text: 1Ʋ sɩgballɩya kyɩkyʋwala pipi, wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ hʋ, abee bee nɩhɩyasɩ, abee Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla, abee nala hʋ buloŋ aa laŋŋɩ kɩ vʋʋlɩ wɩya, ba buloŋ nɛ gyɩ ko laŋŋɩ a vʋʋlɩ gɛɛ hʋ ba aa sɩ yaa Yesu. Ɛɛ hal tɩyaŋ nɛ ba kana ʋ vʋwa, aŋ kana ʋ mʋ Pilato lee. 2Ɛɛ rɛ Pilato pɩyɛsɩ Yesu a baa, "Ɩ rɛ yaa Gyuuma kuwori hʋ?" Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Waa, ɛɛ rɛ ɩ tɩɩ basɩ gɛɛ." 3Ɛɛ rɛ wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ hʋ daga wɩya yʋga ba aa baa dɩ Yesu yaa kyogi, ka ʋ bɩ laa wɩɩ basɩ. 4Ɛɛ rɛ Pilato bɩl pɩyɛsɩ Yesu a baa, "Ɩ bɩ kaŋ wɩɩ buloŋ ɩ aa sɩ basɩ tɩya ba? Deŋ na wɩya mɔɔgɛɛ ba baa dɩ ɩ kyogo." 5Amɛ Yesu bɩl bɩ suri ʋ nyʋwa. Wɩɩ hʋ kperi Pilato. 6Dɩ Dɩɩsɩ-parɩ-banɩɩ kyɛbal hʋ rɛ ko pele buloŋ, Pilato aa lɩɩ nala ba aa kaŋ tɔ dɩyaŋ kɩdɩgɩ rɛ a ta, nal hʋ nala hʋ aa kyɛɛ. 7Nala badɔmɔŋ gyɩ kaa kasɩ rɛ a kpʋ nala, ba gyɩ kasɩ tɔ dɩyaŋ. Ba kɩdɩgɩ feŋ nɛ yaa Barabaasɩ. 8Ɛɛ rɛ nala hʋ yʋga sii giri mʋ Pilato lee a baa dɩ ʋ yaa gɛɛ hʋ ʋ aa yaa kɩ tɩya ba saŋa buloŋ. 9- 10Pilato gyɩ gyɩma anɩɩ wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ hʋ tɩya aa hɔllɩ Yesu rɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ba kana ʋ ko ʋ lee. Ɛɛ rɛ ʋ pɩyɛsɩ nala hʋ baa, "Ma aa kyɛ dɩ ŋ lɩɩ Gyuuma kuwori hʋ rɛ tɩya ma?" 11Ɛɛ rɛ wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ hʋ mʋrɩ nala hʋ we anɩɩ ba leŋ ba lɩɩ Barabaasɩ ta, aŋ leŋ Yesu. 12Ɛɛ rɛ Pilato bɩl pɩyɛsɩ nala hʋ baa, "Aŋka baal hʋ ma aa yɩrɩ Gyuuma kuwori hʋ, bee rɛ ma baa ŋ yaa ʋ?" 13Ɛɛ rɛ ba buloŋ nɔsɩ yʋga a baa, "Kpaasɩ ʋ mal daagarɩɩ tɩyaŋ." 14Ɛɛ rɛ Pilato pɩyɛsɩ ba a baa, "Bekiŋ wɩbɔŋ nɛ ʋ yaa?" Ɛɛ rɛ ba marɩ nɔsɩ yʋga a baa, "Kpaasɩ ʋ mal daagarɩɩ tɩyaŋ." 15Pilato gyɩ aa kyɛ dɩ ʋ yaa nala hʋ wɩkyɛɛlɩɩ wɩya, ʋ lɩɩ Barabaasɩ ta aŋ leŋ ba vɩɩrɩ Yesu aŋ baa dɩ ba kana ʋ mʋ kpaasɩ mal daagarɩɩ tɩyaŋ. 16Ɛɛ rɛ laalyuwolo hʋ kana ʋ lɩɩ ba kuworibal hʋ gyaŋwuwo tɩyaŋ, a yɩrɩ ba laalyuwolo buloŋ ko laŋŋɩ. 17Ɛɛ rɛ ka ba kpa gafɩyaŋ a laalɩ ʋ, a kyɛ sɔsɩ a kaŋ sʋwa nyupugi, ʋ kɩɩ kuwori nyupugi gɛɛ, ba kpa kyige ʋ. 18Ka ba aa tuu gbinni ʋ sɩya, a yaa ʋ sɩya a baa, "Gyuuma kuwori, Wɩɩsɩ sɩ tɩya ɩ mɩɩbodolii!" 19Ba kpa kyapɩya a vɩɩrɩ ʋ nyuu tɩyaŋ, a tʋ naŋtʋwɔl we ʋ tɩyaŋ, a tuu gbinni, a tɩya ʋ gyɩrɩma. 20Ba aa yaa ʋ sɩya hʋ ko teŋ, ba wuri gafɩyaŋ hʋ aŋ paa ʋ tɩɩ gannɩ laalɩ ʋ, a kana ʋ lɩɩ ŋmanɩɩ dɩ ba kana ʋ mʋ kpaasɩ daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ. 21Ba aa ko kɩ lɩɩ hʋ tɩyaŋ nɛ ba kyeŋ baal kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Siimɔŋ, a lɩɩ Sariini. Ʋ rɛ fa yaa Alizaŋda abee Rufusi kuwo. Dɩ ʋ lɩɩ baga a kɩ ko bee. Ba kana ʋ, a fɩla ʋ, ʋ laa daagarɩɩ hʋ baasɩ. 22Ba gyɩ kaŋ Yesu mʋ lee kɩdɩgɩ rɛ, ba kɩ yɩrɩ doŋ Golgota. (Golgota memii rɛ yaa Nyukuŋkogilo.) 23Ba aa ko pele doŋ, ba kpa musa kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ "mɩɩra" a we sɩŋ tɩyaŋ a tɩya ʋ dɩ nyʋwa. Ɛɛ rɛ ʋ vɩya. 24- 25Haŋ saŋa hʋ dɩ wɩɩsɩ maga gyinyɛ, ba kana ʋ kpaasɩ mal daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ. Aŋka ba kaŋ Yesu gannɩ kpaal wɩya kɩ yuwo gbaŋŋa, a kɩ kyɛ dɩ ba gyɩŋ gal hʋ nal buloŋ aa maga dɩ ʋ laa. 26Ba aa baa Yesu yaa wɩya hʋ kyogi, ba aa rɛ ba gyɩ sabɩ mal daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ a baa, "Gyuuma kuwori hʋ rɛ nyɛ." 27Gaala balɩya mɛ rɛ ba gyɩ kpaasɩ pɛ Yesu tɩyaŋ. Kɩdɩgɩ we ʋ noduu dɩɩlaŋ, kɩdɩgɩ mɛ we ʋ nogɔbɔ dɩɩlaŋ. 28Nyɛ leŋ wɩɩ hʋ ba aa saba Wɩɩsɩ Teŋ tɩyaŋ a baa dɩ ʋ bee gaala sɩ sʋba sʋʋdɩgɩ hʋ ko yaa wɩtɩɩ rɛ gɛɛ. 29Ba aa kpaasɩ ʋ mal daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ gɛɛ, nala hʋ aa tɩŋ doŋ kɩ baŋ, ba kɩ tʋʋsɩ ʋ aŋ kaŋ ba nyuni kɩ kyugisi a baa, "Oyi, ɩ rɛ yaa nal hʋ aa baa dɩ ɩ sɩ ŋmaa Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ lo aŋ bɩl wuwo saa ʋ kyɛyɛ boto pagaŋ. 30Ko tuu daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ, a laa ɩ tɩɩ ta." 31Wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ abee Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla hʋ mɛ kɩ huuri Yesu aŋ basɩ kɩ tɩya dɔmɔŋ a baa, "Ʋ wuwo laa nala kɩ ta rɛ, aŋ bɩ wuwo laa ʋ tɩɩ kɛ kɩ ta." 32"Ma leŋ Krisita hʋ, Gyuuma kuwori hʋ ko tuu daaŋ hʋ nyuu tɩyaŋ, dɩ á na a laa ʋ wɩya di." Nala hʋ balɩya mɛ ba aa kpaasɩ pɛ Yesu tɩyaŋ mɛ gyɩ tʋʋsɩ ʋ rɛ. 33Wɩɩsɩ gyɩ aa ko maga nyutʋtʋʋ, lee buloŋ gyɩ bile gɛɛ rɛ a mʋ pele ʋ dɩdaana, ka lee bɩl kyaanɩ. 34Ɛɛ rɛ Yesu nɔsɩ yɩrɩ ʋ taal tɩyaŋ a baa, "Ɛloyi, Ɛloyi, lama sabakitani." Ʋ memii rɛ yaa, "Ŋ Tɩɩna Wɩɩsɩ, bee rɛ tɩŋ ɩ vɩya ŋ ta?" 35Dɩ nala badɔmɔŋ mɛ sɩŋ doŋ a nɩɩ wɩɩ hʋ ʋ aa basa. Ɛɛ rɛ ba basɩ tɩya dɔmɔŋ a baa, "Na, Ilaagya rɛ ʋ kɩ yɩrɩ gɛɛ." 36Nala hʋ kɩdɩgɩ fa aa sɩŋ doŋ mʋ kpa gbara a kaŋ mʋ yuu sɩkyaakyaa, a kpa vʋwa kaakelii tɩyaŋ, a kaŋ mʋ we ʋ nyʋwa tɩyaŋ dɩ ʋ nyʋwa. Ʋ aa yaa gɛɛ, ʋ baa, "Ma leŋ dɩ á gyegili na dɩ Ilaagya sɩ ko kana ʋ tuu daaŋ hʋ tɩyaŋ." 37Ɛɛ rɛ Yesu kyiyesi yʋga aŋ wiyesi ʋ wiyesi kateŋse. 38Patɩɩsa hʋ fa aa bori Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ kɩyɛsɩ balɩya. Ʋ sɩŋ ʋ nyuu tɩyaŋ nɛ a kɩyɛsɩ ko tuu ta. 39Laalyuwolo nɩhɩyawʋ kɩdɩgɩ fa aa sɩŋ pɔ Yesu aa naa gɛɛ ʋ aa kyiyese abee gɛɛ ʋ aa sʋba, ʋ baa, "Wɩtɩɩ, baal no rɛ kɔnɩ yaa Wɩɩsɩ Biye hʋ." 40Haana badɔmɔŋ mɛ fa sɩŋ libolii rɛ a kɩ deŋ ʋ. Mɛɛrɩ Magidalina abee Salome fa we ba tɩyaŋ. Gyemsi abee Gyoose nɩɩna Mɛɛrɩ mɛ fa we doŋ. Ba fa kaŋ Gyemsi kɩ yɩrɩ bapʋwasɩɩ rɛ. 41Haana no buloŋ fa aa tɩŋ Yesu hal lɛ, a kɩ kyiyeli ʋ Galili tɩyaŋ. Haana hʋ mɛ fa aa tɩŋ Yesu hal a ko Gyerusalɛm, ba gyeniŋ buloŋ mɛ fa we doŋ nɛ. 42- 43Haŋ kyɛɛ hʋ ba aa yaa siri pɔ ba Kyɛwiyesii hʋ kyɛɛ dɩdaana, baal kɩdɩgɩ aa lɩɩ Arimatɩya ba kɩ yɩrɩ Gyosɛfʋ, sii mʋ Pilato lee abee bembiduwo a sʋla Yesu teŋbii. Ʋ fa yaa ba bee nɩhɩyasɩ hʋ aa laŋŋɩ kɩ vʋʋlɩ wɩya kɩdɩgɩ rɛ, nala kɩ tɩya ʋ gyɩrɩma. Ʋ mɛ fa aa gyegili Wɩɩsɩ koro hʋ koyi rɛ. 44Pilato nyʋwa gyɩ fɩyɛla rɛ Yesu teŋ aa sʋba? Ɛɛ rɛ ʋ yɩrɩ laalyuwolo hʋ nɩhɩyawʋ a pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Yesu teŋ sʋba rɛ?" 45Laalyuwolo hʋ aa basɩ tɩya Pilato dɩ Yesu sʋba rɛ, ʋ tɩya Gyosɛfʋ ŋmanɩɩ dɩ ʋ mʋ kpa Yesu teŋbii ko tuu taŋha. 46Ɛɛ rɛ Gyosɛfʋ mʋ yɔbɔ liŋe a kaŋ mʋ we ʋ, a kpa ʋ hogo. Ʋ kana ʋ mʋ hogo bʋwa ba aa lurigo dabʋyɩ tɩyaŋ nɛ aŋ biliŋsi dabʋbal a tɔ bʋwa hʋ nyʋwa. 47Mɛɛrɩ Magidalina abee Gyoose nɩɩna Mɛɛrɩ gyɩ we doŋ a na lee hʋ ba aa kpaa ʋ hogo.


c: text/html

text: 1Amʋ Pooli wʋlʋ na yɩ Zezi Krisi tɩntʋŋnʋ tɩn mʋ pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ sɩ a pa nmʋ Timoti. Baŋa-Wɛ dɩlʋ na yɩ dɩbam Vɩrnʋ dɩ Zezi Krisi wʋlʋ dɩbam na jɩgɩ o tɩɩna tɩn mʋ pɛ-nɩ ni sɩ a taa yɩ o tɩntʋŋnʋ. 2Nmʋ yɩ nɩnɛɛnɩ amʋ tɩtɩ bu mʋ te, n na sɛ Zezi Krisi tɩn ŋwaanɩ. D'ɩ Ko Wɛ dɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi w'ʋ pa nmʋ yazurə dɩ yu-yoŋo, yɩ o daarɩ o duri nmʋ ŋwaŋa. 3Maŋa kam amʋ dɛɛn na maa ve Masɩdʋanɩ tɩn, a loori nmʋ sɩ n maŋɩ Efɛɛzɩ nɩ sɩ n kaanɩ nɔɔna balʋ na brɩ kʋlʋ na daɩ cɩga tɩn sɩ ba yagɩ. 4Nmʋ maŋɩ sɩ n ta-ba sɩ ba yagɩ ba wʋbʋŋa sɩnswalɩ sɩlʋ na daɩ cɩga tɩn, sɩ ba daarɩ ba yagɩ ba kwə dwi natɔga kalʋ na ba jɩgɩ gurim je tɩn. Bɛŋwaanɩ wəənu tɩm kʋntʋ paɩ nɔɔna magɩ kantɔgɔ mʋ kafɛ. Tɩ ba wəli nɔɔna sɩ ba kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩ Wɛ sɩ ba taa tɔgɩ-DƖ. 5Nmʋ maŋɩ sɩ n kaanɩ-ba mʋ dɩdaanɩ wəənu tɩm kʋntʋ sɩ ba yagɩ-tɩ, sɩ ba taa jɩgɩ sono kʋlʋ na yɩ cɩga cɩga na nuŋi bɩcarɩ-ŋʋna wʋnɩ tɩn, yɩ ba na kɩ kʋlʋ maama ba na ye nɩ kʋ lamma tɩn, yɩ ba na sɩɩnɩ ba kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩ Wɛ, kʋ'ʋ pa ba taa jɩgɩ sono kʋm kʋntʋ. 6Nɔɔna bam kʋntʋ nan ywəri cɩga kam kʋntʋ wʋnɩ mʋ, yɩ ba daarɩ ba ŋɔɔnɩ bɩtarɩ sɩlʋ na ba jɩgɩ kuri tɩn. 7Ba lagɩ sɩ ba taa yɩ Wɛ cullu tɩm karanyɩna tiinə mʋ. Ba tɩtɩ nan ba ni ba na tɛ kʋlʋ tɩn kuri, yɩ ba yəri ba na ŋɔɔnɩ kʋlʋ dɩ ba wʋ maama tɩn dɩ. 8D'ɩ ye nɩ Wɛ cullu tɩm lana dɩ wʋlʋ na ni tɩ kuri nɩ kʋ na maŋɩ te tɩn. 9Dɩbam nan ye nɩ, Wɛ na pɛ DƖ cullu tɩm tɩn, DƖ wʋ pɛ-tɩ nɔn-ŋʋna ŋwaanɩ. DƖ nan pɛ-tɩ balʋ na yɩ cullu cɔgɩna tɩn ŋwaanɩ mʋ, dɩdaanɩ vɩnvɩɩna dɩ balʋ yigə na tərə dɩ DƖ tɩn, dɩ wo-lwaanʋ kərə dɩ nɔn-balwaarʋ, dɩ balʋ na ba nɩgɩ-DƖ tɩn, dɩ balʋ dɩ na gʋ ba kwə naa ba niinə naa ba donnə tɩn mʋ, 10dɩ balʋ na boori tɩn, dɩ baara balʋ na maɩ ba donnə ba jiri kaana tɩn, dɩdaanɩ balʋ na cʋ ba jaanɩ nɔɔna dɩ dam ba yəgi tɩn, dɩdaanɩ balʋ na fɔ vwan tɩn, dɩ balʋ na du dɩ Wɛ yɩ kʋ yagɩ kʋ daɩ cɩga tɩn. DƖ nan pɛ DƖ cullu tɩm balʋ maama na cɔgɩ zaasɩm dɩlʋ na yɩ cɩga yɩ dɩ tɔgɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam na brɩ te tɩn dɩ mʋ. 11Kwər-ywəŋə kam kʋntʋ nuŋi Wʋpolo Tu Baŋa-Wɛ dɩlʋ na jɩgɩ paarɩ-zulə tɩn te mʋ, yɩ dɩntʋ kɩ-ka amʋ jɩŋa nɩ sɩ a taa tɛa. 12D'ɩ Yuutu Zezi Krisi mʋ pɛ amʋ dam sɩ a taa tʋŋɩ a pa-o. A kɩ o le dɩdaanɩ o na nɛ nɩ amʋ jɩgɩ wʋ-dɩdʋa yɩ o lɩ-nɩ sɩ a taa tʋŋɩ a pa-o tɩn. 13Faŋa tɩn, a dɛɛn yəni a ŋɔɔnɩ a cɔgɩ Zezi yɩrɩ, yɩ a kwəri a twɩ-o, yɩ a ta yaarɩ o nɔɔna bam. Dɩ kʋntʋ dɩ, o nan ta duri a ŋwaŋa, bɛŋwaanɩ amʋ ya wʋ sɛ-o yɩ kʋ pa a yəri woŋo kʋlʋ a na jɩgɩ a kɩ tɩn. 14Nan dɩ kʋ dɩ, d'ɩ Yuutu Zezi mʋ kɩ-nɩ yu-yoŋo zanzan kʋ ja gaalɩ, yɩ o daarɩ o pa a taa jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩd-o dɩ sono, a na ŋwɩ dɩd-o tɩn ŋwaanɩ. 15Taanɩ dɩntʋ yɩ cɩga yɩ dɩ maŋɩ sɩ nɔɔna maama sɛ-dɩ mʋ: "Zezi Krisi tu lʋgʋ baŋa sɩ o vrɩ nɔn-cɩcɔgɩrʋ mʋ ba lwarɩm wʋnɩ." Amʋ nan mʋ kɩ lwarɩm a dwəni nɔɔna maama, 16yɩ Wɛ ta duri a ŋwaŋa sɩ kʋ pa Zezi Krisi brɩ o wʋ-zuru kʋm na yɩ te dɩ amʋ. O na tiini o kɩ wʋ-zuru dɩ amʋ wʋlʋ na yɩ nɔn-cɩcɔgɩrʋ tɩm yigə tu tɩn, kʋ yɩ maana mʋ kʋ paɩ nɔɔna balʋ na w'ʋ da a kwaga ba ba ba sɛ-o, sɩ ba daarɩ ba na ŋwɩa kalʋ na ba ti tɩn Wɛ tee nɩ. 17Baŋa-Wɛ yɩ pɛ wʋlʋ paarɩ na b'a ti maŋa dɩ maŋa tɩn mʋ. DƖ yɩ ŋwɩa tu mʋ, ba ba na-DƖ dɩ yiə, yɩ DƖ ba jɩgɩ doŋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ zulə dɩ tiə taa wʋ DƖ tee nɩ sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. Amina. 18A bu Timoti, a lagɩ a ta dɩ nmʋ sɩ n ta n tʋŋɩ n pa Wɛ, nɩ Wɛ nijoŋnə bam dɛɛn na tagɩ nmʋ taanɩ te tɩn. Kʋntʋ tɩn, kwaanɩ n guli ba na tagɩ te tɩn sɩ n tʋŋɩ Wɛ tɩtʋŋa lanyɩranɩ, nɩnɛɛnɩ n na lagɩ n magɩ jara cɩga cɩga te tɩn. 19Ta n jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩ Wɛ, sɩ n daarɩ n ta n kɩ kʋlʋ maama n na ye n bɩcarɩ nɩ nɩ kʋ lamma tɩn. Nɔɔna badonnə wʋra, ba ba sɛ sɩ ba taa kɩ kʋlʋ ba na ye nɩ kʋ lamma tɩn. Kʋntʋ ma pa ba daa warɩ ba da Wɛ cwəŋə kam. 20Yimene dɩ Alɛsandrɩ mʋ tɔgɩ ba wʋ nɔɔna bam kʋntʋ wʋnɩ. Amʋ nan yagɩ-ba sʋtaanɩ jɩŋa nɩ sɩ ba na cam, sɩ ba daa yɩ ŋɔɔnɩ ba cɔgɩ Wɛ yɩrɩ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Yeezuu n a hʋr an ta Oliviyee ci mim ʋ. 2Dɔ k'a bʋr an nɩ mɛm bɩ, a a bɔ an bʋr Wosocɛ ʋ b'ʋ, gʋaa haay nɩ zɛm zi, an nyɩnta, an nɩ hɔ dɩndarɛ ŋ nɩ. 3Wosocikarɩnsaambɔɔ kan farizɛɛnrɔ kɩ bʋr lʋ m b'ʋ, ŋn'a da gʋɔɔ wɔɔ bire ʋ. Sʋr n y'a ʋ ra, an nɩ jaan darɛ. 4Ŋ n a hɩ Yeezuu m, ŋ ʋ: "Karɩnsaamba, lʋ naa do, sʋr n y'a ʋ ra, an nɩ jaan darɛ. 5Lɛrɔ nɔ ʋ, Moyiisi a hɩ, a ʋ, n n lannɔ nɔɔn duro zɛ jaarɔ m. B'ɩbɩɩ, ɩbɩɩ ʋ lɔ?" 6A hɩ ŋ nawʋrɛ ncɩnaaʋ k'a nyasʋ meerbaa nɔ ʋ, k'a ku a mim ka ra. Yeezuu a zuutə, an n'a nyʋkʋm wʋnwɔsɩm tara ʋ. 7Kʋ ŋ gɔɔta ŋn'a larm bɩ, Yeezuu a bɔɔta, an a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Gʋaa k'a n'awɔɔ bire ʋ, b'a n mimbʋnyaa ba cɩna bɩ n lɛɛ ka, an a gʋɛɛn." 8A n a ya, an a zuutə, an n'a nyʋkʋm bɩ wʋnwɔsɩm tara ʋ. 9Kʋ ŋ meerbaa naa do ma bɩ, ŋ cem deem-deem. Gʋɔɔ marɛrɔ wɔɔ ɩ lɛɛ ka ŋnɩ cem, a poorero wɔɔ n a nya ŋ ʋ. Yeezuu n gɔɔta a deem. Kʋ lʋ bɩ gɔɔta an nɩ b'ʋ bɩ, 10Yeezuu a bɔɔta, an a hɩ m, a ʋ: "Ŋ bee, lʋ ra? Gɔsɩ n'ɩbɩɩ dʋdɔ yar la?" 11A n a nyɩ bɔ ʋ, a ʋ: "Ayy•••, Zuuba, gɔsɩ." Yeezuu n a hɩ m, a ʋ: "Mɔɔ sɔ, mɔɔ b'ɩbɩɩ dʋdɔ yarlɛ y. Ta, b'ɩbɩɩ ɩ ya, ɩ mimbʋnyaa ba y."] 12Yeezuu n a ya, an a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Durnya lɛɛgure m mɔɔ m. Gʋaa k'a nɩ zum mɔɔ ʋ bɩ bɩ tam monsigə ʋ y. A mɩsɩrbaa lɛɛgure yɩm." 13Farizɛɛnrɔ wɔɔ n a hɩ m, ŋ ʋ: "Ɩ mɩŋŋa kasɛtɩ ɩ n'a kam na? Ɩbɩɩ kasɛtɩ bɩ, ŋʋaar m." 14Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʋ, a ʋ: "Sɩra m, m mɩŋŋa kasɛtɩ mɔɔ n'a kam. Bɩ, mɔɔ kasɛtɩ bɩ sɩra m, bala, mɔɔ m tojɩ dɔ, m m tajɩ dɔ. B'awɔɔ, awɔɔ n a dɔ kʋ m to mɔɔ ʋ ka m nɩ tam ka y. 15Dʋdɔ awɔɔ n'a karɛ am gʋɔɔ hɔ bɩ m. Mɔɔ bɩr gʋaa dʋdɔ karɛ y. 16Baa kʋ mɔɔ ʋ kʋ m dʋdɔ ka, a ka mɔɔ nawʋm kan sɩra kɩ, bala, mɔɔ bɩ m deem nɩ y. Zɩ k'a mɔɔ nyɔɔ bɩ ta ʋ sɔ. 17Awɔɔ mɩŋŋɔɔ lɛrɔ wɔɔ nɔ ʋ, n y'a gʋrsɩra ba, n ʋ, gʋaa hɩɩya kasɛtɩ bɩ, sɩra m. 18M mɩŋŋa kasɛtɩ mɔɔ n'a kam, bɩ Zɩ k'a mɔɔ nyɔɔ b'ɩ mɔɔ kasɛtɩ kam sɔ." 19Ŋ n a nyɩ bɔ nʋ, ŋ ʋ: "Ɩbɩɩ Zɩ b'ɩ ka?" Yeezuu n a nyɩ bɔ ʋ, a ʋ: "Awɔɔ n mɔɔ dɔ y, b'awɔɔ n mɔɔ Zɩ dɔ sɔ y. Kʋ mɔɔ dɔ awɔɔ ʋ, awɔɔ mɔɔ Zɩ bɩ dɔm sɔ." 20Meerbaarɔ nɔɔn duro ba Yeezuu ʋ bɩncɛ kʋ n nɩ busoo zarŋ ʋ b'ʋ, bɩ ma bɩ, a ɩ hɔ dɩndam Wosocɛ ʋ, gɔsɩ n a wɔ da ma y, bala, a wakatɩ n a ku cɩna y. 21Yeezuu n a ya, an a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Cem mɔɔ n nawʋm, awɔɔ y'a kam mɔɔ ma, bɩ, gɩnga awɔɔ nawʋm a mimbʋnyaarɔ nɔ ʋ. Bɩncɛ kʋ mɔɔ nɩ taŋ ʋ bɩ, awɔɔ b'a dam ma, a ta b'ʋ y." 22Zɩɩfʋrɔ wɔɔ n a hɩ, ŋ ʋ: "A ŋʋa an nawʋm k'a mɩŋŋa zɛ gɛ? K'a a hɩ, a ʋ: bɩncɛ kʋ mɔɔ nɩ taŋ ʋ bɩ, awɔɔ b'a dam ma a ta b'ʋ bɩ minto." 23Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʋ, a ʋ: "Tara burə naa gʋɔɔ n'awɔɔ m, bɩ, m to mɔɔ ʋ brama. Durnya naa gʋɔɔ n'awɔɔ m, bɩ, durnya naa do gʋaa bɛɛ m mɔɔ nɩ y. 24Bɩ y'a ka, mɔɔ n a hɩ awɔɔ m, mɔɔ ʋ, awɔɔ gɩngarɛ a mimbʋnyaarɔ nɔ ʋ. K'awɔɔ n a si, a ʋ: A n ta ʋ bɩ m mɔɔ m, awɔɔ gɩngarɛ a mimbʋnyaarɔ nɔ ʋ." 25Ŋ n a hɩ, ŋ ʋ: "Nka n'ɩbɩɩ nɩ?" Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʋ, a ʋ: "Mɔɔ n'a mim hɩrɛ awɔɔ m tee••• bɩ m. 26Awɔɔ minno ta ʋ gʋta, kʋ m ŋ hɩ awɔɔ m, kʋ m ŋ dʋdɔ ka. Zɩ k'a mɔɔ nyɔɔ bɩ, sɩrazaa m, bɩ hɔ kʋ mɔɔ ma zi bɩ, bɩ mɔɔ n'a hɩm durnya m." 27Ŋ n a dɔ, ŋ ʋ, Yeezuu bɩ, Zɩ Woso mim a a hɩ a nɩ y. 28Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Dɔmɩm niŋŋə k'awɔɔ nɩ Gʋaanyɩ bɩ busuŋ ʋ bɩ, dɔmɩm bɩ do awɔɔ n n'a dɔrɛ, a ʋ: A n ta ʋ bɩ m mɔɔ m. Bɩ mɔɔ bɩr zi bam ŋ mɩŋŋa paŋŋa nɩ y. Hɔ kʋ mɔɔ Zɩ a dɩnda mɔɔ m bɩ mɔɔ n'a hɩm. 29Zɩ k'a mɔɔ nyɔɔ b'ɩ kan mɔɔ kɩ. A n mɔɔ to m deem nɩ y, bala, hɔ k'a ŋʋa bɩ mɔɔ n'a bam dɔmɩm haay." 30K'a nɩ meer bɩ barɛ ncɩnaaʋ bɩ, gʋɔɔ gʋta sɩra ka ʋ. 31Yeezuu n a hɩ zɩɩfʋrɔ kʋ ŋ sɩra ka ʋ rɔ wɔɔ m, a ʋ: "K'awɔɔ gɔɔta mɔɔ lemim bɩ nɔ ʋ, mɔɔ karɩndanyɩnɔ paan•••rɔ n'awɔɔ m. 32Awɔɔ sɩra dɔm, bɩ sɩra bɩ y'awɔɔ bam soamɩŋŋaʋzannɔ." 33Ŋ n a nyɩ bɔ nʋ, ŋ ʋ: "Abraham yaŋŋɔɔ n wɔɔ m, bɩ gʋaa n wɔɔ ba a lɔnnɔ cɩna y. Ɩbɩɩ ba lɔ, ɩ n'a hɩrɛ, ɩ ʋ: wɔɔ nyɩntam soamɩŋŋaʋzannɔ?" 34Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Sɩra paan••• mɔɔ n'a hɩrɛ awɔɔ m, gʋaa k'a nɩ mimbʋnyaa barɛ, mimbʋnyaa lɔmbaa nɔ an ta ʋ. 35Lɔ bɩ, har nɔ bɛɛ an ta ʋ dɔmɩm haay y. Har nyɩ b'ɩ har ʋ dɔmɩm haay. 36Bɩ minto y'a ka, kʋ Nyɩ b'awɔɔ bɔ lɔmbaa nɔ ʋ, awɔɔ nyɩntam soamɩŋŋaʋzannɔ. 37Mɔɔ dɔ Abraham yaŋŋɔɔ n'awɔɔ m. Kʋ mɔɔ lemim bɩ bɩr gasʋrɛ awɔɔ ʋ bɩ, bɩ y'a ka, awɔɔ n'a kam mɔɔ meeyaa ma. 38Hɔ kʋ mɔɔ yɩ m Zɩ zi bɩ mɔɔ n'a hɩrɛ. B'awɔɔ, hɔ k'awɔɔ ma a zɩ zi b'awɔɔ n'a bam!" 39Ŋ n a nyɩ bɔ nʋ, ŋ ʋ: "Wɔɔ zɩ m Abraham m." Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "Kʋ Abraham nyɩnɔ n'awɔɔ nɩ, k'a Abraham zi ba. 40Kɛɛrɛ bɩ, awɔɔ y'a kam ma k'a mɔɔ meeyaa bɔ ʋ, mɔɔ kʋ mɔɔ sɩra kʋ mɔɔ ma Woso zi bɩ hɩ awɔɔ m bɩ minto. Abraham n naa ba y. 41B'awɔɔ, a zɩ zibəə awɔɔ n'a bam." Ŋ n a nyɩ bɔ nʋ, ŋ ʋ: "Jaandarɛnyɩnɔ bɛɛ m wɔɔ nɩ y! Wɔɔ Zɩ deem bala, a m Woso m." 42Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "K'awɔɔ Zɩ m Woso nɩ, awɔɔ mɔɔ ŋʋam, bala, m to mɔɔ ʋ Woso zi, m bʋr. Mɔɔ n bʋr m mɩŋŋa paŋŋa nɩ y. A ɩ mɔɔ nyɔɔ. 43Bɔ minto m, awɔɔ bɩr mɔɔ meerbaa bɩ marɛ? Bala, awɔɔ b'a dam ma, a a tʋr ka mɔɔ meerbaa bɩ ma y. 44Awɔɔ zɩ bɩ n Sʋtaana m. B'awɔɔ lɛ taa k'a a zɩ bɩ hɔɔnhɔ ba. Gərzer m tee••• a sɩŋŋɩda ʋ. A n gɔɔta sɩra nɔ ʋ y, kʋ sɩra ba a nɔ ʋ bɩ minto. K'a ɩ ŋʋaar barɛ, meerbaa k'a n'a nɔ ʋ b'a n'a bam, bala, ŋʋaarzaa m, bɩ ŋʋaar zɩ m sɔ. 45Kʋ mɔɔ nɩ, kʋ mɔɔ nɩ sɩra hɩm bɩ y'a ka awɔɔ bɩr sɩra kam mɔɔ ʋ y. 46Awɔɔ bire ʋ, nka y'a da ma, an a hɩ, a ʋ: mɔɔ mimbʋnyaa ba? Bɩ kʋ mɔɔ ɩ sɩra hɩrɛ, bɔ m, awɔɔ bɩr a sire? 47Gʋaa k'an Woso gʋaa bɩ, Woso lemim an n'a tʋr kam ma. Kʋ Woso gʋɔɔ bɛɛ n'awɔɔ m bɩ y'a ka, awɔɔ bɩr a tʋr kam mɔɔ ma y." 48Zɩɩfʋrɔ wɔɔ n a hɩ Yeezuu m, ŋ ʋ: "Kʋ wɔɔ ʋ, Samarii gʋaa n'ɩbɩɩ m, bɩ zinə nɩ kan ɩbɩɩ kɩ bɩ, wɔɔ gumə ba ʋ ra?" 49Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʋ, a ʋ: "Zinə ba kan mɔɔ kɩ y. Bɩ mɔɔ yɩ m Zɩ daŋ ʋ, awɔɔ n bɔkarɛ an nɩ mɔɔ bɔŋ ʋ! 50Mɔɔ bɩr m karɛ m mɩŋŋa lɛbɔʋrɛ ma y. Bɩ, gʋaa ta ʋ, an nɩ mɔɔ daŋ ʋ, an nɩ dʋdɔ karɛ. 51Sɩra paan••• mɔɔ n'a hɩrɛ awɔɔ m, kʋ gʋaa mɔɔ meerbaa bɩ si, a bɩ gam fɩɩga y." 52Zɩɩfʋrɔ wɔɔ n a hɩ m, ŋ ʋ: "Wɔɔ dɔ kɛɛrɛ, ʋ ʋ, zinə nɩ kan ɩbɩɩ kɩ! Abraham ga kan wosolɛsinnɩsorazannɔ kɩ sɔ, ɩbɩɩ n bʋr ɩ n'a hɩrɛ, ɩ ʋ: Kʋ gʋaa mɔɔ mim si, a bɩ gam fɩɩga y. 53Lɛ ɩbɩɩ da wɔɔ yaaba Abraham k'a ga bɩ ra ra? Wosolɛsinnɩsorazannɔ gɩnga sɔ! Ɩ mɩŋŋa sa ɩbɩɩ ʋ nka?" 54Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʋ, a ʋ: "Kʋ m lɛ mɔɔ n'a bɔrɛ m mɩŋŋa ʋ, mɔɔ lɛbɔʋrɛ jɩ bɩ nyɩntaŋ ʋ y. Mɔɔ Zɩ n'a lɛ bɔm mɔɔ ʋ, awɔɔ n'a hɩm ma, a Woso bɩ. 55Awɔɔ n a dɔ y, bɩ mɔɔ dɔ. Kʋ mɔɔ hɩ mɔɔ ʋ, mɔɔ n a dɔ, m ba mɔɔ nawʋm ŋʋaarzaa a n'awɔɔ hɔ bɩ m. Bɩ mɔɔ dɔ, m n'a meerbaa sim. 56Awɔɔ yaaba Abraham b'a heer nyɔɔ, an a ka mɔɔ dɔmɩm bɩ yɩrɛ ma. B'a a yɩ, a heer nyɔɔ." 57Zɩɩfʋrɔ wɔɔ n a hɩ, ŋ ʋ: "Ɩbɩɩ dɔɔraa n busoor ku y, ɩbɩɩ n bɔkarɛ ɩ Abraham yɩ!" 58Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʋ, a ʋ: "Sɩra paan••• mɔɔ n'a hɩrɛ awɔɔ m: dɔmɩm kʋ Abraham n nyɩnta ʋ bɩ, mɔɔ ta ʋ." 59Ŋ n jaarɔ gʋr k'a gʋngʋɛɛn. Yeezuu n a nyaakʋm da, an bɔ Wosocɛ ʋ b'ʋ.


