text: 1Hapata yala bwa, ɛ dea ma yenga sibhoko ha le Kana, ha kandɔnu Galile. Nana mɛ Jésus dungɔ ang. 2Nɛ ɛ saa Jésus hinɛ hio wan-yambimɔ pɛa fin nde, mbwa anɛ ha yenga. 3Nɛ ka hio wi nɔa li vigne tee karsi, nana mɛ Jésus tɔa ha wɛnɛ: «Mbwa bo fin nɛ li vigne na.» 4Ma, Jésus kiforo wen ha wɛnɛ: «Nana mi, mɛ takiri pɛ mɛ nde, wen ɛngɛ zɔk nɛ mi nde? Ngimɔ pɔm tɛ lɛm ka na.» 5Nɛ nana wa tɔa ha hio wan-tom: «Ɛnɛ de mɔ fɛt ka wɛnɛ betɔ ha ɛnɛ mɛ de!» 6Hio gasa kpana ka ɛ sɛka nɛ ta, dungɔ haki mɔrkɔ zanga ndang. Kpana ndang ba nɛ li hapɛtɛ litɛrɛ gɔmmay ndang. Ɛ ha kuo li ha zanga sasisi nɛ tɛ lɛm nɛ ndɔki deamɔ pɛ hio zuife. 7Jésus haa nu ha hio wan-tom: «Ɛnɛ a li ha zang hio kpana ndɔng!» Nɛ mbwa donsa hio yo lɛtɛtɛ. 8Nɛ Jésus tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ gdu ma nua nɛnɛ ha wan-bhɔngiri mɔ yenga.» Nɛ mbwa kuo yo nɛnɛ. 9Wan-bhɔngiri mɔ yenga tota li, ka kifo li vigne. Ma, a ing bhandi ka ɛ kuo yo ang tɛnɛ na. Sɔna nɛ̂ hio wan-tom ka gduo lia ingɔ gotoa. Mɛgi a saa wan-sibhoko, 10nɛ a tɔa ha wɛnɛ: «Hio wi fɛt ha kapana dede li vigne sɔngsi. Nɛ ka yo baa li wan-gal yenga kari, ki ɛ tɛ kapini dɔkɔ ka bo nɛ dedea na. Ma, pɛ mɛ, mɛ pama dede li vigne gbo sising.» 11Ɛngɛ nɛ̂ bosi mɔweka pɛ Jésus. A dea yo ha Kana, ha kandɔnu Galile. Yo gbasa ziomɔ pɛa ha li hio wi, nɛ hio wan-yambimɔ pɛa mɛkara wɛnɛ. 12Hapata ɛngi, Jésus nɛa ha le Kapernaum, wɛnɛ hinɛ nana wa, hio ya wa, nɛ hio wan-yambimɔ pɛa. Ma, mbwa tɛ bhɔn haki yala nɛdɔka na. 13Yala yenga Pake hɛra kari, nɛ Jésus nɛa ha Jérusalem. 14Ha zang gasa twa Sɔ wɛnɛ kpaa hio wi ha gdonga hio nday, hio sami, hio gbakuli. Nɛ wɛnɛ kpaa fin hio wan-kpali mbɔli ha dungɔnu. 15Mɛgi a kuo hio ma pɛl de nɛ zambala, nɛ wɛnɛ yinɔ mbwa hinɛ hio nday nɛ sami pɛ mbwa gbosisi ha dɛl. A gɔsa mbɔli pɛ hio wan-kpali mbɔli ha nu, nɛ a kinso tabolo pɛ mbwa. 16A tɔa ha hio wan-gdongi gbakuli: «Ɛnɛ kay mɔ ndɔng fɛt yunɛ hakɛ. Ka ɛnɛ akpali twa pɛ Bafa mi nɛ twa de zando na!» 17Tazu hio wan-yambimɔ gbaa nɛ wen ha zang takarata pɛ Sɔ nde: Dea gula twa pɛ mɛ begbɛ mi bin. 18Hio wan-le zuife tɔa ha wɛnɛ: «Mɛ de ma mɔweka ka ɔ azɔk nde, mɛ dung nɛ ziomɔ mɛ de nɛ mɔ ndɔng!» 19Jésus kiforo wen ha mbwa: «Ɛnɛ gbin gasa twa Sɔ ɛngɛ fɛt yunɛ, nɛ mi bebɛ yo fin nɛ mbinga ha zang yala tar.» 20Mbwa tɔa ha wɛnɛ: «Ɛ bɛa twa ɛngɛ ha zang kili bɛlɛ bhukɔa nar zanga mɔrkɔ gbala ndang, nɛ mɛ bebɛ yo fin nɛ mbinga ha zang yala tar karsi nde?» 21Ma, gasa twa Sɔ ka Jésus tɔa wena, dungɔ nɛ̂ tɛ wa. 22Tazu hio wan-yambimɔ pɛa gbaa nɛ wen ɛngi sɔna ha ngimɔ ka Jésus guotɛ ha soko hio fiowi. Mɛgi, mbwa mɛkara hio wen pɛ takarata pɛ Sɔ fɛt, nɛ hio wen ka Jésus batɔ se. 23Ha ngimɔ ka Jésus dungɔ ha gala yenga Pake ha Jérusalem, hio wi nɛdɔka mɛkara wɛnɛ hazu mbwa zɔka hio mɔweka ka wɛnɛ dungɔ ha dea. 24Ma, Jésus tɛ gde tazu ha tɛ mbwa na, hazu a ingɔ mbwa fɛt nɛdedea. 25Ma wi ndang lɛm tɔ goto deamɔ pɛ wi ha Jésus na, hazu wɛnɛ nɛ tɛ wa ingɔ mɔ ka dung ha zang sila wi fɛt.


c: text/html

text: 1K'a a yo Woso n meer ba kan wɔɔ kɩ a Nyɩ bɩ lɛ m bɩ, ʋ hɔ k'a hɩ wɔɔ m bɩ nyasʋ kɔɔkɔɔ gʋta, kʋ n bɛɛ m, wɔɔ nyaanɩm. 2Lemim kʋ malɛɛkarɔ nyɩnta ŋnɩ b'a pa da bɩ, a a zi ba fasɩ, gʋɔɔ kʋ ŋ n yɛ ma y, ŋnɩ bɩsɩ ka ma rɔ wɔɔ, brɔɔ a bɩsɩ bɩ karɛ fɩr yɩ amba a a ga m bɩ m. 3Bɩ, wɔɔ sɔ, kʋ wɔɔ n nyasʋ bʋmbɔrɛ gʋta maam-maam naa do nɩ, Woso wɔɔ dʋdɔ kam sɔ, wɔɔ bɩ bɔm lɛ nɩ y. Zuuba mɩŋŋa ɩ lɛɛ ka an bʋmbɔrɛ bɩ pa da, bɩ jɛ ʋ, gʋɔɔ kʋ ŋ y'a ma rɔ wɔɔ n a mɩŋŋabaa k'an ta ʋ hɩnka wɔɔ m. 4Woso mɩŋŋa nɩ ŋ kasɛtɩ bɩ karɛ gore da ʋ, hoserlo paŋŋazannɔ barɛ nɔ ʋ, kan makra do y'a hʋnhɔ kɩ m. A Sɛnt-Ɛspri ganwʋrɛrɔ jir amba a lɛ n taa bɩ m. 5Durnya daa kʋ wɔɔ n'a mim dɩndam bɩ, malɛɛkarɔ bɛɛ Woso ŋ da ʋ, kʋ ŋ n'a so ʋ y, a Nyɩ b'a da ʋ. 6Bɩ, Wosoci bɩ lɛɛ niŋŋə ʋ, n y'a hɩ, n ʋ: Woso ra, bɔ m gʋaa m, ɩbɩɩ n'ɩ hɔɔn dam ma? Gʋaa nyɔɔdʋ n bɔ m, ɩbɩɩ n nɩ nyasʋm nɩ? 7Ɩbɩɩ ka an nɩ malɛɛkarɔ taa dɔmɩm poore nɔ ʋ, ɩ bɔkarɛ ɩ b'a gore da ʋ, ɩ lɛbɔʋrɛ ka ʋ gʋta. 8Ɩbɩɩ ka an a so hɔ haay ʋ, an nɩ hɔ haay burə ʋ. Kʋ n y'a hɩ, n ʋ: 'Woso a ka gʋaa nɩ hɔ haay burə ʋ bɩ, naa k'a hɩ, a ʋ, a y'a so hɔ haay ʋ, hɔsɩ n gɔɔta k'a bɛɛ y'a so ʋ y.' A n bɔkarɛ, dɩɩtaa naa, dɩgarɛ nɔ ʋ, gʋaa bɛɛ y'a so hɔ haay ʋ y. 9Bɩ hɔ kʋ wɔɔ n'a yɩm bɩ n naa do: Woso a ka Yeezuu n a ba poore malɛɛkarɔ taa dɔmɩm poore nɔ ʋ, k'an bɩr yɩrɛ ɩ ʋ, Woso barka bɩ tɔ ma, a ga gʋɔɔ haay minto. Bɩ wɔɔ y'a yɩm kɛɛrɛ an nɩ lɛbɔʋrɛ kan daʋrɛ gʋta kɩ m, fɩr k'a yɩ a zɛ bɩ nɔ ʋ bɩ tɔ ma. 10Woso ɩ hɔ haay da, ŋn'a bɩncɛrɔ ʋ, a a ŋʋa kʋ gʋɔɔ gʋta n yɩ a nyɩnɔ, ŋnɩ nyɩnta a lɛbɔʋrɛ nɔ ʋ. A ga a ʋ m denter, k'an a ka kʋ Yeezuu n fɩr yɩ, k'an wɔ ʋ an yɩ gʋɔɔ bʋmbɔrɛzaa k'a a ga m. Bala, Yeezuu nɩ karɛ ŋ lɛɛ kʋ ŋ nɩ bʋmbɔrɛ bɩ yɩ. 11Yeezuu nɩ gʋɔɔ mimbʋnyaarɔ gʋrɛ ŋ ma, a mɩŋŋa kan gʋɔɔ k'a nɩ ŋ mimbʋnyaarɔ gʋrɛ ŋ ma rɔ wɔɔ kɩ, ŋ Zɩ deem. Bɩ y'a ka, Yeezuu nɩ ŋ birle a danyɩnɔ b'a nyannɩ ba nɩ y. 12A a hɩ denter, a ʋ: Woso ra, mɔɔ y'ɩ mim dɩndarɛ m danyɩnɔ m, m m lɛ bɔ ɩ ʋ, sokʋmagʋɔɔ haay lɛɛ. 13A a hɩ sɔ, a ʋ: Mɔɔ yom Woso ma. A n a ya, an a hɩ sɔ, a ʋ: Mɔɔ ba n nɩ kan nyɩnɔ kʋ Woso ŋ ka mɔɔ ʋ rɔ wɔɔ kɩ. 14Nyɩnɔ k'a n'a hɩrɛ ŋ ma rɔ wɔɔ, gʋɔɔ m, ŋnɩ yɩ mɛsim kan ma kɩ nɔ ʋ, Woso Nyɩ bɩ mɩŋŋa a ba am ŋ hɔ bɩ m an nyɩnta gʋaa sɔ am ŋ hɔ bɩ m. A ba a ʋ, ncɩnaaʋ, k'a Sʋtaana zaar ba, bɩ k'a a so zɛ paŋŋa ʋ bɩ tɔ ma. 15K'a a da ma, a gʋɔɔ kʋ lɔnnɔ nɩ ŋ mɩ, nyi kʋ ŋ n'a bam zɛ m a mɩsɩrbaa tɛkka ma rɔ wɔɔ yɔ. 16Bala, Yeezuu bɩ, malɛɛkarɔ bɛɛ an n'a darɛ ŋ han y, Abraham nyɩnɔ wɔɔ an n'a darɛ ŋ han. 17Bɩ y'a ka, an yɩ pakra k'an a ba am a danyɩnɔ wɔɔ m hɔ haay nɔ ʋ, k'a wɔ ʋ, a yɩ ŋ mannɩbər jɩtaarɛ kʋ taalɛrazaa m, a m cicirzɛrɛzaa, a zibəə bɩ nɔ ʋ Woso lɛɛ. K'a gʋɔɔ mimbʋnyaarɔ sugur yɩ, a ka ŋ ʋ. 18Bɩ, kɛɛrɛ naa, a a da ma an a da gʋɔɔ kʋ ŋ nɩ makra lɛɛ rɔ wɔɔ han, bala, a mɩŋŋa makra yɩ, an fɩr yɩ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Tá taapalaa, pə fɛɩ ɩsɩɩ paa nɔkɩ-mɛɣɛ takəlaɣa ŋmaaʋ na pá kɛɛsɩ-mɛɣɛ waatʋ yaa wɛɛ nna a taa mpʋ ɩnɩ pɩɩ la tɔ pə tɔm. 2Ɩsɩɩ mə maɣamaɣa ɩ́ tɛma nyəm kɛ teu tɔ, Tacaa kʋyakʋ ká la kɛ́ ɩsɩɩ ŋmɩɩlʋ kɛɛsʋɣʋʋ na ɩ́ kɔɔ ahoo tɔ. 3Waatʋ wei yəlaa ká kɔɔ na pá tɔŋ sɩ: Nhnn, pənɛntɛɣɛlɛ antulinya caɣa ɩ tete, na pənɛntɛɣɛlɛ tə hɛɛsaa tɔ. Waatʋ ɩnəɣɩ pɩɩ tii pa tɔɔ təkpili kɛ tɔm kʋlʋm tɔɔ, na pə́ la-wɛɣɛ sakasaka pa kaa fiti. Pɩɩ la kɛ́ ɩsɩɩ lʋlʋɣʋ wʋsasɩ takʋɣʋ ahonto tɔ. 4Ama tá taapalaa, kaɣana ɩ́ tá kɛ́ səkpɛtʋɣʋ tɛɛ nyə́ma, na pə fɛɩ sɩ kʋyakʋ kʋnɛ kʋ tuti-mɛɣɛ kʋtutu ɩsɩɩ ŋmɩɩlʋ tutuɣuu tɔ. 5Nɔɔnɔɔ taa ɩsəntɔ pə nyaala mə tɔɔ kɛ́ na ɩ́ pəsa ilim taa nyə́ma kɛ́. Tə ta kɛ mpa pa wɛ ahoo taa na səkpɛtʋɣʋ tɛɛ tɔ. 6Mpʋ tɔ tə́ taa paasəna tom ɩsɩɩ lɛlaa lakʋɣʋ tɔ. Ama tə́ caɣana tá ɩsɛ na tə́ feŋ na tə́ lakɩ pə təna na laakalɩ. 7Ahoo kɛ toolaa tooki, na ahoo kɛ sʋlʋm kʋɣɩ pə nyɔɔlaa. 8Ama tá mpa pə nyaala tá tɔɔ na tə́ pəsɩ ilim taa nyə́ma tɔ tɩɩ lakɩ pə təna na laakalɩ kɛ́. Tə́ yele na tá Ɩsɔ taa tɛmnaʋ na tá təma sɔɔlʋɣʋ pəsɩ-tʋ ɩsɩɩ nyəɣəlʋɣʋ toko. Tə́ caɣana naani sɩ pɩɩ ya-tʋ, na pəlɛ pɩɩ wɛɛ ɩsɩɩ tə paŋʋɣʋ yoou kahuka tɔ. 9Tə ta kɛ mpa Ɩsɔ sɩɩwa sɩ cele pɩɩ fɛlɩ nyaŋ tɔ se. Ama sɩ pə́ ya tá nyɔɔŋ kɛ Tacaa Yesu Kilisiti tɔɔ kɛ́. 10Kilisiti ɩnɩ ɩ səpa tá tɔɔ kɛ́ sɩ ye pə tala ɩ kɔntɛ wule na ɩ́ maɣana tá na tá ɩsɛ, yaa paa tə tɛma səpʋ, tá na-ɩ tə́ kpɛntɩ na tə kaa təcaɣalɛ kɛ tam tɔɔ. 11Pə tɔɔ ɩlɛ ɩ́ sɔɔsəɣɩ təmaɣa apalʋtʋ, na ɩ́ tuliɣi təmaɣa teitei ɩsɩɩ ɩ́ tɔŋna lapʋ tɔ. 12Tá taapalaa, tə heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ tʋna mpa pa lakɩ təmlɛ kɛ mə hɛkʋ tɔ, mpa Tacaa kpawa sɩ pá tiikiɣi-mɛ na pá sɛɣɛsɩ-mɛ tɔ. 13Mə luuŋ ɩ́ la-wɛ, na ɩ́ sɔɔlɩ-wɛɣɛ teu kɛ təmlɛ nte pa tɔŋna lapʋ tɔ tə tɔɔ. Ɩ́ wɛɛna təma na leleŋ. 14Tá taapalaa, haɩ, ɩ́ kaləna mpa paa caa pʋlʋ lapʋ tɔ. Ɩ́ la na mpa pa kəla fɛɛlɛ tɔ pa fɛɛlɛ ya, ɩ́ teŋ acamaa, ɩ́ hʋ́lə́ɣɩ́ yəlaa tənaɣa suulu. 15Ɩ́ la laakalɩ na mə taa nɔɣɔlʋ ɩ́ taa lɛɛtɩ lɛlʋ kɛ ɩsaɣatʋ. Ama ɩ́ lʋ sɩ ɩ́ lakɩ təmaɣa kʋpantʋ kɛ tam, paa mə maɣamaɣa mə təma, paa kpaɩ nyə́ma. 16Mə laŋa ɩ́ hʋlʋmɩ tam. 17Ɩ́ sələməɣɩ Ɩsɔ kɛ́ tam, ɩ́ taa yele. 18Ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ sɩ ɩ́ na təmlɛ kɛ paa mpi pə taa. Ɩsəna Ɩsɔ caa sɩ ye ɩ́ təŋəɣɩ Yesu Kilisiti ɩ́ lakɩ tɔɣɔlɛ. 19Ɩ́ taa kaɣatɩ Feesuɣu Naŋŋtʋ, ɩ́ yele-ɩ na ɩ́ la ɩ təmlɛ. 20Ɩ́ taa nyənɩ Ɩsɔ kʋheelitu kpaalʋɣʋ kɛ yem. 21Ɩ́ wɛsɩ paa mpi pə taa kɛ́ teu na ɩ́ ná nti nti tə wɛ teu tɔ na ɩ́ tɔkɩ təlɛ. 22Na ɩ́ lɔ nti tə fɛɩ teu tɔ paa tə kɛ́ nti. 23Ɩsɔ wei ɩ lakɩ na tə́ nɩɩkɩ leleŋ tɔ ɩ́ yele na ɩ́ pəsɩ ɩ nyə́ma təkpataa. Ɩsɔ ɩnɩ ɩ́ paasəna mə ləmaɣasɛɛ na mə tɔnəŋ, na mə wɛɛtʋ ntɩ tə təna tə́ wɛɛ tənaŋŋ kɛ́ Tacaa Yesu Kilisiti kɔntɛ wule. 24Wei ɩ yaa-mɛ tɔ ɩ kɛ́ kʋpaŋ. Pə tɔɔ kɛ́ ɩ kaa yele-mɛɣɛ taɣanʋɣʋ kɛ mpʋ. 25Tá taapalaa ɩ́ sələməna-tʋɣʋ Ɩsɔ tɔtɔ. 26Ɩ́ sɛɛ tá taapalaa tənaɣa teu na ɩ́ lɛlɩ. 27Haɩ, ma wiikina-mɛɣɛ, Tacaa tɔɔ sɩ ɩ́ kala takəlaɣa kanɛ na yəlaa təna nɩɩ. 28Tacaa Yesu Kilisiti ɩ́ la-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ.


text: 1Ɩsɩɩ Kilisiti tɔɣɔ kʋnyɔŋ na pə́ wɩɩ ɩ nantʋ tɔ, mɛ tɔtɔ ɩ́ caalɩ mə tɩ na ɩ́ tɔkɩ pə ləmaɣasəlɛ kɛ mpʋ. Pə taɣa pʋlʋ, wei ɩ tɔkɩ kʋnyɔŋ haləna pə́ wɩɩkɩ ɩ nantʋ tɔ, pʋntʋ lɩɩ ɩsaɣatʋ paa taa kɛ́. 2Pə kpaɣaʋ kaɣana tɔ, ɩ́ tɔ kʋyɛɛŋ wei pə kaasa-mɛɣɛ atɛ cənɛ tɔ ɩsɩɩ Ɩsɔ caa tɔ, ɩ́ taa tɔ ɩsɩɩ yʋlʋkʋnyɩɩləŋ caakɩ tɔ. 3Ɩ́ yele ɩsəna tuu lɔŋ ɩ́ paasaa na ɩ́ lá ɩsɩɩ ma ta nyɩ ɩsɔnaa tɔ, ɩ́ taa tasa mpʋ. Yaasi ɩsaɣaʋ, na kʋnyɩɩləŋ ɩsaɣaŋ, na sʋlʋnyɔɔlɛ, na hiluɣu, na sʋlʋkʋlɛ, na tɩɩŋ laaʋ mpi pə fɛɩ lapʋ tɔ pə tənaɣa mpʋ pə taa kɛ́ ɩ́ ka wɛɛ. 4Ama pənɛntɛ mə tɔm lakɩ ma ta nyɩ ɩsɔnaa kɛ ha kɛ́ timpi mə na-wɛ ɩ́ yela kpɛntʋɣʋ kɛ yaasinaa asaɣaa sɔsaa taa tɔ, ɩlɛna pá mələɣɩ-mɛɣɛ kʋtʋɣʋ. 5Ama paa tɛ na pá kɛɛsɩ pa kʋlapəlɛ tənaɣa Ɩsɔ wei ɩ sɔɔlʋ pɩɩwa sɩ ɩ hʋʋkəna weesiŋ nyə́ma na sətaa kɛ tɔm tɔ. 6Pə maɣamaɣa pə nyʋɣʋ tɔɔ tɔtɔɣɔ pa kpaala sətaa kɛ Laapaalɩ Kʋpaŋ sɩ pá hʋʋna-wɛ ɩsɩɩ yəlaa mpa pa wɛna pa weesiŋ tɔɣɔ teitei ɩsɩɩ pa lakɩ yəlaa təna tɔ, na pa kpaala-wɛɣɛ Laapaalɩ Kʋpaŋ kɛ́ sɩ Ɩsɔ Feesuɣu toŋ tɔɔ pá wɛɛ ɩsɩɩ Ɩsɔ wɛʋ tɔ. 7Pə təna pə wʋlɛ pɩɩwaɣa, pə tɔɔ ɩlɛ ɩ́ kpaɣa ləmaɣasɛɛ kɛ teu, ɩ́ taa caɣa yem təpoto na ɩ́ sɔɔ Ɩsɔ sələmʋɣʋ tɔɔ. 8Kancaalaɣa nyəntʋ nti tə wɛɛ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ sɔɔlɩ təmaɣa sɔsɔm. Pə taɣa pʋlʋ, ye sɔɔlʋɣʋ ɩ́ wɛɛ ɩsaɣatʋ paɣalɛ puki pooluŋ kɛ́. 9Ɩ́ lakɩ təmaɣa mʋʋllɛ kɛ mə tɛɛsɩ taa na ɩ́ taa kʋntəɣɩ. 10Paa mə taa wei ɩ́ paasəna teu kɛ mpi Ɩsɔ yeki na pə lapʋ saakɩ-ɩ tɔ. Ye Ɩsɔ ɩ́ yelaa na pʋlʋ lapʋ saa nɔɣɔlʋ tike, pʋntʋ ɩ́ paasəna teu na lɛlaa waa pə taa. 11Ye waasʋ latʋ lakɩ ɩ waasʋ, pə wɛɛ sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ ɩ tɛləsəɣɩ yəlaa. Ye wei ɩ lakɩ təmlɛ, pʋntʋ ɩ́ lana toma nna Ɩsɔ ha-ɩ tɔ, na pə́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ. Yesu ɩnəɣəlɛ teeli tʋ na pəsʋlʋ kɛ tam tɔɔ. Ami. 12Ma taapalaa mə laŋa ɩ́ taa tɔna ɩsəna pə maɣasʋɣʋ-mɛɣɛ toŋ na toŋ sɩ pə naa mə waalɩ tɔ ɩsɩɩ mpusi nɔɣɔlʋ. 13Ama mə laŋa ɩ́ hʋlʋmɩ sɩ mə hika mə paa nyəm kɛ Kilisiti wahalanaa taa na mɩɩ tɔɣɔ. Mpʋ tɔtɔɣɔ mə laŋa ká hʋlʋmɩ kʋyaŋku pɩɩ kuli ɩ teeli tɔɔ tɔ. 14Ye pa tʋʋkɩ-mɛ ɩsɩɩ ɩ́ kɛʋ Kilisiti ɩfalaa tɔ pə tɔɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, teeli Feesuɣu ŋku kʋ kɛ́ Ɩsɔ Feesuɣu tɔ kʋ wɛɛkɩ mə waalɩ kɛ́. 15Pá taa tʋ mə taa nɔɣɔlʋɣʋ kʋnyɔŋ kɛ yʋlʋkʋlɛ yaa ŋmɩɩləm yaa ɩsaɣatʋ lapʋ yaa tɔm faʋ pə tɔɔ. 16Ama ye wei ɩ tɔkɩ kʋnyɔŋ kɛ Kilisiti təŋʋɣʋ tɔɔ, fɛɛlɛ ɩ́ taa kpa-ɩ. Ɩ́ sa Ɩsɔ kɛ́ ɩsəna mpi pa tʋna-ɩ na Kilisiti tɔ. 17Hʋʋlɛ waatʋ talaa kɛ́, na Ɩsɔ yəlaa kɛ pa caaləɣəna tɔm hʋʋnaʋ. Tɔʋ, ye taɣa Ɩsɔ taaləɣəna hʋʋnaʋ, ɩlɛ ɩsənaɣalɛ hʋʋlɛ ntɛ́ tɩɩ tɛɛsəna waatʋ wei pɩɩ tala mpa pa kisa Laapaalɩ Kʋpaŋ kɛ mʋɣʋ tɔ? 18Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Ye mɛʋmɛʋ kɛ́ na pə́ ya kʋpama nyɔɔŋ, ɩlɛ awe náá tɩɩ pɔɔsɩ nyaŋtʋnaa na asaɣaa pa tɔm ɩlɛ? 19Pə tɔɔ kɛ́ ye Ɩsɔ luɣu lapa sɩ mpa pá tɔɣɔ kʋnyɔŋ, pʋntʋnaa ɩ́ lakɩ kʋpantʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tam. Pá yelina pa təɣɩ Nmalʋ wei ɩ kaa yele lapʋ kɛ nti nti ɩ tɔma sɩ ɩ ká la tɔ.


text: 1Da yam kʋntʋ ni nɩ Zezi dɛɛn ma tɔgɩ karɩ wʋ o maa kɛa. Kʋ dɛɛn yɩ Zwifə bam siun dɛ nɩ mʋ. O karabiə bam dɩ maa tɔgɩ ba wʋra, yɩ kana jɩgɩ-ba. Ba ma bwəri mɩna ba yu ba dʋna. 2Farizɩan tiinə dɩ ma tɔgɩ ba wʋra. Ba ma na ba na kɩ kʋlʋ tɩn. Ba laan ma ta dɩ Zezi ba wɩ: "Nii nmʋ karabiə bam na kɩ kʋlʋ. Ba tʋŋɩ tɩtʋŋɩ dɩlʋ na cɔgɩ dɩbam siun dɛ cullu tɩm tɩn mʋ." 3Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Abam ta wʋ fɔgɩ 'a karɩmɩ Wɛ tɔnɔ kʋm na brɩ Pɛ Davidi taanɩ te tɩn na? Kʋ brɩ sɩ kana dɛɛn mʋ jaanɩ wʋntʋ dɩ o nɔɔna. 4O ma vu o zʋ Wɛ digə, yɩ o kwe culu dɩpɛ dɩlʋ na tigi da Wɛ ŋwaanɩ tɩn o pa o dɩ o nɔɔna bam di. Kʋ nan ya culə sɩ bantʋ di dɩpɛ dɩm. Kʋ yɩ Wɛ kaanɩm tiinə yɩranɩ mʋ jɩgɩ cwəŋə sɩ ba di-dɩ. 5Naa, abam ta wʋ fɔgɩ 'a karɩmɩ Wɛ tɔnɔ kʋm na brɩ nɩ, Wɛ kaanɩm tiinə bam yəni ba cɔgɩ siun dɛ culu kʋm dɩ ba na tʋŋɩ DƖ digə kam tɩtʋŋa siun dɛ maama wʋnɩ tɩn? Ba nan na yəni ba tʋŋɩ kʋntʋ tɩn, ba ta jɩgɩ bʋra kʋ wʋnɩ. 6Kʋ daarɩ lele kʋntʋ, wʋlʋ na dwe Wɛ-di-kamunu kʋm tɩn nan mʋ wʋ yo. 7Wɛ tagɩ DƖ wɩ: 'Amʋ lagɩ sɩ nabiinə taa jɩgɩ da-ŋwaŋa mʋ, sɩ kʋ daɩ nɩ a lagɩ sɩ ba taa maɩ ba wəənu mʋ ba kaanɩ-nɩ.' Abam ya na lwarɩ taanɩ dɩntʋ kuri, 'a ya b'a di balʋ na jɩgɩ bʋra tɩn taanɩ. 8Bɛŋwaanɩ amʋ Nabiin-bu wʋm jɩgɩ ni siun dɛ cullu tɩm baŋa nɩ." 9Zezi laan ma nuŋi jəgə kantʋ nɩ o vu o zʋ Zwifə bam Wɛ-digə. 10Nɔɔnʋ maa wʋra o jɩŋa dɩdʋa na tɩga. Farizɩan tiinə badonnə dɩ maa tɔgɩ ba wʋra ba na lagɩ cwəŋə sɩ ba brɩ nɩ Zezi kɩ o tusi. Ba ma bwe-o ba wɩ: "Nɔɔnʋ jɩgɩ cwəŋə sɩ o pa o doŋ na yazurə siun dɛ dɩm nɩ na?" 11Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Abam wʋlʋ na jɩgɩ piə, yɩ ka na tʋ vʋl-kɔgɔ wʋnɩ siun dɛ dɩm nɩ, 'a b'a nii ka baŋa nɩ sɩ 'a lɩ-ka na? 12Nabiinu nan tiini o jɩgɩ kuri o dwe piə. Kʋntʋ ŋwaanɩ nɔɔnʋ jɩgɩ cwəŋə sɩ o kɩ o doŋ lanyɩranɩ siun dɛ dɩm nɩ." 13O na tagɩ kʋntʋ tɩn, o laan ma ta dɩ nɔɔnʋ wʋlʋ jɩŋa kam na tɩgɩ tɩn o wɩ: "Twɩ n jɩŋa kam." Nɔɔnʋ wʋm ma sɩɩnɩ o twɩ-ka. O jɩŋa kam ma joori ka ji lanyɩranɩ nɩ o jɩ-ŋʋŋa kam te. 14Farizɩan tiinə bam na nɛ kʋntʋ tɩn, ba ma nuŋi ba vu ba banɩ daanɩ sɩ ba lagɩ cwəŋə ba gʋ Zezi. 15Zezi dɛɛn ma lwarɩ ba na lagɩ ba kɩ-o te tɩn. O ma nuŋi jəgə kam kʋntʋ nɩ. Nɔn-kɔgɔ zanzan dɛɛn maa tɔg-o. O ma pa ba maama na yazurə dɩ ba yawɩɩrʋ. 16O ma daarɩ o kaanɩ-ba o wɩ, ba yɩ zaŋɩ ba pa nɔɔna lwarɩ o ni nɩ. 17Zezi na kɩ kʋntʋ tɩn, kʋ yɩ sɩ kʋ pa Wɛ nijoŋnu Ezayi na maŋɩ o ta kʋlʋ faŋa faŋa tɩn mʋ sɩɩnɩ kʋ kɩ. O dɛɛn tagɩ o wɩ: 18"Nii, wʋntʋ mʋ yɩ amʋ Wɛ tɩntʋŋnʋ wʋlʋ a na kuri tɩn. Wʋntʋ mʋ yɩ wʋlʋ a na so-o yɩ o yəni o paɩ a wʋ poli zanzan tɩn. A'a pa a Joro kʋm taa wʋ o tee nɩ. O ma w'ʋ pa dwi maama tiinə ba ba lwarɩ amʋ cɩga kam na yɩ te tɩn. 19Wʋntʋ nan b'a ta magɩ kantɔgɔ naa o taa kɩ sɔɔ. O nan b'a ta paɩ o kwərə zaŋa cwe jeerə nɩ. 20Wʋntʋ b'a cɔgɩ nɔɔna balʋ na tiini ba bwənə tɩn, o'o ta jɩgɩ ba ŋwaŋa, nɩnɛɛnɩ nɔɔnʋ wʋlʋ na b'a bwəri miu kʋlʋ na tiiri tɩn, yɩ o b'a dwe kanɩa kalʋ mini na ba dana tɩn. O'o ta kɩ kʋntʋ mʋ, sɩ kʋ vu kʋ yi maŋa kalʋ o na w'ʋ pa amʋ Wɛ cɩga kam ba ka taa jɩgɩ dam nɔɔna tɩtarɩ nɩ, yɩ lanyɩranɩ wanɩ balɔrɔ. 21Wʋntʋ yɩrɩ ŋwaanɩ mʋ dwi maama w'ʋ ta jɩgɩ tɩɩna amʋ Wɛ tee nɩ." 22Nɔɔna badonnə dɛɛn ma ja lilwe, yɩ o kwəri o yɩ mɩmaa ba ba Zezi te. Bɛŋwaanɩ cicirə dɛɛn mʋ jɩg-o ka yaara. Zezi ma pa nɔɔnʋ wʋm na yazurə. O yiə ma joori ya naɩ, yɩ o daarɩ o waɩ o ŋɔɔna. 23Kʋ ma sʋ nɔn-kɔgɔ kʋm maama, yɩ ba tɛ ba wɩ: "Nɔɔnʋ wʋntʋ mʋ yɩ Pɛ Davidi dwi tu wʋlʋ Wɛ na lagɩ DƖ tʋŋɩ tɩn na?" 24Farizɩan tiinə bam na ni kʋntʋ tɩn, ba ma ta ba wɩ: "Wʋntʋ na waɩ o zəli sʋtaana tɩn, kʋ yɩ sʋtaana-pɛ Belizebuli dam mʋ o ma o zəli-ya." 25Zezi na lwarɩ ba wʋbʋŋa na yɩ te tɩn, o ma ta dɩ ba o wɩ: "Tɩʋ kʋlʋ paarɩ na pɔɔrɩ kuni bɩle yɩ ba jɩgɩ daanɩ tɩn, kʋ b'a daanɩ kʋ cɔgɩ. Tɩʋ kʋlʋ maama naa sɔŋɔ kʋlʋ maama na pɔɔrɩ kʋ tɩtɩ wʋnɩ kuni bɩle tɩn, kʋ'ʋ tʋ mʋ. 26Kʋ ya na sɩɩnɩ kʋ yɩ cɩga nɩ a maɩ sʋtaana-pɛ dam mʋ a ma a zəli sʋtaana nɔɔna tee nɩ, kʋntʋ ya w'ʋ brɩ nɩ sʋtaana-pɛ dam dɩm pɔɔrɩ kuni bɩle mʋ, yɩ o paarɩ dɩm b'a daanɩ dɩ cɔgɩ. 27Kʋ na sɩɩnɩ kʋ yɩ amʋ jɩgɩ Belizebuli dam mʋ a ma a zəli sʋtaana, abam nɔɔna bam dɩ nan maɩ dam dɩm kʋntʋ mʋ ba maa zəli-ya na? Abam tɩtɩ nɔɔna bam na kɩ te tɩn mʋ brɩ nɩ cɩga təri 'a tee nɩ. 28Kʋ nan yɩ Wɛ Joro kʋm dam mʋ a ma a zəli sʋtaana. Kʋntʋ maa brɩ nɩ Wɛ maŋɩ DƖ ba abam te, sɩ DƖ di paarɩ nɔɔna tɩtarɩ nɩ. 29Sʋtaana-pɛ nan nyɩ dɩ nɔn-dɩdɛɛrʋ na yɩrɩ o sɔŋɔ te tɩn mʋ. Nɔɔnʋ na lagɩ sɩ o vu nɔn-dɩdɛɛrʋ wʋm sɔŋɔ o ŋɔ, o maŋɩ sɩ o da yigə o ja nɔn-dɩdɛɛrʋ wʋm o vɔ mʋ. O na vɔg-o o ti tɩn, mʋ o laan w'ʋ wanɩ o wəənu tɩm maama o kwalɩmɩ. 30Nɔɔnʋ wʋlʋ maama nan na daɩ a nɔɔnʋ tɩn, o yɩ a dʋm mʋ. Nɔɔnʋ wʋlʋ maama nan na ba tɔgɩ o laɩ amʋ nɔɔna o kɩ jəgə dɩdʋa tɩn, o jagɩ-ba mʋ. 31'A ta'a ye nɩ, kəm-balwaarʋ tɩlʋ maama nɔɔna na kɩ tɩn, naa ta-balwaarʋ tɩlʋ maama ba na ŋɔɔnɩ tɩn, Wɛ waɩ DƖ yagɩ-tɩ DƖ ma cɛ-ba. Kʋ daarɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ nan na ŋɔɔnɩ o twɩ Wɛ Joro kʋm tɩn, Wɛ b'a sɛ sɩ DƖ ma cɛ kʋntʋ tu. 32Nɔɔnʋ wʋlʋ na ŋɔɔnɩ ta-balwaarʋ o pa amʋ Nabiin-bu wʋm tɩn, Wɛ w'ʋ sɛ sɩ DƖ ma cɛ kʋ tu. Nɔɔnʋ wʋlʋ nan na ŋɔɔnɩ o twɩ Wɛ Joro kʋm tɩn, Wɛ b'a sɛ sɩ DƖ ma cɛ kʋntʋ tu maŋa dɩ maŋa. 33'A na wɩ, tiu yɩ tu-ŋʋŋʋ, kʋ biə dɩ yɩ bu-ŋʋna mʋ. 'A na wɩ, tiu yɩ tu-balɔrɔ, kʋ biə dɩ yɩ bu-balwaarʋ mʋ. Ba lwarɩ tiu kʋ biə lərim nɩ mʋ. Kʋntʋ tɩn, abam na sɛ nɩ amʋ kəm dɩm lana, 'a maŋɩ sɩ 'a sɛ nɩ amʋ dam dɩm nuŋi Wɛ Joro kʋm te mʋ. 34Abam nyɩ dɩ bɩsankwɩ-dwə mʋ. Abam na yɩ nɔn-balwaarʋ tɩn, 'a b'a wanɩ 'a ŋɔɔnɩ wo-ŋʋnnʋ. Woŋo kʋlʋ maama na wʋ nɔɔnʋ wʋbʋŋa nɩ tɩn mʋ tɔgɩ o ni kʋ nuŋə. 35Nɔn-ŋʋm ŋɔɔnɩ wo-ŋʋnnʋ tɩlʋ na wʋ o wʋbʋŋa nɩ tɩn mʋ, yɩ nɔn-balɔrɔ dɩ ŋɔɔnɩ wo-balwaarʋ tɩlʋ na wʋ o wʋbʋŋa nɩ tɩn. 36'A ta'a ye nɩ, Wɛ sarɩya dɛ dɩm nɩ DƖ w'ʋ bwe nɔɔnʋ maama sɩ o ma o ni o ta bɩtar-yɔɔrʋ tɩlʋ maama o na tagɩ tɩn. 37Bɛŋwaanɩ abam tɩtɩ ni-taanɩ mʋ w'ʋ brɩ nɩ 'a jɩgɩ bʋra naa 'a ba jɩgɩ bʋra." 38Wɛ cullu karanyɩna tiinə dɩ Farizɩan tiinə badonnə dɛɛn ma zaŋɩ ba ta dɩ Zezi ba wɩ: "Karanyɩna, dɩbam lagɩ sɩ n kɩ wo-kɩnkagɩlɩ mʋ, sɩ kʋ brɩ dɩbam nɩ n nuŋi Wɛ te mʋ." 39O ma ləri-ba o wɩ: "Zɩm nɔɔna bantʋ yɩ nɔn-balwaarʋ mʋ, ba ba tɔgɩ Wɛ dɩ cɩga, yɩ ba lagɩ sɩ a kɩ wo-kɩnkagɩlɩ a brɩ-ba. Ba nan b'a na, kʋ na daɩ wo-kɩnkagɩlɩ dɩlʋ na maŋɩ dɩ kɩ dɩ Wɛ nijoŋnu Zonasɩ faŋa faŋa tɩn. 40Wʋntʋ dɛɛn kɩ da yatɔ mʋ wɩa dɩ tɩtɩɩ maama kaləŋ-kamunu wʋnɩ. Kʋ nan maŋɩ sɩ kʋ kɩ amʋ Nabiin-bu wʋm kʋntʋ doŋ mʋ, amʋ dɩ w'ʋ kɩ da yatɔ mʋ wɩa dɩ tɩtɩɩ maama yibeeli wʋnɩ. 41Zonasɩ dɛɛn na ve Niniivi tiinə te o tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam dɩ ba tɩn, bantʋ ləni ba wʋrʋ ba yagɩ kəm-balwaarʋ. Wʋlʋ na dwe Zonasɩ tɩn nan wʋ abam tee nɩ yɩ 'a wʋ sɛ kʋ tu. Kʋntʋ ŋwaanɩ, Wɛ sarɩya dɛ dɩm na yiə, Niniivi tiinə laan w'ʋ zaŋɩ ba brɩ nɩ abam ba jɩgɩ bʋra. 42Pa-kana kalʋ dɛɛn na te Saba tɩʋ tɩn dɩ w'ʋ zaŋɩ o di abam sarɩya, yɩ o vɩn abam bʋra. Bɛŋwaanɩ wʋntʋ dɛɛn zaŋɩ o tɩtɩ tɩʋ kʋlʋ na tiini kʋ yɩ yigə yigə tɩn nɩ, o ba pɛ Salɔmɔn te sɩ o cəgi o swan taanɩ dɩm. Wʋlʋ nan na dwe Salɔmɔn tɩn mʋ wʋ abam tee nɩ, yɩ 'a ba lagɩ sɩ 'a cəg-o. 43Cicirə na nuŋi nɔɔnʋ yɩra nɩ, ka laan w'ʋ vu ka beeri kapwərə yigə mʋ sɩ ka lagɩ jəgə ka sin da. Ka na beeri ka ga tɩn, 44ka laan maa wɩ: 'A'a joori a vu a na nuŋi mɛ tɩn mʋ a taa wʋra.' Ka ma joori ka vu nɔɔnʋ wʋm te, yɩ ka na nɩ ka jəgə kam fɔgɩ ka kwɛ lanyɩranɩ, yɩ kʋlʋkʋlʋ wʋ zʋ da. 45Ka laan ma joori ka vu ka lagɩ ciciri sɩrpɛ sɩlʋ na tiini sɩ yɩ balwaarʋ sɩ dwe ka tɩtɩ tɩn. Sɩ ma tɔgɩ daanɩ sɩ vu sɩ zʋʋrɩ da. Kʋntʋ, nɔɔnʋ wʋm laan w'ʋ tiini o na cam kʋ dwəni faŋa. Mʋ kʋ na lagɩ kʋ kɩ zɩm nɔn-balwaarʋ tɩm dɩ te." 46Zezi dɛɛn ta na wʋra o ŋɔɔnɩ dɩ nɔn-kɔgɔ kʋm kʋntʋ tɩn, o nu dɩ o nyaana ma ba ba zɩgɩ sɔŋɔ kʋm mancoŋo nɩ, yɩ ba lagɩ sɩ ba ŋɔɔnɩ dɩd-o. 47Nɔɔnʋ wʋdoŋ ma ta dɩ Zezi o wɩ: "N nu dɩ n nyaana tu ba wʋ cicwəŋə nɩ, yɩ ba lagɩ sɩ ba na-m." 48Zezi ma ta dɩ nɔɔnʋ wʋm o wɩ: "Wɔɔ mʋ yɩ a nu, bran yɩ a nyaana?" 49O laan ma nii o karabiə bam seeni yɩ o wɩ: "A nu dɩ a nyaana mʋ tɩntʋ. 50Bɛŋwaanɩ wʋlʋ maama na kɩ a Ko Wɛ wʋbʋŋa na lagɩ te tɩn mʋ yɩ a nyaanɩ dɩ a nakɔ dɩ a nu."


text: 1Mɛlkisedɛki no gyɩ yaa tɔɔ kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Salɛm kuwori rɛ, aŋ fa pɛ yaa Gyoribaŋa Bakɔɔ Wɩɩsɩ nala wɩɩkyʋwal sɩlaal mɛ. Saŋa kɩdɩgɩ, Mɛlkisedɛki gyɩ kyeŋ Abɩraham nɛ dɩ ʋ mʋʋ yuwo yuwo di taŋhasɩ badɔmɔŋ kuworo aŋ mɩɩgɩ kɩ ko. Ɛɛ rɛ ʋ sʋla Wɩɩsɩ tɩya Abɩraham. 2Doŋ nɛ Abɩraham kaŋ kɩna hʋ buloŋ ʋ aa yuwo laa yuwo hʋ tɩyaŋ kpaa leye fi, a kpa lɩdɩgɩ tɩya ʋ. Mɛlkisedɛki feŋ hʋ memii rɛ yaa kuwori hʋ aa kaŋ tɩpʋlʋŋ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. Ʋ bɩl aa yaa Salɛm kuwori hʋ mɛ, ʋ feŋ hʋ memii rɛ yaa kuwori hʋ aa leŋ fɩyɛlʋʋ we ʋ paalʋʋ tɩyaŋ. 3Nal buloŋ fa bɩ gyɩŋ Mɛlkisedɛki kuwo koo ʋ naa. Nal buloŋ mɛ fa bɩ gyɩŋ ʋ doho aa lɩɩ doŋ. Nal buloŋ bɩ gyɩŋ saŋa hʋ ba aa lʋla ʋ, koo saŋa hʋ ʋ aa sʋba. Ʋ kɩɩ Wɩɩsɩ Biye hʋ rɛ, beewɩya ʋ mɛ yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal lɛ a kaŋ kɩ mʋ deŋdeŋ. 4Ma bɩ naa anɩɩ ʋ fa yaa nɩbal lɛ koo? Á naabaa Abɩraham tɩɩ aa yaa nɩbal á lee gyɩ aa lɩɩ yuwo hʋ ko kyeme ʋ, ʋ gyɩ kaŋ ʋ kɩna buloŋ kpaa leye fi rɛ, a kpa lɩdɩgɩ tɩya ʋ. 5Levi doho nala hʋ aa yaa Iziral tɩmma wɩɩkyʋwal sɩlaala, Wɩɩsɩ mɩra daga anɩɩ Iziral tɩɩna kɩdɩgɩ buloŋ kaŋ ʋ kɩna kpaa leye fi rɛ, a kpa lɩdɩgɩ tɩya ba. Amɛ á gyɩma anɩɩ Levi doho nala hʋ abee Iziral tɩmma nɩkaalɩya hʋ buloŋ yaa Abɩraham doho nala rɛ, ka Wɩɩsɩ ha basɩ gɛɛ. 6Mɛlkisedɛki fa bɩ yaa Levi doho nal, aŋ laa kpaal hʋ Abɩraham, nal hʋ Wɩɩsɩ fa aa wee nyʋwa tɩya lee, aŋ sʋla Wɩɩsɩ tɩya ʋ. 7Nal buloŋ gyɩma rɛ anɩɩ nɩbal lɛ aa sʋla Wɩɩsɩ tɩya nɩbiye. 8Levi doho nala hʋ aa laa kpaal leye fi lɩdɩgɩ no, ba kɛ yaa nala aa sʋʋ rɛ. Amɛ Mɛlkisedɛki aa laa kpaal hʋ Abɩraham lee, ʋ kɛ bɩ yaa nal hʋ aa sʋʋ. Ba basɩ gɛɛ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ anɩɩ ʋ ha we ʋ mɩɩbol tɩyaŋ nɛ abee gyɩnaŋ. 9- 10Saŋa hʋ Levi naabaa Abɩraham gyɩ aa kyeŋ Mɛlkisedɛki a kaŋ ʋ kɩna kpaa leye fi a lɩɩ lɩdɩgɩ tɩya ʋ gɛɛ, dɩ ba ha gyɩ bɩ lʋl Levi, ʋ kɩɩ nɩɩ ʋ ha gyɩ we Abɩraham teŋ tɩyaŋ nɛ gɛɛ. Lagɩlagɩ no, ʋ doho nala rɛ aa laa kpaal leye fi lɩdɩgɩ hʋ ba nala lee. Amɛ Abɩraham gyɩ aa lɩɩ kɩna hʋ tɩya Mɛlkisedɛki gɛɛ, á sɩ wuwo baa dɩ Levi mɛ gyɩ lɩɩ kɩna tɩya Mɛlkisedɛki rɛ gɛɛ, beewɩya Levi yaa Abɩraham doho nal lɛ. 11Saŋa hʋ Wɩɩsɩ gyɩ aa kpaa ʋ mɩrɩsɩ hʋ tɩya Moosi, ʋ gyɩ lɩɩ Levi doho nala rɛ dɩ ba yaa Iziral tɩmma wɩɩkyʋwal sɩlaala a laa ba wɩɩsʋllɩ-kɩna sʋla Wɩɩsɩ kɩ tɩya ba anɩɩ mɩrɩsɩ hʋ fa aa daga gɛɛ. Dɩ Levi doho nala hʋ rɛ fa wuwo tʋŋ ba tʋma dɩ ba su anɩɩ Wɩɩsɩ aa kyɛ gɛɛ, ɛɛ kɛ ʋ fa bɩl bɩ maga dɩ nɩdɩma aa kɩɩ Mɛlkisedɛki ko a yaa Iziral tɩmma wɩɩkyʋwal sɩlaal. Amɛ Wɩɩsɩ baa dɩ nal kɩdɩgɩ aa bɩ lɩɩ Aarɔŋ doho tɩyaŋ sɩ ko a yaa ʋ nala wɩɩkyʋwal sɩlaal. 12Dɩ nɩdɩma aa bɩ lɩɩ Levi doho nala tɩyaŋ nɛ mɩɩgɩ ko yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal, ɛɛ daga anɩɩ mɩrɩsɩ hʋ aa daga anɩɩ Levi doho nala dʋŋ nɛ sɩ wuwo yaa wɩɩkyʋwal sɩlaala hʋ mɛ maga ba bɩrɩmɩ rɛ. 13Wɩya no buloŋ, á Tɩɩna Krisita wɩya rɛ ba kɩ basɩ gɛɛ, beewɩya ʋ bɩ lɩɩ Levi doho nala tɩyaŋ. Ʋ doho nala mɛ we ba dʋŋ nɛ, ba kɩdɩgɩ buloŋ ha gyɩ bɩ maakyiye yaa Iziral tɩmma wɩɩkyʋwal sɩlaal aŋka. 14Nal buloŋ gyɩma anɩɩ ʋ lɩɩ Gyuda doho nala tɩyaŋ nɛ. Moosi gyɩ aa daga nala hʋ aa sɩ yaa Iziral tɩmma wɩɩkyʋwal sɩlaala, ʋ gyɩ bɩ daga Gyuda doho nala pɛ. 15Nyɛ kɛ wɩya hʋ á aa basɩ marɩ kyaanɩ tɩya ma rɛ, beewɩya nɩdɩma rɛ ko, a yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal anɩɩ Mɛlkisedɛki aa yaa gɛɛ. 16Ɛɛ tɩɩna aa ko yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ʋ doho wɩɩ rɛ. Amɛ ɛɛ dee lɩɩ ʋ mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii dee tɩyaŋ nɛ. 17Wɩɩsɩ Teŋ tɩyaŋ, Wɩɩsɩ basɩ tɩya ʋ rɛ a baa, "Ɩ sɩ yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal a kaŋ kɩ mʋ deŋdeŋ anɩɩ Mɛlkisedɛki gɛɛ." 18Lagɩlagɩ no, á kpaa mɩrɩbɩnɩya hʋ Moosi aa bine ta rɛ, beewɩya ba bɩl bɩ kaŋ tɔnɔ koo yohuŋ buloŋ. 19Beewɩya mɩrɩsɩ hʋ Moosi fa aa bine bɩ wuwo leŋ nal buloŋ bɩl yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna anɩɩ Wɩɩsɩ gyɩ aa buŋ marɩ ʋ, ʋ kɩɩ gɛɛ. Amɛ lagɩlagɩ no, Wɩɩsɩ tɩya ma bayɩyɛl-falɩɩ aa kpɩya rɛ, bayɩyɛla no leŋ á kpaga Wɩɩsɩ. 20Wɩɩsɩ aa lɩɩ Yesu Krisita ʋ yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal, ʋ ŋmɩyɛsa pɛ rɛ. Amɛ dɩ ba fa ko lɩɩ Iziral tɩmma wɩɩkyʋwal sɩlaala, Wɩɩsɩ aa bɩ ŋmɩyɛsa kɩ pɛ. 21Á Tɩɩna Wɩɩsɩ aa lɩɩ Yesu dɩ ʋ yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal, ʋ ŋmɩyɛsa rɛ a basɩ tɩya ʋ a baa, "Ŋ ŋmɩyɛsa rɛ, ŋ bɩ sɩ maakyiye bɩrɩmɩ ŋ hakɩla, 'Ɩ sɩ yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal a kaŋ kɩ mʋ deŋdeŋ."' 22Ŋmɩyɛsʋʋ no Wɩɩsɩ aa ŋmɩyɛsɩ pɛ nyʋwa hʋ ʋ aa tɩŋ Yesu tɩyaŋ we wɩya ɛɛ daga anɩɩ nyʋwa no rɛ kpɩya nyʋwa hʋ ʋ gyɩ aa tɩŋ Moosi tɩyaŋ a we. Yesu tɩyaŋ nɛ nyʋʋfalɩɩ no wɩɩ buloŋ sɩ na yayɩ. 23Faafaa wɩɩkyʋwal sɩlaala hʋ gyɩ yaa nɩgyamaa rɛ, beewɩya ba gyɩ aa sʋʋ rɛ. Ba gyɩ aa sʋʋ hʋ wɩya, ba kɩdɩgɩ buloŋ gyɩ bɩ wuwo tʋŋ tʋma hʋ kɩ mʋ deŋdeŋ. 24Amɛ Yesu kɛ aa yaa nal aa we doŋ kɩ mʋ deŋdeŋ wɩya, ʋ yaa wɩɩkyʋwal sɩlaal mɛ rɛ a kaŋ kɩ mʋ deŋdeŋ. 25Ɛɛwɩya, nala hʋ aa tɩŋa ʋ tɩyaŋ a ko Wɩɩsɩ lee, ʋ aa wuwo laa ba ta rɛ lagɩlagɩ no abee maakyiye buloŋ, beewɩya ʋ we doŋ nɛ saŋa buloŋ, a sʋla Wɩɩsɩ kɩ tɩya ba. 26Yesu aa yaa á wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ wɩya, ʋ wuwo yaa á wɩkyɛɛlɩya buloŋ kɩ tɩya ma rɛ. Yesu yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna rɛ, a bɩ kaŋ wɩkyogii koo wɩbɔŋ buloŋ. Wɩɩsɩ kana ʋ porigi wɩbɔŋyaala tɩyaŋ nɛ, a kana ʋ gyɩŋ Wɩɩsɩbee, a leŋ ʋ yaa nɩbal doŋ. 27Yesu bɩ kɩɩ Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ hʋ. Nala no gyɩ aa kpʋ pʋsɩ kɩ sʋla Wɩɩsɩ rɛ kyɛɛ kɛ buloŋ. Ʋ gyɩ yaa fɩlɩɩ rɛ dɩ ba kpʋ pʋsɩ sʋla Wɩɩsɩ ba tɩɩ wɩbɔmɔ wɩya aŋ bɩl kpʋ badɔmɔŋ mɛ nala hʋ wɩbɔmɔ wɩya kyɛɛ bee ʋ nyʋwa buloŋ. Amɛ ʋ bɩ yaa falɩɩ dɩ Yesu kɛ yaa gɛɛ. Ʋ kɛ gyɩ kpaa ʋ tɩɩ rɛ a sʋla Wɩɩsɩ dɩgɩ dʋŋ ʋ nala wɩya. 28Nala hʋ ba gyɩ aa tɩŋ Moosi mɩrɩsɩ hʋ tɩyaŋ a lɩɩ ba yaa wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ, ba gyɩ kaŋ ba gyomo rɛ. Amɛ Moosi mɩrɩsɩ hʋ binii hal tɩyaŋ, Wɩɩsɩ bɩl mɩɩgɩ we nyʋwa rɛ, a ŋmɩyɛsɩ pɛ mɛ, a lɩɩ ʋ Biye dɩ ʋ yaa wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ. Wɩɩsɩ leŋ ʋ biye no kɛ yaa nal aa bɩ kaŋ wɩbɔŋ koo gyoŋ buloŋ nɛ, a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ.


text: 1Tʋma no á aa tʋŋ, á bee Wɩɩsɩ buloŋ nɛ aa tʋŋ. Ɛɛwɩya, á aa sʋla ma gyaaŋgyaaŋ, dɩ ma ta leŋ dɩ Wɩɩsɩ bɔnyɛ hʋ ʋ aa kana beel-ma ko yaa waasʋ. 2Beewɩya Wɩɩsɩ basɩ wɩɩ no ʋ teŋ tɩyaŋ nɛ, a baa, "Saŋa hʋ aa maga dɩ ŋ daga ŋ bɔnyɛ ma lee, ŋ fáá ma wulo rɛ. Kyɛɛ hʋ aa maga dɩ ŋ laa ma ta, ŋ kyiyeli ma rɛ." Ma gyegili nɩɩ daha, saŋa hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ kyiyeli ma rɛ nyɛ, gyɩnaŋ nɛ yaa kyɛɛ hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ laa ma ta. 3Á bee kyɛ dɩ nal buloŋ ko kyogi á feŋ á tʋma no lugo tɩyaŋ. Ɛɛwɩya, á aa lʋgɩ rɛ dɩ á ta ko kpa kɩŋ buloŋ gara nal buloŋ ŋmanɩɩ. 4Ɛɛwɩya, á wɩkanɩɩ buloŋ tɩyaŋ, á aa daga anɩɩ á kɔnɩ yaa Wɩɩsɩ tʋŋtʋnna rɛ. Beewɩya, á paalɩ na tʋwara rɛ, a na sikii, wɩgyʋʋlɩya yʋga mɛ gyʋʋ ma, amɛ ba buloŋ tɩyaŋ mɛ, á wuwo kaŋ kenyiri rɛ abee mala. 5Ba ŋmaa ma rɛ, a kaŋ ma tɔ dɩyaŋ, nala gol ŋmaa ma, ka bee hʋ buloŋ laa taawɛɛ. Á tʋŋ tʋma te á faŋŋa rɛ, a bara doo, a pɩŋ losi. 6Á daga anɩɩ á yaa Wɩɩsɩ tʋŋtʋnna rɛ a bɩ kaŋ wɩkyogii buloŋ. Á gyɩŋ Wɩɩsɩ wɩbii hʋ rɛ, a kaŋ kenyiri, a kaŋ bɔnyɛ. Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ we á tɩyaŋ nɛ, á kyo nala abee á wɩtɩɩ buloŋ. 7Wɩtɩɩ dʋŋ nɛ á kɩ basɩ, Wɩɩsɩ dee mɛ we á tɩyaŋ. Á tɩpʋlʋŋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ bakɩna á kaŋ kɩ pɔ á tɩɩ. 8Nala badɔmɔŋ aa tɩya ma gyɩrɩma rɛ, ka badɔmɔŋ mɛ kɩ we ma hɩɩsɩ tɩyaŋ. Á hal nala badɔmɔŋ aa bigisi ma rɛ, ka badɔmɔŋ mɛ kɩ tʋʋsɩ ma. Ba kpaa ma anɩɩ á yaa wɩnyɩyɛla rɛ, amɛ wɩtɩɩ rɛ á kɩ basɩ. 9Ba kpaa ma anɩɩ á bɩ yaa nala, amɛ lee kɩdɩgɩ buloŋ tuwo dɩ ba bɩ gyɩŋ ma. Tʋwara hʋ á aa naa, ʋ fa maga á sʋba rɛ, amɛ á ha we doŋ. Ba aa ŋmaa tɩya sʋʋ rɛ, ka á bee sʋba. 10Á tɩsɩ aa kyogi rɛ, aŋka á kɩ gyʋwɔsɩ saŋa buloŋ. Á yaa nyaaba rɛ, amɛ á aa pɛ nala tɩyaŋ nɛ ba yaa dʋwana Wɩɩsɩ wɩweliye tɩyaŋ. Á bɩ kaŋ kɩŋ buloŋ, amɛ ámaa rɛ kɔnɩ tɩŋ kɩŋ buloŋ Krisita tɩyaŋ. 11Abaa! Koriŋti tɩmma! Á basɩ wɩtɩɩ hʋ buloŋ polli tɩya ma rɛ. Á bɩ kpaa á wɩɩ kɩdɩgɩ buloŋ faŋ ma. 12Á kɛ kpaa á tɩsɩ buloŋ tɩya ma rɛ abee kyori, amɛ ma kɛ kaŋ ma tɩsɩ faŋ ma rɛ. 13Lagɩlagɩ no, ŋ basɩ wɩya kɩ tɩya ma rɛ anɩɩ ŋ balɩya. Ma ta kpaa wɩɩ buloŋ faŋ ma. Ɛɛ hʋ á aa kɩya beel-ma, ma mɛ kɩɩ gɛɛ beel-ma. 14Ma ta leŋ dɩ ma bee nala hʋ aa bɩ laa Yesu wɩya di kɩ mal dɔmɔŋ. Tɩpʋlʋŋ tɩɩna bee nɩbɔŋ bɩ sɩ wuwo kɩ mal dɔmɔŋ. Pʋlʋŋ bee bilhuu mɛ bɩ sɩ wuwo laŋŋɩ lɩdɩgɩ. 15Krisita bee Sɩtaanɩ bɩ sɩ wuwo yaa nyʋʋdɩgɩ. Ɛɛ tɩɩ rɛ nal hʋ mɛ aa laa Yesu wɩya di abee nal hʋ aa bɩ laa ʋ wɩya di bɩ sɩ wuwo pɛ wɩɩ buloŋ. 16Wɩɩsɩ dɩya bee vʋga bɩ sɩ wuwo pɛ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ, beewɩya, ámaa rɛ yaa Wɩɩweyi hʋ dɩya. Wɩɩsɩ tɩɩ basɩ ʋ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa, "Ŋ sɩ we ŋ nala lee a kɩ gyʋʋ ba lee. Mɩyaŋ nɛ sɩ yaa ba Wɩɩsɩ, dɩ ba mɛ yaa ŋ nala. 17Ma lɩɩ ma tɩɩ ba tɩyaŋ, a ta kɩ mal ba. Wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ aa basa rɛ nyɛ. Ma ta kɩ dige kɩna hʋ aa kaŋ bisiŋ. Dɩ mamaa bee dige kɩna hʋ aa kaŋ bisiŋ, ka dɩ ma ko ŋ lee, ŋ sɩ laa ma we. 18Ŋ sɩ yaa ma Kuwo dɩ ma mɛ yaa ŋ balɩya. Á Tɩɩna Wɩɩsɩ, dee buloŋ tɩɩna rɛ basɩ nyɛ."


text: 1Zezi ma maŋɩ mɩmaŋa o brɩ nɔɔna bam o wɩ: "Nɔɔnʋ wʋdoŋ mʋ wʋra. O ma zaŋɩ o cɩ gaarɩ, yɩ o daarɩ o jəri tweeru tɩlʋ yɩrɩ na yɩ vinyə tɩn dɩ wʋnɩ. O ma daarɩ o kʋ goŋo tɩ-dɩa je nɩ, sɩ o na gwəri tweeru biə bam, sɩ o kɩ d'aanɩ o nɔ o kan tɩ na bam. O ma daarɩ o cwi dapala sɩ nɔɔnʋ taa je da o yɩrɩ gaarɩ dɩm. O na fɔgɩ o cɩ-dɩ kʋntʋ tɩn, o laan ma kwe nɔɔna o yagɩ da sɩ ba taa tʋŋa, yɩ o daarɩ o nuŋi o vu cwəŋə. 2Tweeru biə bam gwərim maŋa na yi tɩn, o ma tʋŋɩ o tɩntʋŋnʋ sɩ o vu nɔɔna balʋ na nii o gaarɩ dɩm baŋa nɩ tɩn te, sɩ ba cɛ o təri ba pa-o. 3Tɩntʋŋnʋ wʋm na yi ba te tɩn, ba ma ja-o ba magɩ, yɩ ba daarɩ ba pa o viiri dɩ jɩ-kʋrɩ. 4Nɔɔnʋ wʋm daa ma tʋŋɩ o tɩntʋŋnʋ wʋdoŋ. O na yi ba te tɩn, ba ma magɩ o yuu ba kaarɩ yɩ ba twɩ-o. 5O daa ta ma tʋŋɩ o tɩntʋŋnʋ wʋdoŋ o wəli da. Wʋntʋ na yi ba te tɩn, ba ma mag-o ba gʋ. Nɔɔnʋ wʋm ta ma tʋŋɩ o tɩntʋŋna zanzan nɔɔna bam tee nɩ, yɩ ba magɩ ba badonnə, ba daarɩ ba gʋ ba badaara. 6Kʋ laan ma daarɩ o tɩtɩ bu wʋlʋ o na so-o zanzan tɩn yɩranɩ. O ma tʋŋ-o ba tee nɩ o ma kweeli, yɩ o bʋŋɩ sɩ, ba'a nɩgɩ wʋntʋ. 7Nɔɔna bam na nɛ-o tɩn, ba maa ŋɔɔnɩ daanɩ ba wɩ: 'Mʋ gaarɩ dɩm tu bu, wʋntʋ mʋ lagɩ o ba o taa te o ko wʋm wəənu tɩm. Nan pa-na d'ɩ gʋ-o, sɩ d'ɩ daarɩ d'ɩ ta'a te o wəənu tɩm.' 8Ba laan ma gʋ-o, yɩ ba daarɩ ba vaŋ-o ba ja nuŋi gaarɩ dɩm wʋnɩ ba yagɩ. 9Kʋntʋ tɩn, gaarɩ dɩm tu wʋm laan w'ʋ kɩ nɔɔna bam kʋntʋ tɩta mʋ? O maŋɩ sɩ o ba o gʋ-ba mʋ, sɩ o daarɩ gaarɩ dɩm o pa nɔɔna badonnə sɩ ba taa niə. 10- 11Kʋ pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ kʋ wɩ: 'Kandwɛ dɩlʋ lwara na vɩn tɩn laan mʋ joori dɩ ba dɩ ji kandwɛ dɩlʋ na paɩ sɔŋɔ kʋm dana tɩn. Baŋa-Wɛ na kɩ te tɩn mʋ kʋntʋ, yɩ kʋ yɩ wo-kamunu kʋ pa dɩbam.' Abam maŋɩ 'a wʋ karɩmɩ kʋntʋ na?" 12Zwifə yigə tiinə bam na ni kʋntʋ tɩn, ba ma lwarɩ nɩ o maŋɩ mɩmaŋɩ dɩm bantʋ ŋwaanɩ mʋ. Ba laan maa beeri cwəŋə sɩ ba ja-o. Ba maa warɩ, ba na kwarɩ fʋʋnɩ dɩ nɔn-kɔgɔ kʋm tɩn ŋwaanɩ. Ba ma yag-o, yɩ ba daarɩ ba viiri. 13Zwifə bam dɛɛn ma lɩ Farizɩan tiinə badonnə dɩ Pɛ Erɔdɩ kwaga nɔɔna badonnə sɩ ba vu Zezi te. Ba maa lagɩ sɩ ba pa o ŋɔɔnɩ o tusi, sɩ ba wanɩ ba ja-o. 14Ba ma yi o te, yɩ ba ta dɩd-o ba wɩ: "Karanyɩna, d'ɩ ye nɩ nmʋ yɩ cɩga tu mʋ. Nmʋ yigə tərə dɩ nɔɔna na bʋŋɩ kʋlʋ ba pa nmʋ tɩn, nmʋ nan ba kuri nɔɔna daanɩ. Nmʋ nan yəni n brɩ nɔɔna Wɛ cwəŋə dɩ cɩga mʋ. D'ɩ lagɩ d'ɩ bwe d'ɩ nii, dɩbam Zwifə bam culu pɛ ni sɩ d'ɩ ŋwɩ lampoo d'ɩ pa lʋgʋ kʋm pa-farʋ wʋm naa kʋ wʋ maŋɩ? D'ɩ maŋɩ sɩ d'ɩ ŋwɩ naa d'ɩ wʋ maŋɩ sɩ d'ɩ ŋwɩ?" 15Zezi nan maŋɩ o ye ba na yɩ pipiri-nyɩna te tɩn. O ma ta dɩ ba o wɩ: "Bɛɛ nan mʋ yɩ 'a lagɩ sɩ 'a maŋɩ-nɩ 'a nii? Ja-na səbu-dalɩ dɩdʋa 'a ba sɩ a nii." 16Ba ma lɩ səbu-dalɩ dɩm ba brɩ-o. O ma nii yɩ o bwe-ba o wɩ: "Wɔɔ nyɩnyʋgʋ dɩ o yɩrɩ mʋ pʋpʋnɩ dɩ baŋa nɩ?" Ba ma lər-o ba wɩ: "Kʋ yɩ pa-farʋ wʋm mʋ." 17Zezi laan ma ta dɩ ba o wɩ: "Kʋ lamma. 'A nan ta'a ŋwɩ kʋlʋ na yɩ pa-farʋ wʋm nyɩm tɩn 'a pa-o, sɩ 'a daarɩ 'a ta'a paɩ Wɛ kʋlʋ dɩ na yɩ DƖ nyɩm tɩn." O na ləri-ba kʋntʋ tɩn, kʋ ma sʋ-ba zanzan. 18Sadusɩan tiinə badonnə dɛɛn ma zaŋɩ ba vu Zezi te. Bantʋ mʋ brɩ ba wɩ, nɔɔnʋ na tɩga, o daa b'a joori o bi. 19Ba ma vu ba ta dɩ Zezi ba wɩ: "Karanyɩna, Moyisi dɛɛn na pʋpʋnɩ kʋlʋ o tiŋi o pa dɩbam tɩn, kʋ brɩ nɩ, nɔɔnʋ nu-bu na tɩga yɩ o daarɩ o kaanɩ, ba na wʋ lʋgɩ biə daanɩ, tʋ wʋm cʋrʋ mʋ maŋɩ sɩ o di kaanɩ wʋm sɩ ba wanɩ ba lʋ biə o nu-bu wʋlʋ na tɩgɩ tɩn ŋwaanɩ. 20Kʋntʋ, nu-biə barpɛ ya mʋ wʋra. Ba dɩdʋa ma di kaanɩ, yɩ o tɩ o daar-o, yɩ o wʋ lʋgɩ bu. 21Wʋlʋ na saŋɩ tɩn laan ma di kadəm wʋm. O dɩ ma tɩ o daarɩ kaanɩ wʋm, yɩ ba dɩ wʋ lʋgɩ bu. Batɔ tu wʋm dɩ daa ma di-o. 22Ba maama barpɛ di kaanɩ wʋm, yɩ ba wʋ lʋgɩ bu dɩd-o. Ba maama na tɩgɩ tɩn, kaanɩ wʋm dɩ laan ma tɩ. 23Ba maama barpɛ na di kaanɩ wʋm tɩn, ba laan na tu ba bi ba yagɩ tʋʋnɩ, bantʋ wɔɔ mʋ w'ʋ ta te kaanɩ wʋm?" 24Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Abam tiini 'a tusi mʋ. Abam wʋ lwarɩ Wɛ tɔnɔ kʋm zaasɩm dɩm kuri, yɩ 'a ta yəri Wɛ dam dɩm na yɩ te tɩn. 'A wʋ tusi cɩga na? 25Nɔɔna na tu ba bi ba yagɩ tʋʋnɩ, ba lagɩ ba taa nyɩ dɩ Wɛ malɛsɩ sɩm na yɩ te tɩn mʋ, ba ba di kaana, kaana dɩ nan ba zʋʋrɩ banna dɩ. 26Kʋ nan na yɩ twa biim dɩm dɩ, Moyisi na pʋpʋnɩ kʋlʋ tɩn brɩ nɩ nɔɔna w'ʋ sɩɩnɩ ba bi. Abam maŋɩ 'a wʋ karɩmɩ kʋlʋ Wɛ na tagɩ dɩ Moyisi DƖ na brɩ DƖ tɩtɩ dɩd-o sabarɩ puŋu kʋm wʋnɩ maŋa kalʋ tɩn na? Wɛ dɛɛn tagɩ DƖ wɩ: 'Amʋ yɩ Abraham Wɛ, dɩ Yizakɩ Wɛ, dɩ Zakɔbɩ Wɛ mʋ.' 27Kʋ brɩ nɩ bantʋ daa ta jɩgɩ ŋwɩa mʋ Wɛ tee nɩ, bɛŋwaanɩ Baŋa-Wɛ yɩ naŋʋna Wɛ mʋ, sɩ DƖ daɩ twa Wɛ. Mʋ kʋ kuri 'a tiini 'a tusi dɩ 'a na bʋŋɩ te tɩn." 28Ba na wʋra ba ŋɔɔnɩ kʋntʋ tɩn, Wɛ cullu karanyɩna tu wʋdoŋ ma yi ba te, yɩ o ni ba taanɩ dɩm. O ma lwarɩ nɩ Zezi tiini o kwaanɩ dɩ o na ləri Sadusɩan tiinə bam te tɩn. O laan ma twɛ Zezi te, yɩ o bwe o wɩ: "Wɛ niə yam maama wʋnɩ dɔɔ mʋ yɩ kamunu dɩ dwe?" 29Zezi ma lər-o o wɩ: "Wɛ ni dɩlʋ na yɩ kamunu dɩ dwe ya maama tɩn mʋ tɩntʋ: 'Yisɩrayɛlɩ tiinə-ba, cəgi-na. Yuutu Baŋa-Wɛ mʋ yɩ dɩbam Yuutu dɩdʋa m'a. 30Ta n soe n Yuutu Baŋa-Wɛ dɩ n bɩcarɩ maama, dɩ n wʋ maama, dɩ n wʋbʋŋa maama, dɩ n dam maama.' 31Wɛ ni dɩlʋ na saŋɩ tɩn mʋ tɩntʋ: 'Ta n soe n doŋ nɩ n tɩtɩ te.' Wɛ ni dɩdoŋ daa tərə dɩ na yɩ kamunu dɩ dwe niə yantʋ yale." 32Wɛ cullu karanyɩna tu wʋm ma ta dɩ Zezi o wɩ: "Karanyɩna, n tagɩ cɩga. Nmʋ na tagɩ n wɩ, Wɛ dɩdʋa yɩranɩ mʋ wʋra yɩ DƖ doŋ daa tərə tɩn, kʋ yɩ cɩga mʋ. 33Kʋ maŋɩ sɩ d'ɩ ta'a soe Wɛ dɩ d'ɩ wʋ maama, dɩ d'ɩ wʋbʋŋa maama, dɩ d'ɩ dam maama, sɩ d'ɩ daarɩ d'ɩ ta'a soe d'ɩ donnə nɩ d'ɩ tɩtɩ te. D'ɩ na kɩ kʋntʋ, d'ɩ kɩ lanyɩranɩ kʋ dwe d'ɩ na mɛ vara naa woŋo kʋlʋ maama d'ɩ ma kaanɩ-DƖ." 34Zezi na nɛ nɩ o ləri taanɩ dɩm lanyɩranɩ dɩ wʋbʋŋ-ŋʋna tɩn, o ma ta dɩd-o o wɩ: "Nmʋ batwarɩ dɩ Wɛ paarɩ dɩm." Kʋ na zɩgɩ maŋa kam kʋntʋ nɩ, nɔɔn-nɔɔnʋ daa maa kwarɩ sɩ o bwe-o taanɩ. 35Zezi dɛɛn maa wʋ Wɛ-di-kamunu kʋm nɩ o brɩ nɔɔna, yɩ o ta o wɩ: "Wɛ cullu karanyɩna tiinə bam yəni ba brɩ nɩ, Krisi wʋm Wɛ na tʋŋɩ tɩn yɩ Pɛ Davidi dwi tu mʋ. Kʋ nan w'ʋ wanɩ kʋ taa yɩ kʋntʋ na? 36Wɛ Joro kʋm dɛɛn pɛ Davidi tɩtɩ ta o wɩ: 'Yuutu Baŋa-Wɛ tagɩ dɩ a Yuutu DƖ wɩ: Ba n jəni amʋ jazɩm nɩ, sɩ a laan kɩ nmʋ dʋna maama n nɛ kuri nɩ.' 37Davidi tɩtɩ nan na sɩɩnɩ o bəŋi Krisi wʋm o wɩ o Yuutu tɩn, dɩbam nan daa w'ʋ kɩ ta mʋ d'ɩ bəŋ-o nɩ Davidi naa daga?" Zezi na brɩ Wɛ cɩga kam kʋntʋ tɩn, kʋ ma pa nɔn-kɔgɔ kʋlʋ na je kʋ cəgi tɩn wʋ poli zanzan. 38O daa ta ma brɩ-ba yɩ o wɩ: "Ta'a yɩrɩ-na 'a tɩtɩ dɩ cullu karanyɩna tiinə bam. Bantʋ soe sɩ ba taa zʋʋrɩ gwar-dɩdwaarʋ, sɩ ba taa beerə yɩ nɔɔna nii-ba. Ba na ve yaga, ba lagɩ sɩ nɔɔna maama taa tui ba zuli-ba mʋ. 39Ba na yəni ba zʋ ba Wɛ-di sɩm, ba lagɩ je-kamunnu mʋ sɩ ba taa je yigə nɩ. Ba na ve nɔɔnʋ sɔŋɔ sɩ ba di candiə, kʋ yɩ je-ŋʋŋa jəgə nɩ mʋ ba lagɩ sɩ ba taa je da. 40Ba maa yəni ba ganɩ kadənə ba joŋi kʋlʋ maama ba na jɩgɩ tɩn, yɩ ba kwəri ba loori Wɛ dɩ bɩtar-dɩdwaarʋ, sɩ kʋ taa nyɩ nɩ ba yɩ nɔn-ŋʋna mʋ te. Wɛ w'ʋ tiini DƖ pa bantʋ na cam kʋ ja gaalɩ." 41Zezi ma vu o jəni Wɛ-di-kamunu kʋm wʋnɩ, jəgə kalʋ daka na zɩgɩ da yɩ nɔɔna dɩ Wɛ pɛɛra ka wʋnɩ tɩn tɩkəri nɩ. O maa je o nii nɔɔna bam na ve ba dɩ ba səbiə ka wʋnɩ te tɩn. Nadunə zanzan ma ba ba dɩ səbu zanzan ka wʋnɩ. 42Kadəm wʋdoŋ na yɩ yinigə tu tɩn ma ja səbu-dal-balwa bale, o ja vu o dɩ da. 43Zezi na nɛ kʋntʋ tɩn, o ma bəŋi o karabiə bam, yɩ o ta dɩ ba o wɩ: "A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, kadəm wʋntʋ na yɩ yinigə tu tɩn, o dɩ səbu kʋ dwəni nɔɔna balʋ maama na dɩ da tɩn. 44Bantʋ maama lɩ ba daarɩ səbiə mʋ tata. Kadəm wʋm nan yɩ yinigə tu mʋ, yɩ o kwe woŋo kʋlʋ maama o na jɩgɩ sɩ o ma yəgi o ni-wʋdiu tɩn o dɩ da."


text: 1Ŋ bɔ Anfipolis ʋ kan Apolonii kɩ, ŋn'aa lee ku Tesaloniki ʋ. Zɩɩfʋrɔ wɔɔ sokʋmacɛ n nɩ b'ʋ. 2Amb'a tɩr a ba biisi bɩ, Pol ta, an aa ŋ yɩ, an sʋʋra ba kan ŋ kɩ sabaa hinni ʋ, an a ta kʋ rɛ gallɛm kaakʋ, an nɩ Wosoci bɩ 3bɔrɛ ŋ nɩ kʋ zi, a ʋ Krista a ga m, an fɩr yɩ, an ga, an a mɩm bɔ ʋ gəəno bire ʋ. A n n'a hɩrɛ, a ʋ: "Krista kʋ mɔɔ n'a pa darɛ awɔɔ m bɩ, Yeezuu m." 4Zɩɩfʋrɔ gɔsɩnnɔ yɛ, ŋn'a zɛ kʋ ra kan Pol kɩ Silas kɩ, kan grɛkkɩrɔ kʋ ŋ nɩ Woso daŋ ʋ rɔ wɔɔ kɩ gʋta, kan lannɔ tɔzannɔ kɩ gʋta. 5Zɩɩfʋrɔ wuti kan jɩmbaa heerbusu kɩ, ŋnɩ gʋɔɔ nɩbɩɩrɔ gaa zaa bire ʋ, ŋn'a ka tara bɩ gʋɔɔ wɔɔ n yar, ŋnɩ taranɔ bɩ nya kʋ rɛ. Ŋ n ta Zasɔn har ʋ, ŋn'a kam Pol ma kan Silas kɩ, k'a ŋ gaa a ta ŋ nɩ gʋɔɔ wɔɔ taa. 6Kʋ ŋ n ŋ yɩ bɩ, ŋ Zasɔn gaa kan danyɩnɔ gɔsɩnnɔ kɩ, ŋnɩ ta ŋ nɩ dʋdɔkənno taa, ŋn'ɩ zee darɛ, ŋ ʋ: "Gʋɔɔ nɔɔn duro nɩ durnya bɩ dam, ŋnɩ cem ŋnɩ bʋr naa ʋ kɛɛrɛ, 7Zasɔn n ŋ si a har ʋ. Ŋ haay kaanm Rɔm cir lɛ m, ŋ ʋ, cir vanta n ta ʋ, a tɔ m Yeezuu." 8Zeero nɔɔn duro gʋɔɔ wɔɔ da bɔ ʋ, kan dʋdɔkənno wɔɔ kɩ, 9ŋnɩ busoo si Zasɔn kan danyɩnɔ wɔɔ kɩ han, ŋn'a cɩnta, ŋnɩ bɔkarɛ, ŋnɩ wɔ saa ŋ ma. 10Lɛɛm bɩ, danyɩnɔ wɔɔ a ka Pol kan Silas kɩ n cem kan Beree kʋ kɩ gunuu ʋ. Kʋ ŋ lee ku bɩ, ŋ ta zɩɩfʋrɔ sokʋmacɛ ʋ. 11Zɩɩfʋrɔ kʋ ŋ nɩ b'ʋ rɔ wɔɔ mɩŋŋa, an lɛ da Tesaloniki zannɔ wɔɔ ra. Ŋ lemim bɩ si kan a heer kɩ haay. Dɔmɩm haay, ŋ yɩ dɩgam Wosoci b'ʋ, k'a dɩga a hɔ kʋ ŋ n'a hɩm bɩ sɩra m gɛ. 12Gʋta a ba sɩrakarɛzannɔ ŋ bire ʋ kan grɛkkɩ lannɔ tɔzannɔ kɩ, gʋɔɔyaarɔ kɩ gʋta. 13Tesaloniki zɩɩfʋrɔ wɔɔ kʋ ŋ y'a ma, ŋ ʋ, Pol ɩ Beree ʋ an nɩ Woso lemim pa dam bɩ, ŋ lee ku b'ʋ, k'a a ya, a gʋɔɔ nyʋnnyɔɔta. 14Danyɩnɔ wɔɔ n a ba zɔɔ, ŋnɩ Pol da zaa ra an ta kan higʋta bɩ lɛ ra kɩ, bɩ ma bɩ, Silas kan Timote kɩ gɔɔta b'ʋ. 15Gʋɔɔ kʋ ŋ Pol da zaa ʋ rɔ wɔɔ a gaa ŋnɩ ta m Atɛnnɩ ʋ, ŋn'a wusigə kan Pol lɛ kɩ, kʋ Silas kan Timote kɩ n a jɩ sa zɔɔ-zɔɔ. 16Pol k'a nɩ dɔrɛ ŋ ma Atɛnnɩ ʋ bɩ, a heer a zar kan wosobaawɔnnɔ kʋ ŋ nɩ tara bɩ nɔ ʋ, ŋnɩ ŋ daŋ ʋ rɔ wɔɔ kɩ minto. 17A n gasʋ sokʋmacɛ deem ʋ, an nɩ meer bam kan zɩɩfʋrɔ wɔɔ kɩ, kan gʋɔɔ kʋ ŋ nɩ Woso daŋ ʋ rɔ wɔɔ kɩ, dɔmɩm haay daasɩrɔ ʋ, a y'a bam kan gʋaa haay k'a nɩ zɛm bɩ kɩ. 18Hɔɔnkamazannɔ, Epikiriyɛɛnrɔ kan Stoyisɛɛnrɔ kɩ, nyɩnta b'ʋ ŋn'ɩ sʋʋra bam kan kɩ. Gɔsɩnnɔ n'a hɩrɛ, ŋ ʋ: "Para-paradarɛzaa naa do ʋ lɔ?" Gɔsɩnnɔ ʋ: "Wosoro daarɔ an nɩ ŋ pa darɛ!" Kʋ sɩra nɩ, Pol ɩ Yeezuu pa dam, kan a mɩmbɔʋrɛ kɩ. 19Ŋ n a nyasʋ k'a ta m ci kʋ n n'a birm Arewopaazɩ bɩ mim ʋ. Ŋ n a hɩ, ŋ ʋ: "Ɩbɩɩ ɩ da ma, ɩ karɩnda daa k'ɩbɩɩ n'a bam naa jɩ dɩnda wɔɔ n na? 20Bala, ɩbɩɩ ɩ minno daarɔ dɩndam wɔɔ m, bɩ y'a ka wɔɔ lɛ n taa k'ʋ ŋ jɩ dɔ." 21Atɛnnɩ zannɔ wɔɔ kan saanarɔ kɩ bɩr hɔsɩ bam, kʋ minno daarɔ dɩndarɛ kan a tʋr ka ma kɩ bɛɛ y. 22Pol n jɩm brama Arewopaazɩ ʋ b'ʋ, a ʋ: "Atɛnnɩ zannɔ, dɩga kʋ mɔɔ nawʋm awɔɔ ma naa, sɩrakarɛzannɔ gʋtɔɔ n'awɔɔ m. 23Kʋ mɔɔ m da awɔɔ kʋ bɩ zi bɩ, hɔ haay k'a n'awɔɔ yaadarɛ mɔr bɩ, mɔɔ yɩ. Mɔɔ yɩ, n n a gʋrsɩra ba mannɩduu niŋŋə ma ncɩnaaʋ: 'Woso kʋ gʋaa n a dɔ minto.' Hɔ k'awɔɔ n'a daŋ ʋ, b'awɔɔ n a dɔ bɩ, bɩ mɔɔ bʋr kʋ m b'a pa da awɔɔ m naa. 24Woso k'a durnya da, kan hɔ haay k'a n'a nɔ ʋ bɩ kɩ, a m brama kan tara kɩ Zuuba. A bɩr gasʋm wosocɛrɔ kʋ gʋɔɔ a dɔ a wɔ m nɔ wɔɔ nɔ ʋ y. 25Hɔsɩ zibəə ba ma y. A bɩr a kam ma kʋ gʋaa n a da a han hɔ niŋŋə ma y. Bala, a n nɩ mɩsɩrbaa, hoonsi, kan hɔ haay kɩ kam gʋaa haay ʋ. 26K'an gʋaa deem mɛ kɩ, a do haay da kʋ ŋ nɩ bɩr tara burə lɛɛ haay ʋ. A dɔmɩnnɔ bɔ kʋ zi gʋɔɔ minto, kan ŋ tararɔ jirə kɩ, 27kʋ ŋ n'a da ma, ŋn'a wɔ dɩnda, ŋn'a ka Woso ma, gɛɛ ŋ y'a yɩm gɛ, an bɔkarɛ a bɩ laatʋ wɔɔ gʋaa biyəə ma y. 28Bala, A mɩŋŋa zi wɔɔ mɩsɩrbaa n ta ʋ, ʋ nɩ tarɛ, ʋ nɩ meeyaa m. Amba awɔɔ gʋrsɩrabənno gɔsɩnnɔ a hɩ bɩ m: 'A dogʋɔɔ m wɔɔ m.' 29Kʋ Woso dogʋɔɔ m wɔɔ m bɩ, wɔɔ n ʋ ga m, ʋ ʋ hɔɔn da, ʋ ʋ, Woso bɩ sarma nɩ, gɛɛ wanzurfu, gɛɛ jaa kʋ gʋaa a banka, an a bɔ ʋ a hɔɔn ʋ bɩ nɩ y. 30Bɩ, Woso n a ya, an nɩ dɩgam dɔmɩm kʋ gʋɔɔ wɔɔ nɩ badɔ nɔ ʋ bɩ ma y. A y'a hɩrɛ ŋ nɩ kɛɛrɛ, kʋ ŋ haay n a bɔ a mimbʋnyaarɔ ʋ bɩncɛ haay ʋ. 31A dɔmɩm deem bɔ ʋ, an a cɩnta, kʋ gʋaa k'a bɔ ʋ bɩ n bɩ durnya dʋdɔ ka kan sɩra kɩ. Bɩ, a a kasɛtɩ hɩnka gʋɔɔ haay m, an a mɩm bɔ ʋ gəəno bire ʋ." 32Gəəno mɩmbɔʋrɛ mim kʋ ŋ b'a ma bɩ, gɔsɩnnɔ ɩ yaa wʋm Pol ma, niŋŋoo n n'a hɩrɛ, ŋ ʋ: "K'ʋ mim naa do minto m, wɔɔ y'ʋ yarɛ, ʋ tʋr ka ɩbɩɩ ma dɔmɩm vanta ʋ." 33A yɩ ncɩnaaʋ, Pol n a gʋ ŋ ma. 34Gɔsɩnnɔ n bɔkarɛ, ŋnɩ yɛ a meerbaa bɩ ma, ŋn'a ba sɩrakarɛzannɔ. Arewopaazɩzaa Denii nyɩnta ʋ, kan lʋ deem kʋ n n'a birm Damariisi bɩ kɩ, kan gɔsɩnnɔ kɩ sɔ.


text: 1Awɔɔ y'a hɩm mɔɔ mɩŋŋa Pol ma, a ʋ, kʋ mɔɔ y'awɔɔ bire ʋ, nyibəəzaa m mɔɔ m, bɩ kʋ mɔɔ laatʋ bɩ mɔɔ nɩ m darɛ m nyaa ma kan awɔɔ kɩ. Bɩ, a yɛ mɔɔ nawʋrɛ awɔɔ han Krista bʋgʋ-bʋgʋdabaa m kan a ŋʋarɛ kɩ m, m ʋ: 2A b'a ka kʋ mɔɔ bɩ lee ku awɔɔ bire ʋ, kʋ m m da m nyaa ma wa! Bala, gʋɔɔ kʋ ŋ n'a gɩngarɛ ŋ ʋ, ʋ zi woo••• ba wɔɔ nawʋm gʋaa hɔɔndarɛ m bala rɔ wɔɔ, mɔɔ dɔ mɔɔ ʋ mɔɔ m da ma, m m da m nyaa ma kan ŋ kɩ. 3Sɩra m, wɔɔ mɛ kʋ wɔɔ n ta m ʋ n'ʋ mɩsɩrbaa bam nɩ naa, mɛsim m. Bɩ wɔɔ bɩr Woso zuure zoo bɩ bam gʋaa hɔɔndarɛ nɩ y. 4Yar mɔdrɔ kʋ wɔɔ n ta m, ʋ nɩ yar bɩ barɛ ŋ nɩ rɔ wɔɔ, durnya gʋɔɔ n ta ŋ nɩ rɔ wɔɔ bɛɛ y. Wɔɔ hɔɔ wɔɔ, Woso yar mɔdrɔ paŋŋazannɔ m ŋn'a dam ma ŋnɩ bʋr jɩnnɔ gʋtɔ-gʋtɔɔ ra. Wɔɔ ɩ hɔɔndarɛrɔ daŋŋadɔɔ zaar bam. 5Wɔɔ ɩ hɔɔ kʋ gʋɔɔ ŋ sa mɩŋŋabusure nɔ ʋ ŋn'a ta m Woso dɔrɛ m toore rɔ wɔɔ zaar bam, wɔɔ ɩ hɔɔndarɛ haay dam jɩm ʋ, ʋ n'a karɛ a zannɔ nɩ yɛm Krista ma. 6Bɩ, k'awɔɔ hɩnka a ʋ, awɔɔ ɩ yɛm hɔ kʋ wɔɔ n'a hɩm haay ma fasɩ, k'a dɔ a ʋ, wɔɔ ʋ banka ʋ a nya k'ʋ gʋɔɔ haay kʋ ŋ bɩr yɛm nɔ wɔɔ hʋnhʋr. 7Gɛɛ dɩga awɔɔ nawʋm hɔ kʋ gʋɔɔ n'a yɩrɛ a mɩm m bɩ ma bala ra? Ncɩnaaʋ bɩ, kʋ gʋaa ʋ Krista hɔ n a mɩ fasɩ, k'an a hɔɔn da an a dɔ sɔ a ʋ, Krista y'a so wɔɔ ʋ, amba a a so a zaa ʋ bɩ m. 8Baa kʋ mɔɔ m lɛ bɔ m mɩŋŋa ʋ gʋta, lɛ kʋ Krista a ka mɔɔ ʋ bɩ tɔ ma bɩ, a nyannɩ ba mɔɔ nɩ y. Bɩ, lɛ kʋ mɔɔ m ta m naa, a ka Woso ʋ mɔɔ ʋ, k'awɔɔ n wɔ ʋ a ta lɛɛ, a sokʋma bɩ nɔ ʋ, awɔɔ zaarbarɛ tɔ ma bɛɛ y. 9Mɔɔ lɛ baa k'awɔɔ n a gɩnga a ʋ, m ka mɔɔ nawʋm ma kʋ m awɔɔ da bɔ ʋ m ciro wɔɔ meerbaarɔ nɩ y. 10Bala, n y'a hɩrɛ, n ʋ: "Mɔɔ ciro wɔɔ meerbaarɔ kʋsɩ, nyaa meerbaarɔ m sɔ, bɩ kʋ mɔɔ bʋr m nɩ kan awɔɔ kɩ, paŋŋawarzaa n mɔɔ m, bɩ mɔɔ n meerbaa dɔ sɔ y." 11Bɩ gʋaa k'a nɩ naa hɩm bɩ, mɔɔ ʋ, kʋ m a hɩ m, m ʋ: Hɔ kʋ wɔɔ n'a gʋrsɩra barɛ ʋ ciro wɔɔ ʋ kʋ wɔɔ ba awɔɔ bire ʋ bɩ tɔ ma bɩ, kan hɔ kʋ wɔɔ n'a bam kʋ wɔɔ ɩ kan awɔɔ kɩ bɩ, ŋ hɔdeem, ŋ jirə ba ʋ y. 12Sɩra m, wɔɔ b'ʋ dam ma ʋ ʋ ga kʋ ʋ gɛɛ ʋ ʋ makra ba gʋɔɔ kʋ ŋ n'a hɔɔn darɛ ŋ ʋ, a lɛ da gʋɔɔ m nɔ wɔɔ ma y. Hɔɔnwarzannɔ m brɔɔ m. Bɩ y'a ka ŋn'ɩ dɩgarɛ a mɩŋŋɔɔ ma k'a a makra ba kan gʋɔɔ kɩ, ŋn'a makra barɛ a mɩŋŋɔɔ ma. 13Bɩ kʋ wɔɔ nɩ, wɔɔ bɩ yɛrɛ ʋ ʋ lɛ bɔ ʋ mɩŋŋɔɔ ʋ, an cem jirə kʋ Woso a ka bɩ han y, wɔɔ y'ʋ lɛ bɔrɛ ʋ mɩŋŋɔɔ ʋ zibəə kʋ Woso a ka wɔɔ ʋ k'ʋ a ba bɩ tɛkka ma, a ka k'a ʋ wɔɔ n'ʋ da ma ʋ lee ku awɔɔ zi bɩ nɔ ʋ. 14Bala, ta kʋ wɔɔ ʋ awɔɔ zi b'ʋ bɩ, cem bɛɛ wɔɔ ʋ ʋ jirə han y. Wɔɔ ɩ lɛɛ ka, ʋ bɩ Krista lemim nyɩnta pa da awɔɔ m. 15Wɔɔ bɩr ʋ lɛ bɔrɛ ʋ mɩŋŋɔɔ ʋ gʋɔɔ vantɔɔ zibəə tɔ ma y. Bɩ, wɔɔ ta ʋ heer lɛ k'awɔɔ sɩrakarɛ n a da ra, kʋ wɔɔ zibəə n paŋŋa yɩ gʋta awɔɔ barla sɔ, zibəə kʋ Woso wɔɔ da ʋ bɩ m naa, wɔɔ bɩ bɔrɛ a jirə la nɩ y. 16Wɔɔ wɔŋ ʋ ncɩnaaʋ ʋ lemim nyɩnta bɩ pa da kʋrɔ kʋ ŋ nɩ laatʋ awɔɔ kʋ bɩ ma rɔ wɔɔ ʋ, bɩ wɔɔ b'ʋ lɛ bɔrɛ ʋ mɩŋŋɔɔ ʋ zi kʋ gʋɔɔ vantɔɔ a ba tɔ ma y, zi kʋ Woso a ka brɔɔ ʋ kʋ ŋ n'a ba bɩ n bɩ. 17Wosoci b'a hɩ, a ʋ: "Gʋaa k'a ʋ k'a a lɛ bɔ a mɩŋŋa ʋ, a b'a lɛ bɔ a mɩŋŋa ʋ y, an a lɛ bɔ hɔ kʋ Zuuba a ba b'ʋ." 18Bala, gʋaa k'a n'a lɛ bɔrɛ a mɩŋŋa ʋ a zim bɩ bɛɛ Woso nɔ nɩ yɩm ma y. Gʋaa kʋ Woso mɩŋŋa n'a lɛ bɔŋ ʋ bɩ m.


text: 1Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ tɔma Yuta nyə́ma sɩ pá pona Yesu na pá casa-ɩ akpatɛɛ. 2Ɩlɛna yoolaa lʋʋ sɔwa kɛ ntenuɣu na pá te ɩ nyʋɣʋ, na pá suu-ɩ kpaɩ kʋsɛɛm. 3Ɩlɛna pá sʋʋ ɩ tɛɛ na pá sɛɛkɩ-ɩ sɩ: Yuta nyə́ma wulaʋ, fɔɔ. Na pá makɩ-ɩ kataasɩ. 4Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ taɣana samaa tɔɔ kɛ́ lɩɩnaʋ. Ɩlɛna ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ nɩɩ yee. Maa ləsɩ apalʋ ɩnəɣɩ awalɩ cənɛ, ɩlɛna ɩ́ cɛkəna teu sɩ ma ta na ɩsaɣatiya ŋka ɩ lapa na ɩ́ mʋna səm tɔ. 5Tənaɣa Yesu lɩɩwa na ɩ sɔwa ntenuɣu na ɩ kpaɩ kʋsɛɛm ɩnɩ. Ɩlɛna Pilatɩ heeli samaa sɩ: Mə yʋlʋ ntɔ. 6Waatʋ wei kɔtəlaa sɔsaa na taŋlaa pa na-ɩ tɔ, pa naala kakiisasɩ sɩ: Ɩsɩɩ pa kama-ɩ səm tesika tɔɔ. Ɩsɩɩ pa kama-ɩ səm tesika tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ cɔ samaa sɩ: Ye mpʋ ɩ́ pona-ɩ na ɩ́ kamɩ-ɩ tesika tɔɔ kɛ́ mə maɣamaɣa. Tɔfɔ ye má, ma ta na ɩsaɣatʋ nti ɩ lapa na ɩ́ mʋna səm tɔ. 7Tənaɣa Yuta nyə́ma cɔwa sɩ: Ta kiiu nakʋlɩ kʋ wɛɛ, na kʋ tɔɔ, ɩsɩɩ tə kʋ-ɩ. Kʋŋkʋɣʋlɛ sɩ ɩ yaa ɩ tɩ sɩ Ɩsɔ Pəyalʋ. 8Waatʋ wei Pilatɩ nɩɩ tɔm tənɛ tɔ, sɔɣɔntʋ sɔɔsa-ɩ kpaʋ. 9Ɩlɛna ɩ́ məlɩ kpaaŋ taa na ɩ́ pɔɔsɩ Yesu sɩ: Leɣe nyá tɛ? Ama Yesu tá cɔ-ɩ paa fəŋ. 10Tənaɣa Pilatɩ pɔɔsa-ɩ sɩ: Má pɔɔsəɣəna-ŋ na nn cɔɔkɩ? N ta nyɩ taa sɩ ye ma nɔkaa ma kaŋɩ-ŋ, pə́cɔ́ ye ma nɔkaa ma yele-ŋ na ń tɛɛ? 11Ɩlɛna Yesu cɔ Pilatɩ sɩ: N fɛɩna nyá təɣɩ ma tɔɔ, ye pə taɣa ɩsɩɩ Ɩsɔ hana-ŋ pə toma. Pə tɔɔ kɛ́ wei ɩ kpa-m na ɩ́ cɛlɛ-ŋ tɔ, pʋntʋ ntɛ́ ɩsaɣaʋ na pə́ kəlɩ nyá. 12Tuu ɩsɩɩ Pilatɩ nɩɩʋ tɔm ntɩ tɔ ɩ sɔɔsa ɩsəlɛ ntɛ́ sɛɛsʋɣʋ kɛ ɩsəna ɩ ká la na ɩ́ yele-ɩ tɔ. Ama Yuta nyə́ma nika kiisuɣu sɩ: Ye n yela-ɩ, pə wɛ ɩsɩɩ nyaa təŋəɣɩ Lom wulaʋ sɔsɔ ɩkpatɛ ntɛ́. Yʋlʋ ɩ́ cɔɔkɩ na ɩ́ heeliɣi sɩ ɩ kɛ́ wulaʋ, pʋntʋ na Lom wulaʋ sɔsɔ pa wɛ koloŋa kɛ́ mɛɛ. 13Pilatɩ nɩɩ mpʋ, ɩlɛna ɩ́ lɩɩna Yesu kɛ́ awalɩ taɣa tɔɔ. Ɩlɛna ɩ maɣamaɣa ɩ́ kpa hʋʋlɛ kumte tɔɔ na ɩ́ caɣa. (Alaamee nyə́ma ná yaa-tɛ sɩ Kapata na pa tɛ taa.) 14Pə pamna kʋyakʋ ŋku kʋ yakaɣa sɩ pə fe Tɛɛʋ acima tɔ kʋ wule, na waatʋ ɩnɩ tɔ, ilim puki sikuɣu. Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ tɔma Yuta nyə́ma sɩ: Mə wulaʋ ntɔ. 15Ɩlɛna Yuta nyə́ma naalɩ kakiisasɩ sɩ: N ká kʋ-ɩ kɛ́. N ká kʋ-ɩ kɛ́. Ɩsɩɩ n kama-ɩ səm tesika tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ pɔɔsa-wɛ sɩ: Ɩ́ tɛŋ mə taa sɩ má ka mə wulaʋ na? Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtəlaa sɔsaa cɔwa Pilatɩ sɩ: Lom wulaʋ sɔsɔ tike kɛ tə nyənəɣɩ ta wulaʋ, nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔtɔ. 16Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ cɛla-wɛɣɛ Yesu sɩ pá kamɩ-ɩ tesika tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kpa Yesu na pá tɛɛna-ɩ. 17Yesu lɩɩ ɩcatɛ taa na ɩ́ səɣəla ɩ səm tesika sɩ ɩ pukina timpi pa yaa sɩ nyʋmpɔɣɔlaɣa tɛ tɔ. (Alaamee nyə́ma yaa tənɛ ɩnɩ sɩ Kɔləkɔta na pa tɛ taa.) 18Tənaɣa yoolaa kama-ɩ səm tesika tɔɔ, na pá ka yəlaa kɛ naalɛ kɛ pɛlɛ pa nyəŋsɩ tɔɔ tɔtɔ. Ɩnɛ na cənɛ, ɩnɛ na cənɛ, na pá tʋ Yesu kɛ́ hɛkʋ. 19Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ yɔɣɔtaa sɩ pá ŋmaa tɔm na pá matɩ Yesu tesika tɔɔ sɩ: Yuta nyə́ma wulaʋ sɔsɔ Nasalɛtɩ Yesu kɔlɔ. 20Yuta nyə́ma paɣalɛ kalaɣa tɔm tənɛ. Mpi tɔ, ɩcatɛ nɔɣɔ kɛ paa kama Yesu. Pə́cɔ́ paa ŋmaa-tɩ na Alaamee taa, na Lom taa, na Kəlɛɛkɩ taa. 21Tənaɣa Yuta nyə́ma kɔtəlaa sɔsaa polaa na pá yɔɣɔtɩ Pilatɩ sɩ: Pə fɛɩ sɩ ń tʋ mpʋ sɩ Yuta nyə́ma wulaʋ sɔsɔ. Ama n ká ŋmaa kɛ́ sɩ ɩ maɣamaɣa ɩ yɔɣɔtəna sɩ ɩnəɣəlɛ Yuta nyə́ma wulaʋ sɔsɔ. 22Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ tɔma Yuta nyə́ma sɩ: Nti ma ŋmaawa mpʋ tɔ, ntɩ tə caɣana. 23Yoolaa tɛma Yesu kɛ́ kam kɛ mpʋ, ɩlɛna pá kpaɣa ɩ wontu na pá tala-təɣɩ tɔm liɣiti na paa wei ɩ́ kuu. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kpaɣa ɩ capa tɔtɔ. Ɩlɛ capa ɩnɩ pa ta nyala-ɩ kʋnyalʋ. Ama pa lʋʋ-ɩ kʋlʋʋ kɛ ɩtamsaʋ kɛ yem kɛ́ pə kpaɣaʋ ɩ luɣu na pə tii ɩ atɛ tɔɣɔ. 24Ɩlɛna pá tɔ təma sɩ: Tə́ taa cəlɩ-ɩ. Ama tə́ tɔ tɛtɛ na tə́ ná sɩ awe ká tɔɣɔ-ɩ. Pa lapa mpʋ sɩ pə la teitei na nti paa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa tɔ sɩ: Pa tala ma wontu, pa tɔ́ tɛtɛ kɛ́ ma capa tɔɔ. Mpi yoolaa pɛlɛ pa lapa tɔɣɔlɛ. 25Yesu too na ɩ́lɛ́ ɩ neu, na Kolopasɩ alʋ Malɩ, na Makətala Malɩ, pa təna pa səŋa Yesu tesika kiŋ təna. 26Yesu nawa ɩ too səŋa təna, na ɩ ɩfalʋ wei ɩ ka sɔɔlaa tɔɣɔ ɩ too kɔŋkɔŋ taa təna. Ɩlɛna ɩ́ heeli ɩ too sɩ: Alʋ nyá, nyá pəyalʋ kɛlɛ. 27Na ɩ́ heeli ɩ ɩfalʋ sɩ: Nyá too kɛlɛ. Pə wule ntɛɣɛ ɩ ɩfalʋ ɩnɩ ɩ kpeena-ɩ ɩ tɛ. 28Pəlɛ pə waalɩ, waatʋ wei Yesu nawa sɩ pə təna pə maɣaa, ɩlɛna ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Lʋkɔtʋ wɛna-m. Ɩ yɔɣɔta mpʋ sɩ pə́ la teitei ɩsɩɩ paa ŋmaaʋ Ɩsɔ Tɔm taa tɔ. 29Lʋm kʋnyəŋəm napəlɩ pɩɩ su fulaɣa nakələɣɩ təna təpam. Ḿpʋ́ɣʋ́ yoolaa caa saŋ na pá ŋmilisi lʋm mpɩ pə taa na pá tʋʋ tʋɣʋ ŋku pa yaa hisɔpʋ tɔ kʋ piliŋa tɔɔ na pá hʋləna ɩ nɔɣɔ. 30Yesu mʋsa lʋm mpɩ, ɩlɛna ɩ́ tɔ sɩ: Pə təna pə maɣaa kɛlɛ. Ɩlɛna ɩ́ ká ɩ nyʋɣʋ na ɩ́ hɛɛ. 31Pə pamna kʋyakʋ ŋku kʋ yakaɣa sɩ pə fe na pá sʋʋ Tɛɛʋ acima tɔɣɔʋ taa tɔ kʋ wule. Yuta nyə́ma luɣu fɛɩ sɩ pə fe pa kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ na yəlaa mpɛ pa wɛ pa tesikasɩ tɔɔ kɛ mpʋ. Pə taɣa pʋlʋ, kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ ŋkʋ kʋ kɛ pa kʋyakʋ sɔsɔɔŋkʋ kɛ́. Pə tɔɔ kɛ́ pa sələma Pilatɩ sɩ ɩ́ yele na pá pɛlɩ mpa pa kama mpʋ tɔ pa nɔɔhɛɛ na pá tisi-wɛ. 32Ɩlɛna yoolaa polo na pá pɛlɩ Yesu na mpa paa kama tɔ pa taa lɛlʋ nɔɔhɛɛ. Ɩlɛna pá tɛɛsɩ lɛlʋ nyəna. 33Pa kɔma pa polo Yesu nyəna tɛɛsʋɣʋ, ɩlɛna pá maɣana ɩ tɛma səpʋ, ɩlɛna pá yele-yɛ. 34Ɩlɛna yoolaa taa nɔɣɔlʋ sɔ ɩ kɔŋkɔŋ taa kɛ́ ŋmantaaɣa, na caləm na lʋm pə lɩɩ təyaa. 35Yʋlʋ wei ɩ na tɔm tənɛ na ɩ ɩsəpəle tɔ ɩnɩ ɩ heelina-mɛɣɛ pə tampana. Pə tɔɔ kɛ́ ɩ tampana heeluɣu pənɛ pə maɣaa. Ɩ heela-mɛɣɛ tampana kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ mʋ-tɩ. 36Pə ta lɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ yem, pa ŋmaawa Ɩsɔ tɔm taa kɛ́ tuu lɔŋ kɛ́ sɩ: Pa kaa pɛlɩ Yesu mʋɣʋlɛ natəlɩ. 37Na Ɩsɔ Tɔm ntɩ tə taa kɛ́ tiili tɔtɔ sɩ: Paa tɛ na pá ná wei paa tʋlaa tɔ. 38Pa tɛma mpʋ, ɩlɛna Alimatee Yosɛɛfʋ polo na ɩ́ sələmɩ Pilatɩ sɩ ɩ kpakəɣɩ Yesu. (Yosɛɛfʋ ɩnɩ ɩ ka kɛ́ Yesu təŋlʋ kɛ́. Ama ɩ nyaŋaɣana Yuta nyə́ma, ɩlɛna ɩ́ ŋmɛsəɣɩ ɩ tɩ.) Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ tisaa, ɩlɛna Yosɛɛfʋ polo ɩ́ kpaɣa Yesu. 39Tənaɣa Nikotɛm wei ɩ ka pola Yesu kiŋ kɛ ahoo taa tɔ ɩ́lɛ́ ɩ kɔna tulaalʋ miili na alʋwɛɛ na pə sitaa na pə wɛ kiloonaa ɩsɩɩ hiu na naanʋwa. 40Ḿpʋ́ɣʋ́ pa naalɛ pa kpaɣa sətʋ na pá mɛɛlɩ-ɩ kpoŋkpontu toŋ nyəntʋ pʋŋkahʋlʋŋa saalasɩ na pá yɔɣɔləɣɩ tulaalʋnaa. Yuta nyə́ma ɩ́ piŋ yʋlʋ ḿpʋ́ɣʋ́ pa lakɩ. 41Timpi paa kama Yesu kɛ́ səm tesika tɔɔ kɛ́ mpʋ tɔ haləm napəlɩ pɩɩ wɛ təna, na pə taa ka wɛ pəlaaʋ kʋfalʋɣʋ ŋku kʋ taa pa ta pinta nɔɣɔlʋ tɔ. 42Ḿpʋ́ɣʋ́ pa pona-ɩ na pá pimi-ɩ kʋ taa kɛ́ kʋ ta hatələna təna tɔ pə tɔɔ. Pəyele pə tɩɩ feŋaɣa Yuta nyə́ma kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kɛ́.


text: 1Ḿpʋ́ɣʋ́ tanaŋ kʋpaŋkʋ tɛɛ kɔtəlaa sɔsaa təna na Yuta nyʋɣʋ nyə́ma nyʋɣʋ nyə́ma caɣaa na pá maɣasɩ na pá sɩɩ sɩ pá kʋ Yesu. 2Tənaɣa pa hɔka-ɩ na pá kpaɣa-ɩ na pá polo na pá cɛla Kʋfənɛɛ Pilatɩ. 3Yutaasɩ wei ɩ lapa-ɩ kɔlɔmɔtɔ tɔ, ɩ nawa sɩ pa sɩɩwa sɩ paa kʋ Yesu kɛ́ tampana ɩlɛna ɩ laŋlɛ pəsɩ sɔsɔm. Tənaɣa ɩ kpaɣa liɣitee nyəɣətʋ hiu na naanʋwa ɩnɩ na ɩ́ polo ɩ́ cɛla kɔtəlaa sɔsɔ na nyʋɣʋ nyə́ma. 4Na ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ma lapa ɩsaɣatʋ, ma cɛla-mɛɣɛ yʋlʋ sɩ ɩ́ kʋ-ɩ tulum kɛ yem. Ḿpʋ́ɣʋ́ nyʋɣʋ nyə́ma cɔ Yutaasɩ sɩ: Tá paaye, pə kɛ́ nyá tɔm kɛ́. 5Tənaɣa Yutaasɩ məŋna liɣitee anɩ na ɩ́ pɛtɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ taa, na ɩ́ tɛɛ na ɩ́ polo na ɩ́ tʋ ŋmənaɣa kɛ ɩ luɣu tɛɛ na ɩ́ sɩ. 6Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtəlaa sɔsaa ná tɔɔsa-yɛ na pá tɔ sɩ: Ta mpaaʋ taa pə fɛɩ pəsʋɣʋ sɩ tə́ kpaɣa liɣitee anɛ na tə́ tasa tʋɣʋ kɛ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ atakaa taa. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, yʋlʋkʋlɛ liɣitee kɛ́. 7Tənaɣa pa caɣaa na pá maɣasɩ, ɩlɛna pá kpaɣa liɣitee anɩ na pá yana tɛtʋ natəlɩ nti pa yaa sɩ cʋɣʋ təhulle tɔ, sɩ pa piŋ mʋʋlaa kɛ təna. 8Ḿpʋ́ɣʋ́ haləna saŋa pa məŋna tɛtʋ ntəɣɩ hətɛ sɩ: Caləm tɛtʋ. 9Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Selemii ka kpaalaa tɔ sɩ: Pa kpaɣa liɣitee nyəɣətʋ hiu na naanʋwa. Liɣitee anəɣɩ Ɩsɛɣɛlɩ yəlaa tisaa sɩ pá fɛlɩ ɩ tɔɔ. 10Pa kpaɣa-yɛ na pá yana tɛtʋ nti pa yaa sɩ cʋɣʋ təhulle tɔ, na pə maɣamaɣa kɛ Tacaa ka heela-m. 11Ḿpʋ́ɣʋ́ pa pona Yesu kɛ Kʋfənɛɛ ɩsɛntaa, na ɩ́lɛ́ ɩ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Nyaɣalɛ Yuta nyə́ma wulaʋ sɔsɔ ɩnəɣɩ? Ɩlɛna Yesu cɔ-ɩ sɩ: Ntəɣəlɛ n yɔɣɔta mpʋ. 12Pəlɛ pə waalɩ waatʋ wei kɔtəlaa sɔsaa na nyʋɣʋ nyə́ma tɔŋaɣa sɩ ɩ lapa pənɛ na pənɛ tɔ, ɩ ta cɔ sɩ pʋlʋ. 13Tənaɣa Pilatɩ tɔma-ɩ sɩ: Nn nɩɩkɩ ɩsəna pa tɔŋʋɣʋ sɩ n lapa pənɛ na pənɛ tɔ? 14Ama tə tənaɣa mpʋ Yesu tá cɔ-ɩ tə tɔɔ sɩ pʋlʋ. Ɩlɛna pə́ lá Kʋfənɛɛ kɛ piti kɛ́ sɔsɔm pə tɩɩ fɛɩ. 15Paa Tɛɛʋ acima wena Kʋfənɛɛ tʋləɣɩ saləka tʋ nɔɣɔlʋ wei samaa caa sɩ pá tʋlɩ tɔɣɔ. 16Pə pamna saləka tʋ kpitikpiti nɔɣɔlʋ wei pa yaa sɩ Palapaasɩ tɔ ɩ wɛ saləka taa. 17Samaa kota ḿpʋ́ɣʋ́ təna, ɩlɛna Pilatɩ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Aweɣe ɩ́ caa má tʋlɩ-mɛ, Yesu wei pa yaa sɩ Kilisiti tɔ? 18Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ kɛ́ ɩ pɔɔsa-wɛɣɛ mpʋ, ɩ nyəmá təkelekele sɩ ɩsɛsɛɛmlɛ tɔɔ kɛ́ pa pona-ɩ Yesu. 19Waatʋ wei Pilatɩ caɣa təhʋʋlɛ tɔ ɩ alʋ tilaa sɩ pá heeli-ɩ sɩ: Taa sʋsɩ nyá nɔɣɔ kɛ tampana təŋlʋ ɩnɩ ɩ tɔm taa. Pə hʋla-m ɩ tɔm kɛ tom taa kɛ́ ahoo anɛ, na pə́ pɛkəlɩ-m sɔsɔm. 20Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtəlaa sɔsaa na nyʋɣʋ nyə́ma pa puɣusa samaa sɩ pá sələmɩ-ɩ na ɩ́ tʋlɩ-wɛɣɛ Palapaasɩ, na pə́ kaasɩ na ɩ́ kʋ Yesu. 21Tənaɣa Kʋfənɛɛ taɣana-wɛɣɛ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Pa naalɛ pa taa aweɣe ɩ́ caa sɩ má tʋlɩ-mɛ yee? Ḿpʋ́ɣʋ́ pa cɔ-ɩ sɩ: Palapaasɩ kɛ tə caa sɩ ń tʋlɩ. 22Ɩlɛna Pilatɩ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Na ɩsənaɣa má la Yesu wei pa yaa sɩ Kilisiti tɔ? Tənaɣalɛ pa təna sɩ: Kamɩ-ɩ səm tesika tɔɔ. 23Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ pɔɔsa-wɛ sɩ: Ɩlɛ ɩsaɣatʋ ntiɣi ɩ lapa? Tənaɣa pa tasa kapusi mapʋ na toŋ sɩ: Kamɩ-ɩ səm tesika tɔɔ. 24Pilatɩ kɔma na ɩ́ ná sɩ ɩ kaa pəsɩ-tɩ, pəyele yoou caa tiluɣu. Ɩlɛna ɩ́ caa lʋm na ɩ́ saŋ ɩ niŋ kɛ samaa ɩsɛntaa na ɩ́ tɔ sɩ: Apalʋ ɩnɛ, pə́ taa wɛɛ sɩ má kʋɣʋna-ɩ yoo. Pə kɛ́ mə tɔm kɛ́. 25Ḿpʋ́ɣʋ́ samaa təna cɔ-ɩ sɩ: Nnn, ɩ səm tɔm ɩ́ məlɩ tá na tá piya tá nyɔɔŋ taa. 26Tənaɣa Pilatɩ tʋla-wɛɣɛ Palapaasɩ. Pə kaasa Yesu ɩlɛna, ɩ́ yele na pá casa-ɩ akpatɛɛ, na ɩ́ kpaɣa-ɩ na ɩ́ cɛlɛ-wɛ sɩ pá polo na pá kamɩ-ɩ səm tesika tɔɔ. 27Pilatɩ yoolaa pona Yesu kɛ́ Kʋfənɛɛ təyaɣa taa, ɩlɛna pa samaa təna kotina-ɩ. 28Ḿpʋ́ɣʋ́ pa wɔɣɔsa ɩ wontu, ɩlɛna pá suu-ɩ capa kʋsɛɛm təkpaɩɩ. 29Na pá lʋʋ sɔwa kɛ ntenuɣu na pá te ɩ nyʋɣʋ, na pá tʋ ɩ niŋ ntɔɣɔŋ taa kɛ́ kpátʋ́ɣʋ́, na pá paakəna-ɩ na pá luŋiɣi ɩ tɛɛ kɛ́ akula, na pá sɛɛ-ɩ sɩ: Yuta nyə́ma wulaʋ sɔsɔ fɔɔ. 30Na pá tɔɔkɩ ɩ tɔɔ kɛ́ ntaɣama, na pá mʋɣɩ kpátʋ́ɣʋ́ na pá taɣanəɣɩ ɩ nyʋɣʋ taa kɛ́ mapʋ. 31Pa tɛma-ɩ paanaʋ kɛ mpʋ, ɩlɛna pá wɔɣɔsɩ capa ɩnɩ na pá məŋna-ɩ ɩ wontu na pá tɛɛna-ɩ kam kɛ səm tesika tɔɔ. 32Pa lɩɩkaɣa ɩcatɛ ɩlɛna, pá tə sulina Silɛɛnɩ tʋ nɔɣɔlʋ, pa yaa-ɩ sɩ Simɔŋ. Tənaɣa yoolaa kpipa ɩ́lɛ́ na toŋ sɩ ɩ́ səɣəlɩ Yesu tesika ŋkɛ. 33Ḿpʋ́ɣʋ́ pa tala timpi pa yaa sɩ Kɔləkɔta tɔ, nti tə yɔɣɔtəɣɩ sɩ nyʋmpɔɣɔlaɣa tɛ tɔ. 34Tənaɣa pa cɛla-ɩ sʋlʋm mpi pə taa pa sita tʋɣʋ nakʋlɩ kʋ cələm tɔ. Ama ɩ təŋaa ɩlɛna ɩ́ kisi-wəɣɩ nyɔɔʋ. 35Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kama-ɩ səm tesika tɔɔ, na pá tɔ tɛtɛ kɛ́ ɩ wontu tɔɔ na pá tala-tɩ. 36Pa tɛma ḿpʋ́ɣʋ́ ɩlɛna pá caɣa təna na pá taŋɩ-ɩ. 37Pa ŋmaawa na pá pusi ɩ nyʋɣʋ tɔɔ sɩ: Yuta nyə́ma wulaʋ sɔsɔ Yesu kɔlɔ. Pa ŋmaa ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pə́ hʋ́lɩ́ mpi pə tɔɔ pa kʋ-ɩ tɔ. 38Pa kpɛŋna ɩ́ na ŋmɩɩlaa kɛ naalɛ na pá ka-wɛɣɛ səm tesikasɩ tɔɔ, lɛlʋ kɛ ɩ ntɔɣɔŋ tɔɔ, lɛlʋ kɛ ɩ mpətəŋ tɔɔ. 39Yəlaa mpa pa tɛɛkaɣana təna tɔ pɛlɛ pa kpɛɛtəɣɩ nyɔɔŋ na pá tʋʋkɩ-ɩ sɩ: 40Matɔŋ nyá tɔmna sɩ n yɔkəɣɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ na ń taɣanɩ kʋfatɛ ŋmaʋ kɛ kʋyɛɛŋ tooso taa. Waasɩ nyá tɩ ɩlɛ. Ye n kɛ́ Ɩsɔ Pəyaɣa lɩɩ tesika tɔɔ na ń tii. 41Ḿpʋ́ɣʋ́ na kɔtəlaa sɔsaa na Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa na nyʋɣʋ nyə́ma tɔtɔ. Pɛlɛ pa tɔŋna-ɩ paanaʋ na pá yɔɣɔtəɣɩ sɩ: 42Ɩ yapa lɛlaa nyɔɔŋ ɩsənaɣa na ɩ́ kaa pəsɩ na ɩ́ ya ɩ maɣamaɣa ɩ nyəŋkʋ. Ɩsɩɩ sɩ ɩnəɣəlɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulaʋ sɔsɔ na? Pənɛntɛ ɩ́ lɩɩ tesika tɔɔ na ɩ́ tii. Ɩlɛna tə na na tə́ tisi. 43Ɩ tʋ Ɩsɔ kɛ́ naani na ɩ́ tɔ sɩ ɩnəɣəlɛ Ɩsɔ Pəyaɣa. Tɔʋ, tə́ ná sɩ Ɩsɔ ká sɔɔlɩ sɩ ɩ́ waasɩ-ɩ yaa ɩsəna. 44Na pə kpɛŋna ŋmɩɩlaa mpa paa kama ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔlɔ tɔ na pɛlɛ pá tʋʋ-ɩ mpʋ tɔtɔ. 45Pə kɔma na pə́ tala ilim sikuɣu, ɩlɛna səkpɛtʋɣʋ nyala ɩcatɛ tɔɔ haləna ilim kpili. 46Ilim kpila mpʋ, ɩlɛna Yesu kiisina nɔɣɔ sɔsɔɣa sɩ: Eli Eli, lema sapatani? Na təlɛ tə yɔɣɔtəɣɩ sɩ: Ma Ɩsɔ ma Ɩsɔ, pepe tɔɔ kɛ́ n lɔ-m? 47Mpa paa səŋa təna tɔ pa taa lɛlaa nɩɩ mpʋ, ɩlɛna pá tɔ sɩ: Ɩ yaana ntɛɣɛ Ilii. 48Ɩlɛna pa taa nɔɣɔlʋ kpaɣa asewa na ɩ́ polo na ɩ́ lii kpaləkpam saŋ kɛ lʋm kʋnyəŋəm napəlɩ pə taa, na ɩ́ tʋʋ kpátʋ́ɣʋ́ nɔɣɔ taa na ɩ́ hʋlɩ Yesu sɩ ɩ́ nyɔɔ. 49Ama lɛlaa ná tɔma sɩ: Ɩ́ yele na tə́ ná Ilii ká kɔɔ na ɩ́ waasɩ-ɩ yaa ɩsəna. 50Tənaɣa Yesu tasa kiisuɣu kɛ sɔsɔm, ɩlɛna ɩ́ hɛɛ. 51Ḿpʋ́ɣʋ́ waatʋ ɩnəɣɩ kpakpaa, pʋʋɣʋ sɔsɔɔʋ ŋku kɩɩ kaɣa Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ taa tɔ, kʋ faɣa yem kɛ́ hatoo ɩsɔtaa na pə́ kaləsəna kʋ atɛ. Na tɛtʋ sele na kʋkpaməŋ ya pɔɣɔlɛɛ, 52na pəlaaŋ tʋlɩ na Ɩsɔ yəlaa mpa pa səpa tɔ pa taa paɣalɛ fe. 53Ḿpʋ́ɣʋ́ pa lɩɩ pəlaaŋ taa, na waatʋ wei Yesu kɔma na ɩ́ fe tɔ pá sʋʋ Ɩsɔ ɩcatɛ naŋŋ nyəntɛ taa, na yəlaa paɣalɛ na-wɛ. 54Ḿpʋ́ɣʋ́ Lom yoolaa sɔsɔ na yoolaa mpa ɩ na-wɛ paa taŋa Yesu tɔ, pa nawa tɛtʋ seluɣu na pə təna mpi pə lapa tɔ, ɩlɛna pá nyá sɔsɔm na pá tɔ sɩ: Tampana, yʋlʋ ɩnɛ ɩ kɛ́ Ɩsɔ Pəyalʋ kɛ́. 55Alaa paɣalɛ ka wɛ təna na pá səŋa pooluŋ na pá nyənəɣɩ. Mpɛ ɩnɩ pa təŋaɣana Yesu kɛ́ hatoo Kalilee na pá caləsəɣɩ-ɩ. 56Makətala Malɩ na Saakɩ na Yosɛɛfʋ pa too Malɩ na Sepetee pəyalaa too, paa wɛ alaa mpɛ pa taa. 57Waatʋ wei taanaɣa taanaa tɔ, Alimatee apalʋ toŋ tʋ nɔɣɔlʋ wei pa yaa sɩ Yosɛɛfʋ tɔ ɩ kɔma. Ɩ maɣamaɣa ɩ ka təŋaɣa Yesu kɛ́. 58Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pola Pilatɩ kiŋ na ɩ́ sələmɩ-ɩ sɩ ɩ kpakəɣɩ sətʋ Yesu. Tənaɣa Pilatɩ tɔma sɩ pá cɛlɛ-ɩ. 59Ɩlɛna ɩ́ kpaɣa sətʋ na ɩ́ takɩ-ɩ kponkpontu toŋ nyəntʋ nti pa yaa sɩ lɛŋ tɔ tə pʋŋkahʋlʋŋa kʋfalaɣa. 60Na ɩ́ polo na ɩ́ pimi-ɩ ɩ maɣamaɣa ɩ pəlaaʋ ŋku pa hula kʋkpamʋɣʋ taa tɔ kʋ taa. Na ɩ́ pilimi pɩɩʋ sɔsɔɔʋ nakʋlɩ na ɩ́ suli pəlaaʋ nɔɣɔ. Ɩlɛna ɩ́ tɛɛ ɩ́ kpe. 61Na Makətala Malɩ na Malɩ lɛlʋ pá caɣa tənaɣa pəlaaʋ ɩsɛntaa. 62Kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tɔɔ sɔɔlʋ lapʋ tɛma na tɛʋ fe, ɩlɛna kɔtəlaa sɔsaa na Falisanaa kpɛntɩ na pá polo Pilatɩ kiŋ, 63na pa heeli-ɩ sɩ: Tacaa, tə tɔɔsaa sɩ pɔpɔtʋ ɩnɩ ɩ ka yɔɣɔtaa sɩ ye pə lapa wɛɛ tooso ɩnɩ ɩ ká fe. 64Tɔʋ, mpʋ tɔ, yele na pá taŋ pəlaaʋ haləna pə́ tala kʋyɛɛŋ tooso wule. Ɩ ɩfalaa ɩ́ taa kɔɔ na pá ŋmɩɩlɩ-ɩ na pá looli samaa sɩ ɩ́ fema sətaa taa. Ye pə lapa mpʋ, təlɛ tə pɔpɔtʋ ká kəlɩ kancaalaɣa nyəntʋ. 65Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ tɔma-wɛ sɩ: Yoolaa mpa paa taŋ tɔɣɔlɔ, ɩ́ polo ɩ́ taŋ-kʋɣʋ teu teu. 66Tənaɣa kɔtəlaa polaa na pá taɣanɩ pəlaaʋ tɔɔ pɩɩʋ ŋkʋɣʋ teu, na pá tʋ pa kʋyʋsʋm sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ taa tokina. Ɩlɛna pá sɩɩ yoolaa sɩ pá taŋ.


text: 1Ma kyo dɔmɔŋ kɩ mʋ deŋdeŋ akuu ma aa yaa nɩmmabalɩya Krisita tɩyaŋ wɩya. 2Ma yaa kuwokeri a kɩ deŋ nɩhʋwala weliŋ beewɩya, nala gyɩ aa yaa gɛɛ rɛ, a laa malɩkasɩ biŋ ba dɩɩsɩ tɩyaŋ aŋ bɩ gyɩma. 3Ma kpa nala hʋ ba aa kaŋ tɔ dɩya tɩyaŋ wɩya anɩɩ ma beel-ba buloŋ nɛ ba kaŋ tɔ dɩya tɩyaŋ gɛɛ. Nala hʋ ba aa dɔgɩsɩ mɛ, ma kpa ʋ anɩɩ ma beel-ba buloŋ nɛ ba kɩ dɔgɩsɩ gɛɛ. 4Ʋ maga dɩ nal buloŋ gyɩma anɩɩ haaŋ kpayɩ yaa wɩwelii rɛ. Ɛɛwɩya, baal bee ʋ haaŋ buloŋ maga dɩ ba kaŋ wɩtɩɩ rɛ abee dɔmɔŋ. Ʋ bɩ maga dɩ baal hʋ bɩl lɩɩ kyɛ hadɩma, koo dɩ haaŋ hʋ mɛ bɩl lɩɩ kyɛ badɩma, beewɩya nal hʋ buloŋ aa sɔnnɩ, Wɩɩsɩ sɩ di ʋ sarɩya a kpa kyogisi tɩya ʋ. 5Ma ta kyo molbiye kɩŋkaŋ a mʋ parɩ. Ma leŋ dɩ kɩna hʋ ma aa kana su ma sɩɩ. Beewɩya Wɩɩsɩ basa ʋ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa, "Ŋ bɩ sɩ maakyiye vɩya ma ta. Ŋ bɩ sɩ maakyiye lɩɩ ma hal." 6Ɛɛwɩya, á sɩ wuwo ŋmaa á bembiye a baa, "Á tɩɩna Wɩɩsɩ rɛ yaa nal hʋ aa pɛ ŋ tɩyaŋ, Ɛɛ nyuniŋ, ŋ bɩ sɩ fá kambɩŋ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. Nihuwobiŋ bɩ sɩ wuwo yaa ŋ wɩɩ buloŋ." 7Ma liisi ma sɩlaala hʋ gyɩ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya kɩ tɩya ma wɩya. Ma liisi mʋ pele gɛɛ ba gyɩ aa tɩŋ Wɩɩsɩ ba mɩɩbol buloŋ tɩyaŋ, a ko mʋ sʋba. Ma kɩ tɩŋ ba naabʋʋsɩ ma Wɩɩsɩ tɩŋɩɩ tɩyaŋ. 8Yesu Krisita aa kɩɩ gɛɛ dɩya, ɛɛ rɛ ʋ ha kɩɩ gyɩnaŋ, ɛɛ tɩɩ mɛ rɛ ʋ sɩ kɩɩ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ. 9Ma ta leŋ dɩ wɩdʋŋsɩ hʋ nala badɔmɔŋ aa daga ma ko leŋ dɩ ma vɩya Wɩɩsɩ ŋmaŋtɩɩ hʋ ta. Dee hʋ aa sɩ wuwo leŋ dɩ á tɩŋ Wɩɩsɩ kyɛrɩ, ʋ lɩɩ Wɩɩsɩ tɩɩ bɔnyɛ tɩyaŋ nɛ. Ʋ bɩ lɩɩ á aa tɩŋ kɩdiiliye sɩŋsɩ tɩyaŋ, beewɩya, nal hʋ aa tɩŋ sɩŋsɩ no, ʋ bɩ sɩ na tɔnɔ buloŋ a lɩɩ ba tɩyaŋ. 10Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala hʋ gyɩ aa tʋma kɩ tɩya Wɩɩsɩ taŋtɩ-dɩya hʋ tɩyaŋ, ba kɩdɩgɩ buloŋ gyɩ bɩ kaŋ ŋmanɩɩ ʋ aa sɩ di wɩɩsʋllɩ-kɩna hʋ á aa kpa sʋla Wɩɩsɩ a kɩ kyʋwalɩ ʋ aŋgyʋwasʋ. 11Bɩna buloŋ, Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ hʋ gyɩ aa kaŋ pʋsɩ kyal lɛ, a gyʋʋ Wɩɩsɩ Dɩɩweliye buloŋ Dɩɩwelii hʋ, a kpa sʋla Wɩɩsɩ dɩ ʋ kpa ba wɩbɔmɔ kyɛ ba. Amɛ ba gyɩ aa kaŋ pʋsɩ hʋ kɛ tɩɩ rɛ a lɩɩ nyɔgɔ ta bee hʋ samanɩ tɩyaŋ. 12Ɛɛ rɛ tɩŋ ba kaŋ Yesu mɛ lɩɩ kpʋ Gyerusalɛm samanɩ tɩyaŋ, dɩ ʋ kpa ʋ tɩɩ kyal a pɩɩsɩ nala bisiŋ ta, dɩ ba yaa niweliye Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. 13Yesu gyɩ dii hɩɩsɩ rɛ weliŋ bee hʋ samanɩ tɩyaŋ. Ɛɛwɩya, ma leŋ dɩ á lɩɩ mʋ doŋ, dɩ á beel-ʋ buloŋ di haŋ hɩɩsɩ hʋ. 14Beewɩya, á bɩ kaŋ bee aa sɩ we doŋ kɩ mʋ deŋdeŋ dʋnɩya no tɩyaŋ. Amɛ á aa yɩyɛlɩ á bee hʋ tɩyaŋ á aa sɩ maakyiye we a kaŋ kɩ mʋ deŋdeŋ wɩya rɛ. 15Ɛɛwɩya, á nala hʋ aa wuwo suri á nyʋwa a basɩ baa Wɩɩsɩ rɛ yaa Á Tɩɩna, á wɩɩsʋlɩɩ á aa sɩ kpa tɩya Wɩɩsɩ rɛ yaa á aa tɩŋ Yesu Krisita tɩyaŋ, a kɩ dannɩ ʋ saŋa kɛ buloŋ. 16Saŋa kɛ buloŋ, ma yaa kuwokeri aŋ yaa wɩweliye kɩ tɩya ma dɔŋtɩŋsɩ, a kɩ kyiyeli dɔmɔŋ mɛ. Wɩɩsʋlɩɩ no rɛ aa fɩyɛlɩ Wɩɩsɩ teŋ. 17Ʋ maga dɩ ma kɩ tɩŋ ma sɩlaala nyʋwa rɛ, a kɩ yaa wɩya hʋ ba aa baa dɩ ma yaa. Beewɩya ba aa rɛ aa deŋ ma nyuu tɩyaŋ. Maakyiye kɩdɩgɩ ba sɩ daga gɛɛ ba aa deŋ ma nyuu a tɩya Wɩɩsɩ. Dɩ mamaa rɛ aa tɩŋ ba nyʋwa, ba sɩ tʋŋ ba tʋma weliŋ abee teŋfɩyɛlʋʋ. Amɛ dɩ mamaa rɛ bee tɩŋ ba nyʋwa, ba tɩsɩ sɩ kyogi ma tɩyaŋ. Ʋ gɛɛ bɩ sɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ a tɩya ma. 18Ma kyʋwalɩ Wɩɩsɩ kɩ tɩya ma. Á gyɩma á hakɩllɩ tɩyaŋ, á bɩ kaŋ wɩkyogii buloŋ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, á kyɛrɩ mɛ rɛ yaa dɩ á wɩtɩɩ su wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. 19Ŋ aa sʋla ma rɛ abee ŋ hakɩla buloŋ dɩ ma kyʋwalɩ Wɩɩsɩ dɩ ŋ mɩɩgɩ ko ma lee lagɩ. 20- 21Wɩɩsɩ kyisi á Tɩɩna Yesu sʋʋ tɩyaŋ nɛ. Yesu kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ pedaal aa kɩ deŋ ʋ piyese nyuu tɩyaŋ weliŋ, beewɩya ʋ kpaa ʋ tɩɩ mɩɩbol lɛ a lɩɩ wɩɩsʋlɩɩ ʋ nala wɩya. Ʋ kyal lɛ Wɩɩsɩ kpa we nyʋʋfalɩɩ hʋ aa bɩ kaŋ dɩsɩɩ a tɩya ma. Wɩɩsɩ hʋ aa tɩya fɩyɛlʋʋ sɩ leŋ dɩ ma na wɩwelii hʋ ma aa kyɛ dɩ ma wuwo kaŋ tɩŋ ʋ kyɛrɩ. Yesu lahɔrʋmɔ tɩyaŋ, Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ ma wuwo yaa wɩɩ hʋ buloŋ aa fɩyɛlɩ ʋ teŋ. Ma leŋ dɩ a kɩ dannɩ Krisita, a leŋ dɩ ʋ feŋ yɩrɩ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ. Amɩ. 22Ŋ naabalɩya, ŋ teŋ no ŋ aa saba tɩya ma kɛ bɩ doliye. Ɛɛ wɩya, ŋ aa sʋl ma dɩ ma di kenyiri aŋ gyegili nɩɩ wɩya hʋ ŋ aa saba tɩya ma dɩ ma kɩ tɩŋa. 23Ŋ aa kyɛ dɩ ma gyɩma anɩɩ á nɩɩnabiye Timoti ba fa aa kaŋ tɔ dɩya tɩyaŋ, ba lɩɩ ʋ rɛ. Dɩ ʋ rɛ ko ŋ lee lagɩ, ŋ beel-ʋ buloŋ sɩ ko ma lee. 24Ma kyʋwalɩ ma nɩhɩyasɩ abee Wɩɩsɩ nala hʋ buloŋ tɩya ma. Á tɩyaŋ nala hʋ aa lɩɩ Itali paalʋʋ mɛ aa kyʋwalɩ ma. 25Wɩɩsɩ bɔnyɛ sɩ we ma lee a leŋ dɩ ma hɔŋ bee laaŋfɩya.


text: 1Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ Yeliko, ɩlɛna ɩ́ faɣana ɩcatɛ taa na ɩ́ tɛɛkɩ. 2Apalʋ nɔɣɔlʋ ɩ ka wɛ tə taa təna, na pá yaa-ɩ sɩ Sakee. Apalʋ ɩnɩ ɩ kɛna lampuu mʋlaa sɔsɔ, na ɩ ka pilaa kɛ́. 3Ɩ caakaɣa sɩ ɩ́ nyɩ wei pa yaa sɩ Yesu Yesu tɔ. Ama ɩ topuluŋ tɔɔ ɩ taa pəsɩ na ɩ́ na-ɩ. Mpi tɔ, samaa nyəkaa kɛ́. 4Ḿpʋ́ɣʋ́ Sakee tɛɛ nɔɣɔ na ɩ́ kpaɣa asewa, na ɩ́ polo na ɩ́ kpa tʋɣʋ nakʋlɩ kʋ tɔɔ, sɩ Yesu ɩ́ tɛɛkəna kʋ tɛɛ ɩlɛ ɩ na-ɩ. 5Yesu kɔma na ɩ́ tala təna, ɩlɛna ɩ́ teki ɩ ɩsɛ na ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Sakee tii təcaʋ, saŋa nyá təyaɣa kɛ maa caɣa. 6Ḿpʋ́ɣʋ́ Sakee tii kpakpaa, na ɩ́ mʋ Yesu na laŋhʋlʋmlɛ. 7Pa təna mpa pa ná mpʋ tɔ pə ta maɣa-wɛ, ɩlɛna pá tɔŋ sɩ: Halɩ yʋlʋ ɩsaɣaʋ tɛɣɛlɛ ɩ kʋlaa ɩ́ polo. 8Pa tala təyaɣa taa, ɩlɛna Sakee kʋlɩ na ɩ́ heeli Tacaa sɩ: Tacaa, ma seee, maa faɣa ma kʋpam kɛ calɩ na má ha kʋnyɔntʋnaa. Ye maa muɣula nɔɣɔlʋ na má tɔɣɔ ɩ liɣitee, maa fɛlɩ pʋntʋ kɛ pə tɔm liɣiti. 9Tənaɣa Yesu tɔma sɩ: Saŋa təyaɣa kanɛ kɛlɛ ka nyə́ma ná nyʋɣʋ ntɛ́. Pə taɣa pʋlʋ, Sakee maɣamaɣa ná kɛ́ Apəlaham pəyaɣa tɔtɔɣɔ mɛɛ. 10Yʋlʋ Pəyaɣa má ma kɔmaɣa sɩ ma pɛɛkəɣɩ mpi pə lepa tɔ na má ya pə nyʋɣʋ. 11Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa mpa pa nɩɩ tɔm nti ɩ yɔɣɔtaa tɔɣɔ ɩsɔ sɛɛʋ. Pə taɣa pʋlʋ, pa kpɛɣɛtəna Yosalɛm tɔ, yəlaa hʋʋkaɣa sɩ ntanyɩ Ɩsɔ ká sʋʋ Kawulaɣa tɔɣɔʋ kɛ tənɛ ɩnəɣɩ kpakpaa na pá ná. 12Ɩsɔ wei ɩ sɛɛ-wɛ tɔɣɔlɛ sɩ: Kawulaɣa təyaɣa taa awulumpu nɔɣɔlʋ ɩ kʋləna na ɩ́ polo tɛtʋ pooluŋ nyəntʋ sɩ pá tʋ-ɩ kawulaɣa, na pə́ tɛma ɩlɛ ɩ məlɩ. 13Ɩ caakaɣa tɛɛʋ, ɩlɛna ɩ́ yaa ɩ təmlɛ nyə́ma naanʋwa, na ɩ tala-wɛɣɛ liɣitee nyəɣəlʋɣʋ nyəɣəlʋɣʋ kɛ pa nyɔɔŋ tɔɔ. Na ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ taatəna liɣitee anɛ, halɩ má polo má kɔɔ. 14Ama ɩ ɩcatɛ nyə́ma luɣu ná fɛɩ-ɩ, ɩlɛna pá kʋsɩ tillaa sɩ pá polo pá heeli-wɛ sɩ: Tɩɩ caa sɩ apalʋ ɩnɩ ɩ́ la ta wulaʋ. 15Pa tʋ apalʋ ɩnəɣɩ kawulaɣa ŋkɛ, ɩlɛna ɩ́ kʋlɩ na ɩ́ məlɩ ɩ ɩcatɛ taa. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kota ɩ təmlɛ nyə́ma mpa ɩ ka cɛla liɣitee tɔ, sɩ ɩ naa ɩsəna ɩsəna pə sɛɛ-wɛnaa tɔ. 16Ḿpʋ́ɣʋ́ kancaalaɣa nyəŋ kʋlaa na ɩ́ tɔ sɩ: Tacaa, pə sɛɛ-m liɣitee nyəɣətʋ naanʋwa kɛ́ nyəɣəlʋɣʋ ŋku n ka cɛla-m tɔ kʋ tɔɔ. 17Tənaɣa wulaʋ tɔma-ɩ sɩ: Pə wɛ teu, n kɛ́ təmlɛ tʋ kʋpaŋ kɛ́. Timpi ɩsɩɩ n lapa teu kɛ pəcɔ nyəm taa ɩsəntɔ tɔ, n ká tɔɣɔ acalɛɛ naanʋwa tɔɔ kɛ́ kawulaɣa. 18Ɩlɛna naalɛ nyəŋ náá kʋlɩ na ɩ́ tɔ sɩ: Tacaa, pə sɛɛ-m liɣitee nyəɣətʋ kakpasɩ kɛ nyəɣəlʋɣʋ ŋku n ka cɛla-m tɔ kʋ tɔɔ. 19Tənaɣa wulaʋ tɔma ɩ́lɛ́ sɩ: Nyaa tɔɣɔ acalɛɛ kakpasɩ tɔɔ kɛ́ kawulaɣa. 20Təmlɛ tʋ lɛlʋ ná kʋlaa, ɩlɛna ɩ́ tɔ sɩ: Tacaa, nyá nyəɣəlʋɣʋ ŋku n ka cɛla-m tɔɣɔlɔ. Ma hɔka-kʋɣʋ saalaɣa taa kɛ́ na má sɩɩ. 21N wɛ-m sɔɣɔntʋ kɛ́. Pə taɣa pʋlʋ, n kɛ́ yʋlʋ katɛ tʋ kɛ́. N ta sɩɩ mpi tɔ mpəɣɩ n kpakəɣɩ, na timpi n ta tuu tɔ tənaɣa n kʋŋ. 22Tənaɣa wulaʋ tɔma-ɩ sɩ: N kɛ́ təmlɛ tʋ ɩsaɣaʋ kɛ́, nyá maɣamaɣa nyá kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ ma kʋɣʋna nyá tɔm. N ka nyəmá teu sɩ ma kɛ́ yʋlʋ katɛ tʋ, na mpi ma ta sɩɩ tɔɣɔ ma kpakəɣɩ, pə́cɔ́ timpi ma ta tuu tɔɣɔ ma kʋŋ. 23Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ n taa tʋ ma liɣitee kɛ panci taa? Ma kɔma ɩsəntɔ tɔ, maa maɣana pə sɛɛ a tɔɔ na má kpɛntɩ na má mʋ. 24Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ heela ɩ cɔlɔ nyə́ma sɩ: Ɩ́ lɛɛkɩ liɣitee nyəɣəlʋɣʋ ŋkʋɣʋ ɩ niŋ taa, na ɩ́ sɔɔsɩ nyəɣətʋ naanʋwa tʋ. 25Tənaɣa pɛlɛ pa cɔ-ɩ sɩ: Tacaa, kɛ ɩ́lɛ́ ɩ wɛna naanʋwa? 26Ḿpʋ́ɣʋ́ wulaʋ cɔ-wɛ sɩ: Ma heeliɣi-mɛ sɩ timpi pə wɛɛ tɔ tənaɣa pə sɔɔsəɣɩ. Ama wei ɩ fɛɩna pʋlʋ tɔ, paa pəciimaɣa kɛ́ ɩ wɛna, paa lɛɛkɩ kɛ́. 27Tɔʋ, ɩ́ kɔna ma kolontunaa mpa pa kisaa sɩ má taa tɔɣɔ pa tɔɔ kɛ́ kawulaɣa tɔɣɔ cənɛ, na ɩ́ kʋ-wɛɣɛ ma ɩsɛntaa. 28Yesu tɛma ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛna ɩ́ tɛɛ nɔɣɔ na ɩ́ pukina Yosalɛm. 29Pa kɔma pa kpɛɣɛtəna Petafasɩ na Petanii na Olifinaa pʋɣʋ, ɩlɛna ɩ́ tili ɩ ɩfalaa taa naalɛ sɩ: 30Ɩ́ polo ɩcatɛ nte tə wɛ nɔɣɔ tɔɔ cənɛ tɔ. Ɩ́ talaa, ɩ́ ká maɣana pa tʋ kpaŋaɣa pile natələɣɩ ŋmənaɣa. Nɔɣɔlʋ ta caɣata tə tɔɔ. Ɩ́ hɛtɩ-tɛ na ɩ́ kɔna. 31Nɔɣɔlʋ ɩ́ pɔɔsa-mɛ sɩ: Ɩ́ hɛtəɣɩ-tɛ suwe? Ɩ́ cɔ pʋntʋ sɩ: Tacaa caakəna. 32Ḿpʋ́ɣʋ́ mpa ɩ tilaa tɔ pa tɛɛwa, na pá maɣana pə tənaɣa teitei ɩsɩɩ Yesu ka tɛm-wɛɣɛ heeluɣu tɔ. 33Pa kɔma pa hɛtəɣɩ kpaŋaɣa pile ńtɛ́ ɩlɛna tə nyə́ma sɩ: Ɩ́ hɛtəɣɩ kpaŋaɣa pile ńtɛ́ suwe? 34Ntɛna Yesu tillaa cɔ sɩ: Tacaa caakəna. 35Ɩlɛna tillaa pona-tɛɣɛ Yesu. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa pɔ pa wontu kɛ kpaŋaɣa pile tɔɔ na pá kpaɣa Yesu na pá caɣasɩ. 36Yesu tɔŋa tɛɛʋ, ɩlɛna yəlaa pɔɔkɩ-ɩ pa wontu na ɩ́ tɔŋ pə tɔɔ. 37Ɩ kɔma ɩ́ tiikina Olifinaa pʋɣʋ na ɩ́ kpɛɣɛtəna Yosalɛm, ɩlɛna ɩ təŋlaa samaa ɩnɩ ɩ təna ɩ laŋa hʋlʋmɩ teu, na pá saŋ Ɩsɔ kɛ́ sɔsɔm kɛ piti təma nna pa nawa tɔ a tɔɔ sɩ: 38Ɩsɔ ɩ́ wɛɛ wulaʋ sɔsɔ wei ɩ kɔŋna Tacaa toŋ tɔ ɩ waalɩ. Laŋhʋlʋmlɛ ɩ́ wɛɛ hatoo ɩsɔtaa. Paa wei ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli. 39Falisanaa napəlɩ paa wɛ samaa ɩnɩ ɩ hɛkʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pa tɔma Yesu sɩ: Tacaa, sumsi nyá ɩfalaa mpɛ. 40Kɛlɛ na Yesu sɩ: Ma heeliɣi-mɛ təfoo sɩ, paa pɛlɛ pa suma, atɛ pɛɛ maɣamaɣa ká kʋlɩ na á yɔɣɔtɩ. 41Yesu kɔma na ɩ́ kpətəna ɩcatɛ kɛ teu, ɩlɛna ɩ́ nyənɩ-tɛ, na ɩ́ wii-tɛ sɩ: 42Aaa, kasa, Yosalɛm, nyá maɣamaɣa, saŋa kʋyakʋ kʋnɛ, ye n ka tɩɩ cɛkəna cɛkənaʋ maɣamaɣa kɛ mpi pə pəsəɣɩ na pə́ ha-ŋ laŋhʋlʋmlɛ tɔ. Ama pənɛntɛ pə ŋmɛsa-ŋ-wɩ, n kaa ná. 43Wɛɛ kɔŋ nna a taa nyá kolontunaa ká cɔɔna-ŋ na yoou wontu toŋ nyəntʋ, na paa ta-ŋ kotaɣa na pá nyala-ŋ təkpələkpəlɩ. 44Paa naŋtɩ nyá na nyá taa yəlaa təna tənaŋnaŋ, halɩ pa kaa tɩɩ sɔɔ pəlɛ lɛntɛ kɛ lɛntɛ tɔɔ. Pə taɣa pʋlʋ, n taa cɛkəna waatʋ wei Ɩsɔ kɔma sɩ ɩ waasəɣɩ-ŋ tɔ. 45Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa na ɩ́ niki pɛɛtəlaa kɛ tɔɣɔnʋɣʋ. 46Na ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa kɛ́ sɩ, ma təyaɣa ká la Ɩsɔ təsələmlɛ kɛ́. Ama mə pəsəna-kɛɣɛ ŋmɩɩlaa təyaɣa. 47Yesu sɛɣɛsaɣa Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa kɛ́ paa ɩfemle nte. Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtəlaa taa sɔsaa sɔsaa na Ɩsɔ tɔm sɛɣɛsəlaa na samaa taa nyʋɣʋ nyə́ma pa pɛɛkaɣa sɩ pa kʋɣʋ-ɩ. 48Ama pa ta nyɩ nti pá pusina tɔ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, samaa təna tʋ ŋkpaŋʋɣʋ kɛ teu kɛ́ na pá nɩɩkɩ ɩ tɔm.


text: 1"Sɩra paan••• mɔɔ n'a hɩrɛ awɔɔ m, gʋaa k'a n gasʋ seero bakʋ lɛ nɩ y, an bɔkarɛ an bɔɔra m, an gasʋ, bɩ zaa bɩ, koor m, hɔyɔrɛzaa m sɔ. 2Bɩ, gʋaa k'a gasʋ bakʋ bɩ lɛ m bɩ, bɩ zaa m seero wɔɔ dundor. 3Gʋaa k'a nɩ dɔm cɛlɛ ma bɩ n'a gʋm dundor bɩ m, seero wɔɔ n a tʋr ka a leer ma. A n a seero wɔɔ bir deem-deem ŋ tɔ ma, an bɔ ŋ nɩ garga ra. 4K'a bɔ ŋ nɩ haay, ka an nawʋrɛ ŋ lɛɛ, seero wɔɔ n zu a jɛ ʋ, kʋ ŋ y'a leer dɔ bɩ minto. 5Ŋ bɩ yɛrɛ, ŋnɩ zu saana jɛ ʋ y. A si ŋ nawʋm, ŋn'a gʋ saana bɩ ma, bala, ŋ n saanarɔ leer dɔ y." 6Yeezuu n hɔbɔkʋrɛnoom naa do da ŋ nɩ, bɩ ŋ n hɔ kʋ Yeezuu a hɩ bɩ jɩ dɔ y. 7Yeezuu n a ya, an a hɩ, a ʋ: "Sɩra paan••• mɔɔ n'a hɩrɛ awɔɔ m, mɔɔ m bakʋ bɩ lɛ. 8Gʋɔɔ kʋ ŋ lɛɛ ka mɔɔ lɛɛ ŋnɩ bʋr lɔ wɔɔ, konno m, hɔyɔrɛzannɔ m sɔ. Bɩ, seero wɔɔ n a tʋr ka ŋ ma y. 9Mɔɔ m bakʋ bɩ lɛ. Kʋ gʋaa gasʋ mɔɔ m, a bʋmbɔrɛ yɩm. A gasʋrɛ, an bɔ, an bʋr, an hɔbɩrɛ yɩ an a bɩ. 10Koor bɩr zɛm k'a hɩ bɛɛ a ʋ, k'a koor ba, k'a gər zɛ, k'a hɔ zar y. Bʋr mɔɔ ʋ kʋ gʋɔɔ m mɩsɩrbaa yɩ, kʋ ŋ n'a yɩ an bʋr bɔ." 11"Mɔɔ m dundor mɩŋŋa. Bɩ dundor mɩŋŋa bɩ, a mɩsɩrbaa an n'a kam a seero wɔɔ minto. 12Gʋaa k'a nɩ zi bam busoo minto bɩ, seero wɔɔ dundor bɛɛ nɩ y, bɩ ŋ zaa bɛɛ sɔ y. K'a tampa yɩ an nɩ zɛrɛ, a si an nawʋrɛ, an n'a gʋm seero wɔɔ ma. Tampa bɩ n a da ŋ bir, ŋn'a hɩsɩga. 13Kʋ gʋaa bɩ, a ka an nawʋm busoo ma bɩ, a leer ba seero wɔɔ mim ma y. 14Dundor mɩŋŋa m mɔɔ m. Mɔɔ m seero wɔɔ dɔ, bɩ mɔɔ seero wɔɔ mɔɔ dɔ sɔ, 15amba mɔɔ Zɩ mɔɔ dɔ, mɔɔ nɩ m Zɩ dɔ bɩ m. Bɩ, m mɩsɩrbaa mɔɔ n'a karɛ m seero wɔɔ minto. 16Seero gɔsɩnnɔ ta ʋ, ŋ ba bakʋ naa do ʋ y, bɩ mɔɔ brɔɔ gaam, m bʋr ŋ nɩ. Ŋ zɛm b'a tʋr ka mɔɔ leer ma. Bɩ, seero bakʋ nyɩntam deem a dundor deem. 17Mɔɔ Zɩ ɩ mɔɔ ŋʋarɛ, bala, mɔɔ yɩ m mɩsɩrbaa karɛ, kʋ m m ya, m b'a si. 18Gʋaa bɛɛ nɩ mɔɔ mɩsɩrbaa bɩ sire y, mɔɔ mɩŋŋa n'a kam. Mɔɔ m da ma, m a ka, mɔɔ m da ma, m a si. Mɔɔ Zɩ ɩ lɛ naa do ka mɔɔ ʋ." 19Minno nɔɔn duro a ya, an zɩɩfʋrɔ wɔɔ gʋngʋ kʋ ma. 20Gʋɔɔ gʋta yɩ ŋ barla, ŋn'a hɩrɛ, ŋ ʋ: "Zinə nɩ kan kɩ, hɔɔzaa m, bɔ minto m, a n'a tʋr karɛ a meerbaa ma?" 21Bɩ, gɔsɩnnɔ y'a hɩrɛ, ŋ ʋ: "Gʋaa kʋ zinə n nɩ kan kɩ meerbaarɔ bɛɛ m naa y. Zinə y'a dam ma, an bʋʋ mɩm gʋ ra?" 22N ɩ Zerizalɛm Wosocɛ bankarɛ tɔdaanɔʋ cibsa bam. Nyɩnta a ʋ nyɛɛm dɔmɩm. 23Yeezuu nɩ bɩmbɩrm Wosocɛ ʋ b'ʋ Salomɔɔn laŋŋa gʋta kʋ n y'a dɔ jaa m bɩ taa b'ʋ. 24Zɩɩfʋrɔ wɔɔ n bɩ bɩr ma, ŋn'a hɩ m, ŋ ʋ: "Kʋ Krista n'ɩbɩɩ nɩ, ɩbɩɩ wɔɔ tore ʋ hɔɔndarɛ nɔ ʋ, an ta, an dɔmɩm kara ku? A hɩ wɔɔ m paan•••!" 25Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Mɔɔ hɩ awɔɔ m, b'awɔɔ n a si y, ziro kʋ mɔɔ n nɩ barɛ m Zɩ tɔ ma rɔ wɔɔ ɩ mɔɔ kasɛtɩ kam. 26Bɩ, mɔɔ y'a hɩrɛ awɔɔ m, b'awɔɔ bɩr a sire y, kʋ mɔɔ seero bɛɛ n'awɔɔ m bɩ minto. 27Mɔɔ seero wɔɔ y'a tʋr kam mɔɔ leer ma, bɩ mɔɔ ŋ dɔ sɔ, ŋn'ɩ zum mɔɔ jɛ ʋ. 28Bɩ mɔɔ mɩsɩrbaa k'a nyarɛ ba ʋ bɩ karɛ ŋ ʋ. Ŋ bɩ gam fɩɩga y. Bɩ, gʋaa b'a dam ma, an ŋ bɔ mɔɔ wɔ ʋ y. 29Mɔɔ Zɩ k'a ŋ ka mɔɔ ʋ bɩ lɛ da hɔ haay ra, bɩ gʋaa ba ʋ an b'a dam ma, an hɔ bɔ Zɩ bɩ wɔ ʋ y. 30Mɔɔ kan Zɩ bɩ kɩ, wɔɔ deem." 31Zɩɩfʋrɔ wɔɔ n a ya, ŋnɩ jaarɔ gʋr k'a gʋngʋɛɛn. 32Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Mɔɔ ka awɔɔ m zibəəro mɩŋŋɔɔ kʋ ŋ y'a to Zɩ zi rɔ wɔɔ yɩ. Brɔɔ minto y'a ka, awɔɔ k'a mɔɔ gʋngʋɛɛn ra?" 33Zɩɩfʋrɔ wɔɔ n a nyɩ bɔ ʋ, ŋ ʋ: "Zibəə mɩŋŋa barɛ minto bɛɛ y'a ka, wɔɔ n'ɩbɩɩ gʋngʋɛɛnrɛ y, sʋnsɔ k'ɩbɩɩ wʋ, ɩbɩɩ k'ɩ m gʋaa, ɩ bɔkarɛ, ɩ n'ɩ mɩŋŋa bam Woso bɩ minto m." 34Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʋ, a ʋ: "Ŋ n a gʋrsɩra ba ncɩnaaʋ awɔɔ lɛrɔ ci bɩ nɔ ʋ ra? 'Mɔɔ hɩ: wosoro n'awɔɔ m.' 35Wɔɔ dɔ, wɔɔ ʋ, gʋaa b'a dam ma, an hɔ kʋ n y'a gʋrsɩra ba Wosoci nɔ ʋ bɩ zar y. Woso gʋɔɔ kʋ ŋ y'a lemim ma rɔ wɔɔ bir wosoro. Awɔɔ y'a hɩm gʋaa kʋ Zɩ b'a nyɔɔ bɩ ma, a ʋ, sʋnsɔ ɩbɩɩ n'a wʋrɛ, kʋ mɔɔ hɩ mɔɔ ʋ Woso Nyɩ m mɔɔ m bɩ minto. 36Gʋaa kʋ Zɩ b'a bɔ ʋ, an a nyɔɔ durnya ʋ, b'awɔɔ ʋ, Woso sʋnsɔ an n'a wʋrɛ. Bala, kʋ mɔɔ hɩ mɔɔ ʋ Woso Nyɩ mɔɔ m bɩ minto. 37Kʋ mɔɔ nɩ m Zɩ zi ba, a bɩ sɩra ka mɔɔ ʋ y. 38Bɩ kʋ mɔɔ y'a barɛ, baa k'awɔɔ n sɩra ka mɔɔ ʋ, k'a sɩra ka a zibəə bɩ minto, k'a bɔkarɛ a dɔ mɩŋŋa, a ʋ, Zɩ ɩ kan mɔɔ kɩ, mɔɔ nɩ kan Zɩ kɩ." 39Ŋ n a ya, ŋnɩ wuti, ŋn'a ŋʋam k'a nyasʋ. Yeezuu n a yɔ ŋ nɩ. 40Yeezuu n a wusigə an ta Zʋrdɛn kɔ lɛ ra zeezi, bɩncɛ kʋ Zaan a sɩŋŋɩda ba ʋ, an nɩ batɛm kaŋ ʋ b'ʋ, an aa gɔɔta b'ʋ. 41Gʋɔɔ gʋta n bʋr zi, ŋn'a hɩrɛ, ŋ ʋ: "Zaan n hoser deem taan••• ba y, bɩ hɔ haay k'a hɩ gʋaa naa do minto bɩ, sɩra m." 42Bɩ, gʋɔɔ gʋta sɩra ka ʋ b'ʋ.


text: 1A laan lagɩ a ŋɔɔnɩ Mɛlɩkisedɛkɩ woŋo mʋ a brɩ abam. Wʋntʋ dɛɛn yɩ Salɛm tiinə pɛ mʋ, yɩ o kwəri o yɩ Yuutu Baŋa-Wɛ kaanɩm tu. Abraham na kɩ jara o wanɩ pwa yɩ o laan ma joori maŋa kalʋ tɩn, mʋ Mɛlɩkisedɛkɩ jeer-o cwəŋə nɩ o sɔɔlɩ Wɛ o pa-o. 2Abraham laan ma kwe wəənu tɩlʋ maama o na nɛ jara yam je nɩ tɩn o cɛ kuni fugə, o kwe kuni bɩdwɩ dɩm o pa Mɛlɩkisedɛkɩ. Mɛlɩkisedɛkɩ yɩrɩ dɩm kuri mʋ yɩ pɛ wʋlʋ na yɩ 'Cɩga Tu' tɩn. Kʋ wəli da, o na yɩ Salɛm pɛ tɩn, kʋ dɩ kuri mʋ yɩ 'Yazurə Pɛ'. 3Dɩbam nan wʋ ni Mɛlɩkisedɛkɩ ko dɩ o nu ŋwa, yɩ d'ɩ yəri o kuri na puli mɛ tɩn. D'ɩ nan yəri o lʋra dɛ dɩ o tʋʋnɩ maŋa. Kʋntʋ mʋ pɛ o nyɩ dɩ Wɛ Bu Zezi, yɩ o yɩ Wɛ kaanɩm tu sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. 4Bʋŋɩ-na 'a nii Mɛlɩkisedɛkɩ dɛɛn na yɩ kamunu te tɩn. Dɩbam nabaarʋ Abraham dɛɛn ma cɛ wəənu tɩlʋ o na nɛ jara yam je nɩ tɩn kuni fugə, yɩ o lɩ kuni bɩdwɩ o pa-o. 5Kʋ na yɩ balʋ na nuŋi Leevi dwi dɩm wʋnɩ yɩ ba yɩ Wɛ kaanɩm tiinə tɩn, Wɛ ni dɩm pɛ-ba cwəŋə sɩ ba joŋi kuni kuri fugə wʋnɩ kuni bɩdwɩ dɩm ba donnə Yisɩrayɛlɩ tiinə bam tee nɩ woŋo maama wʋnɩ, yɩ bantʋ dɩ nan yɩ Abraham dwi tiinə mʋ. 6Mɛlɩkisedɛkɩ nan wʋ nuŋi Leevi dwi dɩm wʋnɩ. Nan dɩ kʋntʋ dɩ, o ta joŋi o wəənu təri Abraham tee nɩ. O ma daarɩ o sɔɔlɩ Wɛ o pa Abraham, yɩ Abraham nan ya mʋ yɩ wʋlʋ Wɛ na goni DƖ ni dɩd-o tɩn. 7Kʋ nan ba jɩgɩ bʋbwɛa nɩ, nɔɔnʋ na sɔɔlɩ Wɛ o pa o doŋ, wʋntʋ mʋ yɩ kamunu o dwe o na sɔɔlɩ o pa wʋlʋ tɩn. 8Wɛ kaanɩm tiinə balʋ na nuŋi Leevi dwi dɩm wʋnɩ tɩn dɛɛn yəni ba joŋi ba wəənu təri mʋ, bantʋ nan yɩ balʋ na tʋ tɩn mʋ. Kʋ daarɩ kʋ nan na yɩ Mɛlɩkisedɛkɩ, wʋntʋ ŋwɩ mʋ taan, nɩ Wɛ tɔnɔ kʋm na tagɩ te tɩn. 9- 10Abraham na cɛ o wəənu yɩ o pa Mɛlɩkisedɛkɩ o təri tɩn, ba ta wʋ lʋgɩ Leevi, yɩ o nan wʋ o nabaarʋ Abraham jana kam wʋnɩ. Leevi nan mʋ yɩ wʋlʋ dwi tiinə na jɩgɩ cwəŋə sɩ ba joŋi ba wəənu təri ba donnə Yisɩrayɛlɩ tiinə bam tee nɩ tɩn. Nan dɩ kʋntʋ dɩ, kʋ nyɩ dɩ Leevi tɔgɩ Abraham ŋwaanɩ mʋ o pa Mɛlɩkisedɛkɩ o təri. 11Wɛ dɛɛn tɔgɩ Leevi dwi tiinə kaanɩm dɩm ŋwaanɩ mʋ DƖ pa DƖ cullu tɩm Yisɩrayɛlɩ tiinə. Bantʋ nan na yəni ba kaanɩ Baŋa-Wɛ te tɩn ya na maŋɩ fasɩ, Wɛ ya daa b'a kuri kaanɩm tu wʋdoŋ wʋlʋ na daɩ Leevi dwi tu tɩn. Wɛ nan kuri wʋlʋ na yɩ kaanɩm tu nɩ Mɛlɩkisedɛkɩ dɛɛn na yɩ te tɩn, yɩ o wʋ nuŋi Aarɔn dwi dɩm wʋnɩ. 12Kʋntʋ, Wɛ na ləni DƖ kaanɩm tu dwi dɩdoŋ wʋnɩ tɩn, kʋ maŋɩ sɩ DƖ cullu tɩm dɩ tɔgɩ tɩ ləni mʋ. 13- 14Taanɩ dɩntʋ maama nan brɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi woŋo mʋ. Wʋntʋ daɩ Leevi dwi tu. D'ɩ ye nɩ ba lʋg-o Zuda dwi dɩm wʋnɩ mʋ. Dwi dɩm kʋntʋ wʋnɩ nɔɔn-nɔɔnʋ nan wʋ fɔgɩ o ji Wɛ kaanɩm tu. Kʋ na yɩ Wɛ cullu tɩlʋ DƖ na kɩ Moyisi jɩŋa nɩ tɩn, tɩ wʋ pɛ Zuda dwi tiinə cwəŋə sɩ ba ji Wɛ kaanɩm tiinə. 15D'ɩ nan sɩɩnɩ d'ɩ lwarɩ jaja nɩ Wɛ ləni kaanɩm tu wʋdoŋ mʋ, o na nyɩ dɩ Mɛlɩkisedɛkɩ dɛɛn na yɩ te tɩn. 16Zezi na jigi Wɛ kaanɩm tu te tɩn wʋ tɔgɩ dwi dɩm cullu tɩm ŋwaanɩ, kʋ tɔgɩ o ŋwɩa kalʋ tʋʋnɩ na ba jɩgɩ dam ka baŋa nɩ tɩn ŋwaanɩ mʋ. 17Wɛ nan tagɩ o taanɩ DƖ wɩ: "Nmʋ mʋ w'ʋ ta n yɩ amʋ kaanɩm tu sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn, nɩ Mɛlɩkisedɛkɩ dɛɛn na yɩ te tɩn." 18Kʋ ma brɩ nɩ Wɛ yagɩ cwə-doŋə kam mʋ, ka na bwənə yɩ ka ba zəni nɔɔna tɩn ŋwaanɩ. 19Cullu tɩlʋ Wɛ na kɩ Moyisi jɩŋa nɩ tɩn warɩ tɩ pa nɔɔna maŋɩ fasɩ Wɛ yigə nɩ. Kʋ daarɩ lele kʋntʋ, d'ɩ laan jɩgɩ tɩɩna lanyɩranɩ dɩ Wɛ na tiŋi cwə-laa kalʋ DƖ pa dɩbam sɩ d'ɩ ma wanɩ d'ɩ tɔgɩ-ka d'ɩ vu d'ɩ yi DƖ te tɩn. 20Wɛ nan dugi durə mʋ DƖ wəli da. Leevi dwi tiinə bam dɛɛn nan na jigi Wɛ kaanɩm tiinə tɩn, DƖ wʋ dugi durə kam kʋntʋ doŋ dɩ ba. 21Kʋ daarɩ, Zezi nan na jigi Wɛ kaanɩm tu tɩn, Wɛ dugi durə mʋ dɩd-o DƖ wɩ: "Amʋ Yuutu Baŋa-Wɛ mʋ dugi a durə, yɩ a b'a fɔgɩ a za a ni. Nmʋ w'ʋ ta n yɩ amʋ kaanɩm tu sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn." 22Wɛ na dugi DƖ durə kam kʋntʋ tɩn, kʋ brɩ nɩ Zezi ŋwaanɩ mʋ DƖ tiŋi cwə-laa DƖ pa dɩbam, yɩ kantʋ garɩ cwə-doŋə kam. 23Kʋ na yɩ Leevi dwi tiinə balʋ dɛɛn na yɩ Wɛ kaanɩm tiinə tɩn, ba yɩ zanzan, tʋʋnɩ na yəni dɩ jaanɩ-ba yɩ ba ləni daanɩ tɩn ŋwaanɩ mʋ. 24Kʋ daarɩ Zezi mʋ yɩ wʋlʋ na jɩgɩ ŋwɩa sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. Nɔɔn-nɔɔnʋ nan daa b'a ləni o yuu nɩ o ji Wɛ kaanɩm tu. 25Kʋntʋ tɩn, o waɩ o vrɩ balʋ na tɔgɩ o ŋwaanɩ ba yi Wɛ te tɩn maŋa maama, o na jɩgɩ ŋwɩa kalʋ na ba ti yɩ o loori Wɛ o pa-ba tɩn ŋwaanɩ. 26Zezi nan mʋ yɩ Wɛ kaanɩm yuutu wʋlʋ na maŋɩ tɩn dɩbam ŋwaanɩ. O jɩgɩ wʋ-poŋo, o yɩ nɔn-ŋʋm Wɛ yigə nɩ, o ba jɩgɩ lwarɩm. Wɛ ma lɩ-o nɔn-balwaarʋ tɩtarɩ nɩ, yɩ DƖ zəŋ-o DƖ ja DƖ di wɛyuu DƖ sɔŋɔ nɩ. 27Kʋ na yɩ Wɛ kaanɩm yuu tiinə bam dɛɛn na yɩ te tɩn, dɛ maama ba yəni ba kaanɩ Baŋa-Wɛ mʋ sɩ DƖ yagɩ ba tɩtɩ lwarɩm DƖ ma cɛ-ba, yɩ ba laan daarɩ ba kaanɩ Wɛ ba donnə bam dɩ lwarɩm ŋwaanɩ. Kʋ nan na yɩ Zezi, wʋntʋ kwe o tɩtɩ mʋ o ma kaanɩ Wɛ kuni bɩdwɩ yɩranɩ, yɩ kʋntʋ jɩgɩ kuri sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. 28Cullu tɩlʋ Wɛ na kɩ Moyisi jɩŋa nɩ tɩn pa nabiinə jiri Wɛ kaanɩm yuu tiinə yɩ ba daa ta bwənə mʋ. Kʋ nan na yɩ Wɛ ni-gonim dɩlʋ DƖ na dugi durə dɩ ŋwaanɩ tɩn, dɩntʋ laan mʋ ləni Moyisi cullu tɩm yuu nɩ, yɩ dɩ pa Wɛ tɩtɩ Bu wʋm ji DƖ kaanɩm yuutu wʋlʋ na maŋɩ fasɩ sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn.


text: 1Ʋ danyɩnɔ, wɔɔ lɛ taa k'awɔɔ n barka kʋ Woso a ka Masedʋan kristagʋɔɔ sokʋmarɔ wɔɔ ʋ bɩ mim dɔ. 2Kristagʋɔɔ wɔɔ yɛ fɩr ma gʋta, kʋsɩ do y'a hʋnhɔ nɔ ʋ. Bɩ, ŋ nyɩnta heernyɔɔ gʋta m, bɩ n a ka ŋnɩ yɛ ŋnɩ hɔ k'an ta m ka gʋta maam-maam kan a heer kɩ haay busoo zɩnzɛkʋra bɩ nɔ ʋ, an bɔkarɛ ŋ mɩŋŋɔɔ ɩ ŋʋazaabaa nɔ ʋ gʋta. 3Mɔɔ ŋ kasɛtɩ bɩ, hɔ kʋ ŋ nɩ ta m bɩ ŋ y'a ka, a ka ŋ y'a ʋ sɔ an lɛ da a paŋŋa ra a zim. 4A yɛ ŋ y'a ʋ wɔɔ han ŋʋɩɩ••• k'a a hɔ na busoo zɩnzɛkʋra bɩ ma a a da m wosogʋɔɔ wɔɔ han. 5Hɔ kʋ wɔɔ n a gɩnga bɩ ŋ y'a ba, lɛɛ ŋ y'a ka ŋn'a mɩŋŋɔɔ ka Zuuba ʋ, ŋnɩ bɔkarɛ ŋnɩ yɛ ŋnɩ hɔ kʋ wɔɔ n'a hɩm bɩ bam, Woso hɔɔnhɔ nɔ ʋ. 6Ncɩnaaʋ nɩ, wɔɔ n ma Tiitɩ ma, k'an a bɔ an bʋr awɔɔ zi b'ʋ an bɩ daahan zibəə k'a sɩŋŋɩda sa kan awɔɔ kɩ, busoo zɩnzɛkʋra bɩ nɔ ʋ bɩ ba an a nyambʋr. 7K'a a yo hɔntazannɔ n'awɔɔ m, sɩrakarɛ nɔ ʋ, Woso lemim padarɛ nɔ ʋ, Woso hɔdɔrɛ nɔ ʋ, awɔɔ n'a yoŋ ʋ kan a heer kɩ haay a n nɩ wɔɔ ŋʋam sɔ bɩ, k'a a yo ʋ sɔ paan••• busoo zɩnzɛkʋra bɩ mim nɔ ʋ. 8Mɔɔ n naa hɩ, ɩ ʋ, lɛ mɔɔ n'a karɛ awɔɔ ʋ y. Kʋ mɔɔ gʋɔɔ vantɔɔ tʋntɔʋrɛ mim hɩ bɩ, a hɩ mɔɔ ʋ k'awɔɔ n a hɩnka a ʋ, ŋʋarɛ k'awɔɔ n ta m bɩ paan••• denter. 9Awɔɔ wɔɔ Zuuba Yeezuu Krista barka k'a n'a kam wɔɔ ʋ bɩ dɔ. Hɔntazaa n a mɩŋŋa m, an bɔkarɛ a yɛ an a mɩŋŋa ba ŋʋazaa awɔɔ tɔ ma, k'awɔɔ n a ba hɔntazannɔ a mɩŋŋa ŋʋazaabaa tɔ ma. 10Naa kʋ mɔɔ n'a hɩm naa, m hɔɔndarɛ mɔɔ n'a hɩm. A gɩnga mɔɔ ʋ a mɩŋŋa k'awɔɔ n gɔɔta a ta lɛɛ kan zibəə k'awɔɔ sɩŋŋɩda sa zu ʋ bɩ kɩ. Awɔɔ ɩ yɩ lɛɛkarɛzannɔ, a busoo zɩnzɛkʋra bɩ ka, awɔɔ ɩ lɛ sa a bɔ a lɛ m sɔ. 11Kɛɛrɛ naa, k'a ta lɛɛ kan a heer kɩ haay, amba awɔɔ sɩŋŋɩda sa bɩ m, a zi bɩ ba a nyambʋr, k'a busoo zɩnzɛkʋra bɩ ka a paŋŋa tɛkka ma. 12Bala, kʋ gʋaa hɔ ka Woso ʋ a zim, Woso ɩ hɔ bɩ do sim, dɩga a nawʋm hɔ k'a zaa bɩ n ta m bɩ ma, a bɩr dɩgam hɔ k'a ba m bɩ ma y. 13Mɔɔ bɩr m kam ma kʋ m awɔɔ da ŋʋazaabaa ma, kʋ gʋɔɔ gɔsɩnnɔ n hɔ yɩ wa, a ŋʋa mɔɔ nawʋm kʋ gakʋʋbarɛ n nyɩnta ʋ. 14Dɩɩtaa naa, awɔɔ ɩ hɔ m gʋta, bɩ minto bɩ, awɔɔ a da ma, a a da gʋɔɔ kʋ hɔ jɩra ŋ ma rɔ wɔɔ han. Ncɩnaaʋ bɩ, kʋ hɔ bʋr an bɩ jɩra awɔɔ ma sɔ, gʋɔɔ k'awɔɔ a da ŋ han rɔ wɔɔ nɩ hɔ nɩ, ŋ y'a darɛ awɔɔ han sɔ. Maam bɩ gakʋʋbarɛ nyɩntaŋ ʋ. 15Amba n y'a gʋrsɩra ba Wosoci b'ʋ bɩ m bɩ: Gʋaa k'a hɔ gʋr gʋta bɩ, a ba m an cem a bɩncɛ han y, gʋaa k'a gʋr poore bɩ, hɔ n jɩra bɩ zaa ma sɔ y. 16Wɔɔ ɩ yaa dam Woso m barka, kʋ Tiitɩ lɛ n taa gʋta k'a a da awɔɔ han amba wɔɔ lɛ n taa sɔ bɩ tɔ ma, Woso ɩ naa da a heer ʋ. 17A yɛ kʋ wɔɔ ʋ han k'an ta awɔɔ zi b'ʋ bɩ, a yɛ, an lɛ da bɩ, a yɛ kan a heer kɩ haay, an hɔɔn bɔ ʋ a zim k'a ta awɔɔ zi b'ʋ. 18Wɔɔ danyɩ vanta wɔɔ n'a nyɔɔm kan kɩ, kristagʋɔɔ sokʋmarɔ wɔɔ haay y'a lɛ bɔŋ ʋ, k'a nɩ lemim nyɩnta pa dam mɩŋŋa bɩ tɔ ma. 19A n lɛ da bɩ, kristagʋɔɔ sokʋmarɔ wɔɔ y'a bɔ ʋ, k'an wɔɔ da zaa ʋ, zɩnzɛkʋra zibəə naa do kʋ wɔɔ n'a bam Woso lɛbɔʋrɛ tɔ ma bɩ nɔ ʋ, zi naa do ba wɔɔ nawʋm sɔ k'ʋ a hɩnka, ʋ ʋ, ʋ lɛ taa k'ʋ ʋ da gʋɔɔ han. 20Busoo kʋ n y'a da wɔɔ wɔ ʋ naa gʋta maam-maam, bɩ tɔ ma bɩ, wɔɔ ɩ dundore ʋ zi, kʋ gɔsɩ b'a hɩ a ʋ, wɔɔ n nyasʋm mɩŋŋa y. 21Wɔɔ lɛ taa k'ʋ hɔ k'an mɩŋŋa ba Woso mɩm ʋ, wɔɔ lɛ taa k'ʋ a ba sɔ gʋɔɔ mɩm ʋ. 22Wɔɔ gʋaa vanta nyɔɔm sɔ kan ŋ kɩ, wɔɔ tɩr a ka lɛɛ ʋ dɩga a, bɩ, wɔɔ yɩ gʋaa m, an nɩ Woso zibəə bɩ ŋʋam. Dɩɩtaa sɔ naa, a y'a tɔŋ ʋ paan•••, bala a sɩra ka awɔɔ ʋ gʋta. 23Kʋ Tiitɩ nɩ, mɔɔ zukuu m, mɔɔ zibəəkɔɔn m sɔ awɔɔ zi b'ʋ, kʋ wɔɔ danyɩnɔ wɔɔ nɩ, kristagʋɔɔ sokʋmarɔ wɔɔ yɩ ŋ bɔ ʋ, ŋ zibəə bɩ y'a lɛ bɔm Krista ʋ. 24Naa tɔ ma bɩ, k'a ŋʋarɛ hɩnka ŋ nɩ paan•••, kʋ kristagʋɔɔ sokʋmarɔ wɔɔ n a dɔ ŋ ʋ, ʋ lɛ kʋ wɔɔ n'a bɔrɛ awɔɔ ŋʋarɛ gʋtabaa ʋ bɩ, sɩra m.


text: 1Faŋa faŋa tɩn, nɔɔna dɛɛn mʋ wʋ Wɛ nɔɔna bam wʋnɩ ba na brɩ nɩ ba yɩ Wɛ nijoŋnə yɩ ba yagɩ ba daɩ. Vwan zaasɩm tiinə dɩ w'ʋ ŋɔ ba zʋ abam wʋnɩ kʋntʋ, yɩ ba kɩ swan ba brɩ abam zaasɩm dɩlʋ na daɩ Wɛ nyɩm yɩ dɩ cɔgɩ nɔɔna tɩn. Bantʋ mʋ vɩn ba Yuutu Zezi wʋlʋ na ŋwɩ ba lwarɩm jɩnɩ sɩ ba taa yɩ o nɔɔna tɩn. Kʋntʋ ŋwaanɩ ba kikiə yam w'ʋ pa Wɛ cɔgɩ-ba lɩla. 2Nɔɔna zanzan nan w'ʋ sɛ ba tɔgɩ ba na brɩ kʋlʋ tɩn, yɩ ba dɩ kɩ ba wo-digiru kikiə yam kʋntʋ doŋ. Ba na kɩ wəənu tɩlʋ tɩn w'ʋ pa nɔɔna taa y'aalɩ Wɛ zaasɩm dɩlʋ na yɩ cɩga tɩn. 3Vwan zaasɩm tiinə bam kʋntʋ na yɩ wo-swən-nyɩna tɩn, ba'a kwaanɩ ba ma bɩtar-ywe ba ganɩ abam, sɩ ba ma na nyɔɔrɩ abam baŋa nɩ. Wɛ nan maŋɩ DƖ ti DƖ yigə faŋa faŋa sɩ DƖ di bantʋ sarɩya, yɩ cam w'ʋ ba ba baŋa lɩla. 4Kʋ nan na yɩ malɛsɩ sɩlʋ dɛɛn na cɔgɩ tɩn dɩ, Wɛ wʋ yagɩ-sɩ. DƖ dɩ-sɩ DƖ yagɩ min-tɩʋ nɩ mʋ, mɛ ba na kwaarɩ-sɩ lim wʋnɩ, sɩ sɩ taa wʋra taan, sɩ kʋ vu kʋ yi DƖ sarɩya dɛ dɩm tɩn. 5Wɛ dɛɛn wʋ yagɩ faŋa faŋa nɔɔna balʋ na wʋ lʋgʋ baŋa nɩ yɩ ba kɩ lwarɩm tɩn. Nowe mʋ Wɛ vrɩ DƖ wəli dɩ nɔɔna barpɛ, dɩ wʋntʋ na tɔɔlɩ Wɛ cɩga kam o brɩ nɔɔna te tɩn. Wɛ ma daarɩ DƖ cɔgɩ balʋ na vɩn DƖ ni tɩn, DƖ pa dʋa tiini ka nɩ yɩ na li lʋgʋ baŋa, yɩ ba maama tɩ. 6Kʋ daa ta na yɩ nɔɔna balʋ dɛɛn na zʋʋrɩ Sodɔm dɩ Gomɔɔrɩ nɩ tɩn, Wɛ pɛ mini mʋ di ba je sɩm kʋntʋ kʋ daarɩ tɩntwarɩm yɩranɩ, sɩ kʋ brɩ nɩ ba ba jɩgɩ bʋra. DƖ cɔgɩ-ba kʋntʋ sɩ kʋ taa yɩ maana mʋ kʋ paɩ balʋ maama na bʋŋɩ sɩ ba vɩn DƖ ni tɩn. 7DƖ ma daarɩ DƖ vrɩ Lɔtɩ ba wʋnɩ. Wʋntʋ dɛɛn mʋ sɛ Wɛ cɩga kam, yɩ o wʋ tiini kʋ cɔgɩ dɩ nɔn-balwaarʋ tɩm na kɩ wo-digiru kikiə te tɩn. 8O na yɩ nɔn-ŋʋm yɩ o zʋʋrɩ dɩ ba tɩn, o naɩ ba kəm-lwaanʋ tɩm dɛ maama yɩ o ni ba niə-bɩtarɩ sɩm na yɩ te tɩn. Kʋ maa tiini kʋ jɩgɩ wʋ-cɔgɔ dɩd-o dɩ ba na tʋŋɩ ba cɔgɩ Wɛ cullu tɩm te tɩn. 9Kʋntʋ, d'ɩ Yuutu Baŋa-Wɛ waɩ DƖ vrɩ balʋ na tɔgɩ-DƖ tɩn sɩ ba yɩ cɔgɩ dɩ maŋɩm dɩlʋ na yi-ba tɩn. Kʋ nan na yɩ balʋ na vɩ-DƖ tɩn, DƖ waɩ DƖ pɩɩna yɩ DƖ cəgi-ba sɩ kʋ vu kʋ yi DƖ sarɩya dɛ dɩm, sɩ DƖ laan pa ba na cam. 10Kʋ na dwe dɩdɩ balʋ na tɔgɩ wo-digiru kikiə yalʋ ba fra na zʋʋrɩ yɩ ba ba lagɩ sɩ ba sɛ wʋlʋ na jɩgɩ ni ba baŋa nɩ tɩn, Wɛ w'ʋ pa ba na cam kʋ ja gaalɩ. Vwan zaasɩm tiinə bam kʋntʋ ba kwarɩ cavɩɩra, ba nan ba nɩgɩ nɔɔn-nɔɔnʋ dɩ. Ba maa ba kwarɩ fʋʋnɩ sɩ ba ŋɔɔnɩ ba twɩ dɩdɛɛra balʋ na wʋ wɛyuu tɩlampolo nɩ tɩn. 11Nan dɩ Wɛ malɛsɩ sɩm na tiini sɩ jɩgɩ dam sɩ dwe vwan zaasɩm tiinə bam kʋntʋ tɩn, sɩ ba sɛ sɩ twɩ dɩdɛɛra bam kʋntʋ sɩ ŋɔɔnɩ ba woŋo d'ɩ Yuutu wʋm yigə nɩ. 12Vwan zaasɩm tiinə bam yəni ba ŋɔɔnɩ ba twɩ wəənu tɩlʋ ba na yəri tɩ kuri tɩn mʋ. Ba ma kɩ yɔɔ yɔɔ nɩ ga-vara na ba jɩgɩ wʋbʋŋa yɩ ba kɩ te tɩn. Ga-vara wʋra sɩ nɔɔna mʋ taa jaanɩ-ba ba gʋɩ. Nɔɔna bam kʋntʋ dɩ nan w'ʋ cɔgɩ nɩ ga-vara mʋ te. 13Wɛ w'ʋ pa ba na yaara sɩ kʋ maŋɩ dɩ ba dɩ na pɛ nɔɔna na yaara te tɩn. Ba ma kɩ wʋpolo dɩ wo-digiru tɩlʋ ba fra na zʋʋrɩ tɩn, yɩ ba kɩ-tɩ jaja wɩa tɩtarɩ nɩ. Ba kəm dɩm yɩ digiru dɩ cavɩɩra mʋ abam tɩtarɩ nɩ, maŋa kalʋ 'a na yəni 'a la daanɩ sɩ 'a di wʋdiu yɩ ba ta kɩ wʋpolo dɩ ba lwarɩm dɩm tɩn. 14Bantʋ wʋbʋŋa zʋ boorim kikiə yɩranɩ mʋ. Ba brɩ ba ba jɩgɩ siun dɩ wo-balwaarʋ kəm, yɩ ba sʋgɩ balʋ wʋbʋŋa dɩ na bwənə tɩn ba paɩ ba tusə. Ba maa tiini ba yɩ wo-swən-nyɩna dɩ. Wɛ nan w'ʋ cɔgɩ-ba. 15Bantʋ ma yagɩ cwə-laa tɔgɩm, yɩ ba ywəri ba vu ba tɔgɩ Bozori bu Balam cwəŋə kam. Wʋntʋ yi dɛɛn ma su səbu kʋlʋ o na w'ʋ na o kəm-balɔrɔ kʋm ŋwaanɩ tɩn. 16O na vɩn Wɛ ni tɩn, DƖ ma pa varɩm na ba ŋɔɔnɩ tɩn ŋɔɔnɩ nɩ nabiinu te. O tɩtɩ bɩnaga mʋ ŋɔɔnɩ ka kaan-o, sɩ kʋ cɩ Balam na yɩ Wɛ nijoŋnu tɩn dɩ jwərim dɩlʋ o na lagɩ o kɩ tɩn. 17Nɔɔna bam kʋntʋ nyɩ dɩ buli-yiə yalʋ na ba buri tɩn mʋ, yɩ ba ta nyɩ dɩ kunkwəənu tɩlʋ vu-fɔrɔ na kalɩ kʋ pa tɩ jagɩ tɩn. Wɛ nan lɩ jəgə kalʋ na tiini ka yɩ lim tɩn mʋ sɩ DƖ kɩ-ba da. 18Ba maa tiini ba ŋɔɔnɩ kamunni-bɩtarɩ sɩlʋ na ba jɩgɩ kuri tɩn, yɩ ba maɩ wo-yɔɔrʋ tɩlʋ nabiinə fra na zʋʋrɩ yɩ tɩ yɩ wo-digiru tɩn ba ma ganɩ balʋ laan na pɔɔrɩ ba tɩtɩ dɩ nɔɔna balʋ na yəri Wɛ cwəŋə tɩn. 19Ba maa tɛ dɩ nɔɔna nɩ, ba na dɛ bam cwəŋə kam, ba'a ta te ba tɩtɩ. Balʋ nan na tɛ kʋntʋ tɩn tɩtɩ yɩ gambɛ mʋ, dɩ ba kikiə yam na jɩgɩ-ba ya ve cɔgɩm wʋnɩ tɩn. Bɛŋwaanɩ, woŋo kʋlʋ maama nɔɔnʋ na paɩ kʋ te-o tɩn, o yɩ kʋ gambaa mʋ. 20Nɔɔna balʋ na lwarɩ Zezi Krisi wʋlʋ na yɩ dɩbam Yuutu dɩ d'ɩ Vɩrnʋ tɩn, ba lugi lʋgʋ baŋa wo-digiru tɩm mʋ. Ba laan nan na joori ba pipiri ba sɛ ba paɩ tɩ te-ba, ba kweelim je w'ʋ tiini kʋ taa yɩ lɛɛrʋ dɩ ba kʋ dwəni pulim nɩ. 21Bɛŋwaanɩ, ba ya na wʋ lwarɩ Wɛ cɩga cwəŋə kam, kʋ ya w'ʋ ta lana kʋ pa-ba kʋ dwe ba na lwarɩ-ka yɩ ba laan pipiri ba za ba wʋbʋŋa dɩ Wɛ ni dɩlʋ DƖ na pɛ-ba sɩ ba taa tɔgɩ tɩn. 22Bantʋ na kɩ te tɩn nyɩ dɩ bɩtar-dɩndɩa kalʋ na tagɩ cɩga ka wɩ: "Kakurə joori ka di ka tɩtwaanʋ." Bɩtar-dɩndɩa kadoŋ dɩ ta wɩ: "Nmʋ na jaanɩ təru n swɛ o yɩra, o ta w'ʋ joori o bibili bwəru wʋnɩ mʋ."


text: 1Mʋ kʋ kuri a joori a bʋŋɩ a wʋnɩ, sɩ a daa yɩ ba abam te, sɩ kʋ yɩ pa wʋ-cɔgɔ daa ta wʋra. 2Abam mʋ yɩ balʋ na w'ʋ wanɩ 'a pa amʋ taa jɩgɩ wʋpolo tɩn. Kʋntʋ, amʋ na tu abam te, yɩ kʋ pa 'a wʋ cɔgɩ, nɔɔn-nɔɔnʋ daa b'a ta wʋra o na w'ʋ wanɩ o pa a na wʋpolo. 3Kʋ yɩ kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ a ya pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋm a pa abam. Amʋ dɛɛn ba lagɩ sɩ a ba abam te, sɩ kʋ pa amʋ wʋ cɔgɩ dɩ abam. Kʋ nan maŋɩ sɩ 'a ta'a yɩ balʋ na paɩ amʋ wʋ poli tɩn mʋ. Amʋ nan jɩgɩ abam cɩga nɩ, amʋ na jɩgɩ wʋpolo abam dɩ jɩgɩ wʋpolo mʋ. 4Amʋ dɛɛn na pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋm a pa abam tɩn, a wʋ tiini kʋ cɔgɩ zanzan, yɩ liə jɩgɩ-nɩ kʋ pa a yi-na nuŋi zanzan abam ŋwaanɩ. Amʋ na pʋpʋnɩ te tɩn, kʋ daɩ sɩ kʋ pa 'a wʋrʋ cɔgɩ. Kʋ nan yɩ sɩ 'a wanɩ 'a lwarɩ amʋ na tiini a soe abam kʋ ja gaalɩ te tɩn mʋ. 5Nɔɔnʋ wʋlʋ na kɩ o cɔgɩ tɩn, kʋ daɩ amʋ yɩranɩ wʋ mʋ cɔgɩ dɩd-o, kʋ yɩ abam maama mʋ, sɩ a nan yɩ zaŋɩ a ŋɔɔnɩ a ja gaalɩ, a ye sɩ abam zanzan wʋrʋ mʋ cɔgɩ. 6Abam zanzan na pɛ o na cam tɩn, kʋ maŋɩ sɩ 'a laan yag-o mʋ. 7'A nan maŋɩ sɩ 'a yagɩ 'a maa cɛ-o mʋ, sɩ 'a daarɩ 'a ta'a kɩ-o lanyɩranɩ, sɩ o bɩcarɩ taa zurə. Kʋ na daɩ kʋntʋ, o wʋ na tiini kʋ cɔgɩ, kʋ'ʋ pa o wʋbʋŋa vugimi. 8Kʋntʋ ŋwaanɩ a loori abam sɩ 'a pa o lwarɩ nɩ 'a so-o. 9Amʋ na pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋm tɩn, kʋ yɩ sɩ a maasɩ abam a nii, 'a w'ʋ sɛ 'a tɔgɩ amʋ ni dɩm woŋo maama baŋa nɩ naa 'a b'a sɛ mʋ. 10Abam na yagɩ nɔɔnʋ wʋlʋ kəm 'a ma cɛ-o, amʋ dɩ w'ʋ yagɩ a ma cɛ-o mʋ. Kʋ na maŋɩ sɩ a yagɩ a ma cɛ nɔɔnʋ wʋlʋ, kʋ yɩ abam ŋwaanɩ mʋ a kɩ kʋntʋ Zezi Krisi yigə nɩ. 11Kʋ nan maŋɩ sɩ d'ɩ duri nɔɔnʋ wʋm ŋwaŋa kʋntʋ, sɩ kʋ yɩ pa sʋtaanɩ na cwəŋə dɩ wanɩ dɩbam. Bɛŋwaanɩ d'ɩ maŋɩ d'ɩ ye dɩntʋ na bʋŋɩ sɩ dɩ pa dɩbam tusi te tɩn. 12Amʋ na ve a yi tɩʋ kʋlʋ yɩrɩ na yɩ Trʋasɩ sɩ a tɔɔlɩ Zezi Krisi kwər-ywəŋə kam a brɩ nɔɔna tɩn, a nɛ nɩ d'ɩ Yuutu wʋm ya pɛ-nɩ cwəŋə sɩ a tɔɔlɩ-ka. 13Nan dɩ kʋntʋ dɩ, a wʋ nɛ wʋ-zuru dɩ a na beeri d'ɩ ko-bu Titi je a ga tɩn. A na wʋ nɛ-o tɩn, a ma banɩ nɔɔna bam yɩ a daarɩ a kɛ Masɩdʋanɩ. 14Nan pa-na d'ɩ ta'a kɩ Wɛ le. Bɛŋwaanɩ dɩntʋ mʋ paɩ Zezi Krisi wɔnɔ, yɩ d'ɩ tɔgɩ o kwaga maŋa maama, sɩ d'ɩ ta'a paɩ nɔɔna lwarɩ Wɛ kwərə kam je maama, nɩnɛɛnɩ woŋo kʋlʋ lwəm na ywənə yɩ dɩ zaŋɩ dɩ jagɩ je maama te tɩn. 15- 16Dɩbam nyɩ dɩ lwəm dɩlʋ na ywənə tɩn mʋ Wɛ yigə nɩ, d'ɩ na brɩ nɔɔna Zezi Krisi cɩga kam tɩn ŋwaanɩ. Dɩbam nyɩ dɩ lwəm dɩm kʋntʋ mʋ nɔɔna maama tee nɩ. Kʋ na yɩ balʋ na lagɩ ba ga ba ŋwɩa Wɛ tee nɩ tɩn, lwəm dɩm kʋntʋ maa paɩ ba ye nɩ tʋʋnɩ w'ʋ ja-ba. Kʋ nan na yɩ balʋ Wɛ na vrɩ ba ŋwɩa tɩn, lwəm dɩm w'ʋ ta jɩgɩ ywəəni ba tee nɩ, dɩ pa ba ye nɩ ba'a na Wɛ ŋwɩ-dʋŋa kam. Wɔɔ mʋ yi sɩ o tʋŋɩ tɩtʋŋ-kamunu kʋm kʋntʋ? 17Nɔɔna zanzan na brɩ Wɛ kwərə kam te tɩn, ba paɩ kʋ nyɩ dɩ pipiu mʋ sɩ ba na nyɔɔrɩ kʋ baŋa nɩ. Dɩbam nan daɩ kʋntʋ doŋ. Wɛ na tʋŋɩ dɩbam tɩn, d'ɩ yəni d'ɩ kwe d'ɩ wʋ maama mʋ d'ɩ maa brɩ DƖ cɩga kam, bɛŋwaanɩ d'ɩ zɩgɩ Wɛ yigə nɩ mʋ d'ɩ ŋɔɔna, d'ɩ na yɩ Zezi Krisi tɩntʋŋna tɩn ŋwaanɩ.


text: 1N yɛɛr, n kʋ̃ tʋ̃ɔ 'yɛrɛ nɩ yɩ fɩka nɩbɛ na tara a Nãaŋmɩn Sɩɛ ɛ, tɩchɛ n 'yɛrɛ nɩ yɩ naa fɩka a wɛr nɩbɛ na yɩ ɩ bibiir a Kɩrɩsɩto sɔr pɔ. 2Bɩrkʋ̃ɔ tɛɛ lɛ n kʋ yɩ a ba ɩ saa yɩn ba ta na tʋ̃ɔ di ɛ. Sɩrɛ jaa lɛ yɩ chɛnɛ ba ta ɛ. 3Yɩ chɛnɛ na ɩrɛ fɩka nɩbɛ na ba bɔ̃ɔ Nãaŋmɩn ɛ, bojũu nyuur nɩ nɛchɩrɛ chɛnɛ na be a yɩ pɔ, yaa chɛnɛ ɩ a wɛr nɩbɛ ɛ? Na yɩ maala a lɛ ban maala ɛ? 4A yɩ ɩ̃sʋɔ na ma 'yɛr, maa turo na Pɔɔl, ka a ɩ̃sʋɔ mɩ 'yɛr ɩka, maa turo na Apolosɩ. Yaa chɛnɛ ɩrɛ fɩka nɩbɛ na ba bɔ̃ɔ Nãaŋmɩn ɛ? 5A anyãna a jaa pɔ, Pɔɔl nɩ a Apolosɩ, bo ba ɩ? Tʋ̃tʋ̃nbɔ lɛ sɩn ɩ a yɩ tu a be wa sɔɔ de ka a sɩ Soro kʋ ɩ̃sʋɔ jaa nɩ wʋ tʋ̃mɔ̃. 6Maa lɛ bʋr ka a Apolosɩ mɩ chɔr a kʋ̃ɔ, tɩchɛ Nãaŋmɩn lɛ so an nʋ̃ɔ. 7Lɛ a 'lɔ na bʋr, nɩ a 'lɔ na chɔr a kʋ̃ɔ, ba ɩ bon jaa ɛ, tɩchɛ a Nãaŋmɩn 'lɔ tɛɛ na vɛ̃ ka a bonsɩ a jaa nʋ̃ɔ. 8A nɩrɛ 'lɔ na bʋr nɩ a nɩrɛ 'lɔ na chɔr a kʋ̃ɔ ba jaa tara na tɩɛr bʋ̃'yen ka a ɩ̃sʋɔ jaa na nyɛ a lɛ wʋn tʋ̃ sãyar. 9Bojũu, sɩn ɩ naa Nãaŋmɩn tʋ̃tʋ̃taaba, yɩn mɩ lɛ ɩ a Nãaŋmɩn puo, a Nãaŋmɩn yir wʋn mɩɛrɛ. 10A wɩ̃ɛfʋ a Nãaŋmɩn na kʋ ma lɛ so ka n kpar a dachin par kparaa nɩtãa bɔ̃ɔ mɩɛrɛ, ka a bamɩne mɩ mɩɛrɛ dɔɔlɔ. Tɩchɛ ɩ̃sʋɔ jaa wʋ bɔ̃ɔ kaara a lɛ wʋn mɩɛrɛ dɔɔlɔ. 11A yele lɛ ɩka, nɩrɛ jaa kʋ̃ lɛ tʋ̃ɔ kpar a dachin par kpar yuo lɛ pʋɔ a 'lɔ na be be ɛ, 'lɔ lɛ ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto. 12Ala ɩ nɩrɛ den sɛlma, kpãna, kʋsɩr kpɩ̃ɛn, daar, mʋɔr bɩɩ kakɩɛ, 13nɩrɛ jaa na nyɛ naa a wʋ tʋ̃mɔ̃, bojũu a bɩbir 'lɔ̃nɔ̃ a jaa na gãn chãa pɔ. Bũu lɛ na vuul nɩrɛ jaa tʋ̃mɔ̃ na wʋ bɛɛr ɩ̃sʋɔ jaa tʋ̃mɔ̃ kaa. 14Ala ɩ a lɛ wʋn mɛ dɔɔl ba sɔ̃ɔ ɛ, wʋn nyɛn a wʋ sãyar. 15Ala ɩ a wa di naa a nɩnyɩnɛ kʋ̃ nyɛ bon jaa ɛ, wʋn nyɛn faafʋ, tɩchɛ wʋn kaara naa fɩka nɩrɛ bũu na vuul. 16Yaa bɔ̃ɔ ɩka yɩn mɩ̃ɛ lɛ a Nãaŋmɩn puorfʋ yir ka a wʋ Sɩɛ kpɩɛrɛ a yɩ 'yɔ̃ɔ ɛ? 17Ala ɩ ɩ̃sʋɔ jaa wa sɔ̃ɔ naa a Nãaŋmɩn puorfʋ yir nyã, Nãaŋmɩn na sɔ̃ɔ naa a nɩnyɩnɛ, bojũu a Nãaŋmɩn puorfʋ yir ɩn chɛchɛ. Yɩn mɩ̃ɛ lɛ a puorfʋ yir nyã. 18Yɩ ta bɛlɛ a yɩ mɩ̃ɛ ɛ. Ala ɩ a yɩ ɩ̃sʋɔ tɩɛr naa ɩka wʋ ɩ naa yɛ̃ sʋɔ a wɛr nyã pɔ, wʋ lɩɛb ɩ "Jɔl" na wʋ pãa tʋ̃ɔ lɩɛb yɛ̃ sʋɔ. 19Bojũu a wɛr nyã yɛ̃ ɩ naa jɔl yele a Nãaŋmɩn niem, nɩtãa lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, "Wʋ ma nyɔɔ naa a yɛ̃ sʋɔ a wʋ yɛ̃ yele pɔ." 20A lɛ sɛb go, "A Soro bɔ̃ɔ naa a yɛ̃ dẽme tɩɛr ka a ɩ pɔrɔ." 21A lɛ jũu, nɩrɛ wʋ ta lɛ 'mɔɔrɔ a wʋ mɩ̃ɛ nɩ nɩrɛ yele ɛ! Yɩn lɛ so a bonsɩ a jaa, 22ka maa Pɔɔl lɛ bɩɩ, Apolosɩ lɛ bɩɩ, Sɩfasɩ lɛ bɩɩ, a wɛr lɛ bɩɩ, nyɛvʋr lɛ bɩɩ, kũu lɛ bɩɩ, dɩna lɛ bɩɩ, ka daar kɔ̃ɔ lɛ, yɩn lɛ so a jaa. 23A Yesu Kɩrɩsɩto mɩ so yɩ, ka Nãaŋmɩn mɩ so a Yesu Kɩrɩsɩto.


text: 1Ye mpʋ ɩlɛ ɩ́ yele paa ɩsaɣatʋ ntiɣi lapʋ, na pɔpɔtʋ, na cɛsʋɣʋ, na ɩsɛsɛɛmɛɛ, na caɣanaʋ. 2Ɩ́ wɛɛ ɩsɩɩ piya ahʋlʋmnaa na ɩ́ nyɩɩləɣɩ tam kɛ́ hələm mpi pə kɛ́ Ɩsɔ nyəm na pə́ kɛ́ kʋpam tɔ, na ɩ́ mʋsɩ na ɩ́ pɩɩ na pə́ ya mə nyɔɔŋ. 3Pa ŋmaa ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm taa kɛ́ sɩ: Ɩ́ təŋa Tacaa kʋpantʋ. 4Ɩ́ kpətəna Tacaa, ɩnəɣəlɛ pəlɛ nte yəlaa lɔwa na tə́ wɛna weesuɣu tɔ. Pəyele tə kɛ́ Ɩsɔ ɩlɛɣɛ kʋpampantɛ tɔɣɔ ɩ ləsa-tɛ. 5Mɩɩ kpətəna-ɩ na ɩ́ wɛɛ ɩsɩɩ pɛɛ nna a wɛna weesiŋ tɔ, na pá kpaɣa-mɛ na pá ŋmana Ɩsɔ kɛ́ kutuluɣu. Na ɩ́ ká la kʋ taa tənaɣa kɔtəlaa naŋŋ nyə́ma mpa pə tʋwa sɩ pá lakɩ Ɩsɔ kɛ́ ɩ kɔtasɩ kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ na pə́ lapɩ-ɩ teu tɔ pa kpekəle. 6Pə taɣa pʋlʋ, pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Pəlɛ kʋpantɛ taa kʋpantɛ kɛ ma ləsaa. Pənɛntɛ ma sɩɩ-tɛɣɛ Siyɔŋ, sɩ tə́ wɛɛ kite tɛɛ pəlɛ. Na ye wei ɩ tɛma-tɛ na ɩ taa, pʋntʋ kaa kɔɔ na ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ ye maa nyəmá. 7Mɛ mpa ɩ́ tɛma-tɛ na mə taa tɔ, tə kɛ-mɛɣɛ kʋpam taa kʋpam kɛ́. Pə yela mpa pɛlɛ na pá tá tɛ pa taa tɔ tə kɛ́ pɛlɛɣɛ pəlɛ nte ŋmalaa lɔwa na tə́ pəsɩ nte tə tɔɔ pə təna pə́ səŋaa tɔɣɔ. 8Pa tasa tiiliɣi ŋmaaʋ tɔtɔ sɩ: Pəlɛ nte tə coki yəlaa tɔɣɔlɔ. Kʋkpamʋɣʋ ŋku kʋ huɣi tɔ. Pa kisa Ɩsɔ Tɔm mʋɣʋ tɔɣɔ pə coki-wɛ, na ḿpʋ́ɣʋ́ tuu pɩɩ sɩɩwa sɩ pɩɩ la-wɛ. 9Ama mɛ ɩlɛ mə kɛ́ piitim mpi pa ləsaa tɔɣɔ, na Wulaʋ Sɔsɔ kɔtəlaa, na ɩ piitim naŋŋ nyəm, na Ɩsɔ yəlaa kɛ́. Na pə ləsa-mɛɣɛ sɩ ɩ́ kpaaləɣɩ Ɩsɔ wei ɩ yaa-mɛ sɩ ɩ́ lɩɩ səkpɛtʋɣʋ taa na ɩ́ sʋʋ ɩ tənaŋŋ tete tɔ ɩ təma sɔsɔɔna tɔm. 10Lɔŋ ɩ́ taa kɛ́ Ɩsɔ yəlaa, ama pənɛntɛ ɩ́ kɛ́ Ɩsɔ yəlaa. Lɔŋ ɩ́ taa nyɩ sɩ Ɩsɔ wɛna pətɔɔtəlɛ yaa ɩ fɛɩna tɔ. Ama pənɛntɛ ɩ́ nyəmá sɩ ɩ wɛna. 11Ma taapalaa, ɩsɩɩ ɩ́ kɛʋ mʋʋlaa na cɔɔsəlaa kɛ atɛ cənɛ tɔ, ma wiikina-mɛ sɩ ɩ́ la laakalɩ na tɔnʋɣʋ kʋnyɩɩləŋ wei ɩ wakələɣɩ mə Ɩsɔsɛɛlɛ tɔ. 12Ɩ́ tɔkɩ yaasi kʋpaŋ kɛ ma ta nyɩ ɩsɔnaa hɛkʋ, ɩlɛ paa ná mə təma kʋpana kɛ timpi pa tʋɣʋna-mɛ sɩ ɩ́ kɛ́ asaɣaa tɔ, na paa sa Ɩsɔ kɛ́ kʋyaŋku ɩ ká kɔɔ tɔ. 13Ɩ́ tʋɣʋna sɔsaa mpa yəlaa sɩɩwa tɔɣɔ Tacaa tɔɔ, paa Lom wulaʋ sɔsɔ wei ɩ tɩ pə təna tɔ. 14Paa kʋfənɛɛnaa mpa ɩ sɩɩwa tɛtʋ taa sɩ pá hɔŋ asaɣaa ŋkpaŋŋ na pá saŋ kʋpantʋ lataa tɔ. 15Tampana tɔɔ ɩsəntɔ, Ɩsɔ caa kɛ́ sɩ mɩɩ tɔkɩ kʋpantʋ na ɩ́ lakɩ-tɩ, na pə́ mɔtɩ ɩsəkpɛɛtɛɛ nyəma na kʋmɛlɛməŋ pa nɔɔsɩ na pá taa na kʋyɔɣɔtʋtʋ. 16Ɩ́ tɔŋ ɩsɩɩ kasaɣampiya. Ama ɩ́ taa nyənɩ mə kasaɣampiitu kɛ mpi ye ɩ́ lapa ɩsaɣatʋ pɩɩ takɩ mə waalɩ tɔ. Ama ɩ́ la ɩsɩɩ Ɩsɔ təmlɛ nyəma lakʋɣʋ tɔ. 17Ɩ́ seekɩ yəlaa təna, na ɩ́ sɔɔləɣɩ mə Ɩsɔsɛɛlɛ taa lɛlaa, na ɩ́ nyaŋna Ɩsɔ, na ɩ́ seeki Lom wulaʋ sɔsɔ. 18Təma lataa, mɩɩ nɩɩna mə caanaa na ɩ́ se-wɛɣɛ teu. Pə taɣa mpa pa kɛ́ kʋpama na pá wɛna suulu tɔ pa tike kɛ ɩ́ ká nɩɩkəna na ɩ́ ká seeki, ama na mpa pa wɛna nyaŋ tɔtɔ tɔɣɔ. 19Pa tʋkʋɣʋ yʋlʋ kɛ kʋnyɔŋ kɛ yem na ɩ́ suma sɩ Ɩsɔ tɔɔ tɔ pə wɛ teu kɛ́. 20Ama ye yʋlʋ lapa ɩsaɣatʋ kɛ́ na pá makɩ-ɩ tə tɔɔ, ɩlɛ ɩ ɩsantɛ ntɛ́ ɩsəna tɔtɔ? Yʋlʋ lakɩ kʋpantʋ kɛ́ na pá tʋ-ɩ kʋnyɔŋ kɛ kʋpantʋ nti ɩ lapa mpʋ tɔ tə tɔɔ na ɩ́ suma, ɩlɛna pə́ lá Ɩsɔ ɩlɛɣɛ leleŋ. 21Pə tɔɔ maɣamaɣa kɛ Ɩsɔ yaa-mɛ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Kilisiti maɣamaɣa ná tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ mə tɔɔ kɛ́, na ɩ́ hʋlɩ-mɛ sɩ ɩ́ təŋ ɩ ɩkpatɛ. 22Ɩ ta la ɩsaɣatʋ natəlɩ, ɩ nɔɣɔ taa tá lɩɩ pɔpɔtʋ tɔm natəlɩ kɛ paa fəŋ. 23Pa tʋʋ-ɩ tɔ, ɩ ta lɛɛtɩ. Pa tʋ-ɩ kʋnyɔŋ tɔ, ɩ ta nyaasɩ-wɛ. Ama ɩ yelina pə tənaɣa Ɩsɔ wei ɩ təŋəɣɩ tampana na ɩ́ hʋʋkəna tɔɣɔ. 24Na Kilisiti maɣamaɣa səɣələna tá ɩsaɣatʋ kɛ ɩ nyʋɣʋ taa kɛ́ səm tesika tɔɔ, sɩ tə́ sɩ na pə́ cɛ tá na ɩsaɣatʋ, na tə́ fe na tə́ təŋ siɣisuɣu. Pə kʋ ɩlɛɣɛ kʋɣʋ kʋɣʋ tɔɣɔ pə waa-mɛ. 25Pə taɣa pʋlʋ, ɩ́ ka wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ heeŋ kʋtooluŋ. Ama pənɛntɛ pa keeta-mɛ na pá məŋna wei ɩ kɛ́ tiikulu na ləsasɩ tɔɔ feŋlu tɔ ɩ kiŋ.


text: 1Pəlɛ pə waalɩ ma ná ɩsɔtaa tillaa liɣiti səŋa tɛtʋ ŋkuluŋasɩ liɣiti tɔɔ, na pá kpa sɩ tənasɩ heelim na pá tɔkaa sɩ heelimaɣa ɩ taa fɛtɛ tɛtʋ na teŋku na tʋɣʋ nakʋlɩ kʋ tɔɔ. 2Na má ná ɩsɔtaa tillu nɔɣɔlʋ ɩ́lɛ́ tɔtɔ, na ɩ́ lɩɩna ilim təlɩɩlɛ tɔɔ na ɩ́ tɔka Weesuɣu tʋ Ɩsɔ kʋyʋsʋɣʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɔɣɔtəna nɔɣɔ sɔsɔɣa kɛ ɩsɔtaa tillaa liɣiti wei pa ha toma sɩ pá la tɛtʋ na teŋku pə taa kɛ naŋanaŋa tɔ sɩ: 3Ɩ́ taa lata ɩsaɣatʋ kɛ tɛtʋ na teŋku na tɩɩŋ pə tɔɔ, haləna tə́ tɛ tá Ɩsɔ pəyalaa tokuŋ taa kɛ́ yʋsʋɣʋ na pə́cɔ́. 4Ḿpʋ́ɣʋ́ pa heela-m mpa pa tokuŋ taa pa yʋsa Ɩsɔ kʋyʋsʋm tɔ pa nyʋɣʋ. Pa wɛ yʋlʋnyɔɔŋ iyisi nɩɩnʋwa na iyisi nɩɩlɛ na liɣiti (144000) kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma kpeka təna taa. 5Yʋlʋnyɔɔŋ iyisi naanʋwa na naalɛɣɛ (12000) pá yʋsa Yuta kpekəle taa. Lupɛŋ kpekəle taa kɛ́ iyisi naanʋwa na naalɛ (12000). Katɩ nyəntɛ taa kɛ́ iyisi naanʋwa na naalɛ (12000). 6Asɛɛ nyəntɛ taa kɛ́ iyisi naanʋwa na naalɛ (12000). Nɛfətali nyəntɛ taa kɛ́ iyisi naanʋwa na naalɛ (12000). Manasee nyəntɛ taa kɛ́ iyisi naanʋwa na naalɛ (12000). 7Simiyɔŋ nyəntɛ taa kɛ́ iyisi naanʋwa na naalɛ (12000). Lefii nyəntɛ taa kɛ́ iyisi naanʋwa na naalɛ (12000). Ɩsakaa nyəntɛ taa kɛ́ iyisi naanʋwa na naalɛ (12000). 8Sapulɔŋ nyəntɛ taa kɛ́ iyisi naanʋwa na naalɛ (12000). Yosɛɛfʋ nyəntɛ taa kɛ́ iyisi naanʋwa na naalɛ (12000). Pɛncamɛɛ nyəntɛ taa kɛ́ iyisi naanʋwa na naalɛ (12000). 9Pə waalɩ ma nyənaɣa tɔtɔ, ɩlɛna má ná yəlaa kupiŋ, nɔɣɔlʋ kaa pəsɩ na ɩ́ kala pa təna mpa paa wɛ pə taa tɔ. Kateŋasɩ təna taa na kpeka təna taa na piitim təna taa na nsəma təna taa yəlaa ka wɛnna. Na pá səŋa kumte na Ɩwəyaɣa pa ɩsɛntaa, na pá suu capanaa kʋhʋlʋmaa na pá tɔka pacʋntʋ kɛ pa niŋ taa. 10Na pá yɔɣɔtəɣəna nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ sɩ: Ta Ɩsɔ wei ɩ caɣa kumte tɔɔ tɔ ɩ́ na Ɩwəyaɣa pa yapəna tá nyɔɔŋ. 11Ɩsɔtaa tillaa təna ná səŋaa na pá cɔɔna kumte na sɔsaa na weesiŋ nyə́ma liɣiti ɩnɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa hənta atɛ tənɛnɛnɛ na pá sɛɛ Ɩsɔ. 12Na pá tɔŋ sɩ: Ḿpʋ́ɣʋ́ pə wɛɛ. Tá Ɩsɔ tənna talətʋ, na teeli, na ləmaɣasɛɛ, na nyana təmlɛ sɛɛʋ, na samtʋ, na pəsʋɣʋ, na toma kɛ tam tɔɔ. Ami. 13Tənaɣa sɔsaa mpɛ pa taa nɔɣɔlʋ pɔɔsa-m sɩ: Yəlaa mpa pa suu capanaa kʋhʋlʋmaa tɔ pa kɛ́ mpa na leɣe pa lɩɩnaa? 14Ɩlɛna má cɔ-ɩ sɩ: Ma cɛ nyá nyəmna. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ heela-m sɩ: Mpa paa nawa kʋnyɔŋ sɔsɔɔʋ ŋkʋ tɔɣɔlɛ. Pa cɔta pa capanaa kɛ́ na pá hʋləsɩ-wɛɣɛ Ɩwəyaɣa caləm taa. 15Pə tɔɔ kɛ́ pa səŋa Ɩsɔ kumte tɛɛ na pá lakɩ ɩ təyaɣa taa kɛ́ təmlɛ kɛ tam tɔɔ. Wei ɩ caɣa ḿpʋ́ɣʋ́ kumte tɔɔ tɔ ɩ ká caɣa pa kiŋ na ɩ́ kentiɣi pa tɔɔ. 16Nyɔɣɔsɩ yaa lʋkɔtʋ kaa tasa-wɛɣɛ kpaʋ. Ilim kaa nyaɣa-wɛ, haŋaɣa nakəlɩ ka kaa tasa-wɛɣɛ lapʋ. 17Pə taɣa pʋlʋ, Ɩwəyaɣa ŋka ka wɛ kumte hɛkʋ tɔ ŋkɛ kaa tiikiɣina-wɛ, na kaa pukina-wɛɣɛ weesuɣu lʋm sɛɛlaa kiŋ. Na Ɩsɔ ká hɩɩsɩ pa ɩsəlʋm təna təpaɩpaɩ.


text: 1Yeezuu Krista bɩ, Woso y'a ka ʋ, k'an hɔ k'a nɩ zɛm bɩ nyɩnta ʋ dɩɩtaa bɩ hɩnka a zibəənyɩnɔ m. A malɛɛka a nyɔɔ k'an b'a hɩ a zibəənyɩ Zaan m. 2A n nɩ Woso lemim bɩ hɩrɛ, an Yeezuu Krista kasɛtɩ ka kan hɔ haay k'a a yɩ bɩ kɩ. 3Mimbirenyɩntazaa m gʋaa k'a nɩ karɩnda bam, kan gʋɔɔ kʋ ŋ n'a tʋr kam wosolɛsinnɩsora meerbaa ma rɔ wɔɔ kɩ, ŋn'ɩ zum hɔ kʋ ŋ y'a gʋrsɩra ba b'ʋ. Bala, wakatɩ b'a zɔ. 4Mɔɔ mɩŋŋa Zaan m nɩ gʋrsɩra naa do bam kristagʋɔɔ sokʋmarɔ saanhɩnarɔ kʋ ŋ nɩ Azii kʋ ʋ rɔ wɔɔ ma: K'a barka kan laafɩɩ kɩ yɩ, gʋaa k'an ta ʋ, an nyɩnta ʋ, an nɩ zɛm bɩ zi, kan ɛspri saanhɩnarɔ kʋ ŋ n a duu jɩr ʋ rɔ wɔɔ kɩ zi, 5kan Yeezuu Krista, kasɛtɩzaa paan•••, k'a lɛɛ ka an a mɩm bɔ ʋ gəəno bire ʋ, a m durnya cinno wɔɔ cir bɩ kɩ zi. Bɔ nɩ wɔɔ ŋʋam, an wɔɔ mimbʋnyaarɔ sʋrgɔ a ma m, 6an a ka, wɔɔ n ʋ ba a cirbəə mannɩbənno a Zɩ Woso zibəə minto. A y'a ga lɛbɔʋrɛ m kan paŋŋa kɩ dɔmɩm k'a nyarɛ ba ʋ. Amina! 7Ba n nɩ, a ɩ zɛm warkʋ nɔ ʋ, bɩ gʋaa haay y'a yɩm, baa gʋɔɔ kʋ ŋ y'a zɛ rɔ wɔɔ y'a yɩm sɔ. Tara burə gʋɔɔ heerzarlɛ nyi karɛ a minto. Ɩɩn•••, k'an yɩ maam! 8Zuuba Woso a hɩ, a ʋ: Mɔɔ m lɛɛkarɛzaa, mɔɔ m jɛzaa. Mɔɔ n ta ʋ, m nyɩnta ʋ, m n nɩ nyɩntaŋ ʋ, hɔ haay Zuuba. 9Mɔɔ mɩŋŋa Zaan, awɔɔ danyɩ awɔɔ zukuuzaa, fɩryɩrɛ, cirbəə kan tʋntɔʋrɛ kɩ Yeezuu zuure nɔ ʋ, nyɩnta mɔɔ ʋ, m nɩ tara deem kʋ hi bɩr ma, n n'a hɩm ma Patmɔs ʋ, Woso lemim kan Krista kasɛtɩ karɛ kɩ minto. 10Sɛnt-Ɛspri zer mɔɔ ra Zuuba dɔmɩm deem hinni ʋ, mɔɔ n leer paŋŋazaa ma m jɛ ʋ, ɩ ʋ, huure n n'a hɛm, an n'a hɩrɛ, a ʋ: 11Hɔ k'ɩbɩɩ n'a yɩm bɩ gʋrsɩra ba ci ʋ, ɩ nyɔɔ kristagʋɔɔ sokʋmarɔ saanhɩnarɔ wɔɔ ma: Efɛɛzɩ ʋ, Simɩrnɩ ʋ, Pɛrgam ʋ, Tɩyatɩɩr ʋ, Sardɩ ʋ, Filadɛlfii ʋ, kan Lawodisee kɩ ʋ. 12Mɔɔ n bɔ kʋ m dɩga gʋaa k'a nɩ meer bam kan mɔɔ kɩ bɩ ma. Bɩ kʋ mɔɔ m wusigə bɩ, mɔɔ sarma fɩtɩrɛrɔ yɩ saanhɩna. 13Fɩtɩrɛrɔ wɔɔ bire ʋ bɩ, mɔɔ gʋaa yɩ, an bɔ kʋ ʋ ɩ ʋ, Gʋaanyɩ m, an huu jintə da a ra, an sarma hɔsoaʋ so a cɩ ʋ. 14A mim bɩ kan a minkə bɩ kɩ nyɩnta fu fɩtɩtɩ ɩ ʋ, ser ka m, gɛɛ lajaa m, a mɩnyaarɔ wɔɔ nɩ yɩrɛ ʋ, sɛwurə m. 15A gannɔ bɔ kʋ ʋ kan zaan kʋ n y'a sʋr, an nɩ yɔm bɩ kɩ. A leer nɩ yɩrɛ ʋ hiro gʋtɔɔ susur m, 16an nɩ monyaa saanhɩna m a bɩsɩ ʋ. Kargʋ lɛ hɩɩya nɩ bɔrɛ a lɛ ʋ. A meer nɩ yɔrɛ ɩ ʋ, woso nɩ gum kan paŋŋa kɩ. 17Kʋ mɔɔ yɩ bɩ, mɔɔ m do a taa ɩ ʋ ga mɔɔ ʋ. A n a bɩsɩ wɔ ka mɔɔ ra, an a hɩ, a ʋ: Ɩ da bɩ bɔ ʋ y, mɔɔ m lɛɛkarɛzaa, mɔɔ m jɛzaa, 18mɔɔ n mɩsɩr. Mɔɔ nyɩnta, m ga, bɩ ba n nɩ, mɔɔ mɩsɩr dɔmɩm k'a nyarɛ ba ʋ nɔ ʋ, bɩ mɔɔ ɩ zɛ cɛlɛnyɩnɔ m kan gəənokʋ hɔɔ kɩ. 19Hɔ k'ɩbɩɩ yɩ bɩ gʋrsɩra ba, kan hɔ kan ta ʋ kɩ, kan hɔ k'a nɩ zɛm bɩ bʋr bɩ kɩ. 20Ba monyaa saanhɩnarɔ k'ɩbɩɩ ŋ yɩ mɔɔ bɩsɩ wɔ ʋ kan sarma fɩtɩrɛrɔ saanhɩnarɔ wɔɔ kɩ jɩ n na: Monyaa saanhɩnarɔ wɔɔ, kristagʋɔɔ sokʋmarɔ saanhɩnarɔ wɔɔ malɛɛkarɔ m. Fɩtɩrɛrɔ saanhɩnarɔ wɔɔ kristagʋɔɔ sokʋmarɔ saanhɩnarɔ wɔɔ m.