romba Ũritanwe Bibiria Ũtĩkũrĩua
Nthĩgũrũne yonthe, Akũũjĩ ba Jehova nĩbaĩjĩkeene tontũ bwa Ũritani bwa Bibiria bũrĩa baritaga batĩkũrĩyia. Ona ũria kũthithĩkaga.
Romba Ũritanwe Bibiria Ũtĩkũrĩua
Bibiria nĩgũcokeria mamirioni ja antũ nthĩgũrũne yonthe biũria bia bata mũtũũrĩrene. Wenda kwĩthĩrwa ũrĩ ũmwe wao?
JARĨA BIBIRIA YŨŨMBA GŨTŨRITANA?
Ũtũũro nthĩgũrũne ĩnjerũ bũkeethĩrwa bũkari atĩa rĩrĩa nthĩ ĩkaa paradiso?
CABA
Tũma
Tũma
NĨ BAAŨ BATHITHAGIA WENDI BWA JEHOVA NAARUA?
Kĩmĩĩrũ
Wendi bwa Mũrungu Nĩmbi?


c: text/html

text:
RŨGANO RWA 9
Nuhu Gwaka Thabina
NUHU aarĩ na mũtumia na ariũ atatũ. Marĩĩtwa ma ariũ ake maarĩ Shemu, Hamu na Jafethu. Na ariũ acio maarĩ na atumia. Kwoguo famĩlĩ ya Nuhu yaarĩ ya andũ anana.
Rĩu Ngai agĩtũma Nuhu eke ũndũ wa magegania. Akĩmwĩra ake thabina nene. Thabina ĩyo yaarĩ nene ta meri, no ĩndĩ yonekaga ta ithandũkũ inene iraya. Ngai akiuga, ‘ũmĩthondeke ngoroba ithatũ,’ na ningĩ ‘ũmĩkĩre tũnyũmba.’ Tũnyũmba twarĩ twa Nuhu na famĩlĩ yake, nyamũ, na twa irio iria ciabatarainie.
Ningĩ Ngai akĩĩra Nuhu athondeke thabina ũũ atĩ gũtirĩ maĩ mangĩatonyire thĩinĩ. Ngai akiuga atĩrĩ: ‘Nĩ kũrehe ngũrehe mũiyũro wa maĩ nyanange thĩ yothe. Ũrĩa wothe ũtarĩ thĩinĩ wa thabina akue.’
Nuhu na ariũ ake magĩathĩkĩra Jehova na makĩambĩrĩria gwaka. Ĩndĩ andũ arĩa angĩ no kũmũthekerera. Maakĩrĩrĩirie o gũthũka. Gũtirĩ mũndũ o na ũmwe wetĩkagia Nuhu rĩrĩa aamerire ũrĩa Ngai akiriĩ gwĩka.
Gwaka thabina gwakuire ihinda iraihu tondũ yarĩ nene mũno. Thutha wa mĩaka mĩingĩ-rĩ, ĩkĩrĩĩka. Rĩu Ngai akĩĩra Nuhu aingĩrie nyamũ thĩinĩ wa thabina. Nyamũ cia mũthemba mũna-rĩ, Ngai akĩmwĩra aingĩrie igĩrĩ igĩrĩ, ya njamba na ya nga. Ĩndĩ nyamũ cia mĩthemba ĩngĩ-rĩ, Ngai erire Nuhu atonyie mũgwanja mũgwanja. Ningĩ Ngai akĩĩra Nuhu aingĩrie nyoni cia mĩthemba yothe. Nuhu noguo ekire.
Thutha-inĩ, Nuhu na famĩlĩ yake magĩtonya thĩinĩ wa thabina. Rĩu Ngai akĩhinga mũrango. Methĩinĩ-rĩ, Nuhu na famĩlĩ yake magĩgĩeterera. Tahũra mbica wĩ thĩinĩ wa thabina hamwe nao, mwetereire. Ĩĩ rĩu-rĩ, kĩguũ nĩkĩngĩokire ta ũrĩa Ngai oigĩĩte?
Kĩambĩrĩria 6:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tĩagai Arĩa Magĩrĩire
“Kĩrathimo na gĩtĩo na riri na ũhoti nĩ cia Ũrĩa ũikarĩire gĩtĩ kĩa ũnene o na Gatũrũme tene na tene.”—KŨG. 5:13.
1. Nĩ kĩĩ kĩngĩtũma andũ amwe magĩrĩre kũheo gĩtĩo, na tũkwarĩrĩria maũndũ marĩkũ rĩu?
GŨTĨA mũndũ nĩ kũmuona na njĩra ya mwanya. Tũngĩĩrĩgĩrĩra atĩ mũndũ ũrĩa ũngĩonwo na njĩra ĩyo ya mwanya arĩ na wĩra wa mwanya kana nĩ ekĩte ũndũ wa kuonania atĩ nĩ agĩrĩire kũheo gĩtĩo ta kĩu. Kwoguo no twĩyũrie, Nĩ a twagĩrĩirũo gũtĩa, na nĩkĩ?
2, 3. (a) Jehova agĩrĩire kũheagwo gĩtĩo nĩkĩ? (Rora mbica kĩambĩrĩria-inĩ gĩa gĩcunjĩ gĩkĩ.) (b) Gatũrũme ũrĩa ũgwetetwo thĩinĩ wa Kũguũrĩrio 5:13 nũ, na agĩrĩire kũheagwo gĩtĩo nĩkĩ?
2 Ta ũrĩa rĩandĩko rĩa Kũguũrĩrio 5:13 rĩonanĩtie, “Ũrĩa ũikarĩire gĩtĩ kĩa ũnene . . . na Gatũrũme,” nĩ magĩrĩire kũheagwo gĩtĩo. Mũrango wa kana wa ibuku rĩu rĩa Kũguũrĩrio nĩ wonanagia gĩtũmi kĩmwe gĩa kũheaga Jehova gĩtĩo. Ciũmbe cia kĩĩroho iria irĩ matu-inĩ, cianagĩrĩra na ikagooca Jehova, “o Ũcio ũtũũraga tene na tene.” Ciugaga ũũ: “Wee Jehova Ngai witũ, nĩ wagĩrĩire rũgooco na riri na gĩtĩo o na hinya, nĩ gũkorũo nĩwe wombire indo ciothe, na tondũ wa wendi waku ikĩgĩa kuo na ikĩũmbwo.”—Kũg. 4:9-11.
3 Gatũrũme nĩ Jesu Kristo; nĩwe “Gatũrũme ka Ngai karĩa keheragia mehia ma andũ.” (Joh. 1:29) Bibilia ĩtwĩraga atĩ Jesu nĩ mũnene gũkĩra andũ othe arĩa marathamaka na arĩa manatuĩka athamaki. Ĩtaaragĩria ũũ: “Ũcio nĩwe Mũthamaki wa arĩa mathanaga marĩ athamaki na Mwathani wa arĩa mathanaga marĩ athani, ũrĩa wiki ũtangĩkua, o we ũtũũraga ũtheri-inĩ ũtangĩkinyĩrĩka, na gũtirĩ mũndũ ũrĩ wamuona kana ũngĩmuona.” (1 Tim. 6:14-16) Na nĩ ma tondũ gũtirĩ mũthamaki ũngĩ ũrĩ werutĩra gũkua arĩ igongona nĩ ũndũ wa mehia maitũ! Na githĩ o nawe to wende kũnyitanĩra na makiri ma ciũmbe cia kĩĩroho iria irĩ igũrũ harĩ kwanĩrĩra ũũ: “Gatũrũme o ũcio wathĩnjirũo nĩwe wagĩrĩire kwamũkĩra hinya na ũtonga na ũũgĩ na ũhoti na gĩtĩo na riri na kĩrathimo”?—Kũg. 5:12.
4. Nĩkĩ no mũhaka tũtĩe Jehova na Kristo?
4 Gũtĩa Jehova na Kristo ti ũndũ tũngĩtua kana nĩ tũkwenda kana tũtikwenda. Ũtũũro witũ wa tene na tene wĩhocetie harĩ ithuĩ kũmatĩa. Ciugo ici cia Jesu thĩinĩ wa Johana 5:22, 23 nĩ itũteithagia kuona ũndũ ũcio. Oigire atĩ “Ithe ndatuagĩra mũndũ o na ũmwe, no ũhoro wothe wa gũtuanĩra ehokeire Mũriũ, nĩguo andũ othe maheage Mũriũ gĩtĩo o ta ũrĩa maheaga Ithe gĩtĩo. Mũndũ o wothe ũtaheete Mũriũ gĩtĩo ndaheete Ithe ũrĩa wamũtũmire gĩtĩo.”—Thoma Thaburi 2:11, 12.
5. Andũ othe magĩrĩirũo kũheo gĩtĩo na gĩkĩro kĩna nĩkĩ?
5 Andũ mombirũo na “mũhianĩre o ta wa Ngai.” (Kĩam. 1:27) Kwoguo aingĩ ao nĩ monanagia ngumo ta cia Ngai, o na gũtuĩka mekaga ũguo na gĩkĩro gĩtiganĩte. Andũ nĩ marĩ ũhoti wa kuonania wendo, tha na ũcayanĩri. Tondũ andũ nĩ mombĩtwo marĩ na thamiri, nĩ mahotaga kũmenya wega kana ũũru, ũndũ wa wĩhokeku kana ũtarĩ wa wĩhokeku, na ũrĩa mwagĩrĩru kana ũtarĩ mwagĩrĩru, o na gũtuĩka rĩmwe muonere wao no ũkorũo na mahĩtia. (Rom. 2:14, 15) Andũ aingĩ nĩ magucagĩrĩrio nĩ indo theru na iria thaka. Nĩ mendete gũtũũrania na thayũ hamwe na arĩa angĩ. Makorũo nĩ moĩ kana matiũĩ, makoragwo makĩenenia riri wa Jehova na gĩkĩro kĩna, na nĩ ũndũ ũcio, nĩ magĩrĩirũo kũheo gĩtĩo.—Thab. 8:5.
ŨIGANANĨRŨ RĨRĨA TŨRAHE ARĨA ANGĨ GĨTĨO
6, 7. Aira a Jehova nĩ ngũrani atĩa na andũ arĩa angĩ harĩ kũhe andũ gĩtĩo?
6 Ũigananĩru nĩ ũbataranagia nĩguo tũmenye gĩtĩo kĩrĩa twagĩrĩirũo kuonia andũ angĩ na gĩkĩro kĩrĩa tũngĩka ũguo. Andũ aingĩ matarĩ akinyanĩru nĩ mathũkagio mũno nĩ roho wa thĩ ĩno ya Shaitani. Nĩkĩo andũ makumagia mũno arũme kana atumia amwe, makamatua ta arĩ Ngai handũ ha kũmonia tu gĩtĩo kĩrĩa kĩmagĩrĩire. Mambararagia atongoria a gĩũteti na a ndini, athaki, aini a nyĩmbo, kana andũ angĩ ta acio na makamona marĩ na ũhoti ũkĩrĩte wa ndũire. Na kwoguo andũ aingĩ, ethĩ na akũrũ monaga acio marĩ cionereria harĩ o, makegerekania na mĩtugo yao, mĩĩhumbĩre, na mĩkĩre yao ya maũndũ.
7 Akristiano a ma nĩ methemaga muonere ta ũcio mũhĩtanu wa gũtĩa andũ. Kristo nowe mũndũ wanatũũra gũkũ thĩ waigire kĩonereria gĩkinyanĩru gĩa kũrũmĩrĩrũo. (1 Pet. 2:21) Ngai ndakenaga tũngĩkorũo tũgĩtĩa andũ gũkĩra ũrĩa magĩrĩire gũtĩo. Tũtibatiĩ kũriganĩrũo nĩ ũndũ ũyũ wa mũthingi: “Andũ othe nĩ mehĩtie na makanyihĩrũo nĩ riri wa Ngai.” (Rom. 3:23) Ma nĩ atĩ gũtirĩ mũndũ o na ũmwe wagĩrĩire kũheo gĩtĩo kĩhaana ta gĩkuhanĩrĩirie na ũthathaiya.
8, 9. (a) Aira a Jehova monaga atĩa atongoria a thirikari? (b) Twagĩrĩirũo kũnyitanĩra na atongoria a thirikari na gĩkĩro kĩrĩkũ?
8 Thĩinĩ wa thĩ nĩ kũrĩ andũ makoragwo na tũturwa twa ũtongoria. Atongoria a thirikari nĩ merĩgagĩrĩrũo matigĩrĩre atĩ watho nĩ ũrarũmĩrĩrũo bũrũri-inĩ, na marũmbũiye mabataro ma raiya ao. Ũndũ ũcio nĩ ũguni harĩ andũ othe. Nĩkĩo mũtũmwo Paulo aataarire Akristiano monage atongoria acio a thirikari marĩ ta “arĩa matuĩtwo athani” na mamenyihagĩrie. Aamataarire ũũ: “Rutagĩrai andũ othe kĩrĩa magĩrĩire kũrutĩrũo: ũrĩa wagĩrĩire kũrĩhwo igooti, mũrĩhei igooti; . . . ũrĩa ũbataraga kũheo gĩtĩo, mũmũheage gĩtĩo kĩu.”—Rom. 13:1, 7.
9 Aira a Jehova mekaga ũrĩa kwagĩrĩire, makahe atongoria acio gĩtĩo, kũringana na ũndũ ũrĩa mwĩtĩkĩrĩku bũrũri-inĩ wao. Nĩ tũnyitanagĩra na atongoria acio makĩruta wĩra wao. O na kũrĩ ũguo, nĩ twĩkĩraga gĩthimi ta ũrĩa Maandĩko monanĩtie tũkĩnyitanĩra nao na tũkĩmahe gĩtĩo. Tũtingĩaga gwathĩkĩra Ngai kana tũregerie mũrũgamo witũ wa kwaga kwĩingĩria maũndũ-inĩ ma gĩũteti nĩguo tũnyitanĩre nao.—Thoma 1 Petero 2:13-17.
10. Ndungata cia Jehova cia mahinda ma tene ciaigire kĩonereria atĩa harĩ kũhiũrania na thirikari na atongoria a thirikari?
10 Ndungata cia Jehova cia mahinda ma tene nĩ ciaigire kĩonereria harĩ kũhiũrania na thirikari na atongoria a thirikari. Hĩndĩ ĩrĩa thirikari ya Roma yarutire watho atĩ andũ mathiĩ makeyandĩkithie, Jusufu na Mariamu nĩ maathĩkire. Maathire Bethilehemu o na gũtuĩka Mariamu aarĩ hakuhĩ kũgĩa mwana wake wa mbere. (Luk. 2:1-5) Thutha-inĩ rĩrĩa mũtũmwo Paulo aigĩrĩirũo atĩ nĩ ehĩtie, eeteteire na gĩtĩo na akĩonania atĩ nĩ aatĩĩte Mũthamaki Herode Agiripa, na Fesito ũrĩa warĩ ngavana wa gĩcigo kĩa Judea kĩrĩa kĩarĩ rungu rwa Roma.—Atũm. 25:1-12; 26:1-3.
11, 12. (a) Twĩkĩraga ngũrani nĩkĩ gatagatĩ-inĩ ka anene a thirikari na atongoria a ndini? (b) Nĩ moimĩrĩro marĩkũ mega monekire hĩndĩ ĩrĩa Mũrũ wa Ithe Witũ kuuma Austria onirie mũteti ũmwe gĩtĩo?
11 O na kũrĩ ũguo, Aira a Jehova nĩ methemaga kũhe atongoria a ndini gĩtĩo kĩa mwanya, o na gũtuĩka atongoria acio no merĩgĩrĩre gĩtĩo ta kĩu. Ndini cia maheeni ithũkagia ũrutani wa Kiugo kĩa Ngai na itirutanaga ma ĩrĩa ĩkoniĩ Ngai. Kwoguo, tũtĩaga atongoria a ndini marĩ andũ o ta ithuĩ, no tũtimaheaga gĩtĩo kĩa mwanya. Ririkana atĩ Jesu eetire andũ ta acio a hĩndĩ yake hinga na atongoria atumumu. (Mat. 23:23, 24) Ngũrani na ũguo, kũhe atongoria a thirikari gĩtĩo kĩrĩa kĩmagĩrĩire no gũkorũo na moimĩrĩro mega, o na mangĩ tũtangĩĩcirĩria.
12 Mũrũ wa Ithe Witũ Leopold Engleitner kuuma Austria, ũrĩa warĩ na kĩyo mũno, nĩ aanyitirũo nĩ thigari cia Nazi na agĩikio mũgithi-inĩ agĩtwarũo kambĩ-inĩ ya kũherithĩrio ya Buchenwald. Mũndũ ũngĩ wetagwo Dr. Heinrich Gleissner aarĩ mũgithi-inĩ ũcio o nake anyitĩtwo. Aarĩ mũteti kũu Austria, no nĩ aahĩtanĩtie na thigari cia Nazi. Rĩrĩa maathiaga kambĩ-inĩ, Mũrũ wa Ithe Witũ Engleitner nĩ aataarĩirie Gleissner wĩtĩkio wake arĩ na gĩtĩo, na agĩthikĩrĩria wega. Thutha wa mbaara ya kerĩ ya thĩ, Gleissner nĩ aahũthĩrire ũhoti wake maita maingĩ gũteithia Aira a Jehova bũrũri-inĩ wa Austria. Kwahoteka no ũririkane cionereria ingĩ iria ironania moimĩrĩro mega marĩa mangĩoneka rĩrĩa Aira a Jehova mahe anene a thirikari gĩtĩo kĩrĩa kĩmagĩrĩire, ta ũrĩa Bibilia yugaga Akristiano magĩrĩire gwĩka.
ANDŨ ANGĨ ARĨA MAGĨRĨIRE KŨHEO GĨTĨO
13. Nĩ a makĩria magĩrĩire kũheo gĩtĩo, na nĩkĩ?
13 Aarĩ na ariũ a Ithe witũ nĩ magĩrĩire kũheo gĩtĩo. O na makĩria athuri a kĩũngano arĩa matongoragia. (Thoma 1 Timotheo 5:17.) Tũtĩaga ariũ a Ithe witũ acio gũtekũmakania ũhoti wao wa kĩĩmbeca, ũrĩa andũ arĩa angĩ mamonaga, bũrũri ũrĩa moimĩte, kana gĩthomo kĩrĩa marĩ nakĩo. Bibilia yugaga atĩ arũme acio nĩ “iheo” na makoragwo na itemi inene harĩ mũbango wa Ngai wa kũrũmbũiya mabataro ma andũ ake. (Ef. 4:8) Wĩcirie ũhoro wa arĩa makoragwo Kamĩtĩ-inĩ ya Wabici ya Rũhonge, arĩa marĩ thĩinĩ wa Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia, athuri a kĩũngano, na arori a mũthiũrũrũko. Aarĩ na ariũ a Ithe witũ a karine ya mbere nĩ maatĩaga mũno arĩa maatongoragia na o na ithuĩ noguo twĩkaga. Tũtithathayagia andũ arĩa marũgamĩrĩire kĩũngano gĩa Gĩkristiano na moĩkaine mũno kana tũgeka maũndũ ta arĩ araika marĩ mbere itũ. O na kũrĩ ũguo, nĩ tũtĩaga ariũ a Ithe witũ acio nĩ ũndũ wa wĩnyihia wao na kĩyo kĩao.—Thoma 2 Akorintho 1:24; Kũguũrĩrio 19:10.
14, 15. Onania ngũrani ya arĩithi a ma a Gĩkristiano, na arĩa metuaga ta arĩithi.
14 Athuri ta acio moĩkaine marĩ arĩithi enyihia a maũndũ ma kĩĩroho. Nĩ ũndũ wa wĩnyihia wao, matiĩtĩkagĩra gũtũũgĩrio ta andũ arĩa marĩ igweta. Na njĩra ĩyo magakorũo marĩ ngũrani na atongoria a ndini a matukũ maya na a karine ya mbere, arĩa Jesu oigire atĩ “mendaga gũikara harĩa haigĩirũo ageni a gĩtĩo maruga-inĩ na gũikarĩra itĩ cia mbere thunagogi-inĩ na kũgeithio nĩ andũ thoko-inĩ.”—Mat. 23:6, 7.
15 Arĩithi a ma a kĩũngano gĩa Gĩkristiano mathĩkagĩra ciugo ici cia Jesu marĩ na wĩnyihia: “No inyuĩ, mũtigetagwo Rabii, tondũ Mũrutani wanyu nĩ ũmwe, na inyuothe mũrĩ a Ithe ũmwe. Ningĩ, mũtikanete mũndũ o na ũmwe ithe wanyu gũkũ thĩ, nĩ gũkorũo Ithe wanyu nĩ ũmwe, Ũrĩa ũrĩ igũrũ. O na mũtikanetwo atongoria, nĩ gũkorũo Mũtongoria wanyu nĩ ũmwe, nĩwe Kristo. No ũrĩa mũnene gatagatĩ-inĩ kanyu no mũhaka atuĩke ndungata yanyu. Mũndũ ũrĩa wothe wĩtũũgagĩria nĩ akaanyihio, na ũrĩa wothe wĩnyihagia nĩ agaatũũgĩrio.” (Mat. 23:8-12) Nĩ ũndũ ũcio, no ũtaũkĩrũo nĩ kĩrĩa gĩtũmaga athuri a ciũngano thĩinĩ wa thĩ yothe makorũo mendetwo na makaheo gĩtĩo nĩ aarĩ na ariũ a Ithe witũ.
16. Wagĩrĩirũo kwĩrutanĩria nĩkĩ nĩguo ũtaũkĩrũo nĩ ũrĩa Bibilia yugĩte wĩgiĩ kũheana gĩtĩo na ũrũmĩrĩre ũrĩa yugĩte?
16 Nĩ ma, no tũbatare ihinda nĩguo tũhote kũgĩa na ũigananĩru harĩ kũmenya arĩa twagĩrĩire kũhe gĩtĩo na ũrĩa twagĩrĩirũo kũmonia gĩtĩo. Noguo kwarĩ nginya harĩ Akristiano a tene. (Atũm. 10:22-26; 3 Joh. 9, 10) No nĩ wega twĩrutanĩrie kũrũmĩrĩra maũndũ marĩa Bibilia yugĩte megiĩ kũheana gĩtĩo. Gũkorũo na ũigananĩru nĩ kũrehaga ũguni mũnene.
ŨGUNI WA KŨHEANA GĨTĨO KĨRĨA KĨAGĨRĨIRE
17. Nĩ ũguni ũrĩkũ umanaga na gũtĩa anene?
17 Tũngĩonania gĩtĩo harĩ anene a gũkũ thĩ no matetere kĩhooto gitũ gĩa kũhunjia tũtekũgirĩrĩrio. Maita maingĩ gĩtĩo kĩu nĩ gĩtũmaga wĩra witũ woneke ũrĩ mwega. Mĩaka ĩigana ũna mĩhĩtũku, painia ũmwe wĩtagwo Birgit kuuma bũrũri-inĩ wa Njĩrĩmani nĩ aathire cukuru ĩrĩa kairĩtu gake gaathomagĩra, mũthenya ũrĩa karĩkagia. Arutani a kairĩtu kau meerire Birgit atĩ nĩ maakenagĩra mũno gũkorũo na ciana cia Aira a Jehova mĩaka ĩyo yothe. Moigire atĩ nĩ mangĩaiguire ũũru mũno mangĩagire gũkorũo na ciana cia Aira a Jehova thĩinĩ wa cukuru yao. Birgit aamũtaarĩirie ũũ: “Ciana citũ irutĩtwo kũrũmĩrĩra ithimi cia Ngai cia mĩtugo, iria ihutĩtie nginya gũtĩa arutani.” Mwarimũ ũmwe oigire ũũ: “Korũo ciana ciothe ihaana ciana cianyu, wĩra wa ũrutani ũngĩrĩ ũndũ wa gũkenerũo mũno.” Ciumia cigana ũna thutha ũcio, mwarimũ ũmwe nĩ aathire kĩgomano kĩrĩa gĩekĩirũo taũni-inĩ ya Leipzig.
18, 19. Twagĩrĩirũo gwĩciria ũhoro wa kũhe athuri a kĩũngano gĩtĩo kĩrĩa kĩmagĩrĩire nĩkĩ?
18 Kũhe athuri a kĩũngano gĩtĩo kĩrĩa kĩagĩrĩire kũbatiĩ gũtongorio nĩ ũtaaro mũkinyanĩru na wa ũũgĩ ũrĩa ũkoragwo thĩinĩ wa Kiugo kĩa Ngai. (Thoma Ahibirania 13:7, 17.) No tũhote na nĩ twagĩrĩirũo kũmacokagĩria ngatho nĩ ũndũ wa wĩra mũritũ ũrĩa marutaga na twĩrutanĩrie mũno kũnyitanĩra nao rĩrĩa matũhee ũtongoria. Gwĩka ũguo no kũmateithie mathiĩ na mbere kũruta wĩra wao marĩ na gĩkeno. No ũguo ti kuuga atĩ twagĩrĩirũo kwĩgerekania biũ na mwĩhumbĩre, mwarĩrie, na njĩra ya kũruta mĩario ya mũthuri wa kĩũngano ũrĩa wonekaga ta oĩkaine mũno. Tũngĩka ũguo tũtingĩkorũo tũkĩonania mbica njega. Twagĩrĩirũo kũririkanaga atĩ o nake ti mũkinyanĩru. Kristo nĩwe kĩonereria kĩrĩa twagĩrĩirũo kũrũmĩrĩra na kwĩgerekania nakĩo.
19 No tũteithie athuri a kĩũngano tũngĩmonia gĩtĩo kĩrĩa kĩmagĩrĩire na twage kũmatũũgĩria ta ũrĩa andũ arĩa marĩ igweta matũũgagĩrio. Ũndũ ũcio nĩ ũkũmateithia matigakũrie mwĩtĩo, kana meyone marĩ anene gũkĩra arĩa angĩ kana marĩ athingu mũno.
20. Kũhe andũ angĩ gĩtĩo gũtũteithagia atĩa?
20 Rĩrĩa tuonia gĩtĩo arĩa magĩrĩire kuonio gĩtĩo, o na ithuĩ nĩ tũgunĩkaga tondũ nĩ twĩthemaga gwĩciria o ũhoro witũ tu. Ũndũ ũcio nĩ ũtũteithagia gwĩthema kwĩyona tũrĩ a bata mũno rĩrĩa tuonio gĩtĩo. Ningĩ ũndũ ũcio nĩ ũtũhotithagia gũtwarana na ithondeka rĩa Jehova rĩrĩa rĩtatũũgagĩria mũndũ o na ũrĩkũ, akorũo arĩ mwĩtĩkia kana atarĩ mwĩtĩkia. Ningĩ nĩ ũndũ wa ũũgĩ tondũ nĩ ũtũteithagia tũtikahĩngĩke rĩrĩa mũndũ tũheete gĩtĩo eka ũndũ wa gũtũũraga ngoro.
21. Ũguni ũrĩa mũnene biũ umanaga na kũhe gĩtĩo arĩa magĩrĩire nĩ ũrĩkũ?
21 Ũguni ũrĩa mũnene biũ umanaga na kũhe gĩtĩo arĩa magĩrĩire kũheo gĩtĩo nĩ atĩ, tweka ũguo nĩ tũkenagia Ngai. Twĩkaga ũrĩa endaga twĩke na kwoguo tũgatũũria wĩkindĩru witũ harĩ we. Gwĩka ũguo nĩ gũteithagia Jehova ahote gũcokeria mũndũ o wothe ũngĩmũnyũrũria. (Thim. 27:11) Thĩ ĩiyũrĩte andũ marĩ na muonere mũhĩtanu wĩgiĩ kuonania gĩtĩo. No ithuĩ tũkoragwo na ngatho mũno nĩ ũndũ wa kũmenya kũheana gĩtĩo na njĩra ĩrĩa Jehova endaga.


text:
Wee nĩ ‘Wendete Mũndũ Ũrĩa Ũngĩ o ta Ũrĩa Wĩyendete’?
“Enda mũndũ ũrĩa ũngĩ o ta ũrĩa wĩendete wee mwene.” —MAT. 22:39.
NYĨMBO: 73, 36
1, 2. Maandĩko monanagia atĩa bata wa wendo?
NGUMO ĩrĩa nene ya Ngai nĩ wendo. (1 Joh. 4:16) Aambire kũũmba Jesu na magĩikara nake igũrũ mĩaka bilioni nyingĩ. Nĩ ũndũ ũcio, Jesu nĩ eerutire kuumana na wendo wa Jehova. (Kol. 1:15) Mĩthiĩre-inĩ yake yothe, nginya rĩrĩa aarĩ gũkũ thĩ, Jesu nĩ oonanirie atĩ nĩ aataũkĩirũo atĩ Jehova nĩ Ngai ũrĩ wendo, na nĩ eegerekanagia na wendo wake. Kwoguo, no tũkorũo na ma atĩ wathani wa Jehova na Jesu ũgũtũũra ũtongoragio nĩ wendo.
2 Rĩrĩa Jesu ooririo rĩathani rĩrĩa inene nĩ rĩrĩkũ, oigire ũũ: “Enda Mwathani Ngai waku na ngoro yaku yothe, na muoyo waku wothe, na gwĩciria gwaku guothe. Rĩu nĩrĩo rĩathani rĩrĩa inene, na rĩa mbere. Narĩo rĩa kerĩ, rĩhaana o ta rĩu, nĩ rĩrĩ, Enda mũndũ ũrĩa ũngĩ o ta ũrĩa wĩendete wee mwene.”—Mat. 22:37-39.
3. “Mũndũ ũrĩa ũngĩ” nũ?
3 Ũngĩrora nĩ ũkuona atĩ Jesu arĩkia kũgweta ũhoro wa kwenda Jehova, aacokire akĩgweta ũhoro wa kwenda mũndũ ũrĩa ũngĩ. Ũndũ ũcio wonanagia ũrĩa arĩ ũndũ wa bata kuonania wendo mĩikaranĩrie-inĩ itũ na andũ othe. No rĩrĩ “mũndũ ũrĩa ũngĩ” nũ? Angĩkorũo nĩ tũingĩrĩte thĩinĩ wa kĩhiko, mũndũ ũrĩa wa hakuhĩ mũno na ithuĩ nĩ ũrĩa tũhikanĩtie nake. Ningĩ andũ angĩ a hakuhĩ, nĩ aarĩ na ariũ a Ithe witũ thĩinĩ wa kĩũngano. Angĩ nao nĩ arĩa tũhunjagĩria. Thĩinĩ wa gĩcunjĩ gĩkĩ, nĩ tũkwĩruta ũrĩa tũngĩonania wendo harĩ mũndũ ũrĩa ũngĩ.
ENDAGA ŨRĨA MŨHIKANĨTIE NAKE
4. Hihi no kũhoteke andũ matarĩ akinyanĩru makorũo na kĩhiko kĩrĩ na gĩkeno?
4 Jehova nĩwe wambĩrĩirie kĩhiko kĩa mbere rĩrĩa ombire Adamu na Hawa na akĩmohithania. Eendaga makoragwo na kĩhiko kĩrĩ na gĩkeno na maiyũrie thĩ njiarũa ciao. (Kĩam. 1:27, 28) Ĩndĩ nĩ ũndũ wa kũremera ũnene wa Jehova, kĩhiko kĩao gĩtiagĩire na gĩkeno. Ithenya rĩa ũguo, andũ othe maagaire mehia na gĩkuũ. (Rom. 5:12) O na kũrĩ ũguo, Maandĩko nĩ matwĩraga ũrĩa tũngĩgĩa na kĩhiko kĩrĩ na gĩkeno. Nĩmo makoragwo na ũtaaro ũrĩa mwega biũ wĩgiĩ kĩhiko tondũ maandĩkithirio nĩ Mwambĩrĩria wa kĩhiko, Jehova Ngai.—Thoma 2 Timotheo 3:16, 17.
5. Wendo nĩ wa bata nĩkĩ thĩinĩ wa kĩhiko?
5 Kiugo kĩa Ngai kĩonanagia atĩ nĩguo andũ maikaranie marĩ na gĩkeno, nĩ mekũbatara gũkorũo na wendo mũnene. Ũguo noguo kũrĩ harĩ kĩhiko. Paulo akĩandĩkĩra kĩũngano gĩa Gĩkristiano, oigire ũũ: “Wendani-rĩ, nĩ gũkiranĩrĩria ũkiranagĩrĩria na nĩũtuganaga; ningĩ wendani ndũrĩ ũiru; wendani ndwĩgathaga, na ndũrĩ mwĩtĩo, na ningĩ ndũrĩ rũtũrĩko, na ndũcaragia ũrĩa ũngĩĩguna guo mwene, o na ndũrĩ marakara, na ndwĩcokagia; ningĩ ndũkenagĩra maũndũ marĩa matarĩ ma ũthingu, no ũhoro ũrĩa ũkenagĩra naguo no ũrĩa wa ma. Wendani-rĩ, nĩwĩtiiragĩrĩria maũndũ mothe, na ũgetĩkia maũndũ mothe, na ũkerĩgĩrĩra maũndũ mothe, o na ũgakirĩrĩria maũndũ mothe. Wendani ndũrĩ hĩndĩ ũngĩng’atĩka.” (1 Kor. 13:4-8) Gwĩcũrania na kũhũthĩra ciugo icio irĩ thĩinĩ wa Kiugo kĩa Ngai, no gũtũteithie kũgĩa na kĩhiko kĩrĩ na gĩkeno.
6, 7. (a) Bibilia yugaga atĩa ũhoro wĩgiĩ ũtongoria thĩinĩ wa famĩlĩ? (b) Mũthuri Mũkristiano agĩrĩirũo gũikarania atĩa na mũtumia wake?
6 Jehova nĩ onanĩtie nũ wagĩrĩirũo nĩ gũtongoria famĩlĩ. Mũtũmwo Paulo aatarĩirie ũũ: “Nĩngwenda mũmenye atĩrĩ, atĩ mũtwe wa mũndũ mũrũme o wothe nĩwe Kristo; na mũtwe wa mũndũ-wa-nja nĩwe mũndũ mũrũme; o na mũtwe wa Kristo nĩwe Ngai.” (1 Kor. 11:3) O na kũrĩ ũguo, mũthuri ndagĩrĩirũo nĩ gũtongoria famĩlĩ yake na gĩthũri. Jehova we mwene atongoragia Kristo na njĩra ya wendo na ũtugi. Jesu nĩ akenaga nĩ ũndũ wa ũrĩa Jehova amũtongoragia na wendo, na nĩkĩo oigire ũũ: “Nĩnyenda Ithe witũ.” (Joh. 14:31) Korũo Jehova atongoragia Jesu atarĩ na wendo, Jesu ndangĩoigire ũguo.
7 O na gũtuĩka mũthuri nĩwe mũtwe wa mũtumia wake, Maandĩko moigaga atĩ, nĩ agĩrĩirũo nĩ ‘kũmũtĩa.’ (1 Pet. 3:7) Mũthuri no onanie atĩ nĩ atĩĩte mũtumia wake na njĩra ya gwĩciria ũhoro wa mabataro make na kũrũmĩrĩra mawoni make maũndũ-inĩ mamwe. Bibilia yugaga ũũ: “Inyuĩ athuri-rĩ, endagai atumia anyu o ta ũrĩa Kristo nake endire kanitha, akĩya kwĩneana nĩ ũndũ waguo.” (Ef. 5:25) Jesu aarutire nginya muoyo wake nĩ ũndũ wa arũmĩrĩri ake. Mũthuri angĩtongoria mũtumia wake na njĩra ya wendo o ta ũrĩa Jesu eekaga, no ũkorũo ũrĩ ũndũ mũhũthũ harĩ mũtumia kũmwenda, kũmũtĩa, na kũmwathĩkĩra.—Thoma Tito 2:3-5.
ENDAGA AKRISTIANO ARĨA ANGĨ
8. Twagĩrĩirũo kuona aarĩ na ariũ a Ithe witũ atĩa?
8 Thĩinĩ wa thĩ yothe, kũrĩ na andũ milioni nyingĩ arĩa mathathayagia Jehova na makahunjia ũhoro wa rĩĩtwa rĩake na muoroto wake. Twagĩrĩirũo kuona aarĩ na ariũ a Ithe witũ acio atĩa? Kiugo kĩa Ngai gĩtwĩraga ũũ: ‘Nĩ twĩkage andũ othe wega, na makĩria andũ a nyũmba ya arĩa metĩkĩtie.’ (Gal. 6:10; thoma Aroma 12:10.) Nake mũtũmwo Petero aandĩkire ũũ: “Kuona atĩ nĩmũtheretie mĩoyo yanyu nĩ gwathĩkĩra ũhoro-wa-ma, mũgagĩtuĩka a kwendana na ariũ a Ithe witũ hatarĩ ũhinga-rĩ, endanagai o kwendana na ngoro cianyu.” Aacokire akiuga ũũ: “Gũkĩra maũndũ mothe, tũũrai mwendanĩte o kwendana inyuene.”—1 Pet. 1:22; 4:8.
9, 10. Nĩ kĩĩ gĩteithagia andũ a Jehova gũkorũo na ũrũmwe?
9 Nĩ ũndũ wa wendo mũnene ũrĩa tũkoragwo naguo gatagatĩ-inĩ gaitũ, ithondeka riitũ rĩa thĩ yothe nĩ rĩa mwanya mũno. Makĩria ma ũguo, tondũ nĩ twendete Jehova na nĩ twathĩkagĩra watho wake, nĩ atũteithagia na roho wake mũtheru. Roho ũcio nĩ ũtũteithagia gũkorũo na ũrũmwe wa mwanya tũrĩ famĩlĩ ya thĩ yothe.—Thoma 1 Johana 4:20, 21.
10 Akĩonania ũrĩa arĩ ũndũ wa bata Akristiano kwendana, Paulo aandĩkire ũũ: “Wĩhumbei mwĩhumbĩre wa ngoro ũrĩa wa kũiguanĩra tha, na wa gũtugana, na kwĩnyihia, na kũhorera, o na gũkirĩrĩria, mũgĩkiranagĩra na mũkĩohanagĩra o mũndũ na ũrĩa ũngĩ, angĩkorũo nĩharĩ mũndũ matetanĩtie na ũrĩa ũngĩ-rĩ; kĩohanagĩrei inyuene o ta ũrĩa Mwathani nake aamuoheire inyuĩ. Ningĩ gũkĩra maũndũ macio mothe-rĩ, gĩagai na wendani, na nĩguo wohanagia maũndũ mothe hamwe nĩguo maagĩrĩre kũna.” (Kol. 3:12-14) Nĩ gĩkeno kĩnene kuona atĩ wendo ũrĩa “wohanagia maũndũ mothe hamwe nĩguo maagĩrĩre kũna,” nĩ ũkoragwo gatagatĩ-inĩ gaitũ gũtekũmakania mũndũ oimĩte kũ kana nĩ wa bũrũri ũrĩkũ.
11. Mũndũ angĩhota kũmenya ndini ĩrĩa ya ma atĩa?
11 Wendo wa ma na ũrũmwe ũrĩa tũkoragwo naguo, nĩ wonanagia atĩ ithuĩ nĩ ithuĩ tũrũmagĩrĩra ndini ĩrĩa ya ma, tondũ Jesu oigire ũũ: “Nĩ ũguo andũ othe marĩmenyaga mũrĩ arutwo akwa, mwatũũra mwendaine.” (Joh. 13:34, 35) Ningĩ mũtũmwo Johana aandĩkire ũũ: “Ciana cia Ngai nĩho imenyekagĩra, o na ciana cia mũcukani nacio: mũndũ o wothe ũrĩa ũtekaga maũndũ ma ũthingu, ũcio ti wa Ngai, o na kana ũrĩa ũtenda mũrũ wa ithe. Amu ũhoro ũrĩa mwarutirie kũigua o kĩambĩrĩria nĩ ũyũ, atĩ twendane.” (1 Joh. 3:10, 11) Wendo na ũrũmwe wa mwanya ũrĩa Aira a Jehova makoragwo naguo wonanagia atĩ nĩo arũmĩrĩri a ma a Kristo arĩa Ngai arahũthĩra kũhunjia ũhoro ũrĩa mwega wa Ũthamaki thĩinĩ wa thĩ yothe.—Mat. 24:14.
“KĨRĨNDĨ KĨINGĨ MŨNO”
12, 13. Arĩa a “kĩrĩndĩ kĩingĩ” mareka atĩa mahinda-inĩ maya, na nĩ ũndũ ũrĩkũ mekwĩyonera ica ikuhĩ?
12 Athathaiya arĩa aingĩ a Jehova ũmũthĩ nĩ a ‘kĩrĩndĩ kĩingĩ mũno arĩa moimĩte ndũrĩrĩ-inĩ ciothe, na mĩhĩrĩga yothe na nduka ciothe o na mĩario yothe.’ Andũ acio ‘marũgamĩte mbere-inĩ ya gĩtĩ kĩrĩa gĩa ũthamaki kĩa Ngai na mbere ya Gatũrũme. Nĩo arĩa moimĩte mĩnyamaro-inĩ ĩrĩa mĩnene, na nĩ maathambirie nguo ciao, magĩcierũhia na thakame ya Gatũrũme,’ tondũ nĩ makoragwo na wĩtĩkio harĩ igongona rĩa ũkũũri rĩa Jesu. Andũ acio a “kĩrĩndĩ kĩingĩ” kĩrĩa kĩrathiĩ o gĩkĩongererekaga, nĩ mendete Jehova na Mũriũ wake na nĩ “mamũtungatagĩra mũthenya na ũtukũ thĩinĩ wa hekarũ yake.”—Kũg. 7:9, 14, 15.
13 Ica ikuhĩ Ngai nĩ ekũniina thĩ ĩno njũru hĩndĩ ya ‘thĩna ũrĩa mũnene.’ (Mat. 24:21; thoma Jeremia 25:32, 33.) Ĩndĩ tondũ nĩ endete andũ ake, nĩ akaamahonokia maingĩre thĩinĩ wa thĩ yake njerũ. O ta ũrĩa kwarathĩtwo kĩndũ mĩaka 2,000 mĩhĩtũku, Ngai ‘nĩ akaamagiria maithori mothe mathire maitho mao; nakĩo gĩkuũ gĩtirĩ hingo gĩgacoka kũgĩa, o na gũtirĩ hingo gũgacoka kũgĩa na kĩeha, kana kĩrĩro, kana ruo.’ Wee nĩ wĩriragĩria gũgatũũra thĩinĩ wa Paradiso thutha wa ‘maũndũ marĩa ma mbere gũkorũo mathengete magathira’?—Kũg. 21:4.
14. Kĩrĩndĩ kĩingĩ kĩigana atĩa?
14 Mwaka-inĩ wa 1914 rĩrĩa matukũ ma kũrigĩrĩria maambĩrĩirie, athathaiya a Jehova maarĩ ngiri nini tu thĩinĩ wa thĩ yothe. Nĩ ũndũ wa wendo wao harĩ andũ arĩa angĩ, o hamwe na ũteithio wa roho mũtheru wa Ngai, Akristiano acio aitĩrĩrie maguta nĩ meerutanĩirie mũno kũhunjia ũhoro wa Ũthamaki. Nĩ ũndũ wa kĩyo kĩao, mahinda-inĩ maya kĩrĩndĩ kĩingĩ mũno kĩrĩa kĩrĩ na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũgatũũra gũkũ thĩ nĩ kĩracokanĩrĩrio. Kũrĩ na Aira a Jehova hakuhĩ 8,000,000 arĩa manyitanagĩra na ciũngano makĩria ma 115,400 thĩinĩ wa thĩ yothe, na no marongerereka. Kwa ngerekano, mwaka-inĩ wa ũtungata wa 2014, kwabatithirio Aira a Jehova 275,500. Acio nĩ ta andũ 5,300 o kiumia.
15. Ũhoro wa Ũthamaki ũrahunjio na gĩkĩro kĩrĩkũ?
15 Ũhoro ũrĩa mwega wa Ũthamaki nĩ ũrahunjio na gĩkĩro kĩnene mũno. Rĩu mabuku maitũ maracabwo na makĩria ma thiomi 700. Ngathĩti ya Mũrangĩri nĩyo ngathĩti ĩrĩa ĩkinyagĩra andũ aingĩ mũno thĩinĩ wa thĩ. O mweri gũcabagwo kobĩ makĩria ma 52,000,000 na thiomi 247. Kobĩ 200,000,000 cia ibuku rĩa Bibilia Ĩrutanaga Atĩa Kũna? nĩ icabĩtwo na thiomi makĩria ma 250.
16. Wongerereku ũrĩa tũrona ũmũthĩ uumanĩte na kĩĩ?
16 Wongerereku ũrĩa tũrona ũmũthĩ wonekete nĩ ũndũ wa wĩtĩkio witũ harĩ Ngai na gũkorũo twĩtĩkĩrĩte biũ atĩ Bibilia nĩ Kiugo kĩa Ngai kĩrĩa gĩtongoretio na roho wake. (1 Thes. 2:13) Jehova no arathiĩ na mbere gũtũrathima, o na kũrĩ na rũmena rũnene na ũkararia wa Shaitani “ngai ĩrĩa ya gũkũ thĩ.”—2 Kor. 4:4.
ENDAGA ARĨA ANGĨ HINGO CIOTHE
17, 18. Ndungata cia Jehova ciagĩrĩirũo gũkorũo na mawoni marĩkũ harĩ andũ matarĩ Aira a Jehova?
17 Ndungata cia Jehova ciagĩrĩirũo gũkorũo na mawoni marĩkũ kwerekera andũ arĩa matarĩ Aira a Jehova? Rĩrĩa tũrahunjia, andũ amwe nĩ matũthikagĩrĩria na angĩ magatũũkĩrĩra. Kiugo kĩa Ngai nĩ kĩonanagia ũrĩa twagĩrĩirũo nĩ gwĩka gũtekũmakania ũrĩa andũ maraiyũkia ndũmĩrĩri itũ. Kiugaga ũũ: “Aragiai hingo ciothe na mĩario o ĩrĩa ĩrĩ na Wega wa Ngai, ĩtuĩke ta ĩĩkĩrĩtwo cumbĩ, nĩ getha mũmenyage ũrĩa mũngĩcokagĩria mũndũ o mũndũ ũhoro o ũrĩa ekũmũũria.” (Kol. 4:6) Tondũ nĩ twendete andũ arĩa angĩ, mũndũ o wothe angĩtũũria gĩtũmi kĩa ũhoro ũrĩa twĩtĩkĩtie, tũmũcokagĩria ‘tũhoreire, na twĩ na gĩtĩo.’—1 Pet. 3:15.
18 Tũthiaga na mbere kuonania wendo harĩ andũ arĩa angĩ o na mangĩtũrakarĩra na marege ndũmĩrĩri ĩrĩa tũrĩ nayo. Twĩgerekanagia na Jesu tondũ, “rĩrĩa aarumagwo ndaigana kwĩrumĩra: na rĩrĩa aanyarirĩkaga, ndehĩtanagĩra no kwĩneana eneanaga kũrĩ [Jehova] ũrĩa ũtuaga cira na kĩhooto.” (1 Pet. 2:23) Nĩ ũndũ ũcio, hingo ciothe tuonanagia wĩnyihia na tũkarũmĩrĩra ũtaaro ũyũ: “Tigagai kwĩrĩhĩria ũũru na ũũru, o na kana kwĩrumĩra mwarumwo; nĩ kaba mũrathimanage.”—1 Pet. 3:8, 9.
19. Jesu oigire twagĩrĩirũo gũkorũo na mawoni marĩkũ kwerekera arĩa matũũkagĩrĩra?
19 Nĩ ũndũ wa gũkorũo na wĩnyihia, ndungata cia Jehova, nĩ ihotaga gwathĩkĩra ũtaaro wa bata mũno ũrĩa waheanirũo nĩ Jesu. Hĩndĩ ya Mahunjio make ma Kĩrĩma-inĩ oigire ũũ: “Nĩmũiguĩte atĩ nĩkweranirũo ũũ: Endaga mũndũ wa itũũra rĩanyu, na ũthũũrage mũndũ wĩ muku nawe; no niĩ ngũmwĩra atĩrĩ, Endagai andũ arĩa marĩ muku na inyuĩ, na mũhoyagĩre arĩa mamũnyariraga; nĩ getha mũtuĩke ariũ a Ithe wanyu ũrĩa wĩ Igũrũ: tondũ nĩatũmaga riũa rĩake rĩrathĩre andũ arĩa oru, o na arĩa ega; ningĩ nĩoiragĩria mbura arĩa athingu, o na arĩa aaganu.” (Mat. 5:43-45) Tondũ tũrĩ ndungata cia Ngai no mũhaka twĩrute kwendaga thũ citũ, gũtekũmakania ũrĩa iratwĩkĩra.
20. Nĩ hĩndĩ ĩrĩkũ andũ othe thĩinĩ wa thĩ magakorũo mendanĩte na makenda Ngai? (Rora mbica kĩambĩrĩria-inĩ gĩa gĩcunjĩ gĩkĩ.)
20 Hingo ciothe nĩ twagĩrĩirũo nĩ kuonania atĩ nĩ twendete Jehova na andũ arĩa angĩ. O na angĩkorũo andũ amwe matiĩtĩkagĩra ndũmĩrĩri ya Ũthamaki nĩ twagĩrĩirũo nĩ kũmateithia rĩrĩa marĩ na thĩna. Mũtũmwo Paulo aandĩkire ũũ: “Mũtikanaikare mwĩ na thirĩ na mũndũ o na ũrĩkũ, tiga o mwendanage; nĩ ũndũ mũndũ ũkĩendete ũrĩa ũngĩ nĩahingĩtie watho. Amu maathani maya, atĩ, Ndũkanatharanie, Ndũkanoragane, Ndũkanaiye, Ndũkanacumĩkĩre kĩndũ kĩene, o na akorũo kũrĩ o rĩathani rĩngĩ-rĩ, mohanĩtio mothe thĩinĩ wa kiugo gĩkĩ, atĩrĩ, Enda mũndũ ũrĩa ũngĩ o ta ũrĩa wĩendete wee mwene. Wendani-rĩ, ndũngĩreka ũrĩa wĩ naguo eke mũndũ ũrĩa ũngĩ ũũru: na tondũ ũcio kwendana nĩkuo kũhingia kwa watho.” (Rom. 13:8-10) Thĩ ĩno njũru ĩrĩa ĩratongorio nĩ Shaitani, ĩiyũrĩte ũhinya na ndĩrĩ na ũrũmwe. O na kũrĩ ũguo, Aira a Jehova nĩ monanagia wendo wa ma harĩ andũ arĩa angĩ. (1 Joh. 5:19) Thutha wa Shaitani na ndaimono ciake, o hamwe na andũ arĩa aganu kũniinwo, thĩ yothe nĩ ĩkaiyũrũo nĩ wendo. Na githĩ gĩtigakorũo kĩrĩ gĩkeno kĩnene rĩrĩa andũ othe thĩinĩ wa thĩ magatũũra mendanĩte na mendete Ngai!


text:
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
Bibilia Intaneti-inĩ | NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
-
Ndawa ya kũimbia ya Afarisai (1-3)
-
Wĩtigere Ngai, no ti andũ (4-7)
-
Kuumbũra Kristo (8-12)
-
Ngerekano ya gĩtonga kĩarĩ kĩrimũ (13-21)
-
Tigai gwĩtanga (22-34)
-
Gũikara twĩiguĩte (35-40)
-
Mũramati mwĩhokeku na mũramati ũtarĩ mwĩhokeku (41-48)
-
Ti thayũ, no nĩ nyamũkano (49-53)
-
Bata wa gũkũũrana mahinda (54-56)
-
Kũiguithania na ũrĩa ũgũthitangĩte (57-59)
12 O hĩndĩ ĩyo, rĩrĩa kĩrĩndĩ kĩa andũ ngiri nyingĩ gĩacemanĩtie hamwe na nĩ gĩakinyanganaga, akĩamba kwĩra arutwo ake atĩrĩ: “Mwĩmenyererei ndawa ya kũimbia ya Afarisai, nĩyo ũhinga.
2 No gũtirĩ ũndũ mũhithe biũ ũtakaaguũrio, na gũtirĩ hitho ĩtakaamenyeka.
3 Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, ũndũ o wothe ũrĩa muugaga mũrĩ nduma-inĩ ũkaaiguo ũtheri-inĩ, naguo ũrĩa mũheehanagĩrĩra tũnyũmba-inĩ twanyu twa thĩinĩ nĩ ũkaahunjio kuuma nyũmba igũrũ.
4 Ningĩ ngũmwĩra atĩrĩrĩ arata akwa, mũtigetigĩre arĩa moragaga mwĩrĩ na thutha ũcio matirĩ ũndũ ũngĩ mangĩhota gwĩka.
5 No nĩ ngũmwĩra nũ mwagĩrĩirũo nĩ gwĩtigĩra: Mwĩtigĩrei Ũrĩa ũrĩ na hinya wa kũũraga mũndũ na kũmũikia thĩinĩ wa Jehanamu arĩkia kũmũũraga. Ngũmwĩra mwĩtigagĩre Ũcio.
6 Githĩ tũnyoni tũtano tũtiendagio tũthendi twĩrĩ twa thogora mũnini? Ĩndĩ gũtirĩ o na kamwe ga tuo Ngai ariganagĩrũo nĩko.
7 No nginya njuĩrĩ cia mĩtwe yanyu ciothe nĩ itarĩtwo. Mũtigetigĩre; inyuĩ mũrĩ a bata gũkĩra tũnyoni tũingĩ.
8 “Ngũmwĩra atĩrĩ, mũndũ ũrĩa wothe ũnyumbũraga mbere ya andũ, Mũrũ wa mũndũ nĩ akaamumbũra mbere ya araika a Ngai.
9 No ũrĩa ũkangaana mbere ya andũ nĩ agakaanwo mbere ya araika a Ngai.
10 Na mũndũ o wothe waragia ũũru igũrũ rĩa Mũrũ wa mũndũ, nĩ akooherũo, no ũrĩa wothe ũrumaga roho mũtheru ndakooherũo.
11 Rĩrĩa makaamũtwara mbere ya mĩcemanio ya mũingĩ, anene a thirikari, na athani, mũtikanatangĩke nĩ ũrĩa mũkuuga kana kĩrĩa mũkuuga mũgĩĩtetera,
12 nĩ gũkorũo roho mũtheru nĩ ũkaamũruta o hĩndĩ ĩyo maũndũ marĩa mwagĩrĩirũo nĩ kuuga.”
13 Hĩndĩ ĩyo mũndũ ũmwe warĩ thĩinĩ wa kĩrĩndĩ akĩmwĩra atĩrĩ: “Mũrutani, ĩra mũrũ wa maitũ tũgayane indo iria ciatigirũo nĩ baba.”
14 Nake akĩmwĩra: “Mũndũ ũyũ, nũ ũnduĩte mũcirithania kana mũtuithania wanyu inyuerĩ?”
15 Agĩcoka akĩmeera: “Ikaragai mũhingũrĩte maitho manyu na mwĩmenyerere ũkoroku wa mĩthemba yothe, tondũ o na rĩrĩa mũndũ arĩ na ũingĩ, muoyo wake ndumanaga na indo iria arĩ nacio.”
16 Nĩ ũndũ ũcio akĩmahe ngerekano, akiuga: “Mũgũnda wa mũndũ ũmwe warĩ mũtongu nĩ waciarire wega.
17 Kwoguo akĩambĩrĩria kwĩĩra na ngoro atĩrĩ, ‘Rĩu ngwĩka atĩa na ndirĩ na kũndũ gwa gũcokanĩrĩria magetha makwa?’
18 Agĩcoka akiuga: ‘Ngwĩka atĩrĩ, ngũtharia makũmbĩ makwa njake mangĩ manene makĩria, na kũu nĩkuo ngũcokanĩrĩria irio ciakwa na indo ciakwa ciothe,
19 njoke ndĩĩre atĩrĩ: “Ũrĩ na indo nyingĩ njega icokanĩrĩirio cia kũhũthĩra mĩaka mĩingĩ; hurũka, ũrĩe na ũnyue na wĩgangare.”’
20 No Ngai akĩmwĩra, ‘Kĩrimũ gĩkĩ, ũtukũ ũyũ nĩ marenda gũkũruta muoyo. Indo iria ũcokanĩrĩirie-rĩ, igũgĩtuĩka cia ũ?’
21 Ũguo noguo gũthiaga harĩ mũndũ ũrĩa ũcokanagĩrĩria mũthithũ nĩ ũndũ wake mwene no ti mũtongu maitho-inĩ ma Ngai.”
22 Agĩcoka akĩra arutwo ake atĩrĩ: “Nĩkĩo ngũmwĩra, tigai gũtangĩkĩra mĩoyo yanyu ũhoro-inĩ wĩgiĩ kĩrĩa mũkũrĩa kana kĩrĩa mũkwĩhumba.
23 Nĩ gũkorũo muoyo nĩ wa bata gũkĩra irio na mwĩrĩ nĩ wa bata gũkĩra nguo.
24 Mwĩciriei ũhoro wa mahuru: Matihandaga mbegũ kana makagetha; matirĩ nyũmba cia kũiga irio kana makũmbĩ; ĩndĩ Ngai nĩ amaheaga gĩa kũrĩa. Githĩ mũtikĩrĩ a bata gũkĩra nyoni?
25 Nũ gatagatĩ-inĩ kanyu ũngĩhota kuongerera mũkono ũmwe harĩ ũtũũro wake nĩ ũndũ wa gwĩtangĩkĩra?
26 Na angĩkorũo mũtingĩhota gwĩka kaũndũ kanini ta kau-rĩ, mũragĩtangĩka nĩ ũndũ wa maũndũ macio mangĩ nĩkĩ?
27 Wĩciriei ũrĩa mahũa makũraga: Matiĩnogagia kana makogotha ndigi; no ngũmwĩra atĩrĩ, o na Suleimani na riri wake wothe ndaagemete ta rĩmwe rĩamo.
28 Rĩu-rĩ, angĩkorũo ũguo nĩguo Ngai ahumbaga mĩmera ya gĩthaka ĩrĩa ĩkoragwo ho ũmũthĩ na rũciũ ĩgaikio mwaki-inĩ-rĩ, githĩ ndarĩkĩmũhumbaga o na makĩria, inyuĩ mũrĩ na wĩtĩkio mũnini!
29 Nĩ ũndũ ũcio tigai gwĩtanga nĩ kĩrĩa mũkũrĩa na kĩrĩa mũkũnyua, na mũtige gwĩthĩnia mũno;
30 tondũ maũndũ macio mothe nĩmo andũ a thĩ mathingataga na kĩyo, ĩndĩ Ithe wanyu nĩ oĩ nĩ mũbataraga maũndũ macio.
31 Ithenya rĩa ũguo, caragiai Ũthamaki wake, namo maũndũ macio mangĩ mothe nĩ mũrĩongagĩrĩrũo.
32 “Mũtigetigĩre inyuĩ karũũru kanini, tondũ Ithe wanyu nĩ onete arĩ wega kũmũhe Ũthamaki.
33 Endiai indo cianyu na mũheane iheo cia tha. Mwĩthondekerei tũmondo twa mbeca tũrĩa tũtakũraga, mũthithũ ũrĩa ũtabuthaga kũrĩa igũrũ, kũu gũtarĩ mũici ũngĩkuhĩrĩria na gũtarĩ memenyi cingĩrĩa.
34 Nĩ gũkorũo harĩa mũthithũ wanyu ũrĩ, hau nĩho ngoro cianyu o nacio irĩkoragwo.
35 “Ikaragai mwĩhumbĩte na mwĩhaarĩirie na mũgwatĩtie matawa manyu,
36 mwagĩrĩirũo gũkorũo mũtariĩ ta arũme metereire mwathi wao acoke kuuma ũhiki-inĩ, nĩguo rĩrĩa arĩũka na aringaringe, mamũhingũrĩre o rĩo.
37 Gũkena nĩ ngombo icio rĩrĩa mwathi wacio arĩcoka acikore ciĩiguĩte! Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, ekwĩhotora na aciĩre cikare metha-inĩ na oke harĩ cio acitungatĩre.
38 Na angĩũka ũtukũ gatagatĩ kana o na thaa kenda, na acikore ciĩhaarĩirie, gũkena nĩcio!
39 No menyai ũndũ ũyũ, korũo mwene nyũmba nĩ aamenyete ithaa rĩrĩa mũici egũka, ndangĩarekire nyũmba yake ĩtuuo.
40 O na inyuĩ ikarai mwĩhaarĩirie, nĩ gũkorũo ithaa rĩrĩa mũtarecirĩria-rĩ, nĩrĩo Mũrũ wa mũndũ egũka.”
41 Petero agĩcoka akĩmũũria: “Mwathani, hihi ngerekano ĩno nĩ ithuĩ ũrera kana nĩ nginya andũ othe?”
42 Nake Mwathani akiuga: “Nũ kũna mũramati ũrĩa mwĩhokeku na mũũgĩ, ũrĩa mwathi wake akaamũra arũgamĩrĩre ndungata ciake nĩguo aciheage rwĩga rwacio rwa irio rwa gũciigana ihinda rĩrĩa rĩagĩrĩire?
43 Gũkena nĩ ngombo ĩyo mwathi wayo angĩgoka amĩkore ĩgĩka ũguo!
44 Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, nĩ akaamĩamũra ĩrũgamĩrĩre indo ciake ciothe.
45 No ngombo ĩyo ĩngĩkeĩra na ngoro atĩrĩ, ‘Mwathi wakwa ndaroka narua,’ na yambĩrĩrie kũhũũra ndungata cia arũme na cia atumia na kũrĩa na kũnyua na kũrĩwo,
46 mwathi wa ngombo ĩyo agooka mũthenya ũrĩa ĩterĩgĩrĩire na ithaa rĩrĩa ĩtaramenya, na nĩ akaamĩherithia mũno na amĩtuĩre hamwe na arĩa matarĩ ehokeku.
47 Nayo ngombo ĩrĩa yataũkĩirũo nĩ wendi wa mwathi wayo no ndĩigana kwĩhaarĩria kana gwĩka ũrĩa aamĩathĩte nĩ akaamĩhũũra iboko nyingĩ.
48 No ĩrĩa ĩtaataũkĩirũo no ĩgĩka maũndũ mangĩtũma ĩhũũrũo, ĩkaahũrũo iboko nini. Ũrĩa kũrĩ nĩ atĩ, mũndũ o wothe waheirũo maũndũ maingĩ, noguo akoorio maũndũ maingĩ, nake ũrĩa wehokeirũo kũrũgamĩrĩra maũndũ maingĩ, nĩ akoorio maũndũ maingĩ makĩria.
49 “Niĩ ndookire gwakia mwaki gũkũ thĩ, na ingĩkĩenda ũndũ ũngĩ ũrĩkũ angĩkorũo nĩ ũrĩkĩtie kũgwata?
50 Hatarĩ nganja, harĩ ũbatithio ũrĩa ngũbatithio naguo, no kaĩ nĩ hatĩrĩrĩkĩte mũno nginya rĩrĩa ũkaarĩka-ĩ!
51 Hihi mũgwĩciria ndookire kũrehe thayũ gũkũ thĩ? Aca tiguo, no ngũmwĩra atĩrĩ, ndookire kũrehe nyamũkano.
52 Tondũ kuuma rĩu, kũrĩkoragwo na andũ atano a mũciĩ ũmwe marĩ na nyamũkano, atatũ makaamũkana na erĩ, na erĩ makaamũkana na atatũ.
53 Marĩamũkanaga, mũthuri na mũrũ wake nake mũriũ akaamũkana na ithe, mũtumia na mwarĩ nake mwarĩ akaamũkana na nyina, nyaciara akaamũkana na mũtumia wa mũrũwe nake mũtumia wa mũrũwe akaamũkana na nyaciarawe.”
54 Ningĩ agĩcoka akĩra kĩrĩndĩ atĩrĩ: “Rĩrĩa muona itu rĩkiumĩra mwena wa ithũĩro-rĩ, o rĩmwe mugaga, ‘Nĩ gũkũgĩa kĩhuhũkanio,’ na noguo gũtuĩkaga.
55 Na rĩrĩa muona rũhuho rwa mwena wa mũhuro rũkĩhurutana, mugaga, ‘Nĩ gũkũgĩa ũrugarĩ,’ na noguo gũtuĩkaga.
56 Inyuĩ hinga ici, nĩ mũmenyaga gũkũũrana ũrĩa thĩ na rĩera itariĩ, no nĩ kĩĩ kĩgiragia mũmenye gũkũũrana ũhoro wa ihinda rĩrĩ?
57 Ningĩ-rĩ, mwagaga gũtua inyuĩ ene maũndũ marĩa ma ũthingu nĩkĩ?
58 Kwa mũhaano-rĩ, rĩrĩa ũrathiĩ kũrĩ mũtongoria hamwe na mũndũ ũrĩa ũgũthitangĩte, wĩrutanĩrie kũiguithania nake o mũrĩ njĩra-inĩ nĩguo ndagagũtware kũrĩ mũcirithania, nake mũcirithania akũneane kũrĩ mũthigari wa igooti, nake mũthigari wa igooti agũikie njera.
59 Ngũkwĩra atĩrĩ, ndũrĩ hĩndĩ ũkoima kuo o nginya ũkaarĩha gathendi ka mũthia.”
Tũma
Tũma
NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Luka 12
Gĩkũyũ
Thoma Bibilia Intaneti-inĩ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
EACC kuurio irurumukie maciira maria magumiire ngavana wa Machakos
Kamiti ya EACC niyuritio irurumukie maciira maria magumiire ngavana wa Machakos Dr Alfred Mutua, riri arehariria gutetera itina ria keri ria gutongoria kaunti iyo. Ritana riri kuri kamiti ya EACC rirutitwo ni mung’etheri wa Mutua muteti Wavinya Ndeti, akiuga kuri na ciuria nyingi ciigie uhuthiri wa kigina itari ciacokio ni ngavana Mutua. Wavinya uria wiriga guthamira kiama-ini kia Wiper atanyitwo kurirukia tigiti wa kiama kiu kung’ethanira na Mutua uria ni mutongoria wa kiama kia Maendeleo chap chap.
Murugamo wake niunyititwo mbaru ni mubunge wa bunge ya Afrika ya irathiro Peter Mathuki, akiuga watho wigie ikiro cia wuigiririki ni ubatie guthingatwo na kinyi.
The post EACC kuurio irurumukie maciira maria magumiire ngavana wa Machakos appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text:
“Kiugo kĩa Ngai . . . Nĩ Kĩrĩ Hinya”
“Kiugo kĩa Ngai kĩrĩ muoyo na nĩ kĩrĩ hinya.”—AHIB. 4:12.
1. Nĩkĩ tũtirĩ na nganja atĩ Kiugo kĩa Ngai nĩ kĩrĩ hinya? (Rora mbica kĩambĩrĩria-inĩ gĩa gĩcunjĩ gĩkĩ.)
TŨRĨ ndungata cia Jehova, tũtikoragwo na nganja atĩ Kiugo gĩake, arĩ kĩo ndũmĩrĩri yake kũrĩ andũ, “kĩrĩ muoyo na nĩ kĩrĩ hinya.” (Ahib. 4:12) Aingĩ aitũ nĩ aira a atĩ Bibilia nĩ ĩrĩ hinya wa kũgarũra ũtũũro. Amwe a aarĩ na ariũ a Ithe witũ maarĩ aici, ngombo cia ndawa cia kũrebia, kana meingĩranagia na ngomanio itagĩrĩire. Angĩ nao nĩ maagacĩrĩte na gĩkĩro kĩna mũtabarĩre-inĩ ũyũ wa maũndũ, ĩndĩ no maaiguaga nĩ harĩ kĩndũ maagaga ũtũũro-inĩ wao. (Koh. 2:3-11) Kaingĩ, andũ manoneka ta matete mwĩhoko nĩ monete njĩra ya muoyo-inĩ kũgerera hinya wa Bibilia wa kũgarũra ũtũũro. No kũhoteke nĩ ũthomete na ũgakenera mũno ngerekano imwe iria icabagwo thĩinĩ wa ngathĩti ya Mũrangĩri gĩcunjĩ-inĩ kĩa “Bibilia nĩ Ĩgarũraga Mĩtũũrĩre ya Andũ.” Na nĩ wonete atĩ o na thutha wa gwĩtĩkĩra ũhoro wa ma, Akristiano no mathiaga na mbere gũkũra kĩĩroho magĩteithio nĩ Maandĩko.
2. Hinya wa Kiugo kĩa Ngai wahũthĩkire atĩa karine-inĩ ya mbere?
2 Hihi nĩ ũndũ wa kũgegania atĩ andũ aingĩ mahinda-inĩ maya nĩ mekĩte mogarũrũku manene nĩ ũndũ wa kwĩruta Kiugo kĩa Ngai? Aca. Ngerekano ta icio itũririkanagia ũhoro wa aarĩ na ariũ a Ithe witũ a karine ya mbere arĩa maarĩ na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gũthiĩ igũrũ. (Thoma 1 Akorintho 6:9-11.) Thutha wa mũtũmwo Paulo kũgweta mĩthemba ya andũ arĩa matakagaya Ũthamaki wa Ngai, ongereire ũũ: “Ũguo nĩguo amwe anyu mwatariĩ.” No nĩ maacenjetie nĩ ũndũ wa ũteithio wa Maandĩko o hamwe na roho mũtheru wa Ngai. O na thutha wa gwĩtĩkĩra ũhoro wa ma, amwe nĩ maabataraga gũtooria mathĩna manene ma kĩĩroho. Bibilia nĩ ĩgwetaga ũhoro wa Mũkristiano ũmwe warĩ mũitĩrĩrie maguta weheretio thĩinĩ wa kĩũngano karine-inĩ ya mbere, no thutha-inĩ nĩ aacokirio. (1 Kor. 5:1-5; 2 Kor. 2:5-8) Na githĩ ti ũndũ wa gwĩkĩra ngoro gwĩcũrania ũhoro wa mathĩna ngũrani marĩa aarĩ na ariũ a Ithe witũ manahiũrania namo na makamatooria nĩ ũndũ wa kũhũthĩra Kiugo kĩa Ngai?
3. Nĩ ũndũ ũrĩkũ tũkwarĩrĩria gĩcunjĩ-inĩ gĩkĩ?
3 Tondũ nĩ tũkoragwo na Kiugo kĩa Ngai na nĩ kĩrĩ hinya, hatarĩ nganja nĩ twendaga gũkĩhũthĩra na njĩra ĩrĩa njega biũ. (2 Tim. 2:15) Gĩcunjĩ-inĩ gĩkĩ tũkwarĩrĩria ũrĩa tũngĩhũthĩra hinya wa Kiugo kĩa Ngai (1) ũtũũro-inĩ witũ, (2) ũtungata-inĩ, na (3) rĩrĩa tũrarutana mbere ya andũ. Iririkania ici nĩ igũtũteithia kuonania wendo na ngatho harĩ Ithe witũ wa igũrũ ũrĩ wendo, ũrĩa ũtũrutaga maũndũ ma gũtũguna.—Isa. 48:17.
ŨTŨŨRO-INĨ WITŨ
4. (a) Nĩ kĩĩ kĩbataranagia nĩguo Kiugo kĩa Ngai kĩrute wĩra thĩinĩ witũ? (b) Wethaga atĩa mahinda ma gũthoma Bibilia?
4 Nĩguo Kiugo kĩa Ngai kĩrute wĩra thĩinĩ witũ, twagĩrĩirũo gũgĩthomaga kaingĩ, kũngĩhoteka o mũthenya. (Josh. 1:8) Nĩ ma, aingĩ aitũ nĩ tũkoragwo na ũtũũro ũrĩ na maũndũ maingĩ. Ĩndĩ tũtiagĩrĩirũo kũreka ũndũ o na ũrĩkũ ũthũkie mũtaratara witũ wa gũthoma Bibilia. (Thoma Aefeso 5:15, 16.) Andũ aingĩ a Jehova nĩ methete njĩra nyingĩ ngũrani cia gũthondeka mahinda ma gũthoma Bibilia o mũthenya, hihi rũcinĩ, hwaĩ-inĩ, kana mahinda-inĩ mangĩ ma mũthenya. Maiguaga ta mwandĩki wa Thaburi ũrĩa woigire ũũ: “Kĩrĩra gĩaku-rĩ, kaĩ nĩndĩkĩendete-ĩ! ndindaga ngĩtarania ũhoro wakĩo mũthenya wothe.”—Thab. 119:97.
5, 6. (a) Gwĩcũrania nĩ kwa bata nĩkĩ? (b) Tũngĩhota atĩa gwĩcũrania na njĩra ĩrĩ na ũguni? (c) Ũgunĩkĩte atĩa nĩ ũndũ wa gũthoma na gwĩcũrania Kiugo kĩa Ngai?
5 Makĩria ma gũthoma Bibilia, nĩ ũndũ wa bata gwĩcũrania maũndũ marĩa tũrathoma. (Thab. 1:1-3) Tweka ũguo, norĩo tu tũngĩhota kũhũthĩra na njĩra njega ũũgĩ ũrĩa ũrĩ ho ũtũũro-inĩ witũ. O na kũngĩkorũo tũrathoma Kiugo kĩa Ngai kĩrĩ gĩcabe kana kuuma intaneti-inĩ, muoroto witũ ũbatiĩ gũkorũo ũrĩ kũreka gĩtonye ngoro-inĩ citũ.
6 Tũngĩhota atĩa gwĩcũrania na njĩra ĩrĩ na ũguni? Andũ aingĩ nĩ monete arĩ wega gũtithia thutha wa gũthoma gĩcunjĩ kĩa Maandĩko na makeyũria ciũria ta ici: ‘Ũndũ ũyũ ũranduta atĩa igũrũ rĩgiĩ Jehova? Nĩ na njĩra irĩkũ ngoretwo ngĩhũthĩra ũtaaro ũrĩa ũrĩ gĩcunjĩ-inĩ gĩkĩ gĩa Kiugo kĩa Ngai? Nĩ ha ingĩbatara kwagagĩria?’ Tũngĩĩcũrania Kiugo kĩa Ngai na njĩra ya mahoya, nĩ tũkũigua tũkĩenda kũhũthĩra ũtaaro ũrĩa ũrĩ ho o na makĩria. Ma nĩ atĩ, nĩ tũkũhũthĩra hinya wakĩo na gĩkĩro kĩnene makĩria ũtũũro-inĩ witũ.—2 Kor. 10:4, 5.
ŨTUNGATA-INĨ
7. Nĩ na njĩra ĩrĩkũ tũngĩhũthĩra Kiugo kĩa Ngai wega tũrĩ ũtungata-inĩ?
7 Nĩ kĩĩ kĩngĩtũteithia kũhũthĩra Kiugo kĩa Ngai na njĩra njega ũtungata-inĩ witũ? Ikinya rĩa mbere nĩ gũkĩhũthĩra tũrĩ na wĩyathi rĩrĩa tũrahunjia na tũrarutana. Mũrũ wa Ithe witũ ũmwe ataarĩirie ũndũ ũcio na njĩra ĩno, “Ũngĩkorũo ũkĩhunjia hamwe na Jehova nyũmba kwa nyũmba-rĩ, hihi no ũkorũo nowe tu ũraria kana no ũmũreke aarie?” Eendaga kuuga atĩa? Rĩrĩa twathoma kuuma harĩ Kiugo kĩa Ngai ĩmwe kwa ĩmwe tũrĩ ũtungata-inĩ, tũkoragwo tũkĩreka Jehova aarie na mwene nyũmba. Rĩandĩko rĩthuurĩtwo wega no rĩkorũo rĩrĩ na hinya makĩria gũkĩra ũndũ o wothe tũngiuga. (1 Thes. 2:13) Wĩyũrie ũũ, ‘Hihi nĩ njethaga mweke o wothe wa gũthoma gĩcunjĩ gĩa Kiugo kĩa Ngai hamwe na arĩa ndĩrahunjĩria ũhoro mwega?’
8. Nĩkĩ no tũbatare gwĩka makĩria ma gũthoma rĩandĩko rĩrĩa tũrahunjia?
8 Nĩ ma, nĩ harĩ ũndũ makĩria ũbataranagia tiga o gũthoma Maandĩko hamwe na arĩa tũrahunjĩria. Nĩkĩ? Tondũ andũ aingĩ makoragwo o na ũmenyo mũnini tu wa Bibilia kana magakorũo o na matarĩ. Ũguo nĩguo kwarĩ karine-inĩ ya mbere, na noguo kũrĩ o na ũmũthĩ. (Rom. 10:2) Kwoguo tũtiagĩrĩirũo gũtua atĩ mũndũ nĩ ekũnyita ũrĩa rĩandĩko rĩrarutana tondũ tu nĩ twamũthomera. Nĩ tũrabatara kuoya ihinda gũthathaũra mũhari, hihi na njĩra ya gũthoma rĩngĩ ciugo iria ikuĩte rĩciria rĩrĩa rĩa bata, na gũtaarĩria ũrĩa ciugĩte. Gwĩka ũguo no gũteithie ndũmĩrĩri ya Kiugo kĩa Ngai gũkinya ngoro-inĩ na meciria-inĩ ma arĩa maratũthikĩrĩria.—Thoma Luka 24:32.
9. Nĩ na njĩra ĩrĩkũ ciugo iria tũkũgweta mbere ya gũthoma rĩandĩko ingĩteithia gũkũria gĩtĩo harĩ Bibilia? Heana ngerekano.
9 Ningĩ nĩ wega ciugo iria tũkũgweta mbere ya gũthoma rĩandĩko iteithie gũkũria gĩtĩo harĩ Bibilia. Kwa ngerekano no uuge, “Reke tuone ũrĩa Mũũmbi witũ aroiga ũndũ-inĩ ũyũ.” Rĩrĩa tũraria na mũndũ ũtarereirũo Ũkristiano-inĩ, no tuuge, “Ta rora ũrĩa Maandĩko Matheru maratwĩra.” Kana tũngĩkorũo tũrahunjĩria mũndũ ũtekĩrĩire mũno maũndũ ma ndini, no tũũrie, “Hihi nĩ ũrĩ waigua thimo ĩno ya tene?” Twĩciragia ũhoro wa mũndũ ũmwe ũmwe, na tũkagarũrĩra njĩra itũ ya kwaria nake kũringana na ũrĩa atariĩ.—1 Kor. 9:22, 23.
10. (a) Taarĩria ũndũ ũmwe mũrũ wa Ithe witũ ũmwe eyoneire. (b) Wonete atĩa hinya wa Kiugo kĩa Ngai ũtungata-inĩ waku?
10 Andũ aingĩ nĩ monete atĩ kũhũthĩra Kiugo kĩa Ngai ũtungata-inĩ no kũhutie mũno arĩa marahunjĩria. Ta wĩcirie ngerekano ĩno. Mũrũ wa Ithe witũ ũmwe nĩ aacokerire mũthuri ũmwe mũkũrũ, ũrĩa wakoretwo athomete ngathĩti citũ kwa ihinda rĩa mĩaka ĩigana ũna. Handũ ha kũmũnengera tu ngathĩti ya Mũrangĩri ya ica ikuhĩ, mũrũ wa Ithe witũ nĩ eeciririe athome rĩandĩko rĩmwe rĩarĩ ngathĩti-inĩ ĩyo. Aathomire rĩandĩko rĩa 2 Akorintho 1:3, 4, rĩrĩa riugaga ũũ: “Ithe witũ mwene tha na Ngai ũrĩa ũmagĩrĩria andũ . . . [atũũmagĩrĩria] magerio-inĩ maitũ mothe.” Mwene nyũmba aahutirio mũno nĩ ciugo icio nginya akĩũria mũrũ wa Ithe witũ athome rĩandĩko rĩu rĩngĩ. Mũthuri ũcio nĩ aagwetire ũrĩa marĩ na mũtumia wake maabataraga kũũmĩrĩrio, na akĩonania wendi wa kũmenya ndũmĩrĩri ya Bibilia. Na githĩ to wĩtĩkanie na ũũma wa atĩ Kiugo kĩa Ngai nĩ kĩrĩ hinya ũtungata-inĩ witũ?—Atũm. 19:20.
RĨRĨA TŨRARUTANA MBERE YA ANDŨ
11. Nĩ ũndũ ũrĩkũ mũritũ ariũ a Ithe witũ arĩa marutanaga mbere ya andũ mehokeirũo?
11 Ithuothe nĩ tũkenagĩra gũthiĩ mĩcemanio-inĩ itũ ya Gĩkristiano o hamwe na igomano. Muoroto witũ mũnene wa gũthiĩ nĩ gũthathaiya Jehova. Ningĩ nĩ tũgunĩkaga nĩ motaaro ma kĩĩroho marĩa tũheagwo. Ariũ a Ithe witũ arĩa marutanaga mahinda-inĩ macio nĩ makenagĩra mweke ũcio wa mwanya. No ningĩ nĩ magĩrĩirũo kũmenya atĩ ũcio nĩ ũndũ mũritũ mehokeirũo. (Jak. 3:1) No mũhaka matigĩrĩre atĩ hĩndĩ ciothe ũndũ ũrĩa mararutana uumĩte harĩ Kiugo kĩa Ngai. Angĩkorũo nĩ wĩhokeirũo wĩra wa kũrutana mbere ya andũ-rĩ, ũngĩtigĩrĩra atĩa nĩ wahũthĩra hinya wa Kiugo kĩa Ngai ũrutani-inĩ waku?
12. Nĩ na njĩra ĩrĩkũ mwaria angĩtigĩrĩra atĩ Maandĩko nĩmo mũthingi wa mĩario yake?
12 Tigĩrĩra atĩ Maandĩko nĩmo mũthingi wa mĩario yaku. (Joh. 7:16) Ũngĩka ũguo atĩa? Tigĩrĩra atĩ hatirĩ kĩndũ kĩahumbĩra kana kĩeheria meciria harĩ maandĩko ma Bibilia marĩa wahũthĩra, ikorũo nĩ ngerekano, maũndũ monetwo, kana o na njĩra yaku ya gũtaarĩria. Ningĩ ririkana atĩ gũthoma tu maandĩko maigana ũna ti kuo gũtũmaga mũndũ erũo nĩ ararutana kuuma Bibilia-inĩ. Ma nĩ atĩ, ũngĩhũthĩra maandĩko maingĩ mũno no haage o na rĩmwe rĩgũtigwo meciria-inĩ ma arĩa maragũthikĩrĩria. Nĩ ũndũ ũcio, thuura maandĩko maku ma mũthingi na kinyi, na ũhũthĩre mahinda gũthoma, gũtaarĩria, gũthathaũra na ngerekano, na kuonania ũrĩa mangĩhũthĩrũo na njĩra njega. (Neh. 8:8) Angĩkorũo mĩario ĩĩhocetie harĩ matemo maheanĩtwo nĩ ithondeka, thuthuria matemo macio na maandĩko marĩa mahũthĩrĩtwo. Geria gũtaũkĩrũo ũrĩa ciugo iria irĩ thĩinĩ wa matemo macio ikonainie na maandĩko marĩa monanĩtio. Ũcoke ũhũthĩre maandĩko marĩa ũthuurĩte kũrutana ũhoro ũrĩa ũrĩ matemo-inĩ ma mĩario. (No wone maũndũ ũngĩhũthĩra thĩinĩ wa ithomo rĩa 21 nginya 23 thĩinĩ wa ibuku rĩa Gunĩka nĩ Cukuru ya Ũtungata wa Gĩtheokrasi.) No makĩria ma ũguo wothe, hoya Jehova agũteithie ũhote gũtaarĩria maũndũ ma bata marĩa marĩ Kiugo-inĩ gĩake.—Thoma Ezara 7:10; Thimo 3:13, 14.
13. (a) Mwarĩ wa Ithe witũ ũmwe aahutirio atĩa nĩ ũrĩa maandĩko maahũthĩrirũo mũcemanio-inĩ? (b) Ũgunĩkĩte atĩa nĩ morutani ma Kĩĩmaandĩko marĩa twamũkagĩra mĩcemanio-inĩ?
13 Mwarĩ wa Ithe witũ ũmwe kuuma Australia nĩ aahutirio mũno nĩ ũrĩa maandĩko maahũthĩrirũo mũcemanio-inĩ ũmwe wa Gĩkristiano. O na gũtuĩka agĩkũra nĩ aacemanirie na mathĩna manene, nĩ eetĩkĩrĩte ndũmĩrĩri ya Bibilia na akeyamũrĩra Jehova. O na kũrĩ ũguo, no onaga arĩ ũritũ gwĩtĩkĩra wendo wa Jehova harĩ we. No thutha wa ihinda nĩ eetĩkirie atĩ Ngai nĩ amwendete. Nĩ kĩĩ kĩamũteithirie kũmenya ũguo? Maũndũ maagarũrũkire thutha wake gwĩcũrania ũhoro wa rĩandĩko rĩmwe rĩahũthĩrĩtwo mũcemanio-inĩ na akĩrĩringithania na mĩhari ĩngĩ ya Bibilia. * Hihi wanahutio na njĩra ta ĩyo nĩ ũndũ wa ũrĩa Kiugo kĩa Ngai kĩahũthĩrirũo mĩcemanio-inĩ itũ kana igomano-inĩ?—Neh. 8:12.
14. Tũngĩonania atĩa ngatho citũ harĩ Kiugo kĩa Ngai?
14 Na githĩ tũtikoragwo na ngatho nyingĩ harĩ Jehova nĩ ũndũ wa Kiugo gĩake Bibilia? To kũhe tu aaheire famĩlĩ yake ya andũ Kiugo kĩu arĩ na wendo, no nĩ nginya kũhingia kĩĩranĩro gĩake kĩa atĩ nĩ gĩgaatũũra. (1 Pet. 1:24, 25) Hatarĩ nganja, nĩ ũndũ mwagĩrĩru gũthomaga Kiugo kĩa Ngai kaingĩ, gũkĩhũthĩra ũtũũro-inĩ witũ, na gũkĩhũthĩra gũteithia arĩa angĩ. Na njĩra ĩyo, tuonanagia wendo na ngatho citũ to harĩ kĩheo gĩkĩ kiumĩte harĩ Ngai, no makĩria nĩ harĩ Mũtungi wakĩo, Jehova Ngai.
^ kĩb. 13 Rora gathandũkũ karĩ na kĩongo “ Ũrĩa ‘Maũndũ Maagarũrũkire.’”


text:
Ũhoro Mũhiũ: Wakerĩ Keshe nĩ Akaanĩrĩra Ũrigiti wa Mĩrimũ ya Ironda cia Ndĩĩra (Cancer)
Mũthenya
wa Wakerĩ, Mũthaatũ 18, 2017, tha inya cia kĩroko
thaa cia Abirika ya irathĩro (EAT), Mũtongoria wa Keshe
Foundation, Mehran Tavakoli Keshe, nĩ akaanĩrĩra
nendainĩ ĩmwe kwa ĩmwe ũrigiti wa mĩrimũ
ya ironda cia ndĩĩra.
Ũrigiti
wa Keshe nĩ wa ngarama nini mũno na gũtirĩ
mũndũ ũtangĩhota kũrĩha
ngarama ya ũrigiti ũcio mwerũ.
Kĩanĩrĩro
kĩa ũhoro ũyũ wa magegania hamwe na nenda
iria ikaahũthĩrwo kwanĩrĩra ũhoro ũyũ
mũhiũ ciĩ kĩĩruruinĩ gĩa
kĩanĩrĩro, haha mũhuro.
Tambia ũhoro
ũyũ kũrĩ araata, marĩgĩtarĩ,
andĩki a magathĩti, na amemerekia a mohoro tũmemeinĩ
na TV bũrũri wothe wa Kenya handũ warũma.
Nawe hamwe na
araata aku nĩ mũgũtaarwo mũgaathikĩrĩria
wanĩrĩri wa Keshe ni guo mũhote kũhũũrana
na mĩrimũ yothe ya ironda cia ndĩĩra na ũgĩ
mwerũ wa mahũthĩro manini marĩa mangĩonwo
nĩ mũndũ o wothe.
Ũgĩ
wa Keshe ndũthutũkanagia mũthĩni
kana gĩtonga, nĩ wa mũndũ o wothe wa thĩ
yothe.
Keshe nĩ Aheete Thĩ Yothe Ũgĩ wa Gũthondeka Kĩruta Hinya wa Thitima (MAGRAV Plasma Power Generator)
Mũtongoria wa Keshe Foundation, Mehran Tavakoli Keshe, ũmũthĩ mweri 15/8/2016 nĩ aheire thĩ yothe Kĩruta Hinya wa Thitima (MAGRAV Plasma Power Generator), na aaheana mũcoro wa kĩo. Mũcoro ũcio no ũhotithie mũndũ o wothe thĩiniĩ wa thĩ yothe handũ yarũma gwĩthondekera kĩruta kĩu kĩa hinya wa thitima hatarĩ kĩgirĩrĩria o na kĩrĩkũ, tiga hiihi mang’otore manini ma kũgũra indo cia gũgĩthondeka.
Thogora wa indo cia gũgĩthondeka nĩ wa thĩ mũno ũũ atĩ ti andũ aingĩ matangĩona mbeca cia kũgũra indo icio.
Wonania wa Kĩruta Hinya wa Thitima (MAGRAV Plasma Power Generator)
Kĩruta kĩu kĩa hinya wa thitima kĩraaruta hinya wa thitima macigĩrĩriainĩ (kana rĩerainĩ), na ũguo nĩ kuga nĩ hinya wa thitima ũtarĩ gĩthimi na ũtagaathira.
Na njĩra nguhĩ, ũguo nĩ kuga atĩ kuma ũmũthĩ, o mũndũ o wothe thĩiniĩ wa thĩ no eethondekere Kĩruta hinya wa Thitima gĩake na kĩmwaũre mũrigo wa kũrĩhaga thitima, na kĩaũre njiarwa ciake na njiarwa cia njiarwa ciake, kuma rĩu kinya mĩaka makiri ma makiri ĩrĩa twerekeire.
Na njĩra nguhakuhĩ, ũguo nĩ kuga ũmũthĩ, M T Keshe nĩ ahotithirie thĩ yothe kũgĩa na hinya wa thitima ũtarĩ mũthia na aahotithia mabũrũri mwanya mwanya gwĩthondekagĩra itahi cia thitima cia kũigana andũ othe a mabũrũri macio.
Kwoguo Keshe nĩ aaũrire mabũrũri mothe ma thĩ mũrigo wa kũgũraga maguta mothe megiĩ betũrũ, kana nyuranyura (coal) cia gũthondeka hinya wa thĩtima, hamwe na indo ciothe cia matukũ tũrĩ cia kũruta hinya wa thitima kuma ũrũgarĩinĩ wa riũwa, wa mĩrukĩ mĩhiũ, wa maĩ, kana wa huho.
Aaheana ũgĩ ũcio, Keshe nĩ ahotithirie andũ othe a thĩ kũgĩa na wĩyathi wao na wa njiarwa ciao, kuma kũri wagi wa hinya wa thitima na wa maũndũ mangĩ marĩa makonainie na hinya wa thitima.
Ũyũ nĩ ũndũ wa magegania, na nĩ ũkũgarũra mĩikarĩre ya andũ a thĩ yothe matukũinĩ na mĩakainĩ ĩrĩa twerekeire. Nĩ ũndũ ũngĩhotithia mabũrũri mothe kwĩyatha, na kwĩyathĩra wĩkũria wa mo wa gũtũũra. Na nĩ ũndũ ũngĩnina ũkombo wa mĩkombo, na mookombo mangĩ mothe ma matukũ tũrĩ thĩiniĩ wa thĩ ng’ima.
Kĩruta Hinya wa Thitima gũtwarwo na barabara kinya White House, nyũmba nene ya wathanĩri wa bũrũri wa USA
Ũheani wa Keshe wa Kĩruta Hinya wa Thitima thĩ yothe ũraarũmĩrĩire gũtwarwo na njĩra ya barabara gwa kĩmwe gĩa Itahi Hinya wa Thitima kuma St. Louis, Missouri, kinya kwa Mũtongoria wa USA, Barack Obama, nyũmbainĩ ya wathanĩri wa USA, White House, ĩrĩa ĩ Washington, DC.
Atwari a Kĩruta Hinya wa Thitima White House maratongoretio nĩ Douglas Edwards wa Keshe Foundation, na marakinyire White House mweri 14/8/2016.
Kĩruta hinya wa thitima nĩ gĩa gwĩtia thayũ wa thĩ yothe
Barack Obama, Mũtongoria wa USA, aratwarĩirwo Kĩruta Hinya wa Thitima hamwe na ndũmĩrĩri ya Keshe ya gwĩtia thayũ thĩiniĩ wa thĩ yothe handũ yarũma. Bũrũri wa USA, nĩ guo ũkoretwo mbaarainĩ mabũrũriinĩ maingĩ gwa kahinda karaya mũno matukũinĩ mahĩtũku, na marĩa tũrĩ.
USA ĩngĩtigana na mbaara no kũgĩe thayũ thĩ yothe, na kĩu nĩ gĩtũmi kĩmwe gĩa Keshe gũtwarithĩria Mũtongoria wa USA, Barack Obama, Kĩruta hinya wa thitima e mũtongoria wa mbere wa bũrũri gũtwarĩrwo.
Iruti hinya wa thitima no ihotithie thĩ yothe kũnina wagi wa mabataro ma bata ma andũ othe a thĩ, na kwoguo gũtirĩ bata wa mbaara thĩiniĩ wa thĩ yothe handũ yarũma.
Wendi wa Keshe nĩ kũmenyithia andũ othe a thĩ ũgĩ wa gwĩthondekera itahi cia hinya wa thitima hatarĩ igirĩrĩria o ciothe. Nĩ ũndũ wa ũhonokia wa mahũthĩro hamwe na macuumo ma mabũrũri mothe, gũtirĩ bata wa mbaara, kana wa ũtuunyani o wothe wa mabũrũri.
Kĩambĩrĩria ngwacĩ gwĩkĩra
Kũheana ũgĩ wa gũthondeka kĩruta hinya wa thitima nĩ kĩambĩrĩria ngwacĩ gwĩkĩra! Keshe nĩ athoomithagia andũ ũgĩ mwerũ wa ũthimũri wa kĩũmbi (plasma science) thukuruinĩ ya Keshe Foundation Spaceship Institute.
Ũthimũri wa kĩũmbi ũkuĩte ũgĩ wa maũndũ mothe ma thĩ na ma igũrũ thĩiniĩ wa mĩtaratara ĩnana: ũgĩ wa ciũmbũki cia mwanywa (spaceship technology), ũgĩ wa ũrĩmi (agriculture), ũgĩ wa ũgima wa mĩĩrĩ (health), ũgĩ wa rugarĩ na hinya wa thitima (heat, energy), ũgĩ wa gũtura rũindo rwerũ (new materials), ũgĩ wa ĩtũndia rĩa kĩmwemwe (nanotechnology), ũgĩ wa wĩrangĩri (defense), na ũgĩ wa ũkuui (transportation).
Maũgĩ maya mothe mamenyeka wega nĩ marĩhotithagia andũ gwĩturĩra ciũmbũki cia mwanywa, kwĩrigita na kwĩgitĩra mĩrimũ yothe, na gwĩkũria kaimana marĩ na wĩyathi wa gũteithanagia thutha wa kwĩninĩra mabatara maingĩ ma thĩ marĩa matũire mamatangaga. Makĩria mũno, maũgĩ mothe marĩa Keshe araathomithania, no mahote kũreehe thayũ thĩiniĩ wa thĩ yothe, na kwoguo maniine mbaara cia mĩhĩrĩga yothe thĩiniĩ wa thĩ yothe handũ yarũma. Maũgĩ marĩa Keshe araathomithania nĩ maũgĩ ma magegania. Ũngĩenda kũmenya maingĩ ma maũgĩ na moohoti ma Keshe, no ũmone haha, na haha, na haha.


text:
President Uhuru gwatha maobithaa a borithi kuratha na kuuraga itoi cia Alshabaab
Mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta augite thirikari ndikuohera itoi cia Al Shabaab iria ikoretwo ikinyamaria akenya kaunti-ini ya Lamu....Read More
Muhunjia umwe gutamura mutumia wake ruhi kanitha-ini
Kuratindire githagathago kanitha-ini umwe mwena wa Matete kaunti-ini ya Kakamega thutha wa muhunjia wa kanitha ucio gutamura mutumia wake...Read More
Seneta wa Kakamega Bonnie Khalwale gutetera thirikari ya Jubilee
Seneta wa kaunti ya Kakamega dagitari Bonnie Khalwale niateteire thirikari nene akiuga akenya nimabatie gutiga guukirira thirikari nene...Read More
Anini a ahuraniri iturwa cia u-president gutanywo kugia na ndereti ya imwe kwa imwe hwaini wa umuthi
Anini a ahuraniri iturwa cia u-president ciama-ini itiganite nimatanyitwo kugia na ndereti ya imwe kwa imwe hwaini wa umuthi, haria...Read More
Mike Sonko kuuria Raila ohe mirigo aumagare tene ni tene
Murirukia wa bendera ya Jubilee kuhuranira giturwa kia u-ngavana kaunti-ini ya Nairobi Mike Sonko nioritie mutongoria wa...Read More


text:
GĨCUNJĨ GĨA 8
Ũthamaki wa Ngai nĩ Kĩĩ?
1. Tũkwarĩrĩria ihoya rĩrĩkũ rĩũĩkaine mũno?
ANDŨ milioni nyingĩ nĩ moĩ ihoya rĩrĩa rĩtagwo Ihoya rĩa Mwathani kana rĩa Ithe Witũ ũrĩ Igũrũ. Jesu aahũthĩrire ihoya rĩu kuonereria arutwo ake ũrĩa maagĩrĩirũo nĩ kũhoyaga. Aagwetire maũndũ marĩkũ ihoya-inĩ rĩu? Na ihoya rĩu nĩ rĩa bata harĩ ithuĩ nĩkĩ?
2. Nĩ maũndũ marĩkũ matatũ ma bata Jesu aatũrutire tũhoyage?
2 Jesu oigire ũũ: “Nĩ ũndũ ũcio, hoyagai na njĩra ĩno: ‘Ithe witũ ũrĩ igũrũ, rĩĩtwa rĩaku nĩ rĩtherio. Ũthamaki waku ũũke. Wendi waku wĩkwo gũkũ thĩ o ta kũu igũrũ.’” (Thoma Mathayo 6:
3. Nĩ maũndũ marĩkũ tũrabatara kũmenya megiĩ Ũthamaki wa Ngai?
3 Nĩ twerutire atĩ Ngai etagwo Jehova na tũkĩona muoroto wake harĩ andũ na thĩ nĩ ũrĩkũ. No Jesu eendaga kuuga atĩa rĩrĩa oigire: “Ũthamaki waku ũũke”? Nĩ tũkwĩruta Ũthamaki wa Ngai nĩ kĩĩ, maũndũ marĩa ũgeka, na ũrĩa ũgaatheria rĩĩtwa rĩa Ngai.
ŨTHAMAKI WA NGAI NĨ KĨĨ?
4. Ũthamaki wa Ngai nĩ kĩĩ, na nũ Mũthamaki waguo?
4 Jehova nĩ aathondekire thirikari kũrĩa igũrũ na agĩthuura Jesu atuĩke Mũthamaki wayo. Bibilia ĩtaga thirikari ĩyo Ũthamaki wa Ngai. Jesu nĩwe “Mũthamaki wa arĩa mathanaga marĩ athamaki na Mwathani wa arĩa mathanaga marĩ athani.” (1 Timotheo 6:15) Jesu no ahote gwĩka maũndũ maingĩ mega gũkĩra mũthamaki o wothe thĩinĩ wa thĩ, na arĩ na hinya mũingĩ mũno gũkĩra athamaki othe a thĩ maturanĩirũo hamwe.
5. Thirikari ya Ngai ĩgaathana kuuma kũ? Na ĩgaathamaka kũ?
5 Jesu ariũkio aaikarire matukũ mĩrongo ĩna gũkũ thĩ, agĩcoka agĩthiĩ igũrũ. Thutha ũcio Jehova aacokire akĩmũtua Mũthamaki. (Atũmwo 2:33) Thirikari ya Ngai ĩrĩ igũrũ no ĩgaathamaka gũkũ thĩ. (Kũguũrĩrio 11:15) Nĩkĩo Bibilia ĩtaga Ũthamaki wa Ngai “Ũthamaki . . . wa igũrũ.”
6, 7. Nĩ kĩĩ gĩtũmaga Jesu akorũo arĩ mwega gũkĩra mũthamaki o wothe wa gũkũ thĩ?
6 Bibilia yugaga atĩ Jesu nĩ mũnene gũkĩra mũthamaki o wothe wa gũkũ thĩ tondũ we nowe “ũrĩa wiki ũtangĩkua.” (1 Timotheo 6:16) Atongoria othe thĩinĩ wa thĩ nĩ makuaga, no Jesu ndarĩ hĩndĩ agaakua. Maũndũ marĩa mothe Jesu agatwĩkĩra matirĩ hĩndĩ magaathira.
7 Bibilia nĩ ĩrathĩte atĩ Jesu agaakorũo arĩ Mũthamaki ũrĩ tha na kĩhooto. Yugaga ũũ: “Roho wa Jehova nĩũgaikara ũmũhubĩte, o roho wa ũũgĩ na wa ũmenyi maũndũ, o roho wa ũtaarani na hinya, na nĩguo roho wa kũũhĩgania, na gwĩtigĩrithia Jehova; o namo maũndũ marĩa makamũkenagia makoimana na gwĩtigĩra Jehova; ningĩ ndagatuaga cira na gĩthiithi, o na kana arũithanie na ũndũ wa kũigua njukũ. No rĩrĩ, athĩni akamatuagĩra cira na ũthingu.” (Isaia 11:
8. Tũramenya atĩa atĩ Jesu ndagaathana arĩ wiki?
8 Ngai nĩ athuurĩte andũ amwe nĩguo magathana hamwe na Jesu thirikari-inĩ ya igũrũ. Kwa ngerekano, mũtũmwo Paulo erire Timotheo ũũ: “Tũngĩthiĩ na mbere gũkirĩrĩria, ningĩ nĩ tũgaathana hamwe nake tũrĩ athamaki.” (2 Timotheo 2:12) Nĩ andũ aigana magaathamaka hamwe na Jesu?
9. Nĩ andũ aigana magathana hamwe na Jesu? Ngai ambĩrĩirie kũmathuura rĩ?
9 O ta ũrĩa twerutire thĩinĩ wa Gĩcunjĩ kĩa 7, mũtũmwo Johana nĩ onirio kĩoneki na akĩona Jesu arĩ Mũthamaki kũrĩa igũrũ marĩ hamwe na athamaki angĩ 144,000. Athamaki acio 144,000 nĩa? Johana oigĩte atĩ “mandĩkĩtwo rĩĩtwa rĩake [Jesu] na rĩa Ithe mathiithi-inĩ mao.” (Thoma Kũguũrĩrio 14:1.) Agacoka akoiga ũũ: “Nĩo marũmagĩrĩra Gatũrũme o kũrĩa guothe athiaga. Maagũrirũo kuuma harĩ andũ.” (Kũguũrĩrio 14:4) Andũ acio 144,000 nĩ Akristiano ehokeku arĩa mathuurĩtwo nĩ Ngai nĩguo ‘magaathana marĩ athamaki igũrũ rĩa thĩ’ hamwe na Jesu. Rĩrĩa makua mariũkagio magathiĩ igũrũ. (Kũguũrĩrio 5:10) Kuuma o hĩndĩ ya atũmwo, Jehova akoretwo agĩthuura Akristiano ehokeku nĩguo mahinge 144,000.
10. Nĩkĩ no tuuge Jehova nĩ wendo atuonetie nĩ ũndũ wa gũthuura Jesu na arĩa 144,000 matuĩke athamaki?
10 Jehova nĩ atwĩciragia mũno, tondũ nĩ abangĩte andũ amwe magaathamaka hamwe na Jesu. Jesu agaakorũo arĩ Mũthamaki mwega tondũ nĩ atũĩ wega. Nĩ aanyamarĩkire na nĩ oĩ maũndũ marĩa andũ mahĩtũkagĩra. Paulo oigire atĩ Jesu nĩ atwĩciragia tondũ no ahote “gũtũiguĩra tha,” na “nĩ ageretio maũndũ-inĩ mothe o ta ithuĩ.” (Ahibirania 4:15; 5:8) O na arĩa 144,000 nĩ moĩ maũndũ marĩa andũ mahĩtũkagĩra. Manahiũrania na mĩrimũ na mathĩna ma kwaga gũkinyanĩra. Kwoguo no tũkorũo na ma atĩ Jesu na arĩa 144,000 nĩ makaamenya wega maũndũ marĩa tũgaakorũo tũkĩgerera.
MAŨNDŨ MARĨA ŨTHAMAKI WA NGAI ŨGEKA
11. Hihi nĩ kũrĩ hĩndĩ wendi wa Ngai ũteekagwo kũrĩa igũrũ?
11 Nĩ kĩĩ gĩatũmire Jesu arute arutwo ake mahoyage wendi wa Ngai wĩkwo gũkũ thĩ o ta ũrĩa wĩkagwo igũrũ? Nĩ twerutire thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 3 atĩ Shaitani nĩ aakararirie Jehova. Shaitani aremera Jehova ndaingatirũo igũrũ o hĩndĩ ĩyo, no nĩ aathire na mbere gũikara kuo hamwe na araika arĩa mataarĩ ehokeku kana ndaimono. Kwoguo ti ciũmbe ciothe iria ciarĩ igũrũ hĩndĩ ĩyo ciathĩkagĩra Ngai. Thĩinĩ wa Gĩcunjĩ gĩa 10 nĩ tũkeruta ũhoro makĩria wĩgiĩ Shaitani na ndaimono.
12. Nĩ maũndũ marĩkũ merĩ ma bata mataarĩirio thĩinĩ wa Kũguũrĩrio 12:10?
12 Bibilia ĩtaaragĩria atĩ ihinda inini thutha wa Jesu gũtuo Mũthamaki wa Ũthamaki wa Ngai, nĩ angĩarũire mbaara na Shaitani. (Thoma Kũguũrĩrio 12:
13. Nĩ ũndũ ũrĩkũ wekĩkire igũrũ rĩrĩa Shaitani aaingatirũo kuo?
13 Bibilia nĩ ĩtaaragĩria gĩkeno kĩrĩa araika arĩa ehokeku maagĩire nakĩo thutha wa Shaitani na ndaimono ciake kũingatwo igũrũ. Yugaga ũũ: “Gĩkenei igũrũ rĩrĩ o na inyuĩ mũikaraga kuo!” (Kũguũrĩrio 12:12) Rĩu kũrĩ na ũrũmwe na thayũ mũingĩ kũrĩa igũrũ tondũ ciũmbe ciothe nĩ ireka wendi wa Ngai.
14. Thĩ ĩkoretwo ĩhaana atĩa nĩ ũndũ wa Shaitani kũharũrũkio kuo?
14 Ũtũũro gũkũ thĩ nĩ ngũrani mũno na kũrĩa igũrũ. Maũndũ moru mũno nĩ makoraga andũ “tondũ Mũcukani nĩ aharũrũkĩte” na arĩ na “marũrũ manene, akĩmenyaga atĩ arĩ na ihinda inini.” (Kũguũrĩrio 12:12) Shaitani arĩ na marũrũ manene nĩ ũndũ wa kũingatwo igũrũ na nĩ oĩ atĩ ica ikuhĩ nĩ egũka kũninwo. Ekaga ũrĩa wothe angĩhota nĩguo andũ thĩinĩ wa thĩ yothe makorũo na ruo na mĩnyamaro.
15. Ngai akoragwo na muoroto ũrĩkũ harĩ thĩ?
15 No Ngai ndarĩ acenjia muoroto wake harĩ thĩ. Endaga andũ magaatũũra tene na tene thĩinĩ wa Paradiso gũkũ thĩ marĩ akinyanĩru. (Thaburi 37:29) No Ũthamaki wa Ngai ũkaahota atĩa gũtũma ũndũ ũcio ũhinge?
16, 17. Tũreruta atĩa kuumana na rĩandĩko rĩa Danieli 2:44 igũrũ rĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai?
16 Ũrathi ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa Danieli 2:44 ugaga ũũ: “Na rĩrĩ, hĩndĩ ya athamaki acio-rĩ, nĩguo Ngai-wa-Igũrũ akahanda ũthamaki ũrĩa ũtagacoka gũthario o rĩ, o rĩ, o na kana wathani waguo ũneanwo moko-inĩ ma andũ angĩ, no nĩ kũmemenda ũkamemenda mothamaki macio mangĩ, ũmanine biũ, naguo ũtũũre wĩhandĩte tene na tene.” Twĩrutaga atĩa kuumana na ũrathi ũcio igũrũ rĩgiĩ Ũthamaki wa Ngai?
17 Ũndũ wa mbere tũreruta nĩ atĩ Ũthamaki wa Ngai warĩ wambĩrĩrie gwathana “hĩndĩ ya athamaki acio.” Ũguo nĩ kuuga nĩ kũngĩakorirũo na thirikari ingĩ irathana rĩrĩa Ũthamaki ũcio ũngĩambĩrĩirie gũthamaka. Ũndũ wa kerĩ nĩ atĩ, Ũthamaki wa Ngai ũngĩgathamaka tene na tene na gũtirĩ thirikari ĩngĩgacoka ithenya rĩaguo. Ningĩ ũndũ wa gatatũ ũrĩa tũreruta nĩ atĩ nĩ kũngĩgakorũo na mbaara gatagatĩ ka Ũthamaki wa Ngai na thirikari cia gũkũ thĩ. Ũthamaki wa Ngai nĩguo ũngĩkahootana na ũkorũo noguo tu ũrathana thĩinĩ wa thĩ yothe. Macũngĩrĩro-inĩ, andũ nĩ magakorũo na thirikari ĩrĩa njega biũ ĩtarĩ yoneka.
18. Mbaara ya mũico ĩrĩa ĩkaarũo nĩ thirikari cia gũkũ thĩ na Ũthamaki wa Ngai ĩtagwo atĩa?
18 Gũgathiĩ atĩa nĩguo Ũthamaki wa Ngai woe wathani thĩinĩ wa thĩ? Mbaara ya mũico ĩrĩa ĩtagwo Hari–
19, 20. Tũrabatara Ũthamaki wa Ngai gũkũ thĩ nĩkĩ?
19 Tũrabatara Ũthamaki wa Ngai nĩkĩ? Harĩ na itũmi ta ithatũ ũguo. Kĩa mbere nĩ atĩ tũrĩ ehia na kwoguo nĩ tũrũaraga na tũgakua. No Bibilia yugaga atĩ Ũthamaki wa Ngai woka, tũgatũũra tene na tene. Rĩandĩko rĩa Johana 3:16 riugaga ũũ: “Ngai nĩ eendire kĩrĩndĩ gĩa gũkũ thĩ mũno, nginya akĩruta Mũrũ wake wa mũmwe, nĩguo mũndũ o wothe ũrĩonanagia wĩtĩkio harĩ we ndakananiinwo no akaagĩa na muoyo wa tene na tene.”
20 Gĩtũmi gĩa kerĩ nĩ atĩ tũkoragwo tũthiũrũrũkĩirio nĩ andũ aganu. Andũ aingĩ nĩ maheenanagia na matirĩ mĩtugo mĩega. Tũtingĩhota kũmagirĩrĩria gwĩka maũndũ macio. No tondũ matiendaga kũgarũrũka, Ngai nĩ akamaniina hĩndĩ ya mbaara ya Hari–
21. Ũthamaki wa Ngai ũgaatũma wendi wake wĩkwo gũkũ thĩ atĩa?
21 Thutha wa mbaara ya Hari–
JESU AATUĨKIRE MŨTHAMAKI RĨ?
22. Tũmenyaga atĩa atĩ Jesu ndaatuĩkire Mũthamaki rĩrĩa aarĩ gũkũ thĩ kana acoka igũrũ o rĩo?
22 Jesu aarutire arutwo ake mahoyage ũũ: “Ũthamaki waku ũũke.” Kwoguo Ũthamaki wa Ngai ndwarĩ kuo hĩndĩ ĩyo. O mbere biũ, Jehova nĩ aabataraga kũhanda Ũthamaki wake na atue Jesu Mũthamaki waguo. No hihi Jesu aatuirũo Mũthamaki acoka igũrũ o ũguo? Aca, nĩ aabataraga gweterera. Thutha wa Jesu kũriũkio, mũtũmwo Petero na mũtũmwo Paulo nĩ moonanirie atĩ Jesu nĩ abataraga gweterera, rĩrĩa maagwetire ũrathi ũmwĩgiĩ ũrĩa ũkoragwo thĩinĩ wa rĩandĩko rĩa Thaburi 110:1. Thĩinĩ wa ũrathi ũcio, Jehova oigĩte ũũ: “Ikara thĩ guoko-inĩ gwakwa kwa ũrĩo nginya rĩrĩa ngaiga thũ ciaku ituĩke gaturũa ka makinya maku.” (Atũmwo 2:
Ũthamaki wa Ngai nĩ ũgatigĩrĩra atĩ wendi wa Ngai nĩ wekwo gũkũ thĩ
23. (a) Jesu aambĩrĩirie gwathana arĩ Mũthamaki rĩ? (b) Nĩ maũndũ marĩkũ tũkwĩruta thĩinĩ wa gĩcunjĩ kĩrĩa kĩrũmĩrĩire?
23 Kwa ihinda rĩa mĩaka mĩingĩ mbere ya mwaka wa 1914, gakundi ka Akristiano ehokeku nĩ gaataũkĩirũo atĩ mwaka ũcio ũngĩarĩ wa bata mũno harĩ ũrathi wa Bibilia. Maũndũ marĩa makoretwo kuo thĩinĩ wa thĩ kuuma mwaka wa 1914 nĩ ũira wa atĩ Akristiano acio matiahĩtĩtie. Jesu aambĩrĩirie gwathana mwaka ũcio. (Thaburi 110:2) Ihinda inini thutha ũcio, Shaitani nĩ aaharũrũkirio gũkũ thĩ na rĩu “arĩ na ihinda inini.” (Kũguũrĩrio 12:12) Bibilia ĩtaga ihinda rĩu “matukũ ma kũrigĩrĩria.” Gĩcunjĩ-inĩ kĩrĩa kĩrũmĩrĩire nĩ tũkuona maũndũ mangĩ maronania atĩ tũratũũra matukũ-inĩ macio. Ningĩ nĩ tũkwĩruta atĩ ica ikuhĩ Ũthamaki wa Ngai nĩ ũgũtigĩrĩra wendi wa Ngai nĩ wekwo gũkũ thĩ.


text:
ITHOMO RĨA 21
Betheli Nĩ Kĩĩ?
Betheli, nĩ kiugo gĩa Kĩhibirania kiugĩte “nyũmba ya Ngai.” (Kĩambĩrĩria 28:
Nĩ kũndũ kwa mwanya andũ matungatagĩra marĩ ta famĩlĩ. O mũciĩ wa Betheli, gũkoragwo na arũme na atumia Akristiano merutĩire gwĩka wendi wa Ngai na gũtungatĩra maũndũ ma Ũthamaki hĩndĩ ciothe. (Mathayo 6:33) Hatirĩ o na ũmwe wao ũrĩhagwo, no othe nĩ maheagwo gwa gũikara na mbeca nini cia kũhingia mabataro ma mũndũ kĩũmbe. O mũndũ thĩinĩ wa Betheli nĩ arĩ wĩra ũrĩa agaĩrũo, ũrĩ wa wabici, riiko, kana nyũmba ya kũrĩĩrũo. Amwe matungataga kũrĩa gũcabagĩrũo kana gwa gũtumĩrũo mabuku, kũiga nyũmba irĩ theru, kũrĩa kũhũragĩrũo nguo, gwa gũthondeka indo kana kũngĩ.
Nĩ kũndũ kũrutagwo wĩra mũingĩ wa gũteithĩrĩria kũhunjia Ũthamaki. Muoroto ũrĩa mũnene wa Betheli nĩ gũkinyĩria andũ aingĩ o ũrĩa kũngĩhoteka ma ya Bibilia. Broshua ĩno nĩ kĩonereria kĩmwe kĩa ũndũ ũcio. Yandĩkĩtwo rungu rwa ũrũgamĩrĩri wa Kĩama Kĩrĩa Gĩtongoragia, ĩgatũmwo na njĩra ya mĩtambo ya kompiuta kũrĩ ikundi magana maingĩ cia ũtaũri thĩ yothe, ĩgacabwo thĩinĩ wa Betheli itiganĩte ĩgacoka ĩgatũmwo kũrĩ ciũngano makĩria ma 110,000. Makinya-inĩ macio mothe, famĩlĩ ya Betheli nĩ ĩheanaga ũteithio ũrĩa ũrabatarania harĩ wĩra ũyũ mũhiũ kũrĩ marĩa mangĩ
Nĩ a matungataga Betheli, na marũmbũyagio atĩa?
Nĩ wĩra ũrĩkũ mũhiũ ũnyitagwo mbaru nĩ wĩra ũrĩa ũrutagwo Betheli?


text:
Wee Wonaga Bibilia Atĩa?
Hihi ũngiuga nĩ . . .
ibuku rĩtungĩtwo tu nĩ andũ?
ibuku rĩa ng’ano cia gwĩtungĩra?
Kiugo kĩa Ngai?
ŨRĨA BIBILIA YUGAGA
“Ũhoro o wothe wandĩkĩtwo Maandĩko-inĩ nĩwekĩrirũo nĩ Ngai ngoro-inĩ ya mũwandĩki.”—2 Timotheo 3:16, The Bible in Gikũyũ.
ŨRĨA ŨNDŨ ŨCIO ŨNGĨGŨTEITHIA
Kuona macokio ma ciũria nditũ ũtũũro-inĩ.—Thimo 2:1-5.
Ũtaaro mwega wa kũhiũrania na ũtũũro.—Thaburi 119:105.
Kĩĩrĩgĩrĩro kĩa ma.—Aroma 15:4.
HIHI KŨNA NO TWĨTĨKIE ŨHORO ŨRĨA ŨRĨ THĨINĨ WA BIBILIA?
Ĩĩ, nĩ ũndũ wa itũmi itanyihĩire ithatũ:
Ũiguano wa magegania. Bibilia yaandĩkirũo makĩria ma mĩaka 1,600 mĩhĩtũku nĩ andũ 40. Aingĩ ao o na gũtirĩ woĩ ũrĩa ũngĩ. No o na kũrĩ ũguo-rĩ, Bibilia yothe nĩ ĩrĩ ũiguano, na yaragĩrĩria kĩongo kĩmwe!
Ndĩhithagĩrĩra mahĩtia. Andũ arĩa maandĩkaga maũndũ marĩa meekĩkire kaingĩ matigwetaga kũhootwo kwa andũ ao. Mũgarũ na ũguo, aandĩki a Bibilia maandĩkire matekũhithĩrĩra mahĩtia mao ene na ma rũrĩrĩ rwao.—2 Maũndũ ma Matukũ ma Tene 36:15, 16; Thaburi 51:1-4.
Ũrathi wa ma. Bibilia nĩ yaarathĩte kwanangwo kwa itũũra rĩa Babuloni ya tene mĩaka 200 mbere. (Isaia 13:17-22) Yagwetete ũrĩa itũũra rĩu rĩngĩkaanangwo na nginya nũũ ũngĩgeeka ũguo!—Isaia 45:1-3.
Morathi mangĩ maingĩ ma Bibilia nĩ maahingirio nginya tũmaũndũ tũrĩa tũnini. Na ũguo nĩguo tũngĩrĩgĩrĩra kuumana na ibuku riumĩte kũrĩ Ngai.—2 Petero 1:21.
TA WĨYŨRIE
Kiugo kĩa Ngai kĩngĩgũteithia atĩa ũtũũro-inĩ waku?
Bibilia nĩ ĩcokagia kĩũria kĩu thĩinĩ wa ISAIA 48:17, 18 na 2 TIMOTHEO 3:16, 17.
Wĩrute Makĩria
ŨHORO MWEGA KUUMA KŨRĨ NGAI!
Hihi Kũna Ũhoro Ũrĩa Mwega Uumĩte Kũrĩ Ngai?
Tũngĩmenya atĩa atĩ Bibilia nĩ ya ma?


text:
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
Bibilia Intaneti-inĩ | NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
-
Ngerekano ya arĩmi oragani (1-12)
-
Ngai na Kaisari (13-17)
-
Kĩũria kĩgiĩ kũriũka (18-27)
-
Maathani merĩ marĩa manene makĩria (28-34)
-
Hihi Kristo nĩ mũrũ wa Daudi? (35-37a)
-
Mũkaana wĩgiĩ andĩki-Watho (37b-40)
-
Tũthendi twĩrĩ twa mũtumia wa ndigwa mũthĩni (41-44)
12 Agĩcoka akĩambĩrĩria kwaria nao na ngerekano akĩmeera atĩrĩ: “Mũndũ ũmwe nĩ aahandire mĩthabibũ mũgũnda-inĩ, akĩũirigĩra na akĩenja irima rĩa kũhihĩra thabibũ na agĩaka nyũmba ya mũrangĩri ndaya na igũrũ; agĩcoka akĩũkomborithia arĩmi, na agĩthiĩ bũrũri wa kũraya.
2 Na rĩrĩa hĩndĩ ya magetha yakinyire-rĩ, agĩtũma ngombo nĩguo ĩkagĩre maciaro mamwe ma mũgũnda kuuma kũrĩ arĩmi acio.
3 No makĩmĩnyita, makĩmĩhũũra, na makĩmĩingata moko matheri.
4 O rĩngĩ agĩtũma ngombo ĩngĩ kũrĩ arĩmi acio, nao makĩmĩhũũra kĩongo na makĩmĩagĩra gĩtĩo.
5 Ningĩ agĩtũma ngombo ĩngĩ, nao makĩmĩũraga, na agĩtũma ingĩ nyingĩ, makĩhũũra imwe na makĩũraga iria ingĩ.
6 Agĩcoka akĩmatũmĩra mũrũwe ũrĩa eendete mũno, akiuga atĩrĩ, ‘Nĩ mekũhe mũrũ wakwa gĩtĩo.’
7 No arĩmi acio makĩĩrana atĩrĩ, ‘Ũyũ nĩwe mũgai wa mũgũnda ũyũ. Nĩ tũmũũragei, narĩo igai rĩake rĩgũtuĩka ritũ.’
8 Kwoguo makĩmũnyita, makĩmũũraga, na makĩmũikia nja ya mũgũnda ũcio.
9 Mwene mũgũnda ũcio ageka atĩa hihi? Agaathiĩ orage arĩmi acio, acoke akomborithie arĩmi angĩ mũgũnda ũcio.
10 Kaĩ mũtarĩ mwathoma rĩandĩko rĩrĩ: ‘Ihiga rĩrĩa rĩaregirũo nĩ aaki nĩrĩo rĩtuĩkĩte ihiga rĩrĩa inene rĩa kona’?
11 Kaĩ mũtarĩ mwathoma atĩ ‘Ihiga rĩu riumĩte kũrĩ Jehova, na nĩ rĩa magegania harĩ ithuĩ’?”
12 Nao nĩ meendaga kũmũnyita tondũ nĩ maamenyire atĩ aaheanaga ngerekano ĩyo nĩ ũndũ wao. No tondũ nĩ meetigagĩra kĩrĩndĩ, magĩtigana nake magĩthiĩ.
13 Magĩcoka magĩtũma Afarisai na arũmĩrĩri amwe a Herode nĩguo mamũtege na mĩario yake.
14 Rĩrĩa maakinyire makĩmwĩra: “Mũrutani, nĩ tũĩ atĩ waragia ma na ndũcaragia ũrĩa ũngĩtĩkĩrĩka nĩ mũndũ o na ũrĩkũ, tondũ ndũroraga ũrĩa andũ matariĩ makĩoneka, no ũrutanaga ũhoro wa Ngai kũringana na ũrĩa ma ĩtariĩ. Hihi nĩ kwagĩrĩire kũrĩha Kaisari igooti kana gũtiagĩrĩire?
15 Hihi nĩ twagĩrĩirũo kũrĩha kana tũtiagĩrĩirũo?” Rĩrĩa onire ũhinga wao akĩmeera atĩrĩ: “Nĩ kĩĩ kĩratũma mũngerie? Ta ndeherai dinari ndĩmĩone.”
16 Makĩmũrehera, nake akĩmoria atĩrĩ: “Mbica ĩno na rĩĩtwa rĩrĩ nĩ cia ũ?” Makĩmũcokeria: “Nĩ cia Kaisari.”
17 Nake Jesu akĩmeera: “Rĩhai Kaisari indo cia Kaisari, no indo cia Ngai mũrĩhe Ngai.” Nao makĩgegio mũno nĩwe.
18 Hĩndĩ ĩyo, Asadukai, arĩa mooigaga atĩ andũ matikaariũkio, magĩthiĩ kũrĩ we makĩmũũria atĩrĩ:
19 “Mũrutani, Musa aatwandĩkĩire atĩ mũndũ angĩkua, na atige mũtumia no akorũo ndararĩ na mwana, mũrũ wa nyina na mũndũ ũcio agĩrĩire kũhikia mũtumia ũcio nĩguo aciarĩre mũrũ wa nyina ciana.
20 Kwarĩ na ariũ mũgwanja a nyina ũmwe. Wa mbere akĩhikania, no agĩkua atagĩte na mwana.
21 Nake wa kerĩ akĩhikia mũtumia ũcio no agĩkua atagĩte na mwana, na noguo gwathiire harĩ wa gatatũ.
22 Na othe mũgwanja magĩkua matagĩte ciana nake. Mũthia-inĩ, mũtumia ũcio o nake agĩkua.
23 Hĩndĩ ĩrĩa andũ makaariũkio-rĩ, agaatuĩka mũtumia wa ũ? Nĩ gũkorũo nĩ aatuĩkĩte mũtumia wao othe mũgwanja.”
24 Nake Jesu akĩmeera atĩrĩ: “Inyuĩ nĩ mũhĩtĩtie, tondũ mũtiũĩ Maandĩko o na kana hinya wa Ngai.
25 Nĩ gũkorũo rĩrĩa andũ makaariũkio, matikahikanagia kana makahika, no magaakorũo matariĩ ta araika arĩa marĩ igũrũ.
26 No ha ũhoro wa kũriũkio kwa arĩa akuũ-rĩ, kaĩ mũtathomete thĩinĩ wa ibuku rĩa Musa ũhoro-inĩ wĩgiĩ kĩhinga kĩrĩa kĩa mĩigua, atĩ Ngai aamwĩrire ũũ: ‘Niĩ nĩ niĩ Ngai wa Iburahimu, na Ngai wa Isaaka, na Ngai wa Jakubu’?
27 We ti Ngai wa arĩa makuĩte, no nĩ wa arĩa marĩ muoyo. Nĩ mũhĩtĩtie mũno.”
28 Na mwandĩki-Watho ũmwe wokĩte akaigua magĩkararania nake, amenya atĩ nĩ amacokeria na njĩra njega, akĩũria Jesu atĩrĩ: “Rĩathani rĩrĩa inene mũno nĩ rĩrĩkũ?”
29 Jesu akĩmũcokeria ũũ: “Rĩrĩa inene nĩ rĩrĩ, ‘Thikĩrĩria wee Isiraeli, Jehova nĩwe Ngai witũ, na nowe wiki Jehova,
30 na no mũhaka wende Jehova Ngai waku na ngoro yaku yothe na muoyo waku wothe na meciria maku mothe na hinya waku wothe.’
31 Rĩa kerĩ nĩ rĩrĩ, ‘No mũhaka wendage mũndũ ũrĩa ũngĩ o ta ũrĩa wĩyendete.’ Gũtirĩ rĩathani rĩngĩ inene gũkĩra macio.”
32 Mwandĩki-Watho ũcio akĩmwĩra: “Mũrutani, nĩ waria ma, ‘Ngai nĩ Ũmwe, na gũtirĩ ũngĩ tiga we;’
33 na mũndũ kũmwenda na ngoro yake yothe, na meciria make mothe, na hinya wake wothe, na mũndũ kwenda ũrĩa ũngĩ o ta ũrĩa eyendete nĩ kwa bata makĩria gũkĩra mahaki na magongona magima ma njino mothe.”
34 Nĩ ũndũ ũcio, rĩrĩa Jesu onire atĩ mũndũ ũcio nĩ acokia na ũũgĩ, akĩmwĩra: “Ndũrĩ haraya na Ũthamaki wa Ngai.” Na gũtirĩ mũndũ warĩ na ũmĩrĩru wa kũmũũria ciũria rĩngĩ.
35 O na kũrĩ ũguo, rĩrĩa Jesu aarutanaga thĩinĩ wa hekarũ, akiuga atĩrĩ: “Nĩ kĩĩ gĩtũmaga andĩki-Watho moige atĩ Kristo nĩ mũrũ wa Daudi?
36 Daudi we mwene atongoretio nĩ roho mũtheru oigire, ‘Jehova eerire Mwathani wakwa atĩrĩ: “Ikara thĩ guoko-inĩ gwakwa kwa ũrĩo nginya rĩrĩa ngaiga thũ ciaku rungu rwa makinya maku.”’
37 Daudi we mwene aamwĩtaga Mwathani, kũngĩgĩtuĩka atĩa atĩ nĩ mũrũwe?”
Nakĩo kĩrĩndĩ kĩu kĩnene nĩ gĩakeneire kũmũthikĩrĩria.
38 Nake akĩrutana, agĩthiĩ na mbere kũmeera: “Mwĩmenyagĩrĩrei andĩki-Watho arĩa mendete gũthiĩ mehumbĩte nguo ndaya na kũgeithio nĩ andũ thoko-inĩ
39 na gũikarĩra itĩ cia mbere thunagogi-inĩ na gũikara harĩa haigĩirũo ageni a gĩtĩo maruga-inĩ.
40 Manyamaragia mĩciĩ ya atumia a ndigwa, na makahoya mahoya maraihu nĩguo meyonanie. Acio nĩ magaatuĩrũo ituĩro inene makĩria.”
41 Agĩcoka agĩikara thĩ handũ onaga mathandũkũ ma mĩhothi na akĩambĩrĩria kwĩrorera ũrĩa andũ maaikagia mbeca thĩinĩ wa mathandũkũ macio, na andũ aingĩ arĩa maarĩ atongu maaikagia mbeca nyingĩ.
42 Na rĩrĩ, mũtumia ũmwe wa ndigwa mũthĩni agĩũka na agĩikia tũthendi twĩrĩ twa thogora mũnini mũno.
43 Nĩ ũndũ ũcio agĩta arutwo ake akĩmeera atĩrĩ: “Ngũmwĩra na ma atĩrĩ, mũtumia ũyũ wa ndigwa mũthĩni aikia nyingĩ gũkĩra arĩa othe megũikagia mbeca thĩinĩ wa mathandũkũ ma mĩhothi.
44 Tondũ othe maikia kuumana na ũtonga wao, no mũtumia ũyũ, o na arĩ mũthĩni, aikia kĩrĩa gĩothe oima nakĩo.”
Tũma
Tũma
NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Mariko 12
Gĩkũyũ
Thoma Bibilia Intaneti-inĩ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
RŨGANO RWA 42
Ndigiri Ĩrĩa Yaaririe
ŨRĨ waigua ndigiri yanaria? Wahota kuuga, ‘Aca, nyamũ itingĩhota kwaria.’ Ĩndĩ Biblia ĩtwĩĩraga ũhoro wa ndigiri yaaririe. Ta reke tuone gwekĩkire atĩa.
Aisiraeli me hakuhĩ mũno gũtonya bũrũri wa Kanaani. Balaki, mũthamaki wa Amoabi, nĩ areetigĩra Aisiraeli. Kwoguo agĩtũmanĩra mũndũ ũmwe mũũgĩ wetagwo Balaamu oke arume Aisiraeli. Balaki akĩĩrĩra Balaamu mbeca nyingĩ mũno, na rĩu Balaamu akĩhaica ndigiri yake magakĩonane na Balaki.
Jehova ndarenda Balaamu arume andũ Ake. Nĩ ũndũ ũcio agĩgĩtũma mũraika na rũhiũ rũraihu rwa njora arũgame njĩra-inĩ agirie Balaamu ahĩtũke. Balaamu ndonaga mũraika, no ĩndĩ ndigiri yake nĩyaamwonaga. Ndigiri nĩ yageririe mũno kweherera mũraika, na mũthia-inĩ ĩgĩkoma njĩra. Balaamu akĩrakara mũno, akĩambĩrĩria kũhũũra ndigiri yake na mũtĩ.
Tondũ ũcio Jehova agĩtũma Balaamu aigue ndigiri yake ĩkĩaria. Ndigiri ĩkĩmũria atĩrĩ, ‘Kaĩ ngwĩkĩte atĩa atĩ nĩkĩo ũkũngũtha?’
Nake Balaamu akĩmĩĩra atĩrĩ, ‘Nĩ ũningĩte itherũ ihunyũku. Na ingiuma na rũhiũ rwa njora nĩingĩkũũragĩte rĩu!’
Ndigiri ĩkĩmũria atĩrĩ, ‘Ndĩ ndamenyera gũgwĩka ũguo, o na rĩ?’
Balaamu akiuga, ‘Aca.’
Rĩu Jehova akĩhingũra Balaamu maitho one mũraika arũngamĩte njĩra-inĩ anyitĩte rũhiũ rwa njora. Mũraika akĩmũũria atĩrĩ, ‘Wagũtha ndigiri yaku nĩ ũndũ kĩ? Njũkĩte gũkũgiria ũhĩtũke, tondũ ndwagĩrĩirũo nĩ gũthiĩ kũruma Aisiraeli. Korũo ndigiri yaku ndĩnakerũra ĩnjeherere-rĩ, ti-itherũ rĩu nĩingĩkũũragĩte, nayo ndĩmĩhonokie ndĩmĩtige ĩrĩ muoyo.’
Balaamu akiuga atĩrĩ: ‘Nĩnjĩhĩtie. Nĩ ũndũ ndikũũĩ atĩ nĩũrũgamĩte njĩra-inĩ.’ Mũraika agĩgĩtĩkĩria Balaamu athiĩ one Balaki. No aathire na mbere kũgeria kũruma Isiraeli, ĩndĩ handũ ha ũguo-rĩ, Jehova atũũmire amarathime mahinda matatũ.
Ndari 21:


text:
4 Rĩrĩa acio erĩ maaragĩria andũ-rĩ, magĩkorũo nĩ athĩnjĩri-Ngai, na mũnene wa hekarũ, na Asadukai.2 Acio nĩ maarakarĩte tondũ atũmwo nĩ maarutaga andũ na makaaria cara-rũkũ ũhoro wĩgiĩ kũriũka kwa Jesu kuuma kũrĩ arĩa akuũ.3 Kwoguo makĩmanyita na makĩmahingĩra o nginya mũthenya ũrĩa warũmĩrĩire, tondũ kwarĩ hwaĩ-inĩ.4 No rĩrĩ, aingĩ a arĩa maathikĩrĩirie ciugo icio magĩtĩkia, na mũigana wa arũme ũgĩkinya ta ngiri ithano.5 Mũthenya ũrĩa warũmĩrĩire, atongoria a Ayahudi, athuri, na andĩki-Watho makĩgomana hamwe Jerusalemu,6 marĩ na Anasi mũthĩnjĩri-Ngai ũrĩa mũnene, Kaiafa, Johana, Aleksanda, na arĩa othe maarĩ a mbarĩ cia mũthĩnjĩri-Ngai ũcio mũnene.7 Makĩrũgamia Petero na Johana gatagatĩ-inĩ kao makĩambĩrĩria kũmoria: “Mũrekire ũndũ ũcio na hinya ũrĩkũ kana thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa ũ?”8 Nake Petero, aiyũrĩtwo nĩ roho mũtheru, akĩmeera:“Inyuĩ atongoria a andũ na athuri,9 angĩkorũo tũrorio ũmũthĩ nĩ ũndũ wa gĩĩko kĩega tũrekĩire mũndũ ũrarĩ muonju, na mũrenda kũmenya nũ ũrahonirie mũndũ ũyũ,10 menyai inyuothe o hamwe na andũ othe a Isiraeli atĩ thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesu Kristo ũrĩa Mũnazarini, o ũcio muoragĩire mũtĩ igũrũ no Ngai agĩcoka akĩmũriũkia kuuma kũrĩ arĩa akuũ, nĩ kũgerera harĩ we mũndũ ũyũ arũgamĩte haha mbere yanyu arĩ mũhonu.11 Ũcio nĩwe ‘ihiga rĩrĩa inyuĩ aaki mwaregire na nĩrĩo rĩtuĩkĩte ihiga rĩrĩa inene rĩa kona.’12 Makĩria ma ũguo-rĩ, ũhonokio ndũngĩoneka harĩ mũndũ ũngĩ o na ũrĩkũ, tondũ gũtirĩ rĩĩtwa rĩngĩ gũkũ thĩ rĩheetwo andũ tũngĩhonokio kũgerera harĩ rĩo.”13 Na rĩrĩa moonire ũmĩrĩru wa Petero na Johana, na mamenya atĩ maarĩ andũ matarĩ igweta na matarĩ athomu,* makĩgega. Makĩambĩrĩria gũtaũkĩrũo atĩ maakoragwo hamwe na Jesu.14 Maarora mũndũ ũcio wahonetio arũgamĩte hamwe nao, makĩaga wa kuuga.15 Nĩ ũndũ ũcio makĩmaatha moime nja ya nyũmba ya Sanhedrini,* na makĩambĩrĩria gũciira,16 makiuga atĩrĩ: “Tũgwĩka andũ aya atĩa? Tondũ nĩ ma nĩ maringĩte kĩama kĩnene, kĩrĩa kĩmenyekete nĩ aikari othe a Jerusalemu, na tũtingĩkararia ũndũ ũcio.17 Nĩ getha ũndũ ũyũ ndũgathiĩ na mbere gũtherema kũrĩ andũ, rekei tũmakaanie kwaria rĩngĩ na mũndũ o na ũrĩkũ thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩu.”18 Nĩ ũndũ ũcio makĩmeeta na makĩmaatha matikaarie kana marutane ũndũ o na ũrĩkũ thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesu.19 No Petero na Johana makĩmacokeria ũũ: “Tuai arĩ inyuĩ kana nĩ kwagĩrĩire maitho-inĩ ma Ngai tũmũthikĩrĩrie inyuĩ handũ ha gũthikĩrĩria Ngai.20 Ĩndĩ ithuĩ-rĩ, tũtingĩtiga kwaria ũhoro wa maũndũ marĩa tuonete na tũkaigua.”21 Na thutha wa kũmakaania makĩria, makĩmarekereria nĩ gũkorũo mationire ũndũ wa kũmaherithĩria, ningĩ nĩ ũndũ wa andũ tondũ othe maagoocaga Ngai nĩ ũndũ wa ũrĩa gwekĩkĩte.22 Mũndũ ũcio wahonetio na njĩra ya kĩama kĩu aarĩ na ũkũrũ wa makĩria ma mĩaka mĩrongo ĩna.23 Thutha wa kũrekererio, magĩthiĩ kũrĩ andũ ao na makĩmeera ũrĩa athĩnjĩri-Ngai arĩa anene na athuri maameerĩte.24 Maigua ũguo, makĩanĩrĩra na mũgambo ũmwe kwĩ Ngai makiuga:“Mwathani Ũrĩa Mũnene, wee Nĩwe wombire igũrũ na thĩ na iria na indo ciothe iria irĩ thĩinĩ wacio,25 na kũgerera roho mũtheru nĩwe woigire na kanua ga ithe witũ Daudi, ndungata yaku ũũ: ‘Nĩ kĩĩ gĩatũmire ndũrĩrĩ cirakare na andũ mecũranie ũhoro wa maũndũ ma tũhũ?26 Athamaki a thĩ makĩonania mũrũgamo wao, nao atongoria makĩnyitanĩra mokĩrĩre Jehova* na mokĩrĩre ũrĩa mũitĩrĩrie maguta wake.’27 Tondũ hatarĩ nganja, Herode na Pontio Pilato marĩ na andũ a ndũrĩrĩ o hamwe na andũ a Isiraeli maagomanire hamwe itũũra-inĩ rĩrĩ mokĩrĩre ndungata yaku theru Jesu, ũrĩa waitĩrĩirie maguta,28 nĩguo meke ũrĩa watuĩte na guoko gwaku na wendi waku o mbere kũngĩgeekĩka.29 Na rĩu Jehova,* ta thikĩrĩria mĩkaana ĩrĩa maratũhe, na wĩtĩkĩrie ndungata ciaku ithiĩ na mbere kwaria ũhoro waku irĩ na ũcamba,30 na ũthiĩ na mbere gũtambũrũkia guoko gwaku ũhonanie na ũringe ciama na wĩke maũndũ ma magegania thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa ndungata yaku theru Jesu.”31 Rĩrĩa maarĩkirie mathaithana macio, handũ hau maarĩ hagĩthingithio, nao othe makĩiyũrũo nĩ roho mũtheru na makĩambĩrĩria kwaria ũhoro wa Ngai marĩ na ũcamba.32 Makĩria ma ũguo-rĩ, arĩa othe meetĩkirie maarĩ na ngoro ĩmwe o na meciria mamwe, na gũtirĩ o na ũmwe wao wonaga indo iria aarĩ nacio irĩ ciake, ĩndĩ maagayanaga indo ciothe.33 Atũmwo acio magĩgĩthiĩ na mbere kũruta ũira wĩgiĩ kũriũka kwa Mwathani Jesu marĩ na hinya mũingĩ, nake Ngai akĩmonia othe ũtugi wake mũnene na njĩra nene.34 Ma nĩ atĩ, hatirĩ o na ũmwe wao waagaga kĩndũ, tondũ arĩa othe maarĩ na mĩgũnda kana nyũmba, meendagia na makarehe kĩrĩa mona,35 makanengera atũmwo. Nao atũmwo makagaĩra o mũndũ kũringana na mabataro make.36 Nĩ ũndũ ũcio Jusufu, ũrĩa ningĩ wetagwo Baranaba nĩ atũmwo (ũguo nĩ kuuga, “Mũrũ wa Kũũmanĩrĩria”), Mũlawii waciarĩirũo Kuporo,37 aarĩ na mũgũnda, akĩwendia na akĩrehe mbeca icio akĩnengera atũmwo.
Tũũhoro twa magũrũ-inĩ
^ Ũguo nĩ kuuga, matiathomeire cukuru cia kĩĩrabii; ti kuuga matioĩ gũthoma na kwandĩka


text:
Aranĩria na Ithuĩ
Nĩ tũkenaga gũteithia andũ kũmenya ũhoro wa Bibilia kana tũgateithia andũ gũtaũkĩrũo nĩ wĩra witũ wa thĩ yothe. No ũhũthĩre njĩra ici cionanĩtio haha nĩguo ũhote kwaranĩria na Aira a Jehova a kũrĩa ũikaraga.
Hoya ũrutwo Bibilia hatarĩ marĩhi
Etha Nyũmba ya Ũthamaki ĩrĩa ĩrĩ hakuhĩ nawe
Rora mũthenya ũrĩa Kĩririkano gĩa gĩkuũ kĩa Jesu gĩgeekwo
Caria kũrĩa kũrĩ na kĩgomano kĩa Aira a Jehova
Ceerera wabici citũ
No ũtũhũũrĩre thimũ kana ũtwandĩkĩre marũa ũkĩhũthĩra ũhoro ũyũ ũrĩ haha mũhuro
SierraLeone
Watch Tower Bible and Tract Society
PO Box 136
FREETOWN
SIERRA LEONE
+232 76-679-072
+232 77-850-790
+232 76-679-075
Mathaa ma Wĩra
Njumatatũ nginya Njumaa
Thaa 2 itigĩtie ndagĩka 15 rũcinĩ nginya 11 itigĩtie ndagĩka 15


text: 13 O na ingĩaria na thiomi cia andũ na cia araika, no ngorũo itarĩ na wendo, ingĩkorũo haana o ta ngengere kana ndarama ĩranegena.2 Na ingĩkorũo na kĩheo gĩa kũratha mohoro na ndaũkĩrũo nĩ hitho ciothe cia Ngai na ngĩe na ũmenyo wothe, o na ngorũo na wĩtĩkio ũngĩhota gũthamia irĩma, no ngorũo itarĩ na wendo, maũndũ macio mothe mangĩkorũo marĩ ma tũhũ.3 O na ingĩheana indo ciakwa ciothe gũteithia andũ angĩ, na ndute mwĩrĩ wakwa nĩguo ndĩĩrahe, no ngorũo ndirĩ na wendo, ndingĩgunĩka o na hanini.4 Wendo nĩ ũkiragĩrĩria na nĩ ũtuganaga. Wendo ndũrĩ ũiru. Wendo ndwĩgaathaga, ndũrĩ mwĩtĩo,5 ndũrĩ rũtũrĩko, ndũcaragia ũrĩa ũngĩĩguna guo mwene, ndũrakaraga na ihenya. Ndũtaraga maita marĩa ũhĩtĩirio.6 Ndũkenagĩra maũndũ marĩa matarĩ ma ũthingu, no ũkenagĩra maũndũ marĩa ma ma.7 Wendo wĩtiiragia maũndũ mothe, wĩtĩkagia maũndũ mothe, wĩrĩgagĩrĩra maũndũ mothe, ũkiragĩrĩria maũndũ mothe.8 Wendo ndũrĩ hĩndĩ ũthiraga. No iheo cia kũratha mohoro nĩ ikaaninwo; iheo cia kwaria na thiomi nĩ igaathira; iheo cia kũgĩa na ũmenyo nĩ ikaaninwo.9 Nĩ ũndũ tũkoragwo na ũmenyo ũtarĩ mũkinyanĩru na tũrathaga mohoro matarĩ makinyanĩru,10 no hĩndĩ ĩrĩa ũndũ ũrĩa mũkinyanĩru ũgooka, ũndũ ũrĩa ũtarĩ mũkinyanĩru nĩ ũkaaniinwo.11 Hĩndĩ ĩrĩa ndaarĩ mwana, ndaragia o ta mwana, ndeciragia o ta mwana, ndecũranagia o ta mwana; no rĩu tondũ nĩ nduĩkĩte mũndũ mũgima, nĩ ndiganĩte na maũndũ ma wana.12 Ihinda-inĩ rĩrĩ tũtionaga maũndũ wega, o ta tũrarora na gĩcicio gĩa cuma, no hĩndĩ ĩyo nĩ tũkoonaga wega.* Ihinda-inĩ rĩrĩ, ndiũĩ maũndũ wega, no hĩndĩ ĩyo nĩ ngaamamenya wega, o ta ũrĩa niĩ njũĩkaine wega.13 No rĩrĩ, maũndũ maya matatũ nĩ magaatigara: wĩtĩkio, kĩĩrĩgĩrĩro, na wendo; no ũndũ ũrĩa mũnene harĩ macio nĩ wendo.


text:
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
Bibilia Intaneti-inĩ | NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Hihi no wende gũthoma ũhoro ũyũ na %%?
-
Mũtumia, mwana wa kahĩĩ, na ndamathia (1-6)
-
Mikaeli kũrũa na ndamathia (7-12)
-
Ndamathia kũnyarira mũtumia ũcio (13-17)
12 Gũgĩcoka gũkĩoneka kĩoneki kĩnene igũrũ: Mũtumia wahumbĩtwo nĩ riũa, na mweri warĩ rungu rwa nyarĩrĩ ciake, na igũrũ rĩa kĩongo gĩake aarĩ na thũmbĩ ya njata ikũmi na igĩrĩ,
2 na aarĩ na nda. Na nĩ aarĩraga mũno na agacaya nĩ ruo rwa kũgĩa mwana.
3 Na gũkĩoneka kĩoneki kĩngĩ igũrũ. Atĩrĩrĩ, ndamathia nene yarĩ na rangi wa mwaki na ciongo mũgwanja na hĩa ikũmi, na igũrũ rĩa ciongo ciayo yarĩ na thũmbĩ mũgwanja ng’emie;
4 na yakururagia gĩcunjĩ gĩa ithatũ kĩa njata cia igũrũ na mũting’oe wayo, na ĩgĩciharũrũkia thĩ. Nayo ndamathia ĩyo ĩgĩikara ĩrũgamĩte mbere ya mũtumia ũcio warĩ hakuhĩ kũgĩa mwana, nĩguo agĩa mwana, ĩmerie mwana ũcio wake.
5 Nake akĩgĩa mwana wa kahĩĩ, ũrĩa ũkaarĩithagia ndũrĩrĩ na rũthanju rwa kĩgera. Na mwana ũcio wake akĩhurio agĩtwarũo harĩ Ngai gĩtĩ-inĩ gĩake kĩa ũnene.
6 Nake mũtumia ũcio akĩũrĩra werũ-inĩ, kũrĩa ahaarĩrĩirio handũ nĩ Ngai na no kuo angĩkaaherũo irio thikũ ngiri na magana merĩ ma mĩrongo ĩtandatũ.
7 Na igũrũ gũkiumĩra mbaara: Mikaeli na araika ake makĩrũa na ndamathia ĩyo, nayo ndamathia ĩyo na araika ayo makĩrũa nao
8 no matiatooririe, o na matiacokire kuonerũo gwa gũikara kũu igũrũ.
9 Nĩ ũndũ ũcio ndamathia ĩyo ĩkĩharũrũkio, nĩyo nyoka ĩrĩa ya tene, o we wĩtagwo Mũcukani na Shaitani, ũrĩa ũhĩtithagia thĩ yothe; akĩharũrũkio nginya thĩ, o na araika ake makĩharũrũkio hamwe nake.
10 Ngĩcoka ngĩigua mũgambo mũnene igũrũ woiga:
“Rĩu Ngai nĩ areheire andũ ũhonokio na hinya wake nĩ ũguũrĩtio na Ũthamaki wake ũkahandwo na wathani wa Kristo wake ũkambĩrĩria, nĩ gũkorũo ũrĩa ũthitangaga ariũ a Ithe witũ nĩ aharũrũkĩtio, o we ũmathitangaga mbere ya Ngai witũ mũthenya na ũtukũ!
11 Na makĩmũhoota kũgerera thakame ya Gatũrũme na kũgerera kiugo kĩa ũira wao, na matietigagĩra nginya kũũrũo nĩ mĩoyo yao.
12 Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, gĩkenei igũrũ rĩrĩ o na inyuĩ mũikaraga kuo! Kaĩ thĩ o na iria irĩ na haaro-ĩ, tondũ Mũcukani nĩ aharũrũkĩte kũrĩ inyuĩ arĩ na marũrũ manene, akĩmenyaga atĩ arĩ na ihinda inini.”
13 Hĩndĩ ĩrĩa ndamathia ĩyo yoonire atĩ nĩ yaharũrũkio nginya thĩ, ĩkĩnyarira mũtumia ũcio waciarĩte mwana ũcio wa kahĩĩ.
14 No mũtumia ũcio akĩheo mathagu merĩ ma nderi nene nĩguo ahote kũmbũka nginya handũ harĩa haaharĩirio nĩ ũndũ wake werũ-inĩ, o ho angĩkaaherũo irio ihinda na mahinda na nuthu ihinda arĩ haraya na ndamathia ĩyo.
15 Nayo ndamathia ĩyo ĩgĩtahĩka maĩ matariĩ o ta rũũĩ kuuma kanua-inĩ kayo thutha wa mũtumia ũcio, nĩguo athererio nĩ rũũĩ rũu.
16 No thĩ ĩgĩteithia mũtumia ũcio, nayo ĩgĩathamia kanua kayo ĩkĩmeria rũũĩ rũrĩa rwatahĩkĩtwo nĩ ndamathia ĩyo kuuma kanua-inĩ kayo.
17 Nĩ ũndũ ũcio ndamathia ĩyo ĩkĩrakara mũno nĩ mũtumia ũcio na ĩgĩthiĩ kũrũa mbaara na arĩa maatigarĩte a rũciaro rwake, arĩa mathĩkagĩra maathani ma Ngai na maheetwo wĩra wa kũruta ũira wĩgiĩ Jesu.
Tũma
Tũma
NEW WORLD TRANSLATION OF THE HOLY SCRIPTURES IN KIKUYU (MATHAYO-KŨGUŨRĨRIO)
Kũguũrĩrio 12
Gĩkũyũ
Thoma Bibilia Intaneti-inĩ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
Governor wa Nyeri Patrick Wahome Gakuru gukua rucini rwa umuthi kurumirira mutino barabaraini ya Thika guka Nairobi ituraaini ria Kabati. ... See MoreSee Less
Photo
Thiku imwe tu thutha wa gikundi gia gutetera muingi kia IMLU kwiyumiria na kuga andu 36 nio moragitwo ni maobithaa a borithi hindi ya githurano, riu inspector general wa borithi Joseph Boinett niareganite na riboti iyo kuria oigite ndiri na uuma. ... See MoreSee Less
Photo
Muikaririgiti wa kamiti ya ithurano na mihako IEBC Wafula Chebukati niachabithitie ritwa ria president Uhuru Kenyatta na munini wake William Ruto ta ahotani a githurano kia njoko thiinie wa ngathiti ya thirikari. ... See MoreSee Less
Photo
President Uhuru Kenyatta atanyitwo gukehitithio tariki 14/11/2017 angikorwo gutiri cira ukwambikwo igoti-ini rikaru wa kungethanira na uhotani wake. ... See MoreSee Less
Photo
Kigeranio gia KCPE gikwambirira umuthi guothe bururi-ini kuria arutwo 1,003,556 megukorwo magika igeranio icio thiinie wa ceceni 28,556. ... See MoreSee Less
Photo


text:
Mutongoria wa bururi gutwara kambī-ini ciake ithuiro ria bururi
Thutha wa mutongoria wa bururi kugena kaunti- cia Nyandarua ,Laikipia na Naikuru kiumia kihituku,riu thabari ya kuha aikia kura gukanathura mwahu wa Jubilee yerekeirio kaunti cia ithuiro ria bururi.
Muthenya wa umuthi mutongoria wa bururi Uhuru Kenyatta ekuamba hama ya Jubilee kaunti-ini ya Kisii kuria egucemania na aikari a kaunti ino kumauha magathura thirikari ya Jubilee itiina ria keri.Iceera riri riukite thiku nini kuuma mwahu wa uregani waruguria kambe-ini ciayo kaunti-ini ya Kakamega.
Mwaura wa Ndung’u na uhoro makiria.
<
p class=”p1″>
The post Mutongoria wa bururi gutwara kambī-ini ciake ithuiro ria bururi appeared first on Mediamax Network Limited.
This post was syndicated from Mediamax Network Limited. Click here to read the full text on the original website.
Follow us on twitter @TodayKenya
Comments
Be the First to Comment!


text: 21 Ngĩcoka ngĩona igũrũ rĩerũ o na thĩ njerũ; nĩ gũkorũo igũrũ rĩrĩa rĩa tene o na thĩ ĩrĩa ya tene nĩ ciathirĩte, na iria rĩtiarĩ kuo.2 Ningĩ ngĩona itũũra rĩrĩa itheru, Jerusalemu Njerũ, rĩgĩikũrũka riumĩte igũrũ kũrĩ Ngai rĩhaarĩirio ta mũhiki agemeirio mũthuriwe.3 Ngĩcoka ngĩigua mũgambo mũnene kuuma gĩtĩ-inĩ kĩrĩa gĩa ũthamaki woiga: “Atĩrĩrĩ, hema ya Ngai ĩrĩ hamwe na andũ, nake nĩ egũikarania nao, nao matuĩke andũ ake. Nake Ngai we mwene arĩkoragwo hamwe nao.4 Na nĩ ekũmagiria maithori mothe mathire maitho-inĩ mao, na gĩkuũ gĩtigacoka gũkorũo kuo rĩngĩ, o na kĩeha kana kĩrĩro kana ruo. Maũndũ marĩa ma tene nĩ mathiru biũ.”5 Nake Ũrĩa waikarĩire gĩtĩ kĩrĩa kĩa ũnene akiuga: “Atĩrĩrĩ, maũndũ mothe nĩ kũmerũhia ndĩramerũhia.” Ningĩ akiuga: “Andĩka, nĩ gũkorũo ciugo icio nĩ cia kwĩhokeka na nĩ cia ma.”6 Na akĩnjĩra atĩrĩ: “Maũndũ macio nĩ mathiru! Nĩ niĩ Alifa na Omega, kĩambĩrĩria na kĩrĩkĩrĩro. Mũndũ o wothe mũnyotu nĩ ngaamũhe maĩ ma gĩthima kĩa maĩ ma muoyo hatarĩ marĩhi.7 Mũndũ o wothe ũgũtooria nĩ akaagaya maũndũ macio, na nĩ ngaatuĩka Ngai wake nake atuĩke mũrũ wakwa.8 No iguoya na arĩa matarĩ wĩtĩkio na arĩa matarĩ atheru na mekaga maũndũ marĩ magigi na oragani na arĩa meingĩragia thĩinĩ wa ngomanio itagĩrĩire* na arĩa maragũraga na ahoi mĩhianano na arĩa othe maragia maheeni, igai rĩao rĩgaakorũo rĩrĩ thĩinĩ wa iria rĩrĩa rĩakanaga mwaki na ũbiriti. Kĩu nĩkĩo gĩkuũ kĩrĩa gĩa kerĩ.”9 Nake mũraika ũmwe wa arĩa mũgwanja maarĩ na mbakũri iria mũgwanja ciaiyũire mahũũra mũgwanja ma mũico agĩũka akĩnjĩra atĩrĩ: “Ũka, na nĩ ngũkuonia mũhiki, mũtumia wa Gatũrũme.”10 Kwoguo akĩnguua na hinya wa roho o nginya kĩrĩma-inĩ kĩarĩ kĩnene na kĩraihu na igũrũ, na akĩnyonia Jerusalemu itũũra rĩrĩa itheru rĩgĩikũrũka riumĩte igũrũ kũrĩ Ngai11 na rĩarĩ na riri wa Ngai. Na rĩahenagia o ta ihiga rĩa goro mũno, ta ihiga rĩa njathibi rĩrahenia ta gĩcicio.12 Rĩarĩ na rũthingo rũnene na rũraihu na ihingo ikũmi na igĩrĩ na araika ikũmi na erĩ ihingo-nĩ icio, na ihingo-inĩ icio haandĩkĩtwo marĩĩtwa ikũmi na merĩ ma mĩhĩrĩga ĩrĩa ikũmi na ĩĩrĩ ya ciana cia Isiraeli.13 Mwena wa irathĩro warĩ na ihingo ithatũ, mwena wa mũhuro ihingo ithatũ, mwena wa rũgongo ihingo ithatũ, na mwena wa ithũĩro ihingo ithatũ.14 Rũthingo rwa itũũra rĩu ningĩ rwarĩ na mahiga ikũmi na merĩ ma mũthingi, na igũrũ rĩamo haandĩkĩtwo marĩĩtwa ikũmi na merĩ ma atũmwo a Gatũrũme.15 Na rĩrĩ, ũcio waaragia na niĩ aanyitĩte kamũrangi ga thahabu ga gũthima nĩguo athime itũũra rĩu na ihingo o na rũthingo rwarĩo.16 Itũũra rĩu nĩ rĩiganaine mĩena yothe, ũraihu warĩo ũigana o ta wariĩ warĩo. Nake agĩthima itũũra rĩu akĩhũthĩra kamũrangi kau, na rĩarĩ rĩa stadia ngiri ikũmi na igĩrĩ;* ũraihu warĩo na wariĩ o na ũraihu wa na igũrũ nĩ ciganaine.17 Ningĩ agĩthima rũthingo rwarĩo, na rwarĩ rwa mĩkono* igana rĩa mĩrongo ĩna na inya kũringana na gĩthimi kĩa andũ, na gĩthimi kĩa araika.18 Rĩu-rĩ, rũthingo rũu rwarĩ rwa njathibi, narĩo itũũra rĩu rĩarĩ rĩa thahabu theru o ta gĩcicio kĩrahenia.19 Mĩthingi ya rũthingo rwa itũũra rĩu yagemetio na mĩthemba yothe ya mahiga ma goro: mũthingi wa mbere warĩ wa njathibi, wa kerĩ yakuti, wa gatatũ kalikedoni, wa kana emaradi,20 wa gatano sadonikisi, wa gatandatũ sadio, wa mũgwanja kirisolito, wa kanana beroli, wa kenda topazi, wa ikũmi kirisoprasi, wa ikũmi na ĩmwe hayacinithi, na wa ikũmi na igĩrĩ amethisito.*21 Ningĩ ihingo icio ikũmi na igĩrĩ ciarĩ cia ruru ikũmi na igĩrĩ; o kĩhingo gĩathondeketwo na ruru ĩmwe. Nayo njĩra ĩrĩa nene ya itũũra rĩu yarĩ ya thahabu theru, o ta gĩcicio kĩronithania mwena ũcio ũngĩ.22 Na ndionire hekarũ thĩinĩ warĩo, nĩ gũkorũo Jehova* Ngai Mwene Hinya Wothe nĩwe hekarũ yarĩo, o nake Gatũrũme no hekarũ yarĩo.23 Ningĩ itũũra rĩu rĩtibataraga ũtheri wa riũa o na kana wa mweri, nĩ gũkorũo riri wa Ngai nĩguo ũrĩmũrĩkagĩra, na tawa warĩo nĩ Gatũrũme.24 Nacio ndũrĩrĩ nĩ igaathiaga na ũtheri warĩo, nao athamaki a thĩ nĩ makaarĩrehera riri wao.25 Ihingo ciarĩo itikaahingwo mũthenya o na rĩ, nĩ gũkorũo kũu gũtigaakoragwo na ũtukũ.26 Na nĩ makaarehe riri na gĩtĩo kĩa ndũrĩrĩ thĩinĩ warĩo.27 No kĩndũ o gĩothe kĩrĩ thahu na mũndũ o wothe wĩkaga maũndũ marĩ magigi na ma maheeni ndakaarĩtonya o na atĩa; arĩa mandĩkĩtwo gĩkũnjo-inĩ kĩa muoyo gĩa Gatũrũme no o magaatonya.


text:
Mĩĩ 22-28
JEREMIA 44-48
Rwĩmbo Na. 35 na Mahoya
Ciugo cia Kwambĩrĩria (Ndag. 3 kana nini)
MŨTHITHŨ KUUMA KIUGO-INĨ KĨA NGAI
“Tiga ‘Gwĩcaragĩria Maũndũ Manene’”: (Ndag. 10)
Je 45:2, 3—Mwĩcirĩrie ũtagĩrĩire wa Baruku nĩ watũmire agĩe na mĩtangĩko (jr-SW 104-105 kĩb. 4-6)
Je 45:4, 5a—Jehova nĩ aarũngire Baruku na njĩra ya tha (jr-SW 103 kĩb. 2)
Je 45:5b—Baruku nĩ aahonokirie muoyo wake na njĩra ya kũiga meciria make harĩ ũndũ ũrĩa warĩ wa bata makĩria (w16.07 8 kĩb. 6)
-
Kũmaatha Maũndũ ma Bata Maandĩko-inĩ: (Ndag. 8)
Je 48:13—Nĩ kĩĩ kĩngĩatũmire Amoabi ‘maconoke nĩ ũndũ wa Kemoshu’? (it-1-E 430)
Je 48:42—Ituĩro rĩrĩa Jehova aatuĩrĩire Moabu rĩĩkĩraga wĩtĩkio witũ hinya nĩkĩ? (it-2-E 422 kĩb. 2)
Ũthomi wa Bibilia wa kiumia gĩkĩ ũrakũrutire atĩa igũrũ rĩgiĩ Jehova?
Nĩ maũndũ marĩkũ mangĩ ũronire thĩinĩ wa ũthomi wa Bibilia wa kiumia gĩkĩ?
-
Ũthomi wa Bibilia: (Ndag. 4 kana nini) Je 47:1-7
WĨRUTANĨRIE BIŨ ŨTUNGATA-INĨ
Kũhunjĩria Mũndũ rĩa Mbere: (Ndag. 2 kana nini) hf—Gweta ũndũ ũrĩa mũkaarĩrĩria wacoka.
Gũcokera Mũndũ: (Ndag. 4 kana nini) hf—Gweta ũndũ ũrĩa mũkaarĩrĩria wacoka rĩngĩ.
Wĩruti wa Bibilia: (Ndag. 6 kana nini) lv 199 kĩb. 9-10—Onia mũrutwo na njĩra nguhĩ ũrĩa angĩka ũthuthuria wĩgiĩ igerio rĩna aragerera.
ŨTŨŨRO WA GĨKRISTIANO
Andũ Ethĩ—Mũtigecarĩrie Maũndũ Manene: (Ndag. 15) Thaaka na mwarĩrĩrie video Andũ Ethĩ Moragia—Ngũhũthĩra Ũtũũro Wakwa Atĩa?—Marora Harĩa Moimĩte
Wĩruti wa Bibilia wa Kĩũngano: (Ndag. 30) kr “Gĩcigo gĩa 4—Ũhootani wa Ũthamaki—Kũrũĩrĩra Ũhoro Ũrĩa Mwega Kĩĩwatho,” gĩc. 13 kĩb. 1-10
Cokera na Njĩra Nguhĩ Maũndũ Marĩa Mwarĩrĩria na Ũgwete ma Kiumia Gĩũkĩte (Ndag. 3)
Rwĩmbo Na. 61 na Mahoya


text:
KĨTHOOMO KĨA 6
Nĩatĩa Tũgunĩkaga Twaũthũrana Amwe na Akristũ Bangĩ?
Kinya kethĩra nĩtuumaga kũraaja, kana gũkethĩrwa na magiita ja riũa kana mbura, rĩonthe nĩtwĩjaga mĩcemanione yeetũ ya Gĩkristũ. Amwe na kwĩthĩrwa na mantũ jamaũmũ ũtũũrone na mĩnoga nyuma ya gũtiinda ngũgĩne, nĩkĩ Akũũjĩ ba Jehova baciũmagia kũũthũrana amwe na eetĩkia bangĩ?
Nĩgũtũteethagia kũũmbana na mantũ jamaũmũ ũtũũrone. Paũlũ akĩarĩragia barĩa tũgwatanagĩra nabo kĩũthũranone aandĩkire ũjũ, “tuciurageni mantu jetu, tukiumanagiiria.” (Ahibirania 10:24) Biugo biu nĩ kuuga “kũthũgaananĩria bwega,” kwonania, tũciũmie kũmenyana twingwa. Kwou biugo bia Paũlũ birĩtwĩkĩra nkoro kũthũgaanĩria bangĩ. Rĩrĩa twamenyana na Akristũ bangĩ, nĩtũciũkagĩrwa atĩ bamwe bao nĩboombanĩte na mathĩĩna o ta jeetũ, na no batũteethie kinya twĩ kũũmbana.
Nĩ gũtũteethagia gwaka ũcoore bũũriku. Kĩrĩ mĩcemanio yeetũ, nĩ tũtirimanaga amwe na mũũrũ jwa acoore bamma. Magiita jangĩ, nĩ twĩthagĩrwa na mantũ jameega ja kũgwĩrĩrua tũrĩ amwe. Nĩ mpumi irĩkũ injega ciumanagia na ngwatanĩro ta iu? Nĩ twiritanaga kwona o ũmwe arĩ wa gĩtũmi nkũrũki, na bũu nĩbwĩkagĩra inya ngwatanĩro yeetũ ya wendo. Kwou, rĩrĩa bamwe ba mũũrũ jwetũ bagwatwa nĩ mathĩĩna, nĩ tũbateethagia na mpwĩ nĩ ũntũ nĩtũũmbĩte gũtuma ũcoore bũũriku. (Njuno 17:17) Rĩrĩa tũkũgwatanĩra na antũ bonthe ba kĩũthũrano gĩetũ, nĩtwonanagia atĩ ‘o kirungo o kirungo nikiithagirwa kiri na untu na kingi.’
Nĩtũgũkũũria ũthuure barĩa bakũthithia wendi bwa Mũrungu bae acoore baaku. Ũkoona acoore ta bau kĩrĩ Akũũjĩ ba Jehova. Itũ bu menya wĩtĩkĩĩria kinya mbi bikũrigĩĩria kũgwatanĩra naatwĩ.
Nĩkĩ bũrĩ ũntũ bũbwega kũũthũrana amwe mĩcemanione?
Nĩrĩ ũrĩngĩenda kwĩja mĩcemanione yeetũ na kũmenyana na antũ ba kĩũthũrano gĩetũ?