text: 1Amɛ ba tɩyaŋ baal kɩdɩgɩ mɛ rɛ gyɩ we doŋ ba kɩ yɩrɩ Ananiyasɩ. Ʋ haaŋ mɛ feŋ nɛ yaa Safiira. Nyɛ rɛ ʋ bee ʋ haaŋ hʋ sii kpa ba sɩfɩyaŋ kɩna badɔmɔŋ yallɩ. Ʋ bee ʋ haaŋ hʋ buloŋ yaa nyʋʋdɩgɩ, 2a lɩɩ molbiye hʋ badɔmɔŋ faŋa, ka Ananiyasɩ sii kaŋ molbikaalɩya hʋ mʋ Yesu kpambɩsɩ hʋ lee. 3Nyɛ rɛ Piita pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Ananiyasɩ, bee rɛ tɩŋ ɩ leŋ Sɩtaanɩ mʋrɩ ɩ, ɩ lɩɩ kɩna hʋ ɩ aa yalla molbiye badɔmɔŋ faŋa, aŋ nyɩya wɩya Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ sɩya tɩyaŋ nyɛ? 4Na kɩna hʋ yaa ɩ kɩna rɛ ka ɩ na kpa yallɩ? Ɩ bɩl aa yalla mɛ, molbiye hʋ yaa ɩ molbiye rɛ. Ɛɛ rɛ ɩ yaŋ liisi ɩ tɩya tɩyaŋ, aŋ yaa wɩɩ no nyɛ? Nihuwobisi sɩya tɩyaŋ daa ɩ nyɩya wɩya no, amɛ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ nɛ ɩ nyɩya wɩya no gɛɛ." 5Ananiyasɩ aa nɩɩ wɩɩ no, ʋ lɩɩ tele doŋ nɛ, a sʋba haŋ lagɩlagɩbiye hʋ. Nyɛ rɛ kambɩŋ gyɩ gyʋʋ nala hʋ buloŋ aa nɩɩ wɩɩ no. 6Nyɛ rɛ bapʋwasɩya ko gyʋʋ, a we ʋ liŋe, a kpa ʋ lɩɩ mʋ hogo. 7Mʋhʋ sʋwaa, dɩ ʋ haaŋ hʋ mɛ ko gyʋʋ. Ʋ kɛ fa bɩ gyɩŋ wɩɩ hʋ aa yaa tɩyaŋ. 8Nyɛ rɛ Piita pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Ɩ bala kaŋ molbiye badɔmɔŋ ko daha rɛ. Ma aa yallɩ kɩna hʋ, molbii hʋ nyʋwa rɛ ʋ kaŋ ko gɛɛ?" Ɛɛ rɛ haaŋ hʋ baa dɩ molbii hʋ nyʋwa rɛ gɛɛ. 9Ɛɛ rɛ Piita bɩl pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Bee rɛ tɩŋ ɩ bee ɩ bala buloŋ vʋʋlɩ dɩ ma nyɩya wɩya Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ sɩya tɩyaŋ nyɛ, aŋ liisi anɩɩ ʋ bɩ sɩ dɔgɩsɩ ma? Deŋ na, nala hʋ aa kpaa ɩ bala mʋ hogo, ba aa rɛ ha sɩŋ dimbee hʋ nyʋwa tɩyaŋ gɛɛ. Ba yaŋ sɩ kpa ɩ mɛ mʋ." 10Ɛɛ rɛ ʋ mɛ pirigi lɩɩ tele ʋ sɩya tɩyaŋ doŋ, a sʋba. Bapʋwasɩya hʋ aa kpaa ʋ bala mʋ hogo ko kɩ gyʋʋ dɩ ʋ mɛ sʋba. Ɛɛ rɛ ba kpa ʋ mɛ a kaŋ lɩɩ hogo kpala ʋ bala hʋ. 11Nala hʋ buloŋ aa laa Yesu wɩya di, aŋ aa ko kɩ laŋŋɩ, abee nala hʋ buloŋ mɛ gyɩ aa nɩɩ wɩɩ no, kambɩŋ gyɩ gyʋʋ ba rɛ kɩŋkaŋ. 12Yesu kpambɩsɩ hʋ gyɩ yaa wɩmagɩla abee wɩkperiye rɛ yʋga nala tɩyaŋ. Nala hʋ buloŋ aa laa Yesu wɩya di, ba buloŋ nɛ gyɩ aa kɩ laŋŋɩ dɔmɔŋ abee nyʋʋdɩgɩ. Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ gyambarɩŋ ba aa yɩrɩ Solomɔn Gyambarɩŋ, ʋ tɩyaŋ nɛ ba gyɩ aa kɩ laŋŋɩ. 13Nala hʋ buloŋ gyɩ aa bɩ laa Yesu wɩya di, ba kɩdɩgɩ buloŋ gyɩ bɩ kaŋ nyuduwo ʋ aa sɩ wuwo gyʋʋ pɛ ba tɩyaŋ. Abee gɛɛ buloŋ, ka nala ha gyɩ aa kɩ bigisi ba rɛ weliŋ. 14Amɛ kyɛɛ bee ʋ nyʋwa buloŋ, nala aa laa Yesu wɩya di rɛ, baala abee haana buloŋ, a ko kɩ pɛ nɩbɩnɩya hʋ tɩyaŋ. 15Akuu wɩya no buloŋ Yesu kpambɩsɩ hʋ aa yaa wɩya, nala aa paa ba wɩɩla tɩmma bee ba kɩpɩnɩya rɛ, a ko lɩɩ biŋ ŋmaŋsɩ nyʋʋsɩ tɩyaŋ. Ba aa yaa gɛɛ rɛ dɩ Piita rɛ ko kɩ baŋ, dɩ ʋ daaliiŋ gyʋʋ ba tɩyaŋ. Beewɩya dɩ Piita daaliiŋ mɛ gba ko gyʋʋ ba tɩyaŋ, ba aa na laaŋfɩya rɛ. 16Nɩgyamaa mɛ gyɩ lɩɩ tɔnɩ hʋ aa kpaga Gyerusalɛm nɛ, aa kaŋ wɩɩla tɩmma abee nala hʋ gyɩŋbɔmɔ aa kana, a kaŋ ko ba lee ba buloŋ na laaŋfɩya. 17Ɛɛ rɛ Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ hʋ abee ʋ hatɩnna hʋ aa we Sadusiima paati hʋ tɩyaŋ, ba sii kpa baaŋ abee tɩhɔllɩ kyeŋ Yesu kpambɩsɩ hʋ. 18Ɛɛ tɩyaŋ nɛ ba kasɩ Yesu kpambɩsɩ hʋ a mʋ tɔ dɩyaŋ. 19Amɛ haŋ kyɛɛ hʋ tɩɩ tebine rɛ malɩka kɩdɩgɩ ko kaŋ nɩtɔdɩya hʋ dimbee suri, aŋ leŋ ba lɩɩ. Ka ʋ basɩ tɩya ba a baa, 20"Ma mʋ gyʋʋ sɩŋ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ, a basɩ wɩɩkyʋwal-ŋmaŋfalɩɩ no wɩya a tɩya nala." 21Ɛɛ rɛ Yesu kpambɩsɩ hʋ tɩŋa ʋ nyʋwa hʋ. Ʋ sɩgballɩnyʋwa, ba sii mʋ gyʋʋ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ a piili kɩ daga nala. Nyɛ rɛ Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ hʋ abee ʋ hatɩnna sii yɩrɩ Gyuuma nɩhɩyasɩ abee nala hʋ buloŋ dɩ ba ko laŋŋɩ vʋʋlɩ. Ka ba tɩma dɩ ba mʋ lɩɩ Yesu kpambɩsɩ hʋ nɩtɔdɩya hʋ tɩyaŋ a kaŋ ba ko. 22Laalyuwolo hʋ aa mʋwa ba bɩ naa Yesu kpambɩsɩ hʋ nɩtɔdɩya hʋ tɩyaŋ. Nyɛ rɛ ba mɩɩgɩ ko ba nɩhɩyasɩ hʋ lee a baa, 23"Á aa mʋʋ nɩtɔdɩya hʋ, nal buloŋ bɩ suro boro hʋ, ka nala hʋ aa pɔ nɩtɔdɩya hʋ mɛ sɩŋ boro hʋ nyʋwa. Amɛ á aa mʋʋ suri, á bɩ naa Yesu kpambɩsɩ hʋ." 24Nala hʋ aa pɔ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ nɩhɩyawʋ abee Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ aa nɩɩ wɩɩ no, ʋ yaa wɩkperii rɛ kɩŋkaŋ a tɩya ba. Ba bɩ gyɩŋ wɩɩ hʋ aa puu ba. 25Doŋ tɩyaŋ nɛ, dɩ baal kɩdɩgɩ rɛ ko gyʋʋ gɛɛ, a basɩ tɩya ba anɩɩ ba naa nala hʋ ba aa kasa tɔ dɩya hʋ tɩyaŋ nɛ, dɩ ba ko lɩɩ sɩŋ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ a kɩ daga nala. 26Ɛɛ rɛ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal laalyuwolo nɩhɩyawʋ hʋ abee ʋ noŋ nala sii lɩɩ a mʋ kasɩ ba a mɩɩgɩ kaŋ ko. Amɛ ba gyɩ bɩ kpaa dee a kasɩ ba, beewɩya kambɩŋ fa kaŋ ba rɛ anɩɩ nala hʋ aa we Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ sɩ paa bʋwa yaga ba. 27Ba aa kaŋ ba ko gyʋʋ, nyɛ rɛ ba leŋ ba sɩŋ nala hʋ aa laŋŋɩ kɩ vʋʋlɩ wɩya hʋ sɩya tɩyaŋ. Nyɛ rɛ Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ hʋ basɩ tɩya ba a baa, 28"Á basɩ tɩya ma rɛ daha abee sɩfɩyasɩ anɩɩ ma ta bɩl ko maakyiye basɩ Yesu wɩya tɩya nal buloŋ, koo a yɩrɩ ʋ feŋ mɛ gba. Amɛ ma deŋ na, ma vɩya aŋ kaŋ wɩɩ hʋ gɔllɩ gyaasɩ Gyerusalɛm buloŋ nɛ, a kɩ kyɛ dɩ ma kpa baal no sʋʋ wɩya kyʋgɩ ma." 29Ɛɛ rɛ Piita abee Yesu kpambɩsɩ hʋ nɩkaalɩya mɩɩgɩ basɩ tɩya ba a baa, "Ʋ maga dɩ á tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa rɛ, aŋ vɩya nihuwobiŋ nyʋwa. 30Á naabaala Wɩɩsɩ hʋ rɛ kyisi Yesu sʋʋ tɩyaŋ. Nal hʋ ma aa kaŋ kpaasɩ mal daagarɩɩ hʋ nyuu tɩyaŋ ʋ sʋba hʋ. 31Wɩɩsɩ kyisi ʋ rɛ, ʋ sii gyɩŋ hɔŋ ʋ noduu logiŋ, dɩ ʋ yaa sɩlaal abee laataal, a tɩya Iziral tɩmma ŋmanɩɩ dɩ ba bɩrɩmɩ lɩɩ ba wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ, ka dɩ Wɩɩsɩ kpa ba wɩbɔmɔ kyɛ ba. 32Wɩya no buloŋ á aa basɩ nyɛ, á bee Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ ʋ aa kpaa we nala hʋ aa tɩŋa ʋ nyʋwa, buloŋ yaa ba daŋsɩya rɛ." 33Nala no aa nɩɩ wɩɩ no, nyɛ rɛ ba na baaŋ kɩŋkaŋ aŋ kɩ kyɛ dɩ ba kpʋ ba. 34Amɛ ba kɩdɩgɩ rɛ gyɩ we doŋ, a lɩɩ Farasiima paati hʋ tɩyaŋ, ba kɩ yɩrɩ Gamaliyɛl. Ʋ fa yaa Wɩɩsɩ teŋ dɩdagɩl lɛ, nala fa kɩ tɩya gyɩrɩma weliŋ. Nyɛ rɛ ʋ sii sɩŋ aŋ baa, "Ma leŋ dɩ Yesu kpambɩsɩ hʋ lɩɩ lɩgyalɩɩ mʋhʋ." 35Ɛɛ rɛ ʋ yaŋ basɩ tɩya ba a baa, "Mamaa Iziral tɩmma, ma fɩyɛlɩ ma sɩya abee wɩya hʋ ma aa kyɛ dɩ ma yaa nala no. 36Saŋa hʋ, baal kɩdɩgɩ rɛ gyɩ we doŋ, ba kɩ yɩrɩ Tiyodasɩ. Ʋ gyɩ kpaa ʋ tɩɩ anɩɩ ʋ yaa nɩbal lɛ. Nala gyɩ pele kɔɔsɩbanaa, a kɩ tɩŋa ʋ hal. Amɛ ba gyɩ aa ko kpʋ ʋ, ʋ hatɩnna hʋ buloŋ gyɩ fáá pɩsa rɛ. Doŋ tɩyaŋ nɛ ʋ ŋmanɩɩ hʋ sɩŋ dɩsɩ, ka ʋ feŋ mɛ nyʋgɩsɩ. 37Ɛɛ hal tɩyaŋ nɛ, baal kɩdɩgɩ mɛ bɩl lɩɩ, saŋa hʋ tɩyaŋ dɩ ba gyɩ aa dɩɩsɩ á paalʋʋ nala rɛ. Ʋ mɛ feŋ nɛ gyɩ yaa Gyudasɩ, a lɩɩ Galili paalʋʋ. Ʋ mɛ gyɩ kasɩ nala yʋga rɛ ba kɩ tɩŋa ʋ hal. Ba gyɩ aa ko kpʋ ʋ mɛ, haŋ nɩgyamaa hʋ mɛ buloŋ fa aa tɩŋa ʋ hal fáá pɩsa rɛ. 38Ɛɛwɩya, wɩɩ no tɩyaŋ, ŋ kɛ aa naa wɩɩ rɛ nyɛ, ma ta yaa nala no wɩɩ buloŋ. Ma kɛ kpa ba ta. Dɩ ba wɩyaalɩya no ko lɩɩ nihuwobiŋ dee tɩyaŋ, tʋma hʋ sɩ nyʋgɩsɩ ba tɩɩ. 39Amɛ, dɩ ʋ ko yaa Wɩɩsɩ tʋma, ma bɩ sɩ wuwo kaŋ tʋma no kyogi. Dɩ mamaa rɛ paalɩ kɩ kyɛ ma kyogi ba mɛ, ma sɩ na anɩɩ ma bee Wɩɩsɩ sɩ mɩɩgɩ kaŋ wɩɩ." 40Ɛɛ rɛ ba gyegili nɩɩ baal hʋ nyʋwa hʋ. Doŋ nɛ ba yɩrɩ Yesu kpambɩsɩ hʋ ba ko gyʋʋ, ba leŋ ba vɩɩrɩ ba, aŋ basɩ tɩya ba anɩɩ ba ta bɩl ko basɩ wɩya Yesu feŋ tɩyaŋ, aŋ kpa ba ta. 41Nyɛ rɛ Yesu kpambɩsɩ hʋ kpa lɩɩ nala hʋ tɩyaŋ, ka ba tenni buloŋ gyɩ fɩyɛlɩ akuu ba aa dɔgɩsɩ ba Yesu wɩya nyuniŋ. Beewɩya ba kɛ lee, ʋ yaa nyusʋŋ nɛ anɩɩ Wɩɩsɩ aa naa dɩ ba mɛ maga dɩ ba di tʋwara Yesu wɩya. 42Kyɛɛ buloŋ ba aa mʋ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ rɛ, abee nala dɩɩsɩ, a kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya aŋ kɩ daga nala Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ a mʋ kɩ tile á tɩɩna Yesu Krisita tɩyaŋ, nal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya dɩ ʋ laa dʋnɩya nala ta.


text: 1Amɛ ɩ Titusi kɛ maga dɩ ɩ kɩ daga wɩtɩɩ hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ nɛ. 2Basɩ tɩya banɩhɩyasɩ hʋ aa we ma tɩyaŋ dɩ ba leŋ dɩ ba sɩya fɩyɛlɩ, a kaŋ gyogiweliye, dɩ nala tɩya ba gyɩrɩma, a kaŋ ba tɩɩ weliŋ, a gyɩŋ wɩtɩɩ hʋ ba aa laa di weliŋ, a kyo nala, a kaŋ mala ba laadii tɩyaŋ. 3Basɩ tɩya hanɩhɩyasɩ hʋ mɛ dɩ ba kɩ yaa wɩya hʋ aa daga anɩɩ ba aa fá Wɩɩsɩ rɛ. Ʋ bɩ maga dɩ ba kɩ gaa nala hala, koo dɩ ba yaa sɩnyʋwala. Amɛ ʋ maga dɩ ba kɩ daga wɩya hʋ aa weliye rɛ, dɩ gɛɛ wuwo leŋ 4dɩ ba wuwo daga hatoliye mɛ dɩ ba kyo ba balama abee ba biisi, 5a wuwo kaŋ ba tɩɩ weliŋ, a ta kɩ yaa wɩlaama, aŋ kɩ deŋ ba dɩya nala nyuu tɩyaŋ weliŋ, a kaŋ bɔnyɛ, a kɩ tɩŋ ba balama nyʋʋsɩ weliŋ, dɩ nal buloŋ ta wuwo basɩ wɩbɔŋ buloŋ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ lugo tɩyaŋ. 6Basɩ gɛɛ tɩɩ tɩya bapʋwasɩya hʋ mɛ, abee sɩfɩyasɩ dɩ ba mɛ kaŋ ba tɩɩ weliŋ wɩɩ kɛ buloŋ tɩyaŋ. 7Ɩ Titusi, wɩɩ kɛ buloŋ tɩyaŋ, leŋ dɩ nala na ɩ wɩyaalɩya aa weliye dɩ ba kɩ tɩŋa. Wɩya hʋ buloŋ ɩ aa dagɩ tɩyaŋ, leŋ dɩ ba na anɩɩ ɩ kaŋ wɩtɩɩ rɛ abee sɩfɩyasɩ. 8Leŋ dɩ ɩ wɩbasɩya buloŋ yaa wɩtɩɩ, dɩ nal buloŋ ta wuwo kaŋ wɩɩ tarɩ ba tɩyaŋ. Nyɛ rɛ sɩ leŋ dɩ hɩɩsɩ kaŋ nala hʋ aa bɩ sɩŋ ma kɩŋ tɩyaŋ, beewɩya ba bɩ sɩ na wɩbɔŋ buloŋ á tɩyaŋ a basɩ. 9Basɩ tɩya yosi mɛ dɩ ba kɩ tɩŋ ba tɩmma nyʋʋsɩ wɩɩ kɛ buloŋ tɩyaŋ, dɩ ba tɩmma tenni fɩyɛlɩ ba nyuu tɩyaŋ. Ʋ bɩ maga dɩ ba laa wɩya kɩ basɩ ba nyʋʋsɩ tɩyaŋ. 10Ba ta kɩ gaa ba tɩmma kɩna. Amɛ ba wɩyaalɩya buloŋ tɩyaŋ, ʋ maga dɩ ba leŋ dɩ ba tɩmma laa ba di rɛ anɩɩ ba kaŋ wɩtɩɩ rɛ. Dɩ ba aa rɛ aa yaa gɛɛ, ɛɛ rɛ sɩ leŋ dɩ nal buloŋ gyɩma anɩɩ á Laataal Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ yaa wɩya aa kaŋ tɩŋɩɩ rɛ. 11Ʋ maga dɩ ba kɩ yaa wɩya no buloŋ nɛ, beewɩya á Tɩɩna Wɩɩsɩ kaŋ ʋ bɔnyɛ dagɩ ma rɛ, dɩ ʋ tɩŋ gɛɛ tɩyaŋ a laa nal buloŋ ta. 12Wɩɩsɩ tɩŋ ʋ bɔnyɛ no tɩyaŋ nɛ aa daga ma dɩ á vɩya wɩya hʋ aa bɩ kpaa ŋmanɩɩ ʋ sɩya tɩyaŋ. A bɩl daga ma dɩ á ta kpaa á nyuu we dʋnɩya wɩkanɩya tɩyaŋ, amɛ ʋ maga dɩ á gyɩŋ kaŋ á tɩɩ weliŋ nɛ, a kaŋ wɩtɩɩ mɛ, aŋ kɩ tɩŋ Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ dʋnɩya no tɩyaŋ. 13Á aa we dʋnɩya no tɩyaŋ nyɛ, á aa gyegili haŋ kyɛbal hʋ á Wɩɩbal abee á Laataal Yesu Krisita, aa sɩ ko abee ʋ gaŋdarɩ rɛ. 14Á wɩya rɛ tɩŋ ʋ sʋba, dɩ ʋ laa ma ta á wɩbɔmɔ buloŋ tɩyaŋ a pɩɩsɩ á bisiŋ buloŋ ta, dɩ á yaa ʋ tɩɩ nala, a yaa nala hʋ aa kpaa ba nyuu we wɩweliye yayɩ dʋŋ tɩyaŋ. 15Ɛɛwɩya, wɩya no rɛ maga dɩ ɩ kpa kɩ daga nala. Kpa Wɩɩsɩ dee hʋ ʋ aa kpaa tɩya ɩ a basɩ teŋ polli wɩya kɩ tɩya ba, aŋ basɩ nala hʋ aa yaa wɩbɔmɔ mɛ sɩya wɩya kɩ tɩya ba. Ta leŋ dɩ nal buloŋ kpa sɩɩ gyʋʋ ɩ.


text: 1Amʋ na wʋ pɩɩna digə nɩ d'ɩ Yuutu wʋm ŋwaanɩ tɩn, a loori abam sɩ 'a ta'a tɔgɩ cwə-laa sɩ kʋ maŋɩ dɩ Wɛ na bəŋi abam sɩ 'a ta'a tɔgɩ te tɩn. 2Kʋ maŋɩ sɩ 'a tu 'a tɩtɩ mʋ, sɩ 'a ta'a jɩgɩ wʋ-bono maŋa maama, sɩ 'a daarɩ 'a ta'a jɩgɩ wʋ-zuru, sɩ 'a ta'a wəli daanɩ dɩ sono. 3Kwaanɩ-na sɩ 'a ta'a jɩgɩ wʋbʋŋ-dɩdwɩ nɩ Wɛ Joro kʋm na pɛ abam te, sɩ 'a wəli daanɩ sɩ yazurə taa wʋ 'a tɩtarɩ nɩ. 4Zezi kɔgɔ kʋm yɩ dwi dɩdʋa mʋ, Wɛ Joro kʋm dɩ yɩ dɩdʋa mʋ, nɩ Wɛ na bəŋi abam sɩ 'a ta'a tɔgɩ-DƖ yɩ 'a jɩgɩ tɩɩna dɩdʋa dɩ DƖ te tɩn. 5Dɩbam maama jɩgɩ Yuutu dɩdʋa mʋ, d'ɩ na kɩ d'ɩ wʋ-dɩdʋa dɩd-o te tɩn dɩ yɩ bɩdwɩ mʋ. D'ɩ na miisi na wʋnɩ tɩn dɩ yɩ woŋo dɩdʋa mʋ. 6Wɛ yɩ dɩdʋa mʋ, DƖ maa yɩ dɩbam maama Ko. Dɩntʋ mʋ yɩ dɩbam maama Yuutu, yɩ DƖ wʋ dɩbam maama tee nɩ, yɩ DƖ kwəri DƖ wʋ dɩbam maama wʋnɩ. 7Dɩbam dɩdʋa dɩdʋa joŋi pɛɛrɩ dwi təri təri mʋ, kʋ maŋɩ dɩ Zezi Krisi na lagɩ sɩ o pa dɩbam te tɩn, 8nɩ kʋ na pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ kʋ wɩ: "O na diini wɛyuu tɩn, o kalɩ o dʋna bam o pɩ, yɩ o daarɩ o maŋɩ o pɛɛra yam o pa nɔɔna." 9Kʋ na pʋpʋnɩ kʋ wɩ, o diini tɩn, kʋ kuri mʋ bɛɛ? Kʋ lagɩ kʋ ta nɩ o dɛ yigə o tu tɩga baŋa yɩ o tu o kwaarɩ ka kuri mʋ. 10Wʋlʋ na tu tɩga baŋa kʋntʋ tɩn daa ta mʋ diini wɛyuu, o kɛ Wɛ-sɔŋɔ wəənu tɩm maama yigə, sɩ o pa wəənu tɩlʋ maama na wʋra tɩn taa jɩgɩ kuri. 11Kʋ yɩ wʋntʋ mʋ pɛ o nɔɔna bam pɛɛra dwi təri təri, o pɛ ba badaara yɩ o tɩntʋŋna, badaara maa yɩ Wɛ nijoŋnə, badonnə maa tɔɔlɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam, babam maa nii o nɔɔna bam baŋa nɩ, yɩ badonnə brɩ o nɔɔna bam Wɛ cɩga kam. 12Zezi Krisi nan pɛ pɛɛra yam kʋntʋ, sɩ o nɔɔna bam wanɩ ba na dam mʋ ba taa tʋŋɩ ba zəni daanɩ, sɩ kʋ pa o kɔgɔ kʋm maama fɔgɩ kʋ kɩ daanɩ sɩ kʋ puli, 13sɩ kʋ pa d'ɩ maama laan ji woŋo dɩdʋa d'ɩ na lwarɩ Wɛ Bu wʋm yɩ d'ɩ kɩ d'ɩ wʋ-dɩdʋa dɩd-o tɩn ŋwaanɩ. D'ɩ wʋbʋŋa laan w'ʋ tiini ya bɩ lanyɩranɩ, sɩ d'ɩ maŋɩ lanyɩranɩ nɩ Zezi Krisi na maŋɩ fasɩ te tɩn. 14Kʋntʋ, d'ɩ wʋbʋŋa laan w'ʋ bɩ, ya daa b'a ta ve yigə dɩ kwaga nɩ bu-balwa wʋbʋŋa na yɩ te tɩn, yɩ d'ɩ daa b'a joŋi nɔɔna zaasɩm mwalɩ mwalɩ nɩ viu na fuli wəənu kʋ yagɩ yigə dɩ kwaga te tɩn. D'ɩ daa b'a sɛ sɩ d'ɩ tɔgɩ nɔɔna balʋ na kɩ sɩsɩɩna ba ganɩ ba donnə sɩ ba tusi tɩn. 15D'ɩ nan w'ʋ ta brɩ Wɛ cɩga kam dɩ sono mʋ, sɩ kʋ pa d'ɩ tiini d'ɩ bɩ woŋo maama wʋnɩ, sɩ d'ɩ ta'a ŋwɩ dɩ Zezi Krisi wʋlʋ na yɩ dɩbam Yuutu tɩn. 16Zezi kɔgɔ kʋm nyɩ dɩ o yɩra mʋ, yɩ wʋntʋ mʋ paɩ o yɩra yam je sɩm maama tʋŋɩ sɩ wəli daanɩ. Sɩ nan yɩ təri təri mʋ, yɩ sɩ maama wəli daanɩ sɩ tʋŋa. Kʋntʋ ŋwaanɩ, wʋlʋ maama na yɩ Zezi kɔgɔ kʋm nɔɔnʋ tɩn na tʋŋɩ tɩtʋŋɩ dɩlʋ Zezi na pɛ-o tɩn, kʋ'ʋ pa o kɔgɔ kʋm maama bɩ yɩ kʋ puli dɩ sono. 17Amʋ nan lagɩ a kaanɩ abam d'ɩ Yuutu Zezi ŋwaanɩ, sɩ 'a daa yɩ ta'a tɔgɩ cwe sɩlʋ balʋ na yəri Wɛ tɩn na tɔgɩ dɩ ba wʋbʋŋ-yɔɔrʋ tɩm tɩn. 18Bantʋ wʋbʋŋa yɩ lim mʋ, yɩ ba ŋwɩa kam ba tɔgɩ Wɛ ŋwɩa na yɩ te tɩn, bɛŋwaanɩ ba wʋ lwarɩ Wɛ cɩga kam ba wʋbʋŋa na tɩgɩ tɩn ŋwaanɩ. 19Ba maa ba kwarɩ cavɩɩra, yɩ ba tiini ba kɩ lwarɩm dwi maama dɩ digiru wo-zɔɔna kənə yalʋ maama ba wʋbʋŋa na zʋa kʋ ja gaalɩ tɩn ŋwaanɩ. 20Abam na lwarɩ Zezi Krisi cɩga kam tɩn, kʋ daɩ sɩ 'a ta'a kɩ kikiə yantʋ doŋ. 21Abam nan na ni Zezi taanɩ dɩm, yɩ ba sɩɩnɩ ba brɩ abam o cɩga kam tɩn, 22ba brɩ abam sɩ 'a yagɩ 'a ŋwɩ-doŋə kam mʋ dɩ ka na pɛ 'a yɩ te tɩn. 'A ŋwɩ-doŋə kam kʋntʋ mʋ lagɩ ka cɔgɩ abam, dɩ ka na ganɩ abam sɩ 'a fra taa zʋʋrɩ wo-yɔɔrʋ tɩlʋ na ba jɩgɩ kuri tɩn. 23'A wʋbʋŋa maama nan maŋɩ sɩ ya ləni ya ji wʋbʋŋ-dʋʋra mʋ, 24sɩ 'a daarɩ 'a ta'a ŋwɩ Wɛ ŋwɩ-dʋŋa kalʋ DƖ na pɛ abam tɩn. Ŋwɩ-dʋŋa kam kʋntʋ yɩ Wɛ tɩtɩ ŋwɩa mʋ, yɩ ka paɩ 'a tɔgɩ cɩga dɩ wʋ-poŋo cwəŋə. 25Kʋntʋ ŋwaanɩ, pa-na d'ɩ yagɩ vwan fɔm, sɩ d'ɩ daarɩ d'ɩ ta'a tɛ cɩga d'ɩ brɩ daanɩ, d'ɩ maama na yɩ dwi dɩdwɩ tɩn ŋwaanɩ. 26Abam wʋlʋ na jɩgɩ ban-zɔŋɔ dɩ o doŋ, o yɩ sɛ sɩ kʋ pa o kɩ wo-balɔrɔ, sɩ o daarɩ o lɩ-kʋ o wʋnɩ lɩla kʋ loori wɛ na w'ʋ zʋ tɩn. 27'A yɩ zaŋɩ 'a pa sʋtaanɩ na laŋa dɩ wanɩ abam. 28Wʋlʋ ya na ŋɔnɩ tɩn daa yɩ taa ŋɔna. O nan maŋɩ sɩ o kwaanɩ o tʋŋɩ o pa o tɩtɩ mʋ dɩ cɩga, sɩ o daarɩ o wanɩ o zəni balʋ yinigə na jɩgɩ-ba tɩn dɩ. 29'A yɩ pa 'a ni-taanɩ taa jɩgɩ lwarɩm. Nan ta'a ŋɔɔnɩ-na taanɩ dɩlʋ na w'ʋ pa nɔɔna na dam Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ, yɩ dɩ daarɩ dɩ zəni-ba lanyɩranɩ nɩ ba na lagɩ zənə te tɩn. 30'A yɩ pa Wɛ Joro kʋm wʋ cɔgɩ dɩ 'a na kɩ kʋlʋ tɩn, bɛŋwaanɩ kʋntʋ mʋ yɩ nyɩnyʋgʋ kʋlʋ Wɛ na pɛ abam sɩ kʋ brɩ nɩ 'a yɩ DƖ nɔɔna tɩn, sɩ DƖ sarɩya dɛ dɩm na yiə, sɩ DƖ laan ba DƖ vrɩ abam lwarɩm dwi maama wʋnɩ. 31Yagɩ-na pu-sɩŋa dɩ ka-culi-daanɩ dɩ ban-zɔŋɔ, sɩ 'a daarɩ 'a yagɩ kantɔgɔ dɩ trʋ dɩ wʋ-lʋŋʋ dwi maama. 32Ta'a nɩgɩ-na daanɩ, sɩ 'a daarɩ 'a ta'a jɩgɩ da-ŋwaŋa. Ta'a yagɩ-na 'a ma cɛ daanɩ, nɩ Wɛ na yagɩ DƖ ma cɛ abam Zezi Krisi ŋwaanɩ te tɩn.


text: 1Zugili wan-kpo zuwen fɛt guotɛ, nɛ mbwa kuo Jésus nɛnɛ ha kita ha si gɔfɔrma Pilate. 2Haki mbwa fundo wɛnɛ nɛ hio wen mɛgɛ: «Ɔ kpaa wi ɛngɛ ha aa sɔkira ha kandɔ pɛ ɔ sungiri nɛ kongapora Sezar. A dol mbwa mɛ kpe garama ha wɛnɛ. Nɛ a tɔa nde, wɛnɛ nɛ̂ Mesi, wi ka Sɔ hɔnga mɛ dung kongapora.» 3Nɛ Pilate ana Jésus: «Mɛ nɛ̂ kongapora pɛ hio zuife nde?» Nɛ Jésus kiforo wen: «Yo nɛ̂ mɛ ka tɔ yo.» 4Mɛgi Pilate tɔa ha hio gasa wan-hasadaka nɛ ha giliwi: «Mi tɛ kpa ma wen mɛ gɔn kita ba wɛnɛ ndang na.» 5Nɛ hio wan-fundi Jésus nɔsasa Pilate nɛkpasa, mbwa tɔa: «Nɛ wal osamɔ pɛa wɛnɛ aa sɔkira ha kandɔ sungiri nɛ kongapora Sezar. A angara ha Galile hɔ ha Judée fɛt, nɛ sising a hɔa hakɛ fin.» 6Ka Pilate zea mɛgi, a ana: «Jésus nɛ̂ wi mɔ Galile nde?», 7Ka ɛ mɛkara yo, a tomsa Jésus ha pɛ Herode, hazu wɛnɛ nɛ̂ kongapora mɔ Galile, nɛ hazu wɛnɛ dung fin ha Jérusalem ha ngimɔ ɛngi. 8Ka Herode zɔka Jésus, a dea totɛ nɛkpasa hazu a dungɔ nɛ hɛl mɛ zɔk wɛnɛ bhee. A zea kasi tɛ wa, nɛ a ngoya nɛdedea mɛ zɔk wɛnɛ ha dea ma mɔkifi. 9Mɛgi a ana wɛnɛ nɛ dɔka wen. Ma, Jésus tɛ kifiri ma wen ndang ha wɛnɛ na. 10Hio gasa wan-hasadaka nɛ hio wan-osi mbonga ka dungɔ fin haki, fundo wɛnɛ nɛ ngaya. 11Nɛ Herode nɛ hio nasara pɛa yaa Jésus fin. Hazu mam nɛ wɛnɛ, mbwa yola ma konga la ha tɛ wa, nɛ mbwa kiforo wɛnɛ si ha pɛ Pilate. 12Sɔngsi Herode hinɛ Pilate dungɔ nɛ̂ ngana, ma, ha swe ɛngi mbwa tɛ bo nɛ̂ gdidan. 13Hapata, Pilate wesara hio gasa wan-hasadaka, hio wan-le, nɛ kandɔ fɛt, 14nɛ tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ kuo wi ɛngɛ tɛnɛ ha mi nde, wɛnɛ aa sɔkira ha kandɔ sungiri nɛ kongapora Sezar. Nɛ mi ana wɛnɛ ha li ɛnɛ fɛt. Ma, mi tɛ kpa ma gdangamɔ ka ɛnɛ fundo nɛ wɛnɛ, ndang na. 15Nɛ Herode fin tɛ kpa ma mɔ ndang na. Mɛgi wɛnɛ kiforo Jésus ha ɔ. Hazu karsi nɛ wen, wɛnɛ tɛ de ma mɔ ka lɛma nɛ fio ndang na. 16Hazu ɛngi, mi beha nu nde, ɛ azuri wɛnɛ nɛ zambala. Hapata mi begbosisi wɛnɛ.» 17[Ha yenga Pake ndang ndang fɛt, lɛma nde Pilate agbosisi ma wan-zɔbhɔ ndang ha hio wi.] 18Nɛ hio wi fɛt angara gdɔra: «Mɛ gbɛ wi ɛngɛ yunɛ! Mɛ gbosisi Barabas ha ɔ!» 19Barabas dungɔ ha zɔbhɔ hazu a gbɛa ma wi, ha ngimɔ ka ɛ bagutɛ ha Jérusalem sungiri kongapora Sezar. 20Hazu Pilate ngoya gbosisi Jésus, wɛnɛ tɔa fin wen ha giliwi. 21Ma, mbwa tɔa ha wɛnɛ nɛ ngagɛl: «Ngba wɛnɛ ha getakate! Ngba wɛnɛ ha getakate!» 22Nɛ Pilate ana mbwa nɛ zetara: «Wɛnɛ dea nɛ nge gdangamɔ ge? Mi tɛ kpa ma gdangamɔ pɛa ka lɛma nɛ fio na. Mɛgi, mi beha nu nde, ɛ azuri wɛnɛ nɛ zambala. Hapata mi begbosisi wɛnɛ.» 23Ma, mbwa bhɔna ha nɔsasa wɛnɛ nɛ ha ana nɛ gdɔra nɛngaya nde, ɛ angba Jésus ha getakate. Nɛ gdɔra pɛ mbwa gana zu Pilate fɛt. 24Mɛgi a mɛkara mɛ de tuka mbwa ngoya. 25Gbesi tuka mbwa ana, Pilate gbosasa wei ɛngɛ ka ɛ pio ha zɔbhɔ hazu wen guotɛ sungiri kongapora Sezar nɛ wen gbɛa wi. Nɛ a haa nu nde, ɛ agbɛ Jésus tuka mbwa ngoya. 26Nɛ ka hio wan-bibulo ha kuo Jésus nɛnɛ ha bhandi gbɛ wɛnɛ, mbwa kpaa ma wei mɛ le Sirene ka pe ha fɔ, ling wa nde Simon. Mbwa nɔsasa wɛnɛ mɛ bhangi getakate pɛ Jésus nak nɛ wɛnɛ. 27Gasa giliwi ndara Jésus. Hio dɔka bhoko ha soko mbwa dungɔ ha tɔatɛ nɛ hea kwa hazu wen pɛa. 28Mɛgi, Jésus kiforo tɛ zɔk mbwa, nɛ tɔa: «Hio bhoko mɔ Jérusalem, ka ɛnɛ ahe mi na. Ma, lɛma nde, ɛnɛ ahe kwa ha zu ɛnɛ nɛ tɛɛnɛ nɛ hio bem pɛ ɛnɛ. 29Hazu hio swe behɔ bin ka ɛ betɔ nde, totɛ ha hio nakomba, hazu mbwa tɛ bhɛ ndang na, nɛ hazu mbwa tɛ ha bele ha bem ndang na! 30Nɛ hio wi belokitɛ bin ha hio gasa ngari nde, mbwa atek ha zu mbwa, nɛ ha hio bebe ngari nde, mbwa agok mbwa! 31Ka we ha bea tɔl te, pɛ kota te bedung mɛng?» 32Ɛ ngbɔsa fin gdanga wi bwa hazu ngba mbwa ha getakate ha ndangtɛ ngimɔ hinɛ Jésus. 33Nɛ ka mbwa hɔa ha bhandi ka ɛ sa nde «Gbala Zu», hio wan-bibulo ngbaa Jésus hinɛ hio gdanga wi bwa ha hio getakate. Ndang ha wekɔ, nɛ ndang ha gare wa. 34Nɛ Jésus tɔa: «Bafa mi, bisi sɛmbɔ pɛ mbwa, hazu mbwa ing mɔ ka mbwa de na.» Nɛ hio wan-bibulo kapana la pɛa ha soko may nɛ wal dea mbela. 35Hio dɔka wi dungɔ haki ha zɔka mɔ. Hio wan-le pɛ hio zuife mama Jésus, mbwa tɔa: «A kpasasa hio mbingwi. Wɛnɛ akpasisi tɛ wa nɛ pɛa tɛ, ka wɛnɛ nɛ̂ Mesi, ka Sɔ weka.» 36Hio wan-bibulo mama Jésus fin, mbwa tiko hapɛtɛ wa hazu gde kpaya dɔkɔ ha nu wa. 37Mbwa tɔa: «Ka mɛ nɛ̂ kongapora pɛ hio zuife, mɛ kpasisi tɛ mɛ nɛ pɛ mɛ tɛ!» 38Ha zu wa ha ngɔn, ɛ ngbaa ma papote mɛgɛ: «Wi kɛ nɛ̂ kongapora pɛ hio zuife.» 39Ma gdanga wi ndang ka ɛ ngba hinɛ Jésus fɛngsa wɛnɛ, nɛ tɔa: «Mɛ bo nɛ̂ Mesi na? Mɛgi, mɛ kpasisi tɛ mɛ nɛ pɛ mɛ tɛ, nɛ mɛ kpasisi fin ɔ wa!» 40Nɛ dan wa sɛna wen, nɛ tɔa ha wɛnɛ: «Mɛng, mɛ yu ke Sɔ na? Bo nɛ̂ mɛ kpaa ndangtɛ kita fio hinɛ wɛnɛ na nde? 41Pɛ ɔ, yo nɛ nzeng, hazuɔ kpaa mɔ lɛm nɛ deamɔ pɛ ɔ. Ma, wɛnɛ tɛ de ma gdangamɔ ndang na.» 42Nɛ a tɔa fin: «Jésus, tazu mɛ agba nɛ mi ka mɛ betɛ bin tuka kongapora.» 43Jésus kiforo wen ha wɛnɛ: «Kpasawen, mi tɔ ha mɛ nde, swe mɛsɛ, mɛ bedung hinɛ mi ha dede le pɛ Sɔ.» 44- 45Ka swe tɛ bo hapɛtɛ sila zu, yolo swe baa fin na. Nɛ tutum gdɔka kandɔnu ɛngi fɛt ngɛ-ngɛ-ngɛ, kanɛ ngonga tar mɔ mbolo. La gɔn soko gasa twa Sɔ ka gɛ ha li nzɔy bhandi fɛt, gbaa ha binsila nɛ ndambua bwa. 46Nɛ Jésus gdɔra nɛ ngagɛl: «Bafa mi, mi kuo sɔtɛ mi gde ha kɔ mɛ.» Hapata wen ndɔng, ɔmi pɛa kara. 47Ka kagama-bulo mɔ Rome zɔka mɔ ndɔng, a lukoso Sɔ nɛ tɔa: «Kpasawen, wi ɛngɛ dungɔ nɛ̂ nzeng wi!» 48Nɛ sila giliwi fɛt ka wesara may mɛ zɔk gbɛa wi, dona nɛ ngɔtɛ ka mbwa zɔka mɔ ndɔng fɛt. Nɛ mbwa kiforo si. 49Hio wi fɛt ka ingɔ Jésus, nɛ hio bhoko ka ndara wɛnɛ nisi ha Galile, yola nɛyɛa zɔk nɛ mɔ. 50- 51Ma wei mɔ Arimate, ma le ha Judée, ling wa nde Joseph ang fin haki. Wɛnɛ nɛ̂ ma ha soko hio wan-kpo zuwen, ma, a tɛ mɛkiri kpoa zuwen nɛ deamɔ pɛ hio oloa na. Wɛnɛ nɛ̂ dede nɛ nzeng wi, nɛ a dungɔ ha kera nɛting ngimɔ ka Kongakandɔ pɛ Sɔ behɔ. 52Yo nɛ̂ wɛnɛ ka nɛa ha pɛ Pilate hazu ani wɔl Jésus. 53Hapata, a zilso wɔl Jésus ha getakate, a luo yo nɛ bula, nɛ gdea yo ha zang gdɔku ka ɛ gdɔya ha zang gogo ta mɛ gde wɔlwi ang. Ɛ tɛ gde ma wɔl ha zanga sɔngsi na. 54Mɔ ndɔng fɛt hɔa ha gangli swe ɔmtɛ pɛ hio zuife, sɔngsi lea swe. 55Hio bhoko ka ndara Jésus nisi ha Galile, nɛa hinɛ Joseph. Nɛ mbwa zɔka zupisi, nɛ wal ka ɛ gdea wɔl Jésus ang. 56Hapata mbwa kiforo ha Jérusalem. Nɛ mbwa bhɔngara dede pɛl kulo liyama hazu hɔng nɛ wɔl Jésus. Ma, swe lea nɛ swe ɔmtɛ angara. Mɛgi mbwa fɛt ɔmatɛ lɛm nɛ mbonga.


text: 1Saŋa no tɩyaŋ dɩ nala hʋ aa laa Yesu wɩya di gyɩ marɩ wala kɩ pɛ rɛ. Nyɛ rɛ ba tɩyaŋ Gyuuma hʋ aa basɩ Giriki taal abee Gyuuma hʋ aa basɩ Hiiburu taal piili kɩ kaa dɔmɔŋ. Beewɩya Gyuuma hʋ aa basɩ Giriki taal gyɩ baa dɩ Hiiburu tɩmma hʋ aa vɩya ba lohaana kɩ ta rɛ ba kɩna kpayɩ tɩyaŋ kyɛɛ buloŋ. 2Nyɛ rɛ Yesu Kpambɩsɩ hʋ fi abee balɩya yɩrɩ nala hʋ buloŋ aa laa Yesu wɩya di a ko laŋŋɩ, a basɩ tɩya ba a baa, "Ʋ bɩ maga dɩ á kɩ deŋ molbiye koo kɩdiiliye wɩkanɩya, aŋ yeŋŋi Wɩɩsɩ wɩya basɩɩ ta. 3Ɛɛwɩya, ŋ naabalɩya, ma lɩɩ nala bapɛ ma tɩyaŋ. Ma lɩɩ nala hʋ aa kaŋ wɩgyʋŋ, nala kɩ tɩya ba gyɩrɩma, ka Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ mɛ we ba tɩyaŋ. Ma lɩɩ ba, dɩ á kpa á molbiye wɩkanɩya we ba nosi tɩyaŋ. 4Ka dɩ á mɛ kpa á nyuu buloŋ we Wɩɩsɩ kyʋwalɩɩ abee Wɩɩsɩ wɩya basɩɩ tɩyaŋ." 5Ɛɛ rɛ nala hʋ buloŋ aa we doŋ tenni fɩyɛlɩ abee wɩya hʋ Yesu kpambɩsɩ hʋ aa basa. Nyɛ rɛ ba lɩɩ baal kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Sɩtɩɩvɩŋ. Ʋ fa yaa nal hʋ aa laa Wɩɩsɩ di rɛ weliŋ, ka Wiyesi Welii hʋ mɛ we ʋ tɩyaŋ. Nyɛ rɛ ba bɩl lɩɩ Fɩlɩpɩ abee Purokurɔsi abee Nikaano abee Tiimɔŋ abee Paamina, a bɩl bee Nikolasɩ aa lɩɩ Aŋtiyɔki. Nikolasɩ fa bɩ yaa Gyuu, aŋ ta kɩ tɩŋ Gyuuma wɩɩkyʋwal ŋmaŋsɩ abee ba lesiri. 6Ɛɛ rɛ ba kaŋ nala no bapɛ ba aa lɩya a mʋ Yesu kpambɩsɩ hʋ sɩya. Ba kpa ba nosi dɔbɔ ba nyuni tɩyaŋ, aŋ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ tɩya ba. 7Nyɛ rɛ ka Wɩɩsɩ wɩbii hʋ marɩ pɩsa mʋ lee buloŋ. Nala hʋ aa laa Yesu wɩya di marɩ yʋga kɩ pɛ weliŋ Gyerusalɛm tɩyaŋ. Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala mɛ gyɩ yʋga rɛ weliŋ, a ko laa Yesu wɩya di. 8Wɩɩsɩ noŋ gyɩ dɔbɔ Sɩtɩɩvɩŋ tɩyaŋ nɛ, ʋ dee mɛ we ʋ tɩyaŋ yʋga, ʋ wuwo kɩ yaa wɩkperiye abee wɩmagɩla nala tɩyaŋ. 9Nala badɔmɔŋ mɛ fa we doŋ, a fa yaa Gyuuma, aŋ lɩɩ Sariini, ka badɔmɔŋ mɛ lɩɩ Alizaŋdiriya. Ba fa yaa wɩɩkyʋwaldɩya hʋ ba aa yɩrɩ "Yosi ba aa kpaa ta wɩɩkyʋwaldɩya" nala rɛ. Ka badɔmɔŋ mɛ fa yaa Gyuuma, a mɛ lɩɩ Silisɩya abee Esɩya. Nala no buloŋ fa bɩ sɩŋ Sɩtɩɩvɩŋ kɩŋ tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ ba beel-ʋ kaŋ nyʋʋtaaduwo abee wɩya hʋ ʋ aa basɩ tɩyaŋ. 10Amɛ ba fa bɩ wuwo basɩ wɩya lo ʋ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ, beewɩya Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ fa we ʋ lee rɛ, ka ʋ kaŋ wɩgyʋŋ mɛ ʋ wɩbasɩɩ buloŋ tɩyaŋ. 11Nyɛ rɛ ba lʋwɔlɩ we nala badɔmɔŋ nyuu dɩ ba basɩ baa ba nɩɩ Sɩtɩɩvɩŋ basɩ wɩya kɩ kyogi Moosi abee Wɩɩsɩ feŋ nɛ. 12Nala no aa basɩ wɩya no, ɛɛ rɛ bee hʋ nala abee ba nɩhɩyasɩ abee Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla hʋ buloŋ baaŋ sii Sɩtɩɩvɩŋ nyuu tɩyaŋ kɩŋkaŋ. Nyɛ rɛ ba kana ʋ mʋ hɩyarɩ sɩya. 13Aŋ kaŋ nala mɛ ko dɩ ba ko nyɩya wɩya tɩya ʋ. Ɛɛ rɛ nala nyɩya wɩya tɩya ʋ a baa, "Saŋa buloŋ, baal no aa basɩ wɩya rɛ a kɩ kyogi Wɩɩkyʋwaldɩɩwelii hʋ á aa saa, abee Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ buloŋ ʋ aa leŋ Moosi sabɩ biŋ dɩ á kɩ tɩŋa. 14Á nɩya dɩ ʋ baa Yesu no aa lɩɩ Nazarɛti sɩ yige Wɩɩsɩ dɩya no lo, aŋ kaŋ wɩya hʋ Moosi fa aa daga a naabaala dɩ ba kɩ tɩŋa hʋ mɛ a bɩrɩmɩ kyige." 15Nala hʋ buloŋ fa aa hɔŋ doŋ kuwoni ba sɩya pɔ Sɩtɩɩvɩŋ tɩyaŋ. Doŋ tɩyaŋ nɛ ba na dɩ ʋ sɩya kɩɩ gɛɛ anɩɩ malɩka sɩya.


text: 1Tá taapalaa mɛ, mə maɣamaɣa ɩ́ nyəmá sɩ waatʋ wei tə kɔma mə kiŋ tɔ tə ta lɩɩ yem. 2Ɩsɩɩ ɩ́ tɛma nyəm tɔ pa tɛma-tʋɣʋ nyaŋ lapʋ na kʋtʋɣʋ kɛ Filipʋ kɛ́ na pə́cɔ́ tə́ takɩ mə tɛ Tɛsalonikɩ. Ama Ɩsɔ ha-tʋɣʋ apalʋtʋ sɩ tə́ heeli-mɛɣɛ ɩ Laapaalɩ Kʋpaŋ, paa kaɣatʋɣʋ tɔɔ ɩsəna. 3Pə təna mpi tə sɛɣɛsəɣɩ yəlaa sɩ pá la tɔ pəntʋɣʋ fɛɩ pə taa yaa hʋwɛɛ asaɣɛɛ naalɩ, na tɩɩ pɛɛkəɣɩ sɩ tə́ puɣusi nɔɣɔlʋ. 4Ama tə yɔɣɔtəɣɩ pə tənaɣa teitei kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ caakɩ tɔ, pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ ɩnɩ ɩ sama-tʋ na ɩ́ cɛla-tʋɣʋ ɩ Laapaalɩ Kʋpaŋ sɩ tə́ heeli. Ɩlɛ pə taɣa yəlaa laŋhɛɛlɛ kɛ tə́ pɛɛkəɣɩ na tə́ lakɩ mpʋ. Ama Ɩsɔ wei ɩ wiiliɣi tá lotunaa taa na ɩ́ naa tá taa hʋwɛɛ tɔ ɩ laŋhɛɛlɛ kɛ tə pɛɛkəɣɩ. 5Mə maɣamaɣa ɩ́ nyəmá teu sɩ tə ta ma-mɛɣɛ nɔɣɔ taa kɛ́ tiiliɣi paa pəcɔ maɣamaɣa, na tə ta la liɣitee kɔtɔɩ kɛ tiili na tə́ puɣusi-mɛ. Na Ɩsɔ maɣamaɣa ná ná pə tənaɣa mpʋ. 6Tə ta pɛɛkɩ yəlaa ɩsantɛ, paa mə maɣamaɣa mə kiŋ yaa nɔɣɔlʋ ɩ kiŋ. 7Pəcɔ tə kɛʋ Kilisiti tillaa ɩsəntɔ tɔ, ye tɩɩ nɔkaa tɩɩ ŋmakəla-mɛ na ɩ́ lá ɩsəna tə caa tɔ. Ama tə caɣa mə hɛkʋ na suulu na tə́ lakɩ-mɛ təpamm ɩsɩɩ asɔnʋɣʋ lakʋɣʋ kʋ pəyaɣa tɔ. 8Tə sɔɔla-mɛɣɛ katatəlaɣa kɛ́, haləna tə tɛm-mɛɣɛ Laapaalɩ Kʋpaŋ kɛ heeluɣu tɔ, ye paa tɔma sɩ tə́ ləsɩ tá weesiŋ maɣamaɣa na tə́ tʋ-mɛ, tɩɩ ləsaa. Pɔpɔtʋ fɛɩ, tá luuŋ sʋʋ-mɛɣɛ teu kɛ́. 9Tá taapalaa, ntɔŋ ɩ́ tɔɔsa ɩsəna tə lapa təma na tə́ konti haŋaɣa tɔ? Ɩsəna tə lapa təmlɛ na ɩsəlɛ kʋsɛɛmlɛ kɛ teu sɩ tə́ taa sʋkɩ mə taa nɔɣɔlʋɣʋ səɣəla kɛ saa wei tɩɩ wɛ mə hɛkʋ na tə heeliɣi-mɛɣɛ Ɩsɔ Laapaalɩ Kʋpaŋ tɔ. 10Ɩ́ pəsəɣɩ na ɩ́ ləsɩ tá nyɩɩlʋɣʋ kɛ ɩsəna tá tɔntɛ tewa Ɩsɔ sɛɛlaa mɛ mə kiŋ, na tə́ kɛɛsaa na tə́ tá liɣiti tiili tɔ, Ɩsɔ maɣamaɣa ná ná mpʋ tɔtɔ. 11Pə́cɔ́ ɩ nyəmá tɔtɔɣɔ ɩsəna tə lapa paa mə taa wei ɩsɩɩ cɛcɛ lakʋɣʋ ɩ pəyaɣa tɔ. 12Tə lapa na ɩ́ tɔkɩ tɔnəŋ kɛ teu na tə sɔɔsa-mɛɣɛ apalʋtʋ, na tə́ sɛɛsɩ-mɛ na ɩsəlɛ sɩ ɩ́ tɔ na pə́ kɛɛsəna teitei ɩsɩɩ Ɩsɔ caakɩ tɔ. Ɩsɔ ɩnɩ ɩ yaana-mɛ sɩ ɩ́ hiki mə paa tete kɛ ɩ kawulaɣa na ɩ teeli taa. 13Tə sɛɛkɩ Ɩsɔ sɩ ɩ́ na təmlɛ kɛ tam tɔtɔ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, waatʋ wei tə heela-mɛɣɛ Ɩsɔ Tɔm tɔ ɩ́ tá mʋ-tɩ ɩsɩɩ yəlaa nyəntʋ. Ama ɩ́ nɩɩwa tɔ ɩ́ mʋwaɣa sɩ tə kɛ́ Ɩsɔ Tɔm, na tampana tə maɣamaɣa kɛ́. Ntɩ ɩnɩ tə lakəna təmlɛ kɛ Ɩsɔ sɛɛlaa mɛ mə taanaa. 14Tá taapalaa-mɛ, mpi pə lapa Kilisiti nyə́ma hɛkʋ kɛ Ɩsɔ sɛɛlaa kpeka wena a wɛ Yuta tɔ a taa tɔ, pə akpele lapəna ntɛɣɛ mə kiŋ tɔtɔ. Naasʋɣʋ mpi Yuta nyə́ma naasa pɛlɛɣɛ təna tɔ pə taka kɛ́ mə ɩcatɛ nyə́ma ná naasa-mɛ tɔtɔ. 15Yuta nyə́ma mpɛ pa kʋna Tacaa Yesu, na mpɛ ɩnɩ pa kʋna Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa. Kʋlʋmaa mpɛ ɩnɩ pa naasəna-tʋ tɔtɔ. Pa fɛɩ Ɩsɔ kɛ́ teu, na pa kɛ́ yəlaa təna kolontunaa. 16Paa yeki sɩ tə sɛɣɛsɩ mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ na pə́ ya pɛlɛ pa nyɔɔŋ. Ɩsaɣatʋnaa mpa tuu lɔŋ paa lapa tɔ mpɛ pa tɔɔ kɛ́ pa tɔŋna lɛntənaa kɛ kaaʋ na pə́ kpaa huɣule. Ama pənɛntɛɣɛlɛ Ɩsɔ tɛma pa tɔm. 17Tá taapalaa-mɛ, tuu ɩsɩɩ tə yeluɣu təmaɣa wɛɛ naalɛɣɛ mpʋ tɔ, tə nyɩɩla sɔsɔm sɩ tə́ na-mɛ, haləna pɩɩ tɩɩ lakɩ-tʋɣʋ lɔŋ. Ama paa tɩɩ naa təmaɣa mpʋ tɔ tá laakalənaa wɛ təma kiŋ kɛ́. 18Tə nyɩɩla teu sɩ tə́ məlɩ mə kiŋ, haləna Pɔɔlɩ má, tɔm paɣalɛ kɛ ma tʋ mə tɛ pote pəlɛ na Satanɩ tá tisi sɩ tə́ hiki mpaaʋ. 19Mə tike təkoŋ kɛ́ tə tɛɛləɣɩ na tə́ hʋləsəɣəna laŋa, na mɛɣɛ tɩɩ mʋɣʋləna Tacaa Yesu kɔntɛ wule kɛ ɩ ɩsɛntaa sɩ tə yoowa yoou na tə́ lá akanaa. 20Nn, mɛɣɛ tɩɩ yɔɔləna, na mɛɣɛ tɩɩ hʋləsəna laŋa mɛɛ.


text: 1«Hɔa pɛ Kongakandɔ Ngɔn bedung tuka towen ɛngɛ. Hio pɔlɔmbɔ bhoko bhukɔ kuo lamba pɛ mbwa, nɛ gboa hazu nɛ ha kpaa wan-sibhoko. 2Mɔrkɔ ha soko mbwa nɛ yera, mɔrkɔ nɛ zɔma. 3Hio yeraa dungɔ sɔna nɛ li lamba, ka dung ha zanga. 4Ma, hio zɔmaa kuo fin ma li lamba gde hapɛtɛa nɛnɛ. 5Ka wan-sibhoko tɛ hɔ nɛhasa na, mbwa fɛt zungbo nɛ ɔala. 6«Ha binsila zɛ, ɛ zea gɛl wi ka gdɔra: ‹Ɛnɛ zɔk! Wan-sibhoko ha tɛa. Ɛnɛ nɛ, nɛ we si wa!› 7Mɛgi pɔlɔmbɔ bhoko ndɔng fɛt guotɛ bhɔngiri lamba pɛ mbwa. 8Hio yeraa tɔa ha hio zɔmaa: ‹Ɛnɛ ha ma li lamba haɔ, hazu pɛ ɔ ha bisoa.› 9Hio zɔmaa kiforo wen: ‹Way, yo lɛm hazu ɔ hinɛ ɛnɛ na. Ɛnɛ nɛ ha pɛ hio wan-gdongi mɔ, nɛ hɛ pɛ ɛnɛ.› 10Ma, ha ngimɔ ka mbwa nɛa ha hɛa li lamba, wan-sibhoko hɔa. Hio bhoko ka dungɔ gdungɛ-gdungɛ, lea twa yenga sibhoko hinɛ wɛnɛ, nɛ ɛ gdɔka nutwa nɛ sɔtɛ. 11«Hapata, hio yera bhoko kiforo tɛ, tɛ gdɔri ha nutwa: ‹Kongawan, Kongawan, gbosisi nutwa ha ɔ wa!› 12Ma, a kiforo wen: ‹Kpasawen, mi tɔ ha ɛnɛ nde, mi ing ɛnɛ na.› 13«Mɛgi ɛnɛ dung nɛ zɔma. Hazu ɛnɛ ing yala nɛ ngonga ka mi, Bewei pɛ Wi betɛ nɛ na.» 14«Kongakandɔ Ngɔn dung fin tuka towen ɛngɛ. Ma wi, ka ngoya nɛa gɛnɛ, saa hio wan-tom pɛa, nɛ gdea hio mɔ pɛa fɛt ha kɔ mbwa. 15Wɛnɛ haa mbɔli ha wan-tom ndang ndang fɛt lɛm nɛ zɛng pɛ mbwa. Ma wan-tom kpaa lafu mbɔli mɔrkɔ, ma lafu mbɔli bwa, nɛ ma lafu mbɔli ndang. Nɛ wɛnɛ pena. 16Wi ka kpaa lafu mbɔli mɔrkɔ nɛa nɛ de tonga nɛ yo. Nɛ wɛnɛ kpaa ma mbinga mɔrkɔ gde ha zua. 17Wi ka kpaa lafu mbɔli bwa dea gbesi, nɛ wɛnɛ kpaa lafu mbɔli bwa gde ha zua. 18Ma, wi ka kpaa lafu mbɔli ndang, nɛa nɛ zaa nu wusi mbɔli pɛ wan pɛa ang. 19«Ka yala pena nɛdɔka, wan pɛ mbwa kiforo, nɛ wɛnɛ angara tɔla mɔ ka wɛnɛ gdea ha kɔ mbwa. 20Wi, ka kpaa lafu mbɔli mɔrkɔ, hɔa nɛ osa fin mbinga mɔrkɔ, nɛ tɔa: ‹Wan pɔm, mɛ baha mi lafu mbɔli mɔrkɔ. Mɛ zɔk, mi kpaa fin ma mɔrkɔ gde ha zua.› 21Wan pɛa tɔa ha wɛnɛ: ‹Nɛ dedea gdang, mɛ nɛ̂ dede wan-tom nɛ mboazu. Mɛ dungɔ nɛ mboazu ha zu bebe mɔ, mɛgi mi begde mɛ ha zu dɔka mɔ. Mɛ tɛ, tɛ de totɛ hinɛ mi.› 22Nɛ wi ka kpaa lafu mbɔli bwa, hɔa fin, nɛ tɔa: ‹Wan pɔm, mɛ baha mi lafu mbɔli bwa. Mɛ zɔk, mi kpaa fin ma bwa gde ha zua.› 23Wan pɛa tɔa ha wɛnɛ: ‹Nɛ dedea gdang, mɛ nɛ̂ dede wan-tom nɛ mboazu. Mɛ dungɔ nɛ mboazu ha zu bebe mɔ, mɛgi mi begde mɛ ha zu dɔka mɔ. Mɛ tɛ, tɛ de totɛ hinɛ mi.› 24Nɛ fin, wi ka kpaa lafu mbɔli ndang, hɔa nɛ tɔa: ‹Wan pɔm, mi ingɔ nde, mɛ nɛ ngaya. Mɛ bhi kpalmɔ ha bhandi ka mɛ tɛ pɛ ang na. Nɛ mɛ wesiri kpalmɔ ha bhandi, ka mɛ tɛ pɛfi ang na. 25Mɛgi mi yuo ke nɛ wuso mbɔli pɛ mɛ ha si nu. Mɛ zɔk, mɔ pɛ mɛ ga.› 26Ma, wan pɛa kiforo wen ha wɛnɛ: ‹Gdanga pɔsa wan-tom! Mɛ ingɔ nde, mi bhi kpalmɔ ha bhandi ka mi tɛ pɛ ang na, nɛ mi wesiri kpalmɔ ha bhandi ka mi tɛ pɛfi ang na. 27Mɛgi, mɛ lɛma gde mbɔli pɔm ha kɔ hio wan-pam mbɔli nde, ha pea, mi akpa mɔ pɔm nɛ ma ganga ha zua. 28Ɛnɛ ku lafu mbɔli ɛngɛ ha kɔ wa yunɛ, nɛ ɛnɛ ha yo ha wi ka kpaa lafu mbɔli bhukɔ. 29Hazu ka ma wi nɛ mɔ ha kɔ wa, ɛ begde ma ha zua. Nɛ wɛnɛ bedung ha zang yɛbhɛ-yɛbhɛ kpaamɔ. Ma, wi ka bo nɛ mɔ ha kɔ wa na, ɛ bezin ngase bebe mɔ ka dung ha kɔ wa yunɛ. 30Ɛnɛ ba gdanga pɔsa wan-tom ɛngɛ pi ha dɛl ha zang ngɛ-ngɛ-ngɛ tutum. Haki a behe kwa nɛ a beyɔng nzata.› » 31«Ha ngimɔ ka mi, Bewei pɛ wi, betɛ hinɛ hio nzɔy telenge ha zang lɛkɛ-lɛkɛmɔ pɔm, mi bedung ha zu lɛkɛ-lɛkɛ solowan pɔm. 32Nɛ hio kandɔ fɛt bewesiri may ha si mi, nɛ mi bekɛtini soko mbwa gbesi tuka zaoro kɛtini nɛ soko sami nɛ gbele mbori. 33Mi begde hio sami ha wekɔ mi, nɛ hio gbele mbori ha gare mi. 34Nɛ mi, Kongawan, betɔ ha wi ndɔng ha wekɔ mi: ‹Sɔ, Bafa mi, wola dede wen ha zu ɛnɛ. Mɛgi ɛnɛ tɛ tɛ kpa dede mɔ pɛ Kongakandɔ pɛ Sɔ, ka wɛnɛ bhɔngara bingiri hazu ɛnɛ ha ngimɔ ka wɛnɛ dea nɛ nzan. 35Hazu wɔ dea mi, nɛ ɛnɛ haa mi yɔngamɔ. Wɔ li dea mi, nɛ ɛnɛ haa mi li mɛ nɔ. Mi dungɔ gɔn-gɛnɛ wi, nɛ ɛnɛ baa mi nɛ dede kɔ. 36Mi dungɔ nɛ sɔngɛrɛ, nɛ ɛnɛ yola la ha tɛ mi. Mi dungɔ nɛ zɛlɛ, nɛ ɛnɛ tɛa tɛ pam mi. Mi dungɔ ha twa zɔbhɔ, nɛ ɛnɛ tɛa tɛ zɔk mi.› 37Mɛgi hio nzeng wi bekifiri wen ha mi: ‹Kongawan, ɔ zɔka mɛ nɛ wɔ, nɛ ɔ ha mɛ yɔngamɔ ha nge ngimɔ ge nde? Mana nɛ wɔ li, nɛ ɔ haa mɛ li mɛ nɔ ha nge ngimɔ ge nde? 38Nɛ, ɔ zɔka mɛ tuka gɔn-gɛnɛ wi, nɛɔ baa mɛ nɛ dede kɔ ha nge swe ge nde? Ɔ zɔka mɛ nɛ sɔngɛrɛ, nɛɔ yola la ha tɛ mɛ ha nge swe ge nde? 39Ɔ zɔka mɛ nɛ zɛlɛ mana ha twa zɔbhɔ, nɛ ɔ nɛa ha pɛ mɛ ha nge swe ge nde?› 40Nɛ mi betɔ ha mbwa: ‹Kpasawen, mi tɔ ha ɛnɛ nde, mɔ fɛt ka ɛnɛ dea ha tɛ ma ndang ha soko hio bebe ya mi ndɔng, ɛnɛ dea yo ha tɛ mi.› 41«Hapata, mi betɔ ha wi ndɔng ha gare mi: ‹Sɔ foma ɛnɛ. Mɛgi ɛnɛ pen hapɛtɛ mi le ha we ka beysi kpoo, ka Sɔ lɛa hazu Satan hinɛ hio wan-tom pɛa. 42Hazu wɔ dea mi, nɛ ɛnɛ tɛ ha mi yɔngamɔ na. Wɔ li dea mi, nɛ ɛnɛ tɛ ha mi li mɛ nɔ na. 43Mi dungɔ gɔn-gɛnɛ wi, nɛ ɛnɛ tɛ ba mi nɛ dede kɔ na. Mi dungɔ nɛ sɔngɛrɛ, nɛ ɛnɛ tɛ yol la ha tɛ mi na. Mi dungɔ nɛ zɛlɛ nɛ ha twa zɔbhɔ, nɛ ɛnɛ tɛ tɛ zɔk mi na.› 44Nɛ mbwa fin bekifiri wen ha mi: ‹Kongawan, ha nge sweɔ zɔka mɛ nɛ wɔ, mana nɛ wɔ li, mana tuka gɔn-gɛnɛ wi, mana nɛ sɔngɛrɛ, mana nɛ zɛlɛ, mana ha twa zɔbhɔ, nɛ ɔ tɛ gbakiri mɛ na, ge nde?› 45Mɛgi, mi, Kongawan, bekifiri wen ha mbwa: ‹Kpasawen mi tɔ ha ɛnɛ nde, mɔ fɛt ka ɛnɛ tɛ de ha tɛ ma wi ndang ha soko hio bebe ya mi ndɔng na, ɛnɛ tɛ de yo fin ha tɛ mi na.› 46Nɛ wi ndɔng benɛ ha bhandi ndulsi mɔ kpoo. Ma, hio nzeng wi benɛ ha bhandi tunɔ kpoo.»


text: 1Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu na ɩ ɩfalaa pa faɣana tɔɣɔnaɣa pee taalɛ natəlɩ tə taa kɛ́ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kʋlɩ kʋ wule. Tənaɣa ɩ ɩfalaa sʋʋ tɔɣɔnaɣa pee nyəŋka kɛ pɛlʋɣʋ, na pá nuɣutiɣi pa niŋ taa na pá saləɣɩ. 2Ḿpʋ́ɣʋ́ Falisanaa napəlɩ pa pɔɔsa-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lakɩ mpi pə fɛɩ lapʋ kɛ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule tɔ? 3Tənaɣa Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ye mpʋ ɩ́ ta kala mpi Tafiiti lapa waatʋ wei nyɔɣɔsɩ pɩɩ ɩ́ na mpa paa wɛ ɩ cɔlɔ tɔ? 4Ɩsəna ɩ sʋʋ Ɩsɔ təyaɣa taa na ɩ́ kpaɣa potopotonaa mpa paa sɩɩ Ɩsɔ tɔ na ɩ́ tɔɣɔ na ɩ́ ha ɩ taapalaa tɔ. Pəyele pə fɛɩ sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ tɔɣɔ-wɛɣɛ yem na pə ta kɛ́ kɔtəlaa. 5Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa-wɛɣɛ heeluɣu tɔtɔ sɩ: Yʋlʋ Pəyaɣa maɣalɛ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ sɔsɔ tɔtɔ. 6Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ Yuta nyə́ma təkotile taa kɛ́ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kʋlɩ kʋ wule na ɩ́ sɛɣɛsəɣɩ. Pə pamna apalʋ nɔɣɔlʋ ɩ wɛ təna na ɩ ŋkpalaɣa ntɔɣɔŋ nyəŋka kpɛkaa. 7Na Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa na Falisanaa caɣaa na pá keŋna-ɩ teu, sɩ pa naa sɩ ɩ ká waasɩ yʋlʋ kɛ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yaa ɩsəna. Pa lakɩ mpʋɣʋlɛ sɩ pá hiki nti paa waanna-ɩ tɔ. 8Ama ɩ cɛkəna pa hʋwɛɛ, ɩlɛna ɩ́ tɔ ŋkpaləkpɛkaɣa tʋ ɩnɩ sɩ: Kʋlɩ na ń səŋ hɛkʋ taa cənɛ. Ɩlɛna ŋkpaləkpɛkaɣa tʋ ɩnɩ ɩ kʋlɩ na ɩ́ polo ɩ́ səŋ təna. 9Na Yesu tɔ-wɛ sɩ: Ma pɔɔsəɣɩ-mɛ sɩ tá mpaaʋ taa, kʋpantʋ kɛ pə mʋna pá la kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yaa ɩsaɣatʋ? Paa waasɩ yaa paa kʋ? 10Tənaɣa Yesu nyəna pa təna pa ɩsɛntaa, na ɩ́ tɔ apalʋ ɩnɩ sɩ: Tɔʋ, loosi nyá niŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ŋkpaləkpɛkaɣa tʋ ɩnɩ ɩ lapa mpʋ, ɩlɛna ɩ niŋ hɛtɩ. 11Ḿpʋ́ɣʋ́ pááná kpa-wɛɣɛ sɔsɔm, na pá maɣasəɣɩ ɩsəna pá la Yesu tɔ. 12Waatʋ ɩnɩ ɩ taa kɛ́ Yesu kpa pʋɣʋ taa kɛ́ Ɩsɔ sələmʋɣʋ, na ɩ́ sələmɩ ḿpʋ́ɣʋ́ tɛʋ na kʋ fem. 13Pə kɔma pə fe ɩlɛna, ɩ́ yaa ɩ ɩfalaa na ɩ́ ləsɩ pa taa kɛ́ yəlaa naanʋwa na naalɛ, na ɩ́ ha-wɛɣɛ hətɛ sɩ tillaa. 14Mpɛ ɩnɩ pa həla ntɔ. Simɔŋ wei ɩ cuɣusaa sɩ Piyɛɛ tɔ, na ɩ́lɛ́ ɩ neu Antəlɩɩ, na Saakɩ na Yohaanɩ, na Filipʋ, na Paatelemii, 15na Matiyee, na Tomaa, na Aləfe pəyalʋ Saakɩ, na Simɔŋ wei pa cuɣusaa sɩ Selotɩ tɔ, 16na Saakɩ pəyalʋ Yutaasɩ, na Yutaasɩ Ɩsəkaleeu wei ɩ lapa Yesu kɛ kɔlɔmɔtɔ tɔ. 17Yesu na ɩ ɩfalaa pa tiikaɣana pʋɣʋ tɔɔ, ɩlɛna ɩ́ səŋ timpi taa pʋɣʋ fɛɩ ɩpilisaʋ na pə́ walaa tɔ. Təna ɩnəɣɩ ɩ ɩfalaa paɣalɛ na Yuta təna samaa na Yosalɛm nyə́ma na Tiii na Sitɔŋ lʋm nɔɣɔ nyə́ma pa təna paa timsaa. 18Paa kɔmaɣa sɩ pa nɩɩkɩ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ, na ɩ́ waasɩ-wɛɣɛ pa kʋtɔməŋ tɔtɔ. Na ɩ waasa mpa pɛlɛ alɔɣaa tʋkaɣa wahala tɔ tɔtɔ. 19Samaa ɩnɩ ɩ təna ɩ lʋkaɣa kɛ́ sɩ ɩ́ tokiɣina-ɩ. Pə taɣa pʋlʋ, toma naalɩ a ka wɛ ɩ kiŋ na pá nɩɩkɩ a taŋ, na a waasəɣɩ pa tənaɣa pa kʋtɔməŋ. 20Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kʋsa ɩsɛ na ɩ́ nyənɩ ɩ ɩfalaa na ɩ́ tɔ sɩ: Mpa mɛ ɩ́ kɛ́ kʋnyɔntʋnaa tɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Mə tənna Ɩsɔ Kawulaɣa. 21Mɛ mpa nyɔɣɔsɩ wɛna kaɣana tɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Mɩɩ tɛna na ɩ́ haɣa teu. Mɛ mpa ɩ́ wiiki kaɣana tɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Ɩ́ ká tɛ na ɩ́ woŋ teu. 22Paa yəlaa taa huuna-mɛ, yaa pa tɔɣɔna-mɛ, yaa pa tʋʋ-mɛ, yaa pa kʋ mə nyɔɔŋ kɛ Yʋlʋ Pəyaɣa má ma tɔɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. 23Waatʋ ɩnɩ mə laŋa ɩ́ hɛɛ sɔsɔm na ɩ́ paa teu. Pə taɣa pʋlʋ, mə kasəyaɣa ká tɔɔ sɔsɔm kɛ ɩsɔtaa kɛ́. Mpʋ ɩnɩ pə maɣamaɣa kɛ pa caanaa ka lapa Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa. 24Toŋtʋnaa mɛ mə tɔm wɛ waɩyo kɛ́, ɩ́ tɛma mə leleŋ tɔɣɔʋ tɔ se. 25Haɣalaa mɛ mə tɔm ná wɛ waɩyo kɛ́ mpʋ ɩnəɣɩ. Ɩ́ ká ná nyɔɣɔsɩ kɛ teu tɔ se. Mpa mɛ mə woŋiɣi kaɣana tɔ, mə tɔm wɛ waɩyo kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́. Ɩ́ tɛŋ ɩ́ caɣa ləyaɣa na ɩsəlʋm pə taa kɛ́. 26Yəlaa təna ɩ́ kɔma na pá saŋ-mɛ, mə tɔm ká la waɩyo kɛ́. Mpʋ ɩnɩ pə maɣamaɣa kɛ mpɛ pa caanaa ka lapa Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa pɔpɔtʋnaa. 27Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma sɩ: Ma heeliɣi mpa mɛ ɩ́ nɩɩkɩ ma tɔm tɔ sɩ: Ɩ́ sɔɔlɩ mə kolontunaa, na ɩ́ lá mpa paa caa-mɛ tɔɣɔ kʋpantʋ. 28Ɩ́ kooli kʋpantʋ kɛ mpa pa kooliɣi-mɛɣɛ mpusi tɔ. Ɩ́ sələməna mə ɩsaɣalataa kɛ Ɩsɔ. 29Wei ɩ́ mapa nyá ləkpaɣasaɣa, kɛɛsɩ-ɩ lɛŋka. Nɔɣɔlʋ ɩ́ lɛɛka nyá kpaɩ, cɛlɛ-ɩ nyá capa tɔtɔ. 30Wei ɩ́ sələma-ŋ, taa pɛmɩ-ɩ, wei ɩ́ lɛɛka nyá kʋwɛnam, taa pɔɔsɩ-ɩ pə tɔm. 31Mpi mə caa sɩ yəlaa ɩ́ la-mɛ tɔ, mɩɩ la pɛlɛɣɛ-wɩ tɔtɔ. 32Ye mpa pa sɔɔləɣɩ-mɛ tɔ pa tike kɛ́ mə sɔɔləɣɩ, ɩlɛ pepeɣe ɩ́ tɛɛwa tɔtɔ? Asaɣaa maɣamaɣa ná sɔɔləɣɩ mpa pa sɔɔla-wɛ tɔ pa tike tɔtɔɣɔ. 33Ye mpa pa lakɩ-mɛɣɛ kʋpantʋ tɔ pa tike kɛ ɩ́ ká təŋəɣɩ na ɩ́ lakɩ, ɩlɛ pepeɣelɛ ɩ́ tɛɛwa? Ḿpʋ́ɣʋ́ asaɣaa maɣamaɣa ná lakɩ tɔtɔ mɛɛ. 34Ye mpa ɩ́ tɛɛləɣɩ sɩ paa tɛ na pá fɛlɩ-mɛ tɔɣɔ ɩ təŋəɣɩ na ɩ́ kəntəɣɩ, ɩlɛ pepeɣelɛ mə tɛɛwa? Asaɣaa maɣamaɣa ná tɛɛləɣɩ sɩ paa tɛ na pá fɛlɩ pɛlɛ tɔɣɔ pa kəntəɣɩ pa təma mɛɛ. 35Aaɩ, ɩ́ sɔɔləɣɩ mə kolontunaa na ɩ́ lakɩ-wɛɣɛ kʋpantʋ. Ɩ́ kəntəɣɩ, ɩ́ taa tɛləsɩ fɛlʋɣʋ tɔm kɛ lɔlɔ. Pɩɩ yele na mə kasəyaɣa tɔɔ sɔsɔm, na ɩ́ ká pəsɩ ɩsɔtaa Ɩsɔ Sɔsɔ pəyalaa. Paa fɔɔfɛɩnaa na asaɣaa, ɩ́lɛ́ ɩ lakɩ kʋpantʋ kɛ́. 36Ɩ́ lakɩ təmaɣa kʋpantʋ kɛ teu ɩsɩɩ mə Caa lakɩ-mɛɣɛ kʋpantʋ tɔ. 37Ɩ́ taa footi lɛlaa, pə́ taa kɔɔ na Ɩsɔ footi-mɛ. Ɩ́ taa tʋ lɛlaa kɛ tasəkəlɛ, pə taa kɔɔ na Ɩsɔ tʋ-mɛɣɛ tasəkəlɛ. Ɩ́ hʋ́lɩ́ təmaɣa suulu kɛ timpi ɩ́ pəntəɣəna təma tɔ, na Ɩsɔ ká hʋ́lɩ́-mɛɣɛ suulu. 38Ɩ́ haakɩ na Ɩsɔ ká haakɩ-mɛ. Pə taɣa pʋlʋ, Ɩsɔ ká maɣasɩ kɛ́ na pə́ su na pə́ watɩ na ɩ́ ciɣiti na ɩ́ nyəkɩ na ɩ́ pəlɩ-mɛ. Maɣasəlaɣa ŋka mə maɣasəɣəna lɛlaa tɔ, ŋkɛɣɛ Ɩsɔ ná kɔŋ na ɩ́ maɣasəna-mɛ tɔtɔ. 39Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa-wɛɣɛ lɛntɩ sɩ: Ntɔŋ ɩ́ nyəmá teu sɩ yʋlʋm kaa pəsɩ na ɩ́ hɔ ɩ lɛlʋ, tɔfɔ pa naalɛ paa hoti pʋ́ʋ́ɣʋ́ taa kɛ́. 40Təmlɛ kpɛlɛməlʋ ta kəlɩ ɩ hʋllʋ. Ama kpɛlɛməlʋ ɩ́ kɔma na ɩ́ nyɩ təkpəsəkpəsɩ, ɩ́ na ɩ hʋllʋ pa pəsa kʋlʋm kɛ́. 41Ɩsənaɣa pə lapa na ń naakɩ nyɩɩliim wei ɩ wɛ nyá tɔɣɔntəlɛ ɩsəpəle taa tɔ, na ń kaa na kpátʋ́ɣʋ́ ŋku kʋ wɛ nyá maɣamaɣa nyá nyəntɛ taa tɔ? 42Ɩsənaɣalɛ nyá pəsəɣɩ na ń tɔ sɩ: Apaŋ nyá səŋ təkpi na má ləsɩ nyá ɩsəlɛ taa nyɩɩliim, na kpátʋ́ɣʋ́ wɛ nyá nyəntɛ taa? Cɛsəlʋ nyá, ləsɩ kpátʋ́ɣʋ́ ŋku kʋ wɛ nyá maɣamaɣa nyá ɩsəpəle taa tɔ, ɩlɛna pə́cɔ́ ń ná teu təcɛɩcɛɩ na ń ləsɩ nyá tɔɣɔntəlɛ ɩsəlɛ taa nyɩɩliim ɩnɩ. 43Tʋɣʋ kʋpaŋkʋ ɩɩ lʋləɣɩ kpaɩ pile se, pə́cɔ́ kpaɩ tʋɣʋ naa lʋləɣɩ pile kʋpantɛ tɔtɔ. 44Pa nyəŋna paa tʋɣʋ ŋku na kʋ pile cɔlɔɣɔ. Yʋlʋ kaa kooli tʋɣʋ ŋku pa yaa sɩ fiki tɔ kʋ pee kɛ sɔsɔʋ tɔɔ se, pə́cɔ́ paa kooliɣi tʋɣʋ ŋku pa yaa sɩ lɛsɛŋ tɔ kʋ pee kɛ kɔlɔŋ tɔɔ tɔtɔ. 45Yʋlʋpaŋ kʋpantʋ lɩɩkəna tuu ɩ lotu taa kʋpantʋ kiŋ kɛ́. Ɩlɛna ɩsaɣaʋ ɩnɩ ɩ ɩsaɣatʋ lɩɩna tuu ɩ lotu taa ɩsaɣatʋ kiŋ. Pə taɣa pʋlʋ, ɩsəna yʋlʋ lotu taa tɔɔwa tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ yɔɣɔtaɣa hʋ́lə́ɣɩ́. 46Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma sɩ: Ɩ́ yaa-m Tacaa Tacaa suwe na ɩɩ təŋəɣɩ ma kʋyɔɣɔtʋtʋ? 47Maa hʋ́lɩ́-mɛɣɛ yʋlʋ ɩ́ kɔma ma kiŋ na ɩ́ nɩɩ ma tɔm na ɩ́ təŋ-tɩ pʋntʋ wɛ ɩsəna tɔ. 48Ɩ nəɣəsəna kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ caakʋɣʋ kutuluɣu ŋmaʋ na ɩ́ huli na ɩ́ tala atɛ kʋkpamʋɣʋ na pə́cɔ́ ɩ́ sɩɩ kite tɔɣɔ. Pɔɣɔ kɔma na ká su ɩlɛna lʋm watɩ, haləna pə hola ma-kʋ. Paa na mpʋ pə ta ciɣiti-kʋɣʋ kʋ ŋmatʋ teu tɔɔ. 49Ama wei ɩ nɩɩkɩ ma tɔm na ɩɩ təŋəɣɩ-tɩ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ wei ɩ ŋma kutuluɣu kɛ atɛɣɛ yem tɔ, kite kʋpantɛ fɛɩ. Lʋm hola mapa-kʋ, ɩlɛna kʋ ti kpakpaa na kʋ la asaala sɔsɔ kɛ yem.


text: 1Amʋ Pooli dɩdaanɩ Silasɩ dɩ Timoti mʋ pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ sɩ d'ɩ pa abam Wɛ nɔɔna balʋ na wʋ Tesaloniki nɩ yɩ 'a yɩ d'ɩ Ko Baŋa-Wɛ dɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi nɔɔna tɩn. 2D'ɩ Ko Wɛ dɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi w'ʋ pa abam yazurə dɩ yu-yoŋo. 3D'ɩ ko-biə-ba, d'ɩ maŋɩ sɩ d'ɩ kɩ Wɛ le maŋa maama abam ŋwaanɩ nɩnɛɛnɩ kʋ na maŋɩ te tɩn, bɛŋwaanɩ 'a kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi kʋ ja gaalɩ, yɩ 'a maama tiini 'a soe daanɩ lanyɩranɩ, yɩ 'a sono kʋm wʋra kʋ puli zanzan. 4Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ d'ɩ yəni d'ɩ tɛ 'a taanɩ d'ɩ brɩ Zezi kɔgɔ kʋm na wʋ jəgə kalʋ maama nɩ tɩn, yɩ d'ɩ jɩgɩ wʋpolo abam ŋwaanɩ. D'ɩ tɛ dɩ ba nɩ, nɔɔna bɛɛsɩ abam yɩ ba yaarɩ abam zanzan, yɩ 'a daa ta zɩgɩ lanyɩranɩ dɩ pu-dɩa, yɩ 'a kwəri 'a tɔgɩ Zezi dɩ wʋ-dɩdʋa. 5Kʋntʋ mʋ pɛ d'ɩ lwarɩ jaja nɩ, Wɛ w'ʋ di nabiinə sarɩya dɩ cɩga mʋ. DƖ w'ʋ pa 'a na cɩga, yɩ 'a maŋɩ sɩ 'a tɔgɩ 'a wəli DƖ paarɩ dɩm wʋnɩ, bɛŋwaanɩ abam sɩɩnɩ 'a na yaara Wɛ paarɩ dɩm kʋntʋ ŋwaanɩ. 6Wɛ nan w'ʋ kɩ abam cɩga, yɩ DƖ w'ʋ pa balʋ na yaarɩ abam tɩn joori ba na cam. 7DƖ ma w'ʋ daarɩ DƖ pa abam balʋ na yaarɩ tɩn dɩ dɩbam maama na siun, maŋa kalʋ d'ɩ Yuutu Zezi na w'ʋ joori o ba sɩ nabiinə maama na-o tɩn. Wʋntʋ w'ʋ nuŋi Wɛ-sɔŋɔ dɩ o malɛsɩ dɩdɛɛra bam, 8yɩ min-vwɩ zaŋɩ sɩ kaagɩ-ba. D'ɩ Yuutu Zezi w'ʋ pa balʋ na vɩn Wɛ yɩ ba wʋ sɛ wʋm kwər-ywəŋə kam tɩn na cam. 9Nɔɔna bam kʋntʋ w'ʋ na cam nɩ kʋ na maŋɩ dɩ ba te tɩn. Ba'a na lɛɛrʋ tɩlʋ na ba ti tɩn. Ba'a pɔɔrɩ-ba ba yɩra, yɩ ba taa baŋwɛ dɩ d'ɩ Yuutu wʋm, yɩ ba daa b'a na o paarɩ dam-fɔrɔ zulə yam. 10Kʋntʋ maama w'ʋ ba kʋ kɩ maŋa kalʋ d'ɩ Yuutu Zezi na w'ʋ joori o ba tɩn. Dɛ dɩm kʋntʋ nɩ, o'o na zulə o tɩtɩ nɔɔna bam tee nɩ. Balʋ maama na kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩd-o tɩn w'ʋ pa-o tiə zanzan. Abam nan w'ʋ ta wʋ bantʋ wʋnɩ dɩ 'a na sɛ Wɛ cɩga kalʋ d'ɩ na brɩ abam tɩn ŋwaanɩ. 11Kʋ yɩ kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ d'ɩ yəni d'ɩ loori d'ɩ Tu Wɛ maŋa maama d'ɩ pa abam, sɩ DƖ pa 'a maŋɩ dɩ DƖ cwəŋə kam tɔgɩm, nɩ DƖ na kuri abam sɩ 'a ta'a yɩ te tɩn. D'ɩ loori-DƖ sɩ DƖ pa abam dam, sɩ 'a wanɩ 'a kɩ lanyɩranɩ nɩnɛɛnɩ 'a wʋbʋŋa na lagɩ te tɩn maama, sɩ 'a ta'a kɩ tɩtʋŋa yalʋ maama na lana tɩn, 'a na kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩ DƖ tɩn ŋwaanɩ. 12Kʋntʋ mʋ w'ʋ pa d'ɩ Yuutu Zezi taa naɩ zulə abam tee nɩ, yɩ abam dɩ w'ʋ na zulə, d'ɩ Tu Baŋa-Wɛ dɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi na pɛ abam yu-yoŋo tɩn ŋwaanɩ.


text: 1Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma sɩ: Ḿpʋ́ɣʋ́ pə wɛɛ, ɩsɔtaa Kawulaɣa ká nəɣəsəna kɛ́ ɩsɩɩ pɛɛlaa naanʋwa wei ɩ kpaɣa fətəlanaa na ɩ́ tɛɛ akpaɣalʋ səŋʋɣʋ tɔ. 2Pa taa kakpasɩ kɛ kʋmɛlɛməŋ na kakpasɩ kɛ laɣatʋnaa. 3Kʋmɛlɛməŋ ná kpaɣa fətəlanaa, ɩlɛna pá yele nim cosuɣu sɩ pa tɔkəɣɩ pa tɔɔ. 4Ama laɣatʋnaa ná kpaɣa pa fətəlanaa, ɩlɛna pá cosi nim kɛ kpaləpanaa taa na pá tɔkɩ pa tɔɔ tɔtɔ. 5Akpaɣalʋ fɛɩ ɩ́ kɔɔ lɔŋ, ɩlɛna tom caŋ na pə́ kɛlɩ-wɛ na pá too pa naanʋwa ɩnɩ. 6Ḿpʋ́ɣʋ́ pə kɛɛsa ahoo hɛka, ɩlɛna pá nɩɩ pə kiisaa sɩ: Akpaɣalʋ ntɛ́, ɩ́ kʋlɩ na ɩ́ səŋɩ-ɩ. 7Tənaɣa pɛɛlaa mpɛ pa fema na pá nyɔɔsəɣɩ pa fətəlanaa. 8Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋmɛlɛməŋ tɔma laɣatʋnaa sɩ: Ɩ́ pasa-tʋɣʋ mə nim, ta fətəlanaa caa tem. 9Ɩlɛna laɣatʋnaa náá cɔ-wɛ sɩ: Ye tə pasa-mɛ pə kaa tala tá. Ɩ́ polo pɛɛtəlaa cɔlɔ na ɩ́ ya. 10Waatʋ wei kʋmɛlɛməŋ tɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ nim yapʋ tɔ, ɩlɛna akpaɣalʋ tala. Na ɩ́ na mpa pa sɔɔlʋ ka pɩɩwa mpʋ tɔ pá sʋʋ akpaɣalɛ kʋtɔɣɔʋ tətɔɣɔlɛ taa, na pá təkɩ nɔnɔɣɔ na pá kaləsɩ təkem. 11Pə lapa laasaɣa ɩlɛ kʋmɛlɛməŋ ɩnɩ ɩ́ məlaa kɛlɛ, na ɩ́ tɔŋ sɩ: Tacaa Tacaa, tʋlɩ-tʋ. 12Ḿpʋ́ɣʋ́ akpaɣalʋ ná cɔ-wɛ sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, ma ta nyɩ-mɛ. 13Tənaɣa Yesu tasa-wɛɣɛ kpaalʋɣʋ sɩ ye mpʋ ɩ́ feŋiɣi. Mpi tɔ, ɩ́ ta nyɩ kʋyaŋku na ɩsəna waatʋ pɩɩ la tɔ. 14Pɩɩ nəɣəsəna kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ kʋlʋɣʋ sɩ ɩ tɛɛ yɛla, na ɩ́ yaa ɩ təmlɛ nyə́ma na ɩ́ tʋ pa niŋ taa kɛ́ ɩ wɛnaʋ tɔ. 15Ɩ yaa kancaalaɣa nyəŋ na ɩ́ cɛlɛ ɩlɛɣɛ wʋla nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa (500). Na ɩ́ yaa lɛlʋ ɩlɛna ɩ́ cɛla ɩlɛɣɛ wʋla nyəɣətʋ ŋmʋnʋɣʋ (200). Pə tala tooso nyəŋ, ɩlɛna ɩ́ cɛla ɩlɛɣɛ wʋla nyəɣətʋ nɩɩnʋwa (100). Ɩ kɛɛsəna paa wei ɩ pəsʋɣʋ kɛ́ na ɩ́ cɛlɛ-ɩ. Ɩlɛna ɩ́ kʋlɩ na ɩ́ tɛɛ. 16Tənaɣa wei ɩ ka cɛla nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa (500) tɔ ɩ tɛɛ kpakpaa na ɩ́ sʋʋ taatʋɣʋ, na pə́ sɛɛ-ɩ nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa (500) tɔtɔ. 17Wei paa cɛla nyəɣətʋ ŋmʋnʋɣʋ (200) tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ taata mpʋ tɔtɔ, na pə́ sɛɛ-ɩ nyəɣətʋ ŋmʋnʋɣʋ (200) tɔtɔ. 18Ama wei paa cɛla nyəɣətʋ nɩɩnʋwa tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ polaa kɛ́ na ɩ́ huli pʋ́ʋ́ɣʋ́ kɛ atɛ na ɩ́ ŋmɛsɩ pa caa liɣitee anɩ. 19Pə leelaa, ɩlɛna pa caa ɩnɩ ɩ́ kɔɔ. Ɩ tala mpʋ, ɩlɛna ɩ́ yaa-wɛ sɩ pá hʋlɩ-ɩ ɩsəna pa lapa pa liɣitee na pə lɩɩ mpi tɔ. 20Ḿpʋ́ɣʋ́ wei cɛcɛ ka cɛla nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa (500) tɔ ɩ́lɛ́ ɩ kɔma na ɩ́ hʋlɩ-ɩ nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa (500) wei pə sɛɛ-ɩ tɔ. Na ɩ́ tɔ sɩ: Tacaa, n ka cɛla-m nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa (500), na pə́ sɛɛ-m nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa tɔtɔ. 21Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔma-ɩ sɩ: Pə wɛ teu, n kɛ́ təmlɛ tʋ kʋpampaŋ. Ɩsəna mpi n lapəna pəcɔ nyəm kɛ teu kɛ ɩsəntɔ tɔ, maa cɛlɛ-ŋ sɔsɔm. Kɔɔ na má na-ŋ tə́ yɔɔlɩ. 22Pəlɛ pə waalɩ kɛ́ təmlɛ tʋ wei pa cɛla nyəɣətʋ ŋmʋnʋɣʋ (200) tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɔma na ɩ́ tɔ sɩ: Tacaa, n ka cɛla-m nyəɣətʋ ŋmʋnʋɣʋ (200), na pə sɛɛ-m ŋmʋnʋɣʋ (200) tɔtɔ. 23Ḿpʋ́ɣʋ́ pa caa ɩnɩ ɩ tɔma ɩ́lɛ́ tɔtɔ sɩ: Pə wɛ teu, n kɛ́ təmlɛ tʋ kʋpampaŋ. Ɩsəna mpi n lapəna pəcɔ nyəm kɛ teu kɛ ɩsəntɔ tɔ, maa cɛlɛ-ŋ sɔsɔm. Kɔɔ na ma na-ŋ tə́ yɔɔlɩ. 24Pə tala wei paa cɛla nyəɣətʋ nɩɩnʋwa (100) tɔ, ɩlɛna ɩ́ tɔ sɩ: Tacaa, ma nyəmá nyá tɔɔ sɩ n kɛ́ yʋlʋ katɛ tʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, timpi n ta tuu tɔɣɔ n kʋŋ, na timpi n ta ŋmɩɩsɩ tɔɣɔ n cɛkɩ. 25Sɔɣɔntʋ lapa-m, ɩlɛna má polo na má pi nyá liɣitee kɛ atɛ kɛ teu təkulakula. Mʋ nyá cɛɛ. 26Tənaɣa ɩ caa tɔma-ɩ sɩ: Ama n kɛ́ təmlɛ tʋ ɩsaɣaʋ na felentu kɛ́. N ka nyəmá mpʋ sɩ timpi ma ta tuu tɔɣɔ ma kʋŋ, na timpi ma ta ŋmɩɩsɩ tɔɣɔ ma cɛkɩ ɩlɛ, 27pepe tɔɔ kɛ́ n taa tʋ ma liɣitee anəɣɩ panci taa? Ma kɔma ɩsəntɔ tɔ maa maɣana pə sɛɛ a tɔɔ na má kpɛntɩ na má mʋ. 28Tɔʋ, ɩ́ lɛɛkɩ nyəɣətʋ nɩɩnʋwa (100) ɩnəɣɩ ɩ niŋ taa, na ɩ́ sɔɔsɩ nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa (500) tʋ. 29Pə taɣa pʋlʋ, timpi pə wɛɛ tɔɣɔ pə sɔɔsəɣɩ teu sɩ pə́ tɔɔləna pɛlɛ. Ama wei ɩ fɛɩna pʋlʋ tɔ, paa pəciiu maɣamaɣa kɛ ɩ wɛna, paa lɛɛkɩ kɛ́. 30Ɩ́ kpaɣa təmlɛ tʋ yem ɩnɩ na ɩ́ pɛtɩ-ɩ awalɩ kɛ́ səkpɛtʋɣʋ taa. Tənaɣa ɩ ká casəɣɩ kapusi na ɩ́ nyasəɣɩ ɩ təɣɩ kela. 31Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yɔɣɔtaa sɩ: Waatʋ wei Yʋlʋ Pəyaɣa má, maa kɔɔ ɩsɩɩ wulaʋ sɔsɔ na ɩsɔtaa tillaa təna tɔ, maa caɣa ma teeli kumte tɔɔ. 32Na atɛ piitimnaa təna ká koti ma ɩsɛntaa. Maa faɣasɩ yəlaa ɩsɩɩ tiikilu faɣasʋɣʋ heeŋ na pə́ŋ tɔ. 33Maa sɩɩ heeŋ kɛ ma ntɔɣɔŋ tɔɔ na pə́ŋ kɛ ma mpətəŋ tɔɔ. 34Wulaʋ Sɔsɔ má, maa heeli mpa pa wɛ ma ntɔɣɔŋ tɔɔ tɔ sɩ: Mɛ mpa ma Caa yelaa na ɩ́ nɩɩ leleŋ tɔ, ɩ́ kɔɔ na ɩ́ tɔɣɔ Kawulaɣa ŋka paa sɩɩ-mɛɣɛ hatoo antulinya lapʋ waatʋ tɔ. 35Pə taɣa pʋlʋ, nyɔɣɔsɩ ka kpa-m tɔ mə hana-m tɔɣɔnaɣa. Lʋkɔtʋ kpa-m tɔ mə hana-m lʋm na má nyɔɔ. Maa kɛ́ mʋʋlʋ tɔ mə kpaɣana-m na ɩ́ pona mə tɛ. 36Maa wɛ kpɛtɛ tɔ mə hana-m wontu. Pə wɩɩkaɣa-m tɔ mə fɛpəna-m. Paa təka-m saləka taa tɔ mə kɔŋaɣana na ɩ́ naa-m. 37Kʋpama ká cɔ-m sɩ: Tacaa, leɣe tə na-ŋ na nyɔɣɔsɩ wɩɩ-ŋ na tə́ ha-ŋ tɔɣɔnaɣa, na lʋkɔtʋ wɛna-ŋ na tə́ ha-ŋ lʋm? 38Leɣe tə na-ŋ na ń kɛ́ mʋʋlʋ na tə́ kpaɣa-ŋ na tə́ pona ta tɛ? Yaa n wɛ kpɛtɛ na tə́ suu-ŋ wontu? 39Leɣe tə na-ŋ na pə́ wɩɩkɩ-ŋ, yaa pa təka-ŋ saləka taa na tə́ polo nyá wiiluɣu? 40Wulaʋ ma maa cɔ-wɛ sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, timpi ɩ́ lapa ma taapalaa panɛ pa səkpema taa nɔɣɔlʋɣʋ kʋpantʋ tɔ, maɣa ɩ́ lapa. 41Pəlɛ pə waalɩ kɛ́ Wulaʋ má, maa heeli mpa pa wɛna ma mpətəŋ tɔɔ tɔ sɩ: Mpusi nyə́ma mɛ ɩ́ tɛɛ na ɩ́ fɛɛ-m. Ɩ́ polo kɔkɔ ŋka pa taɣana Ɩlɔɣɔʋ na ɩ ɩsɔtaa tillaa pa tɔɔ na kaa teŋ tɔ ka taa. 42Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, nyɔɣɔsɩ ka kpa-m tɔ ɩ́ ta ha-m na má tɔɣɔ. Lʋkɔtʋ kpa-m tɔ ɩ́ tá ha-m lʋm sɩ má nyɔɔ. 43Maa kɛ́ mʋʋlʋ, ɩ́ ta kpaɣa-m na ɩ́ pona mə tɛ. Maa wɛ kpɛtɛ tɔ ɩ́ ta ha-m wontu sɩ ma suu. Pɩɩ wɩɩkaɣa-m tɔ ɩ́ ta fɛ-m. Waatʋ wei ma wɛ saləka taa tɔ ɩ́ ta wiili-m. 44Na pɛlɛ paa cɔ-m sɩ: Tacaa, leɣe tə na-ŋ na nyɔɣɔsɩ yaa lʋkɔtʋ pə wɛna-ŋ, yaa n kɛ́ mʋʋlʋ, yaa n wɛ kpɛtɛ, yaa pə wɩɩkɩ-ŋ, yaa n wɛ saləka taa, na tə ta paasəna-ŋ? 45Ɩlɛ maa cɔ-wɛ sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, timpi ɩ́ tá la səkpema panɛ pa taa nɔɣɔlʋɣʋ kʋpantʋ tɔ, maɣa ɩ́ tá la. 46Panɛ ɩnɩ paa polo saləka tam nyəŋ taa, na kʋpama náá polo weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ taa.


text: 1Falisanaa nɩɩwa sɩ Yesu hikiɣi təŋlaa na ɩ́ sɔɔkɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm na pə́ kələɣɩ Yohaanɩ. 2Pə́cɔ́ pə taɣa Yesu maɣamaɣa sɔɔkaɣana-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm, ama ɩ ɩfalaa kɛ́. 3Yesu kɔma na ɩ́ nɩɩ sɩ Falisanaa nɩɩ mpʋ, ɩlɛna ɩ́ kʋlɩ Yuta tɛtʋ taa na ɩ́ mənna Kalilee tɛtʋ taa. 4Na pə wɛɛ sɩ Samalii nyəŋkʋ kɛ ɩ́ təŋ. 5Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu wʋsəna Samalii ɩcatɛ natəlɩ nte pa yaa sɩ Sikaa tɔ, na tə kpətəna tɛtʋ nti Yakɔpʋ ka ha ɩ pəyaɣa Yosɛɛfʋ tɔ. 6Na Yakɔpʋ lɔkɔ ka wɛ təna. Tɔntɛ nɩɩ Yesu ɩlɛna ɩ́ caɣa lɔkɔ nɔɣɔ, na waatʋ ɩnɩ ilim sikaa. 7Ḿpʋ́ɣʋ́ Samalii alʋ nɔɣɔlʋ kɔma lʋm luɣu, na Yesu sələmɩ-ɩ sɩ: Ha-m lʋm na má nyɔɔ. 8Waatʋ ɩnɩ Yesu ɩfalaa ka tɛma tɛɛʋ kɛ ɩcatɛ taa kɛ́ kʋtɔɣɔʋ yapʋ. 9Samalii alʋ cɔ-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ nyaɣa Yuta tʋ na ń sələməɣɩ-m lʋm sɩ n nyɔɔ. Pə́cɔ́ maɣa Samalii tʋ? (Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Yuta nyə́ma na Samalii nyə́ma paa suliɣi.) 10Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Ye n ka cɛkəna mpi Ɩsɔ haakɩ tɔ, na ń ka nyəmá wei má ma sələməɣɩ-ŋ lʋm kʋnyɔnyɔɔm kɛ ɩsəntɔ tɔ, nyá maɣamaɣa n ka laaləna-m sələmʋɣʋ na maa ha-ŋ weesuɣu lʋm. 11Ḿpʋ́ɣʋ́ alʋ cɔ Yesu sɩ: Ma cɛ, n fɛɩna kʋlulunaʋ ŋku n ká luna tɔ. Pə́cɔ́ lɔkɔ ná tɩɩ lumaa. Ɩlɛ leɣe n ká hiki weesuɣu lʋm mpɩ? 12Tá lɔŋcɛ Yakɔpʋ hulina lɔkɔ ɩnɛ na táá maɣana-ɩ. Halɩ Yakɔpʋ na ɩ piya na ɩ kaləkəŋ pa nyɔɔ lɔkɔ ɩnɩ ɩ lʋm. Ɩlɛ n hʋʋ sɩ n kəla ɩlɛ? 13Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ alʋ sɩ: Wei ɩ́ nyɔɔ lɔkɔ ɩnɛ ɩ lʋm lʋkɔtʋ tasəɣɩ-ɩ kpaʋ kɛ́. 14Ama wei ɩ́ nyɔɔ lʋm mpi maa ha-ɩ tɔ, lʋkɔtʋ ɩɩ lɛləɣɩ-ɩ kpaʋ paa pəlee. Pə taɣa pʋlʋ, lʋm mpi maa ha-ɩ tɔ pɩɩ la ɩ taa kɛ́ lʋm sɛɛlʋ wei ɩ cɛtəɣɩ tɔ. Haləna ɩ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ na ɩ kiŋ. 15Ḿpʋ́ɣʋ́ alʋ cɔ Yesu sɩ: Ma cɛ ha-m lʋm mpɩ, ɩlɛ lʋkɔtʋ kaa tasa-m kpaʋ, na má taa tasa cənɛɣɛ məlʋɣʋ kɛ lʋm luɣu. 16Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma alʋ sɩ: Polo ń yaa nyá paalʋ na nyá na-ɩ ɩ́ kɔɔ cənɛ. 17Ḿpʋ́ɣʋ́ alʋ cɔwa sɩ: Ma fɛɩna apalʋ. Ɩlɛna Yesu cɔ alʋ sɩ: Tampana kɛ n yɔɣɔtaa sɩ n fɛɩna apalʋ. 18Pə taɣa pʋlʋ, n tɛma apalaa kakpasɩ kɛ saaʋ, na wei ɩ tɛ n tɩɩ wɛ kaɣana ɩsəntɔ tɔ n wɛ yem, pə taɣa nyá paalʋ. Pə tɔɔ kɛ́ nyá tɔm wɛna tampana. 19Ḿpʋ́ɣʋ́ alʋ cɔ Yesu sɩ: Tacaa, ma naa sɩ n kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ. 20Ta lɔŋcɛnaa sɛɛkaɣa Ɩsɔ kɛ́ pʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɔɔ. Ama Yuta nyə́ma mɛ mə tɔŋ sɩ ye paa sɛɛ Ɩsɔ Yosalɛm kɛ́. 21Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ alʋ sɩ: Alʋ nyá nɩɩ ma tɔm, pɩɩ kɔɔ tɔ, Tacaa Ɩsɔ sɛɛʋ kaa wɛɛ təntəmlɛ tɔm, sɩ pʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɔɔ yaa Yosalɛm. 22Samalii nyə́ma mɛ ɩ́ ta nyɩ wei ɩ́ sɛɛkɩ tɔ. Ama Yuta nyə́ma ta tá nyəmá wei tá sɛɛkɩ tɔ. Pə taɣa pʋlʋ, Yuta nyə́ma kiŋ kɛ Ɩsɔ sɛɛʋ mpi pə waasəɣɩ tɔ pə wɛɛ. 23Ama pə wɛɛ pɩɩ kɔɔ, halɩ pə tɩɩ tɛma kɔntɛ te, na mpa pa sɛɛkɩ Ɩsɔ na tampana tɔ paa sɛɛ-ɩ hatoo pa taa kɛ́ na cɛsʋɣʋ fɛɩ. Ɩsɔ sɛɛlaa ɩsɩɩ mpʋ wɛɣɛ Caa Ɩsɔ sɔɔlaa. 24Ɩsɔ ɩɩ naa ɩsɛntɔɔ, pə tɔɔ kɛ́ mpa pa sɛɛ-ɩ tɔ, pə taɣa ɩsɛntɔɔ kɛ paa sɛɛ. Ama pa taanaa kɛ́ na cɛsʋɣʋ fɛɩ. 25Ḿpʋ́ɣʋ́ alʋ cɔ Yesu sɩ: Ma nyəmá sɩ Mesii wei pa yaa sɩ Kilisiti tɔ ɩ ká kɔɔ te, ye ɩ́lɛ́ ɩ kɔma, ɩ ká kilisi-tʋɣʋ pə təna. 26Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ alʋ sɩ: Ma wei ma yɔɣɔtəɣəna-ŋ ɩsəntɔ tɔ, maɣalɛ Mesii ɩnɩ. 27Yesu na alʋ pa tɔŋna yɔɣɔtaɣa kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩlɛna ɩ ɩfalaa tala, na pə́ la-wɛɣɛ piti kɛ́ mpi pə tɔɔ ɩ na alʋ taka pa yɔɣɔtəɣɩ tɔ. Paa na mpʋ pa taa nɔɣɔlʋ ta pɔɔsɩ sɩ: Pepeɣe n caa ɩ kiŋ? Yaa ntiɣi nyá yɔɣɔtəɣəna-ɩ? 28Tənaɣa alʋ məŋna ɩ həyaɣa na ɩ́ sɩɩ. Ɩlɛna ɩ́ məlɩ ɩcatɛ taa na ɩ́ yaa yəlaa sɩ: 29Ɩ́ kɔɔ na ɩ́ ná apalʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ kpaɣa pə təna mpi tuu ma lapa tɔ na ɩ́ kɛɛsɩ. Ɩ ta kɛ Mesii yee? 30Ḿpʋ́ɣʋ́ yəlaa lɩɩ ɩcatɛ taa na pá puki Yesu kiŋ. 31Alʋ ɩnɩ ɩ tɛɛ mpʋ tɔ, na ɩ ɩfalaa náá tɔŋna-ɩ tɛɛkʋɣʋ kɛ́ sɩ: Tacaa n kaa tɔɣɔ mpʋ? 32Ama Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tɔɣɔnaɣa ŋka ma tɔkɩ tɔ ɩ ta nyɩ-kɛ. 33Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfalaa pɔɔsa təma sɩ: Nɔɣɔlʋ kɔna-ɩ tɔɣɔnaɣa kɛ yee? 34Tənaɣa Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ma tɔɣɔnaɣa ntɛ́ wei ɩ tila-m tɔ ɩ luɣu nyəntʋ lapʋ, na ɩ təmlɛ nte ɩ hʋla-m sɩ má la tɔ tə yoosuɣu. 35Mɛ mə tɔŋ sɩ: Pə kaasa ɩsɔtʋnaa liɣiti na kʋmtʋ tala. Ama má, ma heeliɣi-mɛ sɩ, ɩ́ kʋsɩ mə ɩsɛ na ɩ́ na ɩsəna kʋtɔɣɔʋ sɛɛna tawa na kʋ taŋa kʋntaa tɔ. 36Kʋntʋ wei ɩ kʋŋ tɔ, ɩ tɔŋa ɩ kʋfɛlʋɣʋ hikuɣu kɛ́, na ɩ́ nyəkəɣɩ pee tɔtɔɣɔ ɩ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɔɔ. Mpʋ pə lakəna na tuulu na kʋntʋ pá kpɛntəɣɩ yɔɔlʋɣʋ. 37Pə tɔɔ kɛ́ tɔm nti pa yɔɣɔtəɣɩ tɔ tə wɛna tampana sɩ: Lɛlʋ tuuki kɛ́ na lɛlʋ náá kʋ. 38Mpʋ tɔtɔɣɔ, ma tila-mɛ sɩ ɩ́ kʋ haləm mpi ɩ́ taa hala tɔ. Lɛlaa ná halaa na kaɣana pə waasəɣɩ-mɛ. 39Ɩcatɛ ńtɛ́ tə taa Samalii nyə́ma paɣalɛ mʋ Yesu tɔm kɛ tɔm nti alʋ ka yɔɣɔtaa təfoo sɩ: Ɩ kpaɣa pə təna mpi tuu ma lapa tɔ na ɩ́ kɛɛsɩ tɔ tə tɔɔ. 40Waatʋ wei Samalii nyə́ma tala Yesu kiŋ na pá na-ɩ tɔ, pa wiina-ɩ sɩ ɩ́ la wɛɛ naalɛɣɛ pa kiŋ. Ɩlɛna ɩ́ caɣa tənaɣa kʋyɛɛŋ naalɛ. 41Pə kɔma na pá nɩɩ ɩ maɣamaɣa ɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ, ɩlɛna yəlaa samaa kɛ sɔsɔm tasa ɩ tɔm kɛ mʋɣʋ. 42Na pá tɔŋ alʋ sɩ: Pənɛntɛ pə taɣa nti n heela-tʋ tɔ tə tɔɔ tike kɛ tə mʋ ɩ tɔm. Ama tá maɣamaɣa tə nɩɩna tá ŋkpaŋŋ na tə tɛma tá taa sɩ, tampana ɩ kɛ́ antulinya Waasʋlʋ. 43Yesu lapa kʋyɛɛŋ naalɛɣɛ təna, ɩlɛna ɩ́ kʋlɩ na ɩ́ tɛɛna Kalilee. 44Yesu maɣamaɣa ka tɛma yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Nɔɣɔlʋ ɩɩ tʋɣʋna Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ kɛ ɩ maɣamaɣa ɩ ɩcatɛ taa. 45Waatʋ wei Yesu tala Kalilee tɔ, təna nyə́ma mʋ-ɩ teu kɛ niŋ naalɛ. Mpi tɔ pa maɣamaɣa paa pola Tɛɛʋ acima tɔɣɔʋ kɛ Yosalɛm, na pa nawa pə təna mpi ɩ lapa Tɛɛʋ acima anɩ a tɔɔ tɔ. 46Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu məla Kalilee Kana timpi ɩ ka pəsa lʋm kɛ sʋlʋm tɔ. Akewe sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ ka wɛ təna, na ɩ pəyaɣa wɛ Kapənahum na pə wɩɩkɩ-kɛ. 47Akewe nɩɩwa sɩ Yesu lɩɩna Yuta na ɩ́ kɔɔ Kalilee, ɩlɛna ɩ́ polo na ɩ́ sələmɩ-ɩ sɩ: Ma pəyaɣa wɛ Kapənahum na ká caa səpʋ, polo ń waasɩ-kɛ. 48Yesu cɔ-ɩ sɩ: Anɩ tamm mɩɩ ta na piti təma na kɔkɔlɔ nyəm, ɩɩ tisiɣi. 49Ḿpʋ́ɣʋ́ akewe ɩnɩ ɩ cɔ-ɩ sɩ: Haɩ ma cɛ, tə tɛɛ pə́cɔ́ ma pəyaɣa ɩ́ taa kɔɔ na ká sɩ. 50Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ akewe sɩ: Kpe, nyá pəyaɣa kaa sɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ apalʋ ɩnɩ ɩ mʋ Yesu kʋyɔɣɔtʋtʋ na ɩ́ tʋ mpaaʋ. 51Akewe kpeŋaɣa, ɩlɛna ɩ təmlɛ nyə́ma səŋɩ-ɩ na pá heeli-ɩ sɩ: Nyá pəyaɣa hika alaafəya. 52Ḿpʋ́ɣʋ́ akewe pɔɔsa-wɛɣɛ ɩsəna waatʋ pə cɛpa pəyaɣa tɔɔ tɔ. Ɩlɛna təmlɛ nyə́ma cɔ-ɩ sɩ: Tete ilim kpila pəcɔ tɔɣɔ watʋ cɛpa ka tɔɔ. 53Ḿpʋ́ɣʋ́ pəyaɣa caa tɔɔsa kpakpaa sɩ, tete mpʋ ɩnɩ pə taka teitei kɛ́ Yesu ka heela-ɩ sɩ: Nyá pəyaɣa kaa sɩ. Ɩlɛna ɩ́ na ɩ təyaɣa təna pá tɛ Yesu na pa taa. 54Yesu piti təma kpɛnta naalɛɣɛlɛ ɩ lɩɩʋ Yuta na ɩ́ kɔɔ Kalilee tɔ.


text: 1Pə ləsʋɣʋ yəlaa hɛkʋ kɛ kɔtʋlʋ sɔsɔ na pə sɩɩ tɔ, pə sɩɩ-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ la Ɩsɔ təmlɛ na pə́ waasɩ samaa. Ɩ pukina kʋhaham na ɩ́ lakɩ kɔtaɣa kɛ yəlaa ɩsaɣatʋ tɔɔ. 2Kɔtʋlʋ sɔsɔ ná takaa na ɩ́ ná ɩsəna ɩcantʋ wɛɛ tɔ, ɩlɛ ɩ pəsəɣɩ na ɩ́ hʋ́lɩ́ suulu kɛ pəcɔɣɔ ɩsɛ kʋkpɛɛtɛɛ nyə́ma na mpa pa pəntəɣɩ kʋpəntʋ tɔ. 3Na ɩsɩɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ maɣamaɣa wɛna ɩcantʋ tɔ ɩ lakɩ kɔtasɩ kɛ ɩ maɣamaɣa ɩ tɔɔ na samaa tɔɔ tɔtɔ. 4Pə fɛɩ sɩ nɔɣɔlʋ ká tʋ ɩ təɣɩ teeli na ɩ́ sʋsɩ ɩ təɣɩ kɔtʋlʋ sɔsɔɔntʋ taa. Ɩsɔ kpaana kɔtʋlʋ sɔsɔ, na mpʋ ɩnɩ pə maɣamaɣa kɛ pə lapa Alɔŋ kiŋ. 5Mpʋ ɩnəɣɩ na Kilisiti, ɩ ta tʋ ɩ təɣɩ teeli na ɩ́ kpa ɩ təɣɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ. Ama Ɩsɔ maɣamaɣa tɔmna-ɩ təkelekele sɩ: Nyaɣalɛ ma Pəyaɣa, saŋa kɛ ma pəsa nyá Caa. 6Ɩ tɔma tiili tɔtɔɣɔ Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: N ka pəsɩ kɔtʋlʋ kɛ tam tɔɔ ɩsɩɩ Mɛləcisetɛɛkɩ. 7Saa wei Yesu ka wɛ atɛ cənɛ tɔ ɩ sələmaɣa Ɩsɔ wei ɩ pəsəɣɩ na ɩ́ ləsɩ-ɩ səm taa tɔɣɔ, na ɩ́ wiikina-ɩ na kapusi sɔsɔɔnsɩ na ɩsəlʋm. Ɩlɛna Ɩsɔ mʋ ɩ sələmʋɣʋ kɛ ɩ seekaɣa Ɩsɔ tɔ pə tɔɔ. 8Paa na ɩ ka kɛ́ Ɩsɔ Pəyaɣa tɔ, kʋnyɔntɔɣɔlɛnaa taa kɛ́ ɩ nyəmá nɩɩnaʋ tɔm. 9Pa kɔma na pá tɛmɩ-ɩ lapʋ na ɩ́ te təkpataa, ɩlɛna ɩ́ pəsɩ wei ɩ kiŋ mpa pa təna pa nɩɩkəna-ɩ tɔ pə yakəna pa nyɔɔŋ kɛ tam tɔɔ tɔ. 10Ɩlɛna Ɩsɔ tɔ sɩ ɩnɩ ɩ kɛna kɔtʋlʋ sɔsɔ ɩsɩɩ Mɛləcisetɛɛkɩ. 11Tə wɛna kʋyɔɣɔtʋtʋ kɛ sɔsɔm kɛ tɔm tənɛ tə tɔɔ, na pə wɛ katɛ sɩ tə kilisi-mɛɣɛ pə təna təcɛɩcɛɩ kɛ́ ɩɩ cɛkəɣəna lɔŋ tɔ pə tɔɔ. 12Hatuu tɔ pə nəɣəsəna ɩsɩɩ ɩsəntɔ mə sɛɣɛsəɣəna lɛlaa, ɩlɛna mɩɩ məlɩ na ɩ́ pəsɩ ɩsɩɩ mpa paa hʋ́lɩ́ Ɩsɔ Tɔm ɩsɩɩ kpɛləməlaa tɔ. Pə tala mə mʋtʋ tɔɣɔʋ, ɩlɛna ɩ́ məlɩ na ɩ́ nyɔɔkɩ kafa kɛ tam. 13Wei ɩ paasəɣəna kafa nyɔɔʋ tɔ ɩ kɛ́ ahʋlʋm kɛ́. Ɩ ta nyɩ sɩ pənɛ pə tewa, aaɩ pənɛ pə ta te. 14Ama sɔsaa mpa tam lapʋ tɔɔ pa nyəmá tampam na ɩsaɣam pə faɣaʋ tɔ mʋtʋ kɛ pɛlɛ pa tɔkɩ.


text: 1Sɩ piel naa ɩka sɩ dãn sɩ mɩ̃ɛ go bɩɩ? Bɩɩ sɩ bʋɔrɔ na gãma nɩbɛ na sɛb ka a dãna sɩ yi a sɩ sɛ̃ bɩɩ yi a yɩ sɛ̃? 2Yɩn mɩ̃ɛ lɛ ɩ a sɩ gãn, na sɛb 'yɔ̃ɔ a sɩ nyãa pɔ ka sɩ bɔ̃ɔ yaa, ka nɩrɛ jaa mɩ kara. 3Yɩn lɛ wiil ɩka yɩn lɛ ɩ a gãn na yi a Yesu Kɩrɩsɩto sɛ̃, na yɩ ɩ a sɩ tʋ̃mɔ̃ tɔ̃nɔ̃, a ba ɩ ba den a tɩ̃ɩ sɔɔlaa sɛb ɛ, tɩchɛ a Nãaŋmɩn Sɩɛ lɛ sɛb. A ba ɩ a kʋsɩr pɛ̃rsɩ pɔ ɛ, tɩchɛ a sɛb 'yɔ̃ɔ a nɩsaal nyãn pɔ. 4A tɩɛr nyãna sɩn bar ɩn a sɩ bon tu a Kɩrɩsɩto pɔ, a Nãaŋmɩn niem. 5A ba ɩ fɩka sɩ ɩn yɛ̃ dẽme na sɩn tʋ̃ɔ tɔɔr a lɛ sɩn maal 'yɛr ɛ, tɩchɛ a sɩ yɛ̃ yin a Nãaŋmɩn sɛ̃. 6'Lɔ lɛ sʋ̃ʋ sɩ a sɩ mʋɔl a nɛtɩr paalaa nyã 'yɛr, a ba yi a ala ban dɔ̃ɔ sɛb jie ɛ, tɩchɛ a yin a Nãaŋmɩn Sɩɛ sɛ̃. A sɛbie ala ɩn kũu, tɩchɛ ka a Nãaŋmɩn kʋrɔ nyɛvʋr. 7Pʋ̃pãanyã, ala ɩ a 'yɛr bie ala ban sɛb 'yɔ̃ɔ a kʋsɩr pɛ̃rsɩ pɔ waan nɩ kũu tɩ 'matãan Nãaŋmɩn tɩɩr, ka a tɩɩr a Isɩral nɩbɛ na ba tʋ̃ɔnɔ̃ kaara a Mosesɩ nie a Nãaŋmɩn tɩɩr jũu, a wʋ tɩɩr gba na wa baar. 8A Nãaŋmɩn Sɩɛ 'yɛrbie tɩɩr kʋ̃ gar a lɛ ɛ? 9Ala ɩ a 'yɛrbie ala na 'yɔ̃ɔ a nɩbɛ 'yɛr tɩɩr bɛrma naa, a 'yɛr bie ala na waara nɩ a torfʋ, ŋmɩnɛ lɛ wʋn jɩ̃! 10Bojũu a Mosesɩ nɛbinãa ba lɛ tara tɩɩr a pʋ̃pãanyã ɛ, fʋ̃ʋ de man a Yesu Kɩrɩsɩto 'yɛr nʋ̃ɔ, wʋ gar wʋ naa. 11Ka ala ɩ a 'lɔ gba na wa baar waan na tɩɩr, ŋmɩnɛ lɛ a tɩɩr 'lɔ na ba baaraa ɛ, na jɩ̃! 12A lɛ jũu, a sɩ tɩɛrtɔ nyãna lɛ vɛ̃ ka saa joro dãbɩ̃ɛ ɛ, 13Sɩn ba kaara fɩka a Mosesɩ na dɔ̃ɔ vil a fɔbaa pɔɔ a wʋ nie ka a Isɩral nɩbɛ ta kaa ɛ, na ba nyɛ a nyɩlfʋ 'lɔ na baar ɛ. 14Tɩchɛ a ba nyãa pɔɔ naa wa tãn dɩna, a fɔpɔɔraa chɛnɛ naa bala wa kara a nɛtɩr koraa jie. Baa for bar sɛrɛ ɛ, bojũu Yesu Kɩrɩsɩto tɛɛ 'yɔ̃ɔ lɛ wʋn tʋ̃ɔ for. 15A dɩna gba, bala wa kar a Mosesɩ nɛbinãa yele, a fɔbaa ma pɔɔn a ba nyãa. 16Tɩchɛ ɩ̃sʋɔ jaa wa lɩɛb wa a sɩ Soro sɛ̃, wʋ ma for wʋn a fɔbaa 'lɔ bar. 17Pʋ̃pãanyã, a sɩ Soro lɛ ɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ, ka a jie 'lɔ a Nãaŋmɩn Sɩɛ na be, mɩ̃ɛ sofʋ mɩ ben be. 18Ka a sɩn bala nie na ba pɔɔ ɛ, pãa nyɩlɛ a sɩ Soro tɩɩr, naa lɩɛrɛ ka a tɩɩr pʋɔrɔ 'yɔ̃ɔnɔ̃ na yire a sɩ Soro sɛ̃ na ɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ.


text: 1A na ɩ a ŋa a, nyɩmɛ wa sɩrɩ mɔwlɛ taa, nyɩmɛ nɩ a Kɩrɩta na lãw taa a zũú a, nyɩmɛ wa kpaalɛ taa a nɔ̃wfʋ pʋɔ a, lãw-taa wa be be a Vʋʋrʋ Sõw pʋɔ a, nɔ̃wfʋ nɩ nɩ-baal-zɔba wa be be a, 2nyɩɩm ɩ a ɩ̃ nʋ̃ɔ̀ paalɩ tɩ tɔ. Nyɩ ɩ a nyɩ socie lãw taa, a nyɩ nɔ̃wfʋ nɩ a nyɩ tɩɛrʋ a ɩ been. Nyɩ bɔbr kɛ́ nyɩ lãw taa ɩ been. 3Nyɩ ta ɩrɛ bom nɩ cier-taa yã, bɔbr ɩ yúor ɛ. Ɛ cɛ, nyɩ ɩrɛ nɩ tʋɔra-siwru, ɛ́ mɩ́ saw kɛ a nyɩ taabɛ zuo nyɩ na. 4Ŋa za ta mɩ́ tɩɛrɛ ʋl yõ yele ɩ, ʋ mɩ̀ mɩ́ tɩɛrɛ a ʋ taabɛ yele. 5Nyɩ ɩrɛ a a ŋa a nyɩ cara pʋɔ, mɛ̃ a lɛ bɛ na mɩ́ ɩrɛ bɛlɛ wa lãw nɩ a Yeezu Kɩrɩta a. 6Ʋl na tɛr a naaŋmɩnʋ a pɛr tib daar za a, ʋ bɛ tɩ fɩɩrɩ ʋlɛ nɩ a Naaŋmɩn sɛw-taa ŋa tɛr bɛ sawr ɩ ɛ. 7Ʋ nɩ̃ɛ na tɩ yàalɩ ʋ tʋɔra, ɛ de tõ-tõ-bie ŋmɛ̃a, ŋmɛ̃ mɛ̃ nɩsaal a, ɛ a tɩ sãá a ʋ ŋmɛ̃a pʋɔ k'ʋʋ ɩ n nɩsaal. 8Ʋ siwr ɩ ʋ tʋɔra lɩɛbɩ nɔ-sawrɛ tɩ kpi n, tɩ kpi n a da-gara zu kũu. 9Al zũú n'a Naaŋmɩn zɛw ʋ yaga za, ɛ por ʋ yúor na yi zuo a yée za a, 10kɛ a Yeezu yúor ƴãwfʋ ƴãw, bʋ̃-vʋʋrɩ za gbine dume a salom zu, a tẽw zu nɩ a tẽw pile, 11ɛ́ bɛ za saw yere kɛ a Yeezu Kɩrɩta n'ɩ a Sore, a Naaŋmɩn sãà yúor-vɩɛlʋ-danʋ ƴãw. 12A na ɩ a ŋa a, ɩ̃ nɩ-nɔnɩ ɩ, nyɩɩm na sawr a ɩ̃ nʋɔr kʋra lɛ a, nyɩ cãa ɩrɛ a lɛ, ɩ̃ na mɩ́ wa be a nyɩ sɔgɔ a, ɛ mɩ̀ ɩrɛ gãw lɛ a ƴɛrɛ ŋa ɩ̃ na bɛ ka be a. Nyɩ tɛr zɔba nɩ mawfʋ, tone nɩ a nyɩ faafʋ tome. 13Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, Naaŋmɩn be n a nyɩ sɔgɔ tone, ʋlɛ n'ʋ mɩ́ ƴãw nyɩ bɔbr ɛ maalɛ bom nɛ na tu a ʋ pʋ-tɩɛrʋ a. 14Bom nɛ za nyɩ na ɩrɛ a, nyɩ ta ɩrɛ zɛbr ɩ bɩɩ ŋmɩɛr ɩ nɔkpɛn ɛ; 15lɛ n'a nyɩ kʋ̃ tɛr sãwna bɛ yere ɩ, ɛ vɩɛl, ɩ Naaŋmɩn bibiir na bɛ tɛr faalʋ a, vʋʋrɛ nɩ a tẽ-daa zu nɩbɛ sɔgɔ, na fa ɛ sãw bɛ za a, nyɩwrɛ a bɛ sɔgɔ mɛ̃ ŋmar-bie salom zu a, 16nyɩɩm na tɛr a nyɔ-vʋʋrʋ ƴɛrʋ a: a ŋa n'a nyɩ na zɛw a ɩ̃ yúor a Kɩrɩta waa bibir, bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, a ɩ̃ tome nɩ a ɩ̃ hanʋ kʋ̃ ɩ zawla ɩ. 17Ɛ́ alɛ mɩ̀ saa na fɛr a ɩ̃ zɩ̃ɩ cir mɛ̃ dekʋb-bom, ƴãw pʋɔ a bawr ƴãw a nyɩ Naaŋmɩn-saw-deb na maalɛ kʋ̀rɛ a Naaŋmɩn a, ɩ̃ cɩlɛ na, ɛ́ cɩlɛ lãw nɩ a nyɩ za. 18Lɛ mɩ̀ n'a, a nyɩɩm, nyɩ cɩlɛ, ɛ́ lãw nɩ mɛ̃ cɩlɛ. 19A Sore Yeezu wa saw a, ɩ̃ tɩɛrɛ na kɛ ka nɩ blã blã a, ɩ̃ na tõ n a Timote a nyɩ zie, kɛ́ ʋlɛ wa lɛb wa n a nyɩ yele wa manɩ kʋ̀ m a, mãa mɩ̀ tʋ̃ɔ nyɛ̃ mɔwlʋ a pʋɔ. 20Alɛ bɛ ɩ a ʋl yõ a, ɩ̃ bɛ nyɛ̃ nɩr na tɩɛrɛ a nyɩ yele mɛ̃ a mãa a ɩ: 21bɛ za tɩɛrɛ nɩ a bɛl tɛwr yele, ɛ bɛr a Yeezu Kɩrɩta dem. 22Ɛ cɛ, nyɩɩm tɛɛ za bãw nɩ lɛ a Timote na ŋmɛ̃ a: ʋ lãw nɩ mɛ̃ na tone a Yel-nʋ̃ɔ̀ hieru tome mɛ̃ bie na be ʋ sãà zie a. 23Ʋlɛ n'ʋ ɩ̃ tɩɛrɛ k'ɩ̃ɩ tõ a nyɩ zie, mãa dɛ wa nyɛ̃ a ɩ̃ yele tɛr niwn a. 24Mɔ̃ mɩ̀, ɩ̃ bãwnɩ a na, a Sore wa saw a, ka nɩ blã a, ɩ̃ mɩŋa na wa n a nyɩ zie. 25Ɛ cɛ, ɩ̃ nyɛ̃ na a sɛw k'ɩ̃ɩ lɛb bɛr a tɩ yɛb Epafoditɩ kʋ̀ nyɩ, ʋ ɩ n a ɩ̃ lãw-tõ-tɔ, ɛ lãw nɩ mɛ̃ a zɛbr pʋɔ, ʋl nyɩ na tɩ tɩr kʋ̀ m k'ʋʋ sõwne mɛ̃, a lɛn daar ɩ̃ na tɩ bɔbr ʋ a. 26Ʋ tɩ bɔbr ɩ yaga za k'ʋʋ lɛ nyɛ̃ nyɩ za; ʋ zɩ̃nɛ na guur, nyɩ na wõ a ʋ bàalʋ a ƴãw. 27Sɩza n'a, ʋ tɩ ɩ n baal cɛ blã na kpi. Ɛ cɛ Naaŋmɩn zɔ n a ʋ nɩ-baalʋ, ɛ a bɛ ɩ ʋl yõ n'ʋ ɛ, ʋ mɩ̀ zɔ n a ɩ̃ nɩ-baalʋ, k'ɩ̃ɩ ta páw pʋ-sãwna dɔwlɩ pʋ-sãwna zu ɛ. 28Alɛ n'a so ɩ̃ páw lɛ bɛrɛ ʋ kʋrɛ nyɩ, kɛ́ nyɩ tʋ̃ɔ nyɛ̃ ʋ cɩlɛ a ʋ ƴãw, ɛ a ɩ̃ pʋ-sãwna siwri blã. 29A na ɩ a ŋa a, nyɩ tuori nyɔw ʋ nɩ nʋ̃ɔ̀ a Sore ƴãw, ɛ nɔnɛ a nɩbɛ bɛ ŋa taabɛ, 30ʋ na tɩ cɛ blã na kpi a Kɩrɩta tome ƴãw a; ʋ saw nɩ a kũu, k'ʋʋ lɩɛrɩ nyɩ tõ a tome nyɩɩm mɩŋa nãá kʋ̃ʋ tʋ̃ɔ tõ a ɩ̃ ƴãw a.


text: 1N yɛɛr, yɩn sɔɔ de a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto tɩɩr sʋɔ, yɩ taa turo nɩbɛ nʋ̃nɔ̃ ɛ. 2Ala ɩ nɩbɛ ayi wa kpɛ naa a yɩ lɔ̃ɔfʋ jie, ka a ɩ̃sʋɔ pɩ̃ɛ na wʋ 'yɔ̃ɔn sɛlma mʋtʋɔ, tɩchɛ ka a ɩ̃sʋɔ mɩ ɩ nɔ̃ɔ sʋɔ su bʋ̃jarsɩ. 3Ka yɩ lɩɛb 'yɛr kʋ a 'lɔ na pɩ̃ɛ, "Jɩ̃nɛ ka a dakɔɔ ju," tɩ 'yɛr kʋ a 'lɔ mɩ na su a bʋ̃jarsɩ, "Ara ka bɩɩ wa jɩ̃nɛ ka a tẽe a n gbɛɛ par." 4Ala ɩ lɛ lɛ, a ba ɩ yɩ turo naa a nɩbɛ bamɩne nʋ̃nɔ̃ na yɩ de tɩɛr dɛɛr tɔɔrɔ nɩ a ba 'yɛr ɛ? 5N yɛɛr yɩ chɛlɛ, Nãaŋmɩn ir a bala a wɛr nɩbɛ na nyɛ ka ba ɩ nɔ̃n dẽme ka ban tara sɔɔfʋ tɩ kpɛ̃n a wʋ nãalʋ̃ʋ pɔ wʋn tɩr a nɛɛ kʋ a bala na nʋ̃ wʋ. 6Tɩchɛ yɩ ma kpɛrɛ na a nɔ̃ɔ sʋɔ. A ba ɩ a taraa dẽme lɛ ma ge yɩ ɛ. A ba ɩ bala lɛ ma nyɔɔ yɩ chiin a 'yɛr tɔɔrfʋ jie ɛ? 7A ba ɩ bala lɛ sɔ̃ɔ a yovɩla 'lɔ ban bʋɔlɔ yɩ ɛ? 8Ala ɩ yɩ tu naa a nɛɛ 'lɔ na sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, "Fʋ nʋ̃ a fʋ tɔ sʋɔ a fʋ kaar," yɩ maal vɩla. 9Tɩchɛ yɩn wa turo nʋ̃nɔ̃, yɩ maal dɛɛr, ka a nɛɛ 'yɛr ɩka yɩ bɔr naa na yɩ ɩ a nɛɛ sɔ̃sɔ̃ɔnbɔ. 10Nɩrɛ 'lɔ jaa na turo a nɛɛr a jaa tɩ wa 'mab bʋ̃'yen, wʋ sɔ̃ɔn a jaa. 11A 'lɔ na 'yɛr, "Taa sɛ̃nɛ ɛ," 'lɔ mɩ lɛ 'yɛr, "Taa kʋrɔ nɩrɛ ɛ." Fʋ̃ʋ ba sɛ̃ ɛ, tɩ kʋ nɩrɛ, fʋ sɔ̃ɔn a jaa. 12Yɩ 'yɛrɛ tɩ maala bɔ̃ɔn ɩka Nãaŋmɩn na tɔɔr a yɩ 'yɛr nɩtãa lɛ a nɛɛ 'lɔ na ma vɛ̃ ka nɩrɛ so a wʋ mɩ̃ɛ na 'yɛr. 13Bojũu a 'yɛr tɔɔrfʋ daar, fʋ̃ʋ nyã na ba dɔ̃ɔ tara nɩbibaal jofʋ ɛ, Nãaŋmɩn kʋ̃ mɩ jo a fʋ nɩbibaal ɛ. Nɩbibaal jofʋ tʋ̃ɔn 'yɛr tɔɔrfʋ. 14Vɩla buor nɩ nyã n yɛɛr, ala ɩ nɩrɛ 'yɛr naa ɩka wʋ tara na sɔɔfʋ, tɩchɛ ba lɔ̃ɔn tʋ̃mɔ̃ ɛ, a sɔɔfʋ nyã na tʋ̃ɔ faa wʋ ɔ? 15Ala ɩ yɛbɛ ɩn ɩ̃gãn kpãakpol tɩ ba tara bʋ̃diir ɛ, 16ka a yɩ ɩ̃sʋɔ 'yɛr kʋ wʋ, "Chiine nɩ nyã'maar, a ɩ vɩla kʋ fʋ ka fʋ nyɛ di tɩɩ," tɩchɛ na faa sʋ̃ʋ wʋ a ɩ̃gãn bʋ̃bʋɔrsɩ ɛ, bo vɩla lɛ a ɩ? 17A lɛ jũu, sɔɔfʋ ka tʋ̃mɔ̃ ba pʋɔ ɛ, wʋ ɩn bʋ̃kũu. 18Tɩchɛ nɩrɛ ɩ̃sʋɔ na 'yɛr naa, "Fʋ̃ʋ tara na sɔɔfʋ ka maa mɩ tara a tʋ̃mɔ̃." Wiil ma a fʋ sɔɔfʋ ka tʋ̃mɔ̃ ba pʋɔ ɛ, tɩ n mɩ wiil fʋ a n sɔɔfʋ nɩ a tʋ̃mɔ̃. 19Fʋ sɔɔ naa ɩka Nãaŋmɩn bʋ̃'yen tɛɛ lɛ be be. A ɩn vɩla. A sɩdɛbɛ gba mɩ sɔɔn de a lɛ, tɩ na ba mɩ joro dãbɩ̃ɛ. 20Fʋ̃ʋ jɔl nyã, sɔɔfʋ tʋ̃mɔ̃ na ba pʋɔ ɛ, faa bɔ̃ɔ ka bʋ̃kũu lɛ ɛ? 21A ba ɩ a sɩ sãakpã Abraham wiil a sɔɔfʋ nɩ a tʋ̃mɔ̃, wʋn dɔ̃ɔ de a wʋ bie Isaakɩ ɩka wʋ lon bɔɔr ɛ? 22Faa nyɛ a sɔɔfʋ nɩ a tʋ̃mɔ̃ na 'mataa ɛ, ka a wʋ sɔɔfʋ sɛɛ nɩ a lɛ wʋn tʋ̃. 23Ka a lɛ na sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩ yelmɩ̃ɛ ɩka, "Abraham sɔɔn de Nãaŋmɩn, ka a lɛ vɛ̃ ka wʋ ɩ nɩtor." Ka Nãaŋmɩn bʋɔl wʋ wʋ baraa. 24Yaa nyɛ, nɩrɛ na ɩn nɩtor Nãaŋmɩn niem a lɛ wʋn tʋ̃, a ba ɩ a wʋ sɔɔfʋ tɛɛ ɛ. 25A lɛ nɩ wʋ ju lɛ ba dɔ̃ɔ kaa a sɛ̃sɛ̃ pɔɔ ban bʋɔlɔ Worahab ka wʋ ɩ nɩtor, wʋn dɔ̃ɔ de a tʋ̃tʋ̃nbɔ wiil ba sɔyuo ka ba lɩɛb kul. 26A lɛ a sɩɛ na ma wa yi a ɩ̃gãn pɔ ka wʋ ɩ bʋ̃kũu, lɛ mɩ lɛ a sɔɔfʋ ka tʋ̃mɔ̃ ba pʋɔ ɛ mɩ ɩ bʋ̃kũu.


text: 1Agripaa n a hɩ Pol m, a ʋ: "Zaa ta ʋ k'ɩ meer ba kɛɛrɛ, ɩ ɩ mɩŋŋa bʋmbɔ." Pol n a wɔ busu, an a gumə lemim hɩ, a ʋ: 2"Mɔɔ heer nyɔɔ, cir Agripaa, kʋ mɔɔ zaa yɩ kʋ m meer ba ɩbɩɩ taa her, kʋ m m gumə mim dɩnda, mim haay kʋ zɩɩfʋrɔ mɔɔ a ka wɔɔ ra bɩ minto. 3Bala, ɩbɩɩ minkə ŋ bɩsɩkarɛ gʋta m kan ŋ yɩnnɩbayɩ zibəə kɩ. Bɩ y'a ka, mɔɔ n'a yɛrɛ ɩbɩɩ han, k'ɩ tʋr ka mɔɔ meerbaa ma kan bʋraama kɩ. 4Mɔɔ mɩsɩrbaa k'a nyɩnta hɔ niŋŋə, m nyɩbaa ma, kan nyɩnta kʋ mɔɔ ʋ hɔ niŋŋə, m dogʋɔɔ bire ʋ Zerizalɛm ʋ bɩ kɩ, zɩɩfʋrɔ wɔɔ haay a dɔ. 5Kʋ ŋ lɛ taa, ŋ y'a da ma, ŋn'a kasɛtɩ ka, ŋ y'a dɔ a dɔɔraa laatʋ, ŋ ʋ, farizɛn m mɔɔ m. Gʋɔɔ niŋŋoo kʋ ŋ nɩ yɛm wɔɔ Woso zaa zuure ma paan•••, an lɛ da ŋ haay ra rɔ wɔɔ. 6Bɩ her naa, kʋ mɔɔ Woso lerbɔrɛ k'a ba wɔɔ zɩrɔ m bɩ si bɩ, bɩ y'a ba mɔɔ dʋdɔ her. 7Wɔɔ do haryaa bueerehɩɩya b'ɩ yaa dam Woso m sinuu ʋ kan a gunuu ʋ kɩ, ŋ bɩr a tore y. Kʋ ŋn'ɩ dɔm lerbɔrɛ bɩ do ma bɩ minto. Kʋ mɔɔ lerbɔrɛ naa do ta m heer lɛ bɩ y'a ka, m cir Agripaa, zɩɩfʋrɔ wɔɔ nɩ mim kam mɔɔ ra. 8Bɔ minto m, b'awɔɔ n a si a ʋ, Woso ɩ gəəno mɩm bɔŋ ʋ? 9Kʋ mɔɔ nɩ, mɔɔ nyɩnta m a si mɩŋŋa mɔɔ ʋ lɛ m, kʋ m yar ba kan Nazarɛtɩ Yeezuu bɩ tɔ bɩ kɩ, paŋŋa do haay m. 10Bɩ, bɩ mɔɔ ba Zerizalɛm ʋ, wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ wɔɔ ɩ lɛ naa do ka mɔɔ ʋ. Mɔɔ mɩŋŋa sɩrakarɛzannɔ gʋr gʋta, m m du lɔnnɔcɛ ʋ. Gʋɔɔ kʋ n yɩ ŋ zɩnzɛ rɔ wɔɔ, mɔɔ hɩ mɔɔ ʋ, a a ga m. 11Gallɛm gʋta, mɔɔ ta sokʋmacɛrɔ ʋ, m fɩr ka ŋ ma, m paŋŋa ba ŋ ma, kʋ ŋ nɩ Yeezuu sʋnsɔ wʋ. Bɩ, kan jɩmbaa heerbusu gʋta kɩ, mɔɔ yɩ ŋ jɩ bɔm tararɔ gɔsɩnnɔ ra, m nɩ fɩr karɛ ŋ ma. 12Bɩ minto y'a ka, hindeem ʋ, wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ wɔɔ n zaa ka mɔɔ ʋ kan paŋŋa haay kɩ, kʋ m ta Damas ʋ mim naa do minto. 13Cir, kʋ mɔɔ nɩ tam bɩ, kʋ sinuu b'a zɔ bɩ, mɔɔ lɛɛgure yɩ, an a to brama, a gure n lɛ da wosogure ra, an b'a ku mɔɔ ra kan m zukuuzannɔ wɔɔ kɩ. 14Wɔɔ haay, wɔɔ ʋ dundo tara ʋ, mɔɔ n leer ma, an n'a hɩm mɔɔ m ebree lemim m, a ʋ: Sol, Sol, bɔ minto, ɩ nɩ fɩr kam mɔɔ ma? A ba ɩbɩɩ nawʋrɛ, ɩ mɩŋŋa m! 15Mɔɔ n a nyɩ bɔ ʋ, mɔɔ ʋ: 'Nka n'ɩbɩɩ nɩ, Zuuba?' Zuuba n a ya, an a hɩ, a ʋ: 'Yeezuu m mɔɔ m, mɔɔ ɩbɩɩ n nɩ fɩr karɛ ŋ ma. 16Bɩ, wuti ɩ jɩm! Ba hɔ k'a ka mɔɔ n m hɩnka ɩbɩɩ m bɩ n na: Mɔɔ ɩbɩɩ bɔ ʋ k'ɩ nyɩnta mɔɔ zibəənyɩ, mɔɔ kasɛtɩzaa kan hɔ niŋŋə k'ɩbɩɩ mɔɔ yɩ ʋ naa kɩ, kan a vantɔɔ kʋ mɔɔ n nɩ zɛm bɩ m hɩnka ɩbɩɩ m nɔ wɔɔ kɩ. 17Mɔɔ lɛɛ kam m ɩbɩɩ bʋmbɔ ɩ do kan do vantɔɔ kʋ mɔɔ n n'ɩbɩɩ nyɔɔrɛ ŋ ma rɔ wɔɔ kɩ wɔ ʋ, 18k'ɩ yaa nɩ ŋ mɩm gʋ, k'ɩ ŋ bɔ monsigə nɔ ʋ, ɩ ta ŋ nɩ lɛɛgure ʋ, k'ɩ bɔ ŋ nɩ Sʋtaana lɔmbaa nɔ ʋ, ɩ ta ŋ nɩ Woso zi, kʋ ŋ n sɩra ka mɔɔ ʋ, kʋ ŋ n'a mimbʋnyaarɔ sugur yɩ, bɩ, kʋ ŋ nɩ hɔjirle yɩ, kan gʋɔɔ kʋ ŋ y'a mɩŋŋɔɔ ka Woso ʋ rɔ wɔɔ kɩ.' 19Bɩ tɛkka ma, cir Agripaa, mɔɔ n bɩsɩ ka hɔ kʋ Zuuba a hɩ mɔɔ m hɔhɩnkarɛ naa do nɔ ʋ bɩ ma y. 20A sa mɔɔ ʋ Damas zannɔ ma kan Zerizalɛm zannɔ kɩ, an lɛ da, Zidee jilli kʋ zannɔ kɩ, bɩ jɛ ʋ kan do vantɔɔ kʋ gʋɔɔ kɩ, m a dɩnda kʋ ŋ n'a bɔ a taam, ŋnɩ yɛ Woso ma, kʋ ŋ n'a mimbʋnyaarɔ sugur yɩ, kʋ ŋ nɩ mɩsɩrbaa ba, k'an zu kʋ ʋ kan ŋ heerlʋrlɛ bɩ kɩ. 21Bɩ minto y'a ka, mɔɔ nɩ Wosocɛ ʋ, zɩɩfʋrɔ wɔɔ n bɩ mɔɔ nyasʋ, ŋn'a gɩnga k'a mɔɔ mee bɔ ʋ. 22Woso n ku mɔɔ ra mɩŋŋa, an ta an dɔmɩm naa do ku. Mɔɔ gɔɔta m nɩ kasɛtɩ kam gʋɔɔ poorero kan gʋɔɔ gʋtɔɔ kɩ taa. Wosolɛsinnɩsorazannɔ kan Moyiisi kɩ lɛɛ ka ŋnɩ hɔ k'a nɩ zɛm bɩ hɩ. Mɔɔ bɩr hɔsɩ vanta hɩrɛ, an lɛ da bɩ ra y. 23Ŋ ʋ: 'Krista fɩr yɩrɛ, b'a lɛɛ kam an a mɩm bɔ ʋ gəəno bire ʋ, an nɩ lɛɛgure pa dam zɩɩfʋrɔ m kan do vantɔɔ gʋɔɔ kɩ.' " 24Pol k'a lee ku bɩncɛ naa do ʋ a meerbaa nɔ ʋ bɩ, Fɛstus a leer busu, an a hɩ, a ʋ: "Hɔɔzaa n'ɩbɩɩ naa Pol! Ɩbɩɩ hɔdɔrɛ maam-maam bɩ y'ɩbɩɩ bam hɔɔzaa!" 25Pol n a hɩ, a ʋ: "Hɔɔzaa bɛɛ m mɔɔ nɩ y, Fɛstus mɩŋŋa, sɩra meerbaa mɔɔ n'a bam, hɔɔntaʋrɛ m. 26Cir Agripaa bɩ minno nɔɔn duro dɔ mɩŋŋa haay, bɩ y'a ka, mɔɔ m dam ma, m meer ba a lɛɛ kan heerkoodəbaa kɩ. Mɔɔ si mɔɔ ʋ, hɔsɩ n ba a mɩm ma sɛɛrɛ y. Bala, minno nɔɔn duro n ba gʋrga k'a nyaakʋm da ʋ y. 27Cir Agripaa, ɩbɩɩ wosolɛsinnɩsorazannɔ mim si ra? Mɔɔ dɔ mɔɔ ʋ, ɩbɩɩ ŋ mim si" 28Agripaa n a hɩ Pol m, a ʋ: "Kan ɩbɩɩ meerbaa bɩ kɩ, gɔɔta a ʋ poore, k'ɩbɩɩ n mɔɔ ba kristagʋaa ra?" 29Pol n a hɩ, a ʋ: "K'a a ŋʋa, an gɔɔta poore gɛɛ gʋta, mɔɔ ŋʋa, kʋ Woso yɛ, a bɩ nyɩntarɛ ɩbɩɩ bala y, gʋɔɔ haay kʋ ŋ n'a tʋr kam mɔɔ meerbaa ma her lɔ wɔɔ, awɔɔ y'a bam amba mɔɔ m, bɩ baŋŋarɔ kʋ ŋ nɩ mɔɔ wɔ ma rɔ nɔɔn duro bɩ nyɩntarɛ awɔɔ wɔ ma y." 30Cir bɩ n wuti kan tara lɛɛzaa bɩ kɩ, Berenisi kɩ, kan gʋɔɔ kʋ ŋ nɩ nyɩntam kan ŋ kɩ rɔ wɔɔ kɩ. 31Kʋ ŋn'a hʋrm bɩ, ŋ sʋʋra ba kan kʋ kɩ ŋn'a hɩrɛ, ŋ ʋ: "Gʋaa naa do n hɔsɩ ba, an a ga zɛ m gɛɛ baŋŋarɔ nɩ y." 32Agripaa n a hɩ Fɛstus m, a ʋ: "Kʋ gʋaa naa do bɛɛ y'a ŋʋa k'a ta mim bɩ m Rɔm cir taa, a a ga m, ŋnɩ wɔ saa."


text: 1Ha le Betani ma wi nɛ zɛlɛ, ling wa nde Lazare. Yo nɛ̂ le ka Marie hinɛ ya wa Marthe de le ang. 2Marie nɛ̂ bhoko ɛngɛ ka bahɔng se nanga Jésus nɛ dede pɛl kulo liama, nɛ ka baku bumɔzu wa limbi nɛ yo. Nɛ Lazare, ka dung nɛ zɛlɛ, nɛ̂ ya wa. 3Hazu ɛngi, hio ya mɔ bhoko bwa pio kasara ha Jésus mɛgɛ: « Kongawan, dan mɛ ka mɛ ngoya pentɛ, wɛnɛ nɛ zɛlɛ.» 4Ka Jésus zea wena, a tɔa: «Zɛlɛ pɛ Lazare bo nɛ̂ zɛlɛ fio na. Ma, yo baa wɛnɛ tuka nde, Sɔ agbasi lɛkɛ-lɛkɛmɔ pɛa, nɛ nde, ɛ azɔk fin lɛkɛ-lɛkɛmɔ pɔm, Bewei pɛ Sɔ.» 5Jésus ngoya Marthe, ya wa Marie, nɛ Lazare pentɛ. 6Ma, ngase ka Jésus zea nde, Lazare nɛ zɛlɛ, a bhɔna ha bhandi ka wɛnɛ dung ang lɛm yala bwa ing. 7Hapata, a tɔa ha hio wan-yambimɔ pɛa: «Ɔ kifiri nɛ ha kandɔnu Judée.» 8Nɛ hio wan-yambimɔ tɔa ha wɛnɛ: «Wan-osimɔ, hio wi dungɔ ha kio wal nde, mbwa alo mɛ nɛ ta gbɛ pata tɛ yɛ ka na. Ma, mɛ ngoy mɛ kifiri fin si haki nde?» 9Jésus kiforo wen ha mbwa: «Bo nɛ̂ swe ndang nɛ ngonga bhukɔ gbala bwa na nde? Ka ma wi yal nɛ swe, a lɛm kɔ nanga na, hazu wɛnɛ ha zɔka saamɔ ka ba ha nzan. 10Ma, ka wi yal nɛ zɛ, a bekɔ nanga hazu saamɔ bo hapɛtɛ wa na.» 11Hapata wen ndɔng, Jésus tɔa ha hio wan-yambimɔ: «Dan ɔ, Lazare ha ɔala. Ma, mi benɛ nɛ tunsi wɛnɛ.» 12Mbwa tɔa ha wɛnɛ: «Kongawan, ka wɛnɛ ɔ nɛ la, zɛlɛ pɛa bekari.» 13Jésus ngoy tɔ nde, Lazare fea fe. Ma, hio wan-yambimɔ takara pɛ mbwa takiri nde, a tɔ nɛ tɛ wen ɔala. 14Mɛgi a tɔa ha mbwa long: «Lazare fea fe. 15Mi nɛ totɛ hazu mi bo ang hinɛ wɛnɛ na. Sɔ dea mɛgi tuka nde, ɛnɛ amɛkiri mi. Ma, ɔ nɛ ha pɛa.» 16Thomas ka ɛ sa fin nde bedan, tɔa ha hio olo wan-yambimɔ fɛt: «Ɔ fɛt, ɔ nɛ hinɛ Jésus nde, ɔ afe hinɛ wɛnɛ.» 17Ka Jésus hɔa ha Betani, a kpaa nde, ɛ gunɔ Lazare tɛ bo nɛ̂ zenar yala. 18Soko Betani hinɛ Jérusalem lɛma nɛ kilomɛtɛrɛ tar sɔna. 19Mɛgi, hio zuife nɛdɔka dungɔ ha tɛa ha pɛ Marthe hinɛ Marie, hazu yɔkili mbwa hapata fio pɛ ya mbwa bewei. 20Ka Marthe zea nde, Jésus hɔa, a nɛa nɛ we si wa. Marie bhɔna pɛa ha dungɔnu ha zang twa. 21Marthe tɔa ha Jésus: «Kongawan, abo se nde mɛ badung hakɛ, ki ya mi tɛ fe na. 22Ma, mi ingɔ nde, ngase ɛngi, Sɔ beha mɛ mɔ fɛt ka mɛ beani ha kɔ wa.» 23Nɛ Jésus tɔa ha wɛnɛ: «Ya mɛ betun.» 24Marthe tɔa ha wɛnɛ: «Mi ingɔ nde, a betun ha kpogio ngimɔ, ka hio fiowi fɛt betun.» 25Jésus kiforo wen ha wɛnɛ: «Mi nɛ̂ wan-tunsi hio fiowi, nɛ mi nɛ̂ wan-ha tunɔ ha hio wi. Wi ka mɛkiri mi, wɛnɛ bedung nɛ zutunɔ ngase ka wɛnɛ fea. 26Nɛ wi ndang ndang fɛt ka dung nɛ zutunɔ nɛ ka mɛkiri mi, mbwa lɛm fe ndang na. Pɛ mɛ, mɛ mɛkara wen ɛngɛ nde?» 27Marthe kiforo wen ha wɛnɛ: «Ey, Kongawan, mi mɛkara nde, mɛ nɛ̂ Mesi, Bewei pɛ Sɔ, ka ɛ batɔ nde, wɛnɛ betɛ ha nzan.» 28Ka Marthe wolamɔ hinɛ Jésus kari, a pena nɛ, nɛ sa ya wa, Marie. A tɔa ha wɛnɛ nɛ wuso: «Wan-osimɔ hɔa, nɛ wɛnɛ saa mɛ.» 29Ka Marie zea mɛgi, a guotɛ sɔwi nɛ ha pɛ Jésus. 30Ha ngimɔ ɛngi, Jésus tɛ le ka zang le na. A bhɔna ka ha ndangtɛ bhandi ka Marthe kpaa wɛnɛ ang. 31Hio wi dungɔ ha zang twa hinɛ Marie hazu yɔkili wɛnɛ. Ka mbwa zɔka wɛnɛ ha gboa nɛhasa, mbwa ndara wɛnɛ. Hazu mbwa takara pɛ mbwa nde, a nɛ ha hea kwa ha zupisi. 32Marie hɔa ha bhandi ka Jésus dung ang. Nɛ ka wɛnɛ zɔka Jésus, a teka ha si nanga wa nɛ a tɔa: « Kongawan, abo se nde mɛ badung hakɛ, ki ya mi tɛ fe na.» 33Jésus zɔka Marie ha hea kwa. Nɛ wi ndɔng fɛt ka ndara wɛnɛ hea fin kwa. Mɛgi Jésus dea ngɔtɛ pentɛ nɛ sila wa doya nɛ kobhe. 34A ana mbwa: «Ɛnɛ gunɔ wɛnɛ ha ndo?» Mbwa kiforo wen ha wɛnɛ: «Kongawan, mɛ tɛ tɛ zɔk bhandia.» 35Nɛ Jésus angara hea kwa. 36Mɛgi hio wi tɔa: «Ɛnɛ zɔk, a ngoya wɛnɛ pentɛ.» 37Ma, hio ma wi ha soko mbwa tɔa: «Wɛnɛ ka bagbosisi li wan-gdɔka li, a lɛma gdɔki wal ha fio mɛ gbɛ Lazare, na nde?» 38Sila Jésus dona nɛ kobhe fin nɛ mbinga, nɛ wɛnɛ nɛa ha zupisi. Yo dungɔ nɛ ngu ka ɛ gdɔka nua nɛ ma viɛ-viɛ gasa ta. 39Nɛ Jésus tɔa: «Ɛnɛ kinsi ta kɛ yunɛ!» Nɛ Marthe ya mɛ fio tɔa ha wɛnɛ: « Kongawan, ki pɛl tɛ wa begbɛ ɔ, hazu a dea nɛ yala nar ha kɔfio mɛsɛ.» 40Nɛ Jésus kiforo wen ha wɛnɛ: «Bo nɛ̂ mi tɔa nde, ka mɛ mɛkiri mi, mɛ bezɔk lɛkɛ-lɛkɛmɔ pɛ Sɔ, na nde?» 41Ɛ kinso ta yunɛ. Jésus guo li ha ngɔn nɛ wɛnɛ tɔa: «Bafa mi, mi lukisi mɛ hazu mɛ ha zea gɔamɔ pɔm. 42Mi ingɔ nde, mɛ ha zea mi kpoo. Ma, mi tɔ yo hazu giliwi ndɔng ka zikiri mi hakɛ, ka mbwa aing nde, yo nɛ̂ mɛ ka tomsa mi tɛnɛ hakɛ.» 43Hapata wen ki, Jésus saa Lazare nɛ ngagɛl: «Lazare, mɛ gbo!» 44Lazare gboa nɛ olo la ndɔng ka ɛ gunɔ nɛ wɛnɛ. Hio kɔ wa nɛ nanga wa fɛt dungɔ nɛ libhokoa nɛ pɛl la. Nɛ li wa dungɔ nɛ hɛla nɛ ma nu la fin. Jésus tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ bul la ha tɛ wa, nɛ ɛnɛ gde wɛnɛ asi ha twa.» 45Giliwi ndɔng ka tɛa ha dungɔa hinɛ Marie zɔka mɔ ka Jésus dea. Mɛgi dɔka wi ha soko mbwa mɛkara wɛnɛ. 46Ma, hio ma ha soko mbwa pena nɛ kpa hio Farizien. Nɛ mbwa tɔa ha mbwa kasi mɔ ka Jésus dea. 47Mɛgi, hio gasa wan-hasadaka nɛ hio Farizien wesara hio wan-kpo zuwen nɛ mbwa tɔa: «Woo! Ɔ bede mɛng? Wei kɛ ha dea hio gasa mɔweka nɛnɛ! 48Ka ɔ gde nde, wɛnɛ ade ka mɛgi nɛnɛ, ki hio wi fɛt bemɛkiri wɛnɛ. Ki hio wan-bi bulo mɔ Rome betɛ tɛ yangili gasa twa Sɔ pɛ ɔ, nɛ kandɔ pɛ ɔ fɛt.» 49Ma wi dungɔ ha soko mbwa, ling wa nde Kaife. A dungɔ nɛ̂ wan-zu hio wan-hasadaka ha bɛlɛ ɛngi. A tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ ing mɔ ndang na! 50Yo nɛ̂ dedea hazu ɛnɛ nde, ma wi ndang afe ha bhandi kandɔ fɛt, tuka nde kandɔ abhondi na. Ɛnɛ ing goto wen ka mi tɔa, na nde?» 51Kaife tɛ tɔ wen ki nɛ zu wa nɛ pɛa tɛ na. Ma, tuka wɛnɛ nɛ̂ wan-zu hio wan-hasadaka ha bɛlɛ ɛngi, wɛnɛ tɔa nɛ kuliwen nde, Jésus befe gɔn nɛ zu wi mɔ kandɔ zuife fɛt. 52Nɛ yo bo nɛ̂ hazu kandɔ zuife sɔna na. Ma, hazu wesiri hio bem pɛ Sɔ, ka de le ha nzan fɛt. 53Yo nɛ̂ ha ndangtɛ swe ɛngi, ka hio wan-le zuife kpoa nɛ zuwen mɛ gbɛ Jésus. 54Hazu ɛngi, Jésus tɛ ngoy fin gbasa tɛ wa ha li hio wi na. Mɛgi, a pena ha ma bhandi mɔ pɛtɛ kpɛnu, ha le Efraim. Wɛnɛ hinɛ hio wan-yambimɔ pɛa dungɔ haki. 55Ha ngimɔ ɛngi, yenga Pake pɛ hio zuife hɛra kari. Mɛgi, hio dɔka wi mɔ kandɔnua dungɔ ha danga nɛ ha Jérusalem nde, mbwa asasisi tɛ ha li Sɔ haki sɔngsi yala yenga. 56Mbwa dungɔ ha kio Jésus, nɛ mbwa ana may ha zang gasa twa Sɔ: «Jésus betɛ ha yenga nde? Ɛnɛ takiri pɛ ɛnɛ mɛng?» 57Mɛgi, hio gasa wan-hasadaka nɛ hio Farizien haa nu nde, ka ma wi ingɔ bhandi ka Jésus dung ang, lɛma nde, wia aosi yo, ka mbwa anɛ nɛ ba wɛnɛ.


text: 1Ɛɛ rɛ Yesu bɩl maga namaga a baa, "Kyɛɛ hʋ wɩya no buloŋ aa sɩ yaa, wɩɩsɩbee koro hʋ sɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ hatoliye fi aa sii tebine kɩdɩgɩ a paa ba fɩŋtɩŋsɩ a mʋ dɩ ba kyeŋ hafalɩɩ bala. 2Hatoliye no tɩyaŋ, bɔnɔŋ gyɩ yaa bambugo rɛ, ka bɔnɔŋ mɛ gyɩ yaa wɩgyʋnna. 3Bambugo hʋ gyɩ bɩ lɔgɔ nʋʋ kolo, dɩ ba fɩŋtɩŋsɩ hʋ rɛ ko dɩsɩ dɩ ba fa kpa we. 4Ka wɩgyʋnna hʋ kɛ gyɩ lɔgɔ nʋʋ we bumbuŋiye tɩyaŋ a kolo. 5Hafalɩɩ hʋ bala hʋ gyɩ pɩɩsa rɛ weliŋ, ɛɛ rɛ hatoliye hʋ buloŋ mɛ gyɩ hɔŋ dɩyɛgɩ dɩyɛgɩ lɔlɔ aŋ kpa doo pɩŋ. 6Ʋ tekere vɩʋ̃ʋ̃, nal kɩdɩgɩ heeli a baa, "Hafalɩɩ bala hʋ rɛ aa ko! Ma ko lɩɩ mʋ kyeme ʋ." 7Ɛɛ rɛ hatoliye hʋ buloŋ sii a kaŋ ba fɩŋtɩŋsɩ ŋmasɩ turo ta ba gyɩŋ. 8Doŋ nɛ bambugo hʋ basɩ tɩya wɩgyʋnna hʋ a baa, "Á fɩŋtɩŋsɩ hʋ aa kyɛ dɩ ba dɩsɩ rɛ, ma tɩya ma nʋʋ hʋ mʋhʋ mʋhʋ." 9Ɛɛ rɛ wɩgyʋnna hʋ basɩ tɩya ba a baa, "Aayɩ, nʋʋ hʋ bɩ sɩ pele á beel-ma buloŋ. Ma mʋ kyɛ yɔbɔ ma tɩɩ nʋʋ." 10Ɛɛ rɛ ba sii kpa mʋ dɩ ba yɔbɔ nʋʋ hʋ. Ba aa mʋʋ tɩyaŋ nɛ, ka hafalɩɩ bala hʋ mɛ ko. Hatoliye hʋ bɔnɔŋ gyɩ aa yaa siri hɔŋ hʋ sii tɩŋa ʋ hal gyʋʋ hafalɩɩ gbɩyala hʋ lee, ka ba kaŋ dimbee hʋ tɔ. 11Ʋ hal tɩyaŋ nɛ hatoliye hʋ aa mʋʋ dɩ ba yɔbɔ nʋʋ hʋ mʋ kpa ko a ŋmaa