text: 1Zezi kɔgɔ kʋlʋ na wʋ Antɩɔsɩ nɩ tɩn dɛɛn jɩgɩ Wɛ nijoŋnə dɩ balʋ na brɩ Wɛ taanɩ dɩm tɩn ba tɩtarɩ nɩ. Bantʋ mʋ yɩ Banabasɩ, dɩ Simeyon wʋlʋ ba na bə nɩ nazono tɩn, dɩ Sirɛɛnɩ tu Lukiyusi, dɩ Manayɛn wʋlʋ dɛɛn na yɩ gʋvɩrma tu Erɔdɩ yuu-doŋo ba biini nɩ tɩn, dɩdaanɩ Sooli. 2Dɛ dɩdwɩ ba maa wʋra ba zuli Baŋa-Wɛ, yɩ ba ta kwəri ba vɔ ni. Wɛ Joro kʋm laan ma ta kʋ brɩ-ba kʋ wɩ: "Lɩ-na Banabasɩ dɩ Sooli amʋ ŋwaanɩ, sɩ ba taa tʋŋɩ tɩtʋŋɩ dɩlʋ amʋ na kuri-ba sɩ ba tʋŋɩ tɩn." 3Zezi karabiə bam na ni kʋntʋ tɩn, ba daa ma vɔ ni yɩ ba loori Wɛ ba pa-ba. Ba ma daarɩ ba daŋɩ ba jɩa ba baŋa nɩ, yɩ ba laan banɩ-ba yɩ ba viiri. 4Wɛ Joro kʋm dɛɛn na tʋŋɩ Banabasɩ dɩ Sooli kʋntʋ tɩn, ba ma vu ba yi Seliusi. Ba ma zʋ naboro ba tɔgɩ nɩnɩʋ kʋm wʋ ba vu ba bɛ ba yi Sipri. 5Ba ma vu ba zʋ Sipri tɩʋ kʋdoŋ, kʋ yɩrɩ mʋ Salamini. Ba na yi da tɩn, ba maa zʋʋrɩ Zwifə bam Wɛ-di sɩm ba tɔɔlɩ Wɛ kwərə. Zan Marɩkɩ maa wʋ ba tee nɩ o wəli-ba. 6Ba ma zaŋɩ Salamini nɩ ba tʋlɩ je sɩm maama ba kɛ. Ba ma vu ba yi Pafɔsɩ. Ba ma jeeri liri tu wʋdoŋ d'aanɩ, o yɩrɩ mʋ Bar-Zezi, yɩ o yɩ Zwifu. O dɛɛn paɩ o yɩ Wɛ nijoŋnu mʋ yɩ o daɩ. 7O maa yɩ gʋvɩrma tu Sɛrɩziu Polusi kwaga nɔɔnʋ mʋ. Gʋvɩrma tu wʋm maa jɩgɩ swan lanyɩranɩ. O ma bəŋi Banabasɩ dɩ Sooli o pa ba ba o te. O maa lagɩ sɩ o ni Wɛ kwərə kam. 8Liri tu wʋm ma zaŋɩ o wʋra o culi ba brɩm dɩm. O maa kwaanɩ sɩ o cɩ gʋvɩrma tu wʋm sɩ o yɩ sɛ Wɛ cɩga kam. Liri tu wʋm yɩrɩ dɩdoŋ mʋ yɩ Elimasɩ dɩ Grɛkɩ tiinə taanɩ. 9Sooli wʋlʋ yɩrɩ dɩdoŋ ta na yɩ Pooli tɩn dɛɛn jɩgɩ Wɛ Joro kʋm dam lanyɩranɩ. O ma nii liri tu wʋm vɩrr, yɩ o wɩ: 10"N wʋ su dɩ sɩsɩɩna mʋ dɩdaanɩ balɔrɔ. Nmʋ yɩ sʋtaanɩ jɩŋa nɔɔnʋ mʋ. Nmʋ culi wəənu tɩlʋ maama na lana tɩn. Nmʋ tiini n kwaana sɩ n pipiri d'ɩ Yuutu wʋm cɩga kam sɩ ka ji vwan mʋ. 11Nii, Baŋa-Wɛ w'ʋ ba DƖ magɩ-m dɩ DƖ jɩ-dɩa lele kʋntʋ. N'n ji lilwe yɩ n daa n b'a na wɩa pooni, sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ Wɛ na lagɩ tɩn." O na tagɩ kʋntʋ tɩn, bɩdwɩ baŋa nɩ mʋ Elimasɩ yiə dwe, yɩ o zɩgɩ lim wʋnɩ. O maa ve o kɩkara, yɩ o lagɩ vaŋɩnʋ sɩ o ja o jɩŋa. 12Gʋvɩrma tu wʋm na nɛ kʋlʋ na kɩ tɩn, o laan ma kɩ o wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi Krisi. D'ɩ Yuutu cɩga kam ba na brɩ-o tɩn ma sʋ-o. 13Pooli dɩ o badonnə bam laan ma zaŋɩ Pafɔsɩ nɩ ba zʋ naboro ba vu ba yi Pamfili tɩʋ kʋdoŋ, kʋ yɩrɩ mʋ Pɛrɩzɩ. Zan Marɩkɩ ma yagɩ-ba d'aanɩ, yɩ o daarɩ o joori Zeruzalɛm. 14Ba daa maa zɩgɩ Pɛrɩzɩ nɩ ba vu Antɩɔsɩ kʋlʋ na wʋ Pisidi nɩ tɩn. Zwifə bam siun dɛ dɩm na yi tɩn, ba ma vu ba zʋ ba Wɛ-digə kam wʋ ba je da. 15Nɔɔna ma zaŋɩ ba karɩmɩ Moyisi cullu twaanʋ tɩm dɩ faŋa faŋa Wɛ nijoŋnə bam twaanʋ tɩm wʋnɩ. Ba na karɩmɩ ba ti tɩn, ba yigə tiinə bam ma tʋŋɩ ni ba pa Pooli-ba, yɩ ba wɩ: "D'ɩ ko-biə-ba, abam na jɩgɩ kwiə yalʋ na w'ʋ zəni nɔɔna bam tɩn, sɩ 'a zaŋɩ 'a ta." 16Pooli ma zaŋɩ wɛɛnɩ o zəŋi o jɩŋa, yɩ o laan daarɩ o ta o wɩ: "Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə-ba dɩdaanɩ dwi-gɛ tiinə balʋ na kwarɩ Wɛ tɩn, cəgi-na a na lagɩ a ta kʋlʋ tɩn. 17Wɛ dɩlʋ dɩbam Yisɩrayɛlɩ tiinə bam na tɔgɩ tɩn dɛɛn mʋ kuri d'ɩ nabaara bam, sɩ ba taa yɩ DƖ tɩtɩ nɔɔna. Maŋa kam ba dɛɛn na yɩ vərə Ezipi nɩ tɩn mʋ Wɛ pɛ ba puli zanzan. DƖ ma daarɩ DƖ ma DƖ tɩtɩ jɩ-dɩa kam DƖ lɩ-ba DƖ pa ba nuŋi tɩʋ kʋm kʋntʋ nɩ. 18Ba na beeri kagʋa wʋnɩ taan bɩna fiinna tɩn, DƖ ma kɩ wʋ-zuru dɩdaanɩ ba. 19Ba na zʋ Kanaan tɩn, DƖ ma pa tɩʋ kʋm dwi dwi tiinə kuni bɩrpɛ cɔgɩ, yɩ DƖ daarɩ DƖ pa DƖ tɩtɩ nɔɔna Yisɩrayɛlɩ tiinə bam taa te tɩʋ kʋm kʋntʋ. 20Kʋntʋ kəm dɩm maama yɩ nɩnɛɛnɩ bɩna biə-yana dɩ fiinnu mʋ (450). Kʋntʋ kwaga nɩ, Wɛ laan ma kuri yigə tiinə DƖ pa-ba yɩ bantʋ te-ba taan, kʋ vu kʋ yi maŋa kam DƖ nijoŋnu Samʋwɛlɩ na tu o ba o te-ba tɩn. 21Nɔɔna bam laan ma loori Samʋwɛlɩ sɩ o tiŋi pɛ o pa-ba. Wɛ ma tiŋi Bɛnzamɛn dwi tu dɩdʋa DƖ pa-ba, o yɩrɩ mʋ Sayuli. O yɩ Kisi bu mʋ. O maa ji ba pɛ bɩna fiinna. 22Wɛ dɛɛn ma ba DƖ lɩ Sayuli paarɩ dɩm wʋnɩ, yɩ DƖ daarɩ DƖ pa Davidi ji ba pɛ. Wɛ dɛɛn tagɩ wʋntʋ taanɩ DƖ wɩ: 'Zese bu Davidi yɩ nɔɔnʋ wʋlʋ na su amʋ wʋ tɩn. Wʋntʋ w'ʋ kɩ kʋlʋ maama a wʋbʋŋa na lagɩ tɩn.' 23Kʋ nan yɩ wʋntʋ dwi dɩm wʋnɩ mʋ Wɛ pɛ Zezi ba. Wɛ ma tɔgɩ ni dɩlʋ DƖ na goni tɩn DƖ pa Zezi ji dɩbam Yisɩrayɛlɩ tiinə bam Vɩrnʋ. 24Maŋa kam Zezi ta na wʋ puli o tɩtʋŋa yam tɩn, Zan dɛɛn mʋ brɩ Yisɩrayɛlɩ tiinə bam maama o wɩ, ba ləni ba wʋrʋ ba yagɩ kəm-balwaarʋ, sɩ ba daarɩ ba pa ba miisi-ba na wʋnɩ Wɛ ŋwaanɩ. 25Kʋ na tu kʋ daarɩ fɩnfɩɩn sɩ Zan ti o tɩtʋŋa yam tɩn, o ma bwe nɔɔna bam o wɩ: 'Abam bʋŋɩ sɩ amʋ yɩ wɔɔ mʋ? Amʋ daɩ wʋlʋ wʋm 'a na tɩɩnɩ tɩn. Wʋntʋ nan lagɩ o saŋɩ a kwaga mʋ o ba, yɩ a wʋ maŋɩ sɩ a bwəli o nɛ natra dɩ.' 26A ko-biə-ba, Abraham dwi tiinə dɩ dwi-gɛ tiinə balʋ na kwarɩ Wɛ tɩn, kʋ yɩ dɩbam mʋ Wɛ pɛ sɩ d'ɩ ni DƖ taanɩ dɩm kʋntʋ, sɩ d'ɩ wanɩ d'ɩ lwarɩ DƖ na lagɩ DƖ vrɩ dɩbam DƖ yagɩ te tɩn. 27Zeruzalɛm tiinə bam dɩ ba yigə tiinə bam nan wʋ lwarɩ Zezi na yɩ wʋlʋ tɩn. Kʋ daa zɩ yɩ wəənu tɩlʋ Wɛ nijoŋnə bam na pʋpʋnɩ ba tiŋi yɩ nɔɔna yəni ba karɩmɩ-tɩ ba siun da yam maama nɩ tɩn, ba ba ni wəənu tɩntʋ kuri dɩ. Ba nan na pɛ Zezi na cam tɩn, kʋ pɛ Wɛ nijoŋnə bam na pʋpʋnɩ kʋlʋ tɩn sɩɩnɩ kʋ kɩ. 28Ba maa ba jɩgɩ taanɩ dɩlʋ na w'ʋ pa ba gʋ-o tɩn. Dɩ kʋntʋ dɩ, ba ta ma loori Pilatɩ sɩ o pa ba gʋ-o. 29Ba ma kɩ kʋlʋ maama na maŋɩ kʋ pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ yɩ kʋ ta o taanɩ tɩn ba ti. O na tɩgɩ tɩn, ba laan ma par-o tʋʋn-dagara kam baŋa nɩ ba ja vu ba kɩ yibeeli wʋnɩ. 30Wɛ laan ma pa o bi o yagɩ tʋʋnɩ. 31O maa wʋra da kɔgɔ kɔgɔ. O na wʋra tɩn, kuni zanzan mʋ o brɩ o tɩtɩ o karabiə bam yigə nɩ, balʋ ya na tɔgɩ dɩd-o Galile nɩ ba beeri ba ve Zeruzalɛm tɩn. Bantʋ laan mʋ yɩ o maana tiinə ba brɩ o cɩga kam ba pa dɩbam Yisɩrayɛlɩ tiinə bam. 32Dɩbam nan tu abam te mʋ sɩ d'ɩ tɔɔlɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam d'ɩ brɩ abam. Kʋ nan yɩ nɩ, Wɛ dɛɛn na goni ni dɩ dɩbam nabaara bam nɩ DƖ w'ʋ kɩ kʋlʋ tɩn mʋ, 33DƖ laan sɩɩnɩ DƖ kɩ DƖ pa dɩbam balʋ na yɩ ba naarʋ tɩn. Mʋ kʋntʋ mʋ DƖ bi Zezi DƖ pa o yagɩ tʋʋnɩ. Kʋ yɩ nɩnɛɛnɩ kʋ na maŋɩ kʋ pʋpʋnɩ Wɛ ləŋ-ŋwɩ tɔnɔ pɔɔrɩm bɩle tu wʋnɩ te tɩn kʋ wɩ: 'Nmʋ mʋ yɩ amʋ Bu yɩ zɩm amʋ dɩ jigi nmʋ Ko.' 34Wɛ tɔnɔ kʋm daa ta brɩ Wɛ na w'ʋ bi-o DƖ pa o yagɩ tʋʋnɩ, sɩ o yɩra yɩ pɔ. Kʋ ma ta kʋ wɩ: 'A'a pa n na wo-laarʋ cɩga cɩga, nɩ a na maŋɩ a go ni sɩ a pa Davidi na-tɩ te tɩn.' 35Wɛ tɔnɔ kʋm jəgə kadoŋ nɩ Davidi pʋpʋnɩ o wɩ: 'Nmʋ Wɛ b'a sɛ sɩ n tɩtɩ Wʋ-poŋo Tu wʋm yɩra pɔ.' 36Kʋ nan na yɩ Davidi tɩtɩ, wʋntʋ dɛɛn tʋŋɩ Wɛ tɩtʋŋa yam maŋa kalʋ o na ŋwɩ tɩn, yɩ o laan ba o tɩ. Ba ma kwe-o ba kɩ o nabaara bam tee nɩ. O yɩra yam ma sɩɩnɩ ya pɔ. 37Kʋ daarɩ, wʋlʋ wʋm Wɛ na pɛ o bi o yagɩ tʋʋnɩ tɩn, wʋntʋ yɩra nan wʋ pɔgɩ. 38A ko-biə-ba, abam maŋɩ sɩ 'a lwarɩ nɩ kʋ yɩ Zezi ŋwaanɩ mʋ d'ɩ jɩgɩ cwəŋə sɩ d'ɩ brɩ abam nɩ Wɛ w'ʋ wanɩ DƖ yagɩ 'a lwarɩm DƖ ma cɛ abam. 39Wɛ cullu tɩlʋ DƖ na kɩ Moyisi jɩŋa nɩ tɩn warɩ tɩ pa 'a lwarɩm dɩm ti. Kʋ daarɩ wʋlʋ maama na kɩ o wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi tɩn w'ʋ na vrɩm Wɛ tee nɩ, dɩ o lwarɩm dɩm maama na ti wʋntʋ ŋwaanɩ tɩn. 40Nan ta'a yɩrɩ-na 'a tɩtɩ, sɩ lɛɛrʋ tɩlʋ Wɛ nijoŋnə bam na pʋpʋnɩ tɩ taanɩ tɩn yɩ zaŋɩ tɩ yi abam. 41Ba dɛɛn tagɩ ba wɩ: 'Nii-na, abam balʋ na yəni 'a gooni amʋ Wɛ cɩga kam tɩn, abam yɩra w'ʋ sɔɔrɩ yɩ 'a tɩ. Bɛŋwaanɩ kʋ na yɩ kəm dɩlʋ a na lagɩ a kɩ abam da yam kʋntʋ nɩ tɩn, abam b'a sɛ nɩ dɩ yɩ cɩga, nɔɔnʋ na maŋɩ o brɩ abam tɩ kuri dɩ, 'a ta b'a sɛ.' " 42Pooli na tagɩ kʋntʋ o ti tɩn, o dɩ Banabasɩ ma zaŋɩ sɩ ba nuŋi Wɛ-digə kam wʋnɩ. Ba na lagɩ ba viiri tɩn, nɔɔna bam ma ta dɩ ba sɩ ba joori ba ba siun dɛ dɩdoŋ dɩm nɩ, sɩ ba daa ta ŋɔɔnɩ taanɩ dɩm kʋntʋ dɩ ba. 43Nɔɔna bam ma zaŋɩ ba jagɩ. Ba zanzan ma tɔgɩ Pooli dɩ Banabasɩ, Zwifə bam dɩ dwi-gɛ tiinə balʋ na nɩgɩ Wɛ yɩ ba tɔgɩ cullu tɩlʋ DƖ na pɛ dɩbam Zwifə bam tɩn dɩ maa tɔga. Pooli dɩ Banabasɩ maa ta dɩ nɔɔna bam sɩ ba ta kwaanɩ ba dalɩ Wɛ DƖ zaanɩ dɩlʋ DƖ na pɛ-ba tɩn ŋwaanɩ. 44Ba siun dɛ dɩm ma joori dɩ yi. Nɔɔna zanzan ma la daanɩ sɩ ba cəgi Baŋa-Wɛ kwərə kam, kʋ gɛ fɩɩn sɩ kʋ taa nyɩ dɩ tɩʋ kʋm nɔɔna maama mʋ lagɩ da te. 45Zwifə bam na nɛ kɔgɔ kʋm na su je sɩm maama tɩn, ba maa tiini ba jɩgɩ wʋ-gʋrʋ dɩ ba. Ba ma y'aalɩ Pooli na tɛ kʋlʋ tɩn, yɩ ba kwəri ba twɩ-o. 46Pooli dɩ Banabasɩ laan ma fɔgɩ ba ŋɔɔnɩ dɩ baarɩ, yɩ ba wɩ: "D'ɩ ya maŋɩ sɩ d'ɩ puli abam tee nɩ mʋ d'ɩ ŋɔɔnɩ Wɛ kwərə kam. Abam nan na maŋɩ 'a wʋ sɛ-ka tɩn, abam ba bʋŋɩ nɩ 'a maŋɩ dɩ Wɛ ŋwɩ-dʋŋa kam. Kʋntʋ ŋwaanɩ d'ɩ w'ʋ vu dwi-gɛ tiinə bam te d'ɩ daarɩ abam. 47D'ɩ Yuutu wʋm na pɛ dɩbam ni dɩlʋ tɩn mʋ tɩntʋ: 'Amʋ Wɛ tiŋi nmʋ sɩ n ja a pooni dɩm n vu n pa dwi-gɛ tiinə bam, sɩ n wanɩ n pa nabiinə na vrɩm lʋgʋ baŋa je maama nɩ.' " 48Dwi-gɛ tiinə balʋ na wʋra yɩ ba ni kʋntʋ tɩn, ba maa jɩgɩ wʋpolo, yɩ ba pa Baŋa-Wɛ kwərə kam jɩgɩ dam. Balʋ maama na maŋɩ sɩ ba na Wɛ ŋwɩ-dʋŋa kam tɩn mʋ sɩɩnɩ ba kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi. 49Baŋa-Wɛ kwərə kam ma jagɩ je sɩm kʋntʋ maama wʋnɩ. 50Kʋ daarɩ Zwifə bam ma kwaanɩ ba pa kaana balʋ jɩŋa na jɩgɩ yɩ ba nɩgɩ Wɛ tɩn dɩ tɩʋ kʋm yigə tiinə bam bana zaŋɩ dɩ Pooli dɩ Banabasɩ. Ba dɛɛn ma pa ba yaarɩ Pooli dɩ Banabasɩ, yɩ ba daarɩ ba zəli-ba ba pa ba nuŋi ba tɩʋ kʋm wʋnɩ. 51Ba na kɩ-ba kʋntʋ tɩn, Pooli dɩ Banabasɩ ma pɩɩsɩ ba nɛ fogo kʋm ba yagɩ da, sɩ kʋ brɩ nɩ ba wʋ kɩ lanyɩranɩ. Ba laan ma daarɩ ba vu Yikon. 52Zezi karabiə bam dɛɛn tiini ba jɩgɩ wʋpolo, yɩ Wɛ Joro kʋm wʋ ba tee nɩ lanyɩranɩ.


c: text/html

text: 1Maa Pɔɔl den a Kɩrɩsɩto hɛ lɛ lɛ lɛ nɩ a wʋ 'maar ɩfʋ lɔb nũu kʋ yɩ. N maa 'lara ɛ, maa wa tuor yɩ nɩ gberaa tɩ maa mɩ baa be a yɩ sɛ̃ ɛ, n ba ɩ lɛ ɛ. 2N sʋɔrɔ yɩ naa ɩka maa wa wa, n taa wa ɩ a ba ɩ lɛ 'lɔ̃nɔ̃ a nɩbɛ bamɩne jie ɛ, ba tɩɛr man taa a wɛr nɩbɛ kaar lɛ sɩ be. 3Bojũu sɩn nɩ a wɛr nɩbɛ lɛ 'mataa kpɩɛrɛ tɩ saa ŋmaara jɛɛr a ba kaar ɛ. 4A sɩ tãjɛ bomo ba ɩ a wɛr nyã tãjɛbomo ɛ, a sɩ tãjɛbomo tara na Nãaŋmɩn kpɛ̃ɔ sɩn ma de wɛl a gãdaar jiir bar. 5Sɩ ma sɔ̃ɔn a ba nɛchɩrɛ nɩ tɩɛr dɛɛr 'lɔ jaa ban ma de vara nɩ a Nãaŋmɩn bɔ̃ɔfʋ bara, na sɩ ma 'yɛr nyɔɔr nɩbɛ tɩɛrsɩ ka ba lɩɛb wõnõ a Kɩrɩsɩto toor. 6Sɩ mɩ chɔɔr naa ɩka sɩ kpãa a bawõnsɩ, yɩn wa ba gbɛr baar. 7Yɩn kaara a anyã tɛɛ yɩn nyɛn nɩbir. Ala ɩ ɩ̃sʋɔ bar tɩɛr ɩka wʋ ɩn a Kɩrɩsɩto tʋɔr, wʋ mɩ lɛ bɔ̃ɔ tɩɛr kaa ɩka a sɩn mɩ ɩn a Kɩrɩsɩto tʋɔr a wʋ kaar. 8Bojũu maa gba sɔɔ chɩɛrɛ nyãa nɩ a lɛ, a sɩ Soro ba kʋ sɩ a kpɛ̃ɔ ɩka sɩ wɛl yɩ bar ɛ, tɩ sɩ guol yɩ. Vɩ̃ ba kʋrɔ ma nɩ a yele nyã ɛ. 9N ba bʋɔrɔ fɩka a n gãma a kʋrɔ yɩ dãbɩ̃ɛ ɛ. 10Bojũu bamɩne 'yɛr ɩka, "A Pɔɔl gãma 'yɛrbie tɩrɛ naa, naa ɩ 'yɛrbikpɩ̃ɛn, tɩchɛ a 'lɔ mɩ̃ɛ wa be a sɩ sɛ̃, wʋ ma bal naa ka a wʋ 'yɛr mɩ maa ɩ bon ɛ." 11A nɩbɛ bala, yɩ vɛ̃ a ba bɔ̃ɔn ɩka, a lɛ a sɩ 'yɛrbie na kaara a gãma pɔ, sɩn ba be a yɩ sɛ̃ ɛ. Lɛ lɛ a sɩ tʋ̃mɔ̃ na kaara sɩn wa be a yɩ sɛ̃. 12Sɩn ba 'lara diere a sɩ mɩ̃ɛ mana nɩ a bamɩne na ma pɛɛrɛ a ba mɩ̃ɛ ɛ. Ba ma den a ba mɩ̃ɛ na ba man a ba mɩ̃ɛ, baa tara yɛ̃ ɛ. 13Sɩn 'lɔ, sɩ kʋ̃ sɔɔ dãn a sɩ mɩ̃ɛ a lɛ tɩ põn bar ɛ, tɩchɛ sɩn nyɔ̃ɔn sɩ mɩ̃ɛ jɩ̃ a lɛ a Nãaŋmɩn na 'yɛr ɩka sɩ tʋ̃, ka sɩ gba na tʋ̃ tãn a yɩ sɛ̃. 14Sɩ kʋ̃ dãn a sɩ mɩ̃ɛ chiin tɛɛr ɛ, ka a na kaara fɩka saa wa a yɩ sɛ̃ ɛ, bojũu sɩ tãn naa a Kɩrɩsɩto 'yɛr nʋ̃ɔ a be a yɩ sɛ̃. 15Bɩɩ dãn sɩ mɩ̃ɛ tɩ põn a tʋ̃mɔ̃ a nɩbɛ bamɩne na tʋ̃ ɛ. Sɩn tɩɛr lɛ ɩka, a yɩ sɔɔfʋ na ben nʋ̃ɔnɔ̃, a sɩ tʋ̃mɔ̃ mɩ na yal 'yɔ̃ɔ 16ka sɩ pãa tʋ̃ɔ mʋɔl a 'yɛr nʋ̃ɔ be a paalsɩ ala na be a yɩ niem. Bojũu saa dãna a sɩ mɩ̃ɛ nɩrɛ kɔ̃ɔ paal pɔ, ban tʋ̃ baar ɛ. 17Tɩchɛ, nɩtãa lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, "Vɛ̃ ka a 'lɔ na dãna a wʋ mɩ̃ɛ, wʋ de a sɩ Soro dãna nɩ a wʋ mɩ̃ɛ." 18Bojũu a ba ɩ a nɩrɛ 'lɔ na pɛɛ a wʋ mɩ̃ɛ lɛ ɩ a nɩsʋ̃ ɛ, tɩchɛ a 'lɔ a sɩ Soro na pɛɛ lɛ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Abam badaara nan daa ta w'ʋ bʋŋɩ nɩ d'ɩ lagɩ d'ɩ brɩ d'ɩ tɩtɩ mʋ dɩ d'ɩ na ŋɔɔnɩ te tɩn. Abam nan maŋɩ 'a ye dɩbam na yɩ te, yɩ 'a daa wʋ maŋɩ sɩ 'a joŋi twaanʋ tɩlʋ na brɩ dɩbam cɩga na yɩ te tɩn nɔɔna badaara tee nɩ. Abam nan wʋ maŋɩ sɩ 'a pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋlʋ na brɩ dɩbam na yɩ te tɩn 'a pa nɔɔn-nɔɔnʋ. Nɔɔna badonnə nan mʋ maŋɩ sɩ ba kɩ kʋntʋ, sɩ kʋ daɩ dɩbam. 2Abam tɩtɩ nan mʋ brɩ dɩbam cɩga na yɩ te tɩn. Abam nyɩ dɩ tɔnɔ mʋ te kʋ na pʋpʋnɩ dɩbam bɩcarɩ nɩ, yɩ nɔɔna maama w'ʋ wanɩ ba karɩmɩ yɩ ba kwəri ba lwarɩ tɩn. 3Abam na jɩgɩ 'a ŋwɩa te tɩn nyɩ dɩ tɔnɔ mʋ Zezi Krisi na tɔgɩ dɩbam ŋwaanɩ o pʋpʋnɩ. O nan na pʋpʋnɩ te tɩn, o mɛ Ŋwɩa Tu Baŋa-Wɛ Joro kʋm mʋ o pʋpʋnɩ, sɩ kʋ daɩ bərə mʋ o mɛ o pʋpʋnɩ. Pʋpʋnɩm dɩm kʋntʋ nan wʋ kɩ kandwa-pɩlɛ baŋa nɩ, o pʋpʋnɩ-dɩ nabiinə bɩcara nɩ mʋ. 4D'ɩ ye nɩ kʋntʋ yɩ cɩga mʋ, dɩ Zezi Krisi na pɛ d'ɩ lwarɩ nɩ Wɛ mʋ tʋŋɩ dɩbam tɩn. 5Kʋ nan daɩ dɩ dɩbam tɩtɩ dam mʋ d'ɩ w'ʋ wanɩ d'ɩ ma tʋŋɩ Wɛ tɩtʋŋa yam. Kʋ yɩ Wɛ mʋ paɩ dɩbam dam yɩ d'ɩ maa tʋŋa. 6DƖ ma pa d'ɩ yɩ DƖ tɩntʋŋna kʋntʋ, sɩ d'ɩ ta'a brɩ nɔɔna DƖ ni-dʋʋrɩ dɩm DƖ na goni tɩn na yɩ te tɩn. DƖ ni-dʋʋrɩ dɩm kʋntʋ nan ba tɔgɩ cullu tɩlʋ ba dɛɛn na pʋpʋnɩ tɩn. Dɩntʋ nan tɔgɩ dɩ Wɛ Joro kʋm dam mʋ. Cullu tɩm nan paɩ tʋʋnɩ mʋ naɩ cwəŋə dɩ jaanɩ nabiinə. Kʋ daarɩ Wɛ Joro kʋm nan mʋ paɩ nabiinə na ŋwɩa Wɛ tee nɩ. 7Kʋ na yɩ Wɛ na kwe DƖ cullu tɩm DƖ kɩ Moyisi jɩŋa nɩ sɩ o pa DƖ nɔɔna bam tɩn, DƖ dɛɛn pʋpʋnɩ-tɩ DƖ kɩ kandwa-pɩlɛ baŋa nɩ mʋ. Wɛ dɛɛn na kwe-tɩ DƖ kɩ Moyisi jɩŋa nɩ kʋntʋ tɩn, DƖ paarɩ-zulə yam maa tiini ya wʋra, yɩ kʋ pa Moyisi yibiyə tiini ka nyɩɩna. O yibiyə kam nyɩɩnɩm dɩm na pɩpɩlɩ Yisɩrayɛlɩ tiinə bam yiə dɩ pa ba warɩ ba nii o seeni tɩn w'ʋ ba kɛ. Nan dɩ cullu tɩm na jaanɩ tʋʋnɩ mʋ tɩ ba tɩn, tɩ daa ta jɩgɩ Wɛ paarɩ-zulə. 8Kʋ daarɩ Wɛ Joro kʋm nan na wəli nɔɔna te tɩn laan w'ʋ pa Wɛ paarɩ-zulə yam tiini ya ja gaalɩ. 9Wɛ cullu tɩm na brɩ nɩ nɔɔna w'ʋ ga bʋra DƖ tee nɩ yɩ tɩ ta jɩgɩ paarɩ-zulə te tɩn, Wɛ na wəli nɔɔna sɩ ba na cɩga DƖ tee nɩ te tɩn laan w'ʋ ta tiini kʋ jɩgɩ paarɩ-zulə kʋ ja gaalɩ. 10Kʋ na yɩ cɩga tɩn, woŋo kʋlʋ ya na jɩgɩ zulə tɩn daa ba jɩgɩ zulə, zɩm woŋo kʋm na tiini kʋ jɩgɩ paarɩ-zulə kʋ ja gaalɩ tɩn ŋwaanɩ. 11Wɛ cullu tɩm dɛɛn wʋra dɩ DƖ paarɩ-zulə yam, yɩ tɩntʋ ba tɩ kɛ. Kʋ daarɩ DƖ zənə yalʋ na w'ʋ ta wʋra maŋa maama tɩn w'ʋ pa DƖ paarɩ-zulə yam tiini ya ta wʋra ya ja gaalɩ. 12D'ɩ na jɩgɩ tɩɩna dɩ Wɛ kʋntʋ doŋ tɩn mʋ te d'ɩ waɩ d'ɩ brɩ DƖ cɩga kam jaja. 13Dɩbam nan b'a səgi kʋlʋkʋlʋ nɩnɛɛnɩ Moyisi dɛɛn na kwe gɔrɔ o ma kwəli o yiə tɩn. O dɛɛn kɩ kʋntʋ sɩ Yisɩrayɛlɩ tiinə bam mʋ yɩ taa naɩ o yibiyə kam nyɩɩnɩm dɩm na wʋra dɩ ti tɩn. 14Bantʋ wʋbʋŋa ma tɩ, yɩ kʋ pa ba na karɩmɩ twaanʋ tɩlʋ na brɩ Wɛ dɛɛn na goni ni DƖ pa Moyisi tɩn, ba warɩ ba lwarɩ DƖ cɩga kam kuri. Kʋ yɩ nɩnɛɛnɩ gɔrɔ kʋm daa ta mʋ kwəli ba yiə dɩ zɩm maama. Kʋ nan yɩ Zezi Krisi mʋ w'ʋ pa gɔrɔ kʋm kʋntʋ dwanɩ nɔɔnʋ wʋlʋ na sɛ-o tɩn yiə nɩ. 15Nan dɩ zɩm maama dɩ, bantʋ na karɩmɩ Moyisi twaanʋ tɩm, ba ba ni kʋ kuri, gɔrɔ kʋm kʋntʋ na kwəli ba yiə tɩn ŋwaanɩ. 16Nɔɔnʋ nan na ləni o wʋ o sɛ d'ɩ Yuutu wʋm, kʋ'ʋ pa gɔrɔ kʋm dwanɩ kʋntʋ tu yiə nɩ. 17D'ɩ Yuutu wʋlʋ d'ɩ na ŋɔɔnɩ o woŋo yo seeni tɩn, kʋ lagɩ kʋ ta nɩ Wɛ Joro mʋ. Wɛ Joro kʋm nan na wʋ nɔɔnʋ wʋlʋ tee nɩ tɩn, o laan te o tɩtɩ mʋ. 18Dɩbam balʋ maama na sɛ Zezi tɩn daa ba jɩgɩ gɔrɔ kʋlʋ na kwəli d'ɩ yiə tɩn. Kʋ maa paɩ d'ɩ waɩ d'ɩ nii d'ɩ Yuutu wʋm paarɩ-zulə yam jaja. D'ɩ na nii-o kʋntʋ tɩn, kʋ maa paɩ d'ɩ laan ləni d'ɩ nyɩ nɩ o tɩtɩ te, sɩ d'ɩ ta'a waɩ d'ɩ brɩ o paarɩ-zulə yam na yɩ te tɩn, sɩ ya taa fɔgɩ ya pulə ya wəli da. D'ɩ Yuutu Joro kʋm tɩtʋŋa yam mʋ tɩntʋ.


text: 1Bɩna fugə yana na kɛ tɩn, amʋ dɩ Banabasɩ ma joori d'ɩ vu Zeruzalɛm. A ma ja Titi dɩ a wəli da. 2Kʋ nan yɩ Wɛ mʋ brɩ-nɩ sɩ a vu d'aanɩ. A ma vu a na balʋ ba na nii nɩ ba yɩ Zezi kɔgɔ kʋm yigə tiinə tɩn. A na nɛ-ba tɩn, amʋ dɩ bantʋ yɩranɩ ma jəni daanɩ d'ɩ ŋɔɔnɩ, sɩ a pa ba lwarɩ kwər-ywəŋə kalʋ a na yəni a brɩ dwi-gɛ tiinə bam tɩn. Bɛŋwaanɩ amʋ ba lagɩ sɩ a na puli a brɩ kwər-ywəŋə kalʋ tɩn dɩ a ta na jɩgɩ kalʋ a brɩ lele tɩn ji kafɛ. 3Titi wʋlʋ na tɔgɩ dɩ amʋ o vu Zeruzalɛm tɩn maa yɩ Grɛkɩ tu. Ba nan wʋ fɩ-o ba pa o go nɩ Zwifə bam na goni ba bəkəri te tɩn. 4Nɔɔna badaara nan mʋ wʋra ba na paɩ ba yɩ Zezi karabiə yɩ ba yagɩ ba daɩ. Nɔɔna bam kʋntʋ ya ŋɔgɩ mʋ ba zʋ Zezi kɔgɔ kʋm wʋ, sɩ ba maanɩ dɩbam ba nii d'ɩ na ŋwɩ dɩ Zezi Krisi yɩ d'ɩ te d'ɩ tɩtɩ te tɩn. Ba nan lagɩ sɩ ba pa d'ɩ joori d'ɩ ji gambɛ mʋ Zwifə bam cullu tɩm ŋwaanɩ. 5D'ɩ nan wʋ sɛ-ba dɩ fɩnfɩɩn dɩ, sɩ ba yɩ wanɩ ba cɔgɩ cɩga kalʋ abam na maŋɩ 'a lwarɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam wʋnɩ tɩn. 6Amʋ dɛɛn na ve a ŋɔɔnɩ dɩ balʋ ba na wɩ ba yɩ Zezi kɔgɔ kʋm yigə tiinə tɩn, ba wʋ nɛ woŋo sɩ ba wəli amʋ zaasɩm dɩm nɩ. Ba nan na sɩɩnɩ ba yɩ yigə tiinə, naa ba na daɩ dɩ, kʋ daɩ kʋlʋkʋlʋ dɩ amʋ, bɛŋwaanɩ Wɛ ba kuri nɔɔna daanɩ. 7Bantʋ nan nɛ nɩ Wɛ mʋ sɩɩnɩ DƖ kɩ DƖ kwər-ywəŋə kam amʋ jɩŋa nɩ sɩ a ja vu a brɩ dwi-gɛ tiinə, nɩ DƖ na kɩ-ka Pɩyɛɛrɩ jɩŋa nɩ sɩ o ma brɩ Zwifə bam te tɩn. 8Bɛŋwaanɩ Wɛ mʋ pɛ Pɩyɛɛrɩ dam sɩ o taa yɩ Zezi tɩntʋŋnʋ Zwifə bam ŋwaanɩ. Kʋ nan yɩ dɩntʋ dɩ mʋ pɛ amʋ dam sɩ a taa yɩ Zezi tɩntʋŋnʋ dwi-gɛ tiinə bam ŋwaanɩ. 9Zakɩ dɩ Pɩyɛɛrɩ dɩ Zan balʋ ba na nii nɩ ba yɩ Zezi kɔgɔ kʋm dɩdɛɛra tɩn ma lwarɩ nɩ, kʋ yɩ Wɛ mʋ pɛ-nɩ yu-yoŋo sɩ a taa tʋŋɩ tɩtʋŋɩ dɩm kʋntʋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ ba ma sɛ sɩ amʋ dɩ Banabasɩ taa tʋŋɩ dɩ ba, yɩ ba ja d'ɩ jɩa. D'ɩ maama ma sɛ nɩ amʋ dɩ Banabasɩ maŋɩ sɩ d'ɩ vu dwi-gɛ tiinə bam te mʋ d'ɩ brɩ-ba Wɛ kwər-ywəŋə kam, sɩ bantʋ dɩ maŋɩ Zwifə bam tee nɩ ba brɩ-ka. 10Woŋo dɩdʋa yɩranɩ mʋ ba loori dɩbam, sɩ d'ɩ yɩ swe kʋ ni nɩ. Kʋ yɩ sɩ d'ɩ guli d'ɩ zəni yinigə tiinə balʋ na wʋ ba kɔgɔ kʋm wʋnɩ Zeruzalɛm nɩ tɩn. Mʋ woŋo kʋlʋ a na tiini a kwaanɩ a kɩa. 11Kʋ daarɩ maŋa kalʋ Pɩyɛɛrɩ dɛɛn na tu o wʋ Antɩɔsɩ nɩ tɩn, mʋ amʋ kaan-o jaja, sɩ a brɩ-o nɩ o wʋ kɩ cɩga. 12Bɛŋwaanɩ, o na yi Antɩɔsɩ tɩn, o yəni o tɔgɩ o di dɩ dwi-gɛ tiinə mʋ. Kʋ daarɩ, nɔɔna badonnə na nuŋi Zakɩ-ba te ba ba d'aanɩ tɩn, Pɩyɛɛrɩ laan pipiri o wʋbʋŋa yɩ o vɩn sɩ o taa tɔgɩ o di dɩ dwi-gɛ tiinə bam. O pɔɔrɩ o tɩtɩ kʋntʋ, bɛŋwaanɩ o kwarɩ balʋ na brɩ nɩ wʋlʋ maama na tɔgɩ Wɛ cwəŋə tɩn maŋɩ sɩ o go nɩ Zwifə bam na goni ba bəkəri te tɩn. 13Zwifə balʋ na tu ba sɛ Zezi tɩn badaara dɩ ma ji pipiri-nyɩna nɩ Pɩyɛɛrɩ na kɩ te tɩn, yɩ Banabasɩ dɩ yagɩ o tɩtɩ o pa ba ja-o ba zʋ ba pipirim dɩm wʋnɩ. 14Kʋntʋ mʋ a nɛ nɩ ba daa ba tɔgɩ cɩga kalʋ Wɛ kwər-ywəŋə kam na brɩ tɩn. A laan ma zɩgɩ ba maama yigə nɩ, yɩ a ta dɩ Pɩyɛɛrɩ a wɩ: "Nmʋ yɩ Zwifu mʋ, yɩ n kɩ nɩ n yɩ dwi-gɛ tu mʋ te yɩ n daa ba tɔgɩ Zwifə cullu tɩm. Bɛɛ nan mʋ yɩ n laan lagɩ sɩ n fɩn dwi-gɛ tiinə bam sɩ ba sɛ Zwifə bam cullu tɩm?" 15Kʋ yɩ cɩga mʋ, dɩbam yɩ Zwifə bam tɩtɩ dwi mʋ, sɩ d'ɩ daɩ dwi-gɛ tiinə balʋ na yəri Wɛ cullu tɩm tɩn. 16Dɩ kʋ dɩ, dɩbam laan tu d'ɩ lwarɩ nɩ nɔɔnʋ w'ʋ na cɩga Wɛ tee nɩ mʋ dɩ o na kɩ o wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi Krisi yɩranɩ, sɩ kʋ daɩ nɩ o na sɛ cullu tɩlʋ Wɛ na pɛ Zwifə bam tɩn ŋwaanɩ. Kʋntʋ tɩn, d'ɩ tu d'ɩ kɩ d'ɩ wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi Krisi sɩ kʋ pa d'ɩ na cɩga mʋ Wɛ tee nɩ, bɛŋwaanɩ kʋ pʋpʋnɩ kʋ wɩ: "Nɔɔn-nɔɔnʋ b'a wanɩ o na cɩga Wɛ tee nɩ DƖ cullu tɩm sɛɛm ŋwaanɩ." 17Dɩbam balʋ na ŋwɩ dɩ Zezi Krisi tɩn jɩgɩ tɩɩna nɩ d'ɩ w'ʋ na cɩga Wɛ tee nɩ. Kʋ nan ya na yɩ cɩga nɩ dɩbam balʋ na ba tɔgɩ Zwifə bam cullu tɩm tɩn yɩ nɔn-balwaarʋ mʋ Wɛ yigə nɩ, kʋ brɩ nɩ Zezi tɩtɩ mʋ ganɩ dɩbam sɩ d'ɩ tusi na? Aye. Kʋ daɩ kʋntʋ. 18Amʋ nan na joori a pipiri a sɛ Zwifə cullu tɩm a ya na maŋɩ a yagɩ tɩ tɔgɩm tɩn, kʋ brɩ nɩ a yɩ nɔɔnʋ wʋlʋ na kɩ o cɔgɩ cullu tɩm tɩn mʋ. 19Wɛ cullu tɩm tɩtɩ mʋ brɩ nɩ amʋ nyɩ dɩ nɔɔnʋ wʋlʋ na tɩgɩ tɩn mʋ te, tɩ nan daa ba jɩgɩ dam amʋ baŋa nɩ Zezi na vrɩ-nɩ tɩn ŋwaanɩ. Kʋ nan kɩ kʋntʋ, sɩ kʋ pa a taa ŋwɩ Wɛ ŋwaanɩ mʋ. 20Ba dɛɛn na pagɩ Zezi Krisi tʋʋn-dagara baŋa nɩ tɩn, kʋ nyɩ dɩ amʋ tɔgɩ dɩd-o mʋ a tɩ. Kʋ daa daɩ amʋ tɩtɩ mʋ ŋwɩ, kʋ yɩ Zezi Krisi mʋ ŋwɩ a wʋnɩ. A na jɩgɩ ŋwɩa kalʋ lele kʋntʋ lʋgʋ baŋa nɩ tɩn, kʋ yɩ a na kɩ a wʋ-dɩdʋa dɩ Wɛ Bu Zezi tɩn ŋwaanɩ mʋ. Wʋntʋ mʋ soe amʋ, yɩ o sɛ o tɩ amʋ ŋwaanɩ. 21A b'a sɛ sɩ a vɩn Wɛ pɛɛrɩ dɩlʋ DƖ na pɛ-nɩ zaanɩ tɩn. Nɔɔnʋ ya na w'ʋ wanɩ o na cɩga Wɛ tee nɩ o na tɔgɩ DƖ cullu tɩm tɩn ŋwaanɩ, kʋ brɩ nɩ Zezi Krisi tʋʋnɩ dɩm ya yɩ kafɛ mʋ.


text: 1Yesu aa daga nala hʋ wɩya no buloŋ ko teŋ, ʋ basɩ tɩya ʋ hatɩnna hʋ a baa, 2"Ma tɩɩ gyɩma anɩɩ kyɛyɛ balɩya rɛ kaa ka dɩ Dɩɩsɩ-parɩ-banɩɩ Kyɛbal hʋ pele. Saŋa no tɩyaŋ nɛ ba sɩ kaŋ mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye a kpa ŋ tɩya ŋ dɔmɔ dɩ ba kpaasɩ ŋ mal daagarɩɩ tɩyaŋ." 3Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ abee Gyuuma bee nɩhɩyasɩ, gyɩ ko laŋŋɩ Kayifasɩ dɩya tɩyaŋ nɛ. Saŋa no tɩyaŋ dɩ Kayifasɩ rɛ yaa Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala hʋ nɩhɩyawʋ. 4Doŋ tɩyaŋ nɛ ba vʋʋlɩ gɛɛ hʋ ba aa sɩ yaa a lʋwɔlɩ kaŋ Yesu kpʋ. 5Ba baa dɩ ʋ bɩ maga ba kana ʋ kyɛbal hʋ kyɛɛ, beewɩya dɩ ba aa rɛ yaa gɛɛ, gyamaa hʋ sɩ laa taawɛɛ. 6Ɛɛ hal lɛ Yesu gyɩ sii kpa mʋ Bɛɛtani, a mʋ gyʋʋ gbegi-werisi kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Siimɔŋ dɩya. 7Doŋ tɩyaŋ nɛ Yesu gyɩ hɔŋ kɩ di kɩna, haaŋ kɩdɩgɩ ko gyʋʋ a kaŋ pʋrʋŋtʋwa abee tʋranɩɩ ko bɩsɩ we Yesu nyuu tɩyaŋ. Tʋranɩɩ hʋ yalɩɩ gyɩ hayɛ rɛ weliŋ. 8Ʋ hatɩnna hʋ aa naa gɛɛ, ba baaŋ sii. Ba gʋrɩmɩ wɩya kɩ pɩyɛsɩ dɔmɔŋ a baa, "Bee rɛ tɩŋ haaŋ no kaŋ tʋranɩɩ no kyogi ta nyɛ? 9Deŋ naa, dɩ ba aa rɛ fa kpaa tʋranɩɩ no yallɩ na ba aa na mogyamaa rɛ dɩ ba fa kyiyeli nyaaba." 10Amɛ Yesu fa gyɩŋ wɩɩ hʋ ba aa basɩ rɛ. Ɛɛ rɛ ʋ pɩyɛsɩ ba a baa, "Bee rɛ tɩŋ ma kɩ dɔŋ haaŋ no nyɛ? Wɩwelii rɛ ʋ yaa tɩya ŋ gɛɛ. 11Ma bee nyaaba sɩ we doŋ saŋa buloŋ, amɛ ŋ beel-ma bɩ sɩ we doŋ a kɩ mʋ deŋdeŋ. 12Ʋ aa bɩsɩ tʋranɩɩ no we ŋ tɩyaŋ nyɛ daga anɩɩ ŋ teŋbii rɛ ʋ marɩ gɛɛ a pɔ kyɛɛ hʋ ba aa sɩ hogo ŋ. 13Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, dʋnɩya logiŋ kɛ buloŋ ba aa sɩ mʋ a basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ, ba sɩ basɩ wɩɩ no haaŋ no mɛ aa yaa a liisi ʋ wɩya." 14Ɛɛ rɛ Yesu hatɩnna fi abee balɩya hʋ tɩyaŋ kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Gyudasɩ Isɩkarɔtɩ sii mʋ Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ lee, a pɩyɛsɩ ba a baa, 15"Dɩ mɩyaŋ nɛ kyɛɛ ŋmanɩɩ tɩya ma dɩ ma kaŋ Yesu, bekiŋ nɛ ma sɩ tɩya ŋ?" Ɛɛ rɛ ba dɩɩsɩ molbinʋʋ mɔlɩya abee fi a kpa tɩya ʋ. 16A lɩɩ haŋ saŋa hʋ tɩyaŋ nɛ Gyudasɩ piili kɩ kyɛ ŋmanɩɩ hʋ ʋ aa sɩ tɩŋa a kpa Yesu we ba nosi tɩyaŋ. 17Dɩɩsɩ-Parɩ-banɩɩ kyɛbal hʋ tɩyaŋ ba aa kyaŋ paanʋʋ hʋ ba aa bɩ wee sɩbʋl hʋ, ʋ kyɛbuŋbuŋ kyɛɛ Yesu hatɩnna hʋ ko pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Lee rɛ ɩ kɩ kyɛ dɩ á mʋ yaa Dɩɩsɩ-parɩ-banɩɩ Kyɛbal hʋ kɩdiiliye dɩ ɩ ko di?" 18Ɛɛ rɛ Yesu daga ba baal kɩdɩgɩ lee tɔbal hʋ tɩyaŋ a baa, "Ma mʋ basɩ tɩya ʋ dɩ ma nɩhɩyawʋ baa dɩ ʋ saŋa pele rɛ. Ɛɛwɩya ʋ aa kyɛ dɩ ʋ bee ʋ hatɩnna hʋ ko di Dɩɩsɩ-parɩ-banɩɩ Kyɛbal hʋ kɩdiiliye rɛ ʋ dɩya tɩyaŋ." 19Nyɛ rɛ Yesu hatɩnna hʋ mʋ a yaa gɛɛ Yesu aa daga ba, a marɩ Dɩɩsɩ-parɩ-banɩɩ Kyɛbal hʋ kɩdiiliye. 20Dɩdaana aa ko pele Yesu bee ʋ hatɩnna fi abee balɩya hʋ ko gyʋʋ hɔŋ a kɩ di kɩdiiliye hʋ. 21Ba aa di kɩna hʋ tɩyaŋ nɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, ma kɩdɩgɩ rɛ sɩ kpa ŋ yallɩ." 22Ɛɛ rɛ ʋ hatɩnna hʋ tɩsɩ kyogi. Ba piili kɩ pɩyɛsɩ ʋ, kɩŋ kɩŋ. Kɩdɩgɩ aa pɩyɛsɩ, "Ŋ Tɩɩna, mɩyaŋ nɛ? 23Yesu basɩ tɩya ba a baa, ŋ bee nal hʋ aa kyala kaŋ paanʋʋ tuu yuu gbaha hʋ tɩyaŋ nɛ sɩ kpa ŋ yallɩ. 24Mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye sɩ sʋba anɩɩ ba aa saba ŋ wɩya gɛɛ. Amɛ nal hʋ aa sɩ kpa mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye yallɩ, ʋ sɩ na tʋwara yʋga. Ba fa aa bɩ ʋ lʋla ʋ rɛ kpɩya." 25Doŋ nɛ Gyudasɩ minaafigi tɩɩna hʋ aa sɩ kpa Yesu yallɩ pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Ŋ nɩhɩyawʋ, mɩyaŋ nɛ ɩ kɩ daga?" Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Waa, ɩ rɛ." 26Ba aa hɔnɔ kɩ di kɩna hʋ tɩyaŋ nɛ Yesu kpa paanʋʋ a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ aŋ kaŋ lɔgɔ lɔgɔ a kpa tɩya ʋ hatɩnna hʋ aŋ baa, "Ma laa kyaŋ. Ŋ teŋbii rɛ nyɛ." 27Ɛɛ rɛ ʋ bɩl kpa nɩɩnyʋwagbaŋbiye mɛ, a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ aŋ kpa tɩya ba aŋ baa, "Ma buloŋ nyʋwa nɩɩnyʋwagbaŋbiye no tɩya kɩna, 28beewɩya ŋ kyal lɛ gɛɛ. Kyal no rɛ Wɩɩsɩ kpa we nyʋwa hʋ tɩya ma. Ŋ kyal sɩ gyaasɩ nɩgyamaa wɩya, dɩ Wɩɩsɩ kpa ba wɩbɔmɔ kyɛ ba. 29Ŋ basɩ kɩ tɩya ma rɛ, ŋ bɩl bɩ sɩ maakyiye nyʋwa sɩŋ no, see kyɛɛ hʋ ŋ beel-ma aa sɩ nyʋwa sɩfalɩɩ ŋ Kuwo koro hʋ tɩyaŋ." 30Ɛɛ rɛ ba yɩɩ wɩɩkyʋwalyɩɩl aŋ sii lɩɩ a mʋ gyɩŋ Olivi dogimo hʋ. 31Doŋ tɩyaŋ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Tebine no tɩɩ ma buloŋ sɩ fá pɩsa aŋ vɩya ŋ ta akuu wɩɩ hʋ aa sɩ puu ŋ wɩya. Beewɩya ba sabɩ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa, Wɩɩsɩ baa, 'Ŋ sɩ kpʋ pedaal hʋ aŋ ka dɩ piyese hʋ fá pɩsa."' 32Amɛ ŋ sɩ sii sʋʋ tɩyaŋ. Dɩ mɩyaŋ nɛ ko sii, ŋ sɩ laa sɩya a mʋ Galili ma tɩyaŋ. 33Ɛɛ rɛ Piita basɩ tɩya Yesu a baa, "Dɩ ba buloŋ sɩ kuu wɩɩ hʋ aa sɩ puu ɩ wɩya fá vɩya ɩ ta mɛ, amɛ ŋ kɛ bɩ sɩ mɩɩgɩ ɩ hal maakyiye kɩdɩgɩ buloŋ." 34Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ɩ, gyɩnaŋ tebine no tɩɩ ɩ Piita sɩ tʋwa naaŋsɩɩnyʋwa bʋto a baa ɩ bɩ gyɩma ŋ, ka dɩ gyibal na wii." 35Ɛɛ rɛ Piita basɩ tɩya ʋ a baa, "Haalɩ dɩ ŋ beel-ɩ sɩ paalɩ sʋba mɛ, ka ŋ bɩ sɩ maakyiye baa ŋ bɩ gyɩma ɩ." Nɩkaalɩya hʋ buloŋ mɛ basɩ gɛɛ tɩɩ. 36Ɛɛ rɛ Yesu bee ʋ hatɩnna hʋ sii mʋ gyʋʋ lee kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Gesamani. Doŋ nɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Ma hɔŋ daha ka dɩ ŋ yɩya mʋ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋ ko." 37Ɛɛ rɛ ka ʋ kaŋ Piita abee Zebedi biisi hʋ balɩya ba mʋ. Ʋ tɩya gyɩ kyogo rɛ kɩŋkaŋ, ka ʋ hakɩla buloŋ gyarɩ. 38Nyɛ rɛ ʋ basɩ tɩya ba a baa, "Ŋ tɩya buloŋ nɛ kyogo ŋ bembii kɩ kyɛ dɩ ʋ bori. Ma hɔŋ daha kɩ gyegili ŋ?" 39Ba hɔŋ ka ʋ fasɩ mʋ sɩya mʋhʋ a tuu pɩŋ kyige taŋha a sʋla Wɩɩsɩ a baa "Ŋ kuwo, dɩ ŋmanɩɩ we doŋ maga dɩ tʋwara no parɩ ŋ baŋ, leŋ dɩ ɛɛ yaa. Amɛ ŋ tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ daa, ɩ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ." 40Ʋ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ hʋ teŋ aŋ sii ko ʋ hatɩnna hʋ boto lee dɩ ba pɩŋ doo. Ɛɛ rɛ ʋ pɩyɛsɩ Piita a baa, "Ma aa pɩŋ doo rɛ? Ɛɛ kɛ ma bɩ sɩ wuwo bara doo a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ hawadɩgɩ mɛ aŋ kɩ gyegili ŋ? 41Ma kɩ bara doo a kɩ sʋla Wɩɩsɩ aŋ kɩ pɔ dɩ Sɩtaanɩ ta wuwo mʋrɩ ma. Ma tɩɩsɩ tɩyaŋ ma kyo dɩ ma tɩŋa ŋ nyʋwa rɛ, amɛ ma tɩɩ bɩ kaŋ ɛɛ dee." 42Ʋ bɩl mʋ a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ lɩya tɩɩna a bɩl baa, "Ŋ kuwo, dɩ ŋmanɩɩ buloŋ tuwo a maga dɩ tʋwara no parɩ ŋ baŋ, leŋ dɩ ɩ kyɛrɩ yaa." 43Ʋ gyɩ bɩl mɩɩgɩ ko dɩ ʋ naa ba bɩl pɩŋ doo, beewɩya doo gyɩ kaŋ ba rɛ weliŋ. 44Nyɛ rɛ Yesu leŋ ba aŋ bɩl mʋ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ bʋto tɩɩna, a bɩl kyʋwalɩ gɛɛ tɩɩ. 45Ɛɛ rɛ ʋ bɩl mɩɩgɩ ko ʋ hatɩnna hʋ lee a pɩyɛsɩ ba a baa, "Ma ha pɩŋ kɩ pɩŋ doo rɛ? Ma deŋ na, saŋa hʋ ba aa sɩ kaŋ mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye a mʋ tɩya wɩbɔŋyaala pele rɛ. 46Ma sii dɩ á mʋ. Na nal hʋ aa kpaa ŋ yallɩ rɛ aa ko." 47Yesu ha gyɩ aa basɩ wɩya hʋ tɩyaŋ nɛ dɩ ʋ hatɩnna fi abee balɩya hʋ kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Gyudasɩ rɛ mʋ kɩ ko gɛɛ, nɩgyamaa paa tɩŋa ʋ hal, badɔmɔŋ kolo takoobiye abee daŋgulo. Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ abee ba bee nɩhɩyasɩ rɛ gyɩ tɩŋ ba. 48Minaafigi tɩɩna hʋ gyɩ tɩya nala hʋ magɩl lɛ a baa, "Nal hʋ ŋ aa sɩ mʋ guwori, ʋ rɛ gɛɛ. Ma kana ʋ." 49Ɛɛ rɛ Gyudasɩ vala degini Yesu a mʋ pele ʋ aŋ baa, "Ŋ nɩhɩyawʋ, ŋ aa kyʋwalɩ ɩ, aŋ guwori ʋ." 50Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Ŋ bagyʋwa, kɩ yaa wɩɩ hʋ ɩ aa ko dɩ ɩ yaa." Nyɛ rɛ ba mʋ pele Yesu a gurigi ʋ. 51Doŋ tɩyaŋ nɛ Yesu hatɩnna hʋ kɩdɩgɩ lɩɩ ʋ takoobii a ŋmaŋ baal kɩdɩgɩ dɩgɩŋ kyɔl. Baal no fa yaa Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ dɩya tʋŋtʋnnɩ rɛ. 52Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Mɩɩgɩ kpa ɩ takoobii hʋ we ʋ tʋʋl tɩyaŋ. Nal hʋ buloŋ aa kyuri takoobii kyɔgɔ nal, takoobii rɛ ba sɩ kpa kpʋ ʋ tɩɩna mɛ. 53Ɩ bɩ gyɩma anɩɩ ŋ fa sɩ wuwo yɩrɩ ŋ Kuwo dɩ ʋ pɛ ŋ tɩyaŋ? Dɩ mɩyaŋ nɛ fa yɩrɩ ʋ, lagɩlagɩ no buloŋ ʋ fa sɩ ta ʋ malɩkasɩ tusi tusi dɩ ba ko pɛ ŋ tɩyaŋ. 54Amɛ dɩ ʋ rɛ fa yaa gɛɛ, ɛɛ rɛ wɩya hʋ ba fa aa saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ sɩ yaa a ko yaa wɩtɩɩ, beewɩya ba saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ anɩɩ wɩya no maga ba yaa nyɛ rɛ." 55Ɛɛ rɛ Yesu pɩyɛsɩ nɩgyamaa hʋ a baa, "Ŋ yaa biibɔŋ nɛ, ma paa takoobiye abee daŋgulo a kɩ ko dɩ ma kana ŋ? Ka kyɛɛ buloŋ nɛ ŋ beel-ma aa hɔŋ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ ŋ kɩ daga ma wɩya, aŋka ma bɩ lʋga dɩ ma kana ŋ doŋ. 56Amɛ wɩya no buloŋ yaa dɩ wɩya hʋ Wɩɩsɩ aa leŋ ʋ tɩŋdaala basɩ biŋ ko yaa wɩtɩɩ rɛ." Doŋ nɛ Yesu hatɩnna hʋ buloŋ vɩya ʋ ta aŋ fá nyʋgɩsɩ. 57Ɛɛ rɛ nala hʋ aa kaŋ Yesu kana ʋ mʋ wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ Kayifasɩ dɩya. Dɩ Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla abee ba bee nɩhɩyasɩ buloŋ laŋŋa doŋ. 58Ka Piita mɛ daasɩ kɩ tɩŋ ba hal a tɩŋa gyʋʋ Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ hʋ gyaŋwuwo. Ʋ aa gyʋʋ gyaŋwuwo hʋ, ʋ mʋʋ hɔŋ nala hʋ aa pɔ gyaŋwuwo hʋ lee dɩ ʋ na wɩɩ hʋ ba aa sɩ yaa Yesu. 59Ɛɛ rɛ Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ abee nala hʋ buloŋ aa laŋŋɩ kɩ vʋʋlɩ wɩya, kɩ kyɛ dɩ ba nyɩya wɩya a tɩya Yesu dɩ ba kpʋ ʋ. 60Amɛ ba gyɩ bɩ naa wɩɩ buloŋ ba aa sɩ nyɩya tɩya ʋ. Haalɩ nala yʋga gyɩ ko nyɩya wɩya tɩya ʋ, amɛ ba bɩ naa wɩɩ buloŋ ʋ aa yaa kyogi a maga dɩ ba kpʋ ʋ. 61Ɛɛ rɛ baala balɩya ko lɩɩ a baa, "Baal no baa dɩ ʋ sɩ wuwo ŋmaa Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ lo aŋ mɩɩgɩ saa ʋ kyɛyɛ boto paga tɩyaŋ." 62Ɛɛ rɛ Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ hʋ sii sɩŋ a pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Wɩgyamaa no buloŋ ba tɩɩ aa baa ɩ yaa, ɛɛ kɛ ɩ kɛ tɩɩ bɩ kaŋ wɩɩ ɩ aa sɩ basɩ?" 63Ka Yesu tallɩ ʋ nyʋwa. Ɛɛ rɛ Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ hʋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Ŋmɩyɛsɩ Wɩɩsɩ hʋ aa weye feŋ tɩyaŋ, a basɩ tɩya ma, ɩ rɛ yaa Krisita hʋ, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya? Ɩ rɛ yaa Wɩɩsɩ Biye hʋ?" 64Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Ɛɛ rɛ ɩ basɩ. Amɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma buloŋ nɛ, a lɩɩ saŋa no tɩyaŋ a kaŋ kɩ mʋ, ma sɩ na mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye hʋ aa hɔŋ Wɩɩsɩ noduu logiŋ tɩyaŋ dɩ ŋ ko kɩ tuu taala tɩyaŋ." 65Yesu aa basɩ gɛɛ, Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ hʋ gʋl kaŋ ʋ tɩɩ gannɩ kɩyɛsɩ a daga nɩɩ ʋ tɩya kyogo rɛ aŋ baa, "Ʋ tʋʋsɩ Wɩɩsɩ rɛ gɛɛ. Ʋ bɩ maga dɩ á bɩl kɩ kyɛ daŋsɩya tɩmma. Na ma buloŋ naa baal no aa kpaa ʋ tɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ ʋ yaa Wɩɩsɩ rɛ. 66Ɛɛ rɛ ma na?" Ɛɛ rɛ ba baa, "Ʋ maga dɩ ba kpʋ ʋ rɛ." 67Ɛɛ rɛ ba tʋ naŋtʋwɔl we ʋ sɩya tɩyaŋ aŋ ŋmaa ʋ. Ba badɔmɔŋ aa ŋmaa ʋ rɛ, aŋ basɩ tɩya ʋ a baa, 68"Ɩ Krisita, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya, na ɩ yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaal lɛ, daga nal hʋ aa ŋmaa ɩ." 69Saŋa no tɩyaŋ dɩ Piita mɛ gyɩ hɔŋ gyaŋwuwo hʋ tɩyaŋ nɛ. Ɛɛ rɛ gyaŋwuwo hʋ tʋŋtʋnnɩ-toluu kɩdɩgɩ ko lɩɩ a baa, "Na ɩ mɛ fa aa tɩŋ Yesu aa lɩɩ Galili hal lɛ." 70Doŋ nɛ Piita tʋwa ba buloŋ sɩya tɩyaŋ a baa, "Ŋ kɛ bɩ gyɩŋ wɩɩ no ɩ aa basɩ tɩyaŋ." 71Piita aa basɩ gɛɛ, ʋ sii lɩɩ sɩŋ gyaŋwuwo hʋ paga nyʋwa tɩyaŋ. Doŋ nɛ tʋŋtʋnnɩ-toluu kɩdɩgɩ mɛ bɩl na ʋ a basɩ tɩya nala hʋ aa sɩŋ kpaga doŋ a baa, "Baal no mɛ yaa Yesu aa lɩɩ Nazarɛti hatɩnna hʋ kɩdɩgɩ rɛ." 72Piita bɩl tʋwa a baa, "Ŋ ŋmɩyɛsa, ŋ bɩ gyɩŋ baal no." 73Mʋhʋ sʋwa nala hʋ aa sɩŋ doŋ mɛ sii kpa mʋ Piita lee a basɩ tɩya ʋ a baa, "Wɩtɩɩ rɛ, ɩ mɛ yaa ba kɩdɩgɩ rɛ, beewɩya ɩ wɩbasɩɩ daga gɛɛ rɛ." 74Ɛɛ rɛ Piita ŋmɩyɛsɩ a baa, "Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, dɩ mɩyaŋ nɛ kɔnɩ ko gyɩŋ baal no Wɩɩsɩ ta leŋ wɩɩ tɩyaŋ. Ŋ paal bɩ gyɩŋ baal no." Ʋ aa basɩ gɛɛ ko teŋ dɩ gyibal wiye. 75Doŋ tɩyaŋ nɛ Piita liisi wɩɩ hʋ Yesu gyɩ aa basɩ tɩya ʋ anɩɩ ʋ sɩ tʋwa naaŋsɩɩnyʋwa bʋto a baa dɩ ʋ bɩ gyɩma ʋ, ka dɩ gyibal na wii. Ɛɛ rɛ ʋ sii lɩɩ a wii weliŋ.


text: 1Wɔɔ kʋ wɔɔ paŋŋa m ta ʋ rɔ wɔɔ, ʋ b'ʋ ka ʋ hɔɔnhɔ lɛtaama barɛ ma y. Bɩ, k'ʋ ʋ da gʋɔɔ kʋ ŋ ba paŋŋa bɩ do m nɔ wɔɔ han a paŋŋawar bɩ nɔ ʋ. 2A a ga m kʋ gʋaa biyəə n a ka ma k'a yɩ mɩŋŋa a mim tɔ ma, a daahan kan a sɩrakarɛ kɩ dara minto. 3Bala, Krista n a ka hɔ k'a mɩŋŋa nɔ yɩ ma y, bɩ, n y'a gʋrsɩra ba Wosoci b'ʋ, n ʋ: 'Ɩbɩɩ sʋnsɔrɔ kʋ gʋɔɔ n'a wʋm nɔ wɔɔ a ba mɔɔ sʋnsɔrɔ.' 4A n bɔkarɛ, hɔ kʋ n lɛɛ ka n n'a gʋrsɩra ba haay bɩ, a ba n y'a ʋ kʋ wɔɔ m hɔ dɔ, k'an bɩr yɩrɛ ɩ ʋ, bʋraama kan heerwʋtarɛ kʋ Wosoci bɩ n'a kam bɩ tɔ ma, wɔɔ ʋ da ma ʋ nyasʋ taaheerlɛ m. 5A yɛ mɔɔ nawʋm, kʋ Woso k'a a so bʋraama ʋ kan heerwʋtarɛ kɩ bɩ n a ka k'awɔɔ m bɩr hɔɔndarɛ deem m kan kʋ kɩ, amba Krista Yeezuu lɛ n taa bɩ m, 6k'a a da ma, a a lɛ bɔ wɔɔ Zuuba Yeezuu Zɩ kʋ Woso m b'ʋ, zɛkʋra deem nɔ ʋ, leer deem m. 7K'a bɩr kʋ sim mɩŋŋa, amba Krista awɔɔ si bɩ m, Woso lɛbɔʋrɛ tɔ ma. 8A hɩ mɔɔ nawʋrɛ awɔɔ m paan••• Krista bɩ, a ba a ʋ zɩɩfʋrɔ zibəənyɩ, k'a a da ma a ka kʋ Woso lerbɔrɛrɔ ŋ yaabɔɔ m nɔ wɔɔ ŋ kʋ yɩ, k'a Woso sɩra hɩnka maam. 9Bʋr a ʋ sɔ, kʋ do vantɔɔ gʋɔɔ wɔɔ n a lɛ bɔ Woso ʋ, a mɩŋŋabaa tɔ ma, amba n y'a gʋrsɩra ba Wosoci ʋ, n ʋ: Naa minto bɩ, mɔɔ yɩ m lɛ bɔrɛ ɩbɩɩ ʋ doro bire ʋ, mɔɔ laa lɔm m ɩ tɔ da ʋ. 10Wosoci b'a ya, an a hɩ, a ʋ: Doro vantɔɔ, k'a a heer nyɔɔ kan Zuuba do bɩ kɩ. 11A n a ya, an a hɩ, a ʋ: Doro haay, k'a a lɛ bɔ Zuuba ʋ. Kʋrɔ haay gʋɔɔ, k'a lɛ bɔ ʋ sɔ. 12Ezayii ci a hɩ sɔ, a ʋ: Yese yaŋŋa bɩ zɛm, a wutire an ka doro lɛɛ, doro wɔɔ n yo ma. 13A yɛ mɔɔ nawʋm, kʋ Woso k'a so taaheerlɛ ʋ bɩ n a ka, k'awɔɔ n'a mɩŋŋɔɔ ka ʋ, bɩ k'a n'a ka sɔ, kʋ heernyɔɔ kan laafɩɩ kɩ n'awɔɔ han gʋta, Sɛnt-Ɛspri paŋŋa tɔ ma. 14M danyɩnɔ, mɔɔ dɔ mɩŋŋa m ʋ, awɔɔ ɩ mɩŋŋabaa m gʋta, a hɔ k'a a ga dɔrɛ m haay dɔ, an n'a dam ma a kʋ dʋndɔ. 15A n bɔkarɛ, ci naa do nɔ ʋ naa, mɔɔ lɛɛ niŋŋoo gʋrsɩra ba kan heerkoodəbaa kɩ, k'an bɩr yɩrɛ ɩ ʋ, mɔɔ hɔɔ niŋŋoo tɔ da awɔɔ nɔ ʋ. A ba mɔɔ ʋ ncɩnaaʋ, barka niŋŋə kʋ Woso a ka mɔɔ ʋ bɩ minto. 16Woso a k'a mɔɔ n Krista Yeezuu zi ba, amba wosomannɩbər hɔ bɩ m. Bɩ zibəə bɩ do, lemim nyɩnta bɩ padarɛ m. Ncɩnaaʋ bɩ, kʋ mɔɔ ɩ do vantɔɔ gʋɔɔ ka ŋ ʋ mannɩ ganwʋrɛ, kʋ bɩ n Woso nɔ yɩ, kʋ Sɛnt-Ɛspri n zer la, k'an yɩ mɩŋŋa. 17Krista Yeezuu zɛkʋra bɩ nɔ ʋ, mɔɔ m da ma, m m heer nyɔɔ, Woso zi kʋ mɔɔ n'a bam bɩ tɔ ma. 18Kʋ mɔɔ kʋ m hɔ niŋŋə mim hɩ, hɔ kʋ Krista a ka mɔɔ n a ba kʋ do vantɔɔ gʋɔɔ wɔɔ m zu Woso ʋ bɩ m. Naa ba a ʋ, meerbaarɔ kan zibəəro kɩ nɔ ʋ, 19hoserlo kan makrarɔ paŋŋa kɩ, Sɛnt-Ɛspri paŋŋa kɩ nɔ ʋ. Yɩ a ʋ, ncɩnaaʋ, mɔɔ m lemim nyɩnta bɩ pa da lɛɛ haay ʋ mɩŋŋa, an a sa Zerizalɛm ma an ta Iliiri kʋrɔ ʋ. 20Bɩ, lɛɛrɔ kʋ n nɩ Krista mim ma ʋ cɩna rɔ wɔɔ, mɔɔ lemim nyɩnta bɩ pa da ŋ ʋ. A ba mɔɔ ʋ ncɩnaaʋ, kʋ mɔɔ n a ŋʋa kʋ m zi ba lɛɛ kʋ gʋaa lɛɛ ka an zibəə sɩŋŋɩda sa ʋ tɔ ma. 21Hɔ kʋ n y'a gʋrsɩra ba Wosoci b'ʋ bɩ mɔɔ ba, n ʋ: Gʋɔɔ kʋ n n'a mim dɩnda ŋ nɩ rɔ wɔɔ y'a yɩm, gʋɔɔ kʋ ŋ n hɔsɩ ma a mim nɔ ʋ rɔ wɔɔ y'a mim jɩ dɔrɛ.' 22Naa do ɩ tɩr a nya mɔɔ ʋ, mɔɔ bɩr m dam ma m nɩ zɛrɛ awɔɔ zi y. 23Bɩ, kɛɛrɛ naa, mɔɔ zibəə nya kʋrɔ wɔɔ duro ʋ. A dɔɔraa laatʋ mɔɔ n n'a ŋʋam kʋ m bʋr awɔɔ zi. 24Kʋ mɔɔ bʋr m nɩ tam Ɛspanyɩ ʋ, mɔɔ bɔm b'ʋ. A ŋʋa mɔɔ nawʋm kʋ m bɩ dɩga awɔɔ ma. Kʋ mɔɔ bɩ zer awɔɔ ra, m nyɩnta kan awɔɔ kɩ m a ga m tɛkka m, k'awɔɔ m dɩga mɔɔ zaa bɩ sarɛ mim ma, kʋ m cem. 25Her-her naa, ta mɔɔ nawʋm Zerizalɛm ʋ, daahan m, wosogʋɔɔ kʋ ŋ nɩ b'ʋ rɔ wɔɔ tɔ ma. 26Bala, Masedʋan kʋ bɩ kan Akayii kʋ bɩ kɩ wosogʋɔɔ wɔɔ lɛ sa, k'a busoo zɩnzɛ kʋ ra, a ka Zerizalɛm wosogʋɔɔ ŋʋazannɔ wɔɔ ʋ. 27Ŋ mɩŋŋɔɔ ɩ lɛ bɩ sa a zim, bɩ sɩra nɔ ʋ, cicirzannɔ wɔɔ duro a ga hɔ naa do yɩrɛ m ŋ zi, bala, Krista gʋɔɔ kʋ zɩɩfʋrɔ n ŋ mɩ Zerizalɛm ʋ rɔ wɔɔ a Woso dɔrɛhɔ jir kan do vantɔɔ gʋɔɔ wɔɔ kɩ. Naa tɔ ma bɩ, do vantɔɔ gʋɔɔ kʋ Krista gʋɔɔ m nɔ wɔɔ a ga m ŋn'a da ŋ han kan hɔnta kʋ ŋ nɩ tam bɩ kɩ sɔ. 28Kʋ mɔɔ zi naa do ba m a nya, m zɩnzɛkʋra busoo bɩ ka ŋ ʋ, mɔɔ bɔrɛ awɔɔ zi, m cem m ta Ɛspanyɩ ʋ. 29Mɔɔ dɔ mɔɔ ʋ, kʋ mɔɔ bʋr m nɩ zɛrɛ awɔɔ zi, zɛ mɔɔ nawʋm kan Krista barka gʋta kɩ. 30M danyɩnɔ, a yɛ mɔɔ nawʋrɛ awɔɔ han, wɔɔ Zuuba Yeezuu Krista tɔ ma, kan ŋʋarɛ kʋ Sɛnt-Ɛspri n n'a kam bɩ kɩ minto, k'a yar ba kan mɔɔ kɩ a yaadarɛ nɔ ʋ. 31K'a yaa da, kʋ basɩrakarɛzannɔ kʋ ŋ nɩ Zidee ʋ rɔ wɔɔ b'a da mɔɔ ma y. Bɩ, kʋ wosogʋɔɔ kʋ ŋ nɩ Zerizalɛm ʋ rɔ wɔɔ m daahan kʋ mɔɔ n nɩ tam nɩ bɩ si mɩŋŋa. 32K'a n bɩr yɩrɛ ʋ, kʋ Woso yɛ sɔ, mɔɔ lee kure awɔɔ zi heernyɔɔ gʋta m, m hoon si awɔɔ bire ʋ. 33Kʋ Woso k'a nɩ laafɩɩ kam bɩ m bɩr kan awɔɔ haay kɩ. Amina!


text: 1Hapata Nzɔy-Sɔtɛ ngbɔsa Jésus nɛnɛ ha kpɛnu tuka nde, Satan awe sila wa. 2Ka Jésus zimɔ yɔngamɔ swe bhukɔa nar nɛ zɛ bhukɔa nar kari, wɔ dea wɛnɛ. 3Satan tiko nɛ hapɛtɛ Jésus nɛ tɔa: «Ka mɛ nɛ̂ Bewei pɛ Sɔ, mɛ ha nu ha ta ndɔng akifi mampa.» 4Nɛ Jésus kiforo wen: «Takarata pɛ Sɔ tɔa nde, wi lɛm dung nɛ zutunɔ nɛ wal mampa sɔna na. Ma, yo nɛ̂ wen pɛ Sɔ ndang ndang fɛt ka de nde, wɛnɛ adung nɛ zutunɔ.» 5Hapata Satan kuo wɛnɛ nɛnɛ ha nzɔy le Jérusalem. A gdea wɛnɛ ha bhele-bhele zu gasa twa Sɔ. 6Nɛ wɛnɛ tɔa ha Jésus: «Ka mɛ nɛ̂ Bewei pɛ Sɔ, mɛ bhil tek ha nu. Hazu takarata pɛ Sɔ tɔa nde, Sɔ beha nu ha hio telenge pɛa mɛ gde kɔ ha si mɛ nde, mɛ akɔ nanga mɛ ha ta na.» 7Nɛ Jésus kiforo wen: «Takarata pɛ Sɔ tɔa fin nde, ka mɛ awe sila Kongawan, Sɔ pɛ mɛ na.» 8Mɛgi Satan kuo wɛnɛ nɛnɛ ha zu kuso bhele-bhele ngari. Nɛ a osa hio kongakandɔ pɛ nzan nɛ lɛkɛ-lɛkɛ mɔa fɛt ha wɛnɛ, 9nɛ tɔa: «Ka mɛ ngbio zigolo ha si mi nɛ lukisi mi, mi beha mɔ ndɔng fɛt ha mɛ.» 10Nɛ Jésus kiforo wen: «Mɛ pen Satan! Takarata pɛ Sɔ tɔa nde, mɛ alukisi Kongawan, Sɔ pɛ mɛ, nɛ mɛ ade tom Sɔ ha wɛnɛ ndang sɔna.» 11Hapata Satan laka wɛnɛ gde. Nɛ hio telenge hɔa nɛ dea tom ha Jésus. 12Ka Jésus zea nde, ɛ pio Jean wan-gdumsiwi ha zɔbhɔ, a daka tɛ nɛ ha kandɔnu Galile. 13A tɛ bhɔn ha le Nazaret na, ma, a pena nɛ de le ha Kapernaum, ma le ha nukolo tɔ Galile, ha kandɔnu Zabulon nɛ Neftali. 14Mɛgi wen ka wan-tɔkuliwen Esaïe batɔ sɔngsi lɛmsara tɛ: 15«Kandɔnu Zabulon nɛ Neftali, ha nukolo tɔ Galile, ha kuli Jourdain, Galile pɛ hio wi ndɔng ka bo nɛ̂ zuife na! 16Hio wi mɔ kandɔ ka de le ha zang tutum, zɔka gasa saamɔ. Nɛ saamɔ baa zikiri ɛ ndɔng, ka dung ha tutum kandɔnu fio.» 17Angiri ha ngimɔ ɛngi, Jésus bulo wen mɛgɛ: «Ɛnɛ akifiri sila ɛnɛ, hazu Kongakandɔ Ngɔn tɛ bo sanga nɛ ɛnɛ!» 18Jésus yala hapɛtɛ tɔ Galile, nɛ a zɔka hio wan-ki kɔyɔ bwa ha pio yɔk. Mbwa nɛ̂ gdiya, Simon ka ɛ sa fin nde, Pierre hinɛ ya wa André. 19Nɛ Jésus tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ ndari mi, mi bede nde, ɛnɛ adung wan-ki wi.» 20Nɛhasa mbwa laka yɔk li pɛ mbwa gde, nɛ mbwa ndara Jésus. 21Ka mbwa pena nɛyɛa tikiring, Jésus zɔka fin hio ma gdiya bwa. Yo nɛ̂ hio bem pɛ Zebede, Jacques hinɛ Jean. Mbwa hinɛ bafa mbwa dungɔ ha bhɔngara yɔk ha zang sɔngu. Nɛ Jésus saa mbwa. 22Nɛhasa mbwa laka sɔngu nɛ bafa mbwa gde, nɛ mbwa ndara Jésus. 23Ha ngimɔ ɛngi, Jésus yala zikiri kandɔnu Galile fɛt, nɛ wɛnɛ dungɔ ha bulo Dede Wen Kongakandɔ Ngɔn ha zang hio twa gɔ Sɔ. Wɛnɛ dungɔ fin ha kpasasa hio wan-zɛlɛ nɛ hio kumɔ wi fɛt. 24Nɛ kasi tɛ wa yambala hɔ ha kandɔnu Siri fɛt. Mɛgi ɛ kaya hio wi ndɔng fɛt ka dung nɛ tili zɛlɛ nɛtɛ-nɛtɛ tɛnɛ ha pɛa, nɛ fin hio bala ha kɔ gdanga sɔtɛ, hio wan-zɛlɛ bedole, nɛ hio wan-zɛlɛ mɛla. Nɛ Jésus kpasasa mbwa fɛt. 25Nɛ dɔka giliwi ndara wɛnɛ. Mbwa guotɛ ha Galile, ha kandɔnu ka ɛ sa nde «Le Bhukɔ», ha Jérusalem, ha Judée nɛ ha kuli Jourdain fɛt.


text: 1Nɔɔnʋ wʋdoŋ dɛɛn mʋ wʋra, o yɩrɩ mʋ Kɔrɩnɛɛlɩ. O maa zʋʋrɩ Sezaarɩ nɩ. O dɛɛn yɩ Rom pamaŋna dɩdɛɛrʋ mʋ. Pamaŋna kɔgɔ kʋlʋ o na tɔgɩ o wʋ kʋ wʋnɩ tɩn yɩrɩ mʋ 'Yitali tiinə kɔgɔ'. 2O dɛɛn kwarɩ Wɛ, yɩ o dɩ o sɔŋɔ tiinə maama zuli Wɛ lanyɩranɩ. O maa kɩ wəənu zanzan o wəli Zwifə yinigə tiinə bam. O maa yəni o warɩ Wɛ maŋa maama. 3Dɛ dɩdwɩ wɛ na guni maŋa kalʋ tɩn, o nɛ vɩɩrɩm. O ma na Wɛ malɛka na tu ka bəŋi o yɩrɩ ka wɩ: "Kɔrɩnɛɛlɩ!" 4O maa nii malɛka kam yɩ fʋʋnɩ jɩg-o. O ma ta o wɩ: "Kʋ yɩ ta, a tu." Malɛka kam ma lər-o ka wɩ: "Nmʋ na yəni n warɩ Wɛ yɩ n kwəri n wəli yinigə tiinə tɩn, kʋ yi Baŋa-Wɛ wʋbʋŋa. DƖ nan guli nmʋ gulə. 5Laan nan tʋŋɩ nɔɔna sɩ ba vu Zope ba bəŋi nɔɔnʋ wʋdoŋ, o yɩrɩ mʋ Simɔn Pɩyɛɛrɩ. 6O yɩ vəru mʋ o wʋ Simɔn wʋlʋ na yɩ tɔn-gɔgɔ tɩn sɔŋɔ nɩ, nɩnɩʋ kʋm ni nɩ." 7Malɛka kam na tagɩ dɩd-o kʋntʋ ka ti tɩn, ka ma viiri. Kɔrɩnɛɛlɩ ma bəŋi o sɔŋɔ kʋm tɩntʋŋna bale dɩ pamaŋnʋ dɩdʋa wʋlʋ na tʋŋɩ o pa-o yɩ o dɩ kwarɩ Wɛ tɩn. 8O ma ta kʋlʋ maama na kɩ tɩn o brɩ-ba, yɩ o daarɩ o tʋŋɩ-ba sɩ ba vu Zope. 9Tɩga na pʋʋrɩ yɩ nɔɔna bam wʋ cwəŋə nɩ ba ma twɛ Zope tɩn, kʋ maŋɩ dɩ Pɩyɛɛrɩ dɩ diini sɔŋɔ kʋm nayuu sɩ o warɩ Wɛ wɩa tɩtarɩ nɩ. 10Kana laan maa jɩg-o yɩ o lagɩ wʋdiu sɩ o di. Ba na wʋra ba kɩ wʋdiu kʋm tɩn, Wɛ ma pa o na wo-kɩnkagɩlɩ nɩ dɩndwɩa mʋ te. 11O nɛ wɛyuu na pʋrɩ o baŋa nɩ, yɩ woŋo nuŋi da kʋ maa tu tɩga. Woŋo kʋm nyɩ dɩ gɔrɔ kamunu mʋ, yɩ ba jɩgɩ kʋ niə yana, yɩ kʋ maa tu tɩga. 12Vara dwi maama mʋ wʋ kʋ wʋnɩ, dɩdaanɩ tɩga wo-vəəlu dɩ zunə. 13O na nɛ tɩn, o ma ni kwərə na ŋɔɔnɩ dɩd-o ka wɩ: "Pɩyɛɛrɩ, zaŋɩ n gʋ wəənu tɩntʋ n di." 14Pɩyɛɛrɩ ma ləri o wɩ: "Amʋ tu, a b'a sɛ. A ta wʋ fɔgɩ a di dɩbam cullu woŋo naa kʋlʋ na wʋ maŋɩ dɩ dim tɩn." 15O daa ta ma joori o ni kwərə kam na wɩ: "Yɩ zaŋɩ n culi woŋo kʋlʋ Wɛ na wɩ kʋ yɩ lanyɩranɩ tɩn." 16Kʋ kɩ kʋntʋ mʋ kuni bɩtɔ. Wəənu tɩm laan ma joori tɩ vaŋɩ tɩ di wɛyuu. 17Pɩyɛɛrɩ maa bwɛ wo-kɩnkagɩlɩ dɩm o na nɛ tɩn kuri. Ka maŋa kam nɩ mʋ nɔɔna balʋ Kɔrɩnɛɛlɩ na tʋŋɩ o tee nɩ tɩn bwe ba lwarɩ Simɔn sɔŋɔ kʋm je. Ba laan ma vu ba yi mancoŋo kʋm ba zɩga. 18Ba ma bəŋi nɔɔnʋ ba bwe ba wɩ: "Nɔɔnʋ zʋʋrɩ yo o yɩrɩ mʋ Simɔn Pɩyɛɛrɩ na?" 19Pɩyɛɛrɩ daa ta na wʋra o bwɛ sɩ o lwarɩ wo-kɩnkagɩlɩ dɩm kuri tɩn, Wɛ Joro kʋm ma ta dɩd-o kʋ wɩ: "Nii, nɔɔna batɔ mʋ tu ba lagɩ nmʋ. 20Zaŋɩ n tu tɩga. Yɩ ta n bwɛa, sɩ n tɔgɩ dɩ ba n vu, bɛŋwaanɩ amʋ mʋ tʋŋɩ-ba." 21Pɩyɛɛrɩ ma tu tɩga, yɩ o ta dɩ ba o wɩ: "Amʋ mʋ yɩ wʋlʋ abam na lagɩ tɩn. Bɛɛ mʋ jaanɩ abam kʋ ba?" 22Ba ma ləri ba wɩ: "Pamaŋna dɩdɛɛrʋ Kɔrɩnɛɛlɩ mʋ tʋŋɩ dɩbam. O yɩ nɔn-ŋʋm mʋ yɩ o kwarɩ Wɛ lanyɩranɩ. Zwifə bam maama maa zul-o. Wɛ malɛka mʋ tagɩ dɩd-o sɩ o bəŋi nmʋ o sɔŋɔ nɩ, sɩ o wanɩ o ni kʋlʋ nmʋ na lagɩ n ta tɩn." 23Pɩyɛɛrɩ ma pa ba zʋ sɔŋɔ kʋm ba pəni. Tɩga na pʋʋrɩ tɩn o ma zaŋɩ o tɔgɩ dɩ ba o vu. Zezi karabiə badaara dɩ ma zaŋɩ Zope nɩ ba tɔgɩ dɩd-o ba vu. 24Tɩga daa na pʋʋrɩ tɩn mʋ o yi Sezaarɩ. O yi da dɩdaanɩ Kɔrɩnɛɛlɩ dɩ o sɔŋɔ tiinə dɩ o badonnə balʋ o na bəŋi tɩn maŋɩ ba je ba cəg-o. 25Pɩyɛɛrɩ na yi sɔŋɔ kʋm yɩ o maa zʋʋrɩ tɩn, Kɔrɩnɛɛlɩ ma zaŋɩ o nuŋi o jeer-o, yɩ o kuni doonə o yigə nɩ o jɔɔn-o. 26Pɩyɛɛrɩ ma pa o zaŋɩ wɛɛnɩ o zɩgɩ, yɩ o ta dɩd-o o wɩ: "Amʋ dɩ yɩ nabiinu mʋ." 27O ta maa ŋɔɔnɩ dɩd-o yɩ ba maa zʋʋrɩ sɔŋɔ kʋm. O ma na nɔn-kɔgɔ na kikili da ba je. 28O ma ta dɩ nɔɔna bam o wɩ: "Abam maŋɩ 'a ye nɩ kʋ culə sɩ Zwifu taa zʋʋrɩ dɩdaanɩ dwi-gɛ tiinə, naa o taa tɔgɩ dɩ ba. Wɛ nan mʋ brɩ amʋ nɩ kʋ wʋ maŋɩ sɩ a taa culi nɔɔn-nɔɔnʋ naa a paɩ o taa yɩ nɔn-diku. 29Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ, abam na tʋŋɩ 'a bəŋi-nɩ tɩn, a wʋ vɩn yɩ a ba. A nan lagɩ a bwe a nii, bɛŋwaanɩ mʋ 'a tʋŋɩ 'a bəŋi-nɩ?" 30Kɔrɩnɛɛlɩ ma ta o wɩ: "Zɩm mʋ jɩgɩ da yana, kʋ maŋɩ dɩ maŋa kantʋ nɩ wɛ na guni tɩn, dɩ a wʋra a warɩ Wɛ a sɔŋɔ nɩ, nɔɔnʋ ma da o ba o zɩgɩ a yigə nɩ. O zʋ gwaarʋ tɩ na nyɩɩna. 31O ma ta dɩ amʋ o wɩ: 'Kɔrɩnɛɛlɩ, Wɛ mʋ joŋi n loro kʋm. Nmʋ na wəli yinigə tiinə tɩn mʋ DƖ guli nmʋ gulə. 32Nan tʋŋɩ nɔɔna sɩ ba vu Zope ba bəŋi nɔɔnʋ wʋdoŋ, o yɩrɩ mʋ Simɔn Pɩyɛɛrɩ. O yɩ vəru mʋ, o wʋ Simɔn wʋlʋ na yɩ tɔn-gɔgɔ tɩn sɔŋɔ nɩ. O zʋʋrɩ nɩnɩʋ kʋm ni nɩ mʋ.' 33O na tagɩ kʋntʋ tɩn, a ma tʋŋɩ nɔɔna lɩla sɩ ba vu ba bəŋi nmʋ sɩ n ba. Nmʋ na tu tɩn, n kɩ cɩga. Dɩbam maama nan zɩgɩ Wɛ yigə nɩ mʋ d'ɩ cəgi, sɩ d'ɩ ni kʋlʋ maama d'ɩ Yuutu wʋm na pɛ-m sɩ n ta tɩn." 34Pɩyɛɛrɩ laan ma zaŋɩ o ta o wɩ: "A zɩm lwarɩ nɩ kʋ yɩ cɩga mʋ sɩ Wɛ ba kuri nɔɔna daanɩ. 35Wɛ joŋi nɔɔnʋ wʋlʋ maama na kwarɩ-DƖ yɩ o kɩ kʋlʋ na lana tɩn mʋ, kʋ na maŋɩ kʋ yɩ dwi dɩlʋ nɔɔnʋ. 36Abam maŋɩ 'a ye Wɛ na tagɩ DƖ taanɩ dɩm DƖ brɩ Yisɩrayɛlɩ tiinə bam, nɩ Zezi Krisi mʋ waɩ o joŋi nɔɔna o fɔgɩ ba dɩ Wɛ daanɩ. Wʋntʋ mʋ yɩ nabiinə maama Yuutu. 37Abam ta ye wo-kamunnu tɩlʋ maama na kɩ Zude nɩ tɩn. Kʋ dɛɛn puli Galile nɩ mʋ, maŋa kam Zan na tɔɔlɩ Wɛ kwərə dɩ nɔɔna sɩ ba miisi na wʋnɩ tɩn kwaga nɩ. 38Abam maŋɩ 'a ye Wɛ na pɛ DƖ Joro kʋm Nazarɛtɩ tu Zezi yɩ DƖ kwəri DƖ pa-o dam te tɩn. Wɛ na wʋ o tee nɩ kʋntʋ tɩn, o yəni o ve je maama o kɩ nɔɔna lanyɩranɩ, yɩ o kwəri o vrɩ balʋ na wʋ sʋtaanɩ jɩŋa nɩ tɩn o yaga. 39Dɩbam nan mʋ nɛ wəənu tɩlʋ maama o na kɩ Zeruzalɛm nɩ dɩ Zwifə tɩɩnɩ dɩm maama nɩ tɩn, yɩ d'ɩ yɩ cɩga kantʋ maana tiinə. Ba dɛɛn jaan-o mʋ ba pa tʋʋn-dagara baŋa nɩ ba gʋ. 40Wɛ ma pa o joori o bi o yagɩ tʋʋnɩ da yatɔ dɛ nɩ. DƖ ma pa o brɩ o tɩtɩ nɔɔna yigə nɩ sɩ ba na-o. 41Kʋ nan daɩ nɩ nɔɔna maama mʋ nɛ-o, kʋ yɩ dɩbam balʋ Wɛ na maŋɩ DƖ kuri sɩ d'ɩ ta'a yɩ o maana tiinə tɩn mʋ nɛ-o. Zezi na bi o yagɩ tʋʋnɩ tɩn, dɩbam tɔgɩ dɩd-o d'ɩ di wʋdiu yɩ d'ɩ nyɔ na. 42O ma pa dɩbam ni sɩ d'ɩ tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam d'ɩ brɩ nɔɔna, d'ɩ pa ba lwarɩ nɩ wʋm mʋ yɩ wʋlʋ Wɛ na tiŋi sɩ o di naŋʋna dɩ balʋ na tɩgɩ tɩn taanɩ. 43Faŋa faŋa Wɛ nijoŋnə bam maama dɛɛn tagɩ wʋntʋ taanɩ ba wɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ maama na kɩ o wʋ-dɩdʋa dɩd-o tɩn, Wɛ w'ʋ yagɩ kʋntʋ tu lwarɩm DƖ ma cɛ-o wʋntʋ yɩrɩ ŋwaanɩ." 44Pɩyɛɛrɩ ta na wʋra o ŋɔɔnɩ kʋntʋ tɩn, Wɛ Joro kʋm ma tu balʋ maama na je ba cəgi o taanɩ dɩm tɩn yuu nɩ. 45Wɛ na pɛ DƖ Joro kʋm dwi-gɛ tiinə dɩ tɩn, kʋ darɩ Zwifə balʋ na maŋɩ ba tɔgɩ Zezi yɩ ba da dɩ Pɩyɛɛrɩ ba ba tɩn. 46Bɛŋwaanɩ ba ni ba na ŋɔɔnɩ ta-gɛ yɩ ba kwəri ba zuli Wɛ. 47Pɩyɛɛrɩ laan ma ta o wɩ: "Nɔɔna bantʋ sɩɩnɩ ba joŋi Wɛ Joro kʋm nɩ dɩbam dɩ na joŋi te tɩn mʋ. Kʋntʋ tɩn, d'ɩ w'ʋ wanɩ d'ɩ cɩ ba yigə sɩ ba yɩ miisi na wʋnɩ dɩ Zezi yɩrɩ na?" 48O ma daarɩ o pa ni sɩ ba miisi-ba na wʋnɩ Zezi Krisi yɩrɩ ŋwaanɩ. Ba laan ma loori Pɩyɛɛrɩ sɩ o maŋɩ ba tee nɩ da fɩnfɩɩn.


text: 1Ye mə taa nɔɣɔlʋ na ɩ taapalʋ pa wɛna tɔm, pə mʋna pá yaa təmaɣa nɔnɔɣɔ kɛ ma ta nyɩ ɩsɔnaa kiŋ na Ɩsɔ yəlaa wɛɛ? 2Ɩ́ tá nyɩ sɩ Ɩsɔ yəlaa ká hʋʋnana yəlaa tənaɣa tɔm kɛ cele? Ye mɩɩ hʋʋnana yəlaa kɛ tɔm kɛ cele, ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ kaa pəsɩ na ɩ́ hʋʋ wenti tə wɛ pəciiu tɔ? 3Ɩ́ tá nyɩ sɩ taa hʋʋnana ɩsɔtaa tillaa kɛ tɔm? Tə kaa kpisi ɩsɔtaa tillaa kɛ tɔm hʋʋnaʋ, kacaŋfana antulinya taa cənɛ nyəntʋ na? 4Tɔmnaa ɩsɩɩ mpʋ pə taka maɣana-mɛ, ɩlɛna ɩ́ məlɩ na ɩ́ kpaɣa-tɩ na ɩ́ pukina mpa pa ta kɛ Yesu sɛɛlaa kpekəle pʋlʋ tɔ? 5Ma yɔɣɔtəɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ fɛɛlɛ ɩ́ kpa-mɛ. Ɩsɩɩ ɩ́ wɛʋ mpʋ tɔ ləmaɣasɛɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ mə taa kɛlɛ sɩ yəlaa ɩ yoowa ɩ taɣanɩ-wɛ? 6Pə nəɣəsəna mə taa nɔɣɔlʋ ɩ́ wɛna ɩ tɔɣɔntəlɛ na tɔm, pá yaa təmaɣa nɔnɔɔsɩ kɛ ma ta nyɩ ɩsɔnaa kiŋ na? 7Ɩsɩɩ ɩ́ yaakʋɣʋ təmaɣa nɔnɔɔsɩ kɛ mpʋ tɔ pə hʋ́lə́ɣɩ́ kpakpaa kɛ́ sɩ ɩ kpisaa təkpataa. Pepe tɔɔ kɛ́ yʋlʋ ɩ́ lapa-mɛɣɛ nti ɩɩ haakɩ mə təɣɩ suulu? Paa pɩɩ nəɣəsəna ɩ́ yaa-ɩ nɔnɔɣɔ? Pepe tɔɔ kɛ́ ɩɩ yeki sɩ ye pa ŋmɩɩləɣɩ-mɛ pa ŋmɩɩlɩ? 8Pəyele mə tɔŋna ɩsaɣatʋ lapʋ na ŋmɩɩləm kɛ mə taa mə tike. 9Anɩ mə maɣamaɣa ɩ́ nyəma teu sɩ ɩsaɣalataa kaa na Ɩsɔ Kawulaɣa. Ɩ́ taa puɣusi mə tɩ, asilima lataa, na tɩɩŋ laalaa, na wasaŋkalənaa, na apalaa mpa pa sʋʋkəna təma tɔ, 10na ŋmɩɩlaa, na nyɩɩllaa, na sʋlʋnyɔɔlaa, na tʋʋlaa, na ŋmɩɩlaa kpitikpitinaa, pa tənaɣa mpʋ pa taa nɔɣɔlʋ kaa keesi Ɩsɔ Kawulaɣa. 11Anɩ mə taa lɛlaa ka wɛ ḿpʋ́ɣʋ́. Ama pa ləsa-mɛɣɛ ɩsaɣatʋ taa na ɩ́ pəsɩ kʋpama. Na pə́ faɣasa-mɛ na mə mpaa sɩ ɩ́ pəsɩ Ɩsɔ nyə́ma. Tacaa Yesu Kilisiti toŋ taa, tá Ɩsɔ Feesuɣu yelaa na ɩ́ pəsɩ kʋpama kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa. 12Mə taa lɛlaa tɔŋ sɩ ye pa nɔka mpi pa la. Tampana mpaaʋ wɛɛ yaa, ɩlɛ pə taɣa pə təna pə taa kɛ́ ɩ́ ká waa. Ma pəsəɣɩ má yɔɣɔtɩ sɩ ma wɛna mpaa sɩ má la pə təna yaa. Ama ma kaa yele kɛ́ sɩ pʋlʋpʋ ɩ́ pəsɩ-m pə yom. 13Mɛ ɩ́ tɔŋ sɩ hiluɣu tɔɔ kɛ́ pə ləsa kʋtɔɣɔʋ na kʋtɔɣɔʋ tɔɔ kɛ́ pə tʋ hiluɣu. Mm, pə wɛ mpʋ mɛɛ. Paa na mpʋ Ɩsɔ ká wakəlɩ pə tɔm naalɛ ɩnɩ. Pə ta la yʋlʋ tɔnʋɣʋ kɛ asilima lapʋ tɔɔ, ama Tacaa tɔɔ kɛ́. Na tɔnʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɔɔ kɛ́ Tacaa wɛɛ. 14Na ɩsɩɩ Ɩsɔ feesuɣu Tacaa tɔ, ɩ ká tɛ na ɩ́ feesi taɣa mpʋ tɔtɔ na ɩ toma taa. 15Anɩ ɩ́ nyəmá sɩ mə tɔnəŋ kɛ́ Kilisiti tɔnʋɣʋ hɔɣɔləŋ kɛ́. Ma wɛʋ ɩsəntɔ tɔ pə nəɣəsəna má kpaɣa Kilisiti tɔnʋɣʋ tɔɔ pʋlʋ na má kpətəna apalaa təna alʋ na? Pəlɛ pə kaa la paa pəcɔ. 16Yaa ɩ́ tá nyɩ sɩ yʋlʋ ɩ́ sʋʋna apalaa təna alʋ, ɩ́ na-ɩ pa kpɛnta tɔnʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ? Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Pa naalɛ pa pəsa tɔnʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ́. 17Ama wei na Tacaa pa kpɛntaa tɔ pa pəsa kʋlʋm kɛ pa ləmaɣasɛɛ taa kɛ́. 18Ɩ́ taa kpətəna asilima. Ɩsaɣatʋnaa mpa pə kaasaa na yʋlʋ lakɩ tɔ tɩɩ tokiɣina ɩ tɔnʋɣʋ. Ama yʋlʋ wei ɩ ha ɩ təɣɩ asilima lapʋ taa tɔ ɩ maɣamaɣa ɩ tɔnʋɣʋ kɛ ɩ lakɩ ɩsaɣatʋ. 19Ɩ́ ta nyɩ sɩ mə tɔnəŋ wɛ ɩsɩɩ Feesuɣu Naŋŋtʋ təcaɣalɛ yɛɛ? Feesuɣu Naŋŋtʋ wei Ɩsɔ ha-mɛ na ɩ́ wɛ mə taa tɔɣɔ ma tɔŋ. Ɩ́ tá tɩ mə tɩ se. 20Ɩsɔ yapa-mɛɣɛ haləna ɩ́ fɛlɩ. Mpʋ tɔ, ɩ́ lana mə tɔnəŋ kɛ mpi pə hʋ́lə́ɣɩ́ Ɩsɔ teeli tɔ.


text: 1Zezi Krisi na vrɩ dɩbam o yagɩ tɩn, kʋ yɩ sɩ d'ɩ ta'a te d'ɩ tɩtɩ mʋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ 'a fɔgɩ 'a cɩ 'a tɩtɩ, sɩ 'a daa yɩ sɛ 'a tɔgɩ cwəŋə kalʋ na w'ʋ pa 'a joori 'a ji gambɛ tɩn. 2Nan cəgi-na amʋ Pooli na lagɩ a ta kʋlʋ dɩ abam tɩn. Abam na sɛ sɩ ba go abam nɩ Zwifə bam cullu tɩm na brɩ sɩ ba go ba bəkəri te tɩn, 'a daa ba jɩgɩ nyɔɔrɩ Zezi Krisi tee nɩ. 3A ta lagɩ a ta a brɩ abam jaja nɩ, abam wʋlʋ maama na sɛ sɩ ba go-o tɩn, kʋntʋ tu maŋɩ sɩ o sɛ Zwifə bam cullu tɩm maama mʋ. 4Abam balʋ na bʋŋɩ sɩ 'a na cɩga Wɛ tee nɩ cullu tɩm tɔgɩm ŋwaanɩ tɩn, abam pɔɔrɩ mʋ dɩ Zezi Krisi, yɩ o zaanɩ dɩm daa təri 'a tee nɩ. 5Kʋ daarɩ Wɛ Joro kʋm nan wʋ dɩbam balʋ na kɩ d'ɩ wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi tɩn tee nɩ, yɩ d'ɩ jɩgɩ tɩɩna lanyɩranɩ nɩ d'ɩ w'ʋ na cɩga Wɛ tee nɩ. 6D'ɩ na ŋwɩ dɩ Zezi Krisi tɩn, d'ɩ na goni d'ɩ bəkəri naa d'ɩ zɩ wʋ goni dɩ, kʋ daɩ kʋlʋkʋlʋ. Woŋo kʋlʋ nan na jɩgɩ kuri tɩn mʋ yɩ sɩ d'ɩ ta'a jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi, sɩ kʋ pa d'ɩ ta'a soe daanɩ lanyɩranɩ. 7Abam dɛɛn yɔɔrɩ 'a tɔgɩ Wɛ cwəŋə lanyɩranɩ mʋ. Wɔɔ nan mʋ cɩgɩ 'a cwəŋə sɩ 'a daa yɩ sɛ Wɛ cɩga kam? 8Wʋlʋ na brɩ abam kʋntʋ tɩn, kʋ daɩ Wɛ dɩlʋ na bəŋi abam sɩ 'a ta'a tɔgɩ-DƖ tɩn. 9Kʋ nyɩ nɩ d'ɩ na yəni d'ɩ tɛ te d'ɩ wɩ: "Dabɩlɩ fɩnfɩɩn na wʋ dɩpɛ mun-lɛɛrɩ wʋnɩ, kʋ'ʋ pa dɩ maama fʋlɩ mʋ." 10Dɩbam maama na ŋwɩ dɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi tɩn, amʋ ye nɩ d'ɩ w'ʋ ta jɩgɩ wʋbʋŋ-dɩdʋa mʋ. Wʋlʋ nan na jɩgɩ abam wʋbʋŋa o vugimi tɩn, Wɛ w'ʋ cɔgɩ kʋntʋ tu o kəm-balɔrɔ kʋm ŋwaanɩ, dɩ o na maŋɩ o yɩ te dɩ. 11A ko-biə-ba, amʋ ba brɩ nɩ, nɔɔnʋ na tɔgɩ Wɛ, o maŋɩ sɩ o go. A ya na brɩ kʋntʋ doŋ, nɔɔna b'a bɛɛsɩ-nɩ a zaasɩm dɩm ŋwaanɩ, bɛŋwaanɩ a na brɩ Zezi na tɩgɩ te tʋʋn-dagara kam baŋa nɩ tɩn ya b'a ta yɩ ta-lɔŋɔ dɩ nɔɔna. 12Amʋ nan na bʋŋɩ te tɩn, kʋ ya'a ta lana sɩ balʋ na jɩgɩ abam ba yaara dɩ gwəŋə kam tɩn lɛ ba lwɩ ba tɩtɩ ba wəli da, sɩ kʋ ta daɩ ba bəkəri gonim yɩranɩ. 13A ko-biə-ba, Wɛ na bəŋi abam sɩ 'a ta'a tɔgɩ-DƖ tɩn, kʋ yɩ sɩ 'a laan ta'a te 'a tɩtɩ mʋ. 'A nan na sɩɩnɩ 'a te 'a tɩtɩ kʋntʋ tɩn, kʋ daɩ nɩ 'a w'ʋ ta kɩ wo-yɔɔrʋ tɩlʋ maama 'a wʋbʋŋa na lagɩ tɩn. 'A nan ta'a tiini 'a zəni daanɩ dɩ sono. 14Bɛŋwaanɩ Wɛ niə yam maama brɩ woŋo dɩdʋa mʋ, nɩ nɔɔnʋ maŋɩ sɩ o taa soe o doŋ nɩ o na soe o tɩtɩ te tɩn. 15Abam nan na jɩgɩ daanɩ nɩ vara na yəni ba jɩgɩ daanɩ yɩ ba dʋnɩ daanɩ te tɩn, 'a ta'a ye sɩ 'a w'ʋ ba 'a cɔgɩ daanɩ dɩdʋa dɩdʋa 'a ti. 16Nan cəgi-na kʋlʋ kʋm a na lagɩ a ta tɩn. Pa-na Wɛ Joro kʋm taa vaɩ abam 'a ŋwɩa maama wʋnɩ, sɩ 'a yɩ ta'a sɛ 'a tɔgɩ wo-yɔɔrʋ tɩlʋ 'a fra na zʋʋrɩ tɩn. 17Bɛŋwaanɩ nabiinə wʋbʋŋa na lagɩ kʋlʋ tɩn ba jɩgɩ fra dɩ Wɛ Joro kʋm. Wɛ Joro kʋm dɩ fra na zʋʋrɩ kʋlʋ tɩn dɩ nan ba jɩgɩ fra dɩ nabiinə. Kʋ maa brɩ nɩ wəənu tɩm kʋntʋ tɩle wʋbʋŋa warɩ ya maŋɩ daanɩ. Kʋ ma pa 'a daa warɩ 'a wʋbʋŋa wəənu 'a kɩ. 18Wɛ Joro kʋm nan na vaŋɩ abam, cullu tɩm daa wʋ maŋɩ sɩ tɩ taa te abam. 19Nabiinə wʋbʋŋa na lagɩ sɩ ba taa kɩ wəənu tɩlʋ tɩn mʋ tɩntʋ, tɩ yɩ jaja mʋ: kʋ yɩ boorim dwi maama, dɩ wo-digiru tɩtʋŋa, dɩ wo-zɔɔna kənə dwi maama, 20dɩ jwənə kaanɩm, dɩ liri dim, dɩ ka culi daanɩ, dɩ ka ja daanɩ, dɩ wʋ-gʋʋ, dɩ ban-zɔŋɔ, dɩ ka beeri ka yɩratʋ zənə, dɩ ka yɩ sɛ daanɩ, dɩ ka pɔɔrɩ daanɩ, 21dɩ wo-swənə, dɩ sa-nyɔrɩ, dɩ nɔn-kwəlim, dɩ ka kɩ wo-yɔɔrʋ tɩdonnə. A nan ta w'ʋ fɔgɩ a kaanɩ abam a wəli da nɩ, balʋ na yəni ba kɩ wəənu tɩm kʋntʋ dwi tɩn, ba b'a tɔgɩ ba zʋ Wɛ paarɩ dɩm wʋnɩ. 22Kʋ daarɩ Wɛ Joro kʋm na paɩ nɔɔna yɩ te tɩn mʋ tɩntʋ: Kʋ paɩ nɔɔna jɩgɩ sono mʋ, dɩ wʋpolo, dɩ wʋ-zuru, dɩ ban-pʋnʋ, dɩ da-zulə, dɩ lanyɩranɩ kəm, dɩ cɩga tɔgɩm, 23dɩ wʋ-bono, dɩ ka ja n tɩtɩ. Culu nan tərə kʋ na vɩn wo-laarʋ tɩntʋ. 24Kʋ na yɩ dɩbam balʋ na yɩ Zezi Krisi nɔɔna tɩn, d'ɩ lɩ d'ɩ wʋbʋŋ-doorə yam d'ɩ yagɩ, yɩ ya daa ba te dɩbam sɩ d'ɩ ta'a kɩ wo-yɔɔrʋ tɩlʋ d'ɩ fra na zʋʋrɩ tɩn. 25Wɛ Joro kʋm na pɛ d'ɩ na ŋwɩ-dʋŋa tɩn, d'ɩ pa-na kʋ taa vaŋɩ dɩbam d'ɩ ŋwɩa maama wʋnɩ. 26D'ɩ nan yɩ kɩ kamunni da-yɩranɩ sɩ d'ɩ pa da-wʋrʋ zaŋɩ naa d'ɩ taa jɩgɩ wʋ-gʋʋ daanɩ.


text: 1Ɛɛ rɛ ŋ bɩl deŋ a na Pebiye hʋ dɩ ʋ sɩŋ Zaayɔŋ dogimo hʋ tɩyaŋ, ʋ bee nala tusi kɔɔ abee tusi mɔllɩbalɩya abee banaa (144,000). Ba sabɩ Pebiye hʋ feŋ abee ʋ Kuwo feŋ a mal nala no tilli tɩyaŋ. 2Ɛɛ rɛ ka ŋ nɩɩ taal dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩbee a kɩɩ gɛɛ anɩɩ kyuuribal aa kyuuri, a bɩl kɩɩ gɛɛ anɩɩ duwoŋ aa nɔsɩ, a bɩl kɩɩ gɛɛ anɩɩ koniŋmaala aa ŋmaa konima. 3Nala no sɩŋ kuworikpasa hʋ abee nɩhɩyasɩ hʋ abee kɩweye hʋ sɩya tɩyaŋ nɛ, a kɩ yɩɩ yɩɩfalɩɩ kɩdɩgɩ. Nal buloŋ fa bɩ wuwo gʋnnɩ yɩɩl hʋ, see nala tusi kɔɔ abee tusi mɔllɩbalɩya abee banaa hʋ dʋŋ, nala hʋ Wɩɩsɩ aa tuŋ laa nihuwobisi doho nala buloŋ tɩyaŋ. 4Ba aa rɛ bɩ leŋ haana bisiŋ laga ba, beewɩya ba kɩdɩgɩ buloŋ bɩ maakyiye kyɛ haaŋ. Lee hʋ buloŋ Pebiye hʋ ko kɩ mʋ ba aa kɩ tɩŋa ʋ hal lɛ. Ba aa rɛ yaa nala hʋ Wɩɩsɩ aa tuŋ laa nihuwobisi buloŋ tɩyaŋ. Ba kpaa ba tɩya Wɩɩsɩ abee ʋ Pebiye hʋ rɛ anɩɩ nal aa kpaa ʋ panyʋwa laa sɩya kɩna a lɩɩ wɩɩsʋlɩɩ tɩya Wɩɩsɩ gɛɛ. 5Ba kɩdɩgɩ buloŋ bɩ maakyiye nyɩya wɩya; ba bɩ kaŋ wɩkyogii buloŋ mɛ. 6Ɛɛ rɛ ŋ bɩl na malɩka kɩdɩgɩ dɩ ʋ aa gyaarɩ wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ, a kol Wɩɩsɩ Wɩweliye hʋ aa we doŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ, dɩ ʋ kaŋ mʋ basɩ tɩya nal buloŋ aa we dʋnɩya lee buloŋ tɩyaŋ: nihuwobisi iriŋ buloŋ aa we paalʋʋ iriŋ buloŋ tɩyaŋ a kɩ basɩ taanɩ iriŋ iriŋ buloŋ. 7Ɛɛ rɛ malɩka hʋ nɔsɩ abaa, "Ma kɩ fá Wɩɩsɩ, a kɩ kpa ʋ yohuŋ, beewɩya saŋa hʋ ʋ aa sɩ di dʋnɩya nala sarɩya pele rɛ. Ma kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ, ʋ rɛ taa wɩɩsɩnyuu abee taŋha nyuu abee mpʋwɔnʋʋ abee bulli buloŋ." 8Ka malɩka-lɩya hʋ tɩɩna mɛ tɩŋ laasɩya kɩŋ hʋ tɩyaŋ a kɩ basɩ, "Baabilɔŋ tele rɛ! Baabilɔŋ tele rɛ! Tɔbal hʋ ba aa yɩrɩ Baabilɔŋ tele rɛ! Ʋ rɛ kpa ʋ sɔŋsɔŋbɔŋ hʋ a kyol dʋnɩya nala buloŋ. Ʋ sɔŋsɔŋ hʋ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ sɩduwo ʋ aa kpaa tɩya dʋnɩya nala buloŋ ba nyʋwa bugo." 9Ɛɛ rɛ malɩka-too hʋ mɛ kɩ tɩŋ ba hal, a mɛ kɩ nɔsɩ abaa, "Nala hʋ buloŋ aa kyʋwalɩ ɔhɔ-kɩŋ hʋ abee kɩŋ hʋ ba aa mɔɔ ʋ kɩɩ ʋ, aŋ kaŋ ʋ magɩl hʋ ba tilli tɩyaŋ koo ba nosi tɩyaŋ, 10Wɩɩsɩ sɩ na baaŋ kɩŋkaŋ ba nyuu tɩyaŋ, a dɔgɩsɩ ba kɩŋkaŋ. Ʋ sɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ba aa nyʋwa sɩduwo Wɩɩsɩ baaŋ nɩɩnyʋwagbaŋbiye tɩyaŋ. Ba sɩ kpa diŋ bee gyɩrɩbʋyɩ a kɩ dɔgɩsɩ ba malɩkasɩ abee Pebiye hʋ sɩya tɩyaŋ. 11Nyʋwɔsɩ hʋ aa lɩɩ diŋ hʋ ba aa kpaa kɩ dɔgɩsɩ ba tɩyaŋ sɩ sii kɩ gyɩŋ wɩɩsɩnyuu deŋdeŋ kɩ mʋ. Nala buloŋ aa kyʋwalɩ ɔhɔ-kɩŋ hʋ abee kɩŋ hʋ ba aa mɔɔ ʋ kɩɩ ʋ, abee nala hʋ aa kaŋ ʋ feŋ magɩl hʋ, ba bɩ sɩ maakyiye na wiyese wɩɩhaa abee tebine buloŋ." 12Ba nyɛ tɩyaŋ ʋ maga dɩ Wɩɩsɩ nala buloŋ kaŋ mala rɛ, nala hʋ aa tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa, aŋ kaŋ wɩtɩɩ Yesu tɩŋɩɩ tɩyaŋ. 13Ɛɛ rɛ ka ŋ bɩl nɩɩ taal kɩdɩgɩ dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩbee aa baa, "Sabɩ wɩɩ no biŋ: Nyusʋŋtɩmma rɛ yaa nala hʋ aa sʋba a lɩɩ gyɩnaŋ kaŋ kɩ mʋ akuu ba aa tɩŋ á Tɩɩna Yesu abee wɩtɩɩ wɩya." Doŋ nɛ Wiyesi Welii hʋ mɛ laa baa, "Wɩtɩɩ rɛ, ba kɔnɩ yaa nyusʋŋtɩmma rɛ! Ba sɩ wiyesi ba tʋma tɩyaŋ, beewɩya ba wɩyaalɩya sɩ tɩŋ ba hal." 14Ɛɛ rɛ ŋ bɩl deŋ a na taalpʋlʋŋ. Nal aa kɩɩ Nihuwobiŋ hɔŋ taal hʋ tɩyaŋ, a kyige salma kuworinyupugi, aŋ kolo gyasiye aa di nyamanyama ʋ noŋ tɩyaŋ. 15Ɛɛ rɛ malɩka kɩdɩgɩ lɩɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ a ko lɩɩ, a nɔsɩ basɩ tɩya nal hʋ aa hɔŋ taal hʋ tɩyaŋ abaa, "Kpa ɩ gyasiye hʋ a kʋŋ kɩna beewɩya kɩna hʋ kʋmɩɩ saŋa pele rɛ. Dʋnɩya buloŋ bɩya a yaa kʋmɩɩ rɛ." 16Ɛɛ rɛ nal hʋ aa hɔŋ taal hʋ tɩyaŋ kpa ʋ gyasiye hʋ a viri kʋma dʋnɩya buloŋ. 17Ɛɛ rɛ malɩka kɩdɩgɩ mɛ lɩɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ aa we wɩɩsɩbee tɩyaŋ a ko lɩɩ, a mɛ kol gyasiye aa dɩ nyamanyama. 18Ɛɛ rɛ malɩka hʋ aa deŋ diŋ hʋ nyuu mɛ lɩɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal kogu hʋ logiŋ a ko lɩɩ, a yɩrɩ nal hʋ aa kol gyasiye hʋ aa di nyamanyama a nɔsɩ basɩ tɩya ʋ abaa, "Kpa ɩ gyasiye hʋ a keri vaanɩ tɩya hʋ nɔŋ-kyɩga, beewɩya ba bɩya rɛ." 19- 20Ɛɛ rɛ malɩka hʋ kaŋ ʋ gyasiye hʋ a viri taŋha a keri vaanɩ nɔŋ-kyɩga hʋ buloŋ, a paa kaŋ mʋ we bʋwa hʋ ba aa hulo a kɩ kyaga vaanɩ nɔnɔ we a kɩ kyɔ sɩŋ tɩyaŋ. Wɩɩsɩ baaŋ sɩŋbʋwa rɛ. Sɩŋbʋwa no gyɩ we bee hʋ gyaŋhala tɩyaŋ nɛ. Ba aa kyaga tɩɩnɔnɔ hʋ, ba nɩɩ lɩɩ a bɩrɩmɩ kyal, a kɩ pallɩ taŋha gɛɛ anɩɩ fuwo, a doliye pele meeldaasɩ kɔɔsɩ balɩya, ʋ gyɩnɩɩ mɛ maga nɩɩ gyaagʋ dal.


text: 1Mʋ kʋ kuri a joori a bʋŋɩ a wʋnɩ, sɩ a daa yɩ ba abam te, sɩ kʋ yɩ pa wʋ-cɔgɔ daa ta wʋra. 2Abam mʋ yɩ balʋ na w'ʋ wanɩ 'a pa amʋ taa jɩgɩ wʋpolo tɩn. Kʋntʋ, amʋ na tu abam te, yɩ kʋ pa 'a wʋ cɔgɩ, nɔɔn-nɔɔnʋ daa b'a ta wʋra o na w'ʋ wanɩ o pa a na wʋpolo. 3Kʋ yɩ kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ a ya pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋm a pa abam. Amʋ dɛɛn ba lagɩ sɩ a ba abam te, sɩ kʋ pa amʋ wʋ cɔgɩ dɩ abam. Kʋ nan maŋɩ sɩ 'a ta'a yɩ balʋ na paɩ amʋ wʋ poli tɩn mʋ. Amʋ nan jɩgɩ abam cɩga nɩ, amʋ na jɩgɩ wʋpolo abam dɩ jɩgɩ wʋpolo mʋ. 4Amʋ dɛɛn na pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋm a pa abam tɩn, a wʋ tiini kʋ cɔgɩ zanzan, yɩ liə jɩgɩ-nɩ kʋ pa a yi-na nuŋi zanzan abam ŋwaanɩ. Amʋ na pʋpʋnɩ te tɩn, kʋ daɩ sɩ kʋ pa 'a wʋrʋ cɔgɩ. Kʋ nan yɩ sɩ 'a wanɩ 'a lwarɩ amʋ na tiini a soe abam kʋ ja gaalɩ te tɩn mʋ. 5Nɔɔnʋ wʋlʋ na kɩ o cɔgɩ tɩn, kʋ daɩ amʋ yɩranɩ wʋ mʋ cɔgɩ dɩd-o, kʋ yɩ abam maama mʋ, sɩ a nan yɩ zaŋɩ a ŋɔɔnɩ a ja gaalɩ, a ye sɩ abam zanzan wʋrʋ mʋ cɔgɩ. 6Abam zanzan na pɛ o na cam tɩn, kʋ maŋɩ sɩ 'a laan yag-o mʋ. 7'A nan maŋɩ sɩ 'a yagɩ 'a maa cɛ-o mʋ, sɩ 'a daarɩ 'a ta'a kɩ-o lanyɩranɩ, sɩ o bɩcarɩ taa zurə. Kʋ na daɩ kʋntʋ, o wʋ na tiini kʋ cɔgɩ, kʋ'ʋ pa o wʋbʋŋa vugimi. 8Kʋntʋ ŋwaanɩ a loori abam sɩ 'a pa o lwarɩ nɩ 'a so-o. 9Amʋ na pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋm tɩn, kʋ yɩ sɩ a maasɩ abam a nii, 'a w'ʋ sɛ 'a tɔgɩ amʋ ni dɩm woŋo maama baŋa nɩ naa 'a b'a sɛ mʋ. 10Abam na yagɩ nɔɔnʋ wʋlʋ kəm 'a ma cɛ-o, amʋ dɩ w'ʋ yagɩ a ma cɛ-o mʋ. Kʋ na maŋɩ sɩ a yagɩ a ma cɛ nɔɔnʋ wʋlʋ, kʋ yɩ abam ŋwaanɩ mʋ a kɩ kʋntʋ Zezi Krisi yigə nɩ. 11Kʋ nan maŋɩ sɩ d'ɩ duri nɔɔnʋ wʋm ŋwaŋa kʋntʋ, sɩ kʋ yɩ pa sʋtaanɩ na cwəŋə dɩ wanɩ dɩbam. Bɛŋwaanɩ d'ɩ maŋɩ d'ɩ ye dɩntʋ na bʋŋɩ sɩ dɩ pa dɩbam tusi te tɩn. 12Amʋ na ve a yi tɩʋ kʋlʋ yɩrɩ na yɩ Trʋasɩ sɩ a tɔɔlɩ Zezi Krisi kwər-ywəŋə kam a brɩ nɔɔna tɩn, a nɛ nɩ d'ɩ Yuutu wʋm ya pɛ-nɩ cwəŋə sɩ a tɔɔlɩ-ka. 13Nan dɩ kʋntʋ dɩ, a wʋ nɛ wʋ-zuru dɩ a na beeri d'ɩ ko-bu Titi je a ga tɩn. A na wʋ nɛ-o tɩn, a ma banɩ nɔɔna bam yɩ a daarɩ a kɛ Masɩdʋanɩ. 14Nan pa-na d'ɩ ta'a kɩ Wɛ le. Bɛŋwaanɩ dɩntʋ mʋ paɩ Zezi Krisi wɔnɔ, yɩ d'ɩ tɔgɩ o kwaga maŋa maama, sɩ d'ɩ ta'a paɩ nɔɔna lwarɩ Wɛ kwərə kam je maama, nɩnɛɛnɩ woŋo kʋlʋ lwəm na ywənə yɩ dɩ zaŋɩ dɩ jagɩ je maama te tɩn. 15- 16Dɩbam nyɩ dɩ lwəm dɩlʋ na ywənə tɩn mʋ Wɛ yigə nɩ, d'ɩ na brɩ nɔɔna Zezi Krisi cɩga kam tɩn ŋwaanɩ. Dɩbam nyɩ dɩ lwəm dɩm kʋntʋ mʋ nɔɔna maama tee nɩ. Kʋ na yɩ balʋ na lagɩ ba ga ba ŋwɩa Wɛ tee nɩ tɩn, lwəm dɩm kʋntʋ maa paɩ ba ye nɩ tʋʋnɩ w'ʋ ja-ba. Kʋ nan na yɩ balʋ Wɛ na vrɩ ba ŋwɩa tɩn, lwəm dɩm w'ʋ ta jɩgɩ ywəəni ba tee nɩ, dɩ pa ba ye nɩ ba'a na Wɛ ŋwɩ-dʋŋa kam. Wɔɔ mʋ yi sɩ o tʋŋɩ tɩtʋŋ-kamunu kʋm kʋntʋ? 17Nɔɔna zanzan na brɩ Wɛ kwərə kam te tɩn, ba paɩ kʋ nyɩ dɩ pipiu mʋ sɩ ba na nyɔɔrɩ kʋ baŋa nɩ. Dɩbam nan daɩ kʋntʋ doŋ. Wɛ na tʋŋɩ dɩbam tɩn, d'ɩ yəni d'ɩ kwe d'ɩ wʋ maama mʋ d'ɩ maa brɩ DƖ cɩga kam, bɛŋwaanɩ d'ɩ zɩgɩ Wɛ yigə nɩ mʋ d'ɩ ŋɔɔna, d'ɩ na yɩ Zezi Krisi tɩntʋŋna tɩn ŋwaanɩ.


text: 1Biisi bɩ, ŋʋaarlɛsinnɩsorazannɔ nyɩnta ʋ zɩɩfʋrɔ dogʋɔɔ wɔɔ barla. Kɛɛrɛ sɔ naa, ŋʋaarhɔdɩndarɛzannɔ nyɩntarɛ awɔɔ barla. Ŋ gasʋm hɔdɩndarɛrɔ bʋnyaarɔ m awɔɔ bire ʋ lɔɔ•••, ŋnɩ bɩsɩ ka Zuuba k'a ŋ bʋmbɔ bɩ ma. Naa ŋn'a bam hʋnhʋrlɛ n bɩ daata zɛ ŋ la, an ŋ zar. 2Gʋɔɔ gʋta zure ŋ jɛ ʋ, ŋ jaandarɛ bɩ nɔ ʋ, ŋn'a kam gʋɔɔ n sɩra zaa bɩ sʋnsɔ wʋ. 3Busoo lɛtaama gʋta y'a sore ŋ ʋ, bɩ n a ka, ŋnɩ bra ba awɔɔ m meerbaarɔ nyɩntɔɔ m, k'a hɔ yɩ awɔɔ gʋr zi. Bɩ, Woso lɛɛ ka an a cɩnta tee••• k'a ŋ dʋdɔ yar, ŋ zaarbarɛ ɩ zɛm k'a bɩ ŋ ku. 4Makrarɔ ba n nɩ: Woso n malɛɛkarɔ kʋ ŋ kʋrɔ ma rɔ wɔɔ to y, ŋ nyɔɔ a ʋ, an ŋ da sɛhar ʋ, ŋnɩ baŋŋarɔ n'a ma monsigə ʋ, ŋnɩ dɔm dʋdɔyarlɛ hinni ma. 5Woso n durnya k'a nyɩnta ʋ biisi bɩ to y, a a ka hi gʋta n bʋr an bɩ gʋɔɔ wɔɔ zaar ba, nyɩnta brɔɔ ʋ gʋɔɔ bʋnyaarɔ. Bɩ, Woso Nowee bʋmbɔ, kan gʋɔɔ vantɔɔ kɩ saanhɩna. Bɩ nyɩnta an nɩ zi mɩŋŋa barɛ pa dam. 6Woso Sodɔm kʋ kan Gomɔɔr kʋ kɩ dʋdɔ yar an a ka sɛ n bɩ ŋ zar. A ba a ʋ maam, k'a hɔ k'a nɩ gʋɔɔ bʋnyaarɔ yɩm bɩ hɩnka. 7A Lɔttɩ yɔ, nyɩnta b'ʋ gʋaa tɩrga, an nɩ gʋɔɔ kʋ ŋ nɩ mɩsɩrbaa bʋnyaa bam a zamaana nɔ ʋ rɔ wɔɔ bire ʋ, a heer n'a zarm. 8Bala, k'a mɩŋŋa n tɩrga, an nɩ ŋ kʋ b'ʋ bɩ, a yɩ ŋ zibəə bʋnyaarɔ wɔɔ yɩm, an nɩ ŋ mim mam, naa n a ka k'an tɩrga bɩ, a heer nɩ kɔm, gʋɔɔ wɔɔ zibəə bʋnyaarɔ wɔɔ tɔ ma. 9Ncɩnaaʋ bɩ, wɔɔ y'a yɩm minno nɔɔn duro haay nɔ ʋ, ʋ ʋ, zaa kʋ Zuuba n'a sam, an n'a gʋɔɔ bʋmbɔm bɩ, a a dɔ. K'a y'a bam lɔ sɔ an gʋɔɔ bʋnyaarɔ wɔɔ to, k'a bɩ ŋ dʋdɔ ka dʋdɔyarlɛ hinni ʋ, a fɩr ka ŋ ma, a a dɔ sɔ. 10A fɩr kam gʋɔɔ kʋ ŋ nɩ zure a lɛtaamarɔ bʋnyaarɔ wɔɔ ʋ rɔ wɔɔ ma, an lɛ da. Brɔɔ bɩr yɛm Woso ma y. Ŋʋaarhɔdɩndarɛzannɔ kʋ mɔɔ ŋ mim hɩ awɔɔ m nɔ wɔɔ, ŋ heer ka, mɩŋŋabusurezannɔ m sɔ, ŋ leer ba malɛɛkarɔ ʋ y, brɔɔ sʋnsɔ ŋ n'a wʋm a hɔɔnhɔ ma. 11Baa malɛɛkarɔ mɩŋŋɔɔ kʋ ŋ lɛ da ŋʋaarhɔdɩndarɛzannɔ wɔɔ m a paŋŋa kan a lɛbɔʋrɛ kɩ nɔ ʋ bɩ, ŋ bɩr malɛɛkarɔ vantɔɔ wɔɔ dʋdɔ yarlɛ y, bɩ ŋ bɩr ŋ sʋnsɔ wʋm Zuuba lɛɛ y. 12Bɩ gʋɔɔ nɔɔn duro bɔ kʋ ʋ kan poohɔɔ kɩ, ŋ hɔɔn ba ʋ y, ta ŋ nawʋ ʋ, kʋ n nɩ bɩ ŋ gʋr baŋŋarɔ ʋ, n nɩ ŋ zɩnzɛ. Hɔ kʋ ŋ n a dɔ bɩ n n'a sʋnsɔ wʋm. N zɛm bɩ ŋ zɩnzɛ am poohɔɔ hɔ bɩ m. 13Kʋ ŋ y'a ka gʋɔɔ ŋ fɩr yɩ bɩ, fɩryɩrɛ n nɩ nyɩntarɛ ŋ yawʋra sɔ. A lɛtaamarɔ bʋnyaarɔ wɔɔ ŋʋa ŋ tɩr a ʋ, ŋnɩ ŋ ba sinsebir ma. A so k'awɔɔ ʋ tɩr a ʋ kʋ ma, k'a kʋ ŋʋarɛ hɔbɩrɛ bɩ bɩ, nyɩnta kʋ ŋ tɩr a ʋ kan awɔɔ kɩ ŋnɩ bɩr a heer nyɔɔm a ŋʋaar zibəə nɔ ʋ bɩ, ŋ taʋrɛ awɔɔ bire ʋ b'ɩ nyannɩ darɛ awɔɔ ma. 14Ŋ ba zibəə m kʋ dɩga lannɔ ma, k'a mim bʋnyaa ba kan ŋ kɩ bɛɛ y. Ŋ bɩr kɔm kan mimbʋnyaa barɛ kɩ y, ŋn'a kam sɔ gʋɔɔ kʋ ŋ paŋŋa ba ʋ Woso zaa bɩ ra rɔ wɔɔ, ŋn'a dam mimbʋnyaa ʋ kan ŋ kɩ. Busoo yɩrɛ lɛtaama y'a so ŋ heer ʋ jilli. Woso lerbɔrɛ kʋsɩ ɩ kan ŋ kɩ. 15Ŋ zaa tɩrga bɩ to, ŋn'a nyʋnnyɔɔ. Bozɔɔr nyɩ Balam zaa bɩ ŋ y'a sa, bɩ yɛ an a bʋnyaa ba k'a busoo yɩ. 16Bɩ, Woso həən si ma a kʋrɔma bɩ tɔ ma. Bra bɩr meer barɛ y, bɩ, hinni bɩ do ʋ bɩ, bra meer ba kan kɩ am gʋaa hɔ bɩ m. Yɩ a ʋ, ncɩnaaʋ bra bɩ n wosolɛsinnɩsorazaa bɩ hɔɔzaabaa zibəə bɩ da jɩm ʋ. 17Ŋʋaarhɔdɩndarɛzannɔ nɔɔm bɔ kʋ ʋ, kan hiyəə gəəro kɩ. Ŋ bɔ kʋ ʋ sɔ kan warkʋ kʋ hɩnhɛr gʋta nɩ cenim nɩ kɩ, Woso lɛɛ banka ŋ nɩ monsigə gʋta ʋ, kʋ ŋ nɩ bɩ gɔɔta ʋ. 18A lɛ ŋn'a bɔrɛ a mɩŋŋɔɔ ʋ meerbaa vanvannɔ m, ŋn'ɩ ŋʋaar bam gʋɔɔ kʋ ŋ bɔ nyaanlɛzannɔ bire ʋ lɛɛm nɔ wɔɔ m. Naa ba ŋ nawʋm a jaandarɛ lɛtaamarɔ bʋnyaarɔ wɔɔ m, kʋ brɔɔ n jaan da sɔ. 19Soamɩŋŋaʋ ler ŋn'a bɔm gʋɔɔ wɔɔ duro m, an bɔkarɛ mimbʋnyaa lɔnnɔ nɩ ŋ mɩŋŋɔɔ m. Bala, kʋ hɔ a so ɩ ʋ, hɔ bɩ do lɔ n'ɩ mɩ. 20Gʋɔɔ kʋ ŋ wɔɔ Zuuba Yeezuu Krista, kʋ wɔɔ Bʋmbɔrɛzaa m bɩ dɔ rɔ wɔɔ, ŋ bɔlɛm yɩ durnya zibəə bʋnyaarɔ kʋ ŋ nɩ dintim kam gʋaa ma rɔ wɔɔ wɔ ʋ. Bɩ, kʋ ŋ y'a ya, ŋnɩ gasʋ minno wɔɔ duro barɛ ʋ, hɔɔ wɔɔ duro barɛ n'a so ŋ ʋ, a yɩrɛ ŋ ma bʋnyaa gʋta, an lɛ da biisi m. 21Kʋ jɩra ŋ y'a ʋ zaa k'an tɩrga bɩ dɔrɛ ra, k'a jɩra hɔɔ. Bɩ, ŋ y'a ku ŋn'a dɔ, ŋnɩ bɔkarɛ ŋn'a bɔ Woso lɛrɔ kʋ ŋ y'a dɩnda ŋ nɩ rɔ wɔɔ ʋ. 22Mim niŋŋə k'a ŋ yɩ naa y'a hɩnkarɛ a ʋ, hɔ kʋ bɔɔr naa do a hɩ naa, sɩra m, a a hɩ, a ʋ: "Ji b'a bɔ, an aa hɔ k'a bɔ a rɛ bɩ bɩ." A a y'a an a hɩ sɔ, a ʋ: "Kurkur kʋ n y'a sʋrgɔ lɛɛm-lɛɛm b'a ya an ta, an n'a birmim bɩtɛ ʋ."


text: 1Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ nakʋlɩ Yesu sʋʋ Falisanaa sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ tɛɣɛ tɔɣɔʋ. Mpa paa wɛ təna tɔ pa caɣaa na pá keŋna-ɩ teu. 2Yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ ka səŋa ɩ ɩsɛntaa, na tɔnʋɣʋ tɔɔ asilima kʋtɔŋ wɛna-ɩ. 3Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsa Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa na Falisanaa sɩ: Ta mpaaʋ taa, pə mʋna pá waasɩ kʋtɔntʋ kɛ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yaa pá taa waasɩ-ɩ? 4Ama Falisanaa mpɛ pa ta tisi cɔʋ. Tənaɣa Yesu hɔma kʋtɔntʋ na ɩ́ waasɩ-ɩ, na ɩ́ heeli-ɩ sɩ ɩ́ tɛɛ. 5Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsa Falisanaa sɩ: Kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule, mə taa awe nawa ɩ pəyaɣa yaa ɩ naʋ hota lɔkɔ taa, na ɩ́ yele ləsʋɣʋ kɛ kpakpaa sɩ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule? 6Ɩlɛna pá maɣasɩ-təɣɩ cɔʋ na pá kpisi. 7Yesu nawa sɩ mpa pa yaa tɔɣɔʋ kɛ mpʋ tɔ, pa huliɣina təmaɣa kpelee kʋpana tɔɔ caɣaʋ. Ɩlɛna ɩ́ sɛɣɛsɩ-wɛ sɩ: 8Ye nɔɣɔlʋ kpaɣa alʋ na ɩ́ yaa-ŋ tɔɣɔʋ, ń talaa, taa hulina təcaɣalɛ kʋpantɛ na pə́cɔ́. Ntanyɩ ɩsəntɔ pa yaa nɔɣɔlʋ ɩ́lɛ́ na ɩ́ kəla-ŋ. 9Pə́ taa kɔɔ na wei ɩ yaa-mɛɣɛ tɔɣɔʋ tɔ ɩ́ heeli-ŋ sɩ: Kʋlɩ na ń kaasɩ ɩnɛɣɛ təcaɣalɛ. Ɩlɛ n kʋləna fɛɛlɛ ntɛ́ tənyɔɔmɩɩ, na ń caɣana waalɩ tɔɔ. 10Ama ye pa yaa-ŋ tɔɣɔʋ, ń talaa, caɣana waalɩ tɔɔ. Ɩlɛ wei ɩ yaa-mɛɣɛ tɔɣɔʋ tɔ ye ɩ kɔma ɩ́lɛ́ ɩ ká tɔna-ŋ sɩ: Apaŋ nyá, tuusina cənɛ tɔɔ na ń caɣa təcaɣalɛ kʋpantɛ. Saa ɩnɩ pa tʋ-ŋ teeli kɛ nyá na pa təna mpa ɩ́ caɣa ḿpʋ́ɣʋ́ tɔɣɔʋ tɔ pa ɩsɛntaa kɛ́. 11Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, wei ɩ́ hɔŋ ɩ tɩ paa tisi-ɩ, na wei ɩ́ pasəɣɩ ɩ tɩ, paa kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ. 12Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu heela wei ɩ yaa-ɩ tɔɣɔʋ tɔ sɩ: Ye n lapa tɔɣɔnaɣa yaa acima, taa yaa nyá cewaa, yaa nyá tɛɛtʋnaa, yaa nyá lʋlʋɣʋ nyə́ma, yaa nyá toŋtʋnaa lɛlaa. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pɛlɛ pa pəsəɣɩ tɔtɔ na pá yaa-ŋ tɔɣɔʋ, na pá lɛɛtɩ-ŋ nyá kʋcɔɔʋ kɛ kpakpaa. 13Ama ye n lapa acima, koti kʋnyɔntʋnaa, na acamaa, na kaakalasɩ, na yʋlʋmaa, na pá tɔɣɔ. 14Waatʋ ɩnəɣəlɛ n hika kʋpantʋ. Pə taɣa pa taa nɔɣɔlʋ ká pəsəna na ɩ́ lɛɛtɩ-ŋ-tɩ. Ama Ɩsɔ ká fɛləna-ŋ kʋyaŋku ɩ ká feesi sətaa mpa paa lapa kʋpantʋ tɔ. 15Pa nɩɩ tɔm tənɛ ɩnɩ ɩlɛna Yesu na mpa pa caɣa tɔɣɔʋ tɔ pa taa lɛlʋ yɔɣɔtɩ-ɩ sɩ: Wei ɩ ká caɣa tɔɣɔʋ kɛ Ɩsɔ Kawulaɣa taa tɔɣɔlɛ ɩsɩɩ leleŋ nɩɩlʋ te. 16Tənaɣa Yesu cɔ pʋntʋ ɩnɩ sɩ: Apalʋ nɔɣɔlʋ ɩ lapəna tɔɣɔnaɣa təkpɛtɛkpɛtɛ. Ɩlɛna ɩ́ yaa yəlaa samaa sɩ pá kɔɔ pá tɔɣɔ. 17Pə kɔma na pə pɩɩ, ɩlɛna ɩ́ tili ɩ pəyalʋ sɩ ɩ́ polo na ɩ́ heeli mpa ɩ yaa tɔɣɔʋ tɔ sɩ pá kɔɔ mpʋ, pə talaa. 18Ama pa təna pa sʋʋ-ɩ wiinaʋ sɩ pa kaa pəsɩ. Kancaalaɣa nyəŋ heela tillu sɩ: Ma yapa taalɛ, ye ma ta polo ma na-tɛ pə kaa la-m teu. Mpʋ tɔ, ma sələməɣɩ-ŋ mpaa, ma kaa pəsɩ na má kɔɔ. 19Lɛlʋ náá tɔ sɩ: Ma yapa naaŋ kʋhaləŋ kɛ naanʋwa, ma caa ma tamsɩ-ɩ naalɛ naalɛ na ma faləsɩ-ɩ. Mpʋ tɔ, ma sələməɣɩ-ŋ mpaa, ma kaa pəsɩ na má kɔɔ. 20Na lɛlʋ tɔ tɔtɔ sɩ: Nɔɔnɔɔ kɛ́ ma kpaɣa alʋ, ma kaa pəsɩ na má kɔɔ. 21Ḿpʋ́ɣʋ́ tillu məla ɩ caa kiŋ na ɩ́ kɛɛsɩ-ɩ ɩsəna pə lɩɩwa tɔ. Tənaɣa təyaɣa caa ɩnɩ pááná lapa-ɩ, na ɩ́ taɣanɩ tillu kɛ tiluɣu sɩ: Polo lɔŋ kɛ kʋyɛɛŋ taa na hapɛɛ nɔɔsɩ na ń kuu kʋnyɔntʋnaa, na acamaa, na yʋlʋmaa, na kaakalasɩ, na ń kɔna. 22Pə tasa pəcɔ ɩlɛna tillu taɣanɩ məlʋɣʋ na ɩ́ heelɩ-ɩ sɩ: Tacaa, ma lapa nti n kɛɛsaa tɔ, paa na mpʋ təcaɣalɛ kpisa yem kɛ́. 23Tənaɣa təyaɣa caa tasa-ɩ tɔm sɩ: Cɛ mpaaŋ taa na ń cɔɔ kutuluŋ kila kila, ye n hika mpa n kpa-wɛɣɛ yem yem na ń sʋʋna na ma təyaɣa su. 24Ma heeliɣi-mɛ sɩ yəlaa mpa pa hətɛ pa yaanaa tɔ, pa taa nɔɣɔlʋ kaa tɔɣɔ ma tɔɣɔnaɣa. 25Ḿpʋ́ɣʋ́ samaa tuutuuma hu Yesu waalɩ. Tənaɣa Yesu pəsaa na ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: 26Ye yʋlʋ ɩ́ caa ɩ təŋɩ-m na ɩ́ ta lɩɩ luɣu kɛ ɩ caa na ɩ too, na ɩ alʋ na ɩ piya, na ɩ taalʋnaa na ɩ kɔɣɔnaa na ɩ newaa, haləna ɩ́ kpɛntəna ɩ maɣamaɣa ɩ tɩ, paa ɩ təŋa-m, ɩ kaa pəsɩ na ɩ́ la ma ɩfalʋ. 27Ye wei ɩ ta səɣəlɩ ɩ səm tesika na ɩ́ təŋɩ-m, pʋntʋ kaa pəsɩ na ɩ́ la ma ɩfalʋ. 28Ye mə taa nɔɣɔlʋ caa kutuluɣu sɔsɔɔŋkʋ ŋmaʋ, ɩ cakɩ kɛ́ na ɩ́ maɣasɩ pə təna pə liɣitee nyʋɣʋ, sɩ ɩ naa sɩ ɩ liɣitee ká tala-ɩ yaa a kaa tala-ɩ. 29Tɛfɛ ɩ kɔŋ ɩ́ tɛ kite sɩɩʋ, ɩlɛna ɩ́ kpisi kʋ kʋɣʋ, na tɛɛlaa kɔɔ na pá woŋi-ɩ, 30sɩ halɩ yʋlʋ ɩ́ sɩɩ kutuluɣu na ɩ́ kpisi kʋ kʋɣʋ na? 31Mpʋ tɔtɔɣɔ pə wɛɛ, ye wulaʋ nɔɣɔlʋ ɩ caa ɩ yoona wulaʋ lɛlʋ, ɩ cakɩ kɛ́ na ɩ́ maɣasɩ teu na ɩ́ ná sɩ yoolaa iyisi naanʋwa (10000) wei ɩ wɛna tɔ, ɩ pəsəɣɩ na ɩ́ yoona ɩ kolontu wei ɩ́lɛ́ ɩ wɛna yoolaa iyisi hiu (20000) tɔ, yaa ɩ kaa pəsɩ. 32Ye ɩ nawa sɩ ɩ kaa pəsɩ, ɩ kʋsəɣɩ yəlaa kɛ kʋtatʋɣʋ kɛ́ na ɩ́ tili sɩ pá heeli ɩ kolontu kɛ lɔŋ sɩ ɩ́ yele tɔm ntɩ, na pá suli tiili na pá taɣanɩ. 33Tənaɣa Yesu tasa-wɛɣɛ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Mpʋ tɔtɔɣɔ mə taa nɔɣɔlʋ kaa pəsɩ na ɩ́ la ma ɩfalʋ, ye pʋntʋ ɩ́ ta ləsɩ ɩ kʋnyɩɩlʋɣʋ kɛ ɩ nyəm təna tɔɔ. 34Tɔm kɛ pʋlʋpʋ mpi pə waasəɣɩ tɔɣɔ. Ama ye tɔm mpɩ pə lɔŋ kɔma na ɩ́ sɩ, pepeɣe paa la na pə lɔŋ ɩnɩ ɩ́ məlɩ? 35Pəlɛ tɔ pɩɩ waasəɣɩ pʋlʋ. Paa n ŋmɩɩsa haləm taa, paa n pɛta hute taa, ɩsɩɩ pa lɔ-wɩ paasi. Mpa pa wɛna ləmaɣasɛɛ tɔ pá ke ŋkpaŋŋ na tɔm tənɛ.


text: 1A ko-biə-ba, abam yɩ Wɛ nɔɔna mʋ. DƖ ma bəŋi abam sɩ 'a tɔgɩ 'a na ywəəni DƖ sɔŋɔ nɩ. Nan lwarɩ-na nɩ Zezi mʋ yɩ wʋlʋ Wɛ na tʋŋɩ, sɩ o ba o ji DƖ kaanɩm yuutu dɩbam Wɛ cwəŋə tɔgɩm dɩm ŋwaanɩ. 2Wɛ mʋ pɛ-o tɩtʋŋɩ dɩm kʋntʋ. O maa tʋŋɩ o pa Wɛ dɩ cɩga. Kʋ nan yɩ bɩdwɩ mʋ dɩ Moyisi dɩ dɛɛn na nii Wɛ nɔɔna bam baŋa nɩ dɩ cɩga te tɩn. 3Zezi nan sɩɩnɩ o maŋɩ sɩ o na zulə o dwəni Moyisi, bɛŋwaanɩ nɔɔnʋ wʋlʋ na lɔgɩ sɔŋɔ tɩn mʋ na zulə o dwe sɔŋɔ kʋm tɩtɩ. 4Sɔŋɔ nan tərə yɩ kʋ daɩ nɔɔnʋ mʋ lɔgɩ-kʋ. Wɛ nan mʋ yɩ wʋlʋ na kɩ woŋo maama tɩn. 5Moyisi dɛɛn yɩ tɩntʋŋnʋ mʋ, yɩ o tʋŋɩ dɩ cɩga Wɛ nɔɔna bam ŋwaanɩ. O ma da yigə o brɩ-ba Wɛ cɩga kalʋ na w'ʋ ba ka lwarɩ jaja tɩn. 6Kʋ daarɩ Zezi Krisi mʋ yɩ sɔŋɔ kʋm tɩtɩ bu cɩga cɩga, yɩ o te sɔŋɔ kʋm. Dɩbam mʋ yɩ sɔŋɔ kʋm kʋntʋ, dɩ d'ɩ na zɩgɩ kəŋkəŋ dɩ pu-dɩa yɩ d'ɩ brɩ dɩ wʋpolo nɩ d'ɩ jɩgɩ tɩɩna Wɛ tee nɩ. 7Kʋntʋ ŋwaanɩ sɛ-na Wɛ Joro kʋm na tagɩ te kʋ wɩ: "Abam zɩm na ni Wɛ kwərə kam, 8'a yɩ zaŋɩ 'a digili 'a bɩcara, nɩ 'a nabaara bam dɛɛn na vɩn Wɛ ni, yɩ ba kwəri ba maŋɩ-DƖ ba nii te maŋa kalʋ ba na wʋ kagʋa kam wʋnɩ tɩn." 9Wɛ maa wɩ: "Abam nabaara bam dɛɛn nɛ amʋ na kɩ kʋlʋ maama dɩ ba bɩna fiinna tɩn, yɩ ba daa ta tiini ba kwaanɩ ba maŋɩ amʋ sɩ ba nii. 10Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ amʋ banɩ zaŋɩ dɩ nɔɔna bam kʋntʋ, yɩ a ta a wɩ: 'Kʋ yɩ ba paalɩ ba ywəri mʋ maŋa maama, yɩ ba vɩn sɩ ba tɔgɩ amʋ cwe sɩm.' 11Amʋ ban-zɔŋɔ kʋm ma pa a ta a du dɩ ba a wɩ: 'Amʋ brɩ a b'a pa-ba cwəŋə sɩ ba zʋ amʋ woro kʋm wʋ ba na siun.' " 12A ko-biə-ba, cʋ-na 'a tɩtɩ sɩ abam wʋlʋwʋlʋ yɩ ta'a jɩgɩ wʋbʋŋ-lwaanʋ o bɩcarɩ nɩ, sɩ kʋ pa o yɩ kɩ o wʋ-dɩdʋa dɩ Ŋwɩa Tu Wɛ, sɩ o daarɩ o yagɩ Wɛ cwəŋə tɔgɩm. 13Nan ta'a zəni-na daanɩ maŋa maama, sɩ kʋ pa 'a ta'a jɩgɩ pu-dɩa, nɩ Wɛ kwərə kam ta na ŋɔɔnɩ dɩ dɩbam zɩm te tɩn, sɩ abam wʋlʋwʋlʋ yɩ pa lwarɩm gan-o sɩ o pa o bɩcarɩ digili dɩ Wɛ. 14Dɩbam nan tɔgɩ dɩ Zezi Krisi d'ɩ ji Wɛ biə mʋ, dɩ d'ɩ na zɩgɩ kəŋkəŋ, nɩ d'ɩ na puli d'ɩ kɩ d'ɩ wʋ-dɩdʋa dɩ Wɛ te tɩn, sɩ kʋ vu kʋ yi kweelim. 15Kʋ yɩ nɩ Wɛ tɔnɔ kʋm na tagɩ te kʋ wɩ: "Abam zɩm na ni Wɛ kwərə kam, 'a yɩ zaŋɩ 'a digili 'a bɩcara, nɩ 'a nabaara bam dɛɛn na vɩn Wɛ ni te tɩn." 16Balʋ dɛɛn na ni Wɛ kwərə kam yɩ ba vɩn DƖ ni tɩn yɩ bra mʋ? Ba yɩ balʋ maama Moyisi dɛɛn na tɔgɩ ba yigə o ja-ba o nuŋi Ezipi tɩʋ kʋm wʋnɩ tɩn mʋ. 17Wɛ banɩ dɛɛn zaŋɩ dɩ bra mʋ bɩna fiinna tɩn? Kʋ yɩ nɔɔna balʋ na kɩ lwarɩm kagʋa kam wʋnɩ yɩ Wɛ pa ba tɩ da tɩn mʋ. 18Wɛ na dugi DƖ wɩ, dɩntʋ brɩ DƖ b'a pa-ba cwəŋə sɩ ba zʋ DƖ woro kʋm wʋ ba na siun tɩn, kʋ yɩ bra mʋ DƖ tɛa? Kʋ yɩ balʋ na wʋ sɛ DƖ ni tɩn mʋ. 19Kʋntʋ mʋ pɛ d'ɩ lwarɩ nɩ, Wɛ na wʋ pɛ-ba cwəŋə sɩ ba zʋ DƖ woro kʋm wʋ tɩn, kʋ yɩ ba na wʋ kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩ DƖ tɩn ŋwaanɩ mʋ.


text: 1Amʋ Simɔn Pɩyɛɛrɩ mʋ pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ. A yɩ Zezi Krisi gamba-sono mʋ, yɩ a kwəri a yɩ o tɩntʋŋnʋ wʋlʋ o na kuri tɩn. Amʋ pʋpʋnɩ a pa abam balʋ Wɛ na pɛ 'a jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi Krisi kʋ maŋɩ dɩ dɩbam dɩ na jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩd-o te tɩn, o na yɩ cɩga tu tɩn ŋwaanɩ. Wʋntʋ mʋ yɩ dɩbam Tu Wɛ dɩ d'ɩ Vɩrnʋ. 2Wɛ w'ʋ pa abam yu-yoŋo dɩ yazurə kʋ ja gaalɩ, dɩ 'a na tu 'a lwarɩ-DƖ yɩ 'a ta kwəri 'a lwarɩ d'ɩ Yuutu Zezi tɩn. 3Wɛ dam tu Zezi Krisi pɛ dɩbam woŋo kʋlʋ maama na paɩ d'ɩ jɩgɩ ŋwɩa Wɛ tee nɩ yɩ d'ɩ daarɩ d'ɩ tɔgɩ DƖ cwəŋə lanyɩranɩ tɩn, dɩ o na pɛ d'ɩ lwarɩ Baŋa-Wɛ dɩlʋ na kuri dɩbam sɩ d'ɩ tɔgɩ d'ɩ na DƖ paarɩ-zulə, sɩ d'ɩ ta'a kɩ lanyɩranɩ nɩ dɩntʋ na kɩ lanyɩranɩ te tɩn. 4Kʋ tɔgɩ DƖ zənə yam kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ, yɩ DƖ pa dɩbam wo-laarʋ tɩlʋ na tiini tɩ jɩgɩ kuri yɩ DƖ ya go ni sɩ DƖ pa dɩbam tɩn. DƖ zəni abam kʋntʋ, sɩ DƖ pa 'a wanɩ 'a lu lʋgʋ baŋa wo-yɔɔrʋ tɩlʋ fra na ganɩ nɔɔna kʋ paɩ ba wʋbʋŋa cɔgɩ tɩn mʋ, sɩ 'a daarɩ 'a ta'a jɩgɩ Wɛ ŋwɩa kam 'a bɩcara nɩ. 5Kʋntʋ ŋwaanɩ, 'a tiini 'a kwaanɩ sɩ 'a pa lanyɩranɩ kəm tɔgɩ dɩ wəli 'a wʋ-dɩdʋa kam 'a na maŋɩ 'a kɩ dɩ Wɛ tɩn nɩ, sɩ 'a wəli yəno 'a lanyɩranɩ kəm dɩm dɩ wʋnɩ, 6sɩ 'a daarɩ 'a ja 'a tɩtɩ 'a wəli 'a yəno kʋm wʋnɩ, sɩ 'a wəli pu-dɩa 'a na jɩgɩ 'a tɩtɩ te tɩn wʋnɩ, sɩ 'a ta'a tɔgɩ Wɛ cwəŋə lanyɩranɩ 'a wəli 'a pu-dɩa kam dɩ wʋnɩ, 7sɩ 'a ta'a jɩgɩ 'a ko-biə ŋwaŋa 'a wəli 'a na tɔgɩ Wɛ cwəŋə lanyɩranɩ te tɩn wʋnɩ, sɩ 'a ta'a soe nɔɔna 'a wəli 'a na jɩgɩ da-ŋwaŋa te tɩn dɩ wʋnɩ. 8Abam na sɩɩnɩ 'a jɩgɩ wo-laarʋ tɩm kʋntʋ kʋ ja gaalɩ, tɩ w'ʋ cɩ abam sɩ 'a yɩ ta'a yɩ yawɔrɩ-nyɩna, yɩ kʋ'ʋ pa 'a fɔgɩ 'a tiini 'a lwarɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi 'a wəli da. 9Nɔɔnʋ wʋlʋ nan na ba jɩgɩ wo-laarʋ tɩm kʋntʋ tɩn, kʋntʋ tu warɩ o lwarɩ Wɛ cɩga kam, o nyɩ dɩ lilwe mʋ te. O swe nɩ o dɛɛn na kɩ lwarma yalʋ tɩn maŋɩ ya saarɩ. 10Kʋntʋ ŋwaanɩ, a ko-biə-ba, Wɛ na bəŋi abam sɩ 'a ta'a tɔgɩ-DƖ yɩ DƖ kuri abam sɩ 'a ta'a yɩ DƖ nɔɔna tɩn, kwaanɩ-na 'a pa 'a na tɔgɩ-DƖ te tɩn tiini kʋ taa jɩgɩ kuri lanyɩranɩ. 'A na kwaanɩ 'a kɩ kʋntʋ doŋ, 'a daa b'a ywəri Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ. 11Kʋntʋ, Wɛ w'ʋ yagɩ cwəŋə DƖ pa abam fasɩ, sɩ 'a na jəŋə je Zezi Krisi paarɩ dɩm wʋnɩ. Wʋntʋ mʋ yɩ dɩbam Yuutu dɩ d'ɩ Vɩrnʋ, yɩ o paarɩ dɩm ba jɩgɩ tiim maŋa dɩ maŋa. 12Mʋ kʋ kuri amʋ joori a paɩ 'a guli wo-laarʋ tɩm kʋntʋ woŋo maŋa maama. Abam nan maŋɩ 'a ye-tɩ, yɩ 'a sɩɩnɩ 'a tɔgɩ cɩga kalʋ 'a na lwarɩ tɩn. 13A nan bʋŋɩ nɩ kʋ lana, sɩ amʋ ta na wʋ lʋgʋ baŋa nɩ tɩn, sɩ a taa guli abam kʋntʋ doŋ, sɩ kʋ pa 'a ta'a jɩgɩ tɩ wʋbʋŋa. 14A ye nɩ kʋ daa b'a daanɩ sɩ a tɩ, nɩ d'ɩ Yuutu Zezi na pɛ a lwarɩ te tɩn. 15Amʋ nan w'ʋ kwaanɩ a kɩ woŋo kʋlʋ na w'ʋ pa 'a ta'a waɩ 'a guli wəənu tɩm kʋntʋ gulə maŋa maama amʋ tʋʋnɩ kwaga nɩ tɩn. 16Dɩbam dɛɛn pɛ 'a lwarɩ d'ɩ Yuutu Zezi na tu dɩ dam nabiinə tɩtarɩ nɩ te tɩn. D'ɩ na pɛ 'a lwarɩ o cɩga kam kʋntʋ tɩn, kʋ daɩ sɩnswalɩ mʋ d'ɩ mɛ d'ɩ brɩ abam nɩ nɔɔna na maɩ ba tɩtɩ swan ba brɩ te tɩn. Dɩbam tɩtɩ yi nan mʋ nɛ o na jɩgɩ Wɛ paarɩ-zulə cɩga cɩga te tɩn. 17D'ɩ ma na Zezi na joŋi tiə dɩ zulə o Ko Wɛ tee nɩ maŋa kalʋ o yibiyə na ləni yɩ Paŋwa Baŋa-Wɛ ŋɔɔnɩ DƖ wɩ: "Amʋ Bu mʋ tɩntʋ, a so-o dɩ a wʋ maama. Amʋ tiini a jɩgɩ wʋpolo dɩd-o." 18Dɩbam tɩtɩ ni kwərə kam kʋntʋ na ŋɔɔnɩ Wɛ-sɔŋɔ nɩ maŋa kalʋ dɩbam dɩ Zezi dɛɛn na wʋ piu kʋlʋ Wɛ na ŋɔɔnɩ kʋ yuu nɩ tɩn. 19Kʋntʋ, d'ɩ nan ta ye fasɩ nɩ taanɩ dɩlʋ Wɛ nijoŋnə bam na brɩ faŋa faŋa tɩn sɩɩnɩ dɩ yɩ cɩga mʋ. Kʋ maŋɩ sɩ 'a ta'a maanɩ 'a nii dɩ na yɩ te tɩn. Taanɩ dɩntʋ nyɩ dɩ ba na tarɩgɩ kanɩa ba zɩgɩ lim je nɩ yɩ ka paɩ pooni wʋra sɩ kʋ vu kʋ yi tɩ-pʋra te tɩn mʋ. Zezi Krisi pooni dɩm laan w'ʋ ba dɩ taa wʋ 'a bɩcara nɩ, nɩ naŋɔgɔ na fuŋi yɩ pooni wʋra te tɩn. 20Kʋlʋ na dwe dɩdɩ sɩ 'a lwarɩ tɩn mʋ tɩntʋ: Nɔɔn-nɔɔnʋ b'a wanɩ o ma o tɩtɩ wʋbʋŋa yɩranɩ o brɩ Wɛ kwərə kalʋ na pʋpʋnɩ DƖ tɔnɔ kʋm wʋnɩ tɩn kuri. 21Bɛŋwaanɩ Wɛ kwərə kam DƖ nijoŋnə bam dɛɛn na tɔɔlɩ tɩn wʋ nuŋi nabiinə wʋbʋŋa wʋnɩ. Kʋ nan yɩ Wɛ Joro kʋm mʋ pɛ nɔɔna jɩgɩ dam yɩ ba waɩ ba tɔɔlɩ Wɛ tɩtɩ kwərə kam.


text: 1A na ɩ a ŋa a, nyɩ cɔwrɛ a Naaŋmɩn, nyɩ na ɩ a ʋ bi-nɔnɩ a ƴãw. 2Nyɩ tɛr nɔ̃wfʋ ɩ-ɩrɩ mɛ̃ a Kɩrɩta a, ʋ nɔ̃w tɩ na, ɛ de ʋ tʋɔra tɩr a tɩ ƴãw, ɩ dekʋb-bom nɩ bawr-maal-bom na nyuur nʋ̃ɔ̀ nʋ̃ɔ̀ a Naaŋmɩn zie a. 3Nyɩ pʋɔ nɩ a Naaŋmɩn nɩ-bʋʋrɛ pʋɔ, lɛ so a bɛ sɛw kɛ́ bɛ lɛ por pɩ̃ɔ yele nɩ nɩ-fa-ɩb bʋʋrɛ kãw za lãw nɩ nyuur yúor a nyɩ pʋɔ ɩ. 4A mɩ̀ bɛ sɛw kɛ́ ƴɛr-pɔmɛ bɩɩ dãbol-ƴɛrʋ bɩɩ dɩɛnʋ ƴɛr-faar yire a nyɩ nʋɔrɩ́ ɛ. Nyɩ mɩ́ vɛ̃ kɛ puore a Naaŋmɩn barka. 5Nyɩ bãwnɩ a vla, pɩ̃ɔ yel-maalɛ za a, ɩ-fa-maalɛ za nɩ mimir sob, na ɩ tɩɩb-maalɛ a, bɛ kãw za bɛ pʋɔrɛ a Kɩrɩta nɩ a Naaŋmɩn Naalʋ gbã-dɩ-bom pʋɔ ɩ. 6Nyɩ ta saw nɩr kãw za bɛlɩ nyɩ nɩ ƴɛr-zawlɛ ɩ, a a ŋa za n'a mɩ́ sɩrɩ ɩ a Naaŋmɩn suur ìr a nɩ-gaarɩ ƴãw. 7Nyɩ ta pʋɔ a bɛ ɩ-faar maalʋ pʋɔ ɩ. 8Nyɩ tɩ dãw na be lige pʋɔ; ƴɛrɛ ŋa a, nyɩ lãw nɩ nɩ a Sore be cãa pʋɔ, nyɩ ɩrɛ mɛ̃ cãa pʋɔ bibiir a. 9Ɛ a cãa wɔ̃mɛ dɩ na kɛ vɩɛlʋ, mɩnʋ, nɩ yel-mɩŋa. 10Nyɩ mɩ́ ƴãw fãw bãw bom nɛ na pɛlɩ a Sore pʋɔ a. 11Nyɩ taa pʋɔrɛ a lige tõ-toni pʋɔ towtow ɛ, a bɛ tɛr tɔnɛ kãw za ɩ, nyɩ nɩ̃ɛ vɛ̃ kɛ wore a. 12A alɩ bome nɛ a nɩbɛ bɛ ŋa na mɩ́ sɔwlɛ ɩrɛ a, a manʋ mɩ́ ɩrɛ nɩ vĩ. 13Ɛ cɛ bom nɛ na yi cãa pʋɔ a, a cãa mɩ́ wul ɩ a bom nɛ ŋmɛ̃a za. 14Ɛ bom za na sãá cãàmɩ́ a ɩ n cãa. Alɛ so bɛ mɩ́ yel: «Ìr, fʋ̃ʋ na gúre a, lɛb ìr a kũuni pʋɔ, ɛ a Kɩrɩta na caalɩ fʋ na.» 15A na ɩ a ŋa a, nyɩ tɛr maal-ɩb a nyɩ cenu pʋɔ: nyɩ ta cere mɛ̃ dãbole a ɩ, nyɩ cere mɛ̃ yã-bãwnbɛ 16na tɛr maal-ɩb a vuo ŋa pʋɔ a, a dɩ̃a zie ŋa sɩrɩ bɛ vɩɛl ɛ. 17A na ɩ a ŋa a, nyɩ ta ɩrɛ dãbol-ɩb ɛ, nyɩ ƴãw fãw bãw a Sore pʋ-tɩɛrʋ vla. 18Nyɩ ta kuole dãa ɩ, alɛ n'a waar ɩ a faalʋ; ɛ cɛ nyɩ ɩ a Vʋʋrʋ Sõw paalɩ nyɩ. 19Nyɩ lãw yiele Sɛb-sõw yielu, nɩ danʋ yielu nɩ yielu na yi Vʋʋrʋ Sõw zie a. Nyɩ yiele danɛ nɩ a Sore nɩ nyɩ pʋɔ za. 20Nyɩ puore a Naaŋmɩn Sãà yaanɩ kʋra lɛ bom za ƴãw, a tɩ Sore Yeezu Kɩrɩta yúor ƴãw. 21Nyɩɩm na ƴãwnɛ a Kɩrɩta a, nyɩ sawr taa nɛɛ. 22Pɔwbɛ ɛ, nyɩ sawr a nyɩ sɩrbɛ nʋɔr, mɛ̃ a lɛ nyɩ na sawr a Sore nʋɔr a. 23Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, a sɩr n'ɩ a pɔw nɩ-kpɛ̃ɛ mɛ̃ a lɛn tɔr za a Kɩrɩta na ɩ a Lãw-yir nɩ-kpɛ̃ɛ a, ʋl na ɩ a ʋ ƴãgan faarɛ a. 24Ɛ cɛ mɛ̃ a lɛ a Lãw-yir na sawr a Kɩrɩta nʋɔr a, a pɔwbɛ, bɛ sawr a bɛ sɩrbɛ nʋɔr a yele za pʋɔ. 25Sɩrbɛ ɛ, nyɩ nɔnɛ a nyɩ pɔwbɛ mɛ̃ a lɛ a Kɩrɩta na nɔ̃w a Lãw-yir tɩ de ʋ tʋɔra tɩr a ʋ ƴãw a. 26Ʋ ɩ n a ŋa bɔbr k'ʋʋ pɛw ʋ nɩ a kʋ̃ɔ nɩ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ, ʋ ɩ sõw. 27Ʋ tɩ bɔbr a kɛ́ a Lãw-yir ar a ʋ niŋé vɩɛl nyɩwrɛ, ɛ ta tɛr dɛwr ɛ, ta vár ƴãgan ɛ, ta tɛr faalʋ za ɩ, ʋ tɩ bɔbr a k'aa Lãw-yir ɩ sõw ɛ ta tɛr sãwna nɩr yere ɩ. 28A ŋa n'a a fɛr kɛ a sɩrbɛ nɔnɛ a bɛ pɔwbɛ, mɛ̃ a bɛ mɩŋa ƴãgan a. Ʋlɩ sob na nɔnɛ a ʋ pɔw a, ʋ tʋɔra n'ʋ ʋ nɔnɛ. 29Nɩr za bɛ dãw hɩɛn a ʋ mɩŋa ƴãgan ɛ, ʋ nɩ̃ɛ na mɩ́ vɛ̃ kɛ guole ʋ, ɛ kaarɛ a ʋ zie vla, mɛ̃ a lɛ a kɩrɩta na ɩrɛ a ʋ Lãw-yir ƴãw a, 30a Lãw-yir na ɩ a ʋ ƴãgan, ɛ tɩ za ɩ a ʋ ƴãgan ŋa ɓɛrmɛ a. 31Alɛ n'a so, mɛ̃ a lɛ a Sɛb-sõw na yel a: « A dɛb na mɩ́ bɛr a ʋ sãà nɩ a ʋ mã, ɛ tɩ lãw nɩ a ʋ pɔw, bɛ za ayi lɩɛbɩ nɩ-been.» 32A yel ŋa, na bɛ tɛr bãw baarʋ a, ɩ n yel kpɛ̃ɛ: mãa yere na k'ʋʋ caar ɩ a Kɩrɩta nɩ a Lãw-yir. 33Alɛ saa ŋmɛ̃ ŋmɩŋmɩn a, a fɛr a kɛ nyɩ kãw za mɩ́ nɔnɛ a ʋ pɔw mɛ̃ a ʋl mɩŋa a, ɛ pɔw za ƴãwnɛ a ʋ sɩr.


text: 1Tə tʋ mə tɛ pote pəlɛ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tam na pə́ kɔɔ pə́ nɩɩ-tʋ ɩlɛna tə́ hiki hʋwɛɛ sɩ taa caɣa Atɛɛnɩ kɛ tá tike, 2na pə́ kaasɩ na tə́ tili tá taapalʋ Timotee wei tá na-ɩ tə lakɩ Ɩsɔ təmlɛ kɛ Kilisiti Laapaalɩ kʋpaŋ heeluɣu taa tɔ. Tə kʋsa-ɩ na tə́ tili-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ sɔɔsɩ-mɛɣɛ toma na apalʋtʋ kɛ mə Ɩsɔ mpaaʋ taa, 3na pə́ taa kɔɔ na kʋnyɔntɔɣɔlɛ nte tə taa tə wɛ ɩsəntɔ tɔ tə́ kɔɔ tə́ kəlɩ mə taa nɔɣɔlʋ na ɩ́ lɔ tɔɔŋ. Mə maɣamaɣa ɩ́ nyəmá mpʋ, sɩ kʋnyɔntɔɣɔlɛnaa mpɛ pa kɛ́ mpi mpi Ɩsɔ ka tɔma sɩ pɩɩ maɣana-tʋ tɔ pə taa lɛmpənaa kɛ́. 4Haləna pə maɣamaɣa kɛ tə heela-mɛɣɛ waatʋ wei tá na-mɛ tə wɛɛ tɔ, sɩ paa tʋ-tʋɣʋ kʋnyɔŋ. Mpʋ ɩnɩ pə maɣamaɣa kɛ ɩ́ naa pə kɔma ɩsəntɔ. 5Pə tɔɔ kɛ́ tə tʋɣʋ mə tɛ pote pəlɛ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tam na pə́ nɩɩ-tʋ tɔ, ma kʋsa Timotee sɩ ɩ́ polo na ɩ́ na ɩsəna mə Ɩsɔ mpaa təŋʋɣʋ yaasi wɛɛ tɔ. Ma nyaŋ sɩ pə́ taa kɔɔ sɩ Ɩlɔɣɔʋ maɣasa-mɛ na tá təmlɛ saalɩ yem kɛ́ mə kiŋ. 6Ama Timotee kɔmna mə tɛ ɩsəntɔ tɔ ɩ kɛɛsa-tʋɣʋ ɩsəna ɩ́ səŋa Ɩsɔ mpaaʋ taa kɛ́ teu na ɩ́ tɔka təma sɔɔlʋɣʋ tɔm tɔ. Na ɩ heela-tʋ sɩ ɩ́ tɔɔsəɣɩ tá tɔm kɛ tam na laŋhʋlʋmlɛ. Haləna ɩ́ nyɩɩləɣɩ sɩ ɩ́ na-tʋɣʋ teitei ɩsɩɩ tá nyɩɩləɣɩ sɩ tə́ na-mɛ tɔ. 7Tá taapalaa mɛ, waatʋ wei tə nɩɩ mə tɔm tɔ pə hɛɛsa tá laŋa kɛ teu kɛ sɔsɔm kɛ́ tá wahalanaa na ta kʋnyɔntɔɣɔlɛnaa panɛ pa təna pa taa kɛ́. Ɩsɔ mpaaʋ ŋku ɩ́ tɔka teu tɔ ŋkʋ kʋ hɛɛsəna tá laŋa kɛ mpʋ. 8Na ɩ́ səŋʋɣʋ təca kɛ Tacaa tɔm taa tɔ tə feesaa kɛ́ təfʋʋ. 9Sɛɛtʋ ntiɣi tɩɩ sɛɛ Ɩsɔ na pə́ tala ɩsɩɩ laŋhʋlʋmlɛ nte tə hika mə́ kiŋ kɛ ɩ ɩsɛntaa tɔ? 10Ta ɩsəlɛ sɛɛna Ɩsɔ sələmʋɣʋ kɛ tam sɩ ɩ́ yele na tá na-mɛ tə́ ná təma na tá ɩsəpee na tə́ tɛɛsɩ-mɛɣɛ Ɩsɔ mpaaʋ tɔm kɛ hʋ́lʋ́ɣʋ́. 11Tacaa Ɩsɔ maɣamaɣa na tá Sɔsɔ Yesu pá la na tə́ hiki mpaaʋ na tə́ polo na tə́ na-mɛ. 12Tá Sɔsɔ ɩ́ la na mə sɔɔlʋɣʋ sɔɔsəɣɩ tam kɛ́ təma kiŋ na yəlaa təna kiŋ, haləna kʋ tala ɩsɩɩ tá maɣamaɣa tə sɔɔlʋɣʋ-mɛ tɔ. 13Ye tá Sɔsɔ ɩnɩ ɩ lapa mpʋ, mɛ ɩ́ ká hiki toma kɛ hatuu mə hʋwɛɛ taa na ɩ́ pəsɩ Ɩsɔ nyə́ma, na ɩ́ te təkpataa kɛ́ Tacaa Ɩsɔ ɩsɛntaa kɛ́ kʋyaŋku tá Sɔsɔ Yesu na ɩ nyə́ma paa kɔɔ tɔ.


text: 1Maɣa Saakɩ neu Yuti, Yesu Kilisiti təmlɛ tʋ. Má ŋmaana takəlaɣa kanɛɣɛ mpa Tacaa Ɩsɔ yaawa na ɩ́ sɔɔlɩ-wɛ, na Yesu Kilisiti ná tɔka-wɛ tɔ. 2Ɩsɔ ɩ́ hʋlɩ-mɛɣɛ suulu, na ɩ́ ha-mɛɣɛ alaafəya, na ɩ́ tʋ-mɛɣɛ təma sɔɔlʋɣʋ na pə́ tɔɔ sɔsɔm. 3Ma taapalaa, ma lʋpa teu sɩ nyʋɣʋ yapʋ tɔm nti tə kɛ́ tá təna tá tɔm tɔ pə tɔm kɛ má ŋmaa-mɛ. Kɛna pə́ caalɩ-m sɩ má ŋmaa-mɛɣɛ takəlaɣa kanɛ na má sɔɔsɩ-mɛɣɛ apalʋtʋ na ɩ́ yoo Ɩsɔsɛɛlɛ nte Ɩsɔ ha tɔm kʋlʋm tɔɔ kɛ́ kpakpaa kɛ mpa ɩ tɩ tɔ pə yoou. 4Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, yəlaa asaɣaa napəlɩ mpa pa sʋʋwa təkɛʋ kɛ́ ta taa tɔ, mpɛ pa kɛɛna tá Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔm na pá kʋsəɣəna pa asilima taa tɔntɛ tɔm nyʋɣʋ, na pá kisiɣi Yesu Kilisiti wei ɩ tike təkoŋ ɩ kɛ Tacaa na ta Sɔsɔ tɔ. Pa tɛma kpaalʋɣʋ kɛ Ɩsɔ Tɔm takəlaɣa taa kɛ́ hatuu lɔŋ kɛ pa tɔm kʋɣʋ. 5Paa na ɩ́ ka tɛma-təɣɩ nyəm təkpataa tɔ, pə wɛɛ sɩ má tasa-mɛɣɛ lɛntɩ tɔɔsʋɣʋ kɛ ɩsəna Tacaa yapa Ɩsɛɣɛlɩ yəlaa kɛ Icipiti taa na pə waalɩ ɩ́ kʋ mpa pa ta tɛmɩ-ɩ na pa taa tɔ. 6Ɩ́ tɔɔsɩ sɩ ɩsɔtaa tillaa mpa pa laŋa ta hɛɛna pəsʋɣʋ ŋku pə ha-wɛ sɩ pa lakəna, na pá kʋlɩ na pá yele pa maɣamaɣa pa lona tɔ, Ɩsɔ hɔka-wɛɣɛ alukpala kɛ tam tɔɔ, na ɩ́ sɩɩ-wɛɣɛ atɛ səkpɛtʋɣʋ taa, na ɩ́ taŋna kʋyakʋ sɔsɔɔʋ. Kʋ wule kɛ ɩ ká tʋ-wɛɣɛ saləka. 7Ɩ́ tɔɔsɩ sɩ Sɔtɔm na Kɔmɔɔ na acalɛɛ nna a cɔɔna-yɛ tɔ a yəlaa lakaɣa kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtaa tillaa panɛ. Pa lakaɣa asilima kʋlapʋtʋ kɛ́. Pa təŋaɣa pa tɔnəŋ kʋnyɩɩləŋ ɩsaɣaŋ wei ɩ fɛɩ lapʋ tɔ. Ɩlɛ kɔkɔ tam nyəŋka ntɛ́ pa saləka, na mpi pə lapa-wɛɣɛ mpʋ tɔ pə kpaala paa wei kɛ́ təkelekele. 8Yəlaa mpa pa sʋʋwa təkɛʋ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ mə hɛkʋ tɔ mpʋ pə maɣamaɣa kɛ pɛlɛ pa lakɩ. Pa toosee nna pa toosiɣi na pá təŋəɣɩ mpʋ na pá lakɩ tɔ anɩ a tʋsəɣəna-wɛ na pá wakələɣɩ pa tɩ, na pá footiɣi Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ, na pá tʋʋkɩ ɩsɔtaa teeli nyə́ma. 9Ɩsɔtaa tillu sɔsɔ Misɛɛlɩ ta la mpʋ. Moisi səpa na Misɛɛlɩ na ɩlɔɣɔʋ pá hɔŋɩ-ɩ na pá yooki tɔ, Misɛɛlɩ ta kuli nɔɣɔ na ɩ́ kʋ ɩlɔɣɔʋ tɔm na kʋtʋɣʋ. Ama ɩ tɔma-ɩ kɛ́ sɩ: Tacaa ká nana-ŋ. 10Yəlaa panɛ, mpi pa ta nyɩ tɔ mpəɣɩ pa tʋʋkɩ. Na mpi pa nyəmá yem kɛ́ pa tɩ ɩsɩɩ taalɛ wontu maɣamaɣa nyəŋʋɣʋ tɔ, mpɩ pə kʋɣʋna-wɛ təkpataa. 11Pa tɔm wɛ waɩyo kɛ́. Kayini ɩkpatɛ kɛ pa təŋəɣɩ, na pɔɣɔlaɣa tɔɔ kɛ́ pa tolisa pa tɩ ɩsɩɩ Palaam lapʋ tɔ. Ɩsəna mpi Kolee ná kpɛɛsəna Moisi tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ pa lapa, ɩlɛna pá wakəlɩ tənaŋnaŋ. 12Ye pa wɛ mə tɔɣɔnasɩ tətɔɣɔlɛ, tusuɣu wɛnna, na tənaɣa pa pəsəɣəna pa acima na fɛɛlɛ tɩɩ fɛɩ-wɛ, hiliŋ haana. Pa wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ piluɣuu na heelim kʋsɩ-kʋ tɔ, na ɩsɩɩ tɩɩŋ wei paa pə tala ɩ lʋlʋɣʋ ɩɩ lʋləɣɩ tɔ, na ɩsɩɩ tɩɩŋ wei pa kpɛsəna ɩ lila na ɩ́ wʋlɩ yem təwɔkɔkɔ tɔ. 13Pa kʋlapʋtʋ lʋləsəɣɩ fɛɛlɛ fɛɩ təma kɛ pa kiŋ kɛ́ ɩsɩɩ teŋku hʋla pááná nyəna tɔɔkʋɣʋ kʋhulaŋ tɔ. Pa wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtʋlʋŋasɩ kʋkpɛsasɩ. Ɩsɔ tɛma-wɛɣɛ pa təcaɣalɛ caaʋ kɛ səkpɛtiile anaam taa kɛ́. 14Atam saalɩ kʋlɛlʋɣʋ naatosompɔɣɔlaɣa nyəŋ ntɛ́ Henɔkɩ, na ɩnɩ ɩ ka nana yəlaa panɛ pa tɔm kɛ hatuu lɔŋ na ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Ɩ́ tʋ ŋkpaŋŋ na ɩ́ nɩɩ. Tacaa ká kɔɔ na ɩ ká kpɛŋna ɩ ɩsɔtaa tillaa naŋŋ nyə́ma ɩsɩɩ iyisi naanʋwa (10000), 15sɩ ɩ hʋʋkəna yəlaa tənaɣa tɔm. Ɩ ká kʋ asaɣaa təna mpa pa kpɛɛsəna Ɩsɔ na pá lá təma asaɣɛɛ anɛ a təna tɔ, na ɩsaɣatɔm nti kawalasɩ nyə́ma mpa paa see nɔɣɔlʋ tɔ pa tʋ-ɩ tɔ pa tɔm. 16Yəlaa panɛ, tam kɛ́ pa kʋntəɣɩ na pá kaləɣɩ. Pa maɣamaɣa pa kʋnyɩɩləŋ kɛ pa təŋəɣɩ. Kalampaanɩ tɔm kɛ pa yɔɣɔtəɣɩ, na mpa pa kiŋ kawaaɣa wɛɛ tɔɣɔ pa taləɣɩ. 17Ama ma taapalaa mɛ, mɩɩ tɔɔsɩ nti Tacaa Yesu Kilisiti tillaa heela-mɛɣɛ tuu lɔŋ tɔ. 18Pa heela-mɛɣɛ sɩ: Tampana tɔɔ, kʋyɛɛŋ kʋtɛɛsəŋ taa, yəlaa ká lɩɩ mpa pa təŋəɣɩ pa kʋnyɩɩləŋ ɩsaɣaŋ tɔ, na paa woŋ-mɛ. 19Mpɛ pa yelina na faɣaʋ kɔŋ, pa yʋlʋwɛɛtʋ ŋmakələna-wɛ, pə taɣa Ɩsɔ Feesuɣu. 20Ama ma taapalaa mɛ, mɩɩ sɔɔsɩ toŋ kɛ mə Ɩsɔ sɛɛʋ kʋpam naŋŋ nyəm taa kɛ́ tam. Ɩ́ sələməna Ɩsɔ Feesuɣu Naŋŋtʋ pəsʋɣʋ, 21na ɩ́ səŋ Ɩsɔ sɔɔlʋɣʋ tɔm taa kɛ́ tam na ɩ́ taŋaa sɩ Tacaa Yesu Kilisiti ɩ́ ha-mɛɣɛ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔɣɔ ɩ kʋpantʋ tɔɔ. 22Sika nyə́ma tɔm ɩ́ la-mɛɣɛ pətɔɔtɛɛ. 23Ɩ́ hɔ-wɛ na ɩ́ ləsɩ kɔkɔ taa na ɩ́ ya pa nyɔɔŋ. Lɛlaa tɔm ɩ́ la-mɛɣɛ pətɔɔtəlɛ tɔtɔ na sɔɣɔntʋ. Ama pə kpaɣaʋ pa wontu nti pa yʋlʋwɛɛtʋ asilima taanaa tɔ ɩ́ taa tokina. 24Ɩsɔ pəsəɣɩ na ɩ́ te-mɛɣɛ təhotile təna taa, na ɩ́ la na ɩ́ səŋ ɩ ɩsɛntaa na ɩ́ fɛɩna kawalaɣa, na laŋhʋlʋmlɛ kʋɣɩ-mɛ. 25Ta Yatʋ Ɩsɔ wei ɩnɩ ɩ tike ɩ kɛ́ Ɩsɔ tɔ ɩ teeli na ɩ sɔsɔɔntʋ na ɩ pəsʋɣʋ na ɩ toŋ ka wɛ ḿpʋ́ɣʋ́, ɩlɛ pə́ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ saŋa taa na tam tɔɔ kɛ́ Tacaa Yesu Kilisiti tɔɔ. Ami.


text: 1Ha ngimɔ ɛngi, Herode, kongapora mɔ kandɔnu Galile zea kasi tɛ Jésus. 2Nɛ wɛnɛ tɔa ha hio wan-tom pɛa: «Wi ɛngɛ nɛ̂ Jean wan-gdumsiwi ka guotɛ ha kɔfio. Yo nɛ̂ ɛngi, ka wɛnɛ kpaa ziomɔ mɛ de hio mɔkifi ndɔng.» 3- 4Fio pɛ Jean wan-gdumsiwi dungɔ se mɛgɛ: Kongapora Herode basi Herodiade, ko pɛ bebe ya wa Philippe, ngase ka wɛnɛ bhɔna nɛ zutunɔ. Mɛgi Jean tɔa ha Herode nde, wɛnɛ lɛm si ko pɛ ya wa na. Nɛ Herode haa nu nde, ɛ aba Jean sang nɛ pi ha zɔbhɔ. 5Nɛ Herode ngoya gbɛ wɛnɛ, ma, a yuo ke giliwi hazu mbwa takara nde, Jean nɛ̂ wan-tɔkuliwen. 6Ha swe yenga bhɛ pɛa, Herode saa hio dɔka wi. Nɛ bem pɛ Herodiade mɔ bebhoko yɔa yula nɛdedea ha li mbwa. Yo dea totɛ ha sila Herode pentɛ. 7Mɛgi Herode kana mɔ nde, a beha wɛnɛ mɔ fɛt ka wɛnɛ beani. 8Nɛ wal mbɔla pɛ nana wa, a ana Herode mɛ ha zu Jean wan-gdumsiwi ha zang libhang ha wɛnɛ. 9Ngɔtɛ baa kongapora, ma, a kana mɔ ha li wi fɛt, ka wɛnɛ saa ha fada. Mɛgi a haa nu nde, ɛ aha zu Jean ha bebhoko ɛngɛ. 10Nɛ wɛnɛ tomsa ma wi ha twa zɔbhɔ mɛ gɔn zu Jean wan-gdumsiwi. 11Ɛ kuo yo ha zang libhang tɛnɛ, nɛ haa yo ha bebhoko ɛngɛ, ka kuo yo nɛnɛ ha nana wa. 12Nɛ hio wan-yambimɔ pɛ Jean tɛa tɛ ku wɔl wa, nɛ nɛ gun. Nɛ mbwa nɛa nɛ ba kasia ha Jésus. 13Ka Jésus zea wen ɛngi, a pena haki. A lea sɔngu hazu nɛ ha ma bhandi ka wi bo ang na. Ma, hio giliwi zea ɛngɛ. Nɛ mbwa gboa ha le pɛ mbwa nɛ ndara Jésus nɛ nanga hapɛtɛ tɔ. 14Ka Jésus gboa ha sɔngu, wɛnɛ zɔka giliwi ndɔng. Nɛ sila wa doya nɛ kobhe hazu mbwa. Mɛgi wɛnɛ kpasasa hio wan-zɛlɛ ha soko mbwa. 15Ka mbolo dea, hio wan-yambimɔ tiko tɛ hapɛtɛ Jésus tɛ tɔ ha wɛnɛ: «Mɛ zɔk, ngimɔ pena kari. Nɛ ɔ hakɛ ha kpɛnu. Mɛ gde wi ndɔng anɛ ha hio le ka mbwa ahɛ yɔngamɔ.» 16Jésus kiforo wen ha mbwa: «Ma mɔ ka de nde mbwa anɛ bona. Ɛnɛ ha yɔngamɔ ha mbwa nɛ pɛ ɛnɛ tɛ!» 17Ma, mbwa tɔa ha wɛnɛ: «Hakɛ, ɔ nɛ mampa mɔrkɔ nɛ kɔyɔ bwa sɔna.» 18Jésus tɔa: «Ɛnɛ ku yo tɛnɛ ha mi!» 19Hapata a haa nu nde, hio wi fɛt adungnu ha zu ndungulu. A kuo mampa ndɔng mɔrkɔ nɛ kɔyɔ bwa. A guoli ha ngɔn nɛ wola dede wen ha zua. A gbinɔ yo ha hio wan-yambimɔ nɛ mbwa kapana yo ha giliwi. 20Nɛ wi fɛt yɔngamɔ zang mbwa don. Hio wan-yambimɔ kaya hio titia ka ngbɔla, don gɛsɛ bhukɔ gbala bwa. 21Dɔka wei ndɔng ka yɔngamɔ lɛma nɛ tomay mɔrkɔ. Ɛ tɛ tɔl dɔka bhoko nɛ bhobem ha zanga na. 22Nɛhasa hapata ɛngi, Jésus nɔsasa hio wan-yambimɔ pɛa nde, mbwa ale sɔngu hazu nɛ ha kuli tɔ. Ma, wɛnɛ nɛ pɛa tɛ ngoy bhɔn hazu gde wal ha giliwi asi. 23Ka wɛnɛ gdea mbwa si fɛt kari, a danga nɛ ha zu ma ngari ha gɔa Sɔ. Ka mbolo dea, a dungɔ haki gbatɛ. 24Nɛ sɔngu tɛ bo nisi ha binsila tɔ. Bok yuo sungiri sɔngu, nɛ tongbasali ilo yo. 25Ha nu ngimɔ, Jésus nɛa nɛ zu li ha pɛ hio wan-yambimɔ pɛa. 26Ka mbwa zɔka wɛnɛ ha nɛa nɔ ha zu li, sila mbwa bhunzoko, nɛ mbwa tɔa: «Ɛngɛ nɛ̂ sɔtɛ wi!» Nɛ mbwa gdɔra nɛ ke. 27Nɛhasa, a wolamɔ ha mbwa nɛ tɔa: «Ɛnɛ ba da. Yo nɛ̂ mi Jésus. Ɛnɛ yu ke na!» 28Nɛ Pierre tɔa ha wɛnɛ: «Kongawan, ka yo nɛ̂ mɛ, mɛ aha nu nde, mi anɛ ha pɛ mɛ nɛ zu li.» 29Jésus tɔa: «Mɛ tɛ wa!» Pierre gboa ha zang sɔngu, nɛ nɛ nɔ ha zu li ha pɛ Jésus. 30Ma, ka wɛnɛ zɔka gbabok, ke dea wɛnɛ nɛ wɛnɛ angara lea li. A gdɔra: «Kpasisi mi wa, Kongawan!» 31Nɛhasa Jésus yafafa kɔ, ba wɛnɛ, nɛ tɔa: «Mɛ nɛ bebe mɛkaramɔ! Mɛ sikafɛ hazu ge?» 32Nɛ ka mbwa lea sɔngu, bok kara. 33Mɛgi hio wan-yambimɔ ha zang sɔngu hilo ha si Jésus, nɛ mbwa tɔa: «Kpasawen, mɛ nɛ̂ Bewei pɛ Sɔ!» 34Ka mbwa kuo li kari, mbwa hɔa ha le Genezaret. 35Hio wi mɔ lea ingɔ wɛnɛ, nɛ mbwa gbaa tazu wi mɔ kandɔnu ɛngi fɛt. Mɛgi, ɛ kaya hio wan-zɛlɛ fɛt tɛnɛ ha pɛa. 36Nɛ ɛ lokatɛ ha wɛnɛ nde, mbwa lɛma ndɔ sɔna nɛ ngbunzɛ-ngbunzɛ nu la pɛa. Nɛ wi ndɔng fɛt ka ndɔa yo, kpasa.


text: 1Taa kaləɣəna kʋkpatəlaa, ama yɔɣɔtəna-wɛ ɩsɩɩ n ka yɔɣɔtəna nyá caa tɔ. Ye ɩfepiya ɩlɛ tɛɛkɩ pɛlɛ ɩsɩɩ nyá tɛɛtʋnaa. 2La alaa sɔsaa ɩsɩɩ nyá toonaa. Na ń la alaa səkpema ɩsɩɩ nyá tɛɛtʋnaa tɔtɔ, na ń lá laakalɩ na tɛtɛlakasɩ. 3Paasəna leelaa sɔsaa kɛ teu. 4Ama leelu wei ɩ wɛna piya yaa saalənaa tɔ, pə wɛɛ sɩ səlɛ sɩɩ kpɛləməna sɩ nyə́ma kɛ tɔkʋɣʋ na pə́ hʋ́lɩ́ sɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pə wɛ pa Ɩsɔsɛɛlɛ mpaaʋ taa. Na pɩɩ hʋ́lɩ́ tɔtɔ sɩ pa caanaa na pa cɔsɔnaa ka wɩɩwa mpɛ pa tɔɔ ɩlɛ kʋpantʋ ntəɣɩ mpɛ pa lɛɛtəɣɩ pa nyə́ma. Pə taɣa pʋlʋ, mpʋ ɩnɩ pə lapʋ wɛ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ́. 5Ama leelu wei ɩ kpatəlaa na ɩ́ fɛɩna paasənlʋ tɔ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́lɛ́ ɩ tɛɛləɣɩ. Na ɩ́ sələməɣɩ-ɩ tam, na ɩ́ wiikina-ɩ na ɩsəlɛ kʋsɛɛmlɛ sɩ ɩ́ temi-ɩ. 6Ama leelu wei ɩ wɛna təkpaalətʋ tɔ, paa ɩ wɛna ɩ ɩsɛ tɔ ɩ səpaɣa na ɩ́ caɣaa. 7Nti tə wɛɛ sɩ n ká tɔɔsɩ-wɛ tɔɣɔlɛ yoo, ɩlɛ pa kaa na ɩsaɣatʋ natələɣɩ pa kiŋ. 8Yʋlʋ wei ɩɩ paasəɣəna ɩ lʋlʋɣʋ nyə́ma na pə́ tɩɩ kələna ɩ maɣamaɣa ɩ təyaɣa tɔ pʋntʋ kisa Ɩsɔ sɛɛʋ kɛ́, na ma ta nyɩ Ɩsɔ lapa-ɩ na sana. 9Leelu wei ɩ lʋlʋɣʋ pɩɩsɩ tɛɛ nɩɩtoso tɔ ɩ tike ɩ hətɛ kɛ n ká tʋ leelaa həla taa. Ama ɩ ká wɛɛ wei ɩ laɣana apalʋ kʋlʋm kɛ hatuu ɩ kʋlʋɣʋ tɔɣɔ. 10Na pá nyəma-ɩ na təma kʋpana ɩsɩɩ ɩ piya tɔkʋɣʋ na mʋʋlaa tɔkʋɣʋ na Ɩsɔ yəlaa nɔɔhɛɛ kɔʋ na kʋnyɔntɔɣɔlaa sənaʋ na təma kʋpana təna lapʋ. 11Pə kpaɣaʋ leelaa səkpema tɔ, taa ŋmaa pa həla kɛ takəlaɣa taa. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pa kʋnyɩɩləŋ kɔŋ ɩ́ kpa pa nyɔɔŋ taa tɔ pə tʋɣɩ-wɛɣɛ saaʋ kɛ́. Na mpʋ tɔ, pa haa Kilisiti kɛlɛ siɣile, 12ɩlɛna pə́ pəsəɣɩ-wɛɣɛ tasəkəlɛ nyə́ma. Mpi tɔ, pa ta tɔkɩ nɔɣɔ ŋka paa sɩɩwa kancaalaɣa tɔ. 13Na təlɛ tə paasi paa cɔɔkɩ tɛɛsɩ taa kɛ́ na felentu caŋ na tə́ tɛɛləna-wɛ təkpətɩɩ. Na kʋkələtʋ ntɛ́ sɩ pa lakɩ yɔɣɔtəlaa kɛ́ na kataɣasətʋnaa, na pá faakɩ tɔmnaa kɛ yem. 14Pə tɔɔ kɛ́ ma caa sɩ leelaa səkpema ɩ́ saa, na pá lʋlɩ piya na pá paasəna pa tɛɛsɩ. Pəlɛ ɩlɛ tá kolontunaa kaa hikina timpi paa footiɣi-tʋ tɔ. 15Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, leelaa lɛlaa tɛma mpaaʋ kʋpaŋkʋ kɛ siɣile haʋ, na pá sʋʋ Satanɩ kɛ təŋʋɣʋ. 16Ama ye Ɩsɔ sɛɛlʋ wei ɩ lʋlʋɣʋ taa wɛ leelaa, pʋntʋ ká mʋ Yesu sɛɛlaa kpekəle kɛ səɣəla kɛ́ na ɩ́ səŋna ɩ leelaa, ɩlɛna pə́ hɛtɩ Yesu sɛɛlaa kpekəle na pɛlɛ pá səŋna mpa pa kɛ́ leelaa təkpem tɔ. 17Yesu sɛɛlaa nyʋɣʋ nyə́ma mpa pa feŋiɣi Yesu sɛɛlaa tɔɔ kɛ́ teu tɔ pə mʋna pɛlɛ pa kʋfɛlʋɣʋ ɩ́ tɛɛ lɛlaa nyəŋkʋ kɛ tɔm naalɛɣɛ. Ɩlɛna pə́ tɩɩ kələna mpa pa sɔpa nyʋɣʋ na waasʋ lapʋ na sɛɣɛsʋɣʋ tɔ. 18Ḿpʋ́ɣʋ́ mɛɛ, pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa kɛ́ sɩ: Ye naʋ ɩ́ makɩ nyá tɔɣɔnaɣa pee, n kaa hɔkɔ ɩ nɔɣɔ. Na tɔtɔ sɩ: Təmlɛ latʋ na ɩ kʋfɛlʋɣʋ kɛ́. 19Ye pa tɔma sɩ Yesu sɛɛlaa kpekəle nyʋɣʋ tʋ lapa taalɩ nɔɣɔlʋ, na pə aseeta nyə́ma ta lɩɩ yəlaa naalɛ yaa tooso, taa mʋ-tɩ. 20Ye mpa pa lapa ɩsaɣatʋ, kaləna-wɛɣɛ samaa taa, na lɛlaa náá ná na sɔɣɔntʋ kpa-wɛ. 21Ma heeliɣi-ŋ na ɩsəlɛ kʋsɛɛmlɛ kɛ Ɩsɔ na Yesu Kilisiti na ɩsɔtaa tillaa naŋŋ nyə́ma pa ɩsɛntaa sɩ ń tɔkɩ tɔmnaa panɛ ɩnɩ. Taa ləsɩ tə taa lɛntɩ na ń yele lɛntɩ, pə́cɔ́ taa faɣasɩ nɔɣɔlʋ kɛ mpi n lakɩ tɔ pə taa. 22Taa hulina niŋ tənʋɣʋ kɛ nɔɣɔlʋ tɔɔ sɩ ɩ́ sʋʋ Yesu sɛɛlaa təmlɛ lapʋ. Taa fa lɛlaa ɩsaɣatʋ kɛ yem. La yʋlʋpaŋ. Taa hɛlɩ asilima taa. 23Taa nyɔɔkɩ sasala tike, ama təŋəɣɩ sʋlʋm kɛ nyá lotu ntɩ tə tɔɔ. Nn naa pə wɩɩkʋɣʋ-ŋ tam. 24Yəlaa lɛlaa ɩsaɣatʋ naa kpakpaa kɛ́ təkeelee na pá ta tɩɩ hʋʋnta-wɛɣɛ tɔm. Ama pə yela lɛlaa nyəntʋ tɔ, hʋʋlɛ waalɩ kɛ́ pɩɩ kuli tə tɔɔ. 25Təma kʋpana ná naa mpʋ tɔtɔɣɔ təkeelee, na nna a maɣamaɣa a fɛɩ naʋ kɛ ɩsɛntɔɔ kɛ kpakpaa kpakpaa tɔ, a kaa pəsɩ na á saalɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tam.


text: 1Zezi ma ta dɩ ba o wɩ: "Amʋ yɩ vinyə tiu cɩga cɩga. A Ko maa yɩ tiu kʋm tu, yɩ o nii kʋ baŋa nɩ. 2Naga kalʋ na nuŋi tiu kʋm yɩra nɩ yɩ ka ba ləri biə tɩn, o'o go-ka o yagɩ mʋ. Kʋ daarɩ naga kalʋ na ləri biə tɩn, o'o farɩsɩ-ka mʋ, sɩ ka taa lana, sɩ ka taa fɔgɩ ka ləri biə zanzan. 3Abam bɩcara nan maŋɩ ya kwɛ lanyɩranɩ, nɩ ba na farɩsɩ tiu nɛ yɩ sɩ lana te tɩn, 'a na sɛ taanɩ dɩlʋ amʋ na ŋɔɔnɩ a brɩ abam tɩn ŋwaanɩ. 4Ta'a wʋra dɩ amʋ, sɩ amʋ dɩ w'ʋ ta ŋwɩ abam wʋnɩ. Tiu naga b'a wanɩ ka lə biə ka yɩranɩ yɩ ka təri tiu kʋm yɩra nɩ. Kʋ nan yɩ bɩdwɩ mʋ dɩ abam. Abam maŋɩ sɩ 'a ta'a wʋra dɩ amʋ mʋ, sɩ 'a laan wanɩ 'a ta'a kɩ kəm-laarʋ. 5Amʋ mʋ yɩ tiu kʋm, yɩ abam yɩ kʋ nɛ sɩm. Wʋlʋ maama na wʋra dɩ amʋ yɩ amʋ ŋwɩ kʋntʋ tu wʋnɩ tɩn w'ʋ ta kɩ kəm-laarʋ mʋ, nɩ naga kalʋ na ləri biə zanzan tɩn. Amʋ nan na təri 'a bɩcara nɩ, 'a b'a wanɩ kʋlʋkʋlʋ 'a kɩ. 6Wʋlʋ na tərə dɩ amʋ tɩn nyɩ dɩ tiu naga kalʋ ba na goni ba yagɩ yɩ ka kʋ tɩn mʋ. Tiu nɛ sɩlʋ na kʋgɩ tɩn, ba'a pɛ-sɩ ba kɩ mini nɩ mʋ yɩ sɩ di. 7Abam nan na wʋra dɩ amʋ, yɩ amʋ taanɩ dɩm na wʋ 'a bɩcara nɩ, 'a w'ʋ wanɩ 'a loori kʋlʋ maama 'a wʋbʋŋa na lagɩ tɩn, yɩ 'a w'ʋ na-kʋ. 8Abam na kɩ kəm-laarʋ, nɩ tiu na ləri bu-ŋʋna zanzan te tɩn, 'a w'ʋ sɩɩnɩ 'a ta'a yɩ amʋ karabiə, yɩ kʋntʋ w'ʋ pa a Ko wʋm na zulə. 9Nɩnɛɛnɩ a Ko na soe amʋ te tɩn, amʋ dɩ soe abam kʋntʋ mʋ. Ta'a jɩgɩ-na amʋ sono kʋm 'a bɩcara nɩ. 10Abam na kɩ a na tagɩ kʋlʋ tɩn, 'a w'ʋ wanɩ 'a ta'a jɩgɩ amʋ sono kʋm kʋntʋ, nɩ amʋ dɩ na kɩ a Ko na tagɩ kʋlʋ yɩ a jɩgɩ o sono kʋm a bɩcarɩ nɩ te tɩn. 11A tagɩ wəənu tɩntʋ a brɩ abam, sɩ wʋpolo kʋlʋ a na jɩgɩ tɩn mʋ taa wʋ abam wʋnɩ, sɩ kʋ pa abam wʋpolo kʋm ja gaalɩ. 12Ni dɩlʋ amʋ na lagɩ a pa abam tɩn mʋ tɩntʋ: 'A ta'a soe daanɩ, nɩnɛɛnɩ a na soe abam te tɩn. 13Sono tərə kʋ na dwe tɩntʋ, sɩ nɔɔnʋ sɛ sɩ o tɩ o donnə ŋwaanɩ. 14Abam na kɩ a na tagɩ kʋlʋ tɩn, 'a w'ʋ ta yɩ a cilonnə mʋ. 15Amʋ daa b'a ta bə abam nɩ a tɩntʋŋna. Bɛŋwaanɩ tɩntʋŋnʋ yəri kʋlʋ o yuutu na lagɩ o kɩ tɩn. Kʋ nan na yɩ abam, a tagɩ kʋlʋ maama a na ni a Ko Wɛ tee nɩ tɩn a brɩ abam. Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ a laan bə abam nɩ a cilonnə. 16Kʋ nan daɩ abam mʋ kuri amʋ. Kʋ yɩ amʋ mʋ kuri abam, yɩ a daarɩ a pa abam ni sɩ 'a ta'a kɩ kəm-laarʋ. Kəm-laarʋ tɩm kʋntʋ w'ʋ ta wʋra maŋa maama. Abam na kɩ kəm-laarʋ tɩm kʋntʋ, a Ko w'ʋ pa abam kʋlʋ maama 'a na w'ʋ loori o tee nɩ amʋ yɩrɩ ŋwaanɩ tɩn. 17Amʋ na pɛ abam ni sɩ 'a kɩ kʋlʋ tɩn mʋ tɩntʋ: 'A ta'a soe daanɩ." 18Zezi daa ma ta o wɩ: "Lʋgʋ baŋa nɔɔna bam w'ʋ culi abam. Ba nan na culi abam, sɩ 'a lwarɩ nɩ ba maŋɩ ba da yigə ba culi amʋ mʋ. 19Abam ya na yɩ lʋgʋ baŋa nyɩm, kʋ nɔɔna bam ya w'ʋ ta soe abam, 'a na yɩ kʋ nyɩm tɩn ŋwaanɩ. Amʋ nan mʋ kuri abam lʋgʋ nɔɔna bam wʋnɩ, yɩ 'a daa daɩ ba nyɩm. Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ balʋ na yɩ lʋgʋ baŋa nɔɔna tɩn w'ʋ ta culi abam. 20Guli-na a na maŋɩ a ta kʋlʋ a brɩ abam tɩn: Tɩntʋŋnʋ tərə o na dwe o yuutu. Ba na yaarɩ amʋ tɩn, ba'a yaarɩ abam dɩ mʋ. Ba nan na sɛ amʋ ni-taanɩ dɩm, ba'a sɛ abam dɩ ni-taanɩ mʋ. 21Ba nan w'ʋ kɩ abam tɩntʋ wəənu tɩm maama amʋ ŋwaanɩ mʋ, bɛŋwaanɩ ba yəri wʋlʋ na tʋŋɩ-nɩ tɩn. 22Amʋ ya na wʋ tu a ŋɔɔnɩ cɩga a brɩ-ba, lwarɩm ya b'a ta wʋ ba yuu nɩ. Lele kʋntʋ ba nan daa b'a wanɩ ba ta nɩ ba jɩgɩ bʋra. 23Wʋlʋ maama na culi amʋ tɩn, kʋntʋ tu culi a Ko wʋm dɩ mʋ. 24Amʋ kɩ tɩtʋŋ-ŋʋna yalʋ nɔɔn-nɔɔnʋ ta na wʋ kɩ ya doŋ tɩn a brɩ-ba. A ya na wʋ kɩ a brɩ-ba, lwarɩm ya b'a ta wʋ ba yuu nɩ. Ba nan nɛ a na kɩ kʋlʋ tɩn, yɩ ba ta culi amʋ dɩ a Ko wʋm maama. 25Kʋ nan kɩ sɩ kʋ pa kʋlʋ na pʋpʋnɩ Wɛ cullu tɔnɔ kʋm wʋnɩ tɩn mʋ sɩɩnɩ kʋ kɩ, dɩ kʋ na wɩ: 'Ba culi amʋ, yɩ a wʋ kɩ kʋlʋkʋlʋ.' 26Zənnu wʋm nan w'ʋ nuŋi a Ko te o ba. Wʋm mʋ yɩ Wɛ Joro kʋlʋ na yɩ cɩga tu tɩn. A nan w'ʋ tʋŋ-o yɩ o ba abam te, yɩ o laan w'ʋ ŋɔɔnɩ a cɩga kam o brɩ abam. 27Abam dɩ nan w'ʋ ŋɔɔnɩ a cɩga kam taanɩ 'a brɩ nɔɔna, bɛŋwaanɩ abam maŋɩ 'a wʋra dɩ amʋ pulim nɩ mʋ.


text: 1N yɛɛr, ɩn dɔ̃ɔ wa a yɩ sɛ̃, n ba waan nɛbɔ̃ɔn bɩɩ yɛ̃ 'yɛr naa wa man a Nãaŋmɩn dãasɩɛ kʋ yɩ ɛ. 2Bojũu a lɛ ɩn dɔ̃ɔ be a yɛ sɛ̃, n ba lɛ bɔ̃ɔ bon jaa pʋɔ a Yesu Kɩrɩsɩto ban kpa a daa ju ɛ. 3Balfʋ, dãbɩ̃ɛ nɩ mĩifʋ lɛ n dɔ̃ɔ ben a yɩ sɛ̃. 4A n 'yɛr nɩ a n mʋɔlfʋ ba ɩ yɛ̃ 'yɛrbie ɛ, tɩchɛ a ɩ naa a Nãaŋmɩn Sɩɛ kpɛ̃ɔ wiilfʋ lɛ, 5ka a yɩ sɔɔfʋ taa dɩɛl a nɩrɛ yɛ̃ ɛ, tɩchɛ a dɩɛl a Nãaŋmɩn kpɛ̃ɔ. 6Faa nyɛ, sɩn ma 'yɛr a sɩ 'yɛr nɩ yɛ̃ kʋ a bala na nʋ̃ɔ a Nãaŋmɩn sɔr pɔ, a ba ɩ a wɛr nyã bɩɩ a kpɩ̃ɛn dẽme yɛ̃ na wa ɩ pɔrɔ daar kɔ̃ɔ ɛ. 7Kai, sɩn 'yɛrɛ naa a Nãaŋmɩn yɛ̃ sɔɔlaa, a yɛ̃ 'lɔ na dɔ̃ɔ sɔɔl a Nãaŋmɩn na kaa ir a sɩ daar kɔ̃ɔ tɩɩr jũu sɛrɛ na wʋ wa maal a wɛr. 8A wɛr nyã kpɩ̃ɛn dẽme ba dɔ̃ɔ bɔ̃ɔ a par ɛ, ala ɩ bala ta bɔ̃ɔ ba kʋ̃ naa kpa a tɩɩr Soro a daa ju ɛ. 9Tɩchɛ a lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, "Nɩbir jaa ba nyɛ ɛ, toor jaa ba wõ ɛ, tɩɛr jaa mɩ ba bɔ̃ɔn a ala a Nãaŋmɩn na chɔɔr kʋ a bala na nʋ̃ wʋ ɛ." 10Tɩchɛ anyãna lɛ a Nãaŋmɩn Sɩɛ wiil kʋ sɩ, Nãaŋmɩn Sɩɛ ma bɩɛr naa a yelsɩ a jaa, na wʋ gba ma bɔ̃ɔ a ala na be a Nãaŋmɩn pʋɔm. 11Nɩbuor lɛ bɔ̃ɔ lɛ na be a wʋ tɔ sʋɔ tɩɛr pɔ, ka a nɩrɛ 'lɔ mɩ̃ɛ ba lɛ ɛ? A lɛ mɩ lɛ nɩrɛ ba bɔ̃ɔ lɛ na be a Nãaŋmɩn tɩɛr pɔ ɛ, ka a Nãaŋmɩn mɩ̃ɛ Sɩɛ ba lɛ ɛ. 12A ba ɩ a wɛr nyã sɩɛ lɛ sɩ tara ɛ, tɩchɛ a Sɩɛ 'lɔ na yi a Nãaŋmɩn sɛ̃ a sɩ de bɔ̃ɔn a ala a Nãaŋmɩn na kʋ sɩ a pɔrɔ. 13A anyãna lɛ sɩ 'yɛrɛ, a ba ɩ nɩrɛ 'yɛrbie sɩn jãn ɛ, tɩchɛ 'yɛrbie ala sɩn jãn a Nãaŋmɩn Sɩɛ sɛ̃ na sɩ wile nɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ yelmɩ̃ɛ nɩ a Sɩɛ 'yɛrbie. 14Nɩrɛ 'lɔ jaa na ba tara a Nãaŋmɩn Sɩɛ ɛ, maa sɔɔ a ala na yi a Nãaŋmɩn Sɩɛ sɛ̃ ɛ, bojũu a ɩn dãbol yele kʋ wʋ a wʋ maa bɔ̃ɔ a par ɛ, bojũu nɩrɛ na tʋ̃ɔn bɔ̃ɔ ala ɩ wʋ tara naa Nãaŋmɩn Sɩɛ. 15A nɩrɛ 'lɔ na tara a Nãaŋmɩn Sɩɛ ma vɩɛr naa a yele a jaa kaa, tɩchɛ nɩrɛ 'lɔ na ba tara a Nãaŋmɩn Sɩɛ ɛ, wʋ kʋ̃ bɔ̃ɔ a nɩrɛ 'lɔ na tara a Nãaŋmɩn Sɩɛ tɩɛr ɛ. 16Bojũu a sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, "An lɛ bɔ̃ɔ a sɩ Soro tɩɛr, na wʋn kpãa wʋ?" Tɩchɛ sɩn lɛ tara a Yesu Kɩrɩsɩto tɩɛr.