text: 1Ɛɛ rɛ Farasiima hʋ ko nɩɩ anɩɩ Yesu naa hatɩnna kɩ te Gyɔɔŋ nɛ, aa leŋ ba kɩ fo ba wɩɩkyʋwalnɩɩ. 2(Amɛ Yesu kɛ tɩɩ gyɩ bɩ foo nal buloŋ wɩɩkyʋwalnɩɩ, ʋ hatɩnna hʋ dʋŋ nɛ gyɩ aa kɩ fo nala wɩɩkyʋwalnɩɩ.) 3Yesu aa nɩya dɩ ba aa basɩ ʋ wɩya gɛɛ, ɛɛ rɛ ʋ sii lɩɩ Gyudɩya paalʋʋ tɩyaŋ a mɩɩgɩ mʋ Galili paalʋʋ. 4Ʋ aa mʋ Galili hʋ tɩyaŋ nɛ, Wɩɩsɩ leŋ ʋ tɩŋ Samaarɩya paalʋʋ, 5a ko pele tɔɔ kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Siika. Doŋ bee taŋha hʋ Gyeekɔbɩ gyɩ aa kpaa tɩya ʋ biibaal Gyosɛfʋ fa bɩ boliye. 6Gyeekɔbɩ kɔlʋŋ gyɩ we doŋ tɩyaŋ nɛ. Yesu fa aa vala ŋmanɩɩ hʋ gɛɛ, lɔl gyʋʋ ʋ, ɛɛ rɛ ʋ mʋ hɔŋ kɔlʋŋ hʋ nyʋwa. Saŋa no tɩyaŋ dɩ Wɩɩsɩ gyɩ yaŋ maga nyutʋtʋʋ rɛ. 7Ɛɛ rɛ Samaarɩya tɩmma haaŋ kɩdɩgɩ ko kɔlʋŋ hʋ dɩ ʋ yaa nɩɩ. Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Yaa nɩɩ tɩya ŋ dɩ ŋ nyʋwa." 8Saŋa no tɩyaŋ dɩ Yesu hatɩnna hʋ gyɩ mʋʋ bee hʋ tɩya rɛ dɩ ba yɔbɔ kɩdiiliye. 9Ɛɛ rɛ Samaarɩya tɩmma haaŋ hʋ pɩyɛsɩ Yesu a baa, "Bee rɛ tɩŋ ɩ Gyuu kɩ sʋla nɩɩ mɩyaŋ Samaarɩya tɩɩna lee?" (Gyuuma gyɩ bɩ sɩ laa nyʋwa dɩ ba bee Samaarɩya tɩɩna pɛ kɩdigbaha, koo nɩɩnyʋwagbaŋbiidɩgɩ. Ɛɛ rɛ tɩŋ haaŋ hʋ basɩ gɛɛ.) 10Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Dɩ ɩ rɛ fa gyɩŋ kɩŋ hʋ Wɩɩsɩ aa kpa tɩya nala, a fa gyɩŋ nal hʋ aa sʋla nɩɩ ɩ lee nyɛ, ɩ fa sɩ sʋla ʋ dɩ ʋ tɩya ɩ nɩɩ hʋ aa tɩya mɩɩbol." 11Ɛɛ rɛ haaŋ hʋ pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Nɩhɩyawʋ, ɩ bɩ kaŋ gʋʋga ɩ aa sɩ kaŋ yaa nɩɩ hʋ, ka kɔlʋŋ hʋ mɛ luŋiye. Lee tɩyaŋ nɛ ɩ sɩ na nɩɩ hʋ aa tɩya mɩɩbol? 12Á naabaa Gyeekɔbɩ rɛ kpaa kɔlʋŋ no tɩya ma. Ʋ bee ʋ biisi abee ʋ pʋsɩ buloŋ nyʋwa kɔlʋŋ no nɩɩ rɛ. Ɩ aa kyɛ ɩ baa ɩ tee Gyeekɔbɩ rɛ koo?" 13Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Nal hʋ buloŋ aa sɩ nyʋwa nɩɩ no, nɩɩnyʋwasɩ ha bɩl sɩ kaŋ ʋ tɩɩna. 14Amɛ nal hʋ buloŋ aa sɩ nyʋwa nɩɩ hʋ ŋ aa sɩ tɩya ʋ, nɩɩnyʋwasɩ bɩl bɩ sɩ maakyiye kana ʋ tɩɩna. Nɩɩ hʋ ŋ aa sɩ tɩya ʋ sɩ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ bulo ʋ tɩɩna tɩyaŋ, a bulo nɩɩ hʋ aa tɩya mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii a kɩ tɩya ʋ tɩɩna." 15Ɛɛ rɛ haaŋ hʋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Nɩhɩyawʋ, tɩya ŋ nɩɩ no, dɩ nɩɩnyʋwasɩ ta bɩl maakyiye kana ŋ, dɩ ŋ ta bɩl ko kɩ yaa nɩɩ daha mɛ." 16Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Mʋ yɩrɩ ɩ bala dɩ ma ko" 17Nyɛ rɛ haaŋ hʋ baa dɩ ʋ bɩ kaŋ bala. Ɛɛ rɛ Yesu bɩl basɩ tɩya ʋ a baa, "Wɩtɩɩ rɛ ɩ basɩ ɩ aa baa ɩ bɩ kaŋ bala, 18beewɩya ɩ laa sɩya yal balama bɔnɔŋ nɛ, ɩ bee baal hʋ aa we doŋ lagɩlagɩ no, ʋ kɔnɩ bɩ yaa ɩ bala." 19Ɛɛ rɛ haaŋ hʋ basɩ tɩya Yesu a baa, "Nɩhɩyawʋ, ŋ naa nɩɩ ɩ yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaal lɛ." 20Ɛɛ rɛ haaŋ hʋ bɩl basɩ tɩya ʋ a baa, "Á Samaarɩya tɩmma naabaala kyʋwalɩ Wɩɩsɩ dogimo no nyuu tɩyaŋ nɛ, aŋka ma Gyuuma mɛ baa dɩ Gyerusalɛm nɛ yaa lee hʋ á aa maga dɩ á kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ." 21Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Haŋtolibiye, laa ŋ di anɩɩ saŋa kɩdɩgɩ sɩ pele dɩ nala bɩl bɩ sɩ kɩ kyʋwalɩ á Kuwo Wɩɩsɩ dogimo no nyuu koo Gyerusalɛm tɩyaŋ. 22Ma Samaarɩya tɩmma paalɩ bɩ gyɩŋ nal hʋ ma aa kyʋwalɩ, amɛ á Gyuuma kɛ gyɩŋ nal hʋ á aa kyʋwalɩ rɛ. Beewɩya Gyuuma rɛ sɩ daga ma gɛɛ Wɩɩsɩ aa sɩ laa dʋnɩya nala ta. 23Saŋa kɩdɩgɩ sɩ pele, ʋ paalɩ pele rɛ gba, dɩ nala hʋ kɔnɩ aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ, kyʋwalɩ ʋ abee wɩtɩɩ, Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ. Wɩɩkyʋwalla no iriŋ nɛ Wɩɩsɩ kɩ kyɛ dɩ ba kɩ kyʋwalɩ ʋ. 24Wɩɩsɩ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ wiyese, ɛɛ wɩya nala hʋ aa kyɛ dɩ ba kyʋwalɩ ʋ, ʋ maga dɩ ba kyʋwalɩ ʋ abee wɩtɩɩ rɛ, ʋ Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ." 25- 26Ɛɛ rɛ haaŋ hʋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Ŋ gyɩma anɩɩ Krisita, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya, sɩ ko. Dɩ ʋ rɛ ko ko, ʋ sɩ daga ma wɩɩ buloŋ sɩɩ." Yesu mɩɩgɩ basɩ tɩya ʋ a baa, "Mɩyaŋ nɛ yaŋ gɛɛ. Mɩyaŋ nal no aa basɩ wɩya ɩ lee hʋ nɛ yaa Krisita hʋ." 27Saŋa no tɩyaŋ dɩ Yesu hatɩnna hʋ mɛ mɩɩgɩ ko. Ba nyʋʋsɩ gyɩ fɩyɛla rɛ kɩŋkaŋ ba aa ko na dɩ ʋ bee haaŋ hʋ aa basɩ wɩya. Amɛ ba kɩdɩgɩ buloŋ gyɩ bɩ suri nyʋwa a pɩyɛsɩ haaŋ hʋ anɩɩ bee rɛ ʋ kɩ kyɛ Yesu lee, koo a pɩyɛsɩ Yesu baa bee rɛ tɩŋ ʋ kɩ basɩ wɩya haaŋ no lee. 28Ɛɛ rɛ haaŋ hʋ leŋ ʋ vii hʋ doŋ, aŋ mɩɩgɩ mʋ bee hʋ tɩya, a basɩ tɩya nala a baa, 29"Ma ko na baal kɩdɩgɩ aa wuwo daga wɩya hʋ buloŋ ŋ aa yaa ŋ mɩɩbol tɩyaŋ. Kapuwo ʋ rɛ yaa Krisita hʋ." 30Ɛɛ rɛ ba lɩɩ bee hʋ tɩyaŋ a kpa kɩ mʋ Yesu lee. 31Saŋa no tɩyaŋ dɩ Yesu hatɩnna hʋ aa sʋla ʋ rɛ a baa, "Á nɩhɩyawʋ, di kɩŋ mʋhʋ." 32Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Ŋ kaŋ kɩdiiliye rɛ ma aa bɩ gyɩŋ ba wɩya." 33Ɛɛ rɛ Yesu hatɩnna hʋ mɩɩgɩ sɩŋ kɩ pɩyɛsɩ dɔmɔŋ "Nal lɛ yaŋ kaŋ kɩdiiliye ko tɩya ʋ ka á bɩ gyɩma koo?" 34Doŋ nɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Ŋ kɩdiiliye rɛ yaa dɩ ŋ yaa nal hʋ aa tɩma ŋ kyɛrɩ, a teŋ tʋma hʋ ʋ aa tɩya ŋ dɩ ŋ tʋma. 35Ma aa baa dɩ ʋ kaa peŋsi banaa rɛ, ka dɩ ma na kʋŋ ma bagɩsɩ kɩna pɛ dɔmɔŋ. Amɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma rɛ, ma deŋ bagɩsɩ hʋ na, kɩna hʋ buloŋ yaa kʋmɩɩ rɛ. 36Nal hʋ buloŋ aa kʋŋ baga hʋ kɩna kɩ pɛ dɔmɔŋ ʋ tɩɩna kaŋ ʋ tuno rɛ. Ʋ kʋŋ kɩna no kɩ pɛ dɔmɔŋ nɛ dɩ ba na mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii. Ɛɛwɩya, nal hʋ aa doho abee nal hʋ aa kʋma, ba buloŋ tenni sɩ fɩyɛlɩ. 37Namaga no ba aa basɩ kɔnɩ yaa wɩtɩɩ rɛ, nal aa doho rɛ, nal mɛ kʋma. 38Ŋ tɩŋ ma rɛ dɩ ma mʋ kʋŋ kɩna baga hʋ tɩyaŋ ma aa bɩ tʋma. Nala badɔmɔŋ nɛ tʋma baga no tɩyaŋ, ka ma kɩ di ʋ tɔnɔ gɛɛ." 39Samaarɩya tɩmma gyɩ yʋga haŋ tɔɔ hʋ tɩyaŋ a ko laa Yesu wɩya di, akuu haaŋ hʋ aa baa dɩ Yesu basɩ ʋ mɩɩbol wɩkanɩya buloŋ wɩya tɩya ʋ wɩya. 40Samaarɩya tɩmma hʋ aa ko Yesu lee, ba gyɩ sʋla ʋ rɛ dɩ ʋ we ba lee. Yesu laa nyʋwa, a we doŋ kyɛyɛ balɩya. 41Doŋ tɩyaŋ nɛ nɩgyamaa bɩl marɩ laa ʋ wɩya di, akuu wɩya hʋ ʋ aa basɩ wɩya. 42Ɛɛ rɛ nala hʋ basɩ tɩya haaŋ hʋ a baa, "Lagɩlagɩ no kɛ, á laa ʋ wɩya di rɛ akuu á tɩɩ aa nɩɩ ʋ nyʋwa wɩya, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ wɩɩ hʋ ɩ aa basɩ tɩya ma rɛ tɩŋ. Nyɛ kɛ á tɩɩ gyɩma rɛ anɩɩ ʋ rɛ kɔnɩ yaa dʋnɩya nala Laataal." 43Yesu aa yaa kyɛyɛ balɩya doŋ, ʋ sii a bɩl mɩɩgɩ mʋ Galili paalʋʋ. 44Yesu tɩɩ fa basɩ tɩya nala rɛ a baa, "Wɩɩsɩ tɩŋdaal buloŋ, ba aa bee tɩya ʋ gyɩrɩma ʋ tɩɩ bee tɩyaŋ." 45Yesu gyɩ aa ko pele Galili paalʋʋ, doŋ nala gyɩ kana ʋ weliŋ nɛ, beewɩya ba tɩɩ gyɩ naa wɩya hʋ buloŋ ʋ aa yaa rɛ saŋa hʋ ba gyɩ aa mʋʋ Gyerusalɛm dɩ ba di Dɩɩsɩ-parɩ-banɩɩ Kyɛbal hʋ. 46Ɛɛ rɛ Yesu bɩl mɩɩgɩ mʋ Keena aa we Galili paalʋʋ tɩyaŋ, lee hʋ ʋ gyɩ aa leŋ nɩɩ bɩrɩmɩ sɩŋ hʋ. Dɩ kerikyibal kɩdɩgɩ mɛ gyɩ we doŋ, ʋ biye gyɩ pɩŋ kɩ wɩɩlɩ tɔɔ kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Kapɛɛnam tɩyaŋ. 47Ʋ aa nɩya anɩɩ Yesu lɩɩ Gyudɩya paalʋʋ a ko Galili paalʋʋ, ʋ mʋ sʋla ʋ dɩ ʋ mʋ Kapɛɛnam a tɩɩbɩ ʋ biye hʋ tɩya ʋ, dɩ biye hʋ aa kyɛ dɩ ʋ sʋba rɛ. 48Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Ma kɩdɩgɩ buloŋ bɩ sɩ maakyiye laa ŋ di, see ma na dɩ ŋ yaa wɩmagɩla abee wɩkperiye." 49Ɛɛ rɛ kerikyi hʋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Nɩhɩyawʋ, ko lagɩ dɩ gɛɛ daa, ŋ biye hʋ sɩ sʋba" 50Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Kɩ mʋ dɩya, ɩ biye hʋ deye rɛ." Baal hʋ laa wɩɩ hʋ Yesu aa basɩ tɩya ʋ di, aŋ kpa kɩ mʋ. 51Ʋ aa mʋʋ hʋ tɩyaŋ nɛ, ʋ dɩya tʋŋtʋnnɩ ko kyeme ʋ, a basɩ tɩya ʋ anɩɩ biye hʋ deye rɛ. 52Ʋ pɩyɛsɩ dɩ ʋ na saŋa hʋ tɩyaŋ biye hʋ aa deye. Ba basɩ tɩya ʋ anɩɩ dɩya wɩɩhaa, anɩɩ kerifi dɩgɩ saŋa rɛ wɩɩla hʋ leme ʋ. 53Ɛɛ rɛ biye hʋ kuwo liisi anɩɩ saŋa no tɩɩ tɩyaŋ nɛ Yesu dɩya basɩ tɩya ʋ anɩɩ ʋ biye sɩ deye. Ɛɛ rɛ ʋ bee ʋ dɩya nala buloŋ laa ʋ wɩya di. 54Yesu aa lɩɩ Gyudɩya paalʋʋ ko Galili paalʋʋ, ʋ wɩmagɩl-lɩya tɩɩna rɛ nyɛ ʋ aa yaa.


c: text/html

text: 1Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ kpa Yesu gyʋʋ pogo. Doŋ tɩyaŋ nɛ Sɩtaanɩ magɩsɩ ʋ. 2Nyɛ rɛ Yesu gyɩ we pogo hʋ tɩyaŋ kyɛyɛ mɔllɩ balɩya dɩ ʋ bɩ dii kɩŋ buloŋ tebine bee wɩɩhaa buloŋ. Ɛɛ rɛ losi gyɩ kana ʋ. 3Doŋ nɛ Sɩtaanɩ ko basɩ tɩya ʋ a baa, "Na ɩ yaa Wɩɩsɩ Biye rɛ, ɛɛ kɛ leŋ dɩ bʋwa no bɩrɩmɩ kɩdiiliye." 4Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Ba saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa, "Kɩdiiliye dʋŋ daa aa tɩya nihuwobiŋ mɩɩbol, amɛ wɩɩ buloŋ aa lɩɩ Wɩɩsɩ nyʋwa tɩyaŋ mɛ aa tɩya nihuwobiŋ mɩɩbol lɛ." 5Ɛɛ rɛ Sɩtaanɩ kaŋ Yesu mʋ Gyerusalɛm, a kana ʋ mʋ gyɩŋ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ nyugbaŋfara, 6aŋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Na ɩ yaa Wɩɩsɩ Biye rɛ, ɛɛ kɛ sɩŋ daha aŋ gyaa tuu kyigisi taŋha tɩyaŋ. Beewɩya ba saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa dɩ Wɩɩsɩ baa, "Ŋ sɩ leŋ dɩ ŋ malɩkasɩ kɩ pɔ ɩ. Ba sɩ kyeŋ kana ɩ, dɩ ɩ naaŋ mɛ ta dige taŋha." 7Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Ba bɩl saba Wɩɩsɩ teŋ logiŋ kɩdɩgɩ tɩyaŋ nɛ a baa, "Ta kɩ magɩsɩ ɩ Tɩɩna Wɩɩsɩ." 8Ɛɛ rɛ Sɩtaanɩ bɩl kaŋ Yesu mʋ gyɩŋ dogiŋbal kɩdɩgɩ nyuu a daga ʋ dʋnɩya koro abee ʋ weliŋ buloŋ fine, 9aŋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Ŋ sɩ kpa kɩna no buloŋ tɩya ɩ, dɩ ɩ rɛ sɩ tuu gbinni a kyʋwalɩ ŋ abee gyɩrɩma." 10Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Sɩtaanɩ, fasɩ mʋ ŋ sɩyaŋ! Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ba saba rɛ a baa, Kɩ kyʋwalɩ ŋ Tɩɩna Wɩɩsɩ dʋŋ abee gyɩrɩma aŋ kɩ tɩŋa ʋ." 11Doŋ tɩyaŋ nɛ Sɩtaanɩ leŋ Yesu aŋ kpa mʋ. Doŋ nɛ ka malɩkasɩ ko tuu kyiyeli ʋ. 12Yesu aa ko nɩɩ dɩ ba kaŋ Gyɔɔŋ Wɩɩsɩnɩɩfool hʋ tɔ dɩyaŋ, ɛɛ rɛ ʋ sii lɩɩ Gyudɩya paalʋʋ tɩyaŋ a kpa mʋ Galili paalʋʋ. 13Nyɛ rɛ ʋ sii kpa mʋ Nazarɛti a bɩl lɩɩ doŋ a mɩɩgɩ kpa mʋ hɔŋ Kapɛɛnam tɩyaŋ. Tɔɔ no kpaga Galili fuwobal hʋ rɛ, a we Zebulɔŋ abee Nafitali paalʋʋ tɩyaŋ. 14Wɩɩ no gyɩ yaa rɛ dɩ wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ gyɩ aa tɩŋ ʋ tɩŋdaal Azaaya tɩyaŋ basɩ ko yaa wɩtɩɩ. 15Ʋ gyɩ baa, "Ma nala hʋ aa we Zebulɔŋ abee Nafitali paalʋʋ aa kyaasɩ Galili fuwobal hʋ, Gyɔɔdaŋ fuwobal hʋ kyolo, abee Galili paalʋʋ nala, lee hʋ tɩyaŋ nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma aa yʋga, ma nɩɩ daha, 16"Nala hʋ aa we bilhuu tɩyaŋ, ba na pʋlʋŋbal lɛ. Nala hʋ mɛ buloŋ aa bɩ gyɩŋ Wɩɩsɩ, Ba naa Wɩɩsɩ laatayɩ rɛ ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ pʋlʋŋ nɛ kyaanɩ we ba tɩyaŋ." 17Saŋa no tɩyaŋ nɛ Yesu gyɩ piili kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya a baa, "Ma bɩrɩmɩ lɩɩ ma wɩbɔmɔ tɩyaŋ, beewɩya, Wɩɩsɩbee koro hʋ kpaga rɛ." 18Yesu gyɩ kpaa Galili fuwobal hʋ nyʋwa a kpala kɩ baŋ dɩ ʋ naa fuwonaŋkasɩla balɩya dɩ ba aa kasɩ fuwonamɩɩsɩ abee ba keliŋsi. Ba gyɩ yaa nɩmmabalɩya rɛ. Kɩdɩgɩ feŋ nɛ yaa Siimɔŋ (ʋ feŋ kɩdɩgɩ mɛ rɛ yaa Piita.) Ʋ naabiye hʋ mɛ feŋ nɛ Aŋduru. 19Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Ma ko kɩ tɩŋa ŋ hal. Ŋ sɩ daga ma gɛɛ ma aa sɩ kɩ kasɩ nihuwobisi." 20Haŋ lagɩlagɩbiye hʋ ba kpa ba keliŋsi hʋ ta, aŋ sii tɩŋa ʋ hal. 21Yesu bɩl kpaa kɩ mʋ dɩ ʋ naa Gyemsi bee ʋ naabiye Gyɔɔŋ abee ba kuwo Zebedi, dɩ ba we nɩɩduworiboro tɩyaŋ a kɩ marɩ ba keliŋsi. 22Ɛɛ rɛ Yesu yɩrɩ ba, ba guu sii a leŋ ba nɩɩduworiboro hʋ abee ba kuwo buloŋ ta, aŋ tɩŋ Yesu hal. 23Ɛɛ rɛ Yesu gɔllɩ Galili paalʋʋ buloŋ a kɩ daga nala Gyuuma wɩɩkyʋwaldɩɩsɩ tɩyaŋ, a basɩ Wɩɩsɩ koro hʋ wɩweliye wɩya a kɩ tɩya nala aŋ pɛ kɩ tɩɩbɩ nala aa kaŋ wɩɩla iriŋ iriŋ buloŋ mɛ. 24Ɛɛ rɛ Yesu wɩya taalɩ Siiriya paalʋʋ buloŋ. Nala sii kaŋ ba wɩɩla tɩmma kɩ ko ʋ lee. Gbarɩga abee kpuŋkpuŋ-telle abee nala gyɩŋbɔmɔ aa kana abee wɩɩla iriŋ iriŋ buloŋ tɩmma rɛ ba kaŋ ko, Yesu tɩɩbɩ ba buloŋ. 25Nyɛ rɛ nɩgyamaa sii giri lɩɩ Galili paalʋʋ abee tɔnɩ fi hʋ, abee Gyerusalɛm, abee Gyudɩya paalʋʋ a paa tɩŋ Yesu hal. Ba badɔmɔŋ mɛ gyɩ lɩɩ Gyɔɔdaŋ fuwo hʋ kyolo paalʋʋ rɛ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ɛɛ rɛ ŋ na dɩ Pebiye hʋ kaŋ kelni bapɛ hʋ laasɩya kɩŋ a kaŋ tɔrɩ. Nyɛ rɛ ŋ nɩɩ dɩ kɩweye hʋ banaa kɩdɩgɩ yɩra, ʋ taal kɩɩ gɛɛ anɩɩ duwoŋ aa nɔsɔ, a baa "ko!" 2Ɛɛ rɛ ŋ deŋ, a na gyapʋlʋŋ. Nal hʋ aa gyɩna ʋ kol too, ka ba kpa kuworinyupugi tɩya ʋ. Ɛɛ rɛ ʋ lɩɩ mʋ anɩɩ bayuwol aa yuwo kɩ di saŋa buloŋ, dɩ ʋ yuwo yuwo a di ʋ dɔmɔ. 3Ɛɛ rɛ Pebiye hʋ bɩl kaŋ kelni hʋ kɩlɩya tɩɩna a kaŋ tɔrɩ. Doŋ nɛ ŋ bɩl nɩɩ dɩ kɩweye hʋ banaa lɩya tɩɩna mɛ yɩra a baa, "ko!" 4Ɛɛ rɛ gyaagʋ kɩdɩgɩ mɛ ko lɩɩ, a yaa gyafɩyaŋ. Doŋ nɛ ba kpa dee tɩya nal hʋ aa gyɩna ʋ, dɩ ʋ kaŋ yuwo ko dʋnɩya, dɩ nala kɩ yuwo dɔmɔŋ a kɩ kpʋ dɔmɔŋ. Ba gyɩ kpaa takoobibal lɛ a tɩya ʋ. 5Ɛɛ rɛ Pebiye hʋ bɩl kaŋ kelni hʋ kɩtoo tɩɩna a kaŋ tɔrɩ. Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ dɩ kɩweye hʋ too tɩɩna mɛ yɩra a baa, "Ko!" Ɛɛ rɛ ŋ deŋ, a na gyabiŋ. Nal hʋ aa gyɩna ʋ kol sanɩya ʋ noŋ tɩyaŋ. 6Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ wɩɩ aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ nal taal, a lɩɩ kɩweye hʋ banaa tʋtʋʋ tɩyaŋ, a baa, "Ba sɩ yallɩ nasaarɩmɩya kʋrʋba a maga baadee tʋŋtʋnnɩ kyɛpiliŋ tuno, ka dɩ ba yallɩ mɩkʋrʋba boto mɛ a maga baadee tʋŋtʋnnɩ kyɛpiliŋ tuno. Amɛ ma ta kyogi nʋʋ bee sɩŋ yalɩɩ kɛ nyɛ." 7Ɛɛ rɛ Pebiye hʋ bɩl kaŋ kelni kɩnaa tɩɩna a kaŋ tɔrɩ. Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ dɩ kɩweye hʋ kɩnaa tɩɩna mɛ yɩra a baa, "ko!" 8Ɛɛ rɛ ŋ deŋ a na gyakɔŋ-kpɩlɩlɩ kɩdɩgɩ. Nal hʋ aa gyɩna ʋ feŋ nɛ yaa Sʋʋ, ka lalɩyabee kɩ tɩŋ ʋ hal. Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ tɩya ba dee dɩ ba kpa yuwo abee losi abee wɩɩla abee ɔhɔ-kɩna a kpʋ nihuwobisi buloŋ aa we dʋnɩya ba aa kaŋ kpaa leye banaa lɩdɩgɩ tɩyaŋ. 9Pebiye hʋ aa kaŋ kelni hʋ kɩnɔɔ tɩɩna a kaŋ tɔrɩ, ɛɛ rɛ ŋ deŋ a na nala ba aa kpʋwa dʋŋsɩ dɩ ba we kogu hʋ ba aa kpaa wɩɩsʋllɩ kɩna kɩ nyɔgɔ memii tɩyaŋ. Nala no fa aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya rɛ abee wɩtɩɩ aŋ bɩ bɩla hal, ɛɛ rɛ tɩŋ ba kpʋ ba. 10Ɛɛ rɛ ba ŋmaa nyʋwa baŋ baŋ baŋ a baa, "Á Tɩɩna Wɩɩgyoribakɔɔ, Ɩ yaa Tɩpʋlʋŋ Tɩɩna rɛ a kaŋ wɩtɩɩ mɛ, kyɛbee rɛ ɩ tɩɩ sɩ di dʋnɩya nala hʋ aa kpʋ ma sarɩya, a dɔgɩsɩ ba?" 11Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ kpa gapʋlʋŋ a tɩya ba kɩdɩgɩ buloŋ aŋ basɩ tɩya ba dɩ ba gyegili mʋhʋ tʋlɩɩ, dɩ ba kpʋ ba tʋŋtʋnnɩ-dɔŋtɩŋsɩ abee ba nɩmmabalɩya hʋ badɔmɔŋ mɛ anɩɩ gɛɛ ba aa kpʋʋ ba, a maga gɛɛ Wɩɩsɩ aa magɩlɩ biŋ. 12Pebiye hʋ aa kaŋ kelni hʋ kɩdʋʋ tɩɩna a kaŋ tɔrɩ, ŋ na dɩ taŋha gyegile yʋga. Ɛɛ rɛ wɩɩpɔsɩɩ buloŋ bil gɛɛ timm anɩɩ gabiŋyohi, pene buloŋ mɛ fɩyɛsɩ gɛɛ anɩɩ kyal. 13Ka kyɩŋwʋlɩya lɩɩ wɩɩsɩnyuu a ko tuu kɩ tele taŋha anɩɩ puwoduwo aa kyɩrɩ pil-huwoni kɩ lo taŋha gɛɛ. 14Ɛɛ rɛ wɩɩsɩnyuu buloŋ nyʋgɩsɩ gɛɛ anɩɩ ba aa kaŋ wasa kulo kpa dɩgɩ dʋŋ. Dogiŋsi abee fuwokpoŋiye buloŋ sii ba liweeliye tɩyaŋ. 15Ɛɛ rɛ dʋnɩya kuworo, abee paalʋʋ didenne, abee laalyuwolhɩyasɩ, abee kɩna tɩmma, abee nɩbala, abee nala buloŋ, yosi abee nala hʋ aa tɩŋ ba tɩɩma, ba buloŋ fá gyʋʋ faŋa dogiŋsi bʋbʋʋsɩ abee bʋpagɩsɩ tɩyaŋ. 16Aŋ kɩ yɩrɩ dogiŋsi hʋ abee bʋwa hʋ abaa, "Ma tele tɔ ma dɩ nal hʋ aa hɔŋ kuworikpasa hʋ nyuu ta naa ma, dɩ Pebiye hʋ mɛ ta dɔgɩsɩ ma, 17Beewɩya kyɛɛ hʋ ba aa sɩ daga ba baaŋ dʋnɩya nala nyuu tɩyaŋ pele rɛ. Nal buloŋ tuwo aa sɩ wuwo sɩŋ ba sɩya."


text: 1Da yam kʋntʋ ni nɩ Zezi dɛɛn ma tɔgɩ karɩ wʋ o maa kɛa. Kʋ dɛɛn yɩ Zwifə bam siun dɛ nɩ mʋ. O karabiə bam dɩ maa tɔgɩ ba wʋra, yɩ kana jɩgɩ-ba. Ba ma bwəri mɩna ba yu ba dʋna. 2Farizɩan tiinə dɩ ma tɔgɩ ba wʋra. Ba ma na ba na kɩ kʋlʋ tɩn. Ba laan ma ta dɩ Zezi ba wɩ: "Nii nmʋ karabiə bam na kɩ kʋlʋ. Ba tʋŋɩ tɩtʋŋɩ dɩlʋ na cɔgɩ dɩbam siun dɛ cullu tɩm tɩn mʋ." 3Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Abam ta wʋ fɔgɩ 'a karɩmɩ Wɛ tɔnɔ kʋm na brɩ Pɛ Davidi taanɩ te tɩn na? Kʋ brɩ sɩ kana dɛɛn mʋ jaanɩ wʋntʋ dɩ o nɔɔna. 4O ma vu o zʋ Wɛ digə, yɩ o kwe culu dɩpɛ dɩlʋ na tigi da Wɛ ŋwaanɩ tɩn o pa o dɩ o nɔɔna bam di. Kʋ nan ya culə sɩ bantʋ di dɩpɛ dɩm. Kʋ yɩ Wɛ kaanɩm tiinə yɩranɩ mʋ jɩgɩ cwəŋə sɩ ba di-dɩ. 5Naa, abam ta wʋ fɔgɩ 'a karɩmɩ Wɛ tɔnɔ kʋm na brɩ nɩ, Wɛ kaanɩm tiinə bam yəni ba cɔgɩ siun dɛ culu kʋm dɩ ba na tʋŋɩ DƖ digə kam tɩtʋŋa siun dɛ maama wʋnɩ tɩn? Ba nan na yəni ba tʋŋɩ kʋntʋ tɩn, ba ta jɩgɩ bʋra kʋ wʋnɩ. 6Kʋ daarɩ lele kʋntʋ, wʋlʋ na dwe Wɛ-di-kamunu kʋm tɩn nan mʋ wʋ yo. 7Wɛ tagɩ DƖ wɩ: 'Amʋ lagɩ sɩ nabiinə taa jɩgɩ da-ŋwaŋa mʋ, sɩ kʋ daɩ nɩ a lagɩ sɩ ba taa maɩ ba wəənu mʋ ba kaanɩ-nɩ.' Abam ya na lwarɩ taanɩ dɩntʋ kuri, 'a ya b'a di balʋ na jɩgɩ bʋra tɩn taanɩ. 8Bɛŋwaanɩ amʋ Nabiin-bu wʋm jɩgɩ ni siun dɛ cullu tɩm baŋa nɩ." 9Zezi laan ma nuŋi jəgə kantʋ nɩ o vu o zʋ Zwifə bam Wɛ-digə. 10Nɔɔnʋ maa wʋra o jɩŋa dɩdʋa na tɩga. Farizɩan tiinə badonnə dɩ maa tɔgɩ ba wʋra ba na lagɩ cwəŋə sɩ ba brɩ nɩ Zezi kɩ o tusi. Ba ma bwe-o ba wɩ: "Nɔɔnʋ jɩgɩ cwəŋə sɩ o pa o doŋ na yazurə siun dɛ dɩm nɩ na?" 11Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Abam wʋlʋ na jɩgɩ piə, yɩ ka na tʋ vʋl-kɔgɔ wʋnɩ siun dɛ dɩm nɩ, 'a b'a nii ka baŋa nɩ sɩ 'a lɩ-ka na? 12Nabiinu nan tiini o jɩgɩ kuri o dwe piə. Kʋntʋ ŋwaanɩ nɔɔnʋ jɩgɩ cwəŋə sɩ o kɩ o doŋ lanyɩranɩ siun dɛ dɩm nɩ." 13O na tagɩ kʋntʋ tɩn, o laan ma ta dɩ nɔɔnʋ wʋlʋ jɩŋa kam na tɩgɩ tɩn o wɩ: "Twɩ n jɩŋa kam." Nɔɔnʋ wʋm ma sɩɩnɩ o twɩ-ka. O jɩŋa kam ma joori ka ji lanyɩranɩ nɩ o jɩ-ŋʋŋa kam te. 14Farizɩan tiinə bam na nɛ kʋntʋ tɩn, ba ma nuŋi ba vu ba banɩ daanɩ sɩ ba lagɩ cwəŋə ba gʋ Zezi. 15Zezi dɛɛn ma lwarɩ ba na lagɩ ba kɩ-o te tɩn. O ma nuŋi jəgə kam kʋntʋ nɩ. Nɔn-kɔgɔ zanzan dɛɛn maa tɔg-o. O ma pa ba maama na yazurə dɩ ba yawɩɩrʋ. 16O ma daarɩ o kaanɩ-ba o wɩ, ba yɩ zaŋɩ ba pa nɔɔna lwarɩ o ni nɩ. 17Zezi na kɩ kʋntʋ tɩn, kʋ yɩ sɩ kʋ pa Wɛ nijoŋnu Ezayi na maŋɩ o ta kʋlʋ faŋa faŋa tɩn mʋ sɩɩnɩ kʋ kɩ. O dɛɛn tagɩ o wɩ: 18"Nii, wʋntʋ mʋ yɩ amʋ Wɛ tɩntʋŋnʋ wʋlʋ a na kuri tɩn. Wʋntʋ mʋ yɩ wʋlʋ a na so-o yɩ o yəni o paɩ a wʋ poli zanzan tɩn. A'a pa a Joro kʋm taa wʋ o tee nɩ. O ma w'ʋ pa dwi maama tiinə ba ba lwarɩ amʋ cɩga kam na yɩ te tɩn. 19Wʋntʋ nan b'a ta magɩ kantɔgɔ naa o taa kɩ sɔɔ. O nan b'a ta paɩ o kwərə zaŋa cwe jeerə nɩ. 20Wʋntʋ b'a cɔgɩ nɔɔna balʋ na tiini ba bwənə tɩn, o'o ta jɩgɩ ba ŋwaŋa, nɩnɛɛnɩ nɔɔnʋ wʋlʋ na b'a bwəri miu kʋlʋ na tiiri tɩn, yɩ o b'a dwe kanɩa kalʋ mini na ba dana tɩn. O'o ta kɩ kʋntʋ mʋ, sɩ kʋ vu kʋ yi maŋa kalʋ o na w'ʋ pa amʋ Wɛ cɩga kam ba ka taa jɩgɩ dam nɔɔna tɩtarɩ nɩ, yɩ lanyɩranɩ wanɩ balɔrɔ. 21Wʋntʋ yɩrɩ ŋwaanɩ mʋ dwi maama w'ʋ ta jɩgɩ tɩɩna amʋ Wɛ tee nɩ." 22Nɔɔna badonnə dɛɛn ma ja lilwe, yɩ o kwəri o yɩ mɩmaa ba ba Zezi te. Bɛŋwaanɩ cicirə dɛɛn mʋ jɩg-o ka yaara. Zezi ma pa nɔɔnʋ wʋm na yazurə. O yiə ma joori ya naɩ, yɩ o daarɩ o waɩ o ŋɔɔna. 23Kʋ ma sʋ nɔn-kɔgɔ kʋm maama, yɩ ba tɛ ba wɩ: "Nɔɔnʋ wʋntʋ mʋ yɩ Pɛ Davidi dwi tu wʋlʋ Wɛ na lagɩ DƖ tʋŋɩ tɩn na?" 24Farizɩan tiinə bam na ni kʋntʋ tɩn, ba ma ta ba wɩ: "Wʋntʋ na waɩ o zəli sʋtaana tɩn, kʋ yɩ sʋtaana-pɛ Belizebuli dam mʋ o ma o zəli-ya." 25Zezi na lwarɩ ba wʋbʋŋa na yɩ te tɩn, o ma ta dɩ ba o wɩ: "Tɩʋ kʋlʋ paarɩ na pɔɔrɩ kuni bɩle yɩ ba jɩgɩ daanɩ tɩn, kʋ b'a daanɩ kʋ cɔgɩ. Tɩʋ kʋlʋ maama naa sɔŋɔ kʋlʋ maama na pɔɔrɩ kʋ tɩtɩ wʋnɩ kuni bɩle tɩn, kʋ'ʋ tʋ mʋ. 26Kʋ ya na sɩɩnɩ kʋ yɩ cɩga nɩ a maɩ sʋtaana-pɛ dam mʋ a ma a zəli sʋtaana nɔɔna tee nɩ, kʋntʋ ya w'ʋ brɩ nɩ sʋtaana-pɛ dam dɩm pɔɔrɩ kuni bɩle mʋ, yɩ o paarɩ dɩm b'a daanɩ dɩ cɔgɩ. 27Kʋ na sɩɩnɩ kʋ yɩ amʋ jɩgɩ Belizebuli dam mʋ a ma a zəli sʋtaana, abam nɔɔna bam dɩ nan maɩ dam dɩm kʋntʋ mʋ ba maa zəli-ya na? Abam tɩtɩ nɔɔna bam na kɩ te tɩn mʋ brɩ nɩ cɩga təri 'a tee nɩ. 28Kʋ nan yɩ Wɛ Joro kʋm dam mʋ a ma a zəli sʋtaana. Kʋntʋ maa brɩ nɩ Wɛ maŋɩ DƖ ba abam te, sɩ DƖ di paarɩ nɔɔna tɩtarɩ nɩ. 29Sʋtaana-pɛ nan nyɩ dɩ nɔn-dɩdɛɛrʋ na yɩrɩ o sɔŋɔ te tɩn mʋ. Nɔɔnʋ na lagɩ sɩ o vu nɔn-dɩdɛɛrʋ wʋm sɔŋɔ o ŋɔ, o maŋɩ sɩ o da yigə o ja nɔn-dɩdɛɛrʋ wʋm o vɔ mʋ. O na vɔg-o o ti tɩn, mʋ o laan w'ʋ wanɩ o wəənu tɩm maama o kwalɩmɩ. 30Nɔɔnʋ wʋlʋ maama nan na daɩ a nɔɔnʋ tɩn, o yɩ a dʋm mʋ. Nɔɔnʋ wʋlʋ maama nan na ba tɔgɩ o laɩ amʋ nɔɔna o kɩ jəgə dɩdʋa tɩn, o jagɩ-ba mʋ. 31'A ta'a ye nɩ, kəm-balwaarʋ tɩlʋ maama nɔɔna na kɩ tɩn, naa ta-balwaarʋ tɩlʋ maama ba na ŋɔɔnɩ tɩn, Wɛ waɩ DƖ yagɩ-tɩ DƖ ma cɛ-ba. Kʋ daarɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ nan na ŋɔɔnɩ o twɩ Wɛ Joro kʋm tɩn, Wɛ b'a sɛ sɩ DƖ ma cɛ kʋntʋ tu. 32Nɔɔnʋ wʋlʋ na ŋɔɔnɩ ta-balwaarʋ o pa amʋ Nabiin-bu wʋm tɩn, Wɛ w'ʋ sɛ sɩ DƖ ma cɛ kʋ tu. Nɔɔnʋ wʋlʋ nan na ŋɔɔnɩ o twɩ Wɛ Joro kʋm tɩn, Wɛ b'a sɛ sɩ DƖ ma cɛ kʋntʋ tu maŋa dɩ maŋa. 33'A na wɩ, tiu yɩ tu-ŋʋŋʋ, kʋ biə dɩ yɩ bu-ŋʋna mʋ. 'A na wɩ, tiu yɩ tu-balɔrɔ, kʋ biə dɩ yɩ bu-balwaarʋ mʋ. Ba lwarɩ tiu kʋ biə lərim nɩ mʋ. Kʋntʋ tɩn, abam na sɛ nɩ amʋ kəm dɩm lana, 'a maŋɩ sɩ 'a sɛ nɩ amʋ dam dɩm nuŋi Wɛ Joro kʋm te mʋ. 34Abam nyɩ dɩ bɩsankwɩ-dwə mʋ. Abam na yɩ nɔn-balwaarʋ tɩn, 'a b'a wanɩ 'a ŋɔɔnɩ wo-ŋʋnnʋ. Woŋo kʋlʋ maama na wʋ nɔɔnʋ wʋbʋŋa nɩ tɩn mʋ tɔgɩ o ni kʋ nuŋə. 35Nɔn-ŋʋm ŋɔɔnɩ wo-ŋʋnnʋ tɩlʋ na wʋ o wʋbʋŋa nɩ tɩn mʋ, yɩ nɔn-balɔrɔ dɩ ŋɔɔnɩ wo-balwaarʋ tɩlʋ na wʋ o wʋbʋŋa nɩ tɩn. 36'A ta'a ye nɩ, Wɛ sarɩya dɛ dɩm nɩ DƖ w'ʋ bwe nɔɔnʋ maama sɩ o ma o ni o ta bɩtar-yɔɔrʋ tɩlʋ maama o na tagɩ tɩn. 37Bɛŋwaanɩ abam tɩtɩ ni-taanɩ mʋ w'ʋ brɩ nɩ 'a jɩgɩ bʋra naa 'a ba jɩgɩ bʋra." 38Wɛ cullu karanyɩna tiinə dɩ Farizɩan tiinə badonnə dɛɛn ma zaŋɩ ba ta dɩ Zezi ba wɩ: "Karanyɩna, dɩbam lagɩ sɩ n kɩ wo-kɩnkagɩlɩ mʋ, sɩ kʋ brɩ dɩbam nɩ n nuŋi Wɛ te mʋ." 39O ma ləri-ba o wɩ: "Zɩm nɔɔna bantʋ yɩ nɔn-balwaarʋ mʋ, ba ba tɔgɩ Wɛ dɩ cɩga, yɩ ba lagɩ sɩ a kɩ wo-kɩnkagɩlɩ a brɩ-ba. Ba nan b'a na, kʋ na daɩ wo-kɩnkagɩlɩ dɩlʋ na maŋɩ dɩ kɩ dɩ Wɛ nijoŋnu Zonasɩ faŋa faŋa tɩn. 40Wʋntʋ dɛɛn kɩ da yatɔ mʋ wɩa dɩ tɩtɩɩ maama kaləŋ-kamunu wʋnɩ. Kʋ nan maŋɩ sɩ kʋ kɩ amʋ Nabiin-bu wʋm kʋntʋ doŋ mʋ, amʋ dɩ w'ʋ kɩ da yatɔ mʋ wɩa dɩ tɩtɩɩ maama yibeeli wʋnɩ. 41Zonasɩ dɛɛn na ve Niniivi tiinə te o tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam dɩ ba tɩn, bantʋ ləni ba wʋrʋ ba yagɩ kəm-balwaarʋ. Wʋlʋ na dwe Zonasɩ tɩn nan wʋ abam tee nɩ yɩ 'a wʋ sɛ kʋ tu. Kʋntʋ ŋwaanɩ, Wɛ sarɩya dɛ dɩm na yiə, Niniivi tiinə laan w'ʋ zaŋɩ ba brɩ nɩ abam ba jɩgɩ bʋra. 42Pa-kana kalʋ dɛɛn na te Saba tɩʋ tɩn dɩ w'ʋ zaŋɩ o di abam sarɩya, yɩ o vɩn abam bʋra. Bɛŋwaanɩ wʋntʋ dɛɛn zaŋɩ o tɩtɩ tɩʋ kʋlʋ na tiini kʋ yɩ yigə yigə tɩn nɩ, o ba pɛ Salɔmɔn te sɩ o cəgi o swan taanɩ dɩm. Wʋlʋ nan na dwe Salɔmɔn tɩn mʋ wʋ abam tee nɩ, yɩ 'a ba lagɩ sɩ 'a cəg-o. 43Cicirə na nuŋi nɔɔnʋ yɩra nɩ, ka laan w'ʋ vu ka beeri kapwərə yigə mʋ sɩ ka lagɩ jəgə ka sin da. Ka na beeri ka ga tɩn, 44ka laan maa wɩ: 'A'a joori a vu a na nuŋi mɛ tɩn mʋ a taa wʋra.' Ka ma joori ka vu nɔɔnʋ wʋm te, yɩ ka na nɩ ka jəgə kam fɔgɩ ka kwɛ lanyɩranɩ, yɩ kʋlʋkʋlʋ wʋ zʋ da. 45Ka laan ma joori ka vu ka lagɩ ciciri sɩrpɛ sɩlʋ na tiini sɩ yɩ balwaarʋ sɩ dwe ka tɩtɩ tɩn. Sɩ ma tɔgɩ daanɩ sɩ vu sɩ zʋʋrɩ da. Kʋntʋ, nɔɔnʋ wʋm laan w'ʋ tiini o na cam kʋ dwəni faŋa. Mʋ kʋ na lagɩ kʋ kɩ zɩm nɔn-balwaarʋ tɩm dɩ te." 46Zezi dɛɛn ta na wʋra o ŋɔɔnɩ dɩ nɔn-kɔgɔ kʋm kʋntʋ tɩn, o nu dɩ o nyaana ma ba ba zɩgɩ sɔŋɔ kʋm mancoŋo nɩ, yɩ ba lagɩ sɩ ba ŋɔɔnɩ dɩd-o. 47Nɔɔnʋ wʋdoŋ ma ta dɩ Zezi o wɩ: "N nu dɩ n nyaana tu ba wʋ cicwəŋə nɩ, yɩ ba lagɩ sɩ ba na-m." 48Zezi ma ta dɩ nɔɔnʋ wʋm o wɩ: "Wɔɔ mʋ yɩ a nu, bran yɩ a nyaana?" 49O laan ma nii o karabiə bam seeni yɩ o wɩ: "A nu dɩ a nyaana mʋ tɩntʋ. 50Bɛŋwaanɩ wʋlʋ maama na kɩ a Ko Wɛ wʋbʋŋa na lagɩ te tɩn mʋ yɩ a nyaanɩ dɩ a nakɔ dɩ a nu."


text: 1Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ taal kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ, a nɔsɩ basɩ tɩya malɩkasɩ hʋ bapɛ abaa, "Ma kaŋ tahaŋsɩ hʋ bapɛ tɩyaŋ Wɩɩsɩ baaŋ aa we, a kaŋ mʋ wirisi dʋnɩya." 2Ɛɛ rɛ malɩka buŋbuŋ hʋ tɩɩna kpa balo-kɩna hʋ aa we ʋ tahana hʋ tɩyaŋ, a kaŋ mʋ bɩsɩ we dʋnɩya. Ɛɛ rɛ dʋgʋlɩbɔŋlɔrɩnɩ aa wɩɩ kɩŋkaŋ lɔgɔ nala hʋ buloŋ aa kaŋ ɔhɔ-kɩŋ hʋ magɩl, aŋ kɩ kyʋwalɩ kɩŋ hʋ ba aa mɔɔ ʋ kɩɩ ʋ mɛ. 3Ɛɛ rɛ malɩka-lɩya hʋ tɩɩna mɛ kpa ʋ tahana hʋ kɩna a kaŋ mʋ bɩsɩ we mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ. Doŋ nɛ mpʋwɔnʋʋ nɩɩ buloŋ bɩrɩmɩ kyal gɛɛ anɩɩ nihuwobiŋ aa sʋba kyal. Ɛɛ rɛ kɩwiyesii buloŋ aa we mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ sʋba. 4Ɛɛ rɛ malɩka-too hʋ tɩɩna mɛ kaŋ ʋ tahana hʋ kɩna mʋ bɩsɩ we fuwoni abee bulli tɩyaŋ, ba buloŋ bɩrɩmɩ kyal. 5Ɛɛ rɛ ŋ nɩɩ dɩ malɩka hʋ aa deŋ nɩɩ hʋ basa a baa "Á Tɩɩna Wɩɩsɩ, ɩ dʋŋ nɛ yaa Tɩpʋlʋŋ Tɩɩna, ɩ rɛ we doŋ faafaa buloŋ abee lagɩlagɩ no buloŋ, ɛɛ hʋ ɩ aa dɔgɩsɩ ba, ʋ kpaa ŋmanɩɩ rɛ a maga mɛ, 6beewɩya ba kpʋʋ ɩ nala abee ɩ tɩŋdaala rɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ɩ kpa kyal tɩya ba dɩ ba nyʋwa. Ba pɩwasɩya rɛ aa bil ba nyʋʋsɩ gɛɛ." 7Ɛɛ rɛ ŋ bɩl nɩɩ taal kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ kogu hʋ nyuu a laa basɩ abaa, "Wɩtɩɩ rɛ, á Tɩɩna Wɩɩsɩ, dee buloŋ tɩɩna, ɛɛ hʋ ɩ aa dɔgɩsɩ ba, ʋ kpaa ŋmanɩɩ rɛ a maga mɛ." 8Ɛɛ rɛ malɩka-naa tɩɩna hʋ mɛ kpa ʋ tahana hʋ kɩna a bɩsɩ we wɩɩpɔsɩɩ tɩyaŋ. Ɛɛ leŋ wɩɩsɩ pɔsɔ yʋga a kɩ nyɔgɔ nala anɩɩ diŋ. 9Wɩɩsɩ aa lɩɩ yʋga yʋga a kɩ nyɔgɔ nala gɛɛ, ba kɩ tʋʋsɩ Wɩɩsɩ, beewɩya ba gyɩma anɩɩ ʋ rɛ kaŋ balo-iriŋ noma buloŋ dee. Amɛ ba bɩ bɩrɩma ba hakɩllɩ a lɩɩ wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ, aŋ bee kpa Wɩɩsɩ yohuŋ mɛ. 10Ɛɛ rɛ malɩka-nɔɔ hʋ tɩɩna mɛ kpa ʋ tahana hʋ kɩna a mʋ bɩsɩ we ɔhɔ-kɩŋ hʋ kuworikpasa tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ bilhuu tɔ lee hʋ ʋ aa deŋ buloŋ. Nala hʋ buloŋ aa we doŋ kɩ na tʋwara kɩŋkaŋ, a kɩ dʋŋ ba naŋdelime, 11a kɩ tʋʋsɩ Wɩɩsɩ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ, akuu ba dʋgʋlɩya hʋ aa wɩɩ wɩya. Amɛ ba bɩ bɩrɩmɩ ba hakɩllɩ a lɩɩ wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ. 12Ɛɛ rɛ malɩka-dʋʋ hʋ tɩɩna mɛ kpa ʋ tahana hʋ kɩna a mʋ bɩsɩ we Yufireti fuwobal hʋ tɩyaŋ ʋ hɩɩsɩ. Dɩ ɛɛ wuwo leŋ dɩ kuworo hʋ aa lɩɩ wɩɩpɔsɩɩ dɩɩlaŋ na ŋmanɩɩ a tɩŋ fuwo hʋ tɩyaŋ ko. 13Ɛɛ rɛ ŋ na gyɩŋbɔmɔ boto aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ saŋpɔllɩ dɩ ba lɩɩ parinyeŋŋi hʋ nyʋwa tɩyaŋ, abee laasɩya ɔhɔ-kɩŋ hʋ nyʋwa tɩyaŋ, abee ɔhɔ-kɩlɩya hʋ aa nyɩya wɩya hʋ nyʋwa tɩyaŋ. 14Ba yaa gyɩŋbɔmɔ aa yaa wɩmagɩla bee wɩkperiye rɛ. Ba aa rɛ lɩɩ mʋ dʋnɩya kuworo buloŋ lee, dɩ ba kaŋ ba ko pɛ dɔmɔŋ a yuwo yuwo hʋ aa sɩ sii Wɩɩsɩ dee buloŋ tɩɩna Kyɛbal hʋ, kyɛɛ no rɛ yaa kyɛɛ hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ di dʋnɩya nala sarɩya. 15Á tɩɩna baa; "Ma na! Ŋ sɩ ko pirigi ma tɩyaŋ anɩɩ gaal. Nyusʋŋtɩɩna rɛ yaa nal hʋ aa barɩ doo, aŋ paa ʋ gannɩ a yaa siri pɔ, dɩ ʋ ta ko kaŋ teŋbil gyamaa tɩyaŋ, dɩ hɩɩsɩ kana ʋ." 16Ɛɛ rɛ ba kaŋ dʋnɩya kuworo mʋ laŋŋɩ lee kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Amagadɔŋ Gyuuma taal tɩyaŋ. 17Ɛɛ rɛ malɩka-pɛɛ hʋ tɩɩna mɛ kpa ʋ tahana hʋ kɩna bɩsɩ we puwo tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ taal kɩdɩgɩ lɩɩ lee hʋ kuworikpasa hʋ aa sɩna Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ a nɔsɩ basɩ abaa, "Wɩya hʋ lɩtenii rɛ nyɛ." 18Ɛɛ rɛ duwoŋ kɩ lɩgɩsɩ, a kɩ nɔsɩ, kyagɩŋsɩ tɔ lee buloŋ, ka taŋha mɛ gyigili yʋga. Nihuwobisi aa we dʋnɩya tɩyaŋ buloŋ, taŋha ha bɩ maakyiye gyigili nyɛ aŋka. 19Taŋha aa gyegile gɛɛ, ʋ kaŋ tɔbal hʋ kpaa leye boto, ka dʋnɩya paalʋʋ paalʋʋ buloŋ tɔbala mɛ tele teŋ. Doŋ nɛ Wɩɩsɩ liisi tɔbal hʋ baa yɩrɩ Baabilɔŋ wɩya, a dɔgɩsɩ ʋ kɩŋkaŋ abee baaŋ anɩɩ gɛɛ aa maga. Ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ʋ aa nyʋwa sɩh Wɩɩsɩ baaŋ nɩɩnyʋwagbaŋbiye tɩyaŋ. 20Ɛɛ rɛ taŋhasɩ hʋ nɩɩ aa golo kyige buloŋ nyʋgɩsɩ. Dogiŋsi buloŋ mɛ dɩɩgɩ. 21Ka duwoŋbʋwa aa yoho gɛɛ gbiŋgbiŋ anɩɩ nɔnnɩ lɩɩ wɩɩsɩnyuu ko tuu kɩ tele nala nyuni tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ nala kɩ tʋʋsɩ Wɩɩsɩ akuu balo-duwoŋbʋwa hʋ ʋ aa leŋ ba tele kɩ yagɩ ba wɩya.


text: 1D'ɩ ko-biə-ba, kʋlʋ na daarɩ tɩn, d'ɩ loori abam d'ɩ Yuutu Zezi ŋwaanɩ sɩ 'a da cwəŋə sɩ kʋ poli Wɛ wʋ. D'ɩ maŋɩ d'ɩ brɩ abam cwəŋə kam kʋntʋ, yɩ 'a tɔgɩ-ka dɩ zɩm maama. D'ɩ nan ta tiini d'ɩ loori abam sɩ 'a kwaanɩ sɩ kʋ dwəni 'a na maŋɩ 'a kɩ te tɩn. 2Abam ye wəənu tɩlʋ d'ɩ na brɩ abam yɩ tɩ yɩ d'ɩ Yuutu Zezi nyɩm tɩn. 3Wɛ na lagɩ sɩ 'a ta'a yɩ te tɩn mʋ tɩntʋ: DƖ lagɩ sɩ 'a ta'a jɩgɩ wʋ-poŋo mʋ DƖ yigə nɩ, sɩ 'a yɩ ta'a boorə. 4Abam nɔɔnʋ maama maŋɩ sɩ o lwarɩ, o na w'ʋ ja o tɩtɩ te sɩ o ma di o kaanɩ sɩ kʋ taa jɩgɩ zulə yɩ digiru təri kʋ wʋnɩ tɩn. 5'A nan yɩ pa boorim wʋbʋŋa wanɩ abam, nɩ nɔɔna balʋ na yəri Wɛ tɩn. 6Kadiri laŋa nɩ, nɔɔn-nɔɔnʋ yɩ zaŋɩ o kɩ kʋlʋ na w'ʋ cɔgɩ o ko-bu wʋ tɩn, naa o joŋi kʋlʋ na yɩ o ko-bu nyɩm tɩn. D'ɩ maŋɩ d'ɩ kaanɩ abam lanyɩranɩ nɩ, nɔɔnʋ na kɩ wo-zɔɔna yantʋ doŋ, d'ɩ Yuutu wʋm w'ʋ pa o na cam. 7Wɛ na kuri dɩbam sɩ d'ɩ ta'a tɔgɩ-DƖ tɩn, kʋ daɩ sɩ d'ɩ ta'a kɩ wo-zɔɔna. DƖ nan kuri dɩbam sɩ d'ɩ ta'a jɩgɩ wʋ-poŋo mʋ DƖ yigə nɩ. 8Kʋntʋ ŋwaanɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ na vɩn d'ɩ na brɩ kʋlʋ tɩn, kʋ daɩ nabiinə mʋ o vɩa, kʋ yɩ Wɛ dɩlʋ na kɩ DƖ Joro kʋm abam bɩcara nɩ tɩn mʋ o vɩa. 9Kʋ nan na yɩ 'a na w'ʋ ta soe 'a ko-biə te tɩn, kʋ daa daɩ fɩfɩʋn sɩ d'ɩ pʋpʋnɩ d'ɩ brɩ abam. Wɛ tɩtɩ maŋɩ DƖ brɩ abam 'a na w'ʋ ta soe daanɩ te. 10Kʋ yɩ cɩga mʋ, 'a sɩɩnɩ 'a soe 'a ko-biə balʋ maama na zʋʋrɩ Masɩdʋanɩ tɩɩnɩ dɩm nɩ tɩn. D'ɩ ko-biə-ba, d'ɩ nan ta loori abam sɩ 'a tiini 'a ta'a soe daanɩ kʋ dwəni faŋa. 11Kwaanɩ-na sɩ 'a ta'a zʋʋrɩ daanɩ dɩ wʋ-zuru. 'A ta'a nii 'a tɩtɩ baŋa nɩ. Nɔɔnʋ maama kwaanɩ o tʋŋɩ sɩ o na o ni-wʋdiu, nɩ d'ɩ na maŋɩ d'ɩ ta abam te tɩn. 12Kʋntʋ mʋ w'ʋ pa balʋ na daɩ Zezi kɔgɔ kʋm nɔɔna tɩn taa nɩgɩ abam lanyɩranɩ, yɩ kʋ'ʋ pa 'a daa b'a tɩɩgɩ nɔɔn-nɔɔnʋ. 13D'ɩ ko-biə-ba, kʋ na yɩ nɔɔna balʋ na tɩgɩ tɩn, d'ɩ lagɩ sɩ 'a lwarɩ cɩga mʋ sɩ 'a daa yɩ ta'a bwɛa, sɩ 'a wʋ daa yɩ cɔgɩ tʋʋnɩ ŋwaanɩ, nɩ balʋ na yəri Wɛ tɩn na ba jɩgɩ tɩɩna te tɩn. 14Dɩbam sɛ nɩ Zezi tɩgɩ mʋ, yɩ o laan joori o bi o yagɩ tʋʋnɩ. Kʋntʋ ŋwaanɩ, kʋ na yɩ balʋ na sɛ-o yɩ ba tɩ tɩn, d'ɩ ye nɩ Wɛ w'ʋ pa ba taa wʋ Zezi tee nɩ. 15Bɛŋwaanɩ d'ɩ na brɩ abam kʋlʋ tɩn yɩ d'ɩ Yuutu wʋm kwərə mʋ. Dɛ dɩm d'ɩ Yuutu Zezi na w'ʋ joori o ba tɩn, dɩbam balʋ na daarɩ lʋgʋ baŋa nɩ yɩ d'ɩ ta ŋwɩ tɩn b'a loori balʋ na maŋɩ ba tɩ tɩn Wɛ tee nɩ. 16D'ɩ w'ʋ ba d'ɩ ni kwərə na bagɩ wɛyuu nɩ, dɩ malɛsɩ pɛ wʋm kwərə, dɩdaanɩ Wɛ nabɔn-zɔŋɔ kʋm wum, yɩ d'ɩ Yuutu wʋm tɩtɩ zɩgɩ wɛyuu nɩ o tu. Balʋ na sɛ Zezi Krisi yɩ ba tɩ tɩn w'ʋ da yigə ba bi ba yagɩ tʋʋnɩ. 17Wɛ laan w'ʋ pa dɩbam balʋ na daarɩ yɩ d'ɩ daa ta ŋwɩ tɩn la daanɩ dɩ bantʋ, yɩ DƖ zəŋi dɩbam kunkwəənu wʋnɩ sɩ d'ɩ vu d'ɩ jeeri d'ɩ Yuutu wʋm wɛyuu nɩ. Kʋntʋ, d'ɩ w'ʋ ta wʋ d'ɩ Yuutu wʋm tee nɩ maŋa maama. 18Kʋntʋ ŋwaanɩ, 'a ta'a maɩ cɩga kam kʋntʋ 'a kwe daanɩ, sɩ 'a bɩcara taa tigi jəgə dɩdʋa.


text: 1!Ɩɩ na, Yeesu Kiriisitu ñɩ ci Tafiiti n'Aperaham wa yikee na, ɩ caasɩna. 2Aperaham ka lel na Iisake, n'Iisake lel Sakɔpe. Sakɔpe lel Suta, na ɩ ritafala. 3Suta lel Farɛse, na Seerake. (A ka yaa wa rii sɛ Tamar.) Farɛse lel Ɛserom, n'Ɛserom lel Aram. 4Aram lel Amiinatape. Amiinatape lel Nasɔŋ. Nasɔŋ lel Salmɔŋ. 5Salmɔŋ lel Poase. (A ka yaa ɩ rii sɛ Rahape.) Poase lel Opɛte. (Lɛ rii ka ci Ruti.) Opɛte lel Iisaɩ. 6Iisaɩ lel Tafiiti. Tafiiti lel Salomɔŋ. (Ɩ rii kiɖinkiɖin waal ka ci Urii.) 7Salomɔŋ lel Ropoam. Ropoam lel Apɩa. Apɩa lel Asa. 8Asa lel Sosafate. Sosafate lel Soram. Soram lel Osɩase. 9Osɩase lel Soatam. Soatam lel Akase. Akase lel Eeseekɩase. 10Eeseekɩase lel Manasee. Manasee lel Amɔŋ. Amɔŋ lel Sosɩase. 11Sosɩase lel Seekonɩase, na ɩ ritafala, k'alʋate nte taa a kpa Iiseraɛl ñempa n'a wan-wa Papiilon kɔrʋ taa na. 12A kpa Iiseraɛl ñempa ka wonte n'a wan-wa Papiilon kɔrʋ taa n'ʋ kper na, Seekonɩase lel Salatɩɛl. Salatɩɛl lel Soropapɛl. 13Soropapɛl lel Apiiuti. Apiiuti lel Eelɩakiim. Eelɩakiim lel Asɔr. 14Asɔr lel Satɔke. Satɔke lel Asiim. Asiim lel Eeliiuti. 15Eeliiuti lel Eeleeasar. Eeleeasar lel Mataŋ. Mataŋ lel Sakɔpe. 16Sakɔpe lel Sosɛfe. Yeesu ñɩ a yaa-ɩ sɛ Kiriisitu na, ɩ rii Marɩ waal kelɛ Sosɛfe ñɩ. 17Sʋ Aperaham n'ʋ rɛ n'ʋ tal Tafiiti, caasɩna lii hiiu na nnaʋsa, wa-n'wa wiisi. Ʋ sʋ Tafiiti n'ʋ rɛ n'ʋ tal alʋate nte taa, a kpa Iiseraɛl ñempa n'a wan-wa Papiilon kɔrʋ taa na, caasɩna lii kʋɖemte rerɛ-ɔ hiiu na nnaʋsa. Ʋ sʋ renaa n'ʋ rɛ n'ʋ tal Kiriisitu lelte taa, caasɩna lii hiiu na nnaʋsa rerɛ. 18!Ɩɩ na, a lel Yeesu Kiriisitu ka wonɔn'ɔna. Ɩ rii Marɩ ka ci Sosɛfe arantʋ yal kena. Ama, se fɛ nɩ wa sem ɖemaŋ na, Asɛ Fiisu kam ɩ rɛɛ n'ɩ laʋ ho. 19Sosɛfe ka ci riyuyutɩ kena, n'ɩ ñɔŋ Asɛ tentɛnte. Semp'ɔna, ɩ ciiwa s'ɩ kisi Marɩ k'amɛsɔŋ taa, nɩ yer ra nɩʋ. 20N nɔɔn ɩ wɩ ɩ t'ɔ semp'ɔ wonte na, Asɛ tirir nɛɛr kam ɩ cal-ɔ reeser taa, n'ɩ yaa-ɩ sɛ: "Wuroo Tafiiti yikee Sosɛfe, !ɖa kisi s'n kan Marɩ, wonte rɛɛ na, Asɛ Fiisu kan-na ɩ rɛɛ, nɩ kʋ yeʋ n'ɩ laʋ ho. 21Yo nka ɩ kaa s'ɩ lel-ka na, !n kaa s'n yaa-ka sɛ Yeesu, wonte rɛɛ na, ka kaa sɛ ka lese ka yera ka w'awarkase taa." 22Ʋ laʋ sempe se fɛ n'Asɛ ka siir wonte na ɩ tentɛnte rɛser na, te laʋ. Nt'ɔlɛ sɛ: 23"Asar kaa sɛ re laʋ ho, nɩ re lel yo k'a kaa s'a yaa-ka s'Eemanuɛl." (Yeɖe nɖe kutihuɖi kelɛ s'Asɛ wɛ ra cal.) 24Sosɛfe hom wonte na, ɩ laʋ s'Asɛ tirir siir-ɩ wonɔn'ɔna, n'ɩ sʋ Marɩ ka ɩ tɛ s'ɩ yal, 25nɩ wa ta sem ɖemaŋ, nɩ Marɩ rɛ n'ɩ lel yo. Sosɛfe yaa yo nka sɛ Yeesu.


text: 1Baŋa-Wɛ Bu Zezi Krisi kwər-ywəŋə kam na puli te tɩn mʋ tɩntʋ: 2Kʋ kɩ nɩ Wɛ nijoŋnu Ezayi na maŋɩ o pʋpʋnɩ kʋlʋ faŋa faŋa yɩ o tɔɔlɩ Wɛ kwərə o wɩ: "Nii, amʋ Wɛ lagɩ a tʋŋɩ a nɔɔnʋ mʋ, sɩ o da nmʋ yigə o vu o kwɛ cwəŋə kalʋ nmʋ na w'ʋ ba n tɔgɩ da tɩn." 3"Nɔɔnʋ mʋ wʋ kagʋa wʋnɩ o tɔɔlɩ kwərə o wɩ: 'Zaŋɩ-na 'a fɔgɩ 'a kwɛ d'ɩ Yuutu wʋm cwəŋə kam, o na lagɩ o ba o tɔgɩ da tɩn. Pa-na cwe sɩlʋ o na lagɩ o ba o tɔgɩ tɩn fɔgɩ sɩ yɔɔrɩ lanyɩranɩ.' " 4Kʋ dɛɛn sɩɩnɩ kʋ kɩ kʋntʋ doŋ mʋ. Nɔɔnʋ wʋdoŋ dɛɛn mʋ wʋra, o yɩrɩ mʋ Zan. O maa wʋ kagʋa wʋnɩ, yɩ o miisi nɔɔna na wʋnɩ Wɛ ŋwaanɩ. O maa yəni o tɔɔlɩ Wɛ kwərə, o brɩ nɔɔna nɩ ba maŋɩ sɩ ba ləni ba wʋrʋ ba yagɩ kəm-balwaarʋ, sɩ ba daarɩ ba pa o miisi-ba na wʋnɩ, sɩ Wɛ laan w'ʋ yagɩ ba lwarɩm DƖ ma cɛ-ba. 5Nɔɔna zanzan maa yəni ba nuŋi Zude tɩ-biə bam maama dɩ Zeruzalɛm ba ve o te. Ba na ve o te kʋntʋ tɩn, ba maa tɛ ba brɩ kʋlʋ ba na kɩ ba cɔgɩ tɩn. O laan maa paɩ ba tu Zʋrdɛn bugə kam wʋnɩ, yɩ o miisi-ba na wʋnɩ Wɛ ŋwaanɩ. 6Zan dɛɛn zʋʋrɩ gɔrɔ kʋlʋ ba na sɔgɩ dɩ yogondi kʋrʋ tɩn mʋ. O maa maɩ kilə o ja o təŋə. O wʋdiu mʋ yɩ kayɩra dɩ tʋʋrʋ. 7O maa tɔɔlɩ Wɛ kwərə dɩ nɔɔna bam o wɩ: "Nɔɔnʋ wʋdoŋ w'ʋ saŋɩ amʋ kwaga o ba, wʋntʋ tiini o dwe amʋ. A wʋ maŋɩ sɩ a tiiri a lɩ o nɛ natra a pa-o. 8Amʋ miisi abam na wʋnɩ mʋ. Wʋntʋ nan na tuə, o'o miisi abam Wɛ Joro kʋm wʋnɩ." 9Maŋa kam kʋntʋ nɩ, Zezi dɛɛn ma nuŋi Galile tɩʋ kʋdoŋ, kʋ yɩrɩ mʋ Nazarɛtɩ. O ma vu o yi Zan te, yɩ o tu Zʋrdɛn bugə kam wʋ yɩ Zan miis-o na wʋnɩ. 10Zezi na maa nuŋi na bam wʋnɩ tɩn, o ma na wɛyuu na pʋrɩ yɩ Wɛ Joro kʋm tɔgɩ da kʋ tu o baŋa, yɩ kʋ nyɩ dɩ kunkwəŋə te. 11O ma ni kwərə laan na ŋɔɔnɩ wɛyuu nɩ ka wɩ: "Nmʋ mʋ yɩ amʋ bu-dʋa a na soe dɩ a wʋ maama. A tiini a jɩgɩ wʋpolo zanzan dɩ nmʋ." 12Kʋ na-niə da mʋ Wɛ Joro kʋm dɛ kʋ pa o vu kagʋa wʋ. 13O maa wʋ kagʋa kam wʋnɩ taan da fiinna. O na wʋra tɩn, sʋtaanɩ laan ma tui o te, sɩ dɩ gan-o sɩ o ya kɩ o cɔgɩ. O maa zʋʋrɩ dɩ kagʋ-vara, yɩ Wɛ malɛsɩ dɩ tui o te sɩ zən-o. 14Ba dɛɛn ma ja Zan ba kɩ pɩɩna digə nɩ. Kʋntʋ kwaga nɩ Zezi ma joori o vu Galile. O maa wʋra o tɔɔlɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam o brɩ nɔɔna, 15yɩ o wɩ: "Maŋa kam laan yiə, Wɛ paarɩ dɩm na lagɩ dɩ ba nɔɔna tɩtarɩ nɩ tɩn. Kʋntʋ ŋwaanɩ, ləni-na 'a wʋrʋ 'a yagɩ kəm-balwaarʋ tɩm, sɩ 'a daarɩ 'a sɛ Wɛ kwər-ywəŋə kam." 16Zezi dɛɛn maa wʋ Galile nɩnɩʋ kʋm ni nɩ o veə. O ma na nɔɔna bale, ba na yɩ cʋrʋ. Ba dɩdʋa yɩrɩ mʋ Simɔn. O nyaanɩ yɩrɩ mʋ Andre. Ba yɩ kaləŋ-jara mʋ. Ba maa wʋ na bam wʋnɩ ba dʋlɩ bʋrɩ sɩ ba ma ja kale. 17Zezi ma ta dɩ ba o wɩ: "Zaŋɩ-na 'a ba 'a ta'a tɔgɩ amʋ. A'a pa 'a ta'a beeri nɔɔna mʋ 'a pa-nɩ, sɩ ba taa tɔgɩ-nɩ, nɩ 'a na yəni 'a jaanɩ kale te tɩn." 18O na tagɩ kʋntʋ tɩn, ba ma zaŋɩ lɩla ba yagɩ ba bʋrɩ sɩm, yɩ ba vu ba tɔgɩ o kwaga. 19Zezi na ve yigə fɩnfɩɩn tɩn, o daa ma na nɔɔna bale. Ba dɩdʋa yɩrɩ mʋ Zakɩ. O nyaanɩ dɩ maa wʋra, o yɩrɩ mʋ Zan. Ba ko yɩrɩ mʋ Zebede. Ba maa wʋ naboro wʋnɩ ba kwɛ ba bʋrɩ. 20O laan ma bəŋi-ba. O na bəŋi-ba kʋntʋ tɩn, ba ma zaŋɩ lɩla ba yagɩ ba ko wʋm dɩ o tɩntʋŋna bam naboro kʋm wʋnɩ, yɩ ba vu ba tɔg-o. 21Zezi dɩ o karabiə ma tɔgɩ daanɩ ba vu ba zʋ tɩʋ kʋdoŋ wʋ, kʋ yɩrɩ mʋ Kapɛrnawum. Zwifə bam siun dɛ na yi tɩn, Zezi ma vu o zʋ ba Wɛ-digə kam sɩ o brɩ-ba. 22O na brɩ-ba tɩn, nɔɔna balʋ na wʋra tɩn maa tiini ba yɩ yəəu dɩ o zaasɩm dɩm, bɛŋwaanɩ o ni-taanɩ dɩm jɩgɩ dam dɩ dwe ba tɩtɩ cullu karanyɩna tiinə bam taanɩ dɩm. 23Nɔɔnʋ wʋdoŋ dɛɛn maa wʋ ba Wɛ-digə kam wʋnɩ, yɩ cicirə jɩg-o. O ma kaasɩ dɩ kwər-dɩa o wɩ: 24"Zezi, Nazarɛtɩ tu, bɛɛ mʋ n lagɩ dɩbam tee nɩ? Nmʋ tu sɩ n cɔgɩ dɩbam dwi mʋ na? A ye nmʋ na yɩ wʋlʋ. Nmʋ yɩ Wʋ-poŋo Tu wʋlʋ Wɛ na tʋŋɩ tɩn mʋ." 25Zezi ma kaanɩ cicirə kam o wɩ: "Cəgi sɔɔ, sɩ n nuŋi n daarɩ baarʋ wʋm." 26O na tagɩ kʋntʋ tɩn, cicirə kam ma tiini ka ja nɔɔnʋ wʋm ka su. Ka ma kaasɩ dɩ kwər-dɩa yɩ ka nuŋi ka daarɩ nɔɔnʋ wʋm. 27Nɔɔna bam na nɛ kʋntʋ tɩn, kʋ ma sʋ ba maama lanyɩranɩ, yɩ ba bwe daanɩ ba wɩ: "Bɛɛ mʋ kʋntʋ? O brɩ cwə-dʋŋa mʋ yɩ o zaasɩm dɩm jɩgɩ dam. Nii, o na tɛ ciciri nɩ sɩ viiri, yɩ sɩ sɛ o ni." 28Nɔɔna balʋ maama na zʋʋrɩ Galile je sɩm nɩ tɩn dɛɛn ma ni Zezi ŋwa lɩla. 29Zezi dɩ o nɔɔna bam ma nuŋi Wɛ-digə kam nɩ, ba tɔgɩ dɩ Zakɩ dɩ Zan ba vu ba yi Simɔn dɩ Andre-ba sɔŋɔ. 30Paa maa jɩgɩ Simɔn tɩnkaanɩ yɩ o tigə. Ba ma ta dɩ Zezi kʋ na kɩ-o te tɩn. 31O ma vu kaanɩ wʋm te, o ja o jɩŋa o pa o zaŋɩ wɛɛnɩ. Paa kam ma da ka yag-o. O ma zaŋɩ o kɩ wʋdiu o pa-ba. 32Wɛ na zʋ yɩ tɩga wʋra ka yi tɩn, nɔɔna maa jaanɩ balʋ maama na yɩ yawɩɩna dɩ ciciri na jɩgɩ balʋ maama tɩn ba tui Zezi te. 33Tɩʋ kʋm nɔɔna bam maama ma vu ba gilimi Simɔn-ba sɔŋɔ ni nɩ. 34Zezi ma pa nɔɔna zanzan na yazurə dɩ ba yawɩɩrʋ dwi dwi, yɩ o daarɩ o zəli ciciri zanzan nɔɔna yɩra nɩ. O ma wʋ sɛ sɩ ciciri sɩm ŋɔɔnɩ kʋlʋkʋlʋ, sɩ na maŋɩ sɩ ye o na yɩ wʋlʋ tɩn ŋwaanɩ. 35Tɩga na pʋʋrɩ tɩtɩɩtɩ yɩ wɛ daa ta wʋ puli tɩn, Zezi ma zaŋɩ o nuŋi o vu jəgə kalʋ nɔɔn-nɔɔnʋ na tərə tɩn. O wʋra o warɩ Wɛ o yɩranɩ. 36Simɔn-ba laan ma zaŋɩ ba nuŋi sɩ ba beeri o jəgə. 37Ba na nɛ-o tɩn, ba ma ta dɩd-o ba wɩ: "Nɔɔna bam maama lagɩ sɩ ba na nmʋ." 38Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Zaŋɩ-na sɩ d'ɩ kɛ d'ɩ vu je sɩdonnə. A maŋɩ sɩ a vu tɩ-balwa balʋ na wʋ yoba seeni tɩn a tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam. Kʋ yɩ kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ a nuŋi Wɛ te a ba." 39O laan ma beeri o tɔgɩ Galile wʋ maama. O maa yəni o zʋʋrɩ Zwifə bam Wɛ-di sɩm. O maa brɩ nɔɔna Wɛ cɩga kam, yɩ o zəli ciciri nɔɔna yɩra nɩ. 40Nɔɔnʋ wʋdoŋ dɛɛn mʋ wʋra, o na yɩ nanyɔŋɔ. O ma zaŋɩ o vu Zezi te, o kuni doonə o yigə nɩ o loor-o o wɩ: "Nmʋ na laga, n'n wanɩ n pa a na yazurə a ji lanyɩranɩ." 41O ŋwaŋa ma zʋ Zezi. O ma twɩ o jɩŋa o dwe-o, yɩ o wɩ: "Ɛɛn. A laga. Zaŋɩ dɩ yazurə sɩ n ji lanyɩranɩ." 42O na tagɩ kʋntʋ bɩdwɩ baŋa nɩ tɩn, mʋ yawɩʋ kʋm yagɩ nɔɔnʋ wʋm, yɩ o yɩra yam ji lanyɩranɩ. 43Zezi ma daa ta dɩd-o o wɩ, o ve, yɩ o daarɩ o kaan-o o wɩ: 44"Yɩ zaŋɩ n ta kʋlʋ na kɩ tɩn n brɩ nɔɔn-nɔɔnʋ. Nan yɔɔrɩ n vu Wɛ kaanɩm tu wʋm te, sɩ n pa o nii n yɩra yam, sɩ n daarɩ n kwe wəənu tɩlʋ Moyisi cullu tɩm na brɩ nɩ tɩ maŋɩ tɩn n pa-o, sɩ o ma o kaanɩ Baŋa-Wɛ. Kʋntʋ w'ʋ brɩ nɔɔna maama nɩ n yawɩʋ kʋm sɩɩnɩ kʋ je." 45Zezi na tagɩ kʋntʋ tɩn, nɔɔnʋ wʋm ma nuŋi yɩ o karɩ o ŋɔɔnɩ kʋlʋ na kɩ tɩn o pa nɔɔna maama lwarɩ kʋ ni nɩ. Kʋntʋ ŋwaanɩ Zezi daa warɩ o zʋ tɩʋ dɩ tɩʋ wʋ yɩ o wʋ səgi o tɩtɩ. O ma lɛɛrɩ o maŋɩ gaa wʋnɩ nɔɔna na tərə mɛ tɩn. Nɔɔna maa yəni ba nuŋi je maama ba ve o te.


text: 1Dɔmɩnnɔ wɔɔ duro ʋ bɩ, zamaa gʋta a ya, an ta ʋ, bɩ hɔbɩrɛ ba ʋ kʋ ŋ n a bɩ y. Yeezuu n a karɩndanyɩnɔ wɔɔ bir, an a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: 2"Zamaa bɩ cicir ɩ mɔɔ zɛm, bala, ŋ dɔmɩm kaakʋ mɔɔ zi, bɩ, hɔbɩrɛ ba ŋ ʋ y. 3Kʋ mɔɔ ŋ da zaa ra kan nɔ kɩ, ŋ y'a dundom zaa ra, bɩ gɔsɩnnɔ a to laatʋ." 4Karɩndanyɩnɔ wɔɔ n a nyɩ bɔ nʋ, ŋ ʋ: "K'ʋ bur yɩ ka poohɔɔn ʋ naa ʋ, ʋ a ka ŋ ʋ, ŋn'a bɩ k'an ŋ ka?" 5Yeezuu n ŋ lar, a ʋ: "Bur karɔ n ta awɔɔ ʋ?" Ŋ n a nyɩ bɔ ʋ, ŋ ʋ: "Saanhɩna" 6A n lɛ ka, a ʋ, ŋ n nyɩnta tara ʋ. A n bur saanhɩnarɔ wɔɔ gʋr, an a barka da ʋ, an n'a zɩnzɛ ra, an n'a kam a karɩndanyɩnɔ wɔɔ ʋ, ŋn'a kam zamaa b'ʋ. 7Zɔnnyɩnɔ nyɩnta ŋ ʋ sɔ. Yeezuu n ŋ barka da ʋ, a ʋ: ŋ n a ka ŋ ʋ sɔ. 8Ŋ n a bɩ, an ŋ ka. Ŋ n a kuuro gʋr kasɩ lɛ ma saanhɩna. 9Gʋɔɔ wɔɔ nyɩnta, ŋn'a zɔ tisi si ma. Bɩ jɛ ʋ bɩ, Yeezuu ŋ da zaa ra. 10Lɛɛm bɩ, a da kɔɔlʋʋ b'ʋ kan a karɩndanyɩnɔ wɔɔ kɩ, ŋn'ɩ tam Dalmanutaa zeezi. 11Farizɛɛnrɔ bʋr, ŋn'a sɩŋŋɩda ba, ŋn'ɩ bɩsɩ kam kan Yeezuu kɩ, ŋn'a yɛ han, k'an hoser kʋ Woso a ka ʋ bɩ ba, k'a dɩga a, a y'a dam ma, an a ba gɛ. 12Yeezuu hoon gʋta si, an n'a hɩrɛ, a ʋ: "Bɔ minto her zamaana naa nɩ hoser yɛrɛ? Sɩra mɔɔ n'a hɩrɛ awɔɔ m, hoser ba ʋ mɔɔ n n'a bam awɔɔ zamaana naa do minto y." 13A n a gʋ farizɛɛnrɔ wɔɔ ma, an aa da kɔɔlʋʋ b'ʋ, an bra gəm deem bɩ ra. 14Hinni bɩ do ʋ bɩ, bur sarɛ tɔ bɔ karɩndanyɩnɔ wɔɔ nɔ ʋ. Bur deem bala nɩ ŋ ʋ kɔɔlʋʋ bɩ nɔ ʋ. 15Yeezuu lɛ ka ŋ ʋ, a ʋ: "K'a dundo a zi, k'a ba laatʋ farizɛɛnrɔ nyʋnyɔɔ bɩ ma, kan Hɩrɔɔdɩ hɔ bɩ kɩ ma sɔ." 16Ŋ n bɔkarɛ, ŋn'ɩ bɩsɩ kam kan kʋ kɩ, kʋ bur ba ŋ ʋ bɩ minto. 17Yeezuu n a ma, an n'a hɩrɛ ŋ nɩ, a ʋ: "Bɔ bɩsɩ awɔɔ n'a karɛ? Bur k'a ba awɔɔ ʋ bɩ minto m gɛ? Awɔɔ hɔɔn gɔɔta a n gu k'a jɩ dɔ ra? Awɔɔ heer ɩ ka gɛ? 18Awɔɔ mɩnyaarɔ kʋ ŋ nɩ ta ʋ bɩ, ŋ bɩr lɛɛ yɩm na? Awɔɔ tʋʋrɔ kʋ ŋ nɩ ta ʋ bɩ, ŋ bɩr mim mam na? 19Kʋ mɔɔ bur soor zɩnzɛ ra, m a ka gʋaa tisi soor ʋ bɩ, a tɔ ba awɔɔ nɔ ʋ ra? Awɔɔ kuuro gʋr kasɩ lɛ ma karɔ?" Ŋ n a nyɩ bɔ ʋ, ŋ ʋ: "Bueerehɩɩya." 20"Bɩ kʋ mɔɔ bur saanhɩna zɩnzɛ ra m a ka gʋaa tisi si ʋ bɩ, kasɩ lɛ ma karɔ awɔɔ kuuro gʋr ʋ?" Ŋ n a nyɩ bɔ ʋ, ŋ ʋ: "Saanhɩna." 21A n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Awɔɔ gɔɔta a n a dɔ, a ʋ, bur mim bɛɛ mɔɔ n'a hɩm ma ra?" 22Ŋ lee ku Bɛtsayɩdaa ʋ, n n bʋr bʋʋ m Yeezuu zi, n n a yɛ han, k'an a wɔ da bʋʋ bɩ ma, k'an lɛɛ yɩ. 23A n bʋʋ bɩ gaa a wɔ ma, an bɔ m bɔlɛɛma, an lihi da a mɩm ma, an a wɔ ka a mim la, an n'a larm, a ʋ: "Ɩbɩɩ ɩ hɔsɩ yɩm na?" 24K'a mɩm bɩ gʋ bɩ, a a hɩ, a ʋ: "Mɔɔ ɩ gʋɔɔ yɩm, ɩ ʋ, gɔrɔ m, ŋn'ɩ tarɛ." 25Bɩ, Yeezuu a ya, an a wɔ ka gʋaa bɩ mɩnyaarɔ wɔɔ ra. Gʋaa bɩ nɩ dɩgam ma sɩɩ•••, an a waa, an nɩ lɛɛ yɩm mɩŋŋa. 26Yeezuu n a da a har zaa ra, a ʋ: "Ɩ b'a ka ɩ gasʋ kʋnɔ b'ʋ y!" 27Yeezuu ɩ tam kan a karɩndanyɩnɔ wɔɔ kɩ Filipi-Sezaaree kʋrɔ jɩnjɛɛnnɔ wɔɔ nɔ ʋ. Zaa ra bɩ, a a karɩndanyɩnɔ wɔɔ lar, a ʋ: "Gʋɔɔ wɔɔ y'a hɩm, ŋ ʋ, nka m mɔɔ nɩ?" 28Ŋ n a nyɩ bɔ ʋ, ŋ ʋ: "Gɔsɩnnɔ ʋ: Zaan-Batiisi m, nawɔnnɔ ʋ: Elii m, gɔsɩnnɔ ʋ: wosolɛsinnɩsorazaa deem m." 29Yeezuu n ŋ lar, a ʋ: "B'awɔɔ, awɔɔ y'a hɩrɛ, a ʋ: Nka m mɔɔ nɩ?" Pɩyɛɛr n meerbaa bɩ sa, an a nyɩ bɔ ʋ, a ʋ: "Krista n'ɩbɩɩ m." 30A n lɛ ka ŋ ʋ mɩŋŋa, a ʋ: ŋ b'awɔɔ mim bɩ hɩ gɔsɩ nɩ y. 31Kɛɛrɛ bɩ, a n a sɩŋŋɩda ba, an n'a dɩndarɛ ŋ nɩ, a ʋ: pakra m, kʋ Gʋaanyɩ bɩ n cicir ba gʋta. Bɩ, gʋɔɔgusinno kan wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ kɩ, kan wosocikarɩnsaambɔɔ kɩ kaanɩm nɩ, an ta kan a zɛrɛ kɩ, k'an a mɩm bɔ ʋ dɔmɩm kaakʋ hinni ʋ. 32A n minno nɔɔn duro nyaakʋm da an n'a hɩrɛ y. Pɩyɛɛr n a gaa an bɔ m toore ma, an nɩ nyaa bam kan Yeezuu kɩ, a ʋ: a n a ga m, an naa hɩ y. 33Bɩ, Yeezuu k'a wusigə an dɩga a karɩndanyɩnɔ wɔɔ ma bɩ, a həən si Pɩyɛɛr ma, a ʋ: "Ɩ jɛ bɔ mɔɔ jɩr ʋ! Sʋtaana, ɩbɩɩ hɔɔndarɛ bɩ n bɔ kʋ ʋ kan Woso hɔ kɩ y. Gʋɔɔ hɔɔndarɛ m." 34Yeezuu n bɔkarɛ, an a karɩndanyɩnɔ bir kan zamaa bɩ kɩ, an a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Kʋ gʋaa lɛ taa k'a zu mɔɔ ʋ, k'an a mɩŋŋa lɛtaamarɔ to, k'an a gɔdarkʋra busu, an zu mɔɔ ʋ. 35Bala, gʋaa k'a a lɛ n taa k'a meeyaa bʋmbɔ bɩ, a b'a meeyaa bʋmbɔrɛ yɩrɛ y. Bɩ, kʋ gʋaa ga mɔɔ tɔ ma, kan lemim nyɩnta bɩ kɩ tɔ ma, a y'a meeyaa bʋmbɔrɛ yɩrɛ. 36Bɩ, kʋ gʋaa a so durnya hɔ haay ʋ, an bɔkarɛ, an ga, a nyɔɔdʋ ɩ ka? 37Bɔ gʋaa bɩ n n'a sam, k'a mɩsɩrbaa k'a nyarɛ ba ʋ bɩ yɩ nɩ? 38Bala, gʋaa k'a nɩ nyannɩ zɛm mɔɔ tɔ ma kan mɔɔ lemim nyɩnta bɩ kɩ tɔ ma, her zamaana jaandənno nɔɔn duro kan mimbʋnyaabənno nɔɔm kɩ bireyaa ʋ, Gʋaanyɩ bɩ b'a zaa nyannɩ zɛm, dɔmɩm k'a nɩ zɛŋ ʋ, kan malɛɛkarɔ mɩŋŋɔɔ kɩ, Woso lɛbɔʋrɛ nɔ ʋ kɩ b'ʋ y."


text: 1Tɔnɔ kʋntʋ wʋ wəənu tɩm yɩ kʋlʋ Wɛ na brɩ Zezi Krisi sɩ o ma brɩ o tɩntʋŋna, sɩ ba wanɩ ba lwarɩ kʋlʋ na maŋɩ sɩ kʋ kɩ lele tɩn mʋ. Zezi pɛ o malɛka mʋ ba Zan wʋlʋ na yɩ o tɩntʋŋnʋ tɩn te, yɩ ka brɩ-o wəənu tɩm kʋntʋ. 2Zan laan maa pʋpʋnɩ kʋlʋ maama o na nɛ tɩn o tiŋi, yɩ o brɩ nɩ kʋ yɩ Wɛ kwərə mʋ nɩ Zezi Krisi na vɩɩr-o te tɩn. 3Nɔɔnʋ wʋlʋ na karɩmɩ tɔnɔ kʋntʋ dɩ balʋ na cəgi tɔnɔ kʋm wʋ wəənu tɩm yɩ ba kwəri ba sɛ-tɩ tɩn jɩgɩ yu-yoŋo. Kʋ sɩɩnɩ kʋ yɩ Wɛ kwərə mʋ, yɩ maŋa kam yiə sɩ wəənu tɩm kʋntʋ sɩɩnɩ tɩ kɩ. 4Amʋ Zan mʋ pʋpʋnɩ tɩntʋ a pa Zezi kɔgɔ kuni bɩrpɛ kʋlʋ na wʋ Azi tɩ-niə yam wʋnɩ tɩn. Wɛ dɩlʋ na maŋɩ DƖ wʋra pulim nɩ yɩ DƖ ta wʋra zɩm sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn, dɩ DƖ dɩdɛɛra barpɛ balʋ na brɩ DƖ Joro kʋm dam yɩ ba zɩgɩ DƖ paarɩ yituŋu kʋm yigə nɩ tɩn, w'ʋ pa abam yazurə dɩ yu-yoŋo. 5Zezi Krisi dɩ w'ʋ pa abam yazurə dɩ yu-yoŋo. Wʋntʋ mʋ yɩ wʋlʋ na brɩ Wɛ kwərə kam dɩ cɩga tɩn. Wʋm mʋ dɛ yigə o bi o yagɩ tʋʋnɩ. Wʋntʋ nan ta mʋ yɩ lʋgʋ baŋa pwa bam maama yuutu. Zezi soe dɩbam yɩ o vrɩ dɩbam d'ɩ lwarɩm wʋnɩ, o na tɩga yɩ o jana kam nuŋi tɩn ŋwaanɩ. 6O ma daarɩ o pa dɩbam dɩ tɔgɩ d'ɩ di paarɩ, yɩ d'ɩ zɩgɩ o Ko Wɛ yigə nɩ d'ɩ zuli-DƖ. Zezi Krisi maŋɩ zulə dɩ dam sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. Amina. 7Nii-na, o maa bɩɩnɩ kunkwəənu wʋnɩ. Nɔɔnʋ maama yi w'ʋ na-o, dɩ balʋ na zɔg-o dɩ cicwe tɩn dɩ, yɩ lʋgʋ baŋa dwi maama w'ʋ ta keerə o tum dɩm ŋwaanɩ. Kʋ yɩ cɩga mʋ. Amina. 8Yuutu Baŋa-Wɛ mʋ wɩ: "Amʋ mʋ yɩ pulim dɩ gurim." Dɩntʋ mʋ yɩ dɩlʋ na maŋɩ DƖ wʋra pulim nɩ, yɩ DƖ ta wʋra zɩm sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. 9Amʋ Zan yɩ abam ko-bu mʋ, yɩ a tɔgɩ a na yaara nɩnɛɛnɩ abam dɩ na nɛ yaara te tɩn. A nan ta tɔgɩ dɩ abam dɩ a wəli Wɛ paarɩ dɩm wʋnɩ, yɩ a tɔgɩ a na baarɩ, d'ɩ na ŋwɩ dɩ Zezi tɩn ŋwaanɩ. A na tɔɔlɩ Wɛ kwərə kalʋ Zezi na vɩɩrɩ-nɩ tɩn ŋwaanɩ mʋ ba jaanɩ amʋ ba vu ba yagɩ Patɩmɔsɩ zoŋo kʋlʋ na na kaagɩ tɩn yuu nɩ. 10Dɛ dɩlʋ na yɩ siun dɛ tɩn nɩ mʋ Wɛ Joro kʋm tu amʋ te dɩ dam. Amʋ ma ni kwər-dɩa na ŋɔɔnɩ a kwaga nɩ, nɩ nɔɔnʋ na wui nabɔnɔ te tɩn. 11Kwərə kam ma ŋɔɔnɩ ka wɩ: "Pʋpʋnɩ kʋlʋ maama nmʋ na w'ʋ na tɩn n kɩ tɔnɔ wʋnɩ, sɩ n tʋŋɩ-kʋ n pa Zezi kɔgɔ kʋlʋ na wʋ tɩɩnɩ dɩrpɛ dɩm wʋnɩ tɩn. Tɩɩnɩ dɩm kʋntʋ yɩra mʋ yɩ: Efɛɛzɩ, Simirini, Pɛɛrgam, Tiyatiiri, Sarɩdɛsɩ, Filadɛlɩfi, dɩ Lawodise." 12Amʋ ma pipiri sɩ a nii wɔɔ mʋ ŋɔɔnɩ dɩ amʋ. A ma na səbu-sɩŋa min-zwəənu tɩrpɛ, tɩ zɩga. 13Wʋlʋ na zɩgɩ tɩ tɩtarɩ nɩ tɩn nyɩ dɩ nabiinu mʋ. O ma zʋ gwar-dɩdɔrɔ o dɩ o napra nɩ, yɩ o daarɩ o vɔ səbu-sɩŋa kilə o nyɔɔnɩ nɩ. 14O yuuywe maa tiini sɩ pɩɩrɩ carɩ carɩ nɩ lɔŋɔ te. O yiə maa nyɩ nɩ min-vʋgʋ te. 15O napra maa nyɩɩna nɩ ba na kɩ can-na mini nɩ yɩ kʋ nyɩɩnɩ te tɩn. O kwərə maa dwana nɩ na-fara na cuuri te tɩn. 16O maa ze calɩcwɩ sɩrpɛ o jazɩm nɩ. Sʋ-lɔŋɔ kʋlʋ na tiini kʋ jɩgɩ ni yɩ kʋ yɩ niə yale tɩn maa nuŋi o ni nɩ. O yibiyə maa nyɩɩna nɩ wɩa na tiini ka nyɩɩnɩ te tɩn. 17Amʋ na nɛ-o kʋntʋ tɩn, a ma tʋ o yigə nɩ, nɩ a tɩgɩ mʋ te. O ma kwe o jazɩm o daŋɩ a baŋa nɩ yɩ o wɩ: "Yɩ ta n kwarɩ fʋʋnɩ, sɩ amʋ mʋ yɩ pulim dɩ gurim. 18Amʋ yɩ ŋwɩa tu mʋ. Amʋ ya tɩgɩ mʋ, yɩ a joori a bi a jɩgɩ ŋwɩa sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. A jɩgɩ dam tʋʋnɩ dɩ curu baŋa nɩ. 19Nan pʋpʋnɩ wəənu tɩlʋ nmʋ na nɛ tɩn. Kʋ na yɩ wəənu tɩlʋ na wʋra tɩ kɩ lele tɩn, dɩ tɩlʋ na lagɩ tɩ ba tɩ kɩ tɩn dɩ, pʋpʋnɩ tɩ maama n tiŋi. 20Amʋ w'ʋ brɩ nmʋ calɩcwɩ sɩrpɛ sɩm nmʋ na nɛ amʋ jazɩm nɩ tɩn dɩ səbu-sɩŋa min-zwəənu tɩrpɛ tɩm kuri na yɩ te tɩn. Calɩcwɩ sɩrpɛ sɩm brɩ Wɛ tɩntʋŋna balʋ na nii Wɛ-di sɩrpɛ sɩm nɔɔna bam baŋa nɩ tɩn mʋ. Kʋ daarɩ min-zwəənu tɩrpɛ tɩm dɩ brɩ Wɛ-di sɩrpɛ sɩm nɔɔna bam tɩtɩ mʋ."


text: 1Kʋ Yeezuu meer ba ncɩnaaʋ bɩ, a a bɔɔta an dɩga brama, an a hɩ, a ʋ: "M Zɩ, wakatɩ a ku, ɩ Nyɩ bɩ tɔ busu, k'ɩ Nyɩ bɩ n a da ma, an ɩ tɔ busu sɔ. 2Paŋŋa k'ɩbɩɩ ka ʋ gʋaa haay burə ʋ bɩ, a mɩsɩrbaa k'a nyarɛ ba ʋ bɩ kam gʋɔɔ haay k'ɩbɩɩ ŋ ka ʋ rɔ wɔɔ ʋ. 3Bala, mɩsɩrbaa k'a nyarɛ ba ʋ bɩ, kʋ ŋ y'ɩbɩɩ dɔ bɩ m, ɩbɩɩ k'ɩ m Woso a deem paan••• kan gʋaa k'ɩbɩɩ nyɔɔ Yeezuu Krista bɩ kɩ. 4Mɔɔ m lɛ bɔ ɩbɩɩ ʋ tara burə ʋ. Zibəə k'ɩbɩɩ ka mɔɔ ʋ kʋ ma ba bɩ, mɔɔ ba, m a nya. 5Kɛɛrɛ bɩ, Zɩ, mɔɔ da ʋ ɩ zi, cirbəə niŋŋə kʋ mɔɔ n ta m ɩ zi, bɩ ma bɩ, durnya n nyɩnta ʋ bɩ m." 6"Gʋɔɔ niŋŋoo k'ɩbɩɩ ŋ bɔ ʋ durnya nɔ ʋ, ɩ ŋ ka mɔɔ ʋ rɔ wɔɔ, mɔɔ ɩbɩɩ tɔ hɩnka ŋ nɩ. Nyɩnta ŋ y'a ʋ ɩbɩɩ gʋɔɔ, ɩ ŋ ka mɔɔ ʋ, bɩ ŋ zu ɩbɩɩ lemim b'ʋ. 7Ŋ y'a dɔ kɛɛrɛ, ŋ ʋ, hɔ haay k'ɩbɩɩ ka mɔɔ ʋ bɩ, a to a ʋ ɩbɩɩ zi. 8Lemim kʋ mɔɔ hɩ ŋ nɩ bɩ, ɩbɩɩ n a ka mɔɔ ʋ bɩ m. Ŋ y'a si, ŋn'a dɔ sɩra paan••• ŋ ʋ, bɔ mɔɔ ʋ ɩbɩɩ zi, ŋn'a si, ŋ ʋ, ɩbɩɩ ɩ mɔɔ nyɔɔ. 9Mɔɔ ɩ yaa darɛ ŋ minto. Mɔɔ bɩr yaa dam durnya minto y, yaa mɔɔ n'a dam gʋɔɔ k'ɩbɩɩ ŋ ka mɔɔ ʋ rɔ wɔɔ minto. Ɩbɩɩ gʋɔɔ m. 10Bɩ, hɔ haay k'an mɔɔ hɔ bɩ, ɩbɩɩ hɔ m sɔ, amba hɔ haay k'a n'ɩbɩɩ hɔ bɩ, mɔɔ hɔ m. Mɔɔ lɛbɔʋrɛ yɩ ŋ gʋr zi. 11Bɩ, mɔɔ bɩ maasɩrɛ bam durnya nɔ ʋ dɔ y, ŋ mɩŋŋɔɔ gɔɔtarɛ ŋ n bɩr durnya nɔ ʋ. Zɛ mɔɔ nawʋrɛ ɩbɩɩ zi. M Zɩ mɩŋŋa, dɔ ŋ ma ɩ tɔ k'ɩbɩɩ ka mɔɔ ʋ bɩ minto, kʋ ŋ nɩ bɩr deem, amba wɔɔ n deem bɩ m. 12Kʋ mɔɔ nyɩnta kan ŋ kɩ bɩ, dɔ mɔɔ nawʋrɛ ŋ ma ɩbɩɩ tɔ k'ɩbɩɩ ka mɔɔ ʋ bɩ minto. Mɔɔ ku ŋ la, bɩ ŋ gʋaa deem n nyaam nɩ y, kʋ n bɩ m, nyaanlɛzaa bɩ m, kʋ Wosoci meerbaarɔ wɔɔ n kʋ yɩ." 13"Zɛ mɔɔ nawʋrɛ ɩbɩɩ zi kɛɛrɛ, bɩ meerbaarɔ nɔɔn duro ba mɔɔ nawʋm durnya nɔ ʋ kʋ ŋ nɩ mɔɔ heernyɔɔ yɩ haay. 14Mɔɔ ɩbɩɩ lemim bɩ ka ŋ ʋ, durnya n sɔ ŋ nɩ, kʋ durnya hɔɔ bɛɛ nɩ ŋ mɩ, amba durnya hɔ bɛɛ m mɔɔ m bɩ minto. 15Mɔɔ n a yɛ k'ɩbɩɩ nɩ ŋ bɔ durnya ʋ y, bɩ, k'ɩ dɔ ŋ ma Sʋtaana minto. 16Durnya hɔɔ bɛɛ y, amba durnya hɔ bɛɛ m mɔɔ m bɩ m. 17A ka k'ɩ sɩra bɩ n ŋ ba a hɔ. Ɩbɩɩ lemim bɩ sɩra m. 18Amba ɩbɩɩ mɔɔ nyɔɔ durnya nɔ ʋ bɩ, ŋ nyɔɔ mɔɔ nawʋm durnya nɔ ʋ sɔ. 19Ŋ minto, mɔɔ yɩ m mɩŋŋa kam, kʋ ŋ mɩŋŋɔɔ n a mɩŋŋɔɔ ka sɩra minto." 20"Yaa bɛɛ mɔɔ n'a darɛ ŋ minto bala y. Yaa mɔɔ n'a dam gʋɔɔ kʋ ŋ nɩ zɛm bɩ sɩra ka mɔɔ ʋ, ŋ meerbaarɔ wɔɔ tɔ ma rɔ wɔɔ minto sɔ. 21Zɩ, kʋ ŋ haay n bɩr deem amba ɩbɩɩ n nɩ kan mɔɔ kɩ, mɔɔ nɩ kan ɩbɩɩ kɩ bɩ m. Kʋ ŋ n nyɩnta kan wɔɔ kɩ sɔ, kʋ durnya n a si, a ʋ, ɩbɩɩ ɩ mɔɔ nyɔɔ. 22Bɩ mɔɔ, mɔɔ lɛbɔʋrɛ k'ɩbɩɩ ka mɔɔ ʋ bɩ ka ŋ ʋ, kʋ ŋ nɩ bɩr deem amba wɔɔ n deem bɩ m. 23Kʋ mɔɔ n bɩr kan ŋ kɩ amba ɩbɩɩ nɩ kan mɔɔ kɩ bɩ m. Kʋ ŋn'a zɛ kʋ ra deem kʋ durnya n a dɔ a ʋ, ɩbɩɩ mɔɔ nyɔɔ, ɩ ŋ ŋʋa amba ɩbɩɩ ɩ mɔɔ ŋʋa bɩ m." 24"Zɩ, mɔɔ lɛ taa bɩncɛ kʋ mɔɔ n ta ʋ bɩ, kʋ gʋɔɔ k'ɩbɩɩ ŋ ka mɔɔ ʋ rɔ wɔɔ n bɩ nyɩnta kan mɔɔ kɩ b'ʋ sɔ, kʋ ŋ nɩ lɛbɔʋrɛ k'ɩbɩɩ ka mɔɔ bɩ yɩ, bala, ɩbɩɩ lɛɛ ka ɩ mɔɔ ŋʋa bɩ ma bɩ, durnya n nyɩnta ʋ y. 25M Zɩ k'an tɩrga, durnya k'a n ɩbɩɩ dɔ bɩ, mɔɔ ɩbɩɩ dɔ. Bɩ, nawɔnnɔ a dɔ, ŋ ʋ, ɩbɩɩ ɩ mɔɔ nyɔɔ. 26Mɔɔ ka ŋn'ɩbɩɩ dɔ, bɩ mɔɔ yɩ m yarɛ m a ka ŋn'ɩ dɔ, kʋ ŋʋarɛ k'ɩbɩɩ mɔɔ ŋʋam bɩ m nyɩnta ŋ ʋ, kʋ mɔɔ n bɩr kan ŋ kɩ."


text: 1Zezi laan ma zaŋɩ o tu piu kʋm yuu nɩ o maa kɛa, yɩ kɔ-fɔrɔ tɔgɩ o kwaga. 2O na maa kɛ tɩn, nanyɔŋɔ kʋdoŋ ma vu o te, yɩ kʋ kuni doonə o yigə nɩ kʋ loor-o kʋ wɩ: "Amʋ tu, nmʋ na laga, n'n wanɩ n pa a na yazurə a ji lanyɩranɩ." 3Zezi ma sɛ. O ma twɩ o jɩŋa o dwe-o, yɩ o wɩ: "Ɛɛn, a laga. Zaŋɩ dɩ yazurə sɩ n ji lanyɩranɩ." O na tagɩ kʋntʋ bɩdwɩ baŋa nɩ tɩn, mʋ nɔɔnʋ wʋm nanywaanʋ tɩm dɛ tɩ je yɩ o yɩra ji lanyɩranɩ. 4Zezi laan ma ta dɩd-o o wɩ: "Yɩ zaŋɩ n ta kʋlʋ na kɩ tɩn n brɩ nɔɔna. Nan yɔɔrɩ n vu Wɛ kaanɩm tu wʋm te sɩ n pa o nii n yɩra yam, sɩ n daarɩ n ja pɛɛra yalʋ Moyisi cullu tɩm na brɩ nɩ ya maŋɩ tɩn n vu n pa-o, sɩ o ma kaanɩ Baŋa-Wɛ. Kʋntʋ mʋ w'ʋ brɩ nɔɔna maama nɩ n yawɩʋ kʋm sɩɩnɩ kʋ je." 5Zezi laan ma vu o yi tɩʋ kʋdoŋ, kʋ yɩrɩ mʋ Kapɛrnawum. Pamaŋna yigə tu wʋdoŋ ma ba o te, 6yɩ o loor-o o wɩ: "Amʋ tu, a jɩgɩ a tɩntʋŋnʋ mʋ o tigi sɔŋɔ nɩ yɩ o wɔɛ, kʋ tiini kʋ cana o yɩra nɩ. O ma gwarɩgɩ yɩ o warɩ o zaŋɩ." 7Zezi ma lər-o o wɩ: "A'a da a vu sɩ a pa o na yazurə." 8Pamaŋna yigə tu wʋm ma ləri o wɩ: "Amʋ tu, a wʋ maŋɩ sɩ n ba n zʋ amʋ sɔŋɔ. Nan weeni n ta dɩ n ni nɩ a tɩntʋŋnʋ wʋm zaŋɩ. N na tagɩ kʋntʋ, o'o na yazurə. 9Bɛŋwaanɩ, amʋ dɩ yɩ nɔɔnʋ wʋlʋ nɔɔna badonnə na jɩgɩ dam amʋ baŋa nɩ tɩn, yɩ a dɩ daa ta jɩgɩ dam pamaŋna badaara baŋa nɩ. A na tagɩ a wɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ ve, o maŋɩ sɩ o vu mʋ. A nan daa na wɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ ba, o dɩ w'ʋ ba mʋ. Kʋ daa zɩ yɩ a tɩntʋŋnʋ, a na wɩ o kɩ woŋo, o'o kɩ mʋ. Kʋntʋ, a ye sɩ, nmʋ na tagɩ kʋlʋ maama kʋ'ʋ kɩ." 10Zezi na ni kʋntʋ tɩn, kʋ ma tiini kʋ sʋ-o. O ma ta dɩ balʋ na tɔgɩ ba wʋra tɩn o wɩ: "A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, a wʋ nɛ nɔɔn-nɔɔnʋ o na jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ nɩnɛɛnɩ nɔɔnʋ wʋntʋ na jɩgɩ wʋ-dɩdʋa te tɩn, kʋ na maŋɩ kʋ yɩ Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə bam wʋnɩ dɩ. 11A lagɩ a ta abam sɩ, nɔɔna zanzan w'ʋ nuŋi lʋgʋ baŋa je maama nɩ, ba ba ba zʋ Wɛ paarɩ dɩm wʋ. D'aanɩ mʋ ba laan w'ʋ jəni dɩ dɩbam nabaara Abraham dɩ Yizakɩ dɩ Zakɔbɩ, yɩ ba di ywəəni daanɩ. 12Kʋ daarɩ, Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə balʋ ya na maŋɩ sɩ ba zʋ Wɛ paarɩ dɩm wʋ tɩn, bantʋ daa b'a na cwəŋə sɩ ba zʋ. Wɛ w'ʋ zəli-ba DƖ yagɩ lim je nɩ, mɛ nɔɔna na yaara yɩ ba keerə yɩ ba dʋnɩ ba nwa tɩn." 13Zezi laan ma ta dɩ pamaŋna yigə tu wʋm o wɩ: "Nan ve. Nmʋ na kɩ n wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ sɩ a kɩ kʋlʋ tɩn, Wɛ w'ʋ pa kʋ kɩ." Maŋa kam kʋntʋ nɩ n'ɔɔ mʋ o tɩntʋŋnʋ wʋm sɩɩnɩ o na yazurə. 14Zezi laan ma vu Pɩyɛɛrɩ-ba sɔŋɔ. O ma na Pɩyɛɛrɩ tɩnkaanɩ na tigə o ba jɩgɩ yazurə. Kʋ yɩ paa mʋ jɩg-o. 15Zezi ma vu o ja o jɩŋa, yɩ paa kam nuŋi o yɩra nɩ. Kaanɩ wʋm laan ma zaŋɩ o kɩ wʋdiu o pa-o. 16Tɩga na tu ka wʋra ka yi tɩn, nɔɔna maa jaanɩ ciciri na jɩgɩ balʋ tɩn zanzan ba tui Zezi te. O maa yəni o ma o ni-taanɩ o zəli ciciri sɩm, yɩ o daarɩ o pa yawɩɩna bam maama na yazurə. 17O kɩ kʋntʋ, sɩ kʋ pa Wɛ nijoŋnu Ezayi na maŋɩ o ta kʋlʋ faŋa faŋa tɩn mʋ sɩɩnɩ kʋ kɩ, nɩ o dɛɛn na tagɩ o wɩ: "Wʋntʋ mʋ joŋi dɩbam cam dɩ d'ɩ yawɩɩrʋ maama o zɩŋɩ." 18Zezi dɛɛn na nɛ nɩ kɔ-fɔrɔ tiini kʋ wʋ o tee nɩ tɩn, o ma pa o karabiə bam ni sɩ ba bɛ nɩnɩʋ kʋm ni dɩdoŋ dɩm. 19Ba daa ta na wʋ kɛ tɩn, Wɛ cullu karanyɩna tu wʋdoŋ ma vu o te, yɩ o ta dɩd-o o wɩ: "Karanyɩna, nmʋ na lagɩ n vu je sɩlʋ maama tɩn, amʋ w'ʋ tɔgɩ a vu." 20Zezi ma lər-o o wɩ: "Kʋ na yɩ yirə, bantʋ jɩgɩ bɔɔna ba tigi da. Zunə dɩ jɩgɩ pwəru ba tigi da. Kʋ daarɩ amʋ Nabiin-bu wʋm ba jɩgɩ jəgə sɩ a pəni da a sin." 21Nɔɔnʋ wʋdoŋ dɩ na yɩ o karabiə bam wʋ nɔɔnʋ dɩdʋa tɩn ma ta dɩd-o o wɩ: "Amʋ tu, yagɩ sɩ a vu a kɩ a ko luə, sɩ a laan ba a tɔgɩ nmʋ." 22Zezi ma lər-o o wɩ: "Ta n tɔgɩ-nɩ, sɩ n yagɩ sɩ balʋ na ba jɩgɩ ŋwɩa Wɛ tee nɩ tɩn taa kɩ ba lwi." 23Zezi dɩ o karabiə bam laan ma vu ba zʋ naboro wʋ sɩ ba kɛ. 24Vu-fɔrɔ ma da kʋ zaŋɩ kʋ magɩ boro kʋm, yɩ kʋ wʋra kʋ miisi na bam kuri nɩ, dɩ Zezi ya tigi o dɔa. 25O karabiə bam ma vu ba zaŋ-o ba wɩ: "D'ɩ Yuutu, vrɩ dɩbam n yagɩ, sɩ d'ɩ lagɩ d'ɩ tɩ." 26O ma ta dɩ ba o wɩ: "Bɛŋwaanɩ mʋ yɩ fʋʋnɩ jɩgɩ abam? Abam ba jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ na?" O laan ma zaŋɩ wɛɛnɩ, yɩ o bagɩ viu kʋm dɩ na bam, yɩ tɩ maŋɩ da cɩmm. 27Kʋ ma tiini kʋ kɩ nɔɔna bam yəəu, yɩ ba tɛ ba wɩ: "Nɔɔnʋ wʋntʋ yɩ wɔɔ mʋ, yɩ viu dɩ na dɩ ta sɛ o ni?" 28Ba laan ma vu ba bɛ nɩnɩʋ kʋm ni dɩdoŋ dɩm, mɛ Gadara tiinə na zʋʋrɩ da tɩn. Nɔɔna bale maa wʋra ciciri na jɩgɩ-ba sɩ yaara. Bantʋ tigi yibeelə je nɩ mʋ, yɩ ba jɩgɩ fʋʋnɩ, kʋ paɩ nɔɔn-nɔɔnʋ warɩ o tɔgɩ cwəŋə kam kʋntʋ o kɛ. Ba laan ma nuŋi yibeelə je sɩm nɩ ba vu ba jeeri Zezi. 29Ba ma kaasɩ baŋa baŋa ba wɩ: "Baŋa-Wɛ Bu, nmʋ tu dɩbam te sɩ n kɩ bɛɛ mʋ? Nmʋ tu sɩ n yaarɩ dɩbam yɩ Wɛ sarɩya dɛ dɩm ta wʋ yi mʋ na?" 30Je sɩm kʋntʋ nɩ tərə zanzan mʋ ya wʋra ba beeri ba di. 31Ciciri sɩm ma loori Zezi sɩ wɩ: "Nmʋ na lagɩ n zəli dɩbam, sɩ n pa d'ɩ vu d'ɩ zʋ tərə bantʋ." 32O ma ta o wɩ, sɩ ve. Sɩ ma sɩɩnɩ sɩ nuŋi nɔɔna bam yɩra nɩ sɩ vu sɩ zʋ tərə bam. Tərə bam maama ma duri ba tu ba tʋ nɩnɩʋ kʋm wʋnɩ ba li na ba tɩ. 33Nɔɔna balʋ ya na nii tərə bam tɩn ma duri ba vu tɩʋ kʋm wʋ. Ba ma ta kʋlʋ maama na kɩ tɩn, dɩ Zezi na zəli ciciri sɩm nɔɔna bale bam yɩra nɩ te tɩn. 34Kʋ ma pa tɩʋ kʋm nɔɔna bam maama nuŋi ba vu sɩ ba jeeri Zezi. Ba na nɛ-o tɩn, ba ma loor-o sɩ o nuŋi ba tɩʋ kʋm wʋnɩ o viiri.


text: 1Farizɛɛnrɔ kan wosocikarɩnsaambɔɔ gɔsɩnnɔ kɩ a to Zerizalɛm ʋ, ŋnɩ bʋr Yeezuu zi, ŋnɩ b'a hɩ m, ŋ ʋ: 2"Bɔ m, ɩbɩɩ karɩndanyɩnɔ wɔɔ bɩr zum wɔɔ yaabɔɔ yɩnnɩbayɩrɔ wɔɔ ʋ? Ŋ n'ɩ hɔ bɩm, bɩ ŋ n a wɔ hir y. A n a ga nɩ y." 3Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "B'awɔɔ, a lɔ awɔɔ bɩr zum Woso lɛrɔ wɔɔ ʋ, a bɔkarɛ, an nɩ zum a yɩnnɩbayɩrɔ wɔɔ ʋ? 4Woso a hɩ, a ʋ: 'Ɩ zɩ kan ɩ da kɩ da ʋ. Bɩ gʋaa k'a zɩ bɔ ʋ gɛɛ a da a bɔ ʋ, pakra m, kʋ n n a zɛ gər.' 5B'awɔɔ ʋ, kʋ gʋaa a hɩ a zɩ m, gɛɛ a da m, a ʋ: 'Daahan kʋ mɔɔ m ga m, m a ka ɩbɩɩ ʋ bɩ, Woso hɔ nɩ.' 6Pakra bɛɛ m kʋ gʋaa bɩ do m a da a zɩ kan a da kɩ han y. Woso lemim bɩ zar awɔɔ nawʋrɛ ncɩnaaʋ a yɩnnɩbayɩrɔ wɔɔ minto. 7Zambʋzannɔ, Ezayii gumə ta ʋ, an awɔɔ mim hɩ, a ʋ: 8Gʋɔɔ nɔɔn duro, mɔɔ da ŋ nawʋŋ ʋ a lɛ m, bɩ ŋ heer laatʋ mɔɔ ma. 9Daʋrɛ kʋ ŋ n'a kam mɔɔ ʋ bɩ, vam m. Bala, durnya mim ŋn'a dɩndam gʋɔɔ m, ɩ ʋ Woso hɔ m." 10Bɩ jɛ ʋ bɩ, Yeezuu zamaa bɩ bir, an a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "K'a tʋr ka mɩŋŋa k'a jɩ ma! 11Hɔ k'a nɩ gasʋm gʋaa lɛ ʋ an ta a nɔ ʋ bɩ bɛɛ nɩ dintim kam ma y, bɩ hɔ k'a nɩ bɔm gʋaa lɛ ʋ bɩ nɩ dintim kam ma." 12A m naa, karɩndanyɩnɔ wɔɔ n a zɔ ma, ŋn'a hɩ m, ŋ ʋ: "Farizɛɛnrɔ wɔɔ kʋ ŋ naa ma bɩ, ɩbɩɩ dɔ ɩ ʋ, a busu ŋ ma ra?" 13A n a nyɩ bɔ ʋ, a ʋ: "Hɔ haay kʋ mɔɔ Zɩ k'a nɩ arzana ʋ bɩ n a sɔɔn bɩ, n y'a wʋrm. 14K'a ŋ to, bʋʋrɔ nɩ bʋʋrɔ gaam. Bɩ, kʋ bʋʋ bʋr, an nɩ bʋʋ gaarɛ, ŋ gʋaa hɩɩya haay y'a zarm yaa ʋ!" 15Pɩyɛɛr n a hɩ m, a ʋ: "Hɔbɔkʋrɛnoom naa do jɩ hɩ ʋ m." 16Yeezuu n a hɩ, a ʋ: "Awɔɔ gɔɔta, awɔɔ n a jɩ dɔ ra? 17Awɔɔ n a dɔ, a ʋ, hɔ haay k'a nɩ gasʋm gʋaa lɛ ʋ, an nɩ tarɛ a nɔ ʋ bɩ, ta an nawʋm, an nɩ bɔm garga ra ra? 18Bɩ, hɔ k'a nɩ bɔm gʋaa lɛ ʋ bɩ, a to a nawʋm gʋaa heer ʋ, bɩ nɩ dintim kam ma. 19Bala, gʋaa heer hɔɔndarɛ bʋnyaarɔ wɔɔ nɩ bɔŋ ʋ: gərzɛrɛ, jaandarɛ, koorbarɛ, gʋɔɔ tɔ zarlɛ, kan sʋnsɔwʋrɛ kɩ. 20Nawɔnnɔ nɩ dintim kam gʋaa ma, bɩ hɔbɩrɛ bɩ, ɩ n ɩ wɔ hir bɩ bɩr dintim kam gʋaa ma y." 21Yeezuu k'a cem b'ʋ bɩ, a ta Tiir kan Sidɔn kɩ kʋrɔ wɔɔ ʋ. 22Lʋ nɩ b'ʋ an ta Yeezuu zi, zɩɩfʋ bɛɛ nɩ y, Kanaan do nyɩ m, an a hɩ Yeezuu m, a ʋ: "M cicir zɛ Zuuba, Davɩd Nyɩ, mɔɔ nyɩmbʋɛɛrɛ zinə n ta m, an nɩ fɩr kam ma gʋta." 23Yeezuu n a nyɩ bɔ nʋ y. A karɩndanyɩnɔ wɔɔ n a zɔ ma, ŋn'a yɛ han, ŋ ʋ: "La lʋ naa do ra, bala, a ɩ wɔɔ kɔm kan a zeedarɛ kɩ." 24Yeezuu n a nyɩ bɔ ʋ, a ʋ: "Mɔɔ nyɔɔ n y'a ʋ Israyɛl gʋɔɔ kʋ ŋ bɔ kʋ ʋ kan seero kʋ ŋ nyaam nɔ wɔɔ kɩ zi." 25Bɩ, lʋ b'a gu an bɩ kukurə zɛ a taa, an a hɩ m, a ʋ: "Zuuba, bʋr ɩ da mɔɔ han!" 26Yeezuu n a nyɩ bɔ ʋ, a ʋ: "A n a ga m, n nɩ nyɩnɔ hɔbɩrɛ sa, n n a ka jinnyɩnɔ ʋ y." 27Lʋ bɩ n a nyɩ bɔ ʋ, a ʋ: "Sɩra m, Zuuba, baa jinnyɩnɔ wɔɔ ɩ hɔbɩrɛ bʋtʋ k'a a lo ŋ zuubarɔ wɔɔ taa bɩ gʋrlɛ, ŋn'a bɩrɛ." 28A m naa Yeezuu n a nyɩ bɔ ʋ, a ʋ: "Lʋ, ɩ sɩrakarɛ gandaa ʋ! Ɩ hɔ k'ɩ lɛ n taa bɩ yɩm!" Lɛɛm bɩ, a nyɩmbʋɛɛrɛ b'a waa wakatɩ bɩ do ʋ. 29Yeezuu a hʋr b'ʋ, an ta Galilee higʋta lɛ ra, an aa der ci ra, an nyɩnta. 30Gʋɔɔ cir gʋta bʋr zi, lʋgɔrɔ m, bʋʋrɔ m, gandeenzannɔ m, bəətinno kan yaabazannɔ vantɔɔ kɩ m, ŋnɩ bɩ ŋ nyɩnta Yeezuu taa, an ŋ waa. 31Gʋɔɔ wɔɔ n zɛ kədə, kʋ bəətinno nɩ meer barɛ, gandeenzannɔ n a gannɔ yɩ, lʋgɔrɔ nɩ tam mɩŋŋa, bʋʋrɔ nɩ lɛɛ yɩm bɩ minto. Ŋ y'a lɛ bɔ Israyɛl Woso ʋ. 32Yeezuu a karɩndanyɩnɔ wɔɔ bir an a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Zamaa bɩ cicir ɩ mɔɔ zɛm, bala, a dɔmɩm kaakʋ hɔ m naa, ŋ nɩ kan mɔɔ kɩ, hɔsɩ ba ŋ ʋ, ŋn'a bɩrɛ y. Mɔɔ lɛ baa kʋ m ŋ da zaa ra kan nɔ kɩ y. Kʋ n bɛɛ nɩ, ŋ y'a dundom zaa ra." 33Karɩndanyɩnɔ wɔɔ n a hɩ m, ŋ ʋ: "K'ʋ bur yɩ ka pooyaa ʋ naa ʋ, ʋ a ka gʋɔɔ cir naa ʋ, k'an ŋ ka?" 34Yeezuu n ŋ lar, a ʋ: "Bur karɔ n ta awɔɔ ʋ?" Ŋ n a nyɩ bɔ ʋ, ŋ ʋ: "Saanhɩna kan zɔ poorenyɩnɔ kɩ." 35A n lɛ ka kʋ zamaa bɩ n nyɩnta tara ʋ. 36A n bur saanhɩna bɩ sa kan zɔnɔ wɔɔ kɩ an yaa da Woso m barka, an n'a zɩnzɛm la, an n'a kam a karɩndanyɩnɔ wɔɔ ʋ, ŋn'a kam, zamaa b'ʋ. 37Ŋ n a bɩ, an ŋ ka, an a yɔ, ŋn'a kuuro gʋr kasɩ lɛ ma saanhɩna. 38Zamaa bɩ gʋɔɔyaarɔ a zɔ tisi si ma, n n lannɔ kan nyɩnɔ kɩ lɛ sa y. 39Bɩ jɛ ʋ bɩ, Yeezuu ŋ da zaa ra, an da kɔɔlʋʋ b'ʋ an ta Magadaan ʋ.


text: 1Amʋ Pooli na yɩ Zezi Krisi tɩntʋŋnʋ tɩn mʋ pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ a pa nmʋ Timoti. Wɛ tɩtɩ mʋ kuri-nɩ dɩ DƖ wʋbʋŋa sɩ a taa yɩ DƖ tɩntʋŋnʋ, sɩ a pa nɔɔna lwarɩ nɩ Wɛ goni ni sɩ DƖ pa-ba ŋwɩa, ba na ŋwɩ dɩ Zezi Krisi tɩn ŋwaanɩ. 2Nmʋ Timoti yɩ a bu-sono mʋ. D'ɩ Ko Wɛ dɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi w'ʋ pa nmʋ yazurə dɩ yu-yoŋo, yɩ DƖ daarɩ DƖ duri nmʋ ŋwaŋa. 3Amʋ nan kɩ Wɛ dɩlʋ a na tʋŋɩ a pa-DƖ yɩ a ye a bɩcarɩ nɩ nɩ kʋ lamma tɩn le, nɩ a nabaara bam dɩ dɛɛn na tʋŋɩ ba pa-DƖ te tɩn. A maa yəni a loori-DƖ maŋa maama wɩa dɩ tɩtɩɩ, yɩ a guli nmʋ gulə a Wɛ-loro kʋm wʋnɩ. 4A guli nmʋ yi-na bam woŋo dɩbam na pwɛ da-tee nɩ maŋa kalʋ tɩn. Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ a tiini a lagɩ sɩ a joori a ba a na nmʋ, sɩ a wanɩ a taa jɩgɩ wʋpolo lanyɩranɩ. 5Amʋ wʋ swe nɩ n kɩ n wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi cɩga cɩga, nɩ n nu-nakwɩ Loyisi dɩ n nu Yunisi dɩ dɛɛn na jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi te tɩn. A ye lanyɩranɩ nɩ nmʋ dɩ yɩ kʋntʋ mʋ. 6Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ a lagɩ sɩ n guli a dɛɛn na daŋɩ a jɩa nmʋ baŋa nɩ yɩ Wɛ pa nmʋ zənə yalʋ tɩn. Nan fɔgɩ n nii pɛɛrɩ dɩm kʋntʋ baŋa nɩ, sɩ n ta n ma n tʋŋɩ Wɛ tɩtʋŋa yam lanyɩranɩ. 7Bɛŋwaanɩ d'ɩ daa b'a ta kwarɩ fʋʋnɩ, Wɛ na zəni dɩbam dɩ DƖ Joro kʋm tɩn ŋwaanɩ. Kʋntʋ mʋ paɩ d'ɩ jɩgɩ baarɩ dɩ sono, yɩ d'ɩ waɩ d'ɩ tɩtɩ d'ɩ jaana. 8Yɩ ta n kwarɩ cavɩɩra sɩ n ta d'ɩ Yuutu Zezi cɩga kam n brɩ nɔɔna. Yɩ pa fʋʋnɩ zʋ-m dɩ ba na kɩ amʋ pɩɩna digə nɩ Zezi cɩga kam ŋwaanɩ tɩn. Kʋ nan maŋɩ sɩ n dɩ sɛ yaara mʋ Wɛ kwər-ywəŋə kam zaasɩm dɩm ŋwaanɩ. Wɛ w'ʋ pa-m baarɩ yaara yam wʋnɩ. 9Dɩntʋ mʋ vrɩ dɩbam yɩ DƖ bəŋi dɩbam sɩ d'ɩ ta'a yɩ DƖ nɔɔna, sɩ kʋ daɩ dɩbam tɩtʋŋ-ŋʋna ŋwaanɩ. Kʋ yɩ DƖ tɩtɩ mʋ maŋɩ DƖ lɩ wʋbʋŋa kʋ loori lʋgʋ pulim, sɩ DƖ pa d'ɩ tɔgɩ Zezi Krisi ŋwaanɩ d'ɩ na vrɩm zaanɩ. 10Wɛ laan mʋ nan pɛ d'ɩ na DƖ zaanɩ dɩm kʋntʋ d'ɩ Vɩrnʋ Zezi Krisi na tu lʋgʋ baŋa tɩn ŋwaanɩ. Wʋntʋ mʋ cɔgɩ tʋʋnɩ dam, yɩ o daarɩ o tɔgɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam ŋwaanɩ o pa d'ɩ lwarɩ nɩ d'ɩ w'ʋ na ŋwɩa kalʋ na b'a ti tɩn Wɛ tee nɩ. 11Wɛ nan mʋ pɛ a ji DƖ tɩntʋŋnʋ sɩ a taa tɔɔlɩ DƖ kwər-ywəŋə kam kʋntʋ, sɩ a brɩ nɔɔna DƖ cɩga kam. 12Kʋ yɩ kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ a nɛ yaara yam kʋntʋ. A nan ba kwarɩ cavɩɩra. Bɛŋwaanɩ amʋ ye nɩ a kɩ a wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi mʋ, yɩ a ye nɩ wʋntʋ w'ʋ wanɩ o nii kʋlʋ maama Wɛ na kwe DƖ kɩ a jɩŋa nɩ tɩn baŋa nɩ, sɩ kʋ taa ve dɛ dɩm o na w'ʋ joori o ba tɩn. 13Nan fɔgɩ n ta n tɔgɩ cɩga kalʋ a na maŋɩ a brɩ nmʋ tɩn sɩ n ma n zaasɩ nɔɔna, sɩ n kwəri n ta n jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩ sono n na ŋwɩ dɩ Zezi Krisi tɩn ŋwaanɩ. 14Fɔgɩ n ta n nii cɩga kalʋ Wɛ na kwe DƖ kɩ nmʋ jɩŋa nɩ tɩn baŋa nɩ dɩ Wɛ Joro kʋlʋ na ŋwɩ dɩbam wʋnɩ tɩn dam, sɩ nɔɔn-nɔɔnʋ yɩ cɔgɩ-ka. 15Nmʋ maŋɩ n ye nɩ Wɛ nɔɔna balʋ maama na zʋʋrɩ Azi tɩɩnɩ dɩm nɩ tɩn joori amʋ kwaga nɩ, kʋ wəli dɩ Fizɛɛlɩ dɩ Ɛrmɔzɛnɩ. 16Wɛ nan w'ʋ duri Onisifɔɔrɩ dɩ o sɔŋɔ tiinə maama ŋwaŋa, bɛŋwaanɩ wʋntʋ mʋ yəni o paɩ a jɩgɩ wʋ-zuru. Ba na kɩ-nɩ pɩɩna digə nɩ tɩn, o wʋ kwarɩ cavɩɩra sɩ o zəni-nɩ. 17O nan na tu o yi Rom maŋa kalʋ tɩn, o tiini o kwaanɩ o beeri amʋ je mʋ taan, yɩ o laan ba o na-nɩ. 18Wɛ nan w'ʋ duri o ŋwaŋa sarɩya dɛ dɩm nɩ. Nmʋ maŋɩ n ye lanyɩranɩ Onisifɔɔrɩ na tiini o zəni amʋ te Efɛɛzɩ nɩ tɩn.


text: 1Ɛɛ rɛ Yesu gyɩ mɩɩgɩ lɩɩ Gyɔɔdaŋ fuwo hʋ tɩyaŋ ko lɩɩ, dɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ we ʋ tɩyaŋ weliŋ, a kpa ʋ gyʋʋ pogo. 2Ʋ we doŋ kyɛyɛ mɔllɩbalɩya. Sɩtaanɩ aa ko magɩsɩ magɩsɩ ʋ a mʋ lɔlɔ. Ʋ aa we doŋ kyɛyɛ mɔllɩ balɩya no buloŋ, ʋ bɩ kɩŋ buloŋ diye. Kyɛyɛ mɔllɩbalɩya hʋ ko mʋ kɩ teŋ dɩ losi yaŋ kana ʋ. 3Ɛɛ rɛ Sɩtaanɩ ko basɩ tɩya ʋ a baa, "Dɩ ɩ baa ɩ yaa Wɩɩsɩ Biye kɛ, leŋ dɩ bʋwa no aa pɩna sii bɩrɩmɩ paanʋʋ." 4Ɛɛ rɛ Yesu mɩɩgɩ basɩ tɩya ʋ a baa, "Ba saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa, 'Kɩdiiliye dʋŋ daa aa tɩya nihuwobiŋ mɩɩbol."' 5Ɛɛ hal tɩyaŋ, Sɩtaanɩ bɩl kana ʋ kpa gyɩŋ wɩɩsɩnyuu, aŋ leŋ ʋ gul lurimi na dʋnɩya paalʋʋsɩ abee ba korisi buloŋ gɛɛ fine. 6Doŋ tɩyaŋ nɛ ʋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Kɩna no buloŋ yaa ŋ kɩna rɛ. Ŋ sɩ leŋ dɩ ɩ kaŋ ba buloŋ dee, a tɩŋ ba buloŋ a kɩ nɩɩ ba sʋma. Ŋ aa wuwo dɩ ŋ kpa ba tɩya nal hʋ buloŋ ŋ aa kyɛ rɛ. 7Ɛɛwɩya, dɩ ɩ rɛ tuu gbinni ŋ sɩya tɩyaŋ, a kyʋwalɩ ŋ, ŋ sɩ kpa kɩna no buloŋ tɩya ɩ." 8Ɛɛ rɛ Yesu bɩl basɩ tɩya ʋ a baa, "Ba saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa, 'Ʋ maga dɩ á kɩ tɩŋ á Tɩɩna Wɩɩsɩ dʋŋ nɛ aŋ kɩ kyʋwalɩ ʋ dʋŋ."' 9Ɛɛ rɛ Sɩtaanɩ bɩl kana ʋ mʋ Gyerusalɛm, a kana ʋ gyɩŋ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ nyugbaŋfara, aŋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Dɩ ɩ baa ɩ yaa Wɩɩsɩ Biye kɛ, sɩŋ daha aŋ gyaa kyigisi taŋha. 10Na ba sabɩ biŋ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ anɩɩ Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ ʋ malɩkasɩ sɩŋ pɔ ɩ a kɩ deŋe ɩ. 11Ba bɩl saba rɛ anɩɩ 'Ba sɩ kyeŋ kana ɩ dɩ ɩ naaŋ mɛ ta paalɩ dige taŋha."' 12Ɛɛ rɛ Yesu bɩl basɩ tɩya ʋ a baa, "Ba bɩl saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa 'Ta magɩsɩ á Tɩɩna Wɩɩsɩ."' 13Sɩtaanɩ aa kpaa ŋmaŋsɩ no buloŋ a magɩsɩ Yesu mʋ lɔlɔ, ʋ leme ʋ, aŋ kpa biŋ pɔ kyɛɛ hʋ ʋ bɩl aa sɩ na ŋmanɩɩ kɩdɩgɩ. 14Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, Yesu gyɩ bɩl lɩɩ pogo hʋ tɩyaŋ nɛ, a mɩɩgɩ kpa mʋ Galili paalʋʋ. Ɛɛ rɛ ʋ wɩya taalɩ doŋ buloŋ. 15Doŋ nɛ ʋ kɩ daga nala Gyuuma wɩɩkyʋwaldɩɩsɩ tɩyaŋ, nal nal buloŋ kɩ bigisi ʋ. 16- 17Ɛɛ rɛ Yesu sii mʋ Nazarɛti, lee hʋ tɩyaŋ ʋ aa waa. Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ ko pele, ʋ sii mʋ gyʋʋ Gyuuma wɩɩkyʋwaldɩya anɩɩ ʋ aa kɩ yaa gɛɛ saŋa buloŋ. Ɛɛ rɛ ʋ sii sɩŋ dɩ ʋ karɩmɩ Wɩɩsɩ teŋ a tɩya nala hʋ. Ba kpa Wɩɩsɩ teŋ logiŋ hʋ Wɩɩsɩ tɩŋdaal Azaaya aa saba a tɩya ʋ. Nyɛ rɛ ʋ suri mʋ lee hʋ Azaaya aa saba a baa, 18"Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ we ŋ tɩyaŋ nɛ. Ʋ lɩɩ ŋ nɛ dɩ ŋ ko basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ a tɩya nyaaba. Ʋ tɩma ŋ nɛ dɩ ŋ ko basɩ tɩya yosi anɩɩ Wɩɩsɩ sɩ laa ba ta, a bɩl basɩ tɩya nyʋlɩma mɛ dɩ ba sɩya sɩ suri. Ʋ tɩma ŋ nɛ dɩ ŋ laa nala hʋ buloŋ ba aa kaŋ kɩ tɩya sikii ta, 19aŋ basɩ tɩya ba anɩɩ saŋa hʋ á Tɩɩna Wɩɩsɩ aa sɩ laa ʋ nala ta pele rɛ." 20Yesu aa karɩmɩ teŋ hʋ teŋ, ʋ kaŋ tɔ aŋ kpa tɩya nal hʋ aa biŋ teŋ hʋ aŋ tuu hɔŋ. Nala hʋ buloŋ aa we wɩɩkyʋwaldɩya hʋ tɩyaŋ mɩɩgɩ kyirigi sɩya we ʋ tɩyaŋ. 21Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Wɩya hʋ ŋ aa karɩma teŋ hʋ tɩyaŋ ma nɩɩ nyɛ, gyɩnaŋ ba buloŋ sʋʋ ba bʋʋsɩ rɛ." 22Yesu wɩbasɩɩ hʋ buloŋ gyɩ yaa nala hʋ teŋfɩyɛl lɛ, ba nyʋʋsɩ mɛ gyɩ fɩyɛlɩ abee wɩweliye hʋ ʋ aa basa wɩya. Ɛɛ rɛ ba kɩ pɩyɛsɩ dɔmɔŋ a baa, "Gyosɛfʋ biibaal hʋ daa nyɛ dʋ?" 23Ɛɛ rɛ Yesu bɩl basɩ tɩya ba a baa, "Ŋ gyɩma anɩɩ ma sɩ maga namaga no tɩya ŋ a baa, 'Tɩɩba tɩɩna, tɩɩbɩ ɩ tɩɩ.' Ma bɩl sɩ basɩ tɩya ŋ a baa dɩ wɩya hʋ buloŋ ma aa nɩya dɩ ŋ aa yaa Kapɛɛnam tɩyaŋ, dɩ ŋ yaa ba ŋ tɩɩ bee tɩyaŋ mɛ." 24Ɛɛ rɛ Yesu bɩl baa, "Wɩtɩɩ rɛ, Wɩɩsɩ tɩŋdaal kɛ buloŋ, ʋ bee tɩɩ nala aa bee tɩya ʋ gyɩrɩma." 25Ɛɛ rɛ Yesu bɩl baa, "Ma gyegili nɩɩ daha. Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma. Saŋa hʋ Wɩɩsɩ tɩŋdaal Ɛlaagya gyɩ aa we ʋ mɩɩbol tɩyaŋ, lohaana gyɩ yʋga rɛ a we Iziral paalʋʋ tɩyaŋ. Haŋ saŋa hʋ duwoŋ mɛ bɩ nɩya bɩsɩ boto abee kyalɩɩ. Nyɛ rɛ losiŋbɔŋ gyɩ gyʋʋ Iziral paalʋʋ buloŋ. 26Amɛ Wɩɩsɩ gyɩ bɩ tɩŋ Ɛlaagya ʋ mʋ Gyuuma lohaana no kɩdɩgɩ buloŋ lee. Amɛ ʋ gyɩ tɩma ʋ rɛ, ʋ mʋ lohaaŋ kɩdɩgɩ aa lɩɩ Siidɔŋ paalʋʋ dʋŋ lee, tɔɔ kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Zarɛfatɩ tɩyaŋ. 27Saŋa hʋ tɩyaŋ Wɩɩsɩ tɩŋdaal Ilaasa mɛ gyɩ aa we ʋ mɩɩbol tɩyaŋ, gbegisi gyɩ yʋga rɛ a we Iziral paalʋʋ tɩyaŋ, amɛ Wɩɩsɩ gyɩ bɩ leŋ Ilaasa tɩɩbɩ ba kɩdɩgɩ buloŋ, see gbege kɩdɩgɩ aa lɩɩ Siiriya paalʋʋ ba kɩ yɩrɩ Naamaŋ dʋŋ." 28Nala hʋ buloŋ gyɩ aa we wɩɩkyʋwaldɩya hʋ tɩyaŋ aa nɩɩ wɩya no, ba baaŋ gyɩ sii ʋ nyuu tɩyaŋ. 29Ɛɛ rɛ ba sii kaŋ Yesu, a kana ʋ tarɩ lɩɩ bee hʋ samanɩ, a kana ʋ mʋ gyɩŋ dogimo hʋ nyuu tɩyaŋ bee hʋ fa aa sɩna. Ba gyɩ kana ʋ mʋ dogimo hʋ lee aa geese yʋga rɛ, a kɩ kyɛ dɩ ba kpa ʋ yuwo ta dɩ ʋ tuu tele taŋha. Doŋ tɩyaŋ nɛ ba sɩŋ, 30ka ʋ vala tɩŋ nala hʋ tɩyaŋ a lɩɩ mʋ. 31Ɛɛ rɛ Yesu lɩɩ Nazarɛti tɩyaŋ, a kpa mʋ Kapɛɛnam aa we Galili paalʋʋ tɩyaŋ. Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ, ʋ mʋ gyʋʋ Gyuuma wɩɩkyʋwaldɩya a kɩ daga nala. 32Ʋ aa daga ba gɛɛ, ba nyʋʋsɩ buloŋ fɩyɛlɩ, beewɩya gɛɛ hʋ ʋ aa basɩ wɩya hʋ daga anɩɩ ʋ kaŋ wɩya hʋ ʋ aa basɩ dee rɛ. 33Dɩ baal kɩdɩgɩ gyɩŋbɔŋ aa kana mɛ gyɩ we wɩɩkyʋwaldɩya hʋ tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ ʋ faasɩ kyɩɩrɩ 34a baa, "Yesu aa lɩɩ Nazarɛti, bekiŋ nɛ ɩ kɩ kyɛ ɩ yaa ma? Ɩ ko dɩ ɩ kpʋ ma rɛ? Ŋ gyɩma ɩ rɛ. Ɩ rɛ yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaal hʋ aa yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna." 35Yesu aa nɩɩ wɩya hʋ baal hʋ aa basa, ʋ nɔsɩ gyɩŋbɔŋ hʋ a baa, "Leŋ kyagɩŋsɩ aŋ ko lɩɩ baal hʋ tɩyaŋ." Gyɩŋbɔŋ hʋ lɩɩ baal hʋ lo ba buloŋ sɩya tɩyaŋ doŋ, aŋ lɩɩ ʋ tɩyaŋ. Amɛ ʋ gyɩ bɩ yaa ʋ wɩbɔŋ buloŋ. 36Ba aa naa gɛɛ, ʋ yaa nal buloŋ wɩkperii. Ɛɛ rɛ ba kɩ pɩyɛsɩ dɔmɔŋ a baa, "Bekine wɩduwoni rɛ ʋ kɩ basɩ nyɛ? Baal no paalɩ kaŋ dee rɛ, a wuwo gyɩŋbɔmɔ, a nɔsɩ ba ba kɩ lɩɩ nala tɩyaŋ." 37Ɛɛ rɛ Yesu wɩya taalɩ lee hʋ buloŋ. 38Ɛɛ rɛ Yesu lɩɩ wɩɩkyʋwaldɩya hʋ tɩyaŋ, a kpa mʋ baal kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Siimɔŋ dɩya. Ʋ mʋwa dɩ Siimɔŋ hɩɩla pɩna a kɩ wɩɩlɩ, ʋ teŋ buloŋ nɩma. Ɛɛ rɛ ba basɩ ʋ wɩya tɩya ʋ. 39Yesu sii mʋ sɩŋ haaŋ hʋ logiŋ, aŋ nɔsɩ wɩɩl hʋ dɩ ʋ lɩɩ ʋ tɩyaŋ. Wɩɩl hʋ leŋ haaŋ hʋ, aŋka ʋ teŋ sii yaa kɩdiiliye tɩya ba. 40Ʋ dɩdaana aa ko pele, nala hʋ buloŋ aa kaŋ kyaŋsɩ ba kaŋ wɩɩla iriŋ iriŋ buloŋ, ba mʋ kaŋ ba ko Yesu lee dɩ ʋ tɩɩbɩ ba. Yesu kpa ʋ nosi dɔbɔ ba kɩdɩgɩ kɩdɩgɩ buloŋ tɩyaŋ ba na laaŋfɩya. 41Gyɩŋbɔmɔ mɛ gyɩ lɩɩ nala tɩyaŋ yʋga, aa kɩ kyɩɩrɩ, a basɩ tɩya Yesu a baa, "Ɩ rɛ yaa Wɩɩsɩ Biye hʋ." Ɛɛ rɛ Yesu nɔsɩ ba dɩ ba ta basɩ ʋ wɩya, beewɩya ba gyɩma anɩɩ ʋ rɛ yaa Krisita hʋ, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya dɩ ʋ ko laa dʋnɩya nala ta. 42Ʋ sɩgballɩnyʋwa, Yesu sii lɩɩ bee hʋ tɩyaŋ, a mʋ lee hʋ nala aa tuwo. Ɛɛ rɛ ka bee hʋ nala piili kɩ kyɛ ʋ. Ba aa ko na ʋ, ba kɩ lʋga dɩ ba kana ʋ biŋ dɩ ʋ ta bɩl mʋʋ lee buloŋ. 43Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Ʋ maga dɩ ŋ mʋ tɔnɩ badɔmɔŋ mɛ rɛ, a basɩ Wɩɩsɩ koro hʋ wɩya doŋma mɛ. Beewɩya, ɛɛ wɩya rɛ Wɩɩsɩ tɩma ŋ, ŋ ko." 44Ɛɛ rɛ ʋ gɔllɩ kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya Gyudɩya paalʋʋ Gyuuma wɩɩkyʋwaldɩɩsɩ tɩyaŋ.


text: 1Kʋ na yɩ dɩ zənə yalʋ abam na w'ʋ tʋŋɩ 'a pa Wɛ nɔɔna balʋ yinigə na jɩgɩ-ba tɩn, amʋ daa wʋ maŋɩ sɩ a pʋpʋnɩ kʋlʋkʋlʋ a ma wəli da a brɩ abam. 2Bɛŋwaanɩ a maŋɩ a ye nɩ abam jɩgɩ wʋbʋŋa sɩ 'a wəli-ba, yɩ a tee abam Masɩdʋanɩ tiinə bam yigə nɩ. A brɩ-ba nɩ, abam balʋ na zʋʋrɩ Akayi tɩɩnɩ dɩm nɩ tɩn maŋɩ 'a ti 'a yigə sɩ 'a la səbu kʋm, kʋ zɩgɩ deen bɩm dɩm nɩ mʋ. Masɩdʋanɩ tiinə bam na lwarɩ abam na tiini 'a kwaanɩ sɩ 'a wəli nɔɔna te tɩn, kʋ ma pa sɩ ba zanzan wʋbʋŋa tɔgɩ kəm dɩm kʋntʋ doŋ. 3Amʋ nan bʋŋɩ sɩ a pa d'ɩ ko-biə bam ba abam te, sɩ kʋ pa dɩbam na tee abam te tɩn yɩ ba kʋ ji kafɛ. Kʋntʋ mʋ w'ʋ pa 'a wanɩ 'a ti 'a yigə nɩnɛɛnɩ amʋ na maŋɩ a ta kʋlʋ a brɩ-ba tɩn. 4Kʋ na daɩ kʋntʋ, Masɩdʋanɩ tiinə bam na tɔgɩ dɩ amʋ ba ba abam te yɩ ba lwarɩ nɩ 'a ta wʋ ti 'a yigə, kʋ'ʋ pa cavɩɩra ja dɩbam dɩ d'ɩ na wɩ d'ɩ jɩgɩ 'a cɩga te tɩn. Kʋ ma w'ʋ pa cavɩɩra ja abam dɩ. 5Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ amʋ bʋŋɩ nɩ kʋ maŋɩ sɩ a loori d'ɩ ko-biə bam, sɩ ba da yigə ba wuuri ba ba abam te. Kʋntʋ w'ʋ pa 'a wanɩ 'a la pɛɛra yam 'a ti, nɩnɛɛnɩ 'a na maŋɩ 'a ta nɩ 'a w'ʋ kɩ te tɩn, sɩ d'ɩ laan ba d'ɩ joŋi. Amʋ lagɩ sɩ 'a ma 'a wʋ-yoŋo mʋ 'a pa səbu kʋm, sɩ 'a yɩ ta kɔrɔ ŋwaanɩ. 6Kʋ nyɩ dɩ nɔɔnʋ na dugi wəənu fɩnfɩɩn te tɩn mʋ, kʋntʋ tu w'ʋ ba o na fɩnfɩɩn mʋ. Kʋ daarɩ wʋlʋ na dugi zanzan tɩn, kʋntʋ tu w'ʋ ba o na zanzan mʋ. 7Nɔɔnʋ maama nan maŋɩ sɩ o pa sɩ kʋ maŋɩ dɩ o na lɩ o wʋbʋŋa te tɩn mʋ, sɩ kʋ daɩ dɩ wʋ-cɔgɔ naa nɔɔnʋ na fɩ-o tɩn ŋwaanɩ. Wʋlʋ na paɩ dɩ wʋpolo tɩn, Wɛ soe kʋntʋ tu mʋ. 8Wɛ nan jɩgɩ dam sɩ DƖ pa abam DƖ zaanɩ dɩm maama, sɩ kʋ pa 'a ta'a jɩgɩ kʋlʋ maama 'a na lagɩ tɩn maŋa maama, yɩ 'a daa ta w'ʋ ta jɩgɩ kʋ gaalɩ sɩ 'a ta'a ma kɩ wo-laarʋ dwi maama, 9nɩ Wɛ tɔnɔ kʋm na tagɩ kʋ wɩ: "Nɔn-ŋʋm pɔɔrɩ o wəənu mʋ o paɩ yinigə tiinə, yɩ o kəm-laarʋ tɩm w'ʋ ta wʋra mɩmaŋa maama." 10Kʋ yɩ Wɛ mʋ paɩ nɔɔna wo-dwə yɩ ba duə, yɩ DƖ daarɩ DƖ pa-ba wʋdiu yɩ ba di. DƖ nan daa ta w'ʋ zəni abam sɩ 'a wanɩ 'a wəli nɔɔna dɩ kəm-laarʋ zanzan, nɩ 'a na du wəənu zanzan te tɩn. Kʋntʋ mʋ 'a kəm-laarʋ tɩm laan w'ʋ ba tɩ kɩ dagɩm, nɩ faa na dagɩ te tɩn. 11Wɛ w'ʋ pa 'a ta'a jɩgɩ wo-laarʋ dwi maama, sɩ 'a wanɩ 'a ta'a wəli nɔɔna lanyɩranɩ. Kʋntʋ mʋ w'ʋ pa nɔɔna zanzan taa kɩ Wɛ le, ba na joŋi abam zənə yam dɩbam tee nɩ tɩn ŋwaanɩ. 12Abam na jɩgɩ Wɛ nɔɔna bam 'a wəli te tɩn mʋ paɩ ba naɩ kʋlʋ ba ya na gɛ tɩn. Kʋ nan daɩ kʋntʋ yɩranɩ, kʋ ta w'ʋ pa nɔɔna zanzan tiini ba taa kɩ Wɛ le kʋ ja gaalɩ. 13Abam zənə yam kʋntʋ mʋ w'ʋ brɩ nɩ 'a tɔgɩ Wɛ cɩga cɩga, yɩ kʋ pa DƖ na zulə zanzan, dɩ nɔɔna bam na lwarɩ nɩ 'a sɩɩnɩ 'a sɛ Zezi Krisi kwər-ywəŋə kam nɩ 'a na maŋɩ 'a ta te tɩn. Wɛ ta w'ʋ na zulə nɔɔna tee nɩ, dɩ 'a na lɩ 'a wəənu 'a ma zəni-ba, yɩ 'a daarɩ 'a pa nɔɔna badonnə dɩ te tɩn. 14Ba ma w'ʋ ta loori Wɛ abam ŋwaanɩ, yɩ ba'a ta soe abam dɩ ba wʋ maama, dɩ Wɛ na tiini DƖ kɩ abam yu-yoŋo kʋ ja gaalɩ tɩn ŋwaanɩ. 15Pa-na d'ɩ kɩ Wɛ le DƖ na wəli dɩbam maama dɩ DƖ pɛɛrɩ dɩlʋ na ba jɩgɩ doŋ tɩn ŋwaanɩ.


text: 1Ma kɛ, ma fa kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ ma aa sʋba Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ akuu ma fa aa vɩya Wɩɩsɩ nyʋwa aŋ fa kɩ yaa wɩbɔmɔ wɩya. 2Ma fa kɩɩ gɛɛ dʋnɩya no nala aa kɩya rɛ ma hakɩllɩ tɩyaŋ, a kɩ tɩŋ Sɩtaanɩ nyʋwa. Kɩbɔmɔ hʋ buloŋ á aa bee na ka ba kaŋ dee anɩɩ gyɩŋbɔmɔ bee kaŋtɔmɔ bee vʋga bee tɔdʋnnɩ, Sɩtaanɩ rɛ yaa ba buloŋ kuwori. Ʋ rɛ we nala hʋ buloŋ aa vɩya Wɩɩsɩ nyʋwa hakɩllɩ tɩyaŋ a kaŋ ba kɩ tʋma. 3Wɩtɩɩ kɛ, á buloŋ mɛ gyɩ fa kɩɩ ba rɛ a tɩŋ á tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ a fa kɩ yaa wɩbɔŋlɔrɩnɩ, a kɩ bɩɩnɩ wɩbɔmɔ mɛ. Á fa aa yaa wɩya no iriŋ wɩya, Wɩɩsɩ fa sɩ na baaŋ á nyuu tɩyaŋ a dɔgɩsɩ ma, anɩɩ nɩkaalɩya hʋ buloŋ. 4Amɛ akuu Wɩɩsɩ aa fá sikii, a kyo ma kɩŋkaŋ wɩya, abee á wɩbɔmɔ yayɩ fa aa leŋ á kɩɩ gɛɛ anɩɩ nɩsʋʋnɩ ʋ sɩya tɩyaŋ mɛ, 5ka ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ʋ aa kyisi ma sʋʋ tɩyaŋ a leŋ á kaŋ mɩɩbol anɩɩ ʋ aa kyisi Krisita sʋʋ tɩyaŋ ʋ kaŋ mɩɩbol gɛɛ. Nyɛ daga anɩɩ Wɩɩsɩ bɔnyɛ tɩyaŋ nɛ ʋ laa ma ta. 6Akuu á bee Krisita aa yaa kɩdɩgɩ wɩya Wɩɩsɩ kyisi ma á wɩbɔmɔ sʋʋ tɩyaŋ nɛ anɩɩ ʋ aa kyisi Krisita sʋʋ tɩyaŋ gɛɛ a leŋ á beel-ʋ buloŋ yaa kɩdɩgɩ a hɔŋ wɩɩsɩbee tɩyaŋ. 7Ʋ yaa nyɛ rɛ dɩ ʋ daga ʋ bɔnyɛ hʋ aa bɩ kaŋ magɩsɩɩ abee ʋ sikii fáyɩ aa maga gɛɛ gyɩnaŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye kɩdɩgɩ buloŋ. Á bee Krisita aa yaa kɩdɩgɩ nyubaanɩŋ nɛ tɩŋ ʋ yaa nyɛ. 8Wɩɩsɩ aa kaŋ bɔnyɛ beel-ma abee ma aa laa ʋ di wɩya rɛ tɩŋ ʋ laa ma ta, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ma wɩyaalɩya rɛ tɩŋ. Laatayɩ yaa Wɩɩsɩ bɔnyɛ kɩŋ nɛ ʋ kpa tɩya ma. 9Ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ma wɩyaaweliye wɩya rɛ tɩŋ Wɩɩsɩ laa ma ta. Ɛɛwɩya, nal buloŋ bɩ sɩ wuwo daga ʋ tɩɩ gɛɛ wɩya. 10Wɩɩsɩ rɛ taa ma, a leŋ á bee Yesu Krisita buloŋ yaa kɩdɩgɩ dɩ á kɩ yaa wɩweliye, wɩweliye hʋ ʋ aa magɩlɩ biŋ faafaa buloŋ dɩ á kɩ yaa. 11Ma nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma ma nihuwobiŋlɩŋ tɩyaŋ, ma yaŋ bɩl gyɩma weliŋ, nala hʋ aa keri ba pene aa daga anɩɩ ba yaa Wɩɩsɩ nala rɛ, aŋ kaŋ ma kɛ kɩ yɩrɩ nala aa bee kyʋwalɩ Wɩɩsɩ. Amɛ ba pene hʋ kerii yaa nihuwobisi tɩɩ wɩyaalɩɩ rɛ. 12Ma ta yeŋŋe anɩɩ haŋ saŋa hʋ tɩyaŋ ma bee Krisita fa aa bɩ pɛɛ wɩɩ buloŋ, ma gyɩ bɩ pɛɛ Wɩɩsɩ nala ʋ aa lɩya tɩyaŋ. Ɛɛwɩya, ma gyɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ nɩhʋwala. Wɩya hʋ Wɩɩsɩ gyɩ aa wee nyʋwa anɩɩ ʋ sɩ yaa tɩya ʋ nala, ma kɛ fa bɩ pɛɛ. Ma fa bɩ kaŋ wɩɩ kɩdɩgɩ buloŋ bayɩyɛla, a fa bɩ gyɩŋ Wɩɩsɩ mɛ dʋnɩya no tɩyaŋ. 13Ma bee Wɩɩsɩ fa boliye rɛ kɩŋkaŋ abee dɔmɔŋ, amɛ nyɛ kɛ, ma bee Krisita aa yaa kɩdɩgɩ wɩya, ʋ kaŋ ma ko kpaga rɛ, akuu Krisita aa sʋba ma wɩya nyubaanɩŋ. 14Krisita tɩɩ rɛ leŋ fɩyɛlʋʋ gyʋʋ ma, beewɩya ʋ leŋ Gyuuma abee nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma buloŋ ko bɩrɩmɩ kɩdɩgɩ rɛ. Ʋ aa sʋba daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ gɛɛ, ʋ kpaa ʋ tɩɩ rɛ a tɔrɩ dɔŋdɔŋ hʋ fa aa we nala no paga tɩyaŋ. 15Ʋ gɛɛ yayɩ leŋ Gyuuma mɩrɩsɩ hʋ tɩŋɩɩ bɩl bɩ yaa fɩlɩɩ rɛ, ka ʋ bɩl leŋ Gyuuma abee nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma buloŋ ko yaa kɩdɩgɩ ʋ tɩyaŋ, ɛɛ leŋ ba yaa sʋma dɔmɔŋ lee. 16Krisita aa sʋba daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ wɩya, ʋ leŋ ba dɔŋdɔŋ hʋ teŋ nɛ. Ʋ aa yaa gɛɛ, ʋ leŋ ba buloŋ balɩya tɩŋa ʋ tɩyaŋ nɛ a ko yaa kɩdɩgɩ, aŋ kaŋ ba bee Wɩɩsɩ mɛ we dɔmɔŋ ba yaa sʋma. 17Krisita rɛ ko a basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ aa tɩya fɩyɛlʋʋ a tɩya nala fa aa boliye bee Wɩɩsɩ, abee nala hʋ mɛ fa aa kpaga Wɩɩsɩ buloŋ. 18Krisita nyubaanɩŋ nɛ á buloŋ sɩ wuwo tɩŋ Wiyesi Welidɩgɩ hʋ tɩyaŋ a ko á kuwo Wɩɩsɩ lee. 19Ɛɛwɩya, ma nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma, ma bɩl bɩ yaa nɩhʋwala koo gyʋgyʋʋlɩya. Nyɛ kɛ, ma bee Wɩɩsɩ nala buloŋ yaa bedɩgɩ nala rɛ, a yaa Wɩɩsɩ dɩya nala. 20Ʋ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ dɩya ba kpa ma kɩ saa. Yesu Krisita kpambɩsɩ abee Wɩɩsɩ tɩŋdaala rɛ biŋ dɩya no memii. Krisita tɩɩ mɛ rɛ yaa bʋnyuu dɩya no tɩyaŋ. 21Ʋ rɛ kaŋ dɩya hʋ buloŋ sɩgɩ, a leŋ ʋ ko yaa Wɩɩkyʋwaldɩɩwelii, a we doŋ Wɩɩsɩ kyʋwalɩɩ dʋŋ wɩya. 22Ma bee Krisita aa yaa kɩdɩgɩ wɩya ba kaŋ ma bee Wɩɩsɩ nɩkaalɩya hʋ buloŋ kɩ saa lee Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa gyʋʋ rɛ.


text: 1Hatʋ hinni ʋ wutigʋta m, lannɔ wɔɔ ta yaa ra b'ʋ kan tidəər nyɔɔ kʋ ŋ y'a banka bɩ kɩ. 2Kʋ ŋ lee ku b'ʋ bɩ, ŋ yaa dɩga a jaa kʋ ŋ y'a ta yaa bɩ lɛ rɛ bɩ, n y'a gərgu n n a gʋ rɛ, n n ta m laatʋ, n n yaa bɩ lɛ bɩ to. 3Gasʋ kʋ ŋ y'a ʋ bɩ, ŋ n Yeezuu gər bɩ yɩ y. 4Ŋ n a dɔ k'a hɔɔn an n'a dam lɔ mim naa do ma y. Lɛɛm bɩ, gʋɔɔyaarɔ hɩɩyɔɔ y'a hɩnka ŋ nɩ, ŋ huuro nɩ yɔm. 5Ŋ da bɔ ʋ, ŋn'a meer zuutə. Yaarɔ wɔɔ n a hɩ ŋ nɩ, ŋ ʋ: "Bɔ minto awɔɔ n'a kam gʋaa k'an mɩsɩr bɩ ma gəəno bire ʋ? 6A ba naa ʋ y. A a mɩm bɔ ʋ. K'a hɔ niŋŋə k'a hɩ awɔɔ m, an bɩr Galilee ʋ bɩ tɔ da a nɔ ʋ." 7A n n'a hɩrɛ, a ʋ: "Pakra m, kʋ n n Gʋaanyɩ bɩ nyasʋ n a ka mimbʋnyaabənno ʋ, kʋ ŋ n'a wɔ gɔdarkʋra ma, bɩ k'an a mɩm bɔ ʋ dɔmɩm kaakʋ hinni ʋ." 8Dɔmɩm bɩ do ʋ bɩ, lannɔ wɔɔ Yeezuu mim bɩ tɔ da a nɔ ʋ. 9Lannɔ wɔɔ n a hʋr yaa ra b'ʋ, ŋn'a wusigə, ŋn'aa naa haay hɩ karɩndanyɩnɔ bueeredeenno wɔɔ m kan gʋɔɔ vantɔɔ kɩ m. 10Nyɩnta a ʋ: Magdalaa Maarii, kan Zannɩ kɩ, kan Zakkɩ da Maarii kɩ. Lannɔ gɔsɩnnɔ kʋ ŋ nyɩnta kan ŋ kɩ rɔ wɔɔ mim naa do hɩ kristazibəəzannɔ wɔɔ m sɔ. 11Bɩ, kristazibəəzannɔ wɔɔ n a tʋr ka lannɔ wɔɔ mim bɩ ma, ŋ n a si y, ŋ ʋ: "Para-para ŋ n'a dɩndam." 12Pɩyɛɛr n wuti an bra si, an ta yaa ra b'ʋ. Bɩ, k'a yaa zerga an dɩga yaa bɩ nɔ ʋ bɩ, pɛɛra b'a a yɩ, an nɩ cɩntam. A n a wusigə, an doo. A n zɛ kədə hɔ k'a ba bɩ tɔ ma. 13Hinni bɩ do ʋ, karɩndanyɩnɔ hɩɩyɔɔ ɩ tam kʋ kʋ n n'a birm Emayuus b'ʋ. Tara bɩ, a ga kʋ ʋ a ba cilo bueeredeem kan Zerizalɛm kɩ. 14Ŋ nyɩnta, ŋn'ɩ mim k'a ba bɩ dɩndam kan kʋ kɩ. 15Kʋ ŋ nɩ mim bɩ dɩndam, ŋn'ɩ bɩsɩ kam kan kʋ kɩ bɩ, Yeezuu bɩ ŋ ku, an nɩ zum kʋ ʋ kan ŋ kɩ. 16Bɔ a kʋ ʋ, ɩ ʋ: Hɔ y'a ka ŋ mɩm la, ŋ n a dɔ kʋ nka nɩ y. 17Yeezuu n ŋ lar, a ʋ: "Bɔ bɩsɩ awɔɔ ka an nɩ tarɛ?" Ŋ n a gaa, ŋnɩ jɩm kan heerzarlɛ kɩ. 18Ŋ gʋaa deem kʋ n n'a birm Kleopas b'a nyɩ bɔ nʋ, a ʋ: "Ɩbɩɩ y'ɩ deem ɩ gɔɔta Zerizalɛm nɔ ʋ naa ʋ, ɩbɩɩ n mim k'a ba dɔmɩnnɔ nɔɔn duro ʋ bɩ dɔ ra?" 19Yeezuu n ŋ lar, a ʋ: "Bɔ ɩ ba?" Ŋ n a nyɩ bɔ ʋ, ŋ ʋ: "Nazarɛtɩ Yeezuu k'a nyɩnta wosolɛsinnɩsorazaa, a zibəə paŋŋa nyɩnta ʋ kan a meerbaa kɩ Woso taa bɩ, kan gʋaa haay kɩ taa sɔ bɩ, 20wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ kan wɔɔ cinno kɩ y'a nyasʋ, ŋn'a dʋdɔ ka, ŋ ʋ: A a ga zɛ m. Ŋ n a wɔ gɔdarkʋra ma. 21Wɔɔ y'ʋ hɔɔn dam, ʋ ʋ: A n nɩ zɛm k'a bɩ Israyɛl bʋmbɔ. Bɩ, an lɛ da bɩ, minno nɔɔn duro ba ŋ y'a ʋ, a dɔmɩm kaakʋ hɔ m her. 22Sɩra m, lannɔ gɔsɩnnɔ kʋ ŋ nɩ wɔɔ barla rɔ wɔɔ a ka wɔɔ n zɛ kədə. Ta ŋ y'a ʋ yaa ra b'ʋ wutigʋta m, 23Ŋ n aa a gər bɩ yɩ y, ŋn'a bɔ ŋnɩ b'a hɩ, ŋ ʋ: Malɛɛkarɔ y'a hɩnka awɔɔ m, ŋn'a hɩ, ŋ ʋ, Yeezuu mɩsɩr. 24Wɔɔ gʋɔɔ gɔsɩnnɔ ta yaa ra b'ʋ, ŋn'a hɔ haay bɩ yɩ amba lannɔ wɔɔ a hɩ bɩ m, bɩ ŋ n a mɩŋŋa yɩ y." 25Bɩ Yeezuu a hɩ, a ʋ: "Hɔɔn poore zannɔ n'awɔɔ m, awɔɔ bɩr yɛm an nɩ hɔ kʋ wosolɛsinnɩsorazannɔ a hɩ awɔɔ m haay bɩ mim sim zɔɔ y. 26Pakra m kan Krista kɩ, k'an fɩr yɩ ncɩnaaʋ, k'an bɔkarɛ an gasʋ a lɛbɔʋrɛ nɔ ʋ." 27A n a sɩŋŋɩda sa, an nɩ hɔ kʋ Wosoci a hɩ a minto bɩ jɩ hɩrɛ ŋ nɩ. A n a sa Moyiisi ma kan wosolɛsinnɩsorazannɔ haay kʋ ŋ y'a mim gʋrsɩra ba rɔ wɔɔ kɩ. 28Kʋ ŋ y'a zɔ tara kʋ ŋ nɩ taŋ ʋ bɩ ma bɩ, Yeezuu n a hɔ ba ɩ ʋ, a hɩ a ʋ k'a cem ŋ han. 29Ŋ n yu ra, ŋ ʋ: "Gɔɔta kan wɔɔ kɩ, woso lɛ y'a zom." Yeezuu n gasʋ k'a gɔɔta kan ŋ kɩ. 30K'a nyɩnta an nɩ hɔ bɩm kan ŋ kɩ bɩ, a bur sa an a barka da ʋ an bɔkarɛ an a zɩnzɛ ra, an a ka ŋ ʋ. 31Bɩ ma bɩ, ŋ mɩm zer, ŋnɩ Yeezuu dɔ, bɩ Yeezuu nyaam ŋ lɛɛ. 32Ŋ n'a hɩm kʋ m, ŋ ʋ: "Sɩra m, dɔmɩm niŋŋə k'a nyɩnta an nɩ Wosoci bʋmbɔm wɔɔ m kʋ zi, ʋ nɩ tam bɩ, wɔɔ heer yɩ nyɩnta gʋta." 33Ŋ n a bɔ lɛɛm, ŋnɩ ta Zerizalɛm ʋ, ŋn'a karɩndanyɩnɔ bueeredeenno wɔɔ yɩ, ŋn'a so kʋ ma kan a muno kɩ. 34Karɩndanyɩnɔ wɔɔ duro n'a hɩrɛ ŋ nɩ, ŋ ʋ: "Sɩra m, Zuuba a mɩm bɔ ʋ! A a hɩnka Sɩmɔɔn m." 35Gʋɔɔ hɩɩyɔɔ wɔɔ n hɔ k'a ba zaa bire ʋ bɩ hɩ, ŋn'a hɩ sɔ, ŋ ʋ: "Yeezuu k'a bʋr an nɩ bur bɩ zɩnzɛm la bɩ dɔmɩm ʋ wɔɔ b'a dɔ ma, ʋ ʋ, a mɩŋŋa m." 36Kʋ ŋ gɔɔta, ŋn'ɩ meer bam kan kʋ kɩ bɩ, Yeezuu bʋr ŋ bire ʋ, an a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Laafɩɩ n bɩr kan awɔɔ kɩ." 37Ŋ da n bɔ ʋ, nyibəə gʋta n gasʋ ŋ ʋ. Ŋ hɔɔn ʋ bɩ, zinə awɔɔ yɩ naa. 38A n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Bɔ da bɔ ʋ n ta awɔɔ nɩ? Bɔ hɔɔndarɛ n ta awɔɔ heer ʋ? 39K'a dɩga mɔɔ wɔrɔ ma kan mɔɔ gannɔ kɩ. Mɔɔ mɩŋŋa m bala! K'a wɔ da mɔɔ ma, a dɩga a. Zinə mɛsim ba ʋ, b'a yaa ba ʋ, amba awɔɔ mɔɔ yɩ mɔɔ m ta m naa nɩ y." 40K'a naa hɩ bɩ, a a wɔrɔ hɩnka kan a gannɔ kɩ. 41Heernyɔɔ gʋta nyɩnta ŋ ʋ, ŋ n zɛ kədə. Bɩ y'a ka ŋ b'a dam ma ŋn'a si y. Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ: "Hɔbɩrɛ y'awɔɔ ʋ naa ʋ ra?" 42Ŋ n zɔdɩsɛɛrɛ sa, ŋn'a ka ʋ. 43A n a si, an a sʋ ŋ mɩnyaa m. 44A n bɔkarɛ, an a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Kʋ mɔɔ nyɩnta kan awɔɔ kɩ bɩ, hɔ kʋ mɔɔ hɩ awɔɔ m bɩ ba n na: Pakra m kʋ hɔ haay kʋ n y'a gʋrsɩra ba mɔɔ minto, Moyiisi lɛrɔ ci nɔ ʋ kan wosolɛsinnɩsorazannɔ ciro kɩ nɔ ʋ, kan laarɔ kɩ nɔ ʋ bɩ n kʋ yɩ." 45Bɩ kur bɩ, Yeezuu n ŋ hɔɔn gu, kʋ ŋ nɩ Wosoci bɩ jɩ dɔ. 46A n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Ba hɔ kʋ n y'a gʋrsɩra ba bɩ n na: Pakra m kʋ Krista n fɩr yɩ, k'an a mɩm bɔ ʋ gəəno bire ʋ a dɔmɩm kaakʋ hinni ʋ. 47Bɩ, a tɔ ma bɩ, a a ga m kʋ n n'a pa da durnya gʋɔɔ m, kʋ n n'a mɩsɩrbaa lʋr, kʋ n n'a mimbʋnyaarɔ sugur yɩ, bɩ a sɩŋŋɩda an n'a sam Zerizalɛm ma. 48Mɔɔ kasɛtɩzannɔ n'awɔɔ m. 49Bɩ, mɔɔ ganwʋrɛ kʋ mɔɔ Zɩ a ler bɔ bɩ nyɔɔrɛ awɔɔ m. B'awɔɔ, k'a gɔɔta tara nɔ ʋ naa ʋ, an ta an dɔmɩm kʋ paŋŋa k'a n'a tom brama, an zer awɔɔ mim ʋ bɩ ku." 50Bɩ Yeezuu ŋ gaa, an bɔ ŋ nɩ tara bɩ nɔ ʋ, an ta ŋ nɩ Betanii zeezi. B'ʋ bɩ, a a wɔ busu, an ŋ barka da ʋ. 51K'a nɩ ŋ barka daŋ ʋ bɩ, a a gʋ ŋ ma, an der arzana ʋ. 52Karɩndanyɩnɔ wɔɔ n Yeezuu da ʋ, ŋnɩ bɔkarɛ ŋn'a wusigə Zerizalɛm ʋ kan heernyɔɔ gʋta kɩ. 53Bɩ ŋ tɩr ta Wosocɛ ʋ dɔmɩm haay ŋnɩ bɩr a lɛ bɔm Woso ʋ.


text: 1Ɛɛ rɛ kɩkperibalbal kɩdɩgɩ ko lɩɩ wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ. Ʋ yaa haaŋ nɛ a vʋwa wɩɩpɔsɩɩ anɩɩ gal, ka pene mɛ we ʋ naasɩ memii, aŋ kyige kuworinyupugi ba aa kaŋ kyɩŋwʋlɩya fi abee balɩya marɩ. 2Haaŋ hʋ fa kaŋ luwol lɛ, luwol hʋ kɩ wɩɩ, ʋ kɩ kyɛ dɩ ʋ lʋla, a kɩ wɩɩ baŋbaŋ. 3Ɛɛ rɛ kɩkperii kɩdɩgɩ mɛ bɩl ko lɩɩ wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ, a kɩɩ gɛɛ anɩɩ parinyeŋŋifiyaŋbalbal, aŋ kaŋ nyuni bapɛ abee nyɩŋdaasɩ fi, aŋ kyige kuworinyupugi nyuni bapɛ hʋ kɩdɩgɩ buloŋ tɩyaŋ. 4Ɛɛ rɛ ʋ kaŋ ʋ gyoho gbaa wɩɩsɩnyuu kyɩŋwʋlɩya ba aa kaŋ kpaa leye boto lɩdɩgɩ, ba ko tuu tele taŋha. Aŋka parinyeŋŋi hʋ mʋ sɩŋ haaŋ hʋ fa aa kyɛ dɩ ʋ lʋla hʋ sɩya a gbala, dɩ ʋ lʋla dɩ ʋ kpa biye hʋ kyaŋ haŋ lagɩlagɩbiye hʋ. 5Ɛɛ rɛ haaŋ hʋ lʋl boyoŋbiye, nal hʋ aa sɩ kɩ deŋ dʋnɩya nala buloŋ abee hɔgɩ-kpaasa. Ɛɛ rɛ ba kaŋ biye hʋ fasɩ gyɩŋ mʋ tɩya Wɩɩsɩ ʋ kuworikpasa hʋ tɩyaŋ, 6aŋka haaŋ hʋ fá gyʋʋ pogo, lee hʋ Wɩɩsɩ aa mara bine ʋ. Ʋ we doŋ ba kɩ deŋ ʋ nyuu tɩyaŋ kyɛyɛ tusi abee kɔɔsɩbalɩya abee mɔllɩboto. 7Saŋa no tɩyaŋ, yuwo gyɩ sii wɩɩsɩbee tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ malɩkahɩyawʋ Maakɩl bee ʋ malɩkadɔŋtɩŋsɩ abee parinyeŋŋi hʋ bee ʋ hatɩnna kaŋ yuwo sɩgɩ. 8Maakɩl bee ʋ noŋ nala hʋ yuwo di parinyeŋŋi hʋ bee ʋ hatɩnna. Ɛɛ rɛ ba kil parinyeŋŋi hʋ bee ʋ hatɩnna ta ba lɩɩ wɩɩsɩbee tɩyaŋ. 9Ɛɛ rɛ ba kpa parinyeŋŋibal hʋ bee ʋ hatɩnna hʋ buloŋ a yuwo ta ba lɩɩ wɩɩsɩbee a ko tuu taŋha. Ʋ rɛ yaa Dʋŋ hʋ aa we doŋ faafaa buloŋ ba kɩ yɩrɩ Feŋkyogil koo Sɩtaanɩ. Ʋ rɛ aa mʋrɩ dʋnɩya nala buloŋ. 10Ɛɛ rɛ ka ŋ bɩl nɩɩ taabal kɩdɩgɩ wɩɩsɩbee tɩyaŋ dɩ ʋ baa, "Saŋa hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ laa nala ta pele rɛ. Saŋa no tɩyaŋ, Wɩɩsɩ daga ʋ dee abee ʋ koro rɛ. Krisita, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya dɩ ʋ laa dʋnɩya nala ta mɛ daga anɩɩ ʋ kaŋ dee dʋnɩya nala buloŋ nyuu tɩyaŋ nɛ, beewɩya nal hʋ aa kpaa kyogisi kɩ tɩya á nɩmmabalɩya hʋ Wɩɩsɩ sɩya wɩɩhaa abee tebine buloŋ hʋ, ba kpa ʋ yuwo ta rɛ. 11Wɩɩsɩ Pebiye hʋ kyal abee Wɩɩsɩ wɩya hʋ á nɩmmabalɩya hʋ aa basɩ, ba aa rɛ ba kpa yuwo di Sɩtaanɩ. Ba mɩɩbol wɩya gyɩ bɩ kyɩl ba yʋga, ba gyɩ yaa siri rɛ dɩ ba sʋba. 12Ɛɛ wɩya, ma nala hʋ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ, ma leŋ dɩ ma tenni fɩyɛlɩ. Amɛ ma nala hʋ bee kɩna hʋ aa we taŋha nyuu tɩyaŋ abee mpʋwɔnʋʋ tɩyaŋ, baloo sɩ gyʋʋ ma beewɩya Sɩtaanɩ ko tuu ma lee rɛ a kɩ na baaŋ weliŋ, beewɩya ʋ gyɩma anɩɩ ʋ bɩl bɩ sɩ pɩɩsɩ, ka dɩ ba laa ʋ dee." 13Parinyeŋŋi hʋ aa naa dɩ ba kpa ʋ yuwo ta ʋ ko tuu taŋha gɛɛ, ɛɛ rɛ ʋ kile tɩŋ haaŋ hʋ aa lʋl boyoŋbiye hʋ hal. 14Ɛɛ rɛ ba kpa kakyuubal kɩŋkanɩya tɩya haaŋ hʋ, dɩ ʋ wuwo gyaarɩ a gyʋʋ pogo a mʋ lee hʋ Wɩɩsɩ aa mara bine ʋ dɩ parinyeŋŋi hʋ ta wuwo dige ʋ. Doŋ nɛ ʋ we ba kɩ deŋ ʋ nyuu bɩsɩ boto abee faŋ. 15Ɛɛ rɛ parinyeŋŋi hʋ pʋʋsɩ nɩɩ lɩɩ ʋ nyʋwa tɩyaŋ gɛɛ anɩɩ fuwo, a kile tɩŋ haaŋ hʋ hal dɩ ʋ pallɩ kpa ʋ. 16Amɛ taŋhahɩlɩɩ pɛ haaŋ hʋ tɩyaŋ a lɔgɔ suri a kpa nɩɩ hʋ aa lɩɩ parinyeŋŋi hʋ nyʋwa tɩyaŋ buloŋ a nyʋwa. 17Ɛɛ rɛ parinyeŋŋi hʋ na baaŋ haaŋ hʋ nyuu tɩyaŋ a lɩɩ mʋ dɩ ʋ kaŋ haaŋ hʋ doho nɩkaalɩya a yuwo yuwo. Nala no rɛ yaa nala hʋ aa tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa, aŋ kaŋ wɩya hʋ Yesu aa daga ba abee wɩtɩɩ. Ɛɛ rɛ parinyeŋŋi hʋ mʋ sɩŋ mpʋwɔnʋʋ nyʋwa tɩyaŋ.


text: 1Zezi dɛɛn ma nuŋi Zʋrdɛn bugə kam ni nɩ o maa kɛa. Wɛ Joro kʋm maa tɔg-o dɩ dam. Kʋ ma ja-o kʋ vu kagʋa wʋnɩ. 2O maa wʋra taan da fiinna. O na wʋra tɩn mʋ sʋtaanɩ tu o te, sɩ dɩ sʋg-o sɩ o ya kɩ o cɔgɩ. Maŋa kam kʋntʋ nɩ o ya ba di kʋlʋkʋlʋ. Da fiinna yam na kɛ tɩn, kana maa jɩg-o lanyɩranɩ. 3Sʋtaanɩ laan ma ba dɩ ta dɩd-o dɩ wɩ: "Nmʋ na sɩɩnɩ n yɩ Baŋa-Wɛ Bu, sɩ n ta dɩ kandwɛ dɩntʋ sɩ dɩ ji wʋdiu sɩ n di." 4Zezi ma ləri-dɩ o wɩ: "Kʋ nan pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ kʋ wɩ: 'Kʋ daɩ wʋdiu yɩranɩ mʋ paɩ nabiinu ŋwɩ.' " 5Sʋtaanɩ daa ma ja-o dɩ ja vu dɩ di piu kʋlʋ na dwara tɩn yuu. Dɩ laan ma brɩ-o lʋgʋ baŋa tɩɩnɩ dɩm maama yibʋgɩsa wʋnɩ. 6Dɩ daa ma ta dɩ wɩ: "Wo-laarʋ tɩntʋ maama yɩ amʋ nyɩm mʋ. A nan w'ʋ wanɩ a kwe-tɩ a pa wʋlʋ maama a na lagɩ tɩn. Amʋ w'ʋ pa n di dam tɩ maama baŋa nɩ, sɩ n ta n te zulə nɔɔna maama tee nɩ. 7Nmʋ na sɛ n kuni doonə n zuli-nɩ, wəənu tɩntʋ maama w'ʋ ta yɩ nmʋ nyɩm." 8Zezi ma ləri-dɩ o wɩ: "Kʋ pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ kʋ wɩ: 'Kʋ yɩ n Yuutu Baŋa-Wɛ yɩranɩ mʋ n maŋɩ sɩ n kuni doonə n zuli, sɩ n kɩ DƖ wʋbʋŋa na lagɩ te tɩn.' " 9Sʋtaanɩ daa ma kwe-o dɩ ja vu Zeruzalɛm. Dɩ ma ja-o dɩ ja vu dɩ di Wɛ-di-kamunu kʋm yuu mɛ na dwara tɩn dɩ zɩg-o da, yɩ dɩ wɩ: "Nmʋ na yɩ Baŋa-Wɛ Bu, sɩ n faŋɩ n cu tɩga nɩ sɩ d'ɩ nii, 10sɩ kʋ pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ kʋ wɩ: 'Wɛ w'ʋ ta DƖ malɛsɩ, sɩ sɩ taa nii nmʋ baŋa nɩ. 11DƖ w'ʋ pa sɩ ba sɩ ma sɩ jɩa sɩ lwəri-m, sɩ n yɩ tʋ tɩga nɩ n magɩ n naga dɩ kandwɛ.' " 12Zezi laan ma ləri o wɩ: "Kʋ ta pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ kʋ wɩ: 'Yɩ zaŋɩ n maŋɩ n Yuutu Baŋa-Wɛ n nii.' " 13Sʋtaanɩ laan na maŋɩ Zezi wəənu maama wʋnɩ dɩ ga tɩn, dɩ ma yag-o sɩ dɩ daa beeri maŋa kadoŋ. 14Zezi laan ma joori o vu Galile, yɩ Wɛ Joro kʋm dam wʋ o tee nɩ. Nɔɔna balʋ maama na zʋʋrɩ je sɩm kʋntʋ nɩ tɩn ma ni o ŋwa. 15O maa yəni o zʋ Zwifə bam Wɛ-di sɩm o brɩ-ba Wɛ taanɩ. Nɔɔna maama ma zul-o lanyɩranɩ. 16Zezi dɛɛn ma vu o yi Nazarɛtɩ, mʋ tɩʋ kʋlʋ o na kɩ nɔɔnʋ da tɩn. Zwifə bam siun dɛ maama, o dɛɛn maa zʋʋrɩ ba Wɛ-digə kam. Ba siun dɛ dɩdʋa na yi tɩn, o ma vu da. O na zʋ da tɩn, o ma zaŋɩ wɛɛnɩ sɩ o karɩmɩ Wɛ tɔnɔ o brɩ-ba. 17Ba ma kwe tɔnɔ kʋlʋ Wɛ nijoŋnu Ezayi na pʋpʋnɩ faŋa faŋa tɩn ba pa-o. O ma puri-kʋ o karɩma, yɩ o na mɛ seeni kʋ na pʋpʋnɩ kʋ wɩ: 18"Yuutu Baŋa-Wɛ Joro kʋm wʋ amʋ tee nɩ. DƖ ma kuri-nɩ yɩ DƖ pa-nɩ dam, sɩ a tɔɔlɩ DƖ kwər-ywəŋə kam a brɩ yinigə tiinə. ((DƖ tʋŋɩ amʋ sɩ a ganɩ nɔɔna balʋ wʋrʋ na cɔgɩ tɩn,)) sɩ a tɔɔlɩ DƖ kwərə kam dɩ balʋ na wʋ gambɛɛm wʋnɩ tɩn, sɩ ba na vrɩm, sɩ a daarɩ a brɩ lilwə nɩ ba yiə w'ʋ ba ya puri. DƖ daa ta ma tʋŋɩ-nɩ sɩ a vrɩ nɔɔna balʋ ba na bɛɛsɩ tɩn, sɩ ba na siun, 19sɩ a daarɩ a pa nɔɔna lwarɩ sɩ maŋa kam yiə, sɩ Baŋa-Wɛ laan ba DƖ vrɩ DƖ nɔɔna bam lwarɩm wʋnɩ." 20Zezi na karɩmɩ o ti tɩn, o laan ma pu tɔnɔ kʋm, yɩ o kwe o pa ba Wɛ-digə kam tɩntʋŋnʋ. O ma jəni sɩ o brɩ-ba. Nɔɔna bam maama ma lo yiə o baŋa nɩ yɩ ba cəg-o. 21O ma ta o wɩ: "Zɩm dɛ dɩm nɩ abam na ni Wɛ tɔnɔ kʋm na brɩ kʋlʋ tɩn kɩ 'a yibiyə nɩ." 22Ba maama ma zul-o yɩ ba wɩ: "O taanɩ dɩm lamma." O kwərə kam na ywəmmə tɩn, kʋ kɩ-ba yəəu. Ba daa ta ma wɩ: "Kʋ daɩ Zʋzɛfʋ bu mʋ tɩntʋ na?" 23O ma ta dɩ ba o wɩ: "A nan maŋɩ a ye nɩ abam w'ʋ ŋɔɔnɩ sɩsɩɩna dɩ amʋ nɩnɛɛnɩ: 'Nmʋ wʋlʋ na pɛ nɔɔna na yazurə tɩn, sɩ n zəni n tɩtɩ!' Abam daa ta w'ʋ ta 'a wɩ: 'D'ɩ ni wəənu tɩlʋ nmʋ na kɩ Kapɛrnawum nɩ tɩn ŋwa. Nan daa n kɩ kʋntʋ doŋ n tɩtɩ tɩʋ kʋm nɩ.' " 24O daa ta ma ta o wɩ: "A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, Baŋa-Wɛ nijoŋnu b'a na zulə o tɩtɩ tɩʋ nɩ. 25Kʋ sɩɩnɩ kʋ yɩ cɩga mʋ, sɩ maŋa kalʋ Wɛ nijoŋnu Eli dɛɛn na wʋra tɩn, dʋa dɛɛn tu ka zɩgɩ ka wʋ nɩgɩ taan bɩna yatɔ dɩ canɩ sɩrdʋ mʋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ kana dɛɛn maa jɩgɩ lʋgʋ kʋm maama. Kadənə maa daga zanzan Yisɩrayɛlɩ tiinə bam wʋnɩ, 26yɩ Wɛ nan wʋ tʋŋɩ Eli sɩ o vu ba wʋlʋwʋlʋ te. Wɛ dɛɛn tʋŋ-o kadəm wʋdoŋ tee nɩ mʋ, o na zʋʋrɩ Sarɛpɩta tɩʋ wʋnɩ, kʋ na yɩ Sidɔn tɩʋ nɩ. 27Woŋo kʋlʋ ta na wəli da tɩn, maŋa kalʋ Wɛ nijoŋnu Elize dɛɛn na wʋra tɩn, nanywaanʋ zanzan dɛɛn wʋ Yisɩrayɛlɩ tɩʋ kʋm nɩ. Ba wʋlʋwʋlʋ dɩ dɛɛn nan wʋ nɛ yazurə ba wʋnɩ. Elize dɛɛn pɛ Naaman yɩranɩ mʋ na yazurə, yɩ wʋntʋ nuŋi Siiri tɩʋ mʋ." 28Nɔɔna balʋ maama na wʋ Wɛ-digə kam nɩ tɩn na ni Zezi na tagɩ-ba te tɩn, ba bana ma zaŋɩ zanzan. 29Ba ma zaŋɩ ba zəl-o ba pa o nuŋi tɩʋ kʋm wʋnɩ. Tɩʋ kʋm wʋ piu yuu nɩ mʋ. Ba ma ja-o ba vu jəgə kalʋ na luunə dɩ tɩga tɩn, sɩ ba yig-o ba dɩ tɩga nɩ ba gʋ. 30Ba maa warɩ. Zezi ma pipiri o vu o tɔgɩ ba tɩtarɩ o nuŋi o maa kɛa. 31Zezi dɛɛn ma vu Galile tɩʋ kʋdoŋ, kʋ yɩrɩ mʋ Kapɛrnawum. Zwifə bam siun dɛ ma yi. O ma vu o zʋ ba Wɛ-digə kam sɩ o brɩ nɔɔna bam Wɛ taanɩ da. 32O na brɩ-ba tɩn, ba maa tiini ba yɩ yəəu dɩ o zaasɩm dɩm, o ni-taanɩ dɩm na jɩgɩ dam tɩn ŋwaanɩ. 33Nɔɔnʋ wʋdoŋ dɛɛn maa wʋ ba Wɛ-digə kam wʋnɩ yɩ cicirə jɩg-o. 34O ma kaasɩ dɩ kwər-dɩa yɩ o wɩ: "Aa, Zezi, Nazarɛtɩ tu, bɛɛ mʋ n lagɩ dɩbam tee nɩ? Nmʋ tu sɩ n cɔgɩ dɩbam dwi mʋ na? A ye nmʋ na yɩ wʋlʋ. Nmʋ yɩ Wʋ-poŋo Tu wʋlʋ Wɛ na tʋŋɩ tɩn mʋ." 35Zezi ma kaanɩ cicirə kam o wɩ: "Cəgi sɔɔ, sɩ n nuŋi n daarɩ baarʋ wʋm." Cicirə kam na ni kʋntʋ tɩn, ka ma yigi nɔɔnʋ wʋm ka dɩ tɩga nɩ. Ka laan ma yag-o yɩ ka wʋ kɩ-o kʋlʋkʋlʋ. Kʋntʋ kɩ nɔɔna bam maama yiə nɩ mʋ. 36Kʋ ma sʋ-ba lanyɩranɩ. Ba maama ma ŋɔɔnɩ daanɩ ba wɩ: "Bɩtara kantʋ yɩ bɩtarɩ dwi dɔɔ mʋ? Nii o na maɩ o dam o tɛ dɩ ciciri sɩm, yɩ sɩ sɛ o ni yɩ sɩ viirə." 37Nɔɔna balʋ maama na zʋʋrɩ je sɩm kʋntʋ nɩ tɩn laan ma ni Zezi ŋwa. 38Zezi dɛɛn ma nuŋi Wɛ-digə kam wʋnɩ. O ma vu Simɔn-ba sɔŋɔ. O na yi da tɩn dɩ paa magɩ Simɔn tɩnkaanɩ kʋ cana. Ba ma loori Zezi sɩ o zəni kaanɩ wʋm sɩ o na yazurə. 39O ma vu o tiiri kaanɩ wʋm baŋa nɩ. O ma ta dɩ paa kam o wɩ, ka yag-o. Ka ma sɩɩnɩ ka yag-o. O laan ma zaŋɩ lɩla, yɩ o kɩ wʋdiu o pa-ba. 40Kʋ na tu kʋ yi wa-zʋʋrɩ maŋa nɩ tɩn, ba ma ja nɔɔna dɩ ba yawɩɩrʋ dwi təri təri ba ba Zezi te, sɩ o pa ba na yazurə. O ma daŋɩ o jɩa ba dɩdʋa dɩdʋa baŋa nɩ o pa ba maama na yazurə. 41Kʋlʋ na wəli da tɩn, ciciri dɩ ma nuŋi sɩ yagɩ nɔɔna zanzan sɩ ya na jɩgɩ sɩ yaara tɩn yɩra. Sɩ maa yəni sɩ kaasa sɩ wɩ: "Nmʋ yɩ Baŋa-Wɛ Bu mʋ." Sɩ na ye nɩ o sɩɩnɩ o yɩ Krisi wʋm Wɛ na tʋŋɩ tɩn, o ma kaanɩ-sɩ, sɩ sɩ yɩ taa ŋɔɔnɩ o taanɩ. 42Tɩga na pʋʋrɩ tɩtɩɩtɩ tɩn, Zezi daa ma nuŋi o vu je sɩlʋ nɔɔn-nɔɔnʋ na tərə tɩn. Tɩʋ kʋm nɔɔna bam ma zaŋɩ ba nuŋi sɩ ba beeri o je. Ba laan ma na-o yɩ ba vu o te. Ba ma kwaanɩ sɩ ba ja-o, sɩ o yɩ viiri o yagɩ-ba. 43O ma ta dɩ ba o wɩ: "A nan maŋɩ sɩ a vu a tʋlɩ tɩɩnɩ dɩdɩm dɩm mʋ, a tɔɔlɩ kwər-ywəŋə kam a brɩ-ba Wɛ na lagɩ DƖ di paarɩ tɩte nɔɔna tɩtarɩ nɩ tɩn. Kʋ yɩ kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ Wɛ tʋŋɩ-nɩ nabiinə tee nɩ." 44O laan ma tʋlɩ Zwifə bam tɩɩnɩ dɩm nɩ. O maa yəni o zʋ ba Wɛ-di sɩm sɩ o taa tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam.


text: 1Taana yantʋ maama wʋnɩ taanɩ dɩlʋ na yɩ kamunu tɩn mʋ yɩ sɩ dɩbam jɩgɩ Wɛ kaanɩm yuutu wʋm kʋntʋ doŋ. Wʋntʋ mʋ je Wɛ-sɔŋɔ nɩ, Dam-Paŋwa Tu Wɛ paarɩ jangɔŋɔ kʋm jazɩm nɩ. 2O maa wʋ Wɛ di-laa cɩga cɩga wʋnɩ o tʋŋɩ o pa-DƖ. Jəgə kam kʋntʋ yɩ Yuutu Baŋa-Wɛ tɩtɩ sɔŋɔ mʋ, kʋ daɩ lʋgʋ baŋa vwe dɩlʋ nabiinə na pugi sɩ ba taa zuli-DƖ da tɩn. 3Wʋlʋ maama na yɩ Wɛ kaanɩm yuutu tɩn tɩtʋŋɩ yɩ sɩ o taa maɩ pɛɛra dɩ vara mʋ o kaanɩ Baŋa-Wɛ. Dɩbam Wɛ kaanɩm yuutu Zezi dɩ nan maŋɩ sɩ o taa jɩgɩ kʋlʋ o na w'ʋ pa Wɛ tɩn. 4Zezi nan ya ta na wʋ lʋgʋ baŋa nɩ, o b'a ta yɩ Wɛ kaanɩm tu. Bɛŋwaanɩ Wɛ kaanɩm tiinə maŋɩ ba wʋ lʋgʋ baŋa nɩ, yɩ ba yəni ba maɩ pɛɛra ba ma kaanɩ Wɛ, kʋ maŋɩ dɩ Moyisi cullu tɩm na brɩ te tɩn. 5Bantʋ na yəni ba tʋŋɩ ba pa Wɛ te tɩn yɩ wəənu tɩlʋ na wʋ Wɛ-sɔŋɔ nɩ tɩn nyɩnyʋgʋ dɩ tɩ luluŋu mʋ. Moyisi dɛɛn na lagɩ o pu vwe dɩlʋ nɔɔna na w'ʋ ta paɩ Wɛ zulə dɩ wʋnɩ tɩn, Wɛ dɛɛn brɩ-o o na w'ʋ kɩ te, yɩ DƖ ta DƖ wɩ: "Kwaanɩ n kɩ wəənu tɩm maama sɩ tɩ taa nyɩ nɩ amʋ na maŋɩ a brɩ-m piu kʋm yuu nɩ te tɩn." 6Kʋ daarɩ lele kʋntʋ, Zezi na tʋŋɩ o pa Wɛ te tɩn tiini kʋ jɩgɩ kuri lanyɩranɩ kʋ dwe kaanɩm tiinə bam tɩtʋŋa yam maama, nɩ ni-dʋʋrɩ dɩlʋ Wɛ na tɔgɩ Zezi ŋwaanɩ DƖ go DƖ pa dɩbam tɩn na lana dɩ dwe dayigə ni-gonim dɩm na yɩ te tɩn. Bɛŋwaanɩ Wɛ na goni ni-dʋʋrɩ dɩm sɩ DƖ pa dɩbam kʋlʋ tɩn tiini kʋ lana kʋ dwe DƖ ni-doori dɩm. 7Dayigə ni dɩlʋ Wɛ na goni DƖ pa DƖ nɔɔna bam tɩn ya na maŋɩ fasɩ, DƖ ya daa b'a go ni dɩdoŋ DƖ ləni dɩntʋ yuu nɩ. 8Wɛ dɛɛn nan brɩ nɩ DƖ nɔɔna bam kɩ ba tusi mʋ. Kʋntʋ mʋ DƖ tagɩ DƖ wɩ: "Maŋa maa bɩɩna, yɩ amʋ w'ʋ go ni-dʋʋrɩ a pa a nɔɔna bam, kʋ nan yɩ Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə dɩ Zuda dwi tiinə bam maama mʋ. 9Ni-dʋʋrɩ dɩntʋ b'a ta nyɩ dɩ dayigə ni dɩlʋ amʋ na goni a pa ba nabaara bam maŋa kalʋ a na jaanɩ ba jɩŋa a pa ba nuŋi Ezipi tɩʋ kʋm wʋnɩ tɩn. Bantʋ dɛɛn wʋ sɛ ba tɔgɩ ni dɩlʋ amʋ na goni dɩ ba tɩn. Kʋntʋ mʋ pa a yigə daa təri ba wʋnɩ." Mʋ Yuutu Baŋa-Wɛ na tagɩ kʋlʋ tɩn. DƖ daa ta ma ta DƖ wɩ: 10"Kantʋ maŋa kam na kɛ, amʋ w'ʋ go ni a pa Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə bam nɩ: 'Amʋ w'ʋ pa a ni-taana yam zʋ ba wʋbʋŋa, yɩ a pa ya pəni ba bɩcara nɩ. Amʋ w'ʋ ta yɩ ba Tu Wɛ, yɩ ba dɩ w'ʋ ta yɩ amʋ nɔɔna. 11Bantʋ nabwənə dɩ ba dɩdɛɛra maama w'ʋ lwarɩ amʋ na yɩ wʋlʋ tɩn. Ba wʋlʋwʋlʋ daa wʋ maŋɩ sɩ o brɩ o doŋ nɩ amʋ mʋ yɩ ba Yuutu. 12Maŋa kam kʋntʋ nɩ amʋ w'ʋ duri ba ŋwaŋa dɩ ba lwarɩm dɩm, yɩ a daa b'a guli ba kəm-balwaarʋ tɩm.' " 13Wɛ na ŋɔɔnɩ DƖ ni-dʋʋrɩ dɩm taanɩ kʋntʋ doŋ tɩn, kʋ brɩ nɩ DƖ dayigə ni dɩm laan jigi ni-doori mʋ. Woŋo kʋlʋ nan na doori yɩ kʋ wʋra kʋ cɔgɩ tɩn lagɩ kʋ kɛ lele mʋ.


text: 1Faŋa faŋa tɩn, nɔɔna dɛɛn mʋ wʋ Wɛ nɔɔna bam wʋnɩ ba na brɩ nɩ ba yɩ Wɛ nijoŋnə yɩ ba yagɩ ba daɩ. Vwan zaasɩm tiinə dɩ w'ʋ ŋɔ ba zʋ abam wʋnɩ kʋntʋ, yɩ ba kɩ swan ba brɩ abam zaasɩm dɩlʋ na daɩ Wɛ nyɩm yɩ dɩ cɔgɩ nɔɔna tɩn. Bantʋ mʋ vɩn ba Yuutu Zezi wʋlʋ na ŋwɩ ba lwarɩm jɩnɩ sɩ ba taa yɩ o nɔɔna tɩn. Kʋntʋ ŋwaanɩ ba kikiə yam w'ʋ pa Wɛ cɔgɩ-ba lɩla. 2Nɔɔna zanzan nan w'ʋ sɛ ba tɔgɩ ba na brɩ kʋlʋ tɩn, yɩ ba dɩ kɩ ba wo-digiru kikiə yam kʋntʋ doŋ. Ba na kɩ wəənu tɩlʋ tɩn w'ʋ pa nɔɔna taa y'aalɩ Wɛ zaasɩm dɩlʋ na yɩ cɩga tɩn. 3Vwan zaasɩm tiinə bam kʋntʋ na yɩ wo-swən-nyɩna tɩn, ba'a kwaanɩ ba ma bɩtar-ywe ba ganɩ abam, sɩ ba ma na nyɔɔrɩ abam baŋa nɩ. Wɛ nan maŋɩ DƖ ti DƖ yigə faŋa faŋa sɩ DƖ di bantʋ sarɩya, yɩ cam w'ʋ ba ba baŋa lɩla. 4Kʋ nan na yɩ malɛsɩ sɩlʋ dɛɛn na cɔgɩ tɩn dɩ, Wɛ wʋ yagɩ-sɩ. DƖ dɩ-sɩ DƖ yagɩ min-tɩʋ nɩ mʋ, mɛ ba na kwaarɩ-sɩ lim wʋnɩ, sɩ sɩ taa wʋra taan, sɩ kʋ vu kʋ yi DƖ sarɩya dɛ dɩm tɩn. 5Wɛ dɛɛn wʋ yagɩ faŋa faŋa nɔɔna balʋ na wʋ lʋgʋ baŋa nɩ yɩ ba kɩ lwarɩm tɩn. Nowe mʋ Wɛ vrɩ DƖ wəli dɩ nɔɔna barpɛ, dɩ wʋntʋ na tɔɔlɩ Wɛ cɩga kam o brɩ nɔɔna te tɩn. Wɛ ma daarɩ DƖ cɔgɩ balʋ na vɩn DƖ ni tɩn, DƖ pa dʋa tiini ka nɩ yɩ na li lʋgʋ baŋa, yɩ ba maama tɩ. 6Kʋ daa ta na yɩ nɔɔna balʋ dɛɛn na zʋʋrɩ Sodɔm dɩ Gomɔɔrɩ nɩ tɩn, Wɛ pɛ mini mʋ di ba je sɩm kʋntʋ kʋ daarɩ tɩntwarɩm yɩranɩ, sɩ kʋ brɩ nɩ ba ba jɩgɩ bʋra. DƖ cɔgɩ-ba kʋntʋ sɩ kʋ taa yɩ maana mʋ kʋ paɩ balʋ maama na bʋŋɩ sɩ ba vɩn DƖ ni tɩn. 7DƖ ma daarɩ DƖ vrɩ Lɔtɩ ba wʋnɩ. Wʋntʋ dɛɛn mʋ sɛ Wɛ cɩga kam, yɩ o wʋ tiini kʋ cɔgɩ dɩ nɔn-balwaarʋ tɩm na kɩ wo-digiru kikiə te tɩn. 8O na yɩ nɔn-ŋʋm yɩ o zʋʋrɩ dɩ ba tɩn, o naɩ ba kəm-lwaanʋ tɩm dɛ maama yɩ o ni ba niə-bɩtarɩ sɩm na yɩ te tɩn. Kʋ maa tiini kʋ jɩgɩ wʋ-cɔgɔ dɩd-o dɩ ba na tʋŋɩ ba cɔgɩ Wɛ cullu tɩm te tɩn. 9Kʋntʋ, d'ɩ Yuutu Baŋa-Wɛ waɩ DƖ vrɩ balʋ na tɔgɩ-DƖ tɩn sɩ ba yɩ cɔgɩ dɩ maŋɩm dɩlʋ na yi-ba tɩn. Kʋ nan na yɩ balʋ na vɩ-DƖ tɩn, DƖ waɩ DƖ pɩɩna yɩ DƖ cəgi-ba sɩ kʋ vu kʋ yi DƖ sarɩya dɛ dɩm, sɩ DƖ laan pa ba na cam. 10Kʋ na dwe dɩdɩ balʋ na tɔgɩ wo-digiru kikiə yalʋ ba fra na zʋʋrɩ yɩ ba ba lagɩ sɩ ba sɛ wʋlʋ na jɩgɩ ni ba baŋa nɩ tɩn, Wɛ w'ʋ pa ba na cam kʋ ja gaalɩ. Vwan zaasɩm tiinə bam kʋntʋ ba kwarɩ cavɩɩra, ba nan ba nɩgɩ nɔɔn-nɔɔnʋ dɩ. Ba maa ba kwarɩ fʋʋnɩ sɩ ba ŋɔɔnɩ ba twɩ dɩdɛɛra balʋ na wʋ wɛyuu tɩlampolo nɩ tɩn. 11Nan dɩ Wɛ malɛsɩ sɩm na tiini sɩ jɩgɩ dam sɩ dwe vwan zaasɩm tiinə bam kʋntʋ tɩn, sɩ ba sɛ sɩ twɩ dɩdɛɛra bam kʋntʋ sɩ ŋɔɔnɩ ba woŋo d'ɩ Yuutu wʋm yigə nɩ. 12Vwan zaasɩm tiinə bam yəni ba ŋɔɔnɩ ba twɩ wəənu tɩlʋ ba na yəri tɩ kuri tɩn mʋ. Ba ma kɩ yɔɔ yɔɔ nɩ ga-vara na ba jɩgɩ wʋbʋŋa yɩ ba kɩ te tɩn. Ga-vara wʋra sɩ nɔɔna mʋ taa jaanɩ-ba ba gʋɩ. Nɔɔna bam kʋntʋ dɩ nan w'ʋ cɔgɩ nɩ ga-vara mʋ te. 13Wɛ w'ʋ pa ba na yaara sɩ kʋ maŋɩ dɩ ba dɩ na pɛ nɔɔna na yaara te tɩn. Ba ma kɩ wʋpolo dɩ wo-digiru tɩlʋ ba fra na zʋʋrɩ tɩn, yɩ ba kɩ-tɩ jaja wɩa tɩtarɩ nɩ. Ba kəm dɩm yɩ digiru dɩ cavɩɩra mʋ abam tɩtarɩ nɩ, maŋa kalʋ 'a na yəni 'a la daanɩ sɩ 'a di wʋdiu yɩ ba ta kɩ wʋpolo dɩ ba lwarɩm dɩm tɩn. 14Bantʋ wʋbʋŋa zʋ boorim kikiə yɩranɩ mʋ. Ba brɩ ba ba jɩgɩ siun dɩ wo-balwaarʋ kəm, yɩ ba sʋgɩ balʋ wʋbʋŋa dɩ na bwənə tɩn ba paɩ ba tusə. Ba maa tiini ba yɩ wo-swən-nyɩna dɩ. Wɛ nan w'ʋ cɔgɩ-ba. 15Bantʋ ma yagɩ cwə-laa tɔgɩm, yɩ ba ywəri ba vu ba tɔgɩ Bozori bu Balam cwəŋə kam. Wʋntʋ yi dɛɛn ma su səbu kʋlʋ o na w'ʋ na o kəm-balɔrɔ kʋm ŋwaanɩ tɩn. 16O na vɩn Wɛ ni tɩn, DƖ ma pa varɩm na ba ŋɔɔnɩ tɩn ŋɔɔnɩ nɩ nabiinu te. O tɩtɩ bɩnaga mʋ ŋɔɔnɩ ka kaan-o, sɩ kʋ cɩ Balam na yɩ Wɛ nijoŋnu tɩn dɩ jwərim dɩlʋ o na lagɩ o kɩ tɩn. 17Nɔɔna bam kʋntʋ nyɩ dɩ buli-yiə yalʋ na ba buri tɩn mʋ, yɩ ba ta nyɩ dɩ kunkwəənu tɩlʋ vu-fɔrɔ na kalɩ kʋ pa tɩ jagɩ tɩn. Wɛ nan lɩ jəgə kalʋ na tiini ka yɩ lim tɩn mʋ sɩ DƖ kɩ-ba da. 18Ba maa tiini ba ŋɔɔnɩ kamunni-bɩtarɩ sɩlʋ na ba jɩgɩ kuri tɩn, yɩ ba maɩ wo-yɔɔrʋ tɩlʋ nabiinə fra na zʋʋrɩ yɩ tɩ yɩ wo-digiru tɩn ba ma ganɩ balʋ laan na pɔɔrɩ ba tɩtɩ dɩ nɔɔna balʋ na yəri Wɛ cwəŋə tɩn. 19Ba maa tɛ dɩ nɔɔna nɩ, ba na dɛ bam cwəŋə kam, ba'a ta te ba tɩtɩ. Balʋ nan na tɛ kʋntʋ tɩn tɩtɩ yɩ gambɛ mʋ, dɩ ba kikiə yam na jɩgɩ-ba ya ve cɔgɩm wʋnɩ tɩn. Bɛŋwaanɩ, woŋo kʋlʋ maama nɔɔnʋ na paɩ kʋ te-o tɩn, o yɩ kʋ gambaa mʋ. 20Nɔɔna balʋ na lwarɩ Zezi Krisi wʋlʋ na yɩ dɩbam Yuutu dɩ d'ɩ Vɩrnʋ tɩn, ba lugi lʋgʋ baŋa wo-digiru tɩm mʋ. Ba laan nan na joori ba pipiri ba sɛ ba paɩ tɩ te-ba, ba kweelim je w'ʋ tiini kʋ taa yɩ lɛɛrʋ dɩ ba kʋ dwəni pulim nɩ. 21Bɛŋwaanɩ, ba ya na wʋ lwarɩ Wɛ cɩga cwəŋə kam, kʋ ya w'ʋ ta lana kʋ pa-ba kʋ dwe ba na lwarɩ-ka yɩ ba laan pipiri ba za ba wʋbʋŋa dɩ Wɛ ni dɩlʋ DƖ na pɛ-ba sɩ ba taa tɔgɩ tɩn. 22Bantʋ na kɩ te tɩn nyɩ dɩ bɩtar-dɩndɩa kalʋ na tagɩ cɩga ka wɩ: "Kakurə joori ka di ka tɩtwaanʋ." Bɩtar-dɩndɩa kadoŋ dɩ ta wɩ: "Nmʋ na jaanɩ təru n swɛ o yɩra, o ta w'ʋ joori o bibili bwəru wʋnɩ mʋ."


text: 1Ba nyɛ tɩyaŋ, dɩ nal lɛ yaa Gyuu, wɩbee rɛ ʋ kpa kpɩya nal hʋ aa bɩ yaa Gyuu. Gyuu yayɩ tɔnɔ rɛ yaa bee? Koo peŋ kerii tɔnɔ rɛ yaa bee? 2Wɩtɩɩ rɛ Gyuu yayɩ kaŋ tɔnɔ rɛ ŋmanɩɩ buloŋ tɩyaŋ. Tɔnɔ hʋ aa laasɩya rɛ nyɛ: Gyuuma nosi tɩyaŋ nɛ Wɩɩsɩ gyɩ kpa ʋ wɩya we. 3Wɩtɩɩ rɛ, ba badɔmɔŋ gyɩ bɩ kaŋ wɩtɩɩ Wɩɩsɩ wɩya hʋ tɩŋɩɩ tɩyaŋ. Amɛ nyɛ yaŋ sɩ wuwo leŋ dɩ Wɩɩsɩ ta yaa wɩya hʋ ʋ aa baa ʋ sɩ yaa? 4Aayɩ, ba mʋra rɛ! Abee nihuwobisi buloŋ aa yaa wɩnyɩyɛla mɛ, Wɩɩsɩ kɛ kaŋ wɩtɩɩ rɛ. Ba saba Wɩɩsɩ wɩtɩɩ wɩya rɛ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ a baa, "Dɩ ɩ ko kɩ basɩ wɩya, nal buloŋ aa na ba yaa wɩtɩɩ rɛ, dɩ ɩ rɛ dii nal buloŋ sarɩya mɛ, ba aa na nɩɩ ɩ kɩna sʋma rɛ." 5Amɛ dɩ á wɩbɔmɔ yayɩ rɛ leŋ nala na weliŋ anɩɩ Wɩɩsɩ kɛ kaŋ wɩtɩɩ rɛ, á sɩ wuwo baa dɩ Wɩɩsɩ bee yaa weliŋ ʋ aa dɔgɩsɩ ma á wɩbɔmɔ wɩya? (Wɩɩ hʋ nal buloŋ aa sɩ pɩyɛsɩ rɛ nyɛ:) 6Aayɩ, ba mʋra rɛ! Beewɩya dɩ Wɩɩsɩ rɛ fa bɩ kaŋ wɩtɩɩ, ɛɛ rɛ ʋ sɩ yaa a di dʋnɩya nala sarɩya? 7Ka dɩ ŋ wɩnyɩyɛl lɛ leŋ Wɩɩsɩ wɩtɩɩ kyaasɩ lɩɩ sɩŋ, a daga ʋ gaŋdarɩ, bee rɛ sɩ tɩŋ dɩ ʋ ha di ŋ sarɩya a kpa kyogisi tɩya ŋ a baa dɩ ŋ yaa wɩbɔŋyaal lɛ. 8Dɩ gɛɛ rɛ fa, bee rɛ tɩŋ á fa bɩ sɩ baa dɩ ma leŋ dɩ á kɩ yaa wɩbɔmɔ, dɩ wɩweliye ko. Nala badɔmɔŋ paalɩ kyogi ŋ feŋ nɛ anɩɩ ŋ tɩɩ gba basɩ nyɛ rɛ. Kyogisi hʋ aa maga bee nala no, ʋ rɛ Wɩɩsɩ sɩ kpa tɩya ba. 9Dɩ nyɛ rɛ yaŋ, ma bɩɩna anɩɩ á nala hʋ aa yaa Gyuuma kɛ kpɩya nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma rɛ? Aayɩ, á mɛ bɩ kpɩya ba. Ŋ laa sɩya leŋ ma gyɩma rɛ anɩɩ Gyuuma abee nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma buloŋ yaa wɩbɔmɔ yosi rɛ. 10Ba sabɩ gɛɛ rɛ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ a baa, "Nal buloŋ bɩ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, haalɩ nɩdɩgɩ mɛ. 11Nal buloŋ tuwo a kaŋ wɩgyʋŋ, nal buloŋ mɛ tuwo a kyo dɩ ʋ tɩŋ Wɩɩsɩ. 12Nal buloŋ kpaa hal yɩya Wɩɩsɩ rɛ. Ba buloŋ yaa wɩbɔmɔ nyʋgɩsɩ gyʋʋ mʋ rɛ. Nal buloŋ tuwo a kɩ yaa wɩweliye, haalɩ nɩdɩgɩ mɛ. 13Ba nyʋʋsɩ wɩbasɩya mʋrɩ nala kɩ kpʋ rɛ. Wɩnyɩyɛ-bɔŋlɔrɩnɩ dʋŋ nɛ we ba nyʋʋsɩ tɩyaŋ Wɩɩ buloŋ ba aa basɩ kaŋ hʋwoŋ nɛ anɩɩ dʋŋ hʋwoŋ. 14Ba aa ŋmɩyɛsɩ ŋmɩyɛsɩ-bɔŋlɔrɩnɩ rɛ kɩ tɩya nala. 15Ba bee yaa gyegye nala kpʋyɩ tɩyaŋ. 16Dɩ ba aa rɛ ko mʋ lee kɛ buloŋ, kyogisi dʋŋ nɛ ba aa kyogi, a leŋ nala tɩsɩ kyogi. 17Ba bɩ sɩ laa nyʋwa yaa wɩɩ buloŋ aa sɩ leŋ dɩ ba bee nala sʋma. 18Ba bee fá Wɩɩsɩ mɛ." 19Á gyɩma anɩɩ dɩ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba biŋ nɛ aa daga wɩɩ buloŋ mɛ, nala hʋ aa tɩŋ ba rɛ ba daga kɩ tɩya. Ɛɛ wɩya nal buloŋ bɩl bɩ sɩ wuwo baa dɩ ʋ kɛ bɩ yaa wɩɩ maga dɩ Wɩɩsɩ dɔgɩsɩ ʋ. Ɛɛ daga anɩɩ dʋnɩya nal buloŋ sarɩya rɛ Wɩɩsɩ sɩ di. 20Nal buloŋ bɩ sɩ wuwo tɩŋ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba biŋ, dɩ ba leŋ dɩ ʋ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. Wɩɩ hʋ mɩrɩsɩ no aa yaa buloŋ nɛ dɩ ba leŋ nal buloŋ gyɩma nɩɩ ʋ yaa wɩbɔŋyaal lɛ. 21Amɛ lagɩlagɩ no, Wɩɩsɩ daga ŋmanɩɩ hʋ nala aa sɩ tɩŋa a wuwo yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ nɛ. Ʋ ŋmanɩɩ hʋ bɩ lɩɩ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba biŋ tɩŋɩɩ tɩyaŋ. Amɛ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba biŋ abee Wɩɩsɩ tɩŋdaala buloŋ gyɩ dii ŋmanɩɩ no wɩya daŋsɩya rɛ. 22Nala Yesu Krisita laadii tɩyaŋ nɛ Wɩɩsɩ aa tɩŋa a leŋ dɩ nala yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ. Nal buloŋ aa laa Yesu Krisita wɩya di, dɩ ʋ tɩɩna yaa Gyuu koo ʋ bɩ yaa Gyuu, ʋ rɛ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, beewɩya Wɩɩsɩ kɛ lee nal buloŋ yaa kɩdɩgɩ rɛ. 23Nal nal buloŋ yaa wɩbɔmɔ rɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ á bɩ kaŋ Wɩɩsɩ gaŋdarɩ hʋ fa aa maga dɩ á kana. 24Amɛ Wɩɩsɩ tɩɩ bɔnyɛ tɩyaŋ nɛ ʋ tɩŋ Yesu Krisita tɩyaŋ a laa ma ta a leŋ á yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ. Á bɩ yaa wɩɩ buloŋ a maga dɩ ʋ yaa nyɛ tɩya ma. 25Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ leŋ Yesu Krisita kpa ʋ mɩɩbol a lɩɩ wɩɩsʋlɩɩ dɩ Wɩɩsɩ tɩŋ ʋ sʋʋ hʋ tɩyaŋ a kpa á wɩbɔmɔ kyɛ ma. Ɛɛwɩya nal hʋ buloŋ aa laa Yesu Krisita wɩya di, Wɩɩsɩ aa kpa ʋ tɩɩna wɩbɔmɔ kyɛ ʋ rɛ. Wɩɩsɩ yaa wɩɩ no rɛ dɩ ʋ daga anɩɩ ʋ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna rɛ. Faafaa tɩyaŋ, ʋ fa kaŋ kenyiri rɛ a kpa ʋ nyuŋgolo yɩya nihuwobisi wɩbɔmɔ yayɩ. 26Amɛ lagɩlagɩ no kɛ, Wɩɩsɩ bɩrɩmɩ ʋ sɩya kyaasɩ á wɩbɔmɔ rɛ. Nyɛ tɩyaŋ ʋ daga anɩɩ ʋ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna rɛ, aŋ bɩl daga anɩɩ dɩ nal buloŋ nɛ ko laa Yesu wɩya di, ʋ aa leŋ ʋ tɩɩna yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna rɛ ʋ sɩya tɩyaŋ. 27Wɩbee rɛ á yaŋ kana, a kɩ daga á tɩɩ? Á bɩ kaŋ wɩɩ buloŋ, beewɩya mɩrɩsɩ hʋ tɩŋɩɩ daa sɩ leŋ dɩ nal yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, see ʋ tɩɩna Wɩɩsɩ laadii. 28Ɛɛwɩya, wɩya hʋ tɩyaŋ á aa sɩna rɛ yaa nal Wɩɩsɩ laadii rɛ sɩ wuwo leŋ dɩ ʋ tɩɩna yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, mɩrɩsɩ hʋ tɩŋɩɩ kɛ daa. 29Koo ma bɩɩna anɩɩ Wɩɩsɩ yaa Gyuuma dʋŋ Wɩɩsɩ rɛ? Aayɩ. Ʋ yaa nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma mɛ Wɩɩsɩ rɛ. 30Wɩɩsɩ yaa Wɩɩdɩgɩ dʋŋ nɛ. Gyuuma abee nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma buloŋ, ba laadii tɩyaŋ nɛ ʋ aa tɩŋa, a leŋ dɩ ba yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ. 31Nyɛ yaŋ daga anɩɩ á laadii leŋ á kpa Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba biŋ ta rɛ koo? Aayɩ, ba mʋra rɛ! Amɛ á Wɩɩsɩ laadii hʋ rɛ sɩ leŋ dɩ á marɩ gyɩŋ tɩŋ mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba biŋ weliŋ.