text: 1M danyɩnɔ, kʋ Sɛnt-Ɛspri ganwʋrɛrɔ wɔɔ mim bɩncɛ nɩ, mɔɔ lɛ taa k'awɔɔ n hɔ k'an ta a nɔ ʋ bɩ dɔ mɩŋŋa. 2Awɔɔ dɔ a ʋ, nyɩnta k'awɔɔ ʋ basɩrakənno biisi bɩ, wosobaawɔnnɔ daʋrɛ y'a so awɔɔ ʋ, awɔɔ n a da ma an n'a bɔrɛ ŋ ʋ y. 3Naa minto bɩ, mɔɔ lɛ taa k'awɔɔ n a dɔ mɩŋŋa, a ʋ, kʋ Woso Ɛspri a so gʋaa ʋ, a zaa nɩ meer bam, a zaa b'a dam ma an a hɩ, a ʋ: "Lerbɔrɛ kʋsɩ ɩ kan Yeezuu kɩ y." Bɩ gɔsɩ b'a dam ma sɔ an a hɩ, a ʋ: "Zuuba m Yeezuu m," kʋ Sɛnt-Ɛspri bɛɛ y'a ka y. 4Sɛnt-Ɛspri ganwʋrɛrɔ wɔɔ y'a hʋnhɔ, bɩ Ɛspri deem-deem bɩ nɩ ŋ karɛ. 5Zibəəro y'a hʋnhɔ n ta ʋ Zuuba nɩ gʋɔɔ darɛ ŋ barɛ ʋ, bɩ Zuuba deem-deem bɩ zibəə m. 6Zibəəro zaarɔ y'a hʋnhɔ ta ʋ, bɩ Woso deem-deem bɩ n'a kam gʋɔɔ n'a dam zibəəro wɔɔ duro barɛ ma. 7Sɛnt-Ɛspri ɩ zi bam kan gʋaa biyəə kɩ ganwʋrɛrɔ y'a hʋnhɔ m, bɩ naa ba an nawʋm k'a a da gʋɔɔ haay han. 8Sɛnt-Ɛspri ɩ mindɔrɛ meerbaa ganwʋrɛ kam gʋaa deem ʋ. A n hɔdɔrɛ meerbaa ganwʋrɛ ka gʋaa vanta ʋ. 9Sɛnt-Ɛspri deem-deem bɩ do ɩ sɩrakarɛ ganwʋrɛ kam gʋaa ʋ, a ɩ waarɛ ganwʋrɛrɔ kam gʋaa vanta ʋ sɔ. 10A ɩ hoserlo barɛ ganwʋrɛ kam gʋaa vanta ʋ, an nɩ Wosolɛsinnɩsora meerbaa ganwʋrɛ kam gʋaa vanta ʋ sɔ. A ɩ ɛsprirɔ dɔ n a bɔ kʋ zi ganwʋrɛ kam gʋaa vanta ʋ, an nɩ leminno y'a hʋnhɔ hɩrɛ kam gʋaa vanta ʋ, a ɩ leminno wɔɔ duro wusigəre ganwʋrɛ kam gʋaa vanta ʋ sɔ. 11Bɩ, naa woo••• naa, Sɛnt-Ɛspri deem-deem bɩ zibəə m, an nɩ ganwʋrɛrɔ wɔɔ jinjirm gʋaa biyəə m, a hɔɔnhɔ ma. 12Wɔɔ dɔ wɔɔ ʋ gʋaa mɛ deem, an bɔkarɛ a vəŋŋəro m hɔka, bɩ, gʋaa mɛ vəŋŋəro k'a bɩ to an hɔka naa, mɛ deem m bala, Krista maam sɔ. 13Bala, wɔɔ haay woo••• naa, Zuuba batɛm ka wɔɔ ʋ Sɛnt-Ɛspri deem-deem bɩ nɔ ʋ, k'ʋ yɩ mɛ deem zannɔ, kʋ zɩɩfʋ m wɔɔ m, gɛɛ do vantɔɔ m wɔɔ m, kʋ lɔnnɔ wɔɔ m, gɛɛ soamɩŋŋaʋzannɔ m wɔɔ m, ʋ ʋ ba deem, Sɛnt-Ɛspri deem-deem bɩ n y'a ka wɔɔ ʋ, an wɔɔ han an bra wɔɔ ra. 14Gʋaa mɛ vəŋŋə bɩ deem y, ŋ hɔka. 15Kʋ gʋaa gam a hɩ, a ʋ: "Kʋ wɔ bɛɛ m mɔɔ m bɩ, mɔɔ ba mɛ bɩ barla y," naa do a da ma an a ka, a bɩ nyɩntam mɛ bɩ barla dɔ ra? 16Kʋ gʋaa tʋr a hɩ a ʋ: "Kʋ mɩnyaa bɛɛ m mɔɔ m bɩ, mɔɔ ba mɛ bɩ barla y," naa a da ma an a ka a bɩ nyɩntam mɛ bɩ vəŋŋə dɔ ra? 17K'a ɩ yɩrɛ ɩ ʋ, gʋaa mɛ bɩ jilli, mɩnyaa nɩ, gʋaa tʋr nyɩntam lɛɛ ka ra ʋ? Kʋ gʋaa mɛ bɩ jilli, tʋr nɩ, gʋaa meeyaa nyɩntam lɛɛ ka ra ʋ? 18Bɩ sɩra nɔ ʋ, Woso gʋaa mɛ vəŋŋəro haay cɩncɩnta a bɩncɛ ʋ, a hɔɔnhɔ ma. 19Kʋ gʋaa mɛ vəŋŋəro wɔɔ jilli, vəŋŋə deem nɩ, mɛ bɩ nyɩntam ka? 20Ncɩnaaʋ bɩ, gʋaa mɛ vəŋŋəro wɔɔ hɔka bɩ mɛ deem m. 21Gʋaa mɩnyaa b'a dam ma an a hɩ a wɔ m a ʋ: "Ɩbɩɩ zibəə ba mɔɔ ma y." Gʋaa mim b'a dam ma an a hɩ a gannɔ m sɔ a ʋ: "Awɔɔ zibəə ba mɔɔ ma y." 22A n lɛ da bɩ, gʋaa mɛ vəŋŋəro k'ɩ ʋ, ŋ nyɔɔdʋ ba ʋ fɩɩgaa rɔ wɔɔ, brɔɔ zibəə n ta ʋ gʋta karɛ. 23Wɔɔ mɛ vəŋŋəro kʋ wɔɔ nɩ dɩgarɛ ŋ ma ɩ ʋ, ŋ bɩ wɩsɩ rɔ wɔɔ, brɔɔ wɔɔ nɩ nyasʋrɛ ŋ nɩ gʋta, niŋŋoo k'ɩ ʋ nyannɩ bɩncɛrɔ m nɔ wɔɔ, brɔɔ wɔɔ nɩ nyasʋrɛ ŋ nɩ paan•••. 24Wɔɔ mɛ vəŋŋəro kʋ ŋ nɩ ta daʋrɛ m nɔ wɔɔ bɩr a kam nyasʋrɛ bɩ do ma y. Woso k'a gʋaa vəŋŋəro da bɩ, a zi bɩ ba a ʋ, kʋ vəŋŋəro kʋ ŋ ba daʋrɛ m nɔ wɔɔ n daʋrɛ yɩ gʋta. 25A ba a ʋ maam, kʋ gʋngʋrɛ bɩ nyɩnta mɛ b'ʋ y, bɩ kʋ vəŋŋəro wɔɔ n bɩr nyasʋm kʋ m. 26Kʋ mɛ vəŋŋə deem ɩ fɩr yɩm, vəŋŋəro mɩsɩrɔ wɔɔ haay ɩ fɩr yɩm kan kɩ. Kʋ vəŋŋə deem daʋrɛ yɩ, vəŋŋəro mɩsɩrɔ wɔɔ haay y'a heer nyɔɔm kan kɩ sɔ. 27A n bɔkarɛ, Krista mɛ n'awɔɔ m, a mɛ bɩ vəŋŋə n'awɔɔ gʋaa biyəə m, gʋaa biyəə kan a bɩncɛ kɩ. 28Ncɩnaaʋ nɩ, Woso n gʋɔɔ bɔ ʋ an zibəə ka ŋ ʋ, kristagʋɔɔ wɔɔ barla. Lɛɛkarɛ ma bɩ, kristazibəəzannɔ a ŋ cɩnta. A hɩɩya hɔ ma bɩ, wosolɛsinnɩsorazannɔ a ŋ cɩnta. A kaakʋ hɔ bɩ, hɔdɩndagʋɔɔnzannɔ a ŋ cɩnta. Bɩ jɛ ʋ, gʋɔɔ kʋ ŋ nɩ hoserlo barɛ ganwʋrɛ m nɔ wɔɔ m, kan yaabarɔ waarɛ ganwʋrɛrɔ zannɔ kɩ, kan daahanzannɔ kɩ, kan lɛɛzannɔ kɩ, kan gʋɔɔ kʋ ŋ nɩ leminno y'a hʋnhɔ hɩm zannɔ kɩ. 29K'awɔɔ dɩga a naa, awɔɔ n a dɔ a ʋ, ŋ woo••• bɛɛ m kristazibəəzannɔ ra? Ŋ woo••• bɛɛ m wosolɛsinnɩsorazannɔ sɔ y. Ŋ woo••• bɛɛ m hɔdɩndagʋɔɔnzannɔ y. Ŋ woo••• bɛɛ nɩ hoserlo barɛ y. 30Ŋ woo••• bɛɛ nɩ yaabarɔ waarɛ ganwʋrɛrɔ nɩ y. Ŋ woo••• bɛɛ nɩ leminno y'a hʋnhɔ hɩrɛ y. Ŋ woo••• bɛɛ nɩ leminno wɔɔ wusigəre y. 31K'a ka ganwʋrɛrɔ kʋ ŋ nɩ mɩŋŋa an lɛ da rɔ wɔɔ ma, kan a heer kɩ haay. Bɩ, kʋ m zaa k'an mɩŋŋa an cem haay bɩ hɩnka a m kɛɛrɛ.


c: text/html

text: 1Ba laan ma kwe miu kʋlʋ ba na maa maŋɩ wəənu tɩn ba pa-nɩ. Ba ma ta amʋ ba wɩ, a zaŋɩ a maŋɩ Wɛ-di-kamunu kʋm dɩ kʋ kaanɩm bimbim dɩm a nii, sɩ a daarɩ a lwarɩ nɔɔna ni tɩte na wʋ Wɛ-di-kamunu kʋm wʋnɩ ba zuli-DƖ tɩn. 2Ba ma daarɩ ba ta amʋ, sɩ a yɩ maŋɩ kʋnkɔlɔ kʋlʋ na wʋ pooni nɩ Wɛ-digə kam yigə nɩ tɩn, bɛŋwaanɩ ba kwe je sɩm kʋntʋ ba kɩ dwi-gɛ tiinə bam jɩŋa nɩ mʋ. Bantʋ nan mʋ w'ʋ ba ba taa karɩ tɩʋ kʋlʋ na yɩ Wɛ nyɩm tɩn wʋnɩ, ba nwanɩ wəənu ba cɔgɩ sɩ kʋ vu kʋ yi canɩ fiinna-sɩle (42). 3Wɛ daa ma ta-nɩ DƖ wɩ: "Amʋ lagɩ a tʋŋɩ nɔɔna bale mʋ sɩ ba ba ba brɩ amʋ cɩga kam. Bantʋ w'ʋ tɔɔlɩ amʋ kwərə kam sɩ kʋ yi da mʋrʋ dɩ biə yale dɩ fusɩrdʋ (1.260), yɩ ba'a zʋ gwar-zɩnzwara sɩ kʋ brɩ ba na yaarɩ te tɩn." 4Wɛ maana tiinə bam kʋntʋ mʋ brɩ Olivi tweeru tɩle tɩm, dɩ min-zwəənu tɩle tɩlʋ na zɩgɩ d'ɩ Yuutu wʋlʋ na te lʋgʋ baŋa maama tɩn yigə nɩ. 5Mini mʋ w'ʋ nuŋi ba niə nɩ dɩ cɔgɩ ba dʋna balʋ na kwaanɩ sɩ ba kɩ-ba balɔrɔ tɩn. Wʋlʋ maama na lagɩ sɩ o kɩ-ba balɔrɔ tɩn, ba'a gʋ-o kʋntʋ doŋ mʋ. 6Bantʋ nan jɩgɩ dam sɩ ba ja wɛyuu kʋm, sɩ dʋa daa yɩ ta nɩa maŋa kam ba na wʋra ba tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam tɩn. Ba nan daa ta jɩgɩ dam sɩ ba pa na ji jana. Ba ma ta jɩgɩ dam sɩ ba pa yaara dwi maama ba nabiinə baŋa maŋa kalʋ maama ba na lagɩ tɩn. 7Ba na tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam ba ti, varɩm wʋlʋ na zʋʋrɩ goŋ-canluŋu kʋm wʋnɩ tɩn laan w'ʋ nuŋi o ba o ja jara dɩdaanɩ ba, yɩ o wanɩ-ba o gʋ. 8O na gʋ-ba, ba yɩra yam w'ʋ ta tigi pooni yigə nɩ tɩʋ kamunu kʋm wʋnɩ. Yɩra yalʋ na brɩ tɩʋ kʋm kʋntʋ kuri cɩga cɩga tɩn mʋ yɩ 'Sodɔm' dɩ 'Ezipi'. Kʋ yɩ d'aanɩ mʋ ba jaanɩ ba Yuutu wʋm ba pa tʋʋn-dagara baŋa nɩ ba gʋ. 9Nɔɔna laan w'ʋ nuŋi tɩɩnɩ dwi maama wʋnɩ, dɩ nabiinə dwi maama wʋnɩ, dɩ taana dwi maama wʋnɩ, dɩ je təri təri, ba ba ba nii bantʋ yɩra yam na tigi da tɩn. Ba'a ta nii ba yɩra yam sɩ kʋ vu kʋ yi da yatɔ dɩ cicoro, yɩ ba b'a sɛ sɩ ba kwe-ba ba kɩ. 10Balʋ na zʋʋrɩ lʋgʋ baŋa nɩ tɩn w'ʋ ta jɩgɩ wʋpolo dɩ bantʋ bale tʋʋnɩ dɩm. Ba ma w'ʋ kɩ kwɛɛra, yɩ ba daarɩ ba paɩ-da pɛɛra. Ba'a ta jɩgɩ wʋpolo, Wɛ nijoŋnə bam kʋntʋ bale ya na yaarɩ nabiinə lʋgʋ baŋa nɩ dɩ Wɛ taanɩ dɩm ba na ŋɔɔnɩ tɩn ŋwaanɩ. 11Da yatɔ dɩ cicoro kʋm na kɛ, Wɛ w'ʋ pa DƖ siun kʋlʋ na paɩ ŋwɩa tɩn laan ba kʋ zʋ ba yɩra yam, yɩ ba joori ba bi ba zaŋɩ. Fʋʋnɩ ma w'ʋ tiini dɩ ja balʋ maama na w'ʋ na-ba tɩn. 12Wɛ nijoŋnə bam bale laan ma ni kwərə na ŋɔɔnɩ Wɛ-sɔŋɔ nɩ ka wɩ: "Diini-na 'a ba yo." Kunkoŋo ma ba kʋ kwe-ba kʋ jɩgɩ kʋ ma diini wɛyuu, yɩ ba dʋna bam zɩgɩ ba nii-ba. 13Kantʋ maŋa kam nɩ n'ɔɔ, tɩga baŋa maama w'ʋ tiini ka sisiŋi. Kʋ ma pa tɩʋ kʋm pɔɔrɩm kuni fugə wʋnɩ kuri bɩdwɩ cɔgɩ maama. Tɩga kam sisiŋim dɩm maa gʋ nɔɔna mʋrr-tɩrpɛ (7.000). Fʋʋnɩ ma w'ʋ ja nɔɔna balʋ na daarɩ tɩn, yɩ ba sɛ nɩ Yuutu Baŋa-Wɛ mʋ tiini DƖ jɩgɩ dam. 14Mʋ lɛɛrʋ tɩlʋ na kɩ bɩle tu tɩn. Kʋ nan ta daarɩ lɛɛrʋ tɩlʋ na w'ʋ kɩ bɩtɔ tu tɩn. Tɩ lagɩ tɩ ba lele mʋ. 15Malɛka kalʋ na yɩ sɩrpɛ tu tɩn laan ma wu ka nabɔnɔ kʋm. Kwəri ma ŋɔɔnɩ Wɛ-sɔŋɔ nɩ baŋa baŋa sɩ wɩ: "Lʋgʋ baŋa paarɩ dɩm laan wʋ d'ɩ Yuutu Wɛ jɩŋa nɩ mʋ, dɩ Krisi wʋm DƖ na tʋŋɩ tɩn jɩŋa nɩ. Paarɩ dɩm kʋntʋ w'ʋ ta wʋra sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn." 16Nakwa fiinle-bana bam ba na je Wɛ yigə nɩ ba paarɩ jangwaanʋ tɩm baŋa nɩ tɩn laan ma kuni doonə ba cɔɔlɩ ba yuni tɩga nɩ ba zuli Wɛ, 17yɩ ba wɩ: "Dam-fɔrɔ Tu Baŋa-Wɛ, nmʋ maŋɩ n wʋra mʋ pulim nɩ, yɩ n daa ta wʋra maŋa maama. D'ɩ kɩ nmʋ le, dɩ n laan na kwe n dam-fɔrɔ kʋm n ma n te lʋgʋ baŋa tɩn. 18Dwi-gɛ tiinə balʋ na daɩ nmʋ nɔɔna tɩn tiini ba jɩgɩ ban-zɔŋɔ dɩ nmʋ. Kʋ daarɩ lele kʋntʋ nmʋ banɩ nan w'ʋ zaŋɩ dɩ ba. Kʋ laan yi maŋa kalʋ nmʋ na w'ʋ di twa sarɩya tɩn, yɩ nmʋ w'ʋ pa balʋ maama na sɛ nmʋ tɩn na pɛɛra. Kʋ na yɩ nmʋ nijoŋnə bam dɩ balʋ maama na yɩ nmʋ nɔɔna yɩ ba kwarɩ n yɩrɩ dɩm tɩn, kʋ na yɩ nɔn-kamunə naa nabwənə dɩ. Kʋ nan na yɩ balʋ na cɔgɩ lʋgʋ baŋa tɩn, maŋa yiə sɩ nmʋ laan cɔgɩ-ba dɩ." 19Ba na zuli Wɛ kʋntʋ ba ti tɩn, Wɛ di-kamunu kʋlʋ na wʋ DƖ sɔŋɔ nɩ tɩn ni laan ma pʋrɩ. Wɛ cullu tɩm na pʋpʋnɩ kandwa yɩra nɩ tɩ tiŋi daka kalʋ wʋnɩ tɩn ma naɩ jaja. Dʋa laan maa pɩpɩla, yɩ ka bagɩ ka wuurə. Tɩga ma sisiŋi, yɩ dʋ-kambana tiini ya tʋɩ zanzan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ma maga ma kpa ma anɩɩ á yaa Krisita tʋŋtʋnna rɛ, Wɩɩsɩ kpa ʋ wɩya hʋ aa yaa wɩfaŋɩya a we á nosi tɩyaŋ. 2Nal hʋ buloŋ ba aa kpaa kɩna we ʋ nosi tɩyaŋ, ʋ maga dɩ ʋ kɩ deŋ ba nyuu abee wɩtɩɩ rɛ. 3Ŋ sɩya tuwo dɩ mamaa koo nal kɩdɩgɩ buloŋ kana ŋ kɩ di sarɩya. Ŋ tɩɩ mɛ gba bɩ kana ŋ tɩɩ kɩ di sarɩya wɩɩ no tɩyaŋ. 4Ŋ tɩbɩɩna buloŋ kyaana rɛ. Amɛ ŋ bɩ sɩ wuwo baa ŋ bɩ kaŋ wɩkyogii. Á Tɩɩna Yesu Krisita dʋŋ nɛ aa di ŋ sarɩya a na dɩ ŋ kaŋ wɩkyogii koo dɩ ŋ bɩ kaŋ wɩkyogii. 5Ɛɛwɩya, ma ta kaŋ nal buloŋ di sarɩya dɩ saŋa hʋ á Tɩɩna Yesu Krisita aa sɩ ko ha bɩ pele. Dɩ ʋ rɛ ko mɩɩgɩ ko, wɩya hʋ buloŋ nala aa faŋa kɩ yaa, ʋ sɩ leŋ dɩ ba buloŋ ko lɩɩ lɩgyalɩɩ. Nala tɩbɩɩna buloŋ ba aa kana mɛ sɩ ko lɩɩ lɩgyalɩɩ ka dɩ Wɩɩsɩ bigisi nal buloŋ a maga gɛɛ ʋ tɩɩna aa tʋma maga haŋ kyɛɛ hʋ. 6Ŋ naabalɩya, ma wɩya rɛ tɩŋ ŋ kpa wɩya no a magɩsɩ gɛɛ ŋ bee Apolo aa kɩya. Ŋ aa kyɛ dɩ ma wuwo tɩŋ gɛɛ tɩyaŋ nɛ a gʋnnɩ wɩya hʋ ba aa saba Wɩɩsɩ Teŋ tɩyaŋ a baa, "Ma ta tɩŋ wɩɩ buloŋ a lɩɩ wɩya hʋ aa we Wɩɩsɩ Teŋ hʋ tɩyaŋ hal." Ɛɛ rɛ sɩ leŋ dɩ ma ta lugisi nala badɔmɔŋ kɩ bigisi, aŋ kpa sii gyʋʋ badɔmɔŋ. 7Kɩbee rɛ basɩ tɩya ma anɩɩ ma kyo kpɩya ma dɔŋtɩŋsɩ rɛ? Bekiŋ nɛ ma kana dɩ Wɩɩsɩ daa kpaa tɩya ma? Bee rɛ yaŋ tɩŋ ma kɩ daga ma tɩɩ abee kɩna hʋ ma aa kana anɩɩ Wɩɩsɩ daa kpaa ba tɩya ma? 8Ma kɛ lee, ma teŋ kaŋ ma kɩkyɛɛlɩya buloŋ nɛ? Ma teŋ bɩrɩmɩ kɩna tɩmma rɛ, a teŋ bɩrɩmɩ kuworo, ka á kɛ ha yaa nɩwaasɩma? Wɩtɩɩ, á fa kyo dɩ ma kɔnɩ dɩ koro rɛ, dɩ á beel-ma buloŋ fa yaa kuworo. 9Ŋ kɛ lee, ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ Wɩɩsɩ baa dɩ á nala hʋ aa yaa Krisita kpambɩsɩ yaa nɩfʋŋɩsɩya rɛ. Á kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ á aa yaa wɩɩ kyogi, a maga dɩ ba kpʋ ma gyamaa tɩyaŋ dɩ dʋnɩya nala abee malɩkasɩ buloŋ na ma. 10Krisita wɩya, á yaa bambugo rɛ, ka ma kɛ baa ma kaŋ wɩgyʋŋ nɛ akuu ma bee Krisita a yaa kɩdɩgɩ wɩya. Á yaa nɩtaaga rɛ, aŋka ma kɛ yaa gaduwogo. Nala kɩ deŋ ma waasʋ, aŋ kɩ tɩya ma kɛ gyɩrɩma. 11A kaŋ kɩ ko gyɩnaŋ no sii bʋwaŋ, losi abee nɩɩnyʋwasɩ aa kaŋ ma rɛ, á kɩ laalɩ gakɔsʋŋsɩ, ba kɩ ŋmaa ma kɩŋkaŋ, á gɔllɩ baarɩ kɩ baŋ. 12Á aa tʋŋ nɛ abee sɩfɩyasɩ dɩ á pɛ á tɩɩ tɩyaŋ. Dɩ nala rɛ basɩ wɩbɔmɔ tɩya ma, á kɛ aa sʋla Wɩɩsɩ tɩya ba rɛ, dɩ ba aa rɛ aa dɔgɩsɩ ma mɛ, á aa kaŋ kenyiri rɛ. 13Dɩ ba aa rɛ aa kyogi á feŋ mɛ, á kɛ aa kɩ basɩ wɩweliye rɛ ba lee. Abee gyɩnaŋ, ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ámaa rɛ yaa dʋnɩya no buloŋ nɩtɔɔnɩ. 14Ma yaa ŋ biikyooliye rɛ. Ɛɛwɩya, ŋ bɩ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma dɩ ŋ we ma hɩɩsɩ tɩyaŋ, amɛ ŋ aa kyɛ dɩ ŋ kyagɩlɩ ma rɛ. 15Dɩ mamaa rɛ kaŋ sɩlaala tusi fi mɛ dɩ ba kɩ daga ma Krisita wɩya, amɛ kuwo dɩgɩ dʋŋ nɛ ma kana. Mɩyaŋ nɛ yaa ma kuwo Yesu Krisita tɩyaŋ, akuu ŋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ tɩya ma wɩya. 16Ɛɛwɩya, ŋ aa sʋl ma rɛ gyaaŋgyaaŋ buloŋ dɩ ma kɩ kyesi ŋ wɩyaalɩya. 17Ɛɛ wɩya rɛ tɩŋ, ŋ kɩ tɩŋ Timoti dɩ ʋ ko ma lee. Ʋ yaa ŋ biikyoolii rɛ, a kaŋ wɩtɩɩ mɛ á Tɩɩna Krisita ŋmanɩɩ tɩyaŋ. Ʋ sɩ kɩ liisi ma gɛɛ ŋ aa kɩya Yesu Krisita ŋmanɩɩ tɩŋɩɩ tɩyaŋ, abee gɛɛ ŋ aa kpaa wɩya no tɩɩ a kɩ daga Krisitabiisi lee kɛ buloŋ ŋ aa mʋwa tɩyaŋ. 18Ma badɔmɔŋ mɩɩgɩ kaŋ dagɩŋtɩɩ rɛ kɩŋkaŋ, aŋ yeŋŋi anɩɩ ŋ sɩ ko na ma. 19Amɛ dɩ Wɩɩsɩ rɛ laa nyʋwa, ŋ bɩ sɩ pɩɩsɩ ka dɩ ŋ ko na ma. Dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko, ŋ bee kyɛ dɩ ŋ nɩɩ dagɩŋtɩɩ tɩmma no wɩbasɩya dʋŋ, amɛ ŋ sɩ kɩ kyɛ dɩ ŋ gyɩŋ dee hʋ ba aa kana. 20Wɩɩsɩ koro hʋ bɩ sɩŋ nihuwobiŋ wɩbasɩya tɩyaŋ, Wɩɩsɩ dee tɩyaŋ nɛ ʋ sɩŋ. 21Ŋ aa kpaa kyapɩya ko vɩɩrɩ ma abee ŋ aa kaŋ kyori abee sɩfɩyala ko ma lee, ba tɩyaŋ kɩbee rɛ ma kɩ kyɛ?


text: 1Ka woto-wotomɔ kara, Paul wesara hio wan-yambimɔ pɛ Jésus. A mboa mbwa hazu ha da ha sila mbwa. Hapata a kɛatɛ nɛ mbwa, nɛ a baa wal nɛ ha kandɔnu Masedoane. 2Ha gɔna kandɔnu ɛngi, Paul mboa hio wi pɛ Christ nɛ wal dɔka wen. Hapata wɛnɛ nɛa ha kandɔnu Grese. 3A dungɔ haki kilize tar. Hapata, wɛnɛ bhɔngara tɛ mɛ le kuga hazu nɛ ha kandɔnu Siri. Ma, ka wɛnɛ zea nde, hio zuife aa gdungi tɛ wa, a bheka mɛ kifiri si nɛ pata ha Masedoane. 4Hio sɔy-yali pɛa dungɔ nɛ̂: Sopater bewei pɛ Pirus, wi mɛ Bere, nɛ Aristarke hinɛ Sekundus, hio wi mɛ Tesalonike, nɛ Gaius, wi mɛ Derbe, nɛ Timothée, nɛ Tishike hinɛ Trofime, hio wi mɛ kandɔnu Azi. 5Hio wi ndɔng pena sɔngsi nɛ kera ɔ ha Troas. 6Ma, ɔ, hio olo wi, ɔ lea kuga ha le Filipe hapata yenga yɔng mampa ka ha na. Hapata yala mɔrkɔ, ɔ kpaa mbwa ha Troas. Nɛ ɔ dea dimasi ndang haki. 7Ha swe ɔmtɛ, ɔ wesara may nɛ mbolo hazu yɔngamɔ pɛ Kongawan. Nɛ Paul bulo wen nɛ bɔyaa tee kanɛ gduko zɛ, hazu a bepen nɛ mɔsaa. 8Hio lamba dungɔ nɛdɔka ha zang gdɔku ha ngɔn mɔ kuso twa, ka ɔ wesara may ang. 9Nɛ ma pɔlɔmbɔ wi, ka ɛ sa nde Etikus, ha dungɔnu ha nu fɛnɛtɛrɛ. La baa wɛnɛ nɛkpasa ha ngimɔ, ka Paul boka ha bulo wen nɛting. Hazu a ɔa nɛ la, a lunɔ ha zetar twa mɔ zua ha ngɔn tek ha nu, nɛ ka ɛ zilo nɛ gu wɛnɛ, ɛ kpaa nde, a fea kari. 10Paul zilo, nɛ a hilo gok ha zu wa, a baa wɛnɛ ha ngbolokɔ, nɛ tɔa ha hio wi: «Ka sila ɛnɛ abhunziki na, wɛnɛ nɛ tunɔ.» 11Paul danga nɛ mbinga. A gbinɔ mampa nɛ a yɔnga hinɛ mbwa. A wola fin mɔ tee kanɛ mɔ saa. Hapata, a pena. 12Ɛ ngbɔsa pɔlɔmbɔ wi ɛngɛ nɛ tunɔ nɛnɛ ha twa pɛa, nɛ sila wi fɛt gaa. 13Paul ngoya pɛa nɛa ha le Asos nɛ nanga. A haa nu nde, ɔ apen sɔngsi wɛnɛ nɛ kuga, nɛ keri wɛnɛ haki. 14Ka wɛnɛ hɔa tɛ kpa ɔ, ɔ kuo wɛnɛ nɛ ndangtɛ kuga ɛngi nɛnɛ ha le Mitilene. 15Ka mɔ saa, ɔ guotɛ haki hɔ hapɛtɛ kisi Kio. Yala ndang mɔ pata, ɔ hɔa ha kisi Samos. Hapata yala ndang fin, ɔ hɔa ha le Milet. 16Paul weka mɛ pen hapɛtɛ le Efeze yu nde, a betɛ pensi ngimɔ ha kandɔnu Azi. A hasa tɛ hazu nɛ ha Jérusalem, nɛ dung haki ha swe Pantekote, ka yo lɛma. 17Ka Paul boka ha Milet, a pio kasara hazu sa nɛ hio kotowi mɔ eglize ha Efeze. 18Nɛ ka mbwa hɔa ha pɛa, a tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ ingɔ deamɔ pɔm ha ngimɔ ka mi dungɔ hinɛ ɛnɛ, angiri ha bosi yala, ka mi hɔa hakɛ ha Azi, kanɛ sising. 19Mi dea tom pɛ Kongawan nɛ mɛndi fɛt, nɛ milikwa ha li mi. Mi kpaa yeksamɔ nɛdɔka ha kɔ hio zuife, ka aa gdungi tɛ mi. 20Ɛnɛ ingɔ nde, mi tɛ wusi ma mɔ ha li ɛnɛ ndang na. Mɔ ka lɛma nɛ ɛnɛ, mi bhaa wena nɛ osa yo ha ɛnɛ ha li wi fɛt nɛ ha zang hio twa pɛ ɛnɛ. 21Mi saa hio zuife nɛ hio wi mɔ olo kandɔ fɛt nde, mbwa akifiri sila ha Sɔ nɛ mɛkiri Jésus, Kongawan pɛ ɔ. 22Nɛ sising, mi ha nɛa ha Jérusalem, hazu Nzɔy-Sɔtɛ ha nɔsasa mi. Mi ing mɔ ka bekpa may hinɛ mi haki na. 23Mi ingɔ sɔna nde, Nzɔy-Sɔtɛ gbaa tazu mi ha zang hio le ndang ndang fɛt nde, mi bekpa yeksamɔ nɛ ɛ bepi mi ha twa zɔbhɔ. 24Ma, pɔm, mi zɔk tunɔ pɔm tuka gbelemɔ. Mi ngoya sɔna nɛa kanɛ kpogio nɛ lɛmsara tom ka Kongawan Jésus gdea ha kɔ mi. Yo nɛ̂ tom bulo Dede Wen nde, Sɔ ha dea dede sila ha tɛ wi fɛt. 25«Mi yala ha soko ɛnɛ hazu bul wen Kongakandɔ pɛ Sɔ. Ma, sising mi ingɔ nɛdedea nde, ma wi ndang ha soko ɛnɛ lɛm zɔk fin mi na. 26Yo nɛ̂ ɛngi, ka mi tɔ ha ɛnɛ long nde, ka ma wi ndang ha soko ɛnɛ fea ha zang sɛmbɔ pɛa, tɔktɛ wa bo ha zu mi na. 27Hazu mi osa ha ɛnɛ hio bhekamɔ pɛ Sɔ fɛt. Mi tɛ wusi ma mɔ ha li ɛnɛ ndang na. 28Ɛnɛ pam tɛ ɛnɛ nɛ tɛ ɛnɛ. Nɛ ɛnɛ pam fin giliwi mɔ eglize, ka Nzɔy-Sɔtɛ gdea ha kɔ ɛnɛ. Ɛnɛ pam mbwa nɛdedea, tuka ka zaoro sami pam nɛ sami, hazu Sɔ hɛa mbwa nɛ wal tɔktɛ Bewei pɛa. 29Mi ingɔ nde, ka mi pena kari, hio ma wi bele ha soko ɛnɛ, nɛ mbwa bepanziki giliwi mɔ eglize, tuka ka nyalɔ ngɔnzu panziki nɛ hio sami. 30Nɛ hio ma wi ha soko ɛnɛ begutɛ, nɛ mbwa betɔ wen dalo tuka nde, hio ma wan-yambimɔ pɛ Jésus alak wɛnɛ gde nɛ ndari mbwa. 31Tuka ɛngi, ɛnɛ adung nɛ zɔma! Tazu ɛnɛ agba nde, ha zang kili bɛlɛ ndɔng tar, swe nɛ zɛ, mi dungɔ ha mboa ɛnɛ ndang ndang fɛt nɛ milikwa ha li mi. 32«Nɛ sising, mi gde ɛnɛ ha kɔ Sɔ nɛ ha wen dede sila pɛa. Wen ɛngɛ lɛma ngasisi ɛnɛ nɛ ha ɛnɛ dede mɔ, ka Sɔ bhɔngara hazu hio wi pɛa. 33Mi tɛ de wɔ ngase mbɔli, ngase gbɛbolo, ngase latɛ pɛ ma wi na. 34Ɛnɛ ingɔ nɛ tɛ ɛnɛ nde, mi dea tom nɛ kɔ mi hazu kpa mɔ ka kɔpa mi nɛ hio sɔy-tom pɔm. 35Nɛ wal mɔ ndɔng fɛt, mi osa ha ɛnɛ nde, ɔ ade tom mɛgi hazu gbakiri hio wan-kɔsa. Tazu ɔ agba nɛ wen ɛngɛ ka Kongawan Jésus batɔ: ‹Haa mɔ ha ma wi nɛ dedea pen kpaa mɔ ha kɔ ma wi.› » 36Ka Paul tɔa wen ndɔng kari, a ngbio zigolo hinɛ mbwa nɛ a gɔa Sɔ. 37Wi fɛt angara hea kwa, nɛ mbwa fuko Paul nɛ duyo mbuku wa. 38Pen mɔ fɛt, mbwa dungɔ nɛ ngɔtɛ hazu Paul tɔa nde, mbwa lɛm zɔk wɛnɛ fin na. Hapata, mbwa nɛa hinɛ wɛnɛ hɔ ha kuga.


text: 1Pʋ̃pãanyã, a yele ala yɩn sɛb kʋ ma, an taa vɩɛlɛ na ka daba ta kul pɔɔ ɛ. 2Tɩchɛ an ɩ a sɛ̃sɛ̃yele na be be jũu, daba jaa wʋ kul a wʋ mɩ̃ɛ pɔɔ, ka a pɔɔ jaa mɩ kul a wʋ mɩ̃ɛ sɩrɛ. 3Ka a sɩrɛ nɩ a wʋ mɩ̃ɛ pɔɔ na ma lɔ̃ɔ sɔ̃ɔ, lɛ nɩ wʋ ju mɩ lɛ a pɔɔ nɩ a wʋ mɩ̃ɛ sɩrɛ mɩ ma lɔ̃ɔ a sɔ̃ɔ. 4A pɔɔ tɛɛ ba lɛ so a wʋ mɩ̃ɛ ɩ̃gãn ɛ, tɩchɛ a wʋ sɩrɛ lɛ so. A lɛ nɛ nɩ wʋ ju mɩ lɛ, a daba tɛɛ mɩ ba so a wʋ ɩ̃gãn ɛ, tɩchɛ a wʋ pɔɔ lɛ so. 5Yɩ taa ɩrɛ wa mɔ̃ɔnɔ̃ taa a gaa jie ɛ, ka ala ba wa ɩ yɩ man taa na yɩ kʋ taa sɔ̃ɔ Nãaŋmɩn sʋɔrfʋ jũu ɛ. Ka yɩn wa sʋɔr a Nãaŋmɩn baar, a yɩ lɛ lɔ̃ɔ taa go, ka a Satan taa nyɛ yɩn kʋ̃ lɛ wa tʋɔrɔ a yɩ mɩ̃ɛ nyɔɔrɔ bɛl yɩ ɛ. 6N 'yɛr naa ɩka anyã tara na sɔr, a ba ɩ binfʋ lɛ ɛ. 7N naa bʋɔrɔ naa fɩka a dɔɔr ba ta be a n kaar. Tɩchɛ nɩrɛ ɩ̃sʋɔ jaa tara na a lɛ a Nãaŋmɩn na kʋ wʋ, ɩ̃sʋɔ jaa bon ma tɛɛ naa a wʋ tɔ sʋɔ bon. 8Pʋ̃pãanyã, a yɩn bala na ba kul taa ɛ, nɩ a pɔɔkɔɛ, a vɩɛlɛ naa ba taa kulo taa ɛ, na ba jɩ̃nɛ nɩtãa lɛ ɩn jɩ̃nɛ. 9Tɩchɛ bala ba wa tʋ̃ɔnɔ̃ nyɔɔrɔ a ba mɩ̃ɛ ɛ, ba kul taa. Ala ɩ ba kul taa, a sãn ban jɛ̃ ka a vɔlaa kʋrɔ ba. 10A bala na kul taa, a nɛbinãa lɛ a nyã, a ba ɩ maa lɛ 'yɛr ɛ, tɩchɛ a sɩ Soro lɛ 'yɛr. A pɔɔ wʋ taa ɩrɛ wa bara a wʋ sɩrɛ ɛ. 11Tɩchɛ 'lɔ wa bar a wʋ sɩrɛ, wʋ taa lɛ kulo daba go ɛ, bɩɩ wʋ lɩɛb tɩ 'maal a wʋ sɩrɛ. Daba mɩ wʋ taa dire a wʋ pɔɔ bara ɛ. 12A anyã 'lɔ, maa lɛ 'yɛrɛ, a ba ɩ a sɩ Soro lɛ ɛ. Ala ɩ a Yesu turo ɩ̃sʋɔ pɔɔ ba ɩ a Yesu turo ɛ, tɩ sɔɔ ɩka wʋn jɛ̃n wʋ naa wʋ taa ɩrɛ wa dire wʋ bara ɛ. 13Ala ɩ a pɔɔ mɩ lɛ ɩ a Yesu turo, tɩchɛ ka a wʋ sɩrɛ ba ɩ a Yesu turo ɛ, tɩ mɩ sɔɔ ɩka wʋn jɛ̃n wʋ naa, a pɔɔ nyɩnɛ mɩ wʋ taa bara a sɩrɛ ɛ. 14Bojũu Nãaŋmɩn kãan a danyɩnɛ na ba ɩ a Yesu turo ɛ, ka wʋ ɩ nɩsʋ̃ a wʋ pɔɔ na ɩ a Yesu turo jũu, ka a pɔɔ mɩ na ba ɩ a Yesu turo ɛ, mɩ ɩ nɩsʋ̃ a sɩrɛ na ɩ a Yesu turo jũu. Ka lɛ ba lɛ ɛ, a ba bibiir na ɩn bidɛbɛ, tɩchɛ a lɛ jũu ba ɩn bisʋ̃n. 15Tɩchɛ a 'lɔ na ba ɩ a Yesu turo ɛ, 'lɔ wa chiine wʋ chiine. Fʋn ɩ a Yesu turo, ka daba lɛ, bɩɩ pɔɔ lɛ, ta ŋmaa wʋ sɔr ɛ. Nãaŋmɩn bʋɔl sɩ naa ka sɩ kpɩɛrɛ nɩ nyã'maar. 16Ŋmɩnɛ lɛ a ɩ a fʋ̃ʋ pɔɔ, ba bɔ̃ɔ ɩka fʋn tʋ̃ɔ faa a fʋ sɩrɛ ɛ? Bɩɩ a daba, faa bɔ̃ɔ ɩka fʋ mɩn tʋ̃ɔ faa a fʋ pɔɔ ɛ? 17Ɩ̃sʋɔ jaa wʋ mɔ̃ be a jie 'lɔ a sɩ Soro na bin wʋ, nɩ a lɛ a Nãaŋmɩn na bʋɔl wʋ. A binfʋ nyãna lɛ n bin kʋ a pupuorbiir gbulsɩ ba jaa. 18Nɩrɛ ŋmaan yʋɔr tɩchɛ ka a Nãaŋmɩn wa bʋɔl wʋ bɩɩ? Wʋ taa ɩrɛ wa sɔɔlɔ a wʋ yʋɔr ŋmaafʋ ɛ. Nɩrɛ mɩ a Nãaŋmɩn na bʋɔl, ba ŋmaa a wʋ yʋɔr bɩɩ? Wʋ taa lɛ ŋmaara go ɛ. 19Yʋɔr ŋmaafʋ ɩn pɔrɔ, ka a yʋɔr ba ŋmaafʋ mɩ ɩ pɔrɔ, Nãaŋmɩn yelbinsɩ fʋn turo lɛ ɩ yelkpɛ̃ɛ. 20Ɩ̃sʋɔ jaa wʋ chɛnɛ a lɛ nɛ wʋn be tɩ a Nãaŋmɩn wa bʋɔl wʋ. 21Gbãgbaar lɛ yɩ dɔ̃ɔ ɩ tɩchɛ ka a Nãaŋmɩn bʋɔl yɩ bɩɩ? Yɩ ta vɛ̃ ka a ɩ tuo kʋ yɩ ɛ, ala ɩ yɩ tara na sɔr na so yɩ mɩ̃ɛ, yɩn tʋ̃ɔ ɩ a lɛ. 22Bojũu ala ɩ nɩrɛ ɩn gbãgbaa tɩchɛ ka a sɩ Soro wa bʋɔl wʋ, a nɩnyɩnɛ son wʋ mɩ̃ɛ a sɩ Soro jũu. Lɛ mɩ lɛ, nɩrɛ na so wʋ mɩ̃ɛ tɩchɛ ka a sɩ Soro wa bʋɔl wʋ, a nɩnyɩnɛ mɩ ɩ naa Yesu Kɩrɩsɩto gbãgbaa. 23Nãaŋmɩn da yɩn da tuo, yɩ ta ɩ nɩrɛ jaa gbãgbaa ɛ. 24Yɛɛr, ɩ̃sʋɔ jaa ben Nãaŋmɩn niem, ɩ̃sʋɔ jaa wʋ chɛnɛ a lɛ nɛ wʋn be tɩchɛ ka a Nãaŋmɩn wa bʋɔl wʋ. 25Pʋ̃pãanyã a bala na ba kul taa sɛrɛ ɛ, n ba tara yele jaa a sɩ Soro na kʋ ma ɩka n 'yɛr ɛ, tɩchɛ n tara na 'yɛr ɩn na 'yɛr an ɩ a sɩ Soro nɩbaal jũu, n sɔɔ naa ɩka n ɩn yelmɩ̃ɛ sʋɔ ka yɩn sɔɔ de. 26A dɩna yelwõnsɩ jũu, n tɩɛraa ɩka a ɩn vɩla ka nɩrɛ jaa kpɩɛrɛ wʋ yõ. 27Fʋ kul pɔɔ bɩɩ? Taa ɩrɛ wa dire wʋ bara ɛ. Dakʋɔr lɛ fʋ ɩ bɩɩ, pɔɔ kʋɔr lɛ fʋ ɩ? Taa tɩɛrɛ pɔɔ bɩɩ sɩrɛ kulfʋ ɛ. 28Tɩchɛ ala wa ɩ fʋ kul pɔɔ, faa maal yelbier ɛ, ka ala ɩ pɔɔsaraa mɩ kul sɩrɛ, waa maal yelbier ɛ. Tɩchɛ a bala na kul taa na kpɛ̃n yelwõnsɩ pɔ ka n kʋ̃ sɔɔl yɩ a yele nyãna ɛ. 29Yɛɛr, bon ɩn 'yɛrɛ lɛ ɩka, a sɔ̃ɔ ɩn jaa ŋmaa. An yi a dɩna chiine, bala na tara pɔbɔ, ba maala fɩka baa tara pɔbɔ ɛ. 30Bala na kõnõ, ba maala fɩka baa kõnõ ɛ, bala mɩ pʋɔ na pɛl, ba mɩ maala fɩka ba pʋɔ ba pɛl ɛ. Ka bala mɩ na da bon, ba maala fɩka a ba ɩ bala lɛ so bin ɛ. 31Bala mɩ na tʋ̃nɔ̃ nɩ a wɛr nyã bonsɩ, ba ta de ba mɩ̃ɛ 'yɔ̃ɔ a ala pɔ ɛ, bojũu a wɛr nɩ a wʋ bonsɩ a jaa poro na chiine. 32Maa bɔfʋ lɛ ɩka yɩ ta tara yele jaa tɩɛr ɛ. An ɩ daba baa tara pɔɔ ɛ, a sɩ Soro yele lɛ wʋ ma tɩɛrɛ, lɛ wʋn na ɩ pɛl a sɩ Soro pʋɔ. 33Tɩchɛ daba na tara pɔɔ a wɛr nyã yelsɩ lɛ wʋ ma tɩɛrɛ, lɛ wʋn na ɩ pɛl a pɔɔ pʋɔ. 34Ka a wʋ tɩɛr maa gã jibʋ̃'yen ɛ. Ka a pɔɔ mɩ na ba kul sɩrɛ ɛ, bɩɩ pɔɔsarbile ma tɩɛrɛ a sɩ Soro yele. A wʋ bɔfʋ lɛ ɩka wʋ de a wʋ ɩ̃gãn nɩ a wʋ sɩɛ kʋ a sɩ Soro. Tɩchɛ pɔɔ na tara sɩrɛ, a wɛr nyã bonsɩ tɩɛr lɛ wʋ ma tara, lɛ wʋn na pɛl a wʋ sɩrɛ pʋɔ. 35Yɩ mɩ̃ɛ sʋ̃ʋfʋ jũu lɛ n 'yɛrɛ nɩ a anyãna, a ba ɩ yele lɛ n bine kʋrɔ yɩ ɛ. N bʋɔrɔ naa ɩka yɩ kpɩɛrɛ a lɛ na tor na yɩ tara tɩɛr bʋ̃'yen kʋ a sɩ Soro. 36Ala ɩ ɩ̃sʋɔ jaa wa tɩɛr ɩka waa maal a lɛ na sɛɛ nɩ a pɔɔsarbile wʋn ŋmaan a bara ɛ, ka a pɔɔbile mɩ jɛ̃ kor, ka a sɛɛ ɩka ba kul taa, wʋ ɩ a lɛ wʋn tɩɛr, a ba ɩ bier ɛ. Ba kul taa. 37Tɩchɛ nɩrɛ 'lɔ tɩɛr na ba vavire ɛ, a wʋ tɩɛr ba fɩrɛ wʋ ka wʋ tʋ̃ɔnɔ̃ a tɩɛr nyɔɔrɔ na wʋ 'yɛr a wʋ tɩɛr pɔ ɩka wʋ kʋ̃ kul a pɔɔsarbile ɛ, a nɩrɛ nyã mɩ maal a lɛ na tor. 38A lɛ jũu, nɩrɛ 'lɔ na kul a pɔɔsarbile wʋ maal vɩla, tɩchɛ a 'lɔ na ba kul ɛ, 'lɔ lɛ maal vɩla gar. 39Pɔɔ wa kul sɩrɛ, 'lɔ nɩ a sɩrɛ ben taa, tɩchɛ a sɩrɛ wa kpi wʋ tara na sɔr ɩka wʋ kul daba 'lɔ jaa wʋn bʋɔrɔ, tɩchɛ a danyɩnɛ wʋ ɩ Yesu turo. 40Lɛ ɩn nyɛ lɛ ɩka, ala ɩ waa kul sɩrɛ ɛ, tɩ na wʋ jɩ̃nɛ, wʋn ɩn bɔɔsʋ̃n sʋɔ. N tɩɛr ɩka n mɩ tara na a Nãaŋmɩn Sɩɛ.


text: 1Wɩya hʋ buloŋ á aa basɩ ba wɩnyuu rɛ nyɛ. Á kaŋ wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ rɛ, ʋ we wɩɩsɩbee tɩyaŋ, a hɔŋ Gyoribaŋa Bakɔɔ Wɩɩsɩ kuworikpasa hʋ noduu logiŋ. 2Ʋ yaa wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ rɛ Wɩɩsɩ Liwelii hʋ tɩyaŋ. Doŋ nɛ yaa wɩɩkyʋwaldɩya tɩɩ, beewɩya nihuwobiŋ daa saa ʋ. Á Tɩɩna Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ saa ʋ. 3Ba aa lɩɩ wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ buloŋ dɩ ʋ laa nala kɩna abee ba pʋsɩ sʋla Wɩɩsɩ kɩ tɩya ba rɛ. Ɛɛwɩya, ʋ maga dɩ á wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ no mɛ kpa kɩŋ nɛ a sʋla Wɩɩsɩ. 4Dɩ ʋ rɛ fa we dʋnɩya tɩyaŋ, ʋ fa bɩ sɩ yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal, beewɩya nala we dʋnɩya tɩyaŋ a yaa wɩɩkyʋwal sɩlaala, a laa nala kɩna kɩ sʋla Wɩɩsɩ anɩɩ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa bine aa daga gɛɛ. 5Wɩɩkyʋwal sɩlaala tʋma hʋ ba aa tʋŋ dʋnɩya no tɩyaŋ, wɩya hʋ aa yaa wɩɩsɩbee tɩyaŋ nɛ ba kyesi kɩ yaa, amɛ wɩya hʋ tɩɩ daa, ɛɛ tɩɩ rɛ ba gyɩ kɩɩ Moosi mɛ tɩyaŋ. Saŋa hʋ ʋ gyɩ aa kyɛ dɩ ʋ saa Wɩɩsɩ dɩya hʋ, Wɩɩsɩ gyɩ basɩ tɩya ʋ rɛ a baa, "Fɩyɛlɩ sɩya weliŋ aŋ saa dɩya hʋ dɩ ʋ kɩɩ kɩŋ hʋ ŋ aa daga ɩ dogimo hʋ nyuu tɩyaŋ." 6Tʋma hʋ Krisita aa tʋŋ nɛ kaŋ yohuŋ a te tʋma hʋ faafaa wɩɩkyʋwal sɩlaala hʋ gyɩ aa tʋŋ, anɩɩ nyʋʋfalɩɩ hʋ Wɩɩsɩ aa tɩŋa ʋ tɩyaŋ we tɩya ʋ nala mɛ aa kpɩya faafaa nyʋwa hʋ gɛɛ. Beewɩya, wɩya hʋ Wɩɩsɩ aa wee nyʋʋfalɩɩ no tɩyaŋ a baa ʋ sɩ yaa, ba aa rɛ kpɩya wɩya hʋ ʋ gyɩ aa baa dɩ ʋ sɩ yaa nyʋʋbɩnɩɩ hʋ tɩyaŋ. 7Dɩ laasɩya nyʋwa hʋ Wɩɩsɩ aa wee tɩya ʋ nala hʋ fa bɩ kaŋ gyoŋ buloŋ, ʋ fa bɩl bɩ sɩ we nyʋʋfalɩɩ tɩya ba. 8Amɛ ʋ naa anɩɩ laasɩya nyʋwa hʋ bɩ leŋ ʋ nala wuwo yaa niweliye hʋ ʋ aa kyɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ʋ basɩ ba wɩya aŋ baa, "Saŋa kɩdɩgɩ sɩ pele dɩ ŋ bɩl we nyʋʋfalɩɩ tɩya ŋ nala Iziral tɩmma abee Gyuda doho nala. 9Nyʋʋfalɩɩ no bɩ sɩ kɩɩ laasɩya nyʋwa hʋ ŋ gyɩ aa wee tɩya ba naabaala saŋa hʋ ŋ gyɩ aa kaŋ ba lɩɩ Igyipiti paalʋʋ tɩyaŋ. Ba gyɩ bɩ tɩŋ wɩya hʋ ŋ aa biŋ tɩya ba ŋ beel-ba nyʋwa hʋ tɩyaŋ, ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ gyɩ kpa hal yɩya ba. 10Nyɛ kɛ, nyʋʋfalɩɩ hʋ ŋ aa sɩ maakyiye we tɩya Iziral tɩmma, nyɛ rɛ ʋ sɩ kɩɩ: Ŋ sɩ leŋ dɩ ba gyɩŋ ŋ nyʋwa wɩya weliŋ, a kpa we ba nyuni abee ba tɩsɩ buloŋ tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ ŋ sɩ yaa ba Wɩɩsɩ, dɩ ba mɛ yaa ŋ nala. 11Saŋa no tɩyaŋ, nal buloŋ bɩl bɩ sɩ daga ʋ dɔŋtɩɩna koo ʋ naabiye gɛɛ ʋ aa sɩ yaa a gyɩma ŋ. Beewɩya, nal nal buloŋ nɛ sɩ gyɩma ŋ, biibiisi abee nɩhɩyasɩ buloŋ. 12Ŋ sɩ kpa ba wɩbɔmɔ kyɛ ba. Ŋ bɩl bɩ sɩ kɩ liisi wɩya hʋ ba aa yaa kyogi ŋ." 13Wɩɩsɩ aa basɩ nyʋʋfalɩɩ hʋ wɩya gɛɛ, ʋ daga anɩɩ laasɩya nyʋwa hʋ kɛ bɩrɩmɩ kɩbɩnɩɩ rɛ gɛɛ. Kɩŋ buloŋ yaŋ aa bɩnɩya, a kyogi, ʋ kpatayɩ rɛ kpaga.


text: 1Yeezuu n a sɩŋŋɩda ba, an nɩ meer bam kan ŋ kɩ hɔbɔkʋrɛnoom darɛ m, a ʋ: "Gʋaa ɩ nyɩnta an dɩvɛn gɔ sɔɔn, an lambaar da ma, an yaa hɔn, k'a bɩr dɩvɛn nyɩ bɩ hi bɔŋ ʋ, an bɛŋŋʋ dɔ sɔ, an gʋɔɔ sa kʋ ŋ n dɔ dɩvɛnsɩra bɩ ma, an a hʋr an ta zaa ra. 2Dɩvɛn mɔsa k'a a ku bɩ, a n a zibəənyɩ deem nyɔɔ wutu zibəəzannɔ wɔɔ zi, k'an aa a hɔ si, an b'a ka a ʋ. 3Ŋ n a nyasʋ, ŋn'a zɛ, ŋn'a da zaa ra a wɔ n tu. 4Wutu zaa bɩ n a ya, an zibəənyɩ vanta nyɔɔ. Wutu zibəəzannɔ wɔɔ n a zɛ, ŋnɩ yaaba da a mim ma, ŋnɩ fɩr ka ma. 5A n a ya, an a kaakʋ hɔ nyɔɔ, ŋn'a zɛ gər. Bɩ jɛ ʋ, an gʋɔɔ vantɔɔ nyɔɔ, ŋnɩ fɩr ka gɔsɩnnɔ ma, ŋnɩ gɔsɩnnɔ zɩnzɛ. 6A kur ma hɔ ma bɩ, a nyɩ k'a ŋʋa bɩ y'a deem ɩ gɔɔta, an a nyɔɔ ŋ zi, an n'a hɩrɛ, a ʋ: 'Ŋ mɔɔ nyɩ bɩ daŋ ʋ.' 7Wutu zibəəzannɔ wɔɔ n a dɩnda kan kʋ kɩ, ŋ ʋ: 'A n nɩ zɛm b'a so arzaka b'ʋ. K'a bʋr, k'ʋ a zɛ, k'ʋ ʋ so wutu b'ʋ.' 8Ŋ n a nyasʋ, ŋn'a zɛ gər, ŋnɩ bɔ m dɩvɛnsɩra b'ʋ, ŋn'a zo." 9"Bɔ dɩvɛnsɩra zaa bɩ n'a barɛ? A zɛm, an b'a dɩvɛnsɩra zibəəzannɔ wɔɔ zɩnzɛ, an a sa, an a ka a vantɔɔ ʋ. 10Awɔɔ n naa karɩnda ba ra? Jaa kʋ cɛdonno a bɔ ʋ ŋn'a zo bɩ, bɩ y'a ba jaa paŋŋazaa, cɛ bɩ dɔrɛ minto. 11Zuuba ɩ naa ba, bɩ wɔɔ yɩ hɔ gʋta m." 12Gʋɔɔ kʋ ŋ y'a tʋr ka ma rɔ wɔɔ n'a kam ma k'a nyasʋ, bɩ, ŋ yɩ nyi bam zamaa bɩ m. Ŋ y'a dɔ, ŋ ʋ: hɔbɔkʋrɛnoom naa do da Yeezuu ʋ awɔɔ minto. Ŋ n a hʋr, ŋn'a gʋ ma. 13N farizɛɛnrɔ kan Hɩrɔɔdɩ gʋɔɔ kɩ nyɔɔ Yeezuu zi kʋ ŋ n'aa a nyasʋ a meerbaa nɔ ʋ. 14Ŋ n b'a hɩ, ŋ ʋ: "Zuuba, wɔɔ dɔ sɩrazaa n'ɩbɩɩ m, b'ɩbɩɩ heer tɩrga kan gʋaa biyəə kɩ. Ɩbɩɩ bɩr dɩgam gʋaa meer ma bala y, Woso zaa ɩbɩɩ n'a dɩndam sɩra bɩncɛ ʋ. Zaa ta ʋ k'ʋ Rɔm cir yawʋr ka gɛ? A a ga m gɛɛ a n a ga nɩ?" 15Bɩ, kʋ Yeezuu ŋ zambʋ bɩ dɔ bɩ, a a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Bɔ m, awɔɔ n'a gɩngam mɔɔ ma ncɩnaaʋ? K'a bʋr wacɩr m deem, kʋ m dɩga a." 16Ŋ n bʋr m. Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Ŋʋasa naa do kan gʋrsɩra naa do kɩ, nka hɔ nɩ?" Ŋ ʋ: "Rɔm cir hɔ m." 17Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "K'a hɔ kʋ cir a so ʋ bɩ ka ʋ, k'a hɔ kʋ Woso a so ʋ bɩ ka ʋ." Meerbaa naa do nyɩbɔʋrɛ a ka, ŋ n zɛ kədə. 18Sadisɛɛnrɔ kʋ ŋ ʋ, gəəno mɩmbɔʋrɛ ba ʋ bɩ, ŋ bʋr Yeezuu zi, ŋnɩ laaka da han, ŋ ʋ: 19"Zuuba, Moyiisi a gʋrsɩra ba an a ka wɔɔ ʋ, a ʋ, 'Kʋ gʋaa ga, an a lʋ to, b'a nyɩ ba ʋ y, k'a danyɩ n lʋ bɩ si, k'an nyɩ yɩ kan kɩ a danyɩ bɩ minto.' 20Danyɩnɔ ɩ nyɩnta saanhɩna. Lɛɛkarɛzaa bɩ n lʋ sa, an ga, an a gʋ lʋ bɩ ma, bɩ nyɩ ba ʋ y. 21A hɩɩya hɔ bɩ n lʋ bɩ si, an ga, b'a n nyɩ yɩ kan kɩ y. A kaakʋ hɔ bɩ maam sɔ. 22Saanhɩnarɔ wɔɔ haay ŋ gɩnga, bɩ ŋ n nyɩ yɩ kan lʋ bɩ kɩ y. Ŋ haay kur bɩ, lʋ bɩ n bɩ ga. 23Gəəno mɩmbɔʋrɛ dɔmɩm ʋ, kʋ ŋ y'a mɩm bɔ ʋ, ŋ haay bireyaa ʋ, nka y'a so lʋ b'ʋ? Bala, gʋɔɔ saanhɩnarɔ wɔɔ haay lʋ bɩ si." 24Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "K'awɔɔ n gʋrsɩrarɔ mɩŋŋɔɔ kan Woso paŋŋa kɩ dɔ bɩ, bɩ y'a ka awɔɔ nɩ nyʋnnyɔɔrɛ nɔ ʋ. 25Bala, kʋ gəəno b'a mɩm bɔ ʋ, yar bɩr lʋ sarɛ y, lʋ bɩr yar sarɛ y. Bɔ ŋ y'a ʋ kʋ ʋ kan malɛɛkarɔ kʋ ŋ nɩ brama rɔ wɔɔ kɩ. 26Bɩ kʋ gəəno mɩmbɔʋrɛ bɩ mim nɩ, awɔɔ n a karɩnda ba Moyiisi ci bɩ nɔ ʋ ra, dɔmɩm kʋ Woso meer ba kan Moyiisi kɩ tutugu nɔ ʋ bɩ, a ʋ: 'Abraham kan Izakkɩ kɩ, Zakɔɔb kɩ Woso m mɔɔ m.' 27Gəəno Woso bɛɛ y, mɩsɩɩrɔ Woso m. Awɔɔ ɩ nyʋnnyɔɔrɛ nɔ ʋ gʋta." 28Wosocikarɩnsaamba deem ŋ bɩsɩkarɛ bɩ ma, a a yɩ, Yeezuu a nyɩ bɔ ʋ mɩŋŋa, an a zɔ, an Yeezuu lar, a ʋ: "Lɛrɔ wɔɔ haay bire ʋ kara ɩ lɛ da?" 29Yeezuu n a nyɩ bɔ ʋ, a ʋ: "Lɛ lɛɛkarɛ hɔ bɩ n naa do: 'K'a tʋr ka Israyɛl zannɔ, Zuuba k'a m wɔɔ Woso bɩ, a y'a deem m Zuuba. 30K'ɩ Zuuba ɩ Woso bɩ ŋʋa kan ɩ heer kɩ haay, kan ɩ nyi kɩ haay, kan ɩ hɔɔndarɛ kɩ haay, kan ɩ paŋŋa kɩ haay.' 31A hɩɩya hɔ bɩ ba n nɩ: 'K'ɩ mim ŋʋa amba ɩ mɩŋŋa m.' Lɛ vanta ba ʋ an lɛ da nawɔnnɔ ra y." 32Wosocikarɩnsaamba bɩ n a hɩ m, a ʋ: "Sɩra ɩbɩɩ hɩ, karɩnsaamba, a mɩŋŋa gʋta: 'Woso y'a deem m, bɩ a vanta ba ʋ, an a na ma y. 33Ɩ Woso ŋʋa kan ɩ heer kɩ haay, ɩ hɔɔn kɩ haay, ɩ paŋŋa kɩ haay, k'ɩ mim ŋʋa amba ɩ mɩŋŋa m,' bɩ jɩra mannɩ haay kʋ n nɩ sɛ nyaŋ ʋ bɩ m, kan ganwʋrɛrɔ k'awɔɔ nɩ ŋ kam Woso ʋ rɔ wɔɔ kɩ." 34Yeezuu k'a yɩ gʋaa b'a nyɩ bɔ ʋ mɩŋŋa bɩ, a a hɩ, a ʋ: "Ɩbɩɩ bɩ laatʋ Woso cirbəə bɩ ma y." Bɩ kur bɩ, gʋaa biyəə ɩ nyi bam Yeezuu larlɛ m. 35Yeezuu k'a nɩ hɔ dɩndam Zerizalɛm Wosocɛ ʋ bɩ, a a hɩ, a ʋ: "Bɔ minto m wosocikarɩnsaambɔɔ wɔɔ ʋ: Davɩd Nyɩ m Krista bɩ m gɛ? 36Sɛnt-Ɛspri a ka Davɩd n a hɩ, a ʋ: Zuuba Woso a hɩ mɔɔ Zuuba m: nyɩnta mɔɔ bɩsɩ ʋ, kʋ m b'a ka k'ɩ jɩnnɔ wɔɔ n nyɩnta ɩ gam taa. 37Davɩd mɩŋŋa y'a birm Zuuba. Kʋ Zuuba n a ba lɔ, an nyɩnta Davɩd Nyɩ gɛ?" Zamaa bɩ n'a tʋr kam ma kan heernyɩnta kɩ. 38Yeezuu y'a hɩrɛ ŋ nɩ a hɔdɩndarɛ nɔ ʋ, a ʋ: "K'a dundo a zi kan wosocikarɩnsaambɔɔ kʋ ŋ nɩ bɩmbɩrm zabarɔ m, ŋn'a kam daʋrɛ ma zamaa gʋta bire ʋ rɔ wɔɔ kɩ, 39ŋn'a kam lɛɛkarɛ bɩncɛ ma hɔbɩrɛ bɩncɛ ʋ, kan sokʋma bɩncɛ kɩ. 40Ŋ n'ɩ zonno hɔ yɔrɛ ŋ nɩ, ŋn'a mɩŋŋabaa hɩnkam kan yaadarɛrɔ jintoo kɩ. Ŋ hʋnhʋrlɛ yɩm maam-maam." 41Yeezuu nyɩnta an a meer nya busoo daʋrɛ bɩncɛ bɩ rɛ, an nɩ dɩgam gʋɔɔ wɔɔ busoo bɩ daʋrɛ ma. Arzakazannɔ wɔɔ barla gɔsɩnnɔ y'a daŋ ʋ gʋta. 42Zoro n bɩ tanka hɩɩya zar ʋ. 43Yeezuu n a karɩndanyɩnɔ wɔɔ bir, an a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Sɩra mɔɔ n'a hɩrɛ awɔɔ m, zoro ŋʋazaa naa do busoo bɩ zar ʋ gʋta, an lɛ da gʋaa haay k'a n'a daŋ ʋ bɩ ra. 44Bala, ŋ haay busoo k'a zibəə ba ŋ ma bɩ, ŋ y'a da ʋ. Bɩ zoro bɩ kan a cicir bɩ kɩ, a a mɩsɩrbaa hɔ sa haay, an a da ʋ."


text: 1Ŋ nɩhɩyawʋ Tiyofilɔsɩ, mɩyaŋ Luka rɛ bɩl sabɩ teŋ no kɩ tɩya ɩ. Teŋ hʋ ŋ aa laa sɩya sabɩ tɩya ɩ tɩyaŋ, ŋ daga wɩya hʋ buloŋ Yesu aa yaa rɛ abee wɩya hʋ ʋ aa daga, a lɩɩ saŋa hʋ ʋ aa piile kɩ tuŋ ʋ tʋma, 2a mʋ pele kyɛɛ hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa ʋ gyɩŋ wɩɩsɩbee. Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, ʋ gyɩ daga ʋ kpambɩsɩ hʋ ʋ aa lɩya tʋma hʋ ba aa sɩ kɩ tʋma rɛ, aŋ na mʋ wɩɩsɩbee. 3Ʋ aa sii sʋʋ tɩyaŋ mɛ, ʋ kana ʋ tɩɩ ko daga ʋ kpambɩsɩ hʋ buloŋ nɛ ʋ sʋʋ kyɛyɛ mɔllɩbalɩya paga tɩyaŋ. Ŋmaŋgyamaa rɛ ʋ gyɩ kpa, a kana ʋ tɩɩ ko daga ba, ba na ʋ, dɩ nal buloŋ ta yaa sige anɩɩ ʋ mɩɩgɩ sii sʋʋ tɩyaŋ nɛ. Ɛɛ rɛ ka ʋ gyɩ basɩ Wɩɩsɩ koro hʋ wɩya tɩya ba, aŋ na mʋ wɩɩsɩbee. 4Yesu ha gyɩ aa we ʋ hatɩnna hʋ lee, ʋ gyɩ basɩ tɩya ba rɛ abee sɩfɩyasɩ a baa, "Ma ta ko kɩ lɩɩ Gyerusalɛm tɩyaŋ. Ma gyegili bɔnyɛ kɩŋ hʋ ŋ Kuwo aa wee nyʋwa a baa dɩ ʋ sɩ tɩya ma. Ŋ laa sɩya basɩ ʋ wɩya tɩya ma rɛ. 5Gyɔɔŋ, Wɩɩsɩnɩɩfool hʋ kɛ, nɩɩ rɛ ʋ gyɩ kaŋ kɩ fo nala wɩɩkyʋwalnɩɩ. Amɛ ʋ bɩ sɩ pɩɩsɩ, ka dɩ Wɩɩsɩ kpa ʋ Wiyesi Welii hʋ fo ma wɩɩkyʋwalnɩɩ." 6Yesu bee ʋ kpambɩsɩ hʋ aa laŋŋa gɛɛ rɛ, ba pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Á Tɩɩna, lagɩlagɩ no kɛ, ɩ sɩ leŋ dɩ Iziral tɩmma bɩl di ba paalʋʋ koro koo?" 7Doŋ nɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Wɩya no abee kyɛɛ hʋ ba aa sɩ yaa, ba we Ŋ kuwo lee rɛ. Ʋ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ ʋ biŋ ba buloŋ. Ɛɛwɩya, ʋ bɩ maga dɩ ma gyɩŋ kyɛɛ hʋ. 8Amɛ dɩ Wɩɩsɩ ko kpa ʋ Wiyesi Welii hʋ we ma tɩyaŋ, ma sɩ kaŋ dee a yaa ŋ daŋsɩya diile a basɩ ŋ wɩya Gyerusalɛm tɩyaŋ, abee Gyudɩya paalʋʋ buloŋ tɩyaŋ abee Samaarɩya paalʋʋ buloŋ tɩyaŋ, a kaŋ kɩ mʋ dʋnɩya logiŋ kɛ buloŋ." 9Yesu aa basɩ gɛɛ ko teŋ, Wɩɩsɩ kpa ʋ kaŋ gyɩŋ wɩɩsɩbee, ka ʋ kpambɩsɩ hʋ sɩŋ wil nyuni kɩ deŋ wɩɩsɩnyuu. Nyɛ rɛ taal ko tɔ ʋ, ba bɩl bɩ na ʋ. 10Ba ha aa sɩŋ wil nyuni kɩ deŋ wɩɩsɩnyuu gɛɛ, dɩ baala balɩya rɛ ko sɩŋ ba logiŋ tɩyaŋ gɛɛ, a laalɩ gapʋllɩ 11a pɩyɛsɩ ba a baa, "Galili tɩmma, bee rɛ tɩŋ ma sɩŋ kɩ deŋ wɩɩsɩnyuu nyɛ? Ɛɛ hʋ ma aa yaŋ na Wɩɩsɩ kpaa Yesu a kaŋ kɩ gyɩŋ wɩɩsɩbee ma sɩɩ tɩyaŋ nyɛ, ɛɛ tɩɩ rɛ ʋ sɩ bɩl mɩɩgɩ lɩɩ wɩɩsɩbee ko tuu." 12Ɛɛ rɛ Yesu kpambɩsɩ hʋ lɩɩ Olivi dogimo hʋ nyuu a mɩɩgɩ mʋ Gyerusalɛm. A lɩɩ dogimo hʋ kɩ mʋ Gyerusalɛm sɩ yaa anɩɩ meeldaa-kyalɩɩ. 13Ba ko pele Gyerusalɛm, a kpa mʋ ba dɩɩgyʋʋlɩɩ gyirambisa nyuu dɩya kɩdɩgɩ tɩyaŋ. Ba nala hʋ gyɩ aa laŋŋa kɩ gyʋʋ doŋ nɛ nyɛ: Piita, Gyɔɔŋ, Gyemsi, Aŋduru, Fɩlɩpɩ, Tɔmaasɩ, Batolomi, Matiwu, Alfiyasɩ biibaal Gyemsi, Siimɔŋ, nal hʋ aa kyɩl ʋ nala wɩya, abee Gyemsi biibaal Gyudasɩ. 14Ba bee haana badɔmɔŋ abee Yesu nɩɩna Mɛɛrɩ abee Yesu nɩmmabalɩya buloŋ nɛ gyɩ yaa nyʋʋdɩgɩ aa kɩ laŋŋɩ doŋ saŋa buloŋ, a kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ abee sɩfɩyasɩ. 15Nyɛ rɛ kyɛɛ kɩdɩgɩ ba ko laŋŋɩ dɔmɔŋ. Ba fa pel nala kɔɔ abee mɔlɩya. Ɛɛ rɛ Piita sii sɩŋ a baa, 16"Ŋ naabalɩya, Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ fa leŋ Deviti daga wɩya hʋ Gyudasɩ aa sɩ yaa rɛ. Ʋ maga dɩ Wɩɩsɩ nyʋwa no Deviti aa basa kɔnɩ ko yaa wɩtɩɩ rɛ. Beewɩya Gyudasɩ rɛ yaa nal hʋ aa kaŋ nala mʋ ba kaŋ Yesu. 17Yesu fa lɩɩ ʋ rɛ ʋ yaa á kɩdɩgɩ, a mɛ pɛ á tʋma no tɩyaŋ." 18(Gyudasɩ gyɩ yaa wɩbɔŋ nɛ, a na molbiye doŋ a kpa yɔbɔ taŋha kɩdɩgɩ. Haŋ taŋha hʋ tɩyaŋ nɛ ʋ tele pɔsɔ, ʋ nabolimo buloŋ lɩɩ gyaasɩ. 19Nala hʋ aa we Gyerusalɛm tɩyaŋ buloŋ nɛ gyɩ nɩɩ ʋ wɩya. Ɛɛ rɛ tɩŋ ba kaŋ lee hʋ kɩ yɩrɩ Akɛldama, ba taal tɩyaŋ. Ʋ memii rɛ yaa taŋha hʋ tɩyaŋ kyal aa gyaasa.) 20"Deviti saba we Wɩɩsɩ teŋ logiŋ hʋ ba aa yɩrɩ Yɩɩla tɩyaŋ nɛ a baa, 'Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ ʋ dɩya pɩŋ gyikpiye, dɩ nal buloŋ ta kɩ gyʋʋ.' Aŋ bɩl sabɩ abaa, 'Amɛ ʋ tʋma kɛ, see dɩ nal laa ʋ nyuu a kɩ tʋma.' 21Ɛɛ wɩya ʋ maga dɩ nal laa ʋ nyuu rɛ a pɛ á tɩyaŋ dɩ á di daŋsɩya anɩɩ á Tɩɩna Yesu sii sʋʋ tɩyaŋ nɛ. Nal no tɩɩna maga dɩ ʋ lɩɩ á nala hʋ gyɩ aa tɩŋ á Tɩɩna Yesu hal lɛ, á beel-ʋ we doŋ saŋa buloŋ, 22a lɩɩ saŋa hʋ Gyɔɔŋ gyɩ aa foo Yesu wɩɩkyʋwalnɩɩ a kaŋ ko pele kyɛɛ hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa ʋ á sɩɩ tɩyaŋ, a gyɩŋ wɩɩsɩbee." 23Nyɛ rɛ ba daga nala balɩya. Ba kɩdɩgɩ feŋ nɛ yaa Gyosɛfʋ Basabaasɩ. (Ʋ feŋ kɩdɩgɩ mɛ rɛ fa yaa Gyusitu.) Kɩdɩgɩ hʋ mɛ feŋ nɛ fa yaa Matɩyasɩ. 24- 25Ba aa daga nala hʋ gɛɛ rɛ, ba kyʋwalɩ Wɩɩsɩ a baa, "Á Tɩɩna, ɩ rɛ gyɩŋ nihuwobiŋ buloŋ tɩya. Ɛɛwɩya, nala no balɩya tɩyaŋ, daga ma nal hʋ ɩ aa lɩya dɩ ʋ yaa ɩ kpambɩsɩ hʋ kɩdɩgɩ a laa Gyudasɩ nyuu, a kɩ tuŋ ʋ tʋma. Beewɩya Gyudasɩ leŋ ma rɛ aŋ mʋ ʋ bee lee hʋ aa maga." 26Nyɛ rɛ ba yuwo gbaŋŋa, Matɩyasɩ di, ba lɩɩ ʋ pɛ Yesu kpambɩsɩ fi abee kɩdɩgɩ hʋ tɩyaŋ.


text: 1Ŋ bʋto rɛ nyɛ ŋ aa ko dɩ ŋ na ma. Ma liisi wɩɩ hʋ ba aa saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ a baa "Dɩ nal kɩdɩgɩ buloŋ bee ʋ dɔŋtɩɩna rɛ kaŋ wɩɩ dɩ ma kɩ kyɛ dɩ ma di wɩɩ hʋ sarɩya, ʋ maga dɩ ma kyɛ daŋsɩya tɩmma balɩya koo boto rɛ." 2Ŋ gyɩ aa ko ma lee lɩya tɩɩna hʋ tɩyaŋ, ŋ gyɩ kʋrɩsɩ nala hʋ aa yaa wɩbɔmɔ abee ma nɩkaalɩya hʋ buloŋ dɩgɩna rɛ. Nyɛ kɛ ŋ tuwo ma lee, amɛ ŋ bɩl sɩ kʋrɩsɩ ma dɩgɩna anɩɩ dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko, ŋ bɩ sɩ leŋ nal kɩdɩgɩ buloŋ aa yaa wɩbɔŋ ta. 3Wɩɩ hʋ ma aa kyɛ dɩ ma na a gyɩma anɩɩ Krisita tɩŋa ŋ tɩyaŋ nɛ a kɩ basɩ wɩya, ma sɩ na ʋ. Ma sɩ na mɛ anɩɩ ʋ kaŋ dee rɛ ma lee, a wuwo ma wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. 4Wɩtɩɩ rɛ, ba kpaasɩ ʋ mal daagarɩɩ tɩyaŋ nɛ anɩɩ ʋ fa bɩ kaŋ dee. Amɛ Wɩɩsɩ dee tɩyaŋ ʋ siye rɛ a kaŋ mɩɩbol. Á mɛ bɩ kaŋ dee anɩɩ ʋ fa aa bɩ kaŋ dee gɛɛ, amɛ á aa we Krisita tɩyaŋ wɩya, a mɛ kaŋ Wɩɩsɩ dee rɛ. Dee no rɛ á kpa a tʋma kɩ tɩya ma gɛɛ. 5Ma deŋ ma tɩɩma weliŋ na, a pɛ sʋnnɩ ma tɩɩ mɛ, a na dɩ ma sɩŋ weliŋ wɩɩ hʋ ma aa laa di tɩyaŋ koo dɩ ma bɩ sɩŋ weliŋ. Ma bɩ gyɩma nɩɩ Yesu Krisita we ma tɩyaŋ nɛ? Dɩ mamaa rɛ bɩ gyɩma anɩɩ ʋ we ma tɩyaŋ, ɛɛ kɛ ma tele rɛ. 6Ŋ laa di anɩɩ ma sɩ gyɩma anɩɩ á kɛ bɩ tele. 7Á sʋla Wɩɩsɩ kɩ tɩya ma rɛ dɩ ma ta yaa wɩɩ buloŋ kyogi. Ʋ bɩ kɩɩ anɩɩ á aa kyɛ dɩ á daga anɩɩ á kɛ aa yaa weliŋ nɛ, amɛ á aa kyɛ dɩ ma wuwo kɩ yaa wɩya aa kpaa ŋmanɩɩ rɛ, haalɩ dɩ ʋ rɛ kɩɩ nɩɩ á tele mɛ, 8beewɩya á bɩ sɩ wuwo lɩɩ wɩtɩɩ hʋ hal. Á sɩŋ wɩtɩɩ hʋ tɩyaŋ nɛ saŋa buloŋ. 9Dɩ á tʋma rɛ bɩ sɩna, ka dɩ ma kɛ sɩŋ weliŋ ma laadii tɩyaŋ, á aa kɩ gyʋwɔsɩ rɛ ɛɛ wɩya. Wɩɩ hʋ á aa sʋla Wɩɩsɩ kɩ kyɛ rɛ nyɛ, dɩ ma kpa ma gyogibɔmɔ hʋ ta aŋ tʋʋlɩ. 10Ɛɛwɩya rɛ tɩŋ ŋ we gama aŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma. Beewɩya dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko ma lee, ŋ bee kyɛ dɩ ŋ hayɛ ma nyuu tɩyaŋ akuu dee hʋ á Tɩɩna Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ŋ ma nyuu tɩyaŋ wɩya. Wɩɩsɩ kpaa dee hʋ tɩya ŋ ma nyuu tɩyaŋ dɩ ŋ kaŋ pɛ ma rɛ dɩ ma laadii marɩ sɩŋ weliŋ. Ʋ bɩ baa dɩ ŋ kaŋ ko turi ma lo. 11Ŋ naabalɩya, ŋ teŋ hʋ litenii rɛ nyɛ. Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ ma hɔŋ weliŋ. Ma kpa ma gyogibɔmɔ hʋ ta, aŋ tʋʋlɩ. Ma gyegili nɩɩ wɩɩ hʋ ŋ aa basa tɩya ma weliŋ. Ma kaŋ nyʋʋdɩgɩ, a sʋma abee dɔmɔŋ. Dɩ mamaa rɛ kaŋ gɛɛ, á Tɩɩna Wɩɩsɩ aa kyo nala wɩya, a kɩ tɩya ba laaŋfɩya sɩ we ma lee. 12Ma kɩ kyʋwalɩ dɔmɔŋ abee kyori. 13Wɩɩsɩ nala hʋ buloŋ aa we daha aa kyʋwalɩ ma. 14Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ á Tɩɩna Yesu Krisita bɔnyɛ we ma buloŋ lee, dɩ á Kuwo Wɩɩsɩ kyori mɛ we ma buloŋ lee, ka dɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ leŋ dɩ ma buloŋ kaŋ nyʋʋdɩgɩ. Amɩ.


text: 1Zezi ta na wʋ Wɛ-di-kamunu kʋm wʋnɩ o brɩ nɔɔna bam kʋntʋ tɩn, o ma kwəni o yuu wɛɛnɩ o nii je maama. O ma na nadunə na ve ba dɩ ba səbiə daka kalʋ na zɩgɩ da Wɛ pɛɛra ŋwaanɩ tɩn wʋnɩ. 2O daa ta ma na kadəm wʋdoŋ na tɔgɩ o wʋra, o yɩ yinigə tu mʋ. Wʋntʋ ma ja səbu dalɩ-balwa bale yɩranɩ mʋ o ja vu o dɩ daka kam wʋnɩ. 3Zezi na nɛ kʋntʋ tɩn, o ma ta o wɩ: "A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, kadəm wʋntʋ na yɩ yinigə tu tɩn, o dɩ səbu kʋ dwəni balʋ maama na dɩ da tɩn. 4Bantʋ maama lɩ ba daarɩ mʋ. Kadəm wʋm nan yɩ yinigə tu mʋ, yɩ o kwe kʋlʋ maama o na jɩgɩ sɩ o ma yəgi o ni-wʋdiu tɩn o dɩ da." 5Nɔɔna badonnə dɛɛn ma tɛ Wɛ-di-kamunu kʋm taanɩ yɩ ba wɩ: "Nii-na kandwa yam ba na mɛ ba lɔ-ka tɩn na tiini ya lana te, yɩ ba ma pɛɛra yalʋ ba na pɛ Wɛ tɩn ba ma kɩ-ka lanyɩranɩ." Zezi ma ləri-ba o wɩ: 6"Kʋ na yɩ wəənu tɩntʋ 'a na naɩ tɩn, maŋa w'ʋ ba ba, sɩ ba dɩ tɩ maama tɩga nɩ. Kandwɛ daa b'a daŋɩ dɩdoŋ baŋa nɩ." 7Ba ma bwe-o ba wɩ: "Karanyɩna, maŋa kɔɔ mʋ kʋntʋ woŋo w'ʋ kɩ? Bɛɛ mʋ lagɩ kʋ kɩ maana kʋ brɩ dɩbam, sɩ d'ɩ lwarɩ nɩ wəənu tɩntʋ lagɩ tɩ kɩ?" 8Zezi ma ləri-ba o wɩ: "'A fɔgɩ 'a cɩ 'a tɩtɩ, sɩ 'a yɩ pa nɔɔna ganɩ abam. Nɔɔna zanzan w'ʋ ba abam te dɩ amʋ yɩrɩ, ba ta dɩ abam nɩ ba dɩdʋa dɩdʋa mʋ yɩ Krisi wʋm Wɛ na tʋŋɩ tɩn, yɩ ba'a daarɩ ba ganɩ abam ba wɩ, maŋa kam yiə. 'A nan yɩ sɛ 'a tɔgɩ bantʋ kwaga. 9'A w'ʋ ba 'a ni tigurə dɩ jara ŋwa. 'A nan yɩ pa fʋʋnɩ zʋ abam. Wəənu tɩm kʋntʋ maama maŋɩ sɩ tɩ da yigə tɩ kɩ mʋ, yɩ kʋ ta daɩ lʋgʋ tiim mɩmaŋa." 10O daa ta ma ta dɩ ba o wɩ: "Dwi w'ʋ zaŋɩ dɩ kɩ jara dɩ dwi dɩdoŋ, yɩ tɩʋ dɩ kʋ doŋ tɩʋ w'ʋ zaŋɩ tɩ magɩ jara. 11Tɩga ma w'ʋ sisiŋi zanzan. Kana dɩ w'ʋ ba ka taa wʋ je sɩdonnə nɩ, yɩ yawɩ-loŋnu dɩ w'ʋ cɔgɩ nɔɔna zanzan. Wɛ w'ʋ pa wo-kɩnkagɩla yalʋ na brɩ DƖ dam tɩn taa kɩ wɛyuu nɩ, yɩ fʋʋnɩ w'ʋ ja nɔɔna ya ŋwaanɩ. 12Kʋ na w'ʋ loori wəənu tɩntʋ kəm tɩn, nɔɔna w'ʋ ja abam dam ba pa 'a na yaara. Ba'a ja abam ba vu ba saŋɩ ba Wɛ-di sɩm nakwa tee nɩ, yɩ ba kɩ abam pɩɩna digə nɩ. Ba'a ja abam ba pa 'a zɩgɩ pwa dɩ dɩdɛɛra yigə nɩ, abam na tɔgɩ amʋ tɩn ŋwaanɩ. 13Kʋ nan w'ʋ pa 'a na pwələ sɩ 'a brɩ-ba Wɛ cɩga kam. 14Ta'a ye-na kʋntʋ ni nɩ, sɩ 'a pa 'a bɩcara kɩ dam. 'A yɩ ta'a kɩ liə, dɩ 'a na w'ʋ ləri-ba tɩte sɩ 'a ma vrɩ 'a tɩtɩ tɩn. 15Bɛŋwaanɩ amʋ w'ʋ pa abam wʋbʋŋ-ŋʋna dɩ 'a ni-taanɩ, kʋ'ʋ pa 'a dʋna b'a wanɩ ba twanɩ dɩ 'a na w'ʋ ta kʋlʋ tɩn. 16Abam tɩtɩ kwə dɩ 'a niinə, dɩ 'a cʋrrʋ dɩ 'a cilonnə w'ʋ ja abam ba kɩ dɩdɛɛra jɩŋa nɩ, yɩ ba'a gʋ abam badonnə. 17Nɔɔna maama w'ʋ ta culi abam 'a na yɩ a nɔɔna tɩn ŋwaanɩ. 18Ba'a kɩ abam kʋntʋ, yɩ Wɛ ta w'ʋ ta nii 'a baŋa nɩ, yɩ 'a b'a lagɩ 'a yuuywe sɩm dɩdʋa tɩtɩ dɩ 'a ga. 19Abam nan na kwaanɩ 'a kɩ pu-dɩa 'a zɩgɩ kəŋkəŋ, 'a w'ʋ na ŋwɩa Wɛ tee nɩ. 20Abam nan w'ʋ ba 'a na pamaŋna na gilimi Zeruzalɛm tɩʋ kʋm maama ba pu. 'A na nɛ kʋntʋ, 'a laan w'ʋ lwarɩ nɩ maŋa kam yiə sɩ ba cɔgɩ-kʋ. 21Maŋa kam kʋntʋ nɩ, abam balʋ na zʋʋrɩ Zude nɩ tɩn maŋɩ sɩ 'a kɩ lɩla 'a nuŋi 'a duri 'a beeri pweeru je 'a səgi da. Balʋ na wʋ tɩʋ kʋm wʋnɩ tɩn maŋɩ sɩ 'a nuŋi lɩla. Balʋ dɩ na wʋ ba karɩ nɩ tɩn daa yɩ ve 'a zʋ tɩʋ kʋm wʋ. 22Bɛŋwaanɩ maŋa kantʋ nɩ mʋ yaara maŋɩ sɩ ya ba, Wɛ na w'ʋ vaŋɩ nɔɔna zwa tɩn ŋwaanɩ, sɩ kʋlʋ maama na pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ tɩn laan kɩ. 23Kantʋ maŋa kam nɩ kʋ'ʋ tiini kʋ taa yɩ lɛɛrʋ dɩ kaana balʋ na jɩgɩ pwi tɩn, dɩ balʋ na jɩgɩ biə yɩ ba ŋɔgɩ yɩlɩ tɩn. Yaara zanzan w'ʋ ba tɩʋ kʋntʋ dɩ kʋ nɔɔna maama baŋa nɩ, yɩ Baŋa-Wɛ w'ʋ kwe DƖ bam ba yɩra nɩ. 24Ba ma w'ʋ gʋ ba badonnə dɩ sʋ-zɔɔrʋ, yɩ ba daarɩ ba ja ba badonnə ba vɔ ba ja vu gambɛɛm dwi tiinə maama tɩtarɩ nɩ. Dwi-gɛ tiinə laan w'ʋ ba zʋ Zeruzalɛm tɩʋ kʋm wʋ ba karɩ ba nɔnɩ kʋ wəənu ba cɔga taan, sɩ kʋ vu kʋ yi maŋa kalʋ Wɛ na pɛ-ba tɩn tiim. 25Maŋa w'ʋ ba sɩ Wɛ pa wo-kɩnkagɩla yalʋ na brɩ DƖ dam tɩn taa kɩ wɩa wʋnɩ dɩ cana dɩ calɩcwɩ sɩm wʋnɩ. Liə w'ʋ ja lʋgʋ baŋa dwi tiinə maama, yɩ ba wʋbʋŋa vugimi dɩ nɩnɩʋ kʋm na bam na pɔgɩla dɩ sɔɔ zanzan tɩn ŋwaanɩ. 26Fʋʋnɩ zanzan w'ʋ pa nɔɔna wʋbʋŋa je ba na bʋŋɩ woŋo kʋlʋ na bɩɩnɩ lʋgʋ baŋa tɩn, bɛŋwaanɩ wɛyuu w'ʋ sisiŋi kʋ pa wəənu tɩlʋ na wʋ wɛyuu nɩ tɩn maama vugimi daanɩ. 27Maŋa kam kʋntʋ nɩ nɔɔna w'ʋ na Nabiin-bu wʋm na maa bɩɩnɩ lʋgʋ baŋa. O'o ta wʋ kunkwəənu wʋnɩ o bɩɩnɩ dɩ dam, yɩ Wɛ paarɩ-zulə wʋ o tee nɩ zanzan. 28'A na nɛ sɩ wəənu tɩm kʋntʋ puli tɩ kɩa, sɩ 'a zaŋɩ 'a zɩgɩ lanyɩranɩ 'a kwəni 'a yum wɛɛnɩ, bɛŋwaanɩ maŋa kam twɛ sɩ Wɛ vrɩ abam DƖ yagɩ." 29Zezi laan ma maŋɩ mɩmaŋa o brɩ-ba o wɩ: "Maanɩ-na 'a nii kapʋrʋ dɩ tweeru maama na yɩ te tɩn. 30'A na nɛ nɩ tweeru wʋra tɩ kwi vɔɔrʋ, abam waɩ 'a lwarɩ nɩ kʋ twɛ yadɛ. 31Kʋ nan yɩ bɩdwɩ mʋ dɩ 'a na nɛ wəənu tɩlʋ a na tagɩ a brɩ abam tɩn na wʋra tɩ kɩa, sɩ 'a lwarɩ nɩ maŋa kam laan twɛ sɩ Wɛ paarɩ dɩm lagɩ dɩ ba nɔɔna tɩtarɩ nɩ. 32A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, wəənu tɩntʋ maama w'ʋ ba wʋra tɩ kɩa, yɩ zɩm nɔɔna bam ta wʋ tɩgɩ ba ti. 33Wɛyuu dɩ tɩga w'ʋ ba tɩ kɛ, yɩ amʋ taanɩ dɩm b'a kɛ maŋa dɩ maŋa. 34'A ta'a fɔgɩ 'a cʋ 'a tɩtɩ, sɩ 'a yɩ ta'a bʋŋɩ wʋdi-fwaarʋ dim naa sa-nyɔgɔ wʋbʋŋa, naa 'a ta'a jɩgɩ liə dɩ 'a ŋwɩa wəənu. 'A na jɩgɩ wʋbʋŋa yantʋ doŋ, dɛ dɩlʋ amʋ Nabiin-bu wʋm na w'ʋ ba tɩn waɩ dɩ tui bɩdwɩ baŋa nɩ dɩ darɩ abam, 35nɩ cɩkʋ na jaanɩ varɩm te tɩn. Bɛŋwaanɩ dɛ dɩm kʋntʋ w'ʋ ba li nɔɔnʋ wʋlʋ maama na wʋ lʋgʋ baŋa nɩ tɩn. 36Kʋntʋ tɩn, 'a ta'a yɩrɩ 'a tɩtɩ maŋa maama, sɩ 'a ta'a loori Wɛ sɩ DƖ pa abam dam, sɩ 'a wanɩ 'a nuŋi yaara yalʋ maama na lagɩ ya ba tɩn wʋnɩ, sɩ 'a daarɩ 'a vu 'a zɩgɩ amʋ Nabiin-bu wʋm yigə nɩ." 37Zezi dɛɛn yəni o wʋ Wɛ di-kamunu kʋm wʋnɩ dɛ maama o brɩ nɔɔna Wɛ taanɩ dɩm. Tɩga na yəni ka yi, o yəni o nuŋi tɩʋ kʋm wʋ o vu Olivi piu kʋm seeni o pəni da. 38Kʋ daarɩ tɩga na yəni ka pʋʋrɩ, nɔɔna bam maama yəni ba zaŋɩ lɩla ba ve Wɛ di-kamunu kʋm, sɩ ba taa cəgi o taanɩ dɩm.


text: 1Maa na ɩ a nɩkpɛ̃ɛ lɛ sɛb a gãn nyã kʋrɔ a fʋ̃ʋ Gayus na ɩ a n baraa, ɩn nʋ̃ a yelmɩ̃ɛ jũu. 2N baraa, n sʋɔrɔ na Nãaŋmɩn ɩka a fʋ ɩ̃gãn wʋ kpɛ̃mɛ ka a yele a jaa ɩ vɩla kʋ fʋ, nɩtãa lɛ a fʋ sɩɛ na kpɛ̃mɛ. 3Nʋ̃ɔ kpɛ ma naa lɛ a yɛɛr bamɩne na wa 'yɛr a lɛ fʋn turo a yelmɩ̃ɛ na fʋ chiine a yelmɩ̃ɛ pɔ. 4Bon jaa maa ɩ ma nʋ̃ɔ jɩ̃ ɩn maa wõ ɩka a n bibiir chiine naa a yelmɩ̃ɛ pɔ. 5N baraa, fʋ tara na yelmɩ̃ɛ a lɛ fʋn maala kʋrɔ a yɛɛr, ba gba na ɩ sãanba a fʋ sɛ̃. 6Ban wa, ba wa 'yɛr naa a fʋ nʋ̃fʋ kʋ a pupuorbiir a ka. Mɔ̃ na fʋ ma bar ba a sɔr a lɛ nɛ, lɛ lɛ pɛlɛ a Nãaŋmɩn pʋɔ. 7Yesu yuor jũu lɛ ba chiine, na ba maa sɔɔ de bon jaa a bala na ba ɩ a Yesu turbo sɛ̃ ɛ. 8Sɩn lɛ a sɛɛ ɩka sɩ sʋ̃ʋ ba na sɩ pʋɔ ba 'mataa tʋ̃ kʋ a yelmɩ̃ɛ. 9N sɛb sɛbile kʋ a pupuorbiir na be a fʋ sɛ̃, tɩchɛ a Diotɩrefes na bʋɔrɔ ɩka wʋ ɩ a nɩdiere, sɩn nɩ 'lɔ ba tara nɛbʋ̃'yen ɛ. 10Ala lɛ so, maa wa tɩ ɩn 'yɛr yɩ naa a lɛ wʋn yʋɔrɔ hũhũnõ ŋmara a jirsɩ 'yɔ̃ɔnɔ̃ sɩ. A lɛ tɛɛ ba lɛ ɛ, tɩ wʋ maa sɔɔ de a sɩ yɛɛr ɛ. Wʋ ma ŋmaan a bala na bʋɔrɔ ɩka ba de ba sɔr tɩ ma dii ba bar a puorfʋ jie. 11N baraa, ta tɔɔr yeldɛɛr ɛ, tɩchɛ tɔɔrɔ yelvɩla, nɩrɛ 'lɔ na maala vɩla bɔ̃ɔn Nãaŋmɩn. Tɩchɛ nɩrɛ 'lɔ mɩ na maala dɛɛr ba bɔ̃ɔ Nãaŋmɩn ɛ. 12Demetirus, nɩrɛ jaa 'yɛr a wʋ vɩla maalfʋ 'yɛr, a yelmɩ̃ɛ mɩ din a wʋ dãasɩɛ. Sɩn mɩ din a wʋ vɩla dãasɩɛ, ka yɩn mɩ bɔ̃ɔn ɩka a sɩ dãasɩɛ ɩn sɩrɛ. 13N chɛnɛ na tara yelyɔɔ ɩn taa sɛb kʋ fʋ, tɩchɛ n ba bʋɔrɔ ɩka n sɛb ɛ. 14A kʋ̃ lɛ kor ɛ, n bʋɔrɔ naa ɩka n nyɛ fʋ a sɩ jɩ̃nɛ 'yɛr. 15Nyã'maar wʋ be a fʋ sɛ̃. A sɩ barmɩne na be ka puor fʋ naa, mɩ puor a sɩ barmɩne na be a be bʋ̃'yen 'yen.


text: 1Bɩna fugə yana na kɛ tɩn, amʋ dɩ Banabasɩ ma joori d'ɩ vu Zeruzalɛm. A ma ja Titi dɩ a wəli da. 2Kʋ nan yɩ Wɛ mʋ brɩ-nɩ sɩ a vu d'aanɩ. A ma vu a na balʋ ba na nii nɩ ba yɩ Zezi kɔgɔ kʋm yigə tiinə tɩn. A na nɛ-ba tɩn, amʋ dɩ bantʋ yɩranɩ ma jəni daanɩ d'ɩ ŋɔɔnɩ, sɩ a pa ba lwarɩ kwər-ywəŋə kalʋ a na yəni a brɩ dwi-gɛ tiinə bam tɩn. Bɛŋwaanɩ amʋ ba lagɩ sɩ a na puli a brɩ kwər-ywəŋə kalʋ tɩn dɩ a ta na jɩgɩ kalʋ a brɩ lele tɩn ji kafɛ. 3Titi wʋlʋ na tɔgɩ dɩ amʋ o vu Zeruzalɛm tɩn maa yɩ Grɛkɩ tu. Ba nan wʋ fɩ-o ba pa o go nɩ Zwifə bam na goni ba bəkəri te tɩn. 4Nɔɔna badaara nan mʋ wʋra ba na paɩ ba yɩ Zezi karabiə yɩ ba yagɩ ba daɩ. Nɔɔna bam kʋntʋ ya ŋɔgɩ mʋ ba zʋ Zezi kɔgɔ kʋm wʋ, sɩ ba maanɩ dɩbam ba nii d'ɩ na ŋwɩ dɩ Zezi Krisi yɩ d'ɩ te d'ɩ tɩtɩ te tɩn. Ba nan lagɩ sɩ ba pa d'ɩ joori d'ɩ ji gambɛ mʋ Zwifə bam cullu tɩm ŋwaanɩ. 5D'ɩ nan wʋ sɛ-ba dɩ fɩnfɩɩn dɩ, sɩ ba yɩ wanɩ ba cɔgɩ cɩga kalʋ abam na maŋɩ 'a lwarɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam wʋnɩ tɩn. 6Amʋ dɛɛn na ve a ŋɔɔnɩ dɩ balʋ ba na wɩ ba yɩ Zezi kɔgɔ kʋm yigə tiinə tɩn, ba wʋ nɛ woŋo sɩ ba wəli amʋ zaasɩm dɩm nɩ. Ba nan na sɩɩnɩ ba yɩ yigə tiinə, naa ba na daɩ dɩ, kʋ daɩ kʋlʋkʋlʋ dɩ amʋ, bɛŋwaanɩ Wɛ ba kuri nɔɔna daanɩ. 7Bantʋ nan nɛ nɩ Wɛ mʋ sɩɩnɩ DƖ kɩ DƖ kwər-ywəŋə kam amʋ jɩŋa nɩ sɩ a ja vu a brɩ dwi-gɛ tiinə, nɩ DƖ na kɩ-ka Pɩyɛɛrɩ jɩŋa nɩ sɩ o ma brɩ Zwifə bam te tɩn. 8Bɛŋwaanɩ Wɛ mʋ pɛ Pɩyɛɛrɩ dam sɩ o taa yɩ Zezi tɩntʋŋnʋ Zwifə bam ŋwaanɩ. Kʋ nan yɩ dɩntʋ dɩ mʋ pɛ amʋ dam sɩ a taa yɩ Zezi tɩntʋŋnʋ dwi-gɛ tiinə bam ŋwaanɩ. 9Zakɩ dɩ Pɩyɛɛrɩ dɩ Zan balʋ ba na nii nɩ ba yɩ Zezi kɔgɔ kʋm dɩdɛɛra tɩn ma lwarɩ nɩ, kʋ yɩ Wɛ mʋ pɛ-nɩ yu-yoŋo sɩ a taa tʋŋɩ tɩtʋŋɩ dɩm kʋntʋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ ba ma sɛ sɩ amʋ dɩ Banabasɩ taa tʋŋɩ dɩ ba, yɩ ba ja d'ɩ jɩa. D'ɩ maama ma sɛ nɩ amʋ dɩ Banabasɩ maŋɩ sɩ d'ɩ vu dwi-gɛ tiinə bam te mʋ d'ɩ brɩ-ba Wɛ kwər-ywəŋə kam, sɩ bantʋ dɩ maŋɩ Zwifə bam tee nɩ ba brɩ-ka. 10Woŋo dɩdʋa yɩranɩ mʋ ba loori dɩbam, sɩ d'ɩ yɩ swe kʋ ni nɩ. Kʋ yɩ sɩ d'ɩ guli d'ɩ zəni yinigə tiinə balʋ na wʋ ba kɔgɔ kʋm wʋnɩ Zeruzalɛm nɩ tɩn. Mʋ woŋo kʋlʋ a na tiini a kwaanɩ a kɩa. 11Kʋ daarɩ maŋa kalʋ Pɩyɛɛrɩ dɛɛn na tu o wʋ Antɩɔsɩ nɩ tɩn, mʋ amʋ kaan-o jaja, sɩ a brɩ-o nɩ o wʋ kɩ cɩga. 12Bɛŋwaanɩ, o na yi Antɩɔsɩ tɩn, o yəni o tɔgɩ o di dɩ dwi-gɛ tiinə mʋ. Kʋ daarɩ, nɔɔna badonnə na nuŋi Zakɩ-ba te ba ba d'aanɩ tɩn, Pɩyɛɛrɩ laan pipiri o wʋbʋŋa yɩ o vɩn sɩ o taa tɔgɩ o di dɩ dwi-gɛ tiinə bam. O pɔɔrɩ o tɩtɩ kʋntʋ, bɛŋwaanɩ o kwarɩ balʋ na brɩ nɩ wʋlʋ maama na tɔgɩ Wɛ cwəŋə tɩn maŋɩ sɩ o go nɩ Zwifə bam na goni ba bəkəri te tɩn. 13Zwifə balʋ na tu ba sɛ Zezi tɩn badaara dɩ ma ji pipiri-nyɩna nɩ Pɩyɛɛrɩ na kɩ te tɩn, yɩ Banabasɩ dɩ yagɩ o tɩtɩ o pa ba ja-o ba zʋ ba pipirim dɩm wʋnɩ. 14Kʋntʋ mʋ a nɛ nɩ ba daa ba tɔgɩ cɩga kalʋ Wɛ kwər-ywəŋə kam na brɩ tɩn. A laan ma zɩgɩ ba maama yigə nɩ, yɩ a ta dɩ Pɩyɛɛrɩ a wɩ: "Nmʋ yɩ Zwifu mʋ, yɩ n kɩ nɩ n yɩ dwi-gɛ tu mʋ te yɩ n daa ba tɔgɩ Zwifə cullu tɩm. Bɛɛ nan mʋ yɩ n laan lagɩ sɩ n fɩn dwi-gɛ tiinə bam sɩ ba sɛ Zwifə bam cullu tɩm?" 15Kʋ yɩ cɩga mʋ, dɩbam yɩ Zwifə bam tɩtɩ dwi mʋ, sɩ d'ɩ daɩ dwi-gɛ tiinə balʋ na yəri Wɛ cullu tɩm tɩn. 16Dɩ kʋ dɩ, dɩbam laan tu d'ɩ lwarɩ nɩ nɔɔnʋ w'ʋ na cɩga Wɛ tee nɩ mʋ dɩ o na kɩ o wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi Krisi yɩranɩ, sɩ kʋ daɩ nɩ o na sɛ cullu tɩlʋ Wɛ na pɛ Zwifə bam tɩn ŋwaanɩ. Kʋntʋ tɩn, d'ɩ tu d'ɩ kɩ d'ɩ wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi Krisi sɩ kʋ pa d'ɩ na cɩga mʋ Wɛ tee nɩ, bɛŋwaanɩ kʋ pʋpʋnɩ kʋ wɩ: "Nɔɔn-nɔɔnʋ b'a wanɩ o na cɩga Wɛ tee nɩ DƖ cullu tɩm sɛɛm ŋwaanɩ." 17Dɩbam balʋ na ŋwɩ dɩ Zezi Krisi tɩn jɩgɩ tɩɩna nɩ d'ɩ w'ʋ na cɩga Wɛ tee nɩ. Kʋ nan ya na yɩ cɩga nɩ dɩbam balʋ na ba tɔgɩ Zwifə bam cullu tɩm tɩn yɩ nɔn-balwaarʋ mʋ Wɛ yigə nɩ, kʋ brɩ nɩ Zezi tɩtɩ mʋ ganɩ dɩbam sɩ d'ɩ tusi na? Aye. Kʋ daɩ kʋntʋ. 18Amʋ nan na joori a pipiri a sɛ Zwifə cullu tɩm a ya na maŋɩ a yagɩ tɩ tɔgɩm tɩn, kʋ brɩ nɩ a yɩ nɔɔnʋ wʋlʋ na kɩ o cɔgɩ cullu tɩm tɩn mʋ. 19Wɛ cullu tɩm tɩtɩ mʋ brɩ nɩ amʋ nyɩ dɩ nɔɔnʋ wʋlʋ na tɩgɩ tɩn mʋ te, tɩ nan daa ba jɩgɩ dam amʋ baŋa nɩ Zezi na vrɩ-nɩ tɩn ŋwaanɩ. Kʋ nan kɩ kʋntʋ, sɩ kʋ pa a taa ŋwɩ Wɛ ŋwaanɩ mʋ. 20Ba dɛɛn na pagɩ Zezi Krisi tʋʋn-dagara baŋa nɩ tɩn, kʋ nyɩ dɩ amʋ tɔgɩ dɩd-o mʋ a tɩ. Kʋ daa daɩ amʋ tɩtɩ mʋ ŋwɩ, kʋ yɩ Zezi Krisi mʋ ŋwɩ a wʋnɩ. A na jɩgɩ ŋwɩa kalʋ lele kʋntʋ lʋgʋ baŋa nɩ tɩn, kʋ yɩ a na kɩ a wʋ-dɩdʋa dɩ Wɛ Bu Zezi tɩn ŋwaanɩ mʋ. Wʋntʋ mʋ soe amʋ, yɩ o sɛ o tɩ amʋ ŋwaanɩ. 21A b'a sɛ sɩ a vɩn Wɛ pɛɛrɩ dɩlʋ DƖ na pɛ-nɩ zaanɩ tɩn. Nɔɔnʋ ya na w'ʋ wanɩ o na cɩga Wɛ tee nɩ o na tɔgɩ DƖ cullu tɩm tɩn ŋwaanɩ, kʋ brɩ nɩ Zezi Krisi tʋʋnɩ dɩm ya yɩ kafɛ mʋ.


text: 1Ta mpa tə wɛna toma kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ taa tɔ, pə wɛɛ sɩ tə́ teŋ acamaa kɛ pa təkpisilenaa taa. Tə́ taa təŋəɣɩ mpi mpi pə wɛ taɣa teu tɔ pə tike na tə́ lakɩ. 2Ama pə wɛɛ sɩ paa tá taa wei ɩ́ pɛɛkɩ kʋpantʋ nti ɩ ká la na ɩ lɛlʋ laŋlɛ hɛɛna-ɩ, na pə́ waasɩ-ɩ na pə́ sɔɔsɩ-ɩ toma kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ taa tɔ. 3Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Kilisiti ná taa təŋəɣɩ mpi pə wɛ ɩlɛɣɛ teu tɔ se, paa pəcɔ. Halɩ pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa kɛ́ mpʋ sɩ: Kʋtʋɣʋ ŋku pa tʋʋkaɣa-ŋ tɔ, kʋ məla ma nyʋɣʋ taa. 4Tə təna nti paa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa kɛ́ hatuu lɔŋ tɔ, pa ŋmaa-təɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pə́ kuli tá ɩsɛ na tə́ tɔɣɔ suulu na tə́ kantəlɩ, ɩsɩɩ pa kɛɛsʋɣʋ Ɩsɔ Tɔm taa tɔ, na tə́ nyɩ ɩsəna tɩɩ tɛɛlɩ Ɩsɔ kiŋ tɔ. 5Ɩsɔ wei ɩ kiŋ suulu na kantəlʋɣʋ lɩɩkəna tɔ, ɩ́ səna-mɛ na ɩ́ la ɩsɩɩ Yesu Kilisiti lapa tɔ, na ɩ́ kpɛntɩ hʋwɛɛ kɛ teu. 6Na mə təna təpaɩ ɩ́ kpɛntɩ nɔɣɔ na ɩ́ sa Ɩsɔ wei ɩ kɛ́ tá Sɔsɔ Yesu Kilisiti Caa tɔ. 7Pə tɔɔ ɩlɛ, ɩ́ kpɛntɩ teu na ɩ́ tɔkɩ təma ɩsɩɩ Kilisiti lapʋ-mɛ tɔ, na Ɩsɔ náá hiki teeli kɛ pə taa. 8Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ma heeliɣi-mɛ təfoo sɩ Kilisiti pəsa Yuta nyə́ma təmlɛ tʋ kɛ́, sɩ ɩ lakɩ mpi mpi Ɩsɔ ka tɔma pa caanaa caanaa sɩ ɩ ká la-wɛ tɔ. Ɩlɛna pə́ hʋ́lɩ́ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ ɩɩ saaləɣɩ. 9Ɩ kɔma tɔtɔ sɩ mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ, pɛlɛ pá sa Ɩsɔ kɛ́ ɩ suulu tɔɔ. Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa kɛ́ mpʋ sɩ: Pə tɔɔ kɛ́ maa sa-ŋ piitimnaa hɛkʋ. Maa tala-ŋ yontu taa. 10Ɩsɔ Tɔm taa tasaa tɔtɔ sɩ: Piitimnaa mɛ, mə na Ɩsɔ yəlaa kʋləsaa ɩ́ yɔɔlɩ. 11Na tɔtɔ sɩ: Piitimnaa mɛ mə təna ɩ́ sa Tacaa. Yəlaa təna ɩ́ samɩ-ɩ. 12Pa tasa Ɩsayii takəlaɣa ŋkɛ ka taa tɔtɔ sɩ: Sesee pəyaɣa ká tɛ na ká kɔɔ. Ɩ ká kʋlɩ na ɩ́ kpiliki piitimnaa, na pá tɛɛləɣɩ ɩ kiŋ. 13Ɩsɔ wei ɩ́ lakɩ na yəlaa nyəŋ tɛɛlʋɣʋ tɔ, ɩ́ kɔna-mɛɣɛ laŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ, na hɛɛsʋɣʋ kʋpaŋkʋ, na pə tɔɔ-mɛɣɛ teu kɛ taa tɛm mpi ɩ́ tɛmna-ɩ mə taa tɔ pə tɔɔ, na ɩ́ pəsɩ tɛɛllaa sɔsaa kɛ Feesuɣu Naŋŋtʋ toma taa. 14Ma taapalaa, ma maɣamaɣa ma nyəmá sɩ kʋpantʋ tɔɔ mə taa kɛ́ sɔsɔm, na ɩ́ pəsəɣɩ mə təmaɣa laɣatʋ tasʋɣʋ mɛɛ. 15Paa na mpʋ tɔ, tiili tiili wɛɣɛ ma takəlaɣa taa, ma tɔm wɛ toŋ kɛ pəcɔ. Ɩlɛ sɩ má tɔɔsɩ-mɛɣɛ kʋtɔɔsʋ kɛ nti ɩ́ tɛma nyəm tɔɣɔ. Na ma ŋmaaʋ mpʋ tɔ, pə taɣa pʋlʋ, maɣa Ɩsɔ hʋla suulu na má hiki pəsʋɣʋ, 16sɩ má la Yesu Kilisiti təmlɛ latʋ kɛ mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pa kiŋ. Ma Laapaalɩ kʋpaŋ kpaalʋɣʋ lapaɣa ɩsɩɩ kɔtʋlʋ lakʋɣʋ Ɩsɔ təmlɛ tɔ, sɩ mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pá pəsɩ Ɩsɔ ɩsɩɩ kɔtaɣa kʋpaŋka ŋka Feesuɣu Naŋŋtʋ taɣanaa na ká nəɣəsəna Ɩsɔ ɩ́ mʋ tɔ. 17Ɩsɩɩ ma kpɛntəna Yesu Kilisiti tɔ pə tɔɔ ma pəsəɣɩ má mʋɣʋləna mpi ma lakɩ Ɩsɔ tɔɔ tɔ. 18Maa caa ma yɔɣɔtɩ natələɣɩ yem. Ye pə taɣa təma nna Kilisiti yelaa na má la na mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pá nɩɩna Ɩsɔ tɔ a tɔm. Ma nɔɣɔ taa tɔm pee na ma niŋ kʋlapʋtʋ kɛ Kilisiti kpaɣaa na ɩ́ lana. 19Na ma lapa mpʋ tɔ, Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyəm na piti təma na Feesuɣu Naŋŋtʋ pə toma kɛ ma hikaa na má lana. Ḿpʋ́ɣʋ́ ma kpaaləna Kilisiti Laapaalɩ Kʋpaŋ təfoo na má cɔɔkɩ paa le. Kpaɣa Yosalɛm haləna ń polo ń kaləsəna Ɩlili tɛtʋ. 20Ama timpi wɛ pa ta nɩɩta Kilisiti tɔm tɔ, təna tike kɛ ma lakaɣa Laapaalɩ Kʋpaŋ kpaalʋɣʋ, sɩ pə́ taa kɔɔ na má tənɩ kite nte lɛlʋ ná tɛma sɩɩʋ tɔ tə tɔɔ. 21Pa ŋmaawa ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Pa ta heeli mpaɣa ɩ tɔm tɔ paa na. Mpa pa taa nɩɩ ɩ tɔm tɔ paa cɛkəna. 22Tənɛ ɩnɩ tə laɣasəna-m tɔm paɣalɛ na má ta kɔnta mə tɛ. 23Ama kaɣana ma təmlɛ tɛma cənɛ tɔɔ acalɛɛ taa. Saŋa taa ma nyɩɩlaa sɩ má polo má na-mɛ tɔ pɩɩsɩ lapa paɣalɛ. 24Pənɛntɛ ma hʋʋwa sɩ ye ma puki Ɩsəpanyɩ tɛtʋ kɛ maa təŋna mə tɛ. Pə taɣa pʋlʋ, ma lakɩ tamaa sɩ maa hɛlɩ na má wiili-mɛ na má na-mɛ tə́ caɣa wɛɛ naalɛ, na mə maɣamaɣa ɩ́ səna-m na má tʋ mpaaʋ. 25Ama maa polo Yosalɛm kɛ nɔɔnɔɔ na má la Ɩsɔ yəlaa mpa pa wɛ təna tɔɣɔ təmlɛ na pə́cɔ́. 26Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Yesu sɛɛlaa kpeka wena a wɛ Masetoni na Akayi pa tɛtʋ taa tɔ, a luɣu lapa sɩ á koti liɣitee na á ha Ɩsɔ yəlaa kʋnyɔntʋnaa mpa pa wɛ Yosalɛm taa tɔ. 27Mpɛ pa hʋʋna-təɣɩ pa maɣamaɣa, ama tampana pə tɩɩ wɛɛ sɩ pá la ḿpʋ́ɣʋ́ kʋnyɔntʋnaa mpɛ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Yosalɛm Yuta nyə́ma mpa pa mʋ Tacaa tɔm tɔ, paa yelaa na mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pá hiki pa Ɩsɔ sɛɛʋ kʋpantʋ tɔ, pə wɛɛ sɩ pənɛntɛ pɛlɛ pá cosi pa wɛnaʋ taa maɣamaɣa na pá lɛɛtɩ-wɛ. 28Ye ma tɛma tənɛɛnɩ, na má tɛ-wɛɣɛ liɣitee anɩ a tənaɣa cɛlʋɣʋ, ɩlɛ maa tʋ Ɩsəpanyɩ tɛtʋ mpaaʋ, na mə tɛ tɔɔ kɛ́ maa təŋna na má tɛɛ. 29Ma nyəmá sɩ maa tala mə kiŋ na Kilisiti koolee kʋpana kɛ sɔsɔm. 30Ma taapalaa, ɩ́ tá ná nti ma wiikəna-mɛɣɛ Tacaa Yesu Kilisiti tɔɔ na sɔɔlʋɣʋ ŋku Feesuɣu Naŋŋtʋ tʋɣɩ mə taa tɔ kʋ tɔɔ tɔɣɔlɛ, sɩ ɩ́ səna-m lʋpʋ kɛ mə sələməŋ taa. 31Ɩ́ sələmɩ, ɩlɛna pə́ ləsɩ-m Yuta nyə́ma mpa pa ta mʋ Tacaa tɔm tɔ pa niŋ taa. Ɩlɛna Ɩsɔ yəlaa mpa pa wɛ Yosalɛm tɔ, pá mʋ sənaʋ ŋku ma pukina-wɛ tɔɣɔ teu təkpa. 32Ye pə lapa mpʋ na Ɩsɔ ɩ́ tisaa, maa tala-mɛ na laŋhʋlʋmlɛ kɛ sɔsɔm, na maa hɛɛsɩ mə kiŋ. 33Ɩsɔ wei ɩ haa alaafəya tɔ ɩ́ wɛɛ mə təna mə waalɩ. Ami.


text: 1Ba ma vu ba bɛ nɩnɩʋ kʋm ni dɩdoŋ dɩm mɛ Zeraaza tiinə na zʋʋrɩ da tɩn. 2Zezi ma nuŋi naboro kʋm wʋnɩ. Nɔɔnʋ wʋdoŋ ma da o nuŋi yibeelə je nɩ o ba o jeer-o. Cicirə mʋ jɩg-o ka yaara. 3- 4O dɛɛn tigi yibeelə je nɩ mʋ. Kuni zanzan ba yəni ba maɩ capʋnnʋ mʋ ba ma vɔ o jɩa dɩ o nɛ. O maa yəni o vaŋɩ capʋnnʋ tɩlʋ na wʋ o jɩa nɩ tɩn o kɔ. O ma daarɩ o magɩ luguru tɩlʋ ba na kɩ o nɛ sɩm nɩ tɩn o cɔgɩ. O na tiini o dana tɩn, nɔɔn-nɔɔnʋ daa warɩ o ja-o o vɔ, naa o ja-o o pa o jəni cɩm. 5Maŋa maama wɩa dɩ tɩtɩɩ o beeri yibeelə je sɩm nɩ dɩ pweeru yuu nɩ mʋ, yɩ o kaasa. O maa yəni o magɩ o tɩtɩ dɩ kandwa o fwələ. 6O na tʋlɩ o na Zezi yigə yigə tɩn, o ma nuŋi yibeelə yam wʋnɩ o duri o vu o jeer-o. O na yi o te tɩn, o ma kuni doonə o yigə nɩ, 7yɩ o kaasɩ dɩ kwər-dɩa o wɩ: "Zezi, Yuutu Baŋa-Wɛ Bu, n tu amʋ te sɩ n kɩ bɛɛ mʋ? A loori-m dɩ Wɛ yɩrɩ, sɩ n yɩ zaŋɩ n yaarɩ-nɩ." 8O tagɩ kʋntʋ, bɛŋwaanɩ Zezi maŋɩ o wʋra o tɛ dɩ cicirə kam sɩ ka nuŋi o yɩra nɩ. 9Zezi laan ma bwe-o o wɩ: "N yɩrɩ mʋ bɛɛ?" O ma ləri o wɩ: "A yɩrɩ mʋ Kɔgɔ, bɛŋwaanɩ d'ɩ yɩ ciciri zanzan mʋ." 10Ciciri sɩm ma pa nɔɔnʋ wʋm tiini o loori Zezi, sɩ o yɩ pa sɩ nuŋi je sɩntʋ nɩ sɩ viiri. 11Tərə zanzan dɛɛn ma wʋ je sɩm kʋntʋ nɩ ba beeri piu kʋm təŋə nɩ ba di. 12Ciciri sɩm ma loori Zezi sɩ wɩ: "Pa dɩbam cwəŋə sɩ d'ɩ vu d'ɩ zʋ tərə bam." 13O ma sɛ. Ciciri sɩm laan ma yagɩ nɔɔnʋ wʋm yɩra yɩ sɩ zʋ tərə bam. Tərə bam kɔgɔ kʋm maama laan ma duri ba tu ba tʋ bugə kam wʋnɩ ba li na ba tɩ. Ba dɛɛn yɩ nɩnɛɛnɩ tərə mʋrr-tɩle (2.000) mʋ te. 14Nɔɔna balʋ ya na nii tərə bam baŋa nɩ tɩn ma duri ba vu tɩʋ kʋm wʋ dɩ dɛ sɩm maama nɩ, ba ta dɩ nɔɔna bam kʋlʋ na kɩ tɩn. Nɔɔna bam ma nuŋi ba vu sɩ ba nii kʋ na kɩ te tɩn. 15Ba ma vu ba yi Zezi te. Ba ma na nɔɔnʋ wʋlʋ ciciri kɔgɔ kʋm ya na jɩg-o tɩn. O maa je yɩ o wʋbʋŋa joori ya ba o tɩtɩ yɩ o zʋ gwaarʋ. Ba na nɛ-o kʋntʋ tɩn, fʋʋnɩ ma zʋ-ba. 16Balʋ yiə na nɛ kəm dɩm tɩn ma ta ba brɩ nɔɔna bam kʋ na kɩ nɔɔnʋ wʋm te tɩn, dɩ kʋlʋ na kɩ tərə bam dɩ tɩn. 17Tɩʋ kʋm nɔɔna bam laan ma loori Zezi sɩ o nuŋi ba tɩʋ kʋm nɩ o viiri. 18Zezi ma vu sɩ o joori o zʋ naboro kʋm wʋ. Nɔɔnʋ wʋlʋ ciciri sɩm ya na jɩgɩ sɩ yaarɩ tɩn ma loor-o, sɩ o na sɛ, sɩ o taa tɔg-o. 19O ma wʋ sɛ. O ma ta dɩd-o o wɩ: "Ve sɔŋɔ, sɩ n ta dɩ n sɔŋɔ tiinə n Yuutu Baŋa-Wɛ na duri nmʋ ŋwaŋa dɩ DƖ na kɩ woŋo kʋlʋ maama DƖ pa-m tɩn." 20Nɔɔnʋ wʋm laan ma kɛ o vu je sɩlʋ ba na bə nɩ 'Tɩɩnɩ Fugə' tɩn, yɩ o tɛ o brɩ nɔɔna bam Zezi na kɩ kʋlʋ o pa-o tɩn. Balʋ maama na ni o taanɩ dɩm tɩn, kʋ ma sʋ-ba. 21Zezi dɛɛn ma joori o da nɩnɩʋ kʋm wʋ dɩ naboro o bɛ bubɛ dɩdoŋ dɩm. O na zɩgɩ nɩnɩʋ kʋm ni nɩ tɩn, nɔn-kɔgɔ ma ba o te ba gilim-o. 22Nɔɔnʋ wʋdoŋ maa tɔgɩ o wʋra, o yɩrɩ mʋ Zayirusi. O yɩ Wɛ-digə kam yigə tiinə wʋ dɩdʋa mʋ. O na nɛ Zezi tɩn, o ma kuni doonə o yigə nɩ, 23yɩ o tiini o loor-o o wɩ: "Amʋ bukɔ balaŋa mʋ lagɩ o tɩ. Popo, a loori-m sɩ n ba n daŋɩ n jɩa o baŋa nɩ, sɩ kʋ'ʋ pa o yawɩʋ kʋm je sɩ o joori o na ŋwɩa." 24Zezi ma sɛ yɩ o tɔgɩ dɩd-o o ma ve. Kɔ-fɔrɔ dɩ maa tɔg-o, yɩ ba pɩɩn-o zanzan. 25Kaanɩ wʋdoŋ maa tɔgɩ o wʋra, o na wɔɛ ka-wʋ taan bɩna fugə-yale. 26O dɛɛn tiini o yaarɩ dɔgɩta tiinə zanzan tee nɩ. O dɛɛn cɔgɩ o səbu maama o yawɩʋ kʋm baŋa nɩ, yɩ kʋ ta ba garɩ kʋ pa-o, kʋ fɔgɩ kʋ jiri lɛɛrʋ mʋ o yɩra nɩ. 27O laan na ni Zezi ŋwa tɩn, o ma tɔgɩ kɔgɔ kʋm wʋ o kɛ o kwaga o vu o dwe o gɔrɔ. 28O maa bʋŋɩ o wɩ: "A na maŋɩ a dwe o gɔrɔ kʋm m'a dɩ, a'a na yazurə." 29O na dwe-o kʋntʋ tɩn, jana kam ma da ka kɔ. O ma lwarɩ nɩ o yawɩʋ kʋm sɩɩnɩ kʋ je o yɩra nɩ. 30Bɩdwɩ baŋa nɩ mʋ Zezi maanɩ nɩ dam nuŋi o yɩra nɩ. O maa zɩgɩ kɔgɔ kʋm wʋnɩ o pipiri o nii, yɩ o bwe o wɩ: "Wɔɔ mʋ dwe a gɔrɔ?" 31O karabiə bam ma ta dɩd-o ba wɩ: "Nmʋ wʋ nɛ nɔɔna bam maama na yigi ba pɩɩnɩ nmʋ te tɩn na? Bɛɛ mʋ yɩ n bwe nɩ, wɔɔ mʋ dwe-m?" 32O daa ta maa fɔgɩ o nii kɔgɔ kʋm wʋnɩ sɩ o lwarɩ wʋlʋ na dwe-o tɩn. 33Fʋʋnɩ laan maa jɩgɩ kaanɩ wʋm yɩ o yɩra saɩ, o na ye kʋlʋ na kɩ-o yɩ o na yazurə tɩn ŋwaanɩ. O ma vu Zezi te o kuni doonə o yigə nɩ, yɩ o ta o cɩga maama dɩd-o. 34Zezi ma ta dɩd-o o wɩ: "A bukɔ, nmʋ na kɩ n wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ te tɩn mʋ pɛ n na yazurə. Ve sɩ Wɛ w'ʋ wəli-m, sɩ n sin dɩ n yawɩʋ kʋm." 35Zezi ta na wʋra o ŋɔɔnɩ kʋntʋ tɩn, nɔɔna badonnə ma nuŋi Zayirusi sɔŋɔ ba ba, ba ta dɩd-o ba wɩ: "N bukɔ wʋm tɩga. Daa n yɩ ta n jɩgɩ karanyɩna kam n yaara." 36Zezi maa cɩm, yɩ o ta dɩ Zayirusi o wɩ: "Yɩ pa fʋʋnɩ ja-m. Za n weeni n kɩ n wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ." 37Zezi ma wʋ sɛ sɩ nɔɔna tɔgɩ dɩd-o ba vu Zayirusi sɔŋɔ kʋm, kʋ na daɩ Pɩyɛɛrɩ dɩ Zakɩ dɩ o nyaanɩ Zan yɩranɩ. 38Ba ma vu ba yi sɔŋɔ kʋm. Zezi ma ni nɩ sɔɔ yɩranɩ mʋ wʋra bɔgɩ bɔgɩ, yɩ nɔɔna keerə yɩ ba coosə. 39O ma zʋ sɔŋɔ kʋm, yɩ o ta dɩ nɔɔna bam o wɩ: "Bɛŋwaanɩ mʋ yɩ 'a kɩ sɔɔ yɩ 'a keerə? Bu wʋm wʋ tɩgɩ, o dɔ mʋ." 40O na tagɩ kʋntʋ tɩn, ba ma mwan-o. O ma pa ba maama nuŋi. O ma daarɩ o ja bu wʋm nu dɩ o ko dɩ o tɩtɩ karabiə batɔ bam o vu o zʋ digə kalʋ bu wʋm na tigi da tɩn. 41O ma ja bu wʋm jɩŋa, yɩ o ta dɩd-o o wɩ: "Talita kumi." Taanɩ dɩntʋ kuri mʋ: "Bɩsankana, a lagɩ a ta nmʋ, zaŋɩ wɛɛnɩ." 42O na tagɩ kʋntʋ tɩn, bɩsankana kam ma da ka zaŋɩ wɛɛnɩ ka veə. O bɩna dɛɛn yɩ fugə-yale mʋ. Ba na nɛ kʋntʋ tɩn, kʋ ma sʋ-ba lanyɩranɩ. 43Zezi laan ma kaanɩ-ba o wɩ, ba yɩ zaŋɩ ba pa nɔɔn-nɔɔnʋ lwarɩ kʋlʋ na kɩ tɩn. O ma daarɩ o ta dɩ ba o wɩ, ba kɩ wʋdiu ba pa bu wʋm sɩ o di.


text: 1Amʋ Pooli wʋlʋ na wʋ pɩɩna digə nɩ Zezi Krisi cɩga kam ŋwaanɩ tɩn mʋ pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ, yɩ d'ɩ ko-bu Timoti wʋ amʋ tee nɩ. D'ɩ pʋpʋnɩ d'ɩ pa nmʋ Filimɔn, n na yɩ dɩbam ciloŋ-sono yɩ n tɔgɩ dɩ dɩbam n tʋŋɩ Wɛ tɩtʋŋa tɩn mʋ. 2D'ɩ jɔɔnɩ-m, yɩ d'ɩ daarɩ d'ɩ jɔɔnɩ d'ɩ ko-bu-kana Apɩa, dɩ Arisipi wʋlʋ na wəli dɩ dɩbam o na cam Wɛ tɩtʋŋa yam ŋwaanɩ tɩn. D'ɩ daarɩ d'ɩ jɔɔnɩ Zezi kɔgɔ kʋlʋ na yəni kʋ jeeri daanɩ nmʋ sɔŋɔ nɩ tɩn maama. 3D'ɩ Ko Wɛ dɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi w'ʋ pa abam yazurə dɩ yu-yoŋo. 4Maŋa maama amʋ na yəni a loori Wɛ, a guli nmʋ gulə DƖ yigə nɩ, yɩ a kɩ DƖ le nmʋ ŋwaanɩ. 5Bɛŋwaanɩ amʋ ni nɩ n jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩ d'ɩ Yuutu Zezi yɩ n soe Wɛ nɔɔna bam maama lanyɩranɩ. 6Wɛ w'ʋ pa nmʋ na jɩgɩ wəl-dɔnɔ kʋlʋ dɩ dɩbam n na kɩ n wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi Krisi tɩn pa n wanɩ n lwarɩ wo-laarʋ tɩlʋ maama Wɛ na kɩ DƖ pa dɩbam Zezi Krisi ŋwaanɩ tɩn. 7A ko-bu-sono, nmʋ na soe Wɛ nɔɔna bam te tɩn mʋ paɩ a wʋ poli zanzan, yɩ kʋ pa a jɩgɩ baarɩ, bɛŋwaanɩ n wəli Wɛ nɔɔna bam yɩ n pa ba na baarɩ dɩ wʋpolo. 8Kʋntʋ ŋwaanɩ amʋ lagɩ a loori nmʋ sɩ n kɩ kʋlʋ na maŋɩ sɩ n kɩ tɩn mʋ. Amʋ ya jɩgɩ cwəŋə sɩ a da Zezi Krisi ŋwaanɩ a pa nmʋ ni, sɩ n lwarɩ n na w'ʋ kɩ kʋlʋ tɩn. 9A nan lagɩ sɩ a loori-m dɩ sono mʋ. Amʋ Pooli wʋlʋ na yɩ nankwɩan yɩ ba kɩ-nɩ pɩɩna digə nɩ lele kʋntʋ Zezi Krisi cɩga kam ŋwaanɩ tɩn, 10a lagɩ a loori-m nmʋ gambaa Onisim ŋwaanɩ mʋ. A na wʋ pɩɩna digə nɩ tɩn, o tu amʋ te, yɩ a brɩ-o Wɛ cɩga kam yɩ o sɛ. Kʋntʋ tɩn, wʋntʋ laan nyɩ nɩ a tɩtɩ bu mʋ te. 11O dɛɛn na tʋŋɩ o pa nmʋ maŋa kalʋ tɩn, o wʋ pɛ n na nyɔɔrɩ. Kʋ daarɩ lele kʋntʋ, o laan jɩgɩ nyɔɔrɩ o pa amʋ dɩ nmʋ maama. 12A lagɩ a tʋŋ-o sɩ o joori o ba nmʋ te, wʋntʋ yɩ a tɩtɩ bɩcarɩ mʋ. 13Amʋ na wʋ pɩɩna digə nɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam ŋwaanɩ tɩn, a ya'a ta lagɩ sɩ o maŋɩ a tee nɩ mʋ, sɩ o ləni nmʋ yuu nɩ o taa tʋŋɩ o pa-nɩ. 14A nan ba lagɩ sɩ a kɩ kʋlʋkʋlʋ yɩ nmʋ na wʋ sɛ. A na kɩ kʋntʋ, kʋ'ʋ ta yɩ nɩ a fɩn nmʋ sɩ n wəli-nɩ, sɩ kʋ daɩ n tɩtɩ wʋbʋŋa. 15Onisim na duri o yagɩ nmʋ tɩn, dɛ doŋ kʋ yɩ sɩ o pɔɔrɩ dɩ nmʋ maŋa fɩnfɩɩn yɩranɩ mʋ, sɩ o laan joori o ba o taa wʋ nmʋ tee nɩ maŋa maama. 16O na duri o yagɩ nmʋ tɩn, o dɛɛn yɩ gambaa mʋ. O na joori o ba, yɩ zaŋɩ n nii-o nɩ gambaa te, sɩ o laan dwe gambaa o na jigi nmʋ ko-bu d'ɩ Yuutu wʋm ŋwaanɩ tɩn. Amʋ tiini a so-o. Nmʋ dɩ nan w'ʋ ta n tiini n so-o kʋ ja gaalɩ, o na yɩ n gambaa yɩ o kwəri o yɩ n ko-bu d'ɩ Yuutu wʋm ŋwaanɩ tɩn. 17Nmʋ na sɛ nɩ dɩbam sɩɩnɩ d'ɩ yɩ ciloŋo daanɩ, sɩ n kwaanɩ n jeeri Onisim lanyɩranɩ nɩnɛɛnɩ amʋ tɩtɩ te. 18O dɛɛn na maŋɩ o kɩ woŋo kʋlʋ o cɔgɩ dɩ, naa o na jɩgɩ nmʋ jɩnɩ, sɩ n yagɩ kʋ maama dɩ amʋ. 19Amʋ Pooli tɩtɩ mʋ mɛ a jɩŋa a pʋpʋnɩ tɩntʋ nɩ: Amʋ w'ʋ ŋwɩ jɩnɩ dɩm. (Kʋ daarɩ nmʋ nan maŋɩ n ye nɩ, n jɩgɩ amʋ jɩnɩ zanzan, dɩ nmʋ na nɛ ŋwɩa Wɛ tee nɩ amʋ na brɩ nmʋ Wɛ kwər-ywəŋə kam tɩn ŋwaanɩ.) 20A ko-bu, kʋ yɩ cɩga mʋ, a lagɩ sɩ n kɩ woŋo kʋlʋ a na loori-m tɩn mʋ d'ɩ Yuutu sono kʋm ŋwaanɩ, sɩ n pa a taa jɩgɩ wʋpolo Zezi Krisi ŋwaanɩ. 21Amʋ na pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ a pa nmʋ tɩn, a ye lanyɩranɩ nɩ nmʋ w'ʋ sɛ a wʋbʋŋa yam. A ta ye nɩ nmʋ w'ʋ kɩ n dwəni a na loori kʋlʋ tɩn. 22Kʋlʋ na wəli da tɩn, a loori-m sɩ n kwaanɩ n lagɩ digə, sɩ a na tuə, sɩ a taa tigi da. Bɛŋwaanɩ a jɩgɩ tɩɩna nɩ Wɛ w'ʋ sɛ abam na loori-DƖ amʋ ŋwaanɩ te tɩn, yɩ DƖ w'ʋ pʋrɩ cwəŋə sɩ a joori a ba abam te. 23Epafrasɩ dɩ jɔɔnɩ-m. Wʋntʋ dɩdaanɩ amʋ mʋ wʋ pɩɩna digə nɩ Zezi Krisi cɩga kam ŋwaanɩ. 24Marɩkɩ dɩ Arisarɩkɩ dɩ Demasɩ dɩ Luki maama dɩ jɔɔnɩ-m. Bantʋ dɩ amʋ mʋ tɔgɩ daanɩ d'ɩ tʋŋɩ Wɛ tɩtʋŋa yam. 25D'ɩ Yuutu Zezi Krisi w'ʋ pa abam yu-yoŋo.


text: 1- 3A ciloŋ Teofili, a bʋŋɩ sɩ kʋ lana sɩ a pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ a pa nmʋ, sɩ n wanɩ n lwarɩ kʋlʋ na yɩ cɩga tɩn. Nmʋ maŋɩ n ye wo-kamunnu tɩlʋ na kɩ dɩbam tee nɩ tɩn ni nɩ. Nɔɔna badonnə dɛɛn mʋ wʋra wo-kamunnu tɩntʋ pulim nɩ. Ba nɛ kʋlʋ maama na kɩ tɩn, yɩ ba brɩ Wɛ kwərə kam. Ba ma daarɩ ba pa dɩbam lwarɩ kʋlʋ na kɩ tɩn. Nɔɔna zanzan ma kwaanɩ sɩ ba pʋpʋnɩ wəənu tɩntʋ ba tiŋi. Mʋ kʋ kuri a bʋŋɩ sɩ kʋ'ʋ ta lamma sɩ a dɩ pʋpʋnɩ-tɩ lanyɩranɩ a pa nmʋ. A kwaanɩ a zaasɩ wəənu tɩm tɩ pulim nɩ mʋ, yɩ a lwarɩ tɩ kuri cɩga cɩga. 4Kʋntʋ tɩn, a'a wanɩ a pʋpʋnɩ wəənu tɩntʋ na kɩ te tɩn, sɩ n wanɩ n lwarɩ lanyɩranɩ nɩ, wəənu tɩlʋ ba na tagɩ ba brɩ nmʋ tɩn sɩɩnɩ tɩ yɩ cɩga. 5Maŋa kam Erɔdɩ dɛɛn na yɩ Zude pɛ tɩn, nɔɔnʋ wʋdoŋ mʋ wʋra, o yɩrɩ mʋ Zakari. Wʋntʋ mʋ yɩ Wɛ kaanɩm tu. O nuŋi Abɩa dwi tiinə wʋnɩ mʋ. O kaanɩ yɩrɩ mʋ Elizabɛtɩ. Wʋntʋ dɩ dɛɛn nuŋi kaanɩm tu Aarɔn dwi dɩm wʋnɩ mʋ. 6Bantʋ maama kɩ lanyɩranɩ Wɛ yigə nɩ, yɩ ba sɛ Wɛ niə yam dɩ DƖ cullu tɩm maama. 7Elizabɛtɩ dɛɛn yɩ ka-dʋgʋ mʋ yɩ o ba jɩgɩ bu. Ba maama dɛɛn kwɩn mʋ. 8Maŋa ma ba yi sɩ Abɩa dwi tiinə bam zʋ Wɛ-di-kamunu kʋm ba taa tʋŋɩ ba pa Wɛ. Zakari maa tɔgɩ o wʋra o tʋŋa. 9Wɛ kaanɩm tiinə bam yəni ba ta jɔrɔ mʋ sɩ ba nii, ba wʋnɩ wɔɔ mʋ w'ʋ zʋ Wɛ-di-laa kʋm wʋnɩ o zwɛ wəənu tɩlʋ lwəm na ywəmmə tɩn o pa Wɛ. Ba ma ta jɔrɔ yɩ Zakari di. 10O ma sɩɩnɩ o zʋ sɩ o zwɛ wəənu tɩm o pa Wɛ. Maŋa kam o na wʋ digə kam wʋnɩ tɩn, nɔn-kɔgɔ zanzan dɛɛn ma wʋ kʋnkɔlɔ kʋm nɩ ba zɩgɩ ba warɩ Wɛ. 11Baŋa-Wɛ malɛka laan ma da ka ba o te, ka zɩgɩ wəənu zwɛɛm bimbim dɩm jazɩm nɩ. 12Zakari na nɛ-ka tɩn, o maa yɩ yəəu yɩ fʋʋnɩ zʋ-o lanyɩranɩ. 13Malɛka kam ma ta dɩd-o ka wɩ: "Zakari, yɩ ta n kwarɩ fʋʋnɩ, sɩ Wɛ ni nmʋ na loori-DƖ kʋlʋ tɩn. Nmʋ kaanɩ wʋm laan w'ʋ ja pugə o lʋ bu o pa-m, sɩ n pa o yɩrɩ nɩ Zan. 14O lʋra kam w'ʋ pa n na wʋpolo zanzan. Nɔɔna zanzan dɩ w'ʋ tiini ba taa jɩgɩ wʋpolo dɩ o lʋra kam. 15O'o ta yɩ nɔn-kamunu Baŋa-Wɛ tee nɩ. O nan yɩ zaŋɩ o nyɔ sana naa woŋo kʋlʋ na kɩkarɩ yiə tɩn. Wɛ Joro kʋm w'ʋ ta wʋ o tee nɩ maŋa maama, kʋ na w'ʋ sɩŋɩ o lʋra kam maŋa nɩ tɩn. 16O nan w'ʋ pa Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə zanzan wʋbʋŋa joori ya taa tɔgɩ ba Yuutu Baŋa-Wɛ. 17O'o tɔgɩ d'ɩ Yuutu wʋm yigə, yɩ Wɛ Joro kʋm dam w'ʋ ta wʋ o tee nɩ, nɩnɛɛnɩ Wɛ nijoŋnu Eli dɛɛn na yɩ te tɩn. O'o pa kwə joori ba taa soe ba biə, yɩ o kwəri o pa vɩnvɩɩna joori ba taa jɩgɩ nɔn-ŋʋna wʋbʋŋa, sɩ o fɔgɩ o kwɛ d'ɩ Yuutu wʋm nɔɔna bam yigə o pa-o." 18Zakari laan ma bwe malɛka kam o wɩ: "A yɩ nankwɩan mʋ, yɩ a kaanɩ dɩ kwɩn. Bɛɛ mʋ w'ʋ pa a lwarɩ nɩ nmʋ taanɩ dɩm yɩ cɩga?" 19Malɛka kam ma lər-o ka wɩ: "Amʋ nan yɩ Gabrɩyɛlɩ mʋ, wʋlʋ na zɩgɩ Wɛ tee nɩ tɩn. DƖ tʋŋɩ-nɩ sɩ a ba a ŋɔɔnɩ dɩ nmʋ, sɩ a ta ta-ŋʋm dɩm a brɩ-m. 20Nmʋ nan na wʋ sɛ a taanɩ dɩm tɩn, Wɛ w'ʋ pa n ni məəri. Maŋa kam na yiə, wəənu tɩlʋ a na tagɩ a brɩ-m tɩn w'ʋ sɩɩnɩ tɩ kɩ. Nan ta n ye sɩ nmʋ b'a wanɩ n ŋɔɔnɩ, sɩ kʋ taa ve maŋa kam wəənu tɩm na w'ʋ kɩ tɩn." 21Kʋntʋ maama na wʋra kʋ kɩ tɩn, nɔn-kɔgɔ kʋm maa zɩgɩ ba cəgi Zakari sɩ o nuŋi Wɛ-di-laa kʋm wʋnɩ. Ba ma cəg-o taan ba ga. Kʋ ma kɩ-ba yəəu dɩ o na daanɩ te tɩn. 22O laan ma ba nuŋi, yɩ o warɩ o ŋɔɔnɩ dɩ ba. O ni na məəri tɩn, o maa maɩ o jɩa o maŋɩ o brɩ-ba. Ba ma maanɩ sɩ o nɛ wo-kɩnkagɩlɩ mʋ Wɛ-di-laa kʋm wʋnɩ. 23Da yalʋ o na maŋɩ sɩ o taa tʋŋɩ Wɛ-di-kamunu kʋm wʋnɩ tɩn ma ba ya ti. O ma joori o vu sɔŋɔ. 24Da yantʋ na kɛ tɩn, o kaanɩ wʋm laan ma ja pugə. O maa wʋ sɔŋɔ nɩ taan, canɩ sɩnu. 25O na wʋra kʋntʋ tɩn, o maa wɩ: "Mʋ woŋo kʋlʋ Yuutu Baŋa-Wɛ na kɩ DƖ pa-nɩ tɩn. DƖ lɩ woŋo kʋlʋ ya na yɩ a cavɩɩra nɔɔna tɩtarɩ nɩ tɩn." 26- 27Bɩsankana kadoŋ dɛɛn mʋ wʋra, o yɩrɩ mʋ Mari. O ta yəri baarʋ. O sɔŋɔ tiinə wʋbʋŋa dɛɛn ya yɩ sɩ o zʋ nɔɔnʋ wʋdoŋ mʋ, yɩ o daa ta wʋ zʋ-o. Nɔɔnʋ wʋm yɩrɩ mʋ Zʋzɛfʋ. O yɩ faŋa faŋa Pɛ Davidi dwi tu mʋ. Mari dɛɛn zʋʋrɩ Galile tɩʋ kʋdoŋ nɩ mʋ, kʋ yɩrɩ mʋ Nazarɛtɩ. Maŋa kam Zakari kaanɩ Elizabɛtɩ pugə kam na yi nɩnɛɛnɩ canɩ sɩrdʋ tɩn, Baŋa-Wɛ daa ma tʋŋɩ malɛka Gabrɩyɛlɩ sɩ ka vu Mari te. 28Ka ma zʋ o te ka jɔɔn-o yɩ ka wɩ: "Kɩ wʋpolo, n Yuutu Baŋa-Wɛ wʋ nmʋ tee nɩ sɩ DƖ zəni-m lanyɩranɩ." 29Mari na ni ka na tagɩ kʋlʋ tɩn, o bɩcarɩ ma di. O ma bʋŋɩ o wɩ: "Taanɩ dɩntʋ kuri mʋ bɛɛ?" 30Malɛka kam laan ma ta ka wɩ: "Mari, yɩ ta n kwarɩ fʋʋnɩ, sɩ Baŋa-Wɛ kɩ nmʋ yu-yoŋo. 31Nmʋ w'ʋ ba n ja pugə n lʋ bəkərə, sɩ n pa o yɩrɩ nɩ Zezi. 32Wʋntʋ w'ʋ ta yɩ nɔn-kamunu. Ba'a ta bə-o ba wɩ, Baŋa-Wɛ Bu. D'ɩ Yuutu Wɛ w'ʋ pa o di paarɩ nɩ o ko-nakwɩ Davidi dɛɛn na di paarɩ faŋa faŋa te tɩn. 33O ma w'ʋ ta yɩ Zakɔbɩ dwi tiinə bam pɛ maŋa maama. O paarɩ dɩm daa b'a ti maŋa dɩ maŋa." 34Mari ma ləri malɛka kam o wɩ: "Kʋntʋ w'ʋ kɩ tɩta mʋ kʋ kɩ, yɩ a ta wʋ zʋ barʋ?" 35Malɛka kam ma ləri ka wɩ: "Kʋ na w'ʋ kɩ te tɩn, Wɛ Joro kʋm w'ʋ ba nmʋ te, yɩ Baŋa-Wɛ tɩtɩ dam-fɔrɔ kʋm w'ʋ ba kʋ kwəli nmʋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ bu wʋlʋ n na w'ʋ lʋ tɩn w'ʋ ta yɩ Wɛ tɩtɩ nyɩm, yɩ ba taa bə-o nɩ Baŋa-Wɛ Bu. 36Maanɩ n nii nmʋ cʋrʋ Elizabɛtɩ na yɩ te. Wʋntʋ jaanɩ pugə mʋ sɩ o lʋ bu, yɩ o maŋɩ o kwɩn. Nɔɔna ya bʋŋɩ sɩ o yɩ ka-dʋgʋ mʋ, yɩ o laan jɩgɩ pugə ka yi nɩnɛɛnɩ canɩ sɩrdʋ. 37Kʋlʋkʋlʋ tərə Baŋa-Wɛ na b'a wanɩ DƖ kɩ." 38Mari ma ta o wɩ: "Amʋ yɩ d'ɩ Yuutu Wɛ tɩntʋŋ-kana mʋ. Wɛ nan pa kʋ kɩ nɩ n na tagɩ te dɩ amʋ tɩn." Malɛka kam laan ma viiri. 39Da yam kʋntʋ ni nɩ Mari ma zaŋɩ o kɩ lɩla o maa diini Zude tɩʋ kʋdoŋ na wʋ pweeru tɩtarɩ nɩ. 40O ma vu o yi Zakari sɔŋɔ. O ma zʋ o na o kaanɩ Elizabɛtɩ. O ma kɩ o pwəgə. 41Maŋa kam Elizabɛtɩ na ni Mari na jɔɔn-o tɩn, o bu wʋm na tigi o wʋnɩ tɩn ma pipiri. Wɛ Joro kʋm ma ba Elizabɛtɩ te, 42yɩ o ŋɔɔnɩ baŋa baŋa dɩ kwər-dɩa o wɩ: "Wɛ tiini DƖ kɩ nmʋ yu-yoŋo DƖ dwəni kaana maama. Kʋ na yɩ bu wʋlʋ na wʋ n wʋnɩ tɩn, Wɛ kɩ-o yu-yoŋo lanyɩranɩ. 43Amʋ yɩ wɔɔ mʋ sɩ a Yuutu nu ba amʋ te? 44N jɔɔnɩm dɩm na tu dɩ tʋ a zwɛ nɩ tɩn, bu wʋm na wʋ a wʋnɩ tɩn tigi o pipiri mʋ, o na jɩgɩ wʋpolo tɩn ŋwaanɩ. 45Nmʋ na sɛ nɩ Baŋa-Wɛ jɩgɩ cɩga tɩn, nmʋ yɩ yu-yoŋo tu. Kʋlʋ maama Wɛ na tagɩ DƖ brɩ-m tɩn w'ʋ sɩɩnɩ kʋ kɩ." 46Mari laan ma ta o wɩ: "A'a pa a Yuutu Baŋa-Wɛ zulə dɩ a bɩcarɩ maama. 47Wʋntʋ na yɩ a Vɩrnʋ tɩn mʋ pɛ a na wʋpolo dɩ a wʋ maama. 48Bɛŋwaanɩ amʋ yɩ Wɛ tɩntʋŋ-kana balaŋa mʋ, yɩ DƖ nii amʋ baŋa nɩ. Kʋ na zɩgɩ zɩm kʋ ta maa ve, nɔɔna maama w'ʋ ta wɩ, a yɩ yu-yoŋo tu, 49dɩdaanɩ Dam-fɔrɔ Tu Baŋa-Wɛ na kɩ kʋlʋ DƖ pa-nɩ tɩn ŋwaanɩ. Dɩntʋ mʋ yɩ wʋ-poŋo tu cɩga. 50Balʋ maama na kwarɩ-DƖ tɩn, DƖ jɩgɩ ba ŋwaŋa lanyɩranɩ maŋa maama. 51Wɛ kwe DƖ jɩŋa mʋ DƖ ma kɩ wo-kɩnkagɩla. DƖ ma pa banɩ-nyɩna jagɩ da-yigə nɩ dɩ ba wʋbʋŋ-yɔɔrʋ tɩm. 52DƖ joŋi balʋ na yɩ pwa tɩn paarɩ, yɩ DƖ paɩ balʋ na yɩ nabwənə tɩn na zulə. 53DƖ maa paɩ balʋ yinigə na jɩgɩ-ba tɩn wo-laarʋ zanzan, yɩ DƖ daarɩ DƖ pa nadunə viiri dɩ jɩ-kʋrɩ. 54Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə yɩ DƖ tɩtɩ nɔɔna mʋ. DƖ guli ba gulə, DƖ duri ba ŋwaŋa yɩ DƖ zəni-ba, 55nɩ DƖ na goni ni dɩdaanɩ dɩbam kwə-nakwa tɩn, dɩdaanɩ Abraham dɩ o dwi tiinə bam maama, sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn." 56Mari dɛɛn ma maŋɩ Elizabɛtɩ tee nɩ nɩnɛɛnɩ canɩ sɩtɔ. O laan ma joori sɔŋɔ. 57Maŋa kam dɛɛn ma yi sɩ Elizabɛtɩ lʋ. O ma sɩɩnɩ o lʋ bəkərə. 58O tɩʋ kʋm tiinə dɩ o cʋrrʋ dɩ ma ni, Baŋa-Wɛ na tiini DƖ duri o ŋwaŋa yɩ DƖ kɩ kʋlʋ DƖ pa-o tɩn. Ba maama dɩ ma jɩgɩ wʋpolo zanzan. 59Bu wʋm da na yi nana tɩn, ba ma pa ba go-o, nɩ Moyisi cullu tɩm na brɩ sɩ ba taa goni ba bəkəri te tɩn. Ba ma lagɩ sɩ ba pa o yɩrɩ nɩ Zakari, nɩ o ko yɩrɩ na yɩ te tɩn. 60O nu wʋm ma wʋ sɛ yɩ o wɩ: "Awo, 'a pa o yɩrɩ nɩ Zan." 61Ba ma lər-o ba wɩ: "Bɛŋwaanɩ mʋ yɩ n ta kʋntʋ? Nɔɔnʋ maŋɩ o təri 'a sɔŋɔ nɩ o yɩrɩ na yɩ Zan." 62Ba ma daarɩ ba ma ba jɩa ba maŋɩ ba brɩ o ko wʋm sɩ ba nii, o na lagɩ sɩ ba pa o bu wʋm yɩrɩ te tɩn. 63O ma pa ba kwe tɔnɔ ba pa-o, sɩ o pʋpʋnɩ o brɩ-ba. O ma pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋm wʋnɩ o wɩ, o yɩrɩ mʋ Zan. Kʋ ma sʋ-ba dɩ o na pʋpʋnɩ te tɩn. 64O na pʋpʋnɩ kʋntʋ tɩn, o ni ma puri bɩdwɩ baŋa nɩ, yɩ o dindəlimi joori dɩ pipiri. O maa ŋɔɔnɩ o zuli Wɛ. 65Fʋʋnɩ dɛɛn ma ja ba tɩʋ kʋm nɔɔna bam maama. Balʋ maama dɛɛn na zʋʋrɩ Zude pweeru tɩm je sɩm nɩ tɩn dɩ dɛɛn ma ni wəənu tɩlʋ na kɩ tɩn, yɩ ba jɩgɩ tɩ taanɩ ba ŋɔɔna. 66Ba maa jɩgɩ kʋlʋ ba na ni tɩn ba wʋrʋ nɩ, yɩ ba tɛ ba wɩ: "Bu wʋntʋ nan lagɩ o ji wɔɔ mʋ?" Bɛŋwaanɩ Baŋa-Wɛ dam dɛɛn wʋ bu wʋm tee nɩ. 67Wɛ Joro kʋm dɛɛn ma ba bu wʋm ko Zakari te, yɩ kʋ pa o ŋɔɔnɩ Wɛ yiyiu-ŋwɛ o wɩ: 68"Pa-na d'ɩ zuli Baŋa-Wɛ dɩlʋ na te Yisɩrayɛlɩ tiinə tɩn, bɛŋwaanɩ DƖ tu DƖ nɔɔna bam te, sɩ DƖ vrɩ-ba lwarɩm wʋnɩ DƖ yagɩ. 69DƖ ma pa wʋlʋ na yɩ faŋa faŋa Wɛ tɩntʋŋnʋ Davidi dwi tu tɩn zaŋɩ d'ɩ wʋnɩ, sɩ o ba o ji dɩbam vɩrnʋ. 70Kʋ ma sɩɩnɩ kʋ kɩ nɩ Baŋa-Wɛ na pɛ DƖ nijoŋnə bam maŋɩ ba ta kʋlʋ faŋa faŋa tɩn. 71Ba dɛɛn tagɩ ba wɩ, Wɛ w'ʋ vrɩ dɩbam d'ɩ dʋna jɩa nɩ, dɩ balʋ maama na culi dɩbam tɩn jɩa nɩ. 72DƖ daa ta duri dɩbam kwə-nakwa yibwənə, 73yɩ DƖ guli DƖ ni-ŋʋm dɩlʋ DƖ dɛɛn na goni dɩ dɩbam ko-nakwɩ Abraham tɩn woŋo. 74Wɛ dɛɛn wɩ, DƖ w'ʋ joŋi dɩbam d'ɩ dʋna jɩa nɩ DƖ yagɩ, yɩ d'ɩ daa b'a kwarɩ fʋʋnɩ, sɩ d'ɩ ta'a tʋŋa nɩ DƖ wʋbʋŋa na lagɩ te tɩn. 75DƖ maa wɩ, d'ɩ w'ʋ ta tɔgɩ-DƖ dɩ wʋ-poŋo, sɩ d'ɩ ta'a kɩ lanyɩranɩ DƖ yigə nɩ dɩbam ŋwɩa maama wʋnɩ. 76A bu, kʋ na yɩ nmʋ, ba'a bəŋi nmʋ nɩ Baŋa-Wɛ nijoŋnu, bɛŋwaanɩ nmʋ w'ʋ da d'ɩ Yuutu wʋm yigə, sɩ n fɔgɩ n kwɛ o cwəŋə kam, o na lagɩ o ba o da da tɩn. 77Nmʋ ta w'ʋ pa Wɛ nɔɔna bam lwarɩ sɩ DƖ w'ʋ vrɩ-ba, dɩ DƖ na w'ʋ yagɩ ba lwarɩm DƖ ma cɛ-ba tɩn. 78Wɛ maa jɩgɩ dɩbam ŋwaŋa lanyɩranɩ. DƖ ma w'ʋ pa pooni nuŋi wɛyuu dɩ ba dɩbam te dɩ nyɩɩna, nɩ wɩa na puli tɩtɩɩtɩ te tɩn, 79sɩ dɩ pa nɔɔna balʋ na wʋ lim wʋnɩ tɩn dɩ balʋ na kwarɩ tʋʋnɩ tɩn na pooni, sɩ dɩ pa d'ɩ da yazurə cwəŋə." 80Zakari bu Zan dɛɛn ma kɩ nɔɔnʋ yɩ o wʋbʋŋa bɩ lanyɩranɩ. O dɛɛn ma zʋʋrɩ kagʋa nɩ taan, sɩ kʋ vu kʋ yi dɛ dɩm o na w'ʋ nuŋi Yisɩrayɛlɩ tiinə bam tɩtarɩ nɩ o brɩ-ba Wɛ kwərə kam tɩn.


text: 1Saul bhɔna ha sɛna hio wan-yambimɔ pɛ Kongawan nɛngaya, nɛ a tɔa wen gbɛ mbwa. Ma swe ndang, a nɛa ha pɛ wan-zu hio wan-hasadaka. 2A ana ha kɔ wa takarata ka beha wɛnɛ ziomɔ mɛ kay ha gasa le Damas hio zuife ndɔng ka ndara wal pɛ Kongawan Jésus. Haki, a beosi takarata ɛngɛ ha hio wan-zu hio twa gɔ Sɔ. Nɛ ka wɛnɛ bekpa hio ma wei nɛ bhoko ndɔng, a beku mbwa nɛ sanga kɔ sinɛ ha Jérusalem. 3Mɛgi, ka wɛnɛ boka ha liwal sanga nɛ Damas, ma gasa saamɔ zilo nɛhasa ha ngɔn tɛ, tɛ ba zikiri wɛnɛ kpɛluɛ-kpɛluɛ. 4A teka ha nu nɛ zea ma gɛl ka ana wɛnɛ: «Saul, Saul, mɛ namili mi ha zu ge?» 5Saul kɔa nɛ anamɔ: «Kongawan, mɛ nɛ̂ o?» Gɛl ɛngɛ kiforo wen: «Mi nɛ̂ Jésus, ka mɛ ha namala. 6Ma, gutɛ mɛ, nɛ ha zang le. Haki, ɛ beosi ha mɛ mɔ ka mɛ bede.» 7Hio wi ndɔng ka nɛa hinɛ Saul ha liwal, yola nɛ kara sɛm, hazu mbwa zea sɔna nɛ gɛl wi, ma, mbwa zɔk ma wi ndang na. 8Saul guotɛ ha nu, nɛ ngase a bhaa li wa long, a zɔk mɔ ndang na. Ɛ baa kɔ wa, nɛ ngbɔsa wɛnɛ nɛnɛ ha Damas. 9Haki, ha zang yala tar, a zɔk mɔ na, a yɔngmɔ na, nɛ a nɔ mɔ na. 10Ha ngimɔ ɛngi, ma wan-yambimɔ pɛ Jésus dungɔ ha Damas ling wa nde, Ananias. Kongawan saa wɛnɛ nɛ lisɔ: «Ananias!» Nɛ wɛnɛ kɔa: «Kongawan, mi ga.» 11Mɛgi, Kongawan tɔa ha wɛnɛ: «Gutɛ, mɛ ba wal ka ɛ sa nde, nzeng wal. Mɛ nɛ ha twa pɛ Judas, nɛ mɛ ani ma wi mɛ Tarse, ling wa nde, Saul. Wɛnɛ haki ha gɔa Sɔ. 12Wɛnɛ zɔka nɛ lisɔ nde, ma wei, ling wa nde Ananias, lea twa nɛ gdea kɔ ha zu wa tuka nde, wɛnɛ azɔk mɔ nɛ mbinga.» 13Ananias kiforo wen: «Kongawan, dɔka wi tɔa lingtɛ wei ɛngɛ ha mi. Yo nɛ̂ wen gdangamɔ ka wɛnɛ dea sungiri nɛ hio wi pɛ mɛ ha Jérusalem. 14Hio gasa wan-hasadaka haa wɛnɛ ziomɔ nde, wɛnɛ atɛ hakɛ, tɛ kay wi fɛt ka mɛkiri ling mɛ a ha twa zɔbhɔ.» 15Ma, Kongawan tɔa ha wɛnɛ: «Mɛ nɛ, hazu mi weka wi ɛngɛ tuka wan-tom pɔm. A begbasi ling mi ha hio kandɔ ka bo nɛ̂ zuife na, ha hio kongapora pɛ mbwa, nɛ fin ha kandɔ zuife. 16Nɛ mi beosi ha wɛnɛ dɔka yeksamɔ, ka lɛma nde, wɛnɛ akpa hazu ling mi.» 17Mɛgi, Ananias pena nɛ lea twa ɛngi. A gdea kɔ ha zu Saul nɛ tɔa: «Saul, ya mi, yo nɛ̂ Kongawan Jésus ha tomsi mi ha mɛ. Yo nɛ̂ wɛnɛ ka gbasa tɛ ha mɛ ka mɛ ha tɛa ha liwal. A tomsa mi nde, mɛ azɔk mɔ nɛ mbinga, nɛ nde, mɛ adon nɛ Nzɔy-Sɔtɛ.» 18Nɛhasa, ma mɔ tuka koko kɔyɔ gboa ha li Saul tek ha nu. A zɔka mɔ nɛ mbinga. Mɛgi, a guotɛ, nɛ Ananias gdumso wɛnɛ ha li nɛ ling Jésus. 19Hapata a yɔngamɔ, nɛ a kpaa ngatɛ fin. Saul bhɔna ha Damas hinɛ hio wan-yambimɔ pɛ Jésus lɛm nɛ ma yala. 20Nɛhasa wɛnɛ angara bulo wen ha hio twa gɔ Sɔ nde, Jésus nɛ̂ Bewei pɛ Sɔ. 21Hio wi fɛt ka zea wɛnɛ, yaksa nɛ mbwa anamɔ ha soko may: «Yo bo nɛ̂ wei kɛ, ka dungɔ ha bhondasa hio wi ka mɛkara Jésus ha Jérusalem na nde? Bo nɛ̂ wɛnɛ tɛa hakɛ hazu sang mbwa sinɛ ha hio gasa wan-hasadaka na nde?» 22Ma, Saul dungɔ ha bulo wen nɛngaya pen mɔ sɔngsi. A tɔa ha mbwa long nde, Jésus nɛ̂ Mesi. Mɛgi, hio zuife ka dung ha Damas ing fin wen ka mbwa betɔ na. 23Hapata ma yala, hio zuife kpoa zuwen nɛ sila ndang mɛ gbɛ wɛnɛ. 24Ma, Saul zea wena. Mbwa pɛma nu kin gasa le swe nɛ zɛ hazu ba wɛnɛ mɛ gbɛ. 25Mɛgi, ma zɛ, hio wan-yambimɔ pɛ Saul gdea wɛnɛ ha zang gasa gɛsɛ. Mbwa kpoa pɛl ha nua, nɛ mbwa zilso yo nɛ zu kin gde ha gdonga. 26Ka Saul hɔa ha Jérusalem, a kio wal mɛ wesiri may hinɛ hio wan-yambimɔ pɛ Jésus. Ma, mbwa fɛt dungɔ nɛ ke hazu mbwa tɛ mɛkiri nde, wɛnɛ nɛ̂ tɛ wan-yambimɔ pɛ Jésus, na. 27Ma, Barnabas kuo wɛnɛ nɛnɛ ha pɛ hio wan-nɛtom nɛ tɔa ha mbwa: «Saul zɔka Kongawan ha liwal Damas nɛ Kongawan wolamɔ ha wɛnɛ. Hapata Saul bulo wen nɛ da nɛ ling Jésus ha hio wi mɛ Damas.» 28Angiri ha ngimɔ ɛngi, Saul tɛ bo ha dea sɔy hinɛ hio wan-nɛtom ha Jérusalem. A dungɔ ha bulo wen nɛ da nɛ ling Kongawan. 29A wola wen nɛ sio kafɛ hinɛ hio zuife ka wol nu greke, ma, mbwa kio wal mɛ gbɛ wɛnɛ. 30Ka hio wi pɛ Christ zea wena, mbwa kuo Saul nɛnɛ ha Sezare, haki mbwa tomsa wɛnɛ ha Tarse. 31Mɛgi, giliwi mɔ eglize dungɔ ha zang gaamɔ ha Judée, ha Galile nɛ ha Samari. Mbwa kpɔatɛ ha wal mɔ Sɔ, mbwa yuo ke Kongawan ha deamɔ pɛ mbwa fɛt, nɛ dɔka mbwa yɛbha nɛnɛ hazu Nzɔy-Sɔtɛ gbakara mbwa. 32Pierre dungɔ ha yali ha kandɔnu ɛngi fɛt. Ma swe, a nɛa fin ha pɛ hio wi pɛ Christ ka de le ha Lida. 33Haki a kpaa ma wan-zɛlɛ mɛla, ling wa nde Ene, ka dungɔ ha ɔanu ha zu yala lɛm bɛlɛ mɔrkɔ zanga tar. 34Pierre tɔa ha wɛnɛ: «Ene, Jésus-Christ kpasasa mɛ. Mɛ gutɛ, mɛ bhɔngiri yala pɛ mɛ.» Nɛ ha ndangtɛ ngimɔ, a guotɛ. 35Hio wi mɛ Lida nɛ hio wi mɛ kandɔnu Saron fɛt zɔka wɛnɛ ha nɛa nɔ. Nɛ mbwa kiforo sila mbwa nɛ mɛkara Kongawan. 36Ma wan-yambimɔ bhoko dungɔ ang ha Zope, ling wa nde, Tabita. Ling ɛngɛ tɔ nɛ nu greke nde, Dorkas, gotoa nde, dɛngbɛ. Wɛnɛ dea dedemɔ swe fɛt nɛ a gbakara hio fabha wi. 37Ha ngimɔ ɛngi, zɛlɛ baa wɛnɛ nɛ a fea. Kaɛ fala wɔl wa kari, ɛ kuo yo nɛ nɛ gde ha ma pimbi, kaɛ bɛa ha zu twa ha ngɔn. 38Ma, ka hio wan-yambimɔ pɛ Jésus ha Zope zea nde, Pierre tɛ bo sanga nɛ mbwa ha le Lida, mbwa tomsa hio wi bwa mɛ ba nanga wa nde, wɛnɛ atɛ nɛhasa. 39Pierre guotɛ nɛhasa nɛ hinɛ mbwa. Ka wɛnɛ hɔa, ɛ kuo wɛnɛ nɛnɛ ha zang pimbi, kaɛ bɛa ha zu twa ha ngɔn. Hio nagula fɛt ka dungɔ haki zikoro Pierre nɛ hea kwa. Mbwa osa ha wɛnɛ tili la nɛtɛ-nɛtɛ, ka Dorkas fulo hazu mbwa ka wɛnɛ dungɔ nɛ zutunɔ. 40Mɛgi, Pierre haa nu nde, wi fɛt agbo. A ngbio zigolo ha nu nɛ gɔa Sɔ. Hapata, a kiforo tɛ zɔk wɔl nɛ tɔa: «Tabita, mɛ gutɛ!» Nɛ wɛnɛ bhaa li. Ka wɛnɛ zɔka Pierre, a guotɛ dung nu. 41Pierre yafafa kɔ, baa wɛnɛ gu gde ha ngɔn. Hapata a saa hio wi pɛ Christ nɛ hio nagula ndɔng, nɛ wɛnɛ osa Tabita ha mbwa nɛ zutunɔ. 42Wi mɛ le Zope fɛt zea wena, nɛ dɔka wi mɛkara Kongawan. 43Pierre dungɔ haki ngimɔ nɛzikoa ha pɛ ma wan-de tom kotu, ling wa nde, Simon.


text: 1Yo nɛ̂ ɔ, Paul nɛ Timothée, hio wan-tom pɛ Jésus-Christ, ka ngɛriki takarata ɛngɛ tomsi ha ɛnɛ, hio wi ndɔng mɔ le Filipe ka de sɔy hinɛ Jésus-Christ. Ɔ tomsi yo fin ha hio wi mɔ zu ɛnɛ nɛ ha hio diakre. 2Sɔ, Bafa ɔ, hinɛ Kongawan Jésus-Christ ade dede sila ha tɛ ɛnɛ, nɛ ha gaamɔ ha ɛnɛ. 3Swe fɛt ka mi takiri ha ɛnɛ, mi ha oeba ha Sɔ pɔm hazu ɛnɛ. 4Nɛ swe fɛt ka mi gɔ Sɔ hazu ɛnɛ, mi de yo nɛ totɛ, 5hazu ɛnɛ nɛ̂ hio sɔy-tom pɔm ha yɛbhasa Dede Wen angiri ha yala ka ɛnɛ mɛkara yo, kanɛ sising. 6Mi ingɔ nɛdedea fɛt nde, Sɔ ka angara dea dede tom ha tɛ ɛnɛ, a bhɔna ka ha dea yo nɛnɛ, kanɛ a lɛmsara yo ha swe ka Jésus-Christ bepe nɛ. 7Yo nɛ̂ dedea nde, mi atakiri mɔ hazu ɛnɛ mɛgi, hazu ɛnɛ dung ha zang sila mi. Sising mi dung ha twa zɔbhɔ, sɔngsi mi lea gdong Dede Wen nɛ bulo yo nde, hio wi amɛkiri yo nɛkpasa. Ɛnɛ bhɔna ka ha dea sɔy hinɛ mi ha zang dede sila, ka Sɔ de ha tɛ mi ha zang mɔ ndɔng fɛt. 8Sɔ nɛ̂ wan-kɛwen pɔm nde, mi ngoya ɛnɛ fɛt nɛ ndangtɛ kpasa ngoy ka Jésus-Christ ngoya nɛ ɛnɛ. 9Mi gɔ Sɔ hazu ɛnɛ nde, ɛnɛ angoy may pen mɔ sɔngsi, nɛ nde, ɛnɛ akpɔtɛ ha zang ingɔmɔ nɛ mbaramɔ. 10Hazu mi ngoy nde, ɛnɛ aing mɔ ndɔng, ka dung nɛdedea nɛkpasa, tuka nde, ɛnɛ adung nɛ saa, gdangamɔ bona, kanɛ swe ka Jésus-Christ bepe nɛ. 11Ha swe ɛngi, tunɔ pɛ ɛnɛ bedon nɛ nzeng deamɔ ka Jésus-Christ dea nɛ wal ɛnɛ tuka nde, Sɔ akpa lɛkɛ-lɛkɛmɔ nɛ lukosomɔ ang. 12Hio ya mi, mi ngoya ɛnɛ aing nde, ngase hio yeksamɔ ka kpaa mi hakɛ, yo dea nde, Dede Wen ayɛbhi. 13Yo nɛ̂ ɛngi, ka hio nasara pam twa pɛ gɔfɔrma nɛ hio mbing wi fɛt ingɔ nde, mi ha twa zɔbhɔ hazu mi nɛ̂ wan-tom pɛ Christ. 14Nɛ sulo ya ha Kongawan, ka zea nde mi ha zɔbhɔ, mbwa gdea tazu mbwa ha tɛ Kongawan pen mɔ sɔngsi, nɛ mbwa baa da mɛ bul wen pɛ Sɔ, ke bona. 15Kpasawen, hio ma ha soko mbwa ha bulo wen tɛ Christ hazu mbwa ha dea silamɔ nɛ siokafɛ sungiri nɛ mi. Ma, hio ma bul pɛ mbwa nɛ dede sila. 16Wi ndɔng de mɛgi hazu mbwa ngoya mi. Mbwa ingɔ nde, Sɔ gdea mi hakɛ hazu nde, mi ale gdong Dede Wen. 17Ma, pɛ hio oloa, mbwa bul wen tɛ Christ nɛ gdanga takaramɔ ha zanga. Nɛ wal dea mɔ mɛgi, mbwa ngoy mɛ ngbangsi yeksamɔ pɔm hakɛ ha twa zɔbhɔ. 18Ma, yo bede ge? Mana takaramɔ pɛ mbwa nɛ gdangaa mana nɛ dedea, mbwa bulo wen tɛ Christ kari, nɛ mi de totɛ hazua. Nɛ mi bebhɔn ha dea totɛ. 19Hazu mi ingɔ nde, mɔ ndɔng fɛt bede nde, Sɔ akpasisi mi. A bede mɛgi, hazu ɛnɛ ha gɔa wɛnɛ, nɛ hazu Sɔtɛ Jésus-Christ ha gbakara mi. 20Mi gdea tazu mi fɛt ha tɛ Sɔ, nɛ mi ngoy nɛkpasa nde, mi ade ma mɔ foy ha li Sɔ ndang na. Sising nɛ swe fɛt, mi bhɔna nɛ da, nɛ mi bede mɔ fɛt nde, nɛ wal tunɔ pɔm mana nɛ wal fio pɔm, hio wi azɔk ha tɛ mi nde, Christ nɛ gasaa. 21Hazu pɔm, tunɔ pɔm yo nɛ̂ Christ, nɛ fio pɔm yo nɛ̂ kpaamɔ pɔm. 22Ma, ka mi bhɔna nɛ zutunɔ, mi lɛma de nɛ dede tom. Mɛgi mi ing mɔ ka mi beweki na. 23Hazu, mi ha soko mɔ bwa: Mi nɛ hɛl mɛ fe nde, mi adung hinɛ Christ, ɛngi nɛ dedea pentɛ pet. 24Ma, yo lɛma nde, mi abhɔn nɛ zutunɔ hazu ɛnɛ. 25Tuka mi gdea tazu mi fɛt ha mɔ mɛgi, mi ingɔ nɛdedea nde, mi bebhɔn nɛ zutunɔ. Mi bebhɔn hinɛ ɛnɛ fɛt tuka nde, ɛnɛ akpɔtɛ ha wal mɔ Sɔ, nɛ nde, ɛnɛ ade totɛ ha zang mɛkaramɔ. 26Ka mi bekifiri fin tɛ dung ha soko ɛnɛ, ɛnɛ besutɛ pen mɔ sɔngsi hazu mɔ ka Jésus-Christ dea ha tɛ mi. 27Pen fɛt, ɛnɛ ade mɔ lɛm nɛ Dede Wen pɛ Christ, mana mi benɛ ha zɔka ɛnɛ, mana mi bhɔna nɛ yɛa. Lɛma nde, mi aze nde, ɛnɛ ha dea tom nɛ kɔ may nɛ ndangtɛ takaramɔ, nɛ nde, ɛnɛ ha bio bulo nɛ sila ndang tuka nde, mɛkaramɔ nɛ Dede Wen ayɛbhi. 28Ka ɛnɛ ayu ke hio ngana pɛ ɛnɛ fin na. Ka ɛnɛ zati ha li mbwa, yo begba tazu mbwa nde, Sɔ begɔn kita ba mbwa, nɛ fin nde, Sɔ kpasasa ɛnɛ kari. Yo nɛ̂ Sɔ nɛ tɛ wa ka begbasi yo ha mbwa mɛgi. 29Nɛ wal dede sila pɛa, Sɔ weka ɛnɛ bo sɔna hazu mɛkiri Christ na, ma, fin nde, ɛnɛ akpa yeksamɔ hazu ɛnɛ nɛ̂ pɛa. 30Sising, ɛnɛ tɛ bo nɛ̂ hio sɔy-bibulo pɔm. Bulo ɛngɛ, yo nɛ̂ ndangtɛ bulo ka ɛnɛ zɔka mi ha bioa, nɛ ka ɛnɛ ze nde, mi bhɔna ha bioa sising.


text: 1Wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ buloŋ, ba aa lɩɩ ʋ, ʋ nala tɩyaŋ nɛ, ʋ laa nala hʋ naasɩ sɩŋ Wɩɩsɩ wɩkanɩya tɩyaŋ a laa ba kɩna abee ba pʋsɩ kɩ sʋla Wɩɩsɩ, dɩ ʋ kpa ba wɩbɔmɔ kyɛ ba. 2Ʋ aa gyɩŋ kaŋ nala hʋ aa bɩ gyɩma aŋ yaa wɩbɔmɔ a kɩ nyʋgɩsɩ Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩyaŋ nɛ, beewɩya ʋ tɩɩ mɛ kaŋ gyomo rɛ. 3Ɛɛ rɛ tɩŋ ʋ aa yaa fɩlɩɩ dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsʋlɩɩ ʋ tɩɩ wɩbɔmɔ wɩya, dɩ Wɩɩsɩ kpa ʋ wɩbɔmɔ kyɛ ʋ, a bɩl lɩɩ wɩɩsʋlɩɩ nala hʋ mɛ wɩbɔmɔ wɩya dɩ Wɩɩsɩ kpa ba wɩbɔmɔ mɛ kyɛ ba. 4Nal buloŋ bɩ sɩ wuwo lɩɩ ʋ tɩɩ a yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal. Wɩɩsɩ rɛ aa lɩɩ tɩɩna anɩɩ ʋ gyɩ aa lɩɩ Aarɔŋ gɛɛ. 5Ɛɛ tɩɩ rɛ Krisita mɛ daa lɩɩ ʋ tɩɩ a yaa wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ. Amɛ Wɩɩsɩ rɛ lɩɩ ʋ a basɩ nyɛ tɩya ʋ: Ʋ baa, "Ŋ biibaal lɛ yaa ɩ mɩyaŋ nɛ yaa ɩ kuwo gyɩnaŋ" 6Wɩɩsɩ teŋ logiŋ kɩdɩgɩ tɩyaŋ mɛ ʋ baa, "Ɩ yaa wɩɩkyʋwal-sɩlaal lɛ a kaŋ kɩ mʋ deŋdeŋ anɩɩ Mɛlkisedɛki fa aa yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal gɛɛ." 7Saŋa hʋ Yesu gyɩ aa we ʋ mɩɩbol tɩyaŋ dʋnɩya no tɩyaŋ, ʋ gyɩ suri nyʋwa rɛ a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ abee sɩnɩɩl a kpa ʋ wɩkyɛɛlɩya buloŋ biŋ ʋ sɩya, beewɩya Wɩɩsɩ rɛ yaa nal hʋ aa sɩ wuwo laa ʋ ta sʋʋ nosi tɩyaŋ. Yesu gyɩ tɩŋ Wɩɩsɩ rɛ abee sɩfɩyala ʋ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ, ɛɛ rɛ tɩŋ Wɩɩsɩ gyɩ laa ʋ wɩɩsʋlɩɩ. 8Yesu fa yaa Wɩɩsɩ Biye mɛ rɛ, amɛ abee gɛɛ buloŋ ʋ gyɩ naa tʋwara rɛ weliŋ, a tɩŋ tʋwara no tɩyaŋ a gʋnnɩ Wɩɩsɩ nyʋwa tɩŋɩɩ weliŋ. 9Ʋ aa tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa abee wɩtɩɩ a mʋ teŋ, ʋ rɛ mɩɩgɩ yaa ŋmanɩɩ hʋ nala hʋ buloŋ mɛ aa tɩŋ ʋ nyʋwa, aa sɩ tɩŋa a na laatayɩ hʋ aa bɩ kaŋ tenii. 10Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ lɩɩ ʋ dɩ ʋ yaa wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ anɩɩ Mɛlkisedɛki gɛɛ. 11Á kaŋ wɩya yʋga rɛ á aa basɩ wɩɩ no lugo tɩyaŋ. Amɛ á bɩ gyɩŋ gɛɛ á aa sɩ basɩ wɩya hʋ dɩ ma wuwo nɩɩ ba memii, beewɩya ma wɩya memii gyɩmɩɩ hayɛ rɛ. 12Ma aa nɩɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ, ʋ saŋa pɩɩsa rɛ a fa maga dɩ ma mɛ kɩ daga nala, amɛ ma ha hɔŋ kɩ kyɛ nal lɛ dɩ ʋ bɩl marɩ daga ma Wɩɩsɩ wɩya lipiilii wɩgʋnnɩya. Ʋ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ ma aa maga dɩ ma kɩ di kɩdiyoho ka ma ha hɔŋ kɩ kyɛ ɩl dɩ ma ɔsɩ. 13Nal hʋ buloŋ aa ɔsɩ ɩl dʋŋ ha yaa biifɩla rɛ, a ha bɩ gyɩŋ wɩɩ hʋ aa yaa wɩwelii ko wɩbɔŋ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. 14Amɛ kɩdiyoho kɛ, nɩhɩyasɩ rɛ wuwo kɩ di ba beewɩya, akuu ba aa gyʋʋ wɩgyamaa tɩyaŋ saŋa buloŋ wɩya, ba wuwo gyɩŋ wɩɩ hʋ aa yaa wɩwelii koo wɩbɔŋ nɛ.


text: 1Ŋ naabalɩya, dɩ ma kɩdɩgɩ rɛ ko yaa wɩbɔŋ, ma nala hʋ aa tɩŋ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ nyʋwa, ʋ maga dɩ ma kpa sɩfɩyala rɛ a daga ʋ gɛɛ hʋ ʋ aa sɩ tɩŋa a mɩɩgɩ lɩɩ wɩbɔŋ hʋ tɩyaŋ. Amɛ dɩ ma ko kɩ kyagɩlɩ ʋ, ma gyɩŋ tɩya ma tɩɩ weliŋ, dɩ Sɩtaanɩ ta wuwo mʋrɩ ma mɛ, dɩ ma yaa wɩbɔŋ. 2Ma laa dɔmɔŋ kyʋgɩsɩ kɩ kyʋŋ. Dɩ mamaa rɛ aa yaa gɛɛ, Krisita mɩra rɛ ma kɩ tɩŋa gɛɛ. 3Dɩ nal lɛ aa kpa ʋ tɩɩ anɩɩ ʋ yaa nal kɩdɩgɩ rɛ, aŋ kɔnɩ bɩ yaa nal buloŋ, ʋ tɩɩ rɛ ʋ kɩ mʋrɩ. 4Ma leŋ dɩ nal buloŋ sʋnnɩ ʋ tɩɩ wɩyaalɩya na dɩ ba kpaa ŋmanɩɩ rɛ koo ba bɩ kpaa ŋmanɩɩ. Dɩ ʋ wɩyaalɩya ko kpa ŋmanɩɩ, ʋ sɩ wuwo kpa ʋ tɩɩ wɩyaalɩya a bigisi ʋ tɩɩ, ka dɩ ʋ ta kpaa ʋ tɩɩ mʋ magɩsɩ nal buloŋ, 5beewɩya nal buloŋ maga dɩ ʋ kyʋŋ ʋ tɩɩ kyʋga rɛ. 6Nal hʋ ba aa dagɩ Wɩɩsɩ wɩya, ʋ leŋ dɩ wɩweliye hʋ buloŋ ʋ aa na kɩ daagɩ nal hʋ aa daga ʋ mɛ. 7Ma ta kɩ mʋrɩ ma tɩɩ. Nal kɩdɩgɩ buloŋ bɩ sɩ wuwo gʋrɩ Wɩɩsɩ. Kɩŋ hʋ ɩ aa doho, ʋ tɩɩ rɛ ɩ sɩ kʋma. 8Dɩ nal buloŋ nɛ aa tɩŋ ʋ teŋbii wɩkyɛɛlɩya tɩyaŋ, ʋ wɩyaalɩya tuno ʋ aa sɩ na rɛ yaa sʋʋ. Amɛ dɩ nal lɛ aa tɩŋ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ nyʋwa, Wɩɩsɩ sɩ tɩŋ Wiyesi Welii tɩyaŋ a kpa mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii a tuŋ ʋ tɩɩna. 9Ɛɛwɩya, ma ta leŋ dɩ á lɔgʋ lɩɩ wɩweliye yayɩ. Dɩ ámaa bɩ leŋ á lɔgʋ lɩɩ wɩweliye yayɩ, dɩ saŋa hʋ aa maga rɛ ko pele, Wɩɩsɩ sɩ tuŋ ma. 10Ɛɛwɩya, dɩ ámaa rɛ ko na ŋmanɩɩ buloŋ, ma leŋ dɩ á yaa wɩweliye kɩ tɩya nal buloŋ, amarɩkpatɩya á bee nala hʋ buloŋ aa laa Wɩɩsɩ wɩya di a yaa nɩmmabalɩya. 11Ma bɩ naa ŋ kɩsabɩya aa yʋga yʋga gɛɛ. Ŋ tɩɩ rɛ aa sabɩ wɩkateŋse no. 12Nala hʋ aa kyɛ dɩ nala na ba wɩyaalɩya a kɩ bigisi ba, ba aa rɛ aa fɩl ma dɩ ma keri ma pene gɛɛ. Ba gyɩma anɩɩ dɩ ba aa rɛ aa basɩ Krisita aa sʋba daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ wɩya, nala sɩ dɔgɩsɩ ba. Dɔgɩsɩɩ no rɛ ba kɩ fá, ɛɛ rɛ tɩŋ ba kɩ fɩl ma dɩ ma keri ma pene gɛɛ. 13Nala hʋ tɩɩ mɛ gba aa keri ba pene hʋ, ba bee tɩŋ mɩrɩsɩ hʋ Moosi fa aa bine. Ba aa kyɛ dɩ ma keri ma pene rɛ dɩ ba kpa gɛɛ kɩ daga ba tɩɩ anɩɩ ba leŋ ma keri ma pene rɛ, a bɩrɩmɩ ba hatɩnna. 14Amɛ ŋ kɛ, Wɩɩsɩ ta laa nyʋwa dɩ ŋ daga ŋ tɩɩ wɩɩ kɩdɩgɩ buloŋ wɩya dɩ á Tɩɩna Yesu Krisita aa sʋba daagarɩɩ hʋ nyuu dʋŋ wɩya daa. Krisita aa sʋba daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ wɩya, ɛɛ leŋ dʋnɩya wɩkanɩya buloŋ yaa wɩsʋʋnɩ rɛ ŋ lee, ka ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ŋ mɛ aa yaa kɩsʋʋ dʋnɩya wɩkanɩya lee. 15Dɩ á keri á pene koo dɩ á bɩ kere, gɛɛ bɩ dɔbɔ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. Wɩɩ hʋ aa yaa sɩfɩyaŋ wɩɩ rɛ yaa dɩ Wɩɩsɩ kaŋ ma bɩrɩmɩ nɩfalɩya. 16Nala hʋ buloŋ aa tɩŋ wɩɩ no, Wɩɩsɩ sɩ fá ba sikii a leŋ dɩ ʋ fɩyɛlʋʋ we ba bee Wɩɩsɩ nala buloŋ lee. 17A lɩɩ gyɩnaŋ a kaŋ kɩ mʋ, nal buloŋ ta bɩl dɔmɩ-ŋ. Fʋfʋʋnɩ hʋ ŋ aa kana ŋ teŋ tɩyaŋ daga anɩɩ ŋ yaa Yesu tʋŋtʋnnɩ rɛ. 18Ŋ naabalɩya, á Tɩɩna Yesu Krisita bɔnyɛ sɩ we ma buloŋ lee. Amɩ.


text: 1Pə tɔɔ kɛ́ tá mpa na Ɩsɔ tə lakɩ təmlɛ tɔ, tə wiina-mɛ sɩ ɩ́ taa yele na Ɩsɔ hʋla-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nna tɔ á pəsɩ yem. 2Ɩsɔ yɔɣɔta ɩ tɔm taa sɩ: Waatʋ wei ma lakaɣa ma kʋpantʋ tɔ ma nɩɩna-ŋ. Yapʋ kʋyakʋ wule ma səna-ŋ. Tɔʋ, pənɛntɛɣɛ pə mʋna Ɩsɔ kʋpantʋ hikuɣu. Saŋa kɛ pə pəsəɣɩ na pə́ ya yʋlʋ nyʋɣʋ. 3Tɩɩ caa sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ footi tá təmlɛ, pə tɔɔ kɛ́ tɩɩ caa tə́ tusi nɔɣɔlʋɣʋ paa mpi pə taa. 4Ama tə hʋ́lə́ɣɩ́ pə təna pə taa kɛ́ sɩ tə kɛ́ Ɩsɔ təmlɛ nyə́ma. Pə tɔɔ kɛ́ tə caɣana suulu kɛ sɔsɔm na tə́ tɔkɩ kʋnyɔməŋ na tə́ wɛ ɩsənyəŋlɛ na laŋwakəllɛ sɔsɔɔlɛ taa. 5Pa mapa-tʋ, pa tʋ-tʋɣʋ saləka, pa lapa na yəlaa təna yoona-tʋɣʋ yem yem. Tə lapa kaŋkaŋsi təma, tə keela tá tom, tə səpa nyɔɣɔsɩ. 6Tə hʋ́lə́ɣɩ́ kɛ́ sɩ tə kɛ́ Ɩsɔ təmlɛ nyə́ma, na tá yaasi kʋpaŋ taa na tá nyəm taa na tá suulu taa na tá kʋpantʋ lapʋ taa. Na tə lapa mpʋ tɔ na Ɩsɔ Feesuɣu Naŋŋtʋ toŋ kɛ́ na tá tampana sɔɔlʋɣʋ. 7Na tá waasʋ tampana taa kɛ́ na Ɩsɔ toma taa. Tampana təŋʋɣʋ kɛna-tʋɣʋ yoou wontu nti tə yoona na tə́ kentiɣina tá tɔɔ tɔ. 8Pa tʋɣʋna-tʋɣʋ pəyele pa tʋɣɩ-tʋɣʋ fɛɛlɛ tɔtɔ. Pa tʋʋkɩ-tʋɣʋ, pəyele pa saŋ-tʋ tɔtɔ. Pa nyənəɣɩ-tʋɣʋ pɔpɔtʋnaa kɛ́, pəyele taɣalɛ tampana yɔɣɔtəlaa. 9Pa nyənəɣɩ-tʋ ɩsɩɩ mpa pa ta nyɩ tɔ pəyele taɣa pa təna pa nyəmá. Pa nyənəɣɩ-tʋɣʋ sətaa, pəyele tá na tá ɩsɛ, na ɩ́ pəsəɣɩ na ɩ́ ná mpʋ. Pa tʋɣɩ-tʋɣʋ saləka, paa na mpʋ paa kʋɣɩ-tʋ. 10Pa nyəŋsəɣɩ tá ɩsɛ, paa na mpʋ laŋhʋlʋmlɛ taa kɛ́ tə wɛ tam. Tə wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ kʋnyɔntʋnaa, ama tə sʋsəɣɩ yəlaa paɣalɛ kɛ apititu. Tə wɛ ɩsɩɩ mpa pa fɛɩna pʋlʋ tɔ, pəyele tampana tɔɔ tá wɛnna pə təna. 11Tá taapalaa kʋpama kɛ Kɔlɛntɩ, tampana kɛ tə heeliɣi-mɛ, ye pa faɣa tá taa mɛɣɛ pa makəna. 12Tə sɔɔla-mɛɣɛ, ama mə́ tá sɔɔləna tá. 13Pə tɔɔ kɛ́ ma yɔɣɔtəna-mɛ ɩsɩɩ piya. Nti tá hʋʋ mə tɔɔ tɔ mɩ́ɩ́ hʋʋ ḿpʋ́ɣʋ́ tá tɔɔ, ɩ́ sɔɔlɩ-tʋɣʋ mpʋ tɔtɔ. 14Ɩ́ taa yele na mə na mpa paa tɛŋ pa taa na Ɩsɔ tɔ ɩ́ kpɛntɩ. Pə taɣa mpa pə́ mʋna pə́ kpɛntɩ mə na-wɛ tɔɣɔlɛ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩsənaɣalɛ kʋpam na ɩsaɣam pɩɩ siti? Na ɩsənaɣa ilim na ahoo ká siti? 15Ɩsənaɣa Kilisiti na Ɩlɔɣɔʋ paa nɩɩna təma? Wei ɩ tɛŋ ɩ taa na Ɩsɔ na wei ɩɩ tɛŋ ɩ taa na Ɩsɔ tɔ pa kaa we? 16Yaa ɩsənaɣa Ɩsɔ təcaɣalɛ na ma ta nyɩ ɩsɔnaa tɩɩŋ pɩɩ kaa? Pə taɣa pʋlʋ, tá kɛna Ɩsɔ weesuɣu tʋ təcaɣalɛ. Ɩsɔ maɣamaɣa yɔɣɔtəna mpʋ sɩ: Maa caɣa pa kiŋ na maa wɛɛ pa hɛkʋ. Maa pəsɩ pa Ɩsɔ na paa pəsɩ ma yəlaa. 17Pə tɔɔ kɛ́ Tacaa yɔɣɔtaa sɩ: Pə wɛɛ sɩ ɩ́ ká lɩɩ pa hɛkʋ na pə́ yasɩ mə na-wɛ. Ɩ́ taa yele na asilima nyəm napəlɩ tokina-mɛ. Ɩlɛ má, maa mʋ-mɛ. 18Maa pəsɩ mə Caa, na mɩ́ɩ́ pəsɩ ma pəyalaa na ma pɛɛlaa. Tacaa toma təna tʋ yɔɣɔtəna mpʋ.


text: 1Ɛɛ rɛ nala no buloŋ sii, a kaŋ Yesu mʋ nal hʋ aa laa Roma paalʋʋ kuworibal hʋ naasɩ sɩŋ Gyudɩya paalʋʋ tɩyaŋ ba kɩ yɩrɩ Pilato sɩya. 2Doŋ nɛ ba piili a kɩ basɩ wɩya hʋ ba aa baa dɩ ʋ yaa kyogi, a baa, "Á kaŋ baal no rɛ dɩ ʋ aa mʋrɩ nala, aŋ baa dɩ ba ta tuŋ lampoo kɩ tɩya Roma paalʋʋ kuworibal hʋ. Aŋ bɩl kɩ daga anɩɩ ʋ rɛ yaa Krisita hʋ, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya dɩ ʋ laa dʋnɩya nala ta, aŋ ha bɩl baa dɩ ʋ yaa kuwori mɛ rɛ." 3Ɛɛ rɛ Pilato pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Ɩ rɛ yaa Gyuuma kuwori hʋ koo?" Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Na ɛɛ rɛ ɩ basɩ gɛɛ." 4Ɛɛ rɛ Pilato basɩ tɩya Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ abee nɩgyamaa hʋ buloŋ aa laŋŋa doŋ a baa, "Ŋ bɩ naa wɩɩ hʋ baal no aa yaa kyogi, a maga dɩ ba kpʋ ʋ." 5Amɛ nala hʋ ha hara a baa, "Ʋ daga nala Gyudɩya paalʋʋ buloŋ tɩyaŋ nɛ a leŋ ba kɩ laa taawɛɛ. Galili paalʋʋ tɩyaŋ nɛ ʋ piili wɩɩ no, aŋ sii kpa ko daha mɛ nyɛ." 6Pilato aa nɩɩ wɩɩ no, ʋ pɩyɛsɩ nala hʋ a baa, "Baal no yaa Galili tɩɩna rɛ?" 7Pilato aa ko gyɩma anɩɩ Galili paalʋʋ rɛ Yesu lɩɩ, ʋ leŋ ba kana ʋ mʋ Hɛrɔtɩ lee, beewɩya Hɛrɔtɩ rɛ gyɩ aa deŋ doŋ paalʋʋ. Saŋa no tɩyaŋ dɩ Hɛrɔtɩ gyɩ we Gyerusalɛm tɩyaŋ nɛ. 8Hɛrɔtɩ teŋ buloŋ gyɩ fɩyɛla rɛ weliŋ ʋ aa naa Yesu, beewɩya ʋ gyɩ nɩɩ ʋ wɩya rɛ faafaa buloŋ, a kɩ kyɛ dɩ ʋ na ʋ. Ʋ fa aa kyɛ dɩ Yesu yaa wɩmagɩl lɛ dɩ ʋ na. 9Ɛɛ rɛ Hɛrɔtɩ pɩyɛsɩ Yesu wɩya yʋga, amɛ ʋ gyɩ bɩ laa wɩɩ buloŋ basɩ. 10Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ abee Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla hʋ sii tarɩsɩ mʋ Yesu tɩyaŋ, a daga wɩya yʋga ba aa bɩɩna anɩɩ ʋ yaa kyogi. 11Hɛrɔtɩ bee ʋ laalyuwolo mɛ yaa Yesu sɩya weliŋ, aŋ leŋ ba kpa gawil kɩdɩgɩ laalɩ ʋ, aŋ mɩɩgɩ kana ʋ mʋ Pilato lee. 12Hɛrɔtɩ bee Pilato fa bee na dɔmɔŋ sɩɩ. Haŋ kyɛɛ hʋ rɛ ba mɩɩgɩ bɩrɩmɩ kyaŋsɩ. 13Ɛɛ rɛ Pilato yɩrɩ Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ abee Gyuuma nɩhɩyasɩ abee nala hʋ buloŋ aa laŋŋa doŋ, a basɩ tɩya ba a baa, 14"Ma kaŋ baal no ko ŋ lee rɛ, a basɩ tɩya ŋ anɩɩ ʋ aa mʋrɩ nala rɛ. Ŋ pɩyɛsɩ ʋ wɩya rɛ ma buloŋ sɩɩ tɩyaŋ. Wɩya hʋ buloŋ ma aa baa dɩ ʋ yaa kyogi, ŋ kɛ bɩ naa ʋ wɩkyogii ba tɩyaŋ. 15Hɛrɔtɩ mɛ bɩ naa ʋ wɩkyogii buloŋ, ɛɛ rɛ tɩŋ ʋ leŋ ba bɩl mɩɩgɩ kana ʋ ko daha. Ma na, baal no bɩ yaa wɩɩ buloŋ kyogi a maga dɩ ba kpʋ ʋ. 16Ɛɛwɩya, ŋ sɩ leŋ dɩ ba vɩɩrɩ ʋ, aŋka dɩ ŋ kpa ʋ ta." 17Amɛ dɩ Dɩɩsɩ-parɩ-banɩɩ Kyɛbal hʋ rɛ ko pele buloŋ, ba aa leŋ Pilato lɩɩ nala hʋ ba aa kaŋ tɔ dɩya tɩyaŋ kɩdɩgɩ rɛ a ta, nal hʋ Gyuuma hʋ aa kyo dɩ ba lɩya. 18Ɛɛ rɛ nala hʋ buloŋ kyɩɩrɩ a baa, "Kpʋ Yesu aŋ lɩɩ Barabaasɩ tɩya ma." 19(Saŋa kɩdɩgɩ, nala gyɩ sii laa taawɛɛ rɛ Gyerusalɛm tɩyaŋ, a gyɩ kpʋ nala. Ɛɛ wɩya rɛ tɩŋ ba gyɩ kaŋ Barabaasɩ tɔ dɩyaŋ.) 20Pilato fa aa kyɛ dɩ ʋ kpa Yesu ta rɛ, ɛɛ rɛ ʋ bɩl marɩ basɩ wɩya tɩya nɩgyamaa hʋ. 21Amɛ ba marɩ kyɩɩrɩ yʋga a baa, "Kpaasɩ ʋ mal daagarɩɩ tɩyaŋ, kpaasɩ ʋ daagarɩɩ tɩyaŋ!" 22Ɛɛ rɛ Pilato bɩl basɩ tɩya ba a baa, "Bekiŋ wɩɩ rɛ baal no yaa kyogi? Ŋ kɛ bɩ naa wɩɩ hʋ ʋ aa yaa kyogi a maga dɩ ba kpʋ ʋ. Ɛɛwɩya, ŋ sɩ leŋ dɩ ba vɩɩrɩ ʋ, aŋka dɩ ŋ kpa ʋ ta." 23Ka nala hʋ ha vɩya aŋ hara, a marɩ kyɩɩrɩ yʋga a baa, "Ʋ maga dɩ ba kaŋ Yesu kpaasɩ daagarɩɩ tɩyaŋ nɛ." Ba aa yaa kyagɩŋsɩ hʋ gɛɛ rɛ Pilato kyɛ wɩɩ lɔlɔ, aŋ laa ba nyʋwa hʋ, 24a baa dɩ ba kaŋ Yesu mʋ kpaasɩ mal daagarɩɩ tɩyaŋ. 25Ɛɛ rɛ Pilato leŋ ba lɩɩ Barabaasɩ ta. Baal hʋ ba gyɩ aa kaŋ tɔ dɩya tɩyaŋ akuu taawɛɛ aa siye bee hʋ tɩyaŋ ba kpʋ nala wɩya. Aŋ kpa Yesu mɛ tɩya ba dɩ ba kaŋ mʋ yaa gɛɛ hʋ buloŋ ba aa sɩ yaa. 26Ɛɛ rɛ laalyuwolo hʋ kaŋ Yesu lɩɩ dɩ ba kana ʋ mʋ kpaasɩ mal daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ. Ba aa mʋʋ hʋ tɩyaŋ nɛ, ba kyeŋ baal kɩdɩgɩ aa lɩɩ Sariini ba kɩ yɩrɩ Siimɔŋ, dɩ ʋ lɩɩ baga a ko kɩ gyʋʋ Gyerusalɛm. Ɛɛ rɛ ba kana ʋ, a kpa daagarɩɩ hʋ tɩya ʋ ʋ baasɩ, a kɩ tɩŋ Yesu hal. 27Ka gyamaa hʋ buloŋ mɛ gyɩ lɩɩ tɩŋa ʋ hal. Haana badɔmɔŋ nɛ gyɩ we ba tɩyaŋ, a kɩ wii Yesu wɩya kɩŋkaŋ. 28Ɛɛ rɛ Yesu mɩɩgɩ deŋ ba, aŋ basɩ tɩya ba a baa, "Gyerusalɛm haana, ma ta kɩ wii ŋ wɩya. Ma kɩ wii ma tɩɩ ma abee ma biisi wɩya. 29Saŋa kɩdɩgɩ sɩ pele dɩ nala baa, 'Haana hʋ aa yaa hapɩra, haana hʋ aa bɩ lʋl biisi na, abee haana hʋ aa bɩ dɩyɛsɩ biisi na, ma yaa nyusʋŋtɩmma rɛ.' 30Saŋa no tɩɩ tɩyaŋ, nala sɩ kɩ kyɛ dɩ ba faŋa dogiŋsi hala, koo dɩ dogiŋsi tele tɔ ba. 31Dɩ daasɔnɔ rɛ ko kɩ di diŋ, aŋnɛ rɛ bɩl sɩ kɩ basɩ daahɩlɩya mɛ wɩya?" 32Ba gyɩ aa kaŋ Yesu kɩ mʋ dɩ ba kpʋ gɛɛ, wɩbɔŋyaala balɩya mɛ rɛ ba gyɩ kaŋ pɛ ʋ tɩyaŋ. 33Ɛɛ rɛ ba mʋ pele lee hʋ ba aa yɩrɩ "Nyukuŋkogilo." Doŋ tɩyaŋ nɛ ba kpaasɩ Yesu abee wɩbɔŋyaala hʋ balɩya daagarɩya nyuni tɩyaŋ. Kɩdɩgɩ we Yesu noduu dɩɩlaŋ, kɩdɩgɩ mɛ we ʋ nogɔbɔ dɩɩlaŋ. 34Ɛɛ rɛ Yesu kyʋwalɩ Wɩɩsɩ a baa, "Ŋ Kuwo, kpa wɩɩ no ba aa yaa kyɛ ba, beewɩya ba bɩ gyɩŋ wɩɩ hʋ buloŋ ba aa yaa." Ɛɛ rɛ ka ba yuwo gbaŋŋa, a kaŋ Yesu gannɩ kpaa dɔmɔŋ. 35Nala badɔmɔŋ mɛ gyɩ sɩŋ doŋ a kɩ deŋ, aŋka Gyuuma nɩhɩyasɩ kɩ yaa ʋ sɩya, a baa, "Na ʋ baa ʋ rɛ yaa Krisita hʋ, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya, a laa nala kɩ ta, ma leŋ dɩ ʋ laa ʋ tɩɩ ta dɩ á na." 36Laalyuwolo hʋ mɛ kɩ yaa ʋ sɩya, a yaa sɩkyaakyaa mʋ we ʋ nyʋwa tɩyaŋ dɩ ʋ nyʋwa, 37aŋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Dɩ ɩ rɛ kɔnɩ yaa Gyuuma kuwori kɛ, laa ɩ tɩɩ ta dɩ á na." 38Ba gyɩ saba mal ʋ daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ nɛ a baa, "Gyuuma kuwori hʋ rɛ nyɛ." 39Ɛɛ rɛ wɩbɔŋyaala hʋ kɩdɩgɩ mɛ aa saga ʋ daagarɩɩ tɩyaŋ tʋʋsɩ Yesu a baa, "Na ɩ baa ɩ rɛ yaa Krisita hʋ, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya, koo ŋ nyɩya rɛ? Ɛɛ kɛ laa ɩ tɩɩ ta, aŋ laa ma mɛ ta dɩ á na." 40Ɛɛ rɛ ʋ dɔŋtɩɩna wɩbɔŋyaal hʋ nɔsɩ ʋ a baa, "Ɩ bee fá Wɩɩsɩ koo? Á beel-ʋ buloŋ we tʋwarɩdɩgɩ tɩyaŋ nɛ. 41Á kɛ maga dɩ ba yaa ma nyɛ rɛ, beewɩya á yaa wɩbɔŋ nɛ. Amɛ baal no kɛ bɩ yaa wɩɩ buloŋ kyogi." 42Ɛɛ rɛ ka ʋ basɩ tɩya Yesu a baa, "Yesu, dɩ ɩ rɛ ko di ɩ koro hʋ, ta ko yeŋŋi ŋ wɩya." 43Doŋ nɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ɩ, ŋ beel-ɩ sɩ we wɩɩsɩbee tɩyaŋ gyɩnaŋ." 44Wɩɩsɩ aa ko maga nyutʋtʋʋ saŋa gɛɛ, wɩɩsɩ pirigi nyʋgɩsɩ, ka lee buloŋ bɩl gɛɛ timm, a mʋ pele dɩdaana kerifi boto, ka lee bɩl na kyaanɩ. 45Patɩɩsa hʋ fa aa bori Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ kɩyɛsɩ balɩya. 46Ɛɛ rɛ ka Yesu kyiyesi yʋga a baa, "Ŋ Kuwo, ŋ kpaa ŋ tɩɩ a we ɩ nosi tɩyaŋ nɛ." Nyɛ rɛ ʋ basɩ, aŋ wiyesi ʋ wiyesi-kateŋse aŋ sʋba. 47Laalyuwolo nɩhɩyawʋ hʋ fa aa sɩŋ doŋ aa naa wɩɩ hʋ aa yaa, ʋ dannɩ Wɩɩsɩ a baa, "Wɩtɩɩ, baal no kɔnɩ fa yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna rɛ." 48Nala hʋ buloŋ fa aa laŋŋa doŋ aa naa wɩɩ hʋ aa yaa, ba mɩɩgɩ mʋ dɩɩsɩ abee tɩkyogi. 49Nala hʋ buloŋ fa aa gyɩŋ Yesu abee haana hʋ buloŋ fa aa tɩŋ ʋ hal a lɩɩ Galili ko, ba sɩŋ libolii rɛ aŋ kɩ deŋ wɩya hʋ buloŋ aa yaa. 50- 51Gyuuma baal kɩdɩgɩ rɛ gyɩ we doŋ ba kɩ yɩrɩ Gyosɛfʋ, a lɩɩ Arimatiya aa we Gyudɩya paalʋʋ tɩyaŋ. Ʋ fa yaa nɩtɩɩ rɛ weliŋ, ka nala fa kɩ tɩya ʋ gyɩrɩma weliŋ. Ʋ fa aa gyegili Wɩɩsɩ koro hʋ koyi rɛ, a fa yaa nala hʋ aa laŋŋɩ kɩ vʋʋlɩ wɩya kɩdɩgɩ. Amɛ saŋa hʋ ba fa aa vʋʋlɩ Yesu kpʋyɩ wɩya, ʋ kɛ fa bɩ sɩŋ ba kɩŋ tɩyaŋ. 52Ɛɛ rɛ ʋ sii mʋ Pilato lee, a sʋla ʋ dɩ ʋ tɩya ʋ ŋmanɩɩ dɩ ʋ kpa Yesu mʋ hogo. Pilato tɩya ʋ ŋmanɩɩ. 53Nyɛ rɛ ʋ mʋ lallɩ Yesu daagarɩɩ hʋ nyuu tɩyaŋ, a we ʋ liŋe, aŋ kpa ʋ mʋ hogo bʋbʋwa kɩdɩgɩ ba aa lurigo tɩyaŋ. Ba ha gyɩ bɩ maakyiye hogo nal buloŋ doŋ. 54Wɩɩ no gyɩ yaa Alagyima kyɛɛ rɛ, dɩ ba gyɩ yaŋ kɩ yaa siri dɩ ba piili Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ wɩkanɩya. 55Haana hʋ gyɩ aa tɩŋ Yesu hal a lɩɩ Galili paalʋʋ ko sii tɩŋ Gyosɛfʋ hal a mʋ dɩ ba na ɛɛ ba aa hogo Yesu bʋbʋwa hʋ tɩyaŋ. 56Ɛɛ rɛ ba mɩɩgɩ mʋ dɩya haŋ dɩdaana hʋ, a marɩ kɩna badɔmɔŋ sʋwala aa sʋma gɛɛ anɩɩ tʋranɩɩ dɩ ba kaŋ mʋ tɩsɩ ʋ dɩ ʋ ta pʋw. Amɛ haŋ dɩdaana hʋ tɩɩ mɛ rɛ ba Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ wɩkanɩya aa piili. Ɛɛ rɛ tɩŋ ba gyɩ bɩl bɩ wuwo mɩɩgɩ mʋ bɩl hʋ lee. Nyɛ rɛ ba wiyesi haŋ kyɛɛ hʋ anɩɩ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ aa daga gɛɛ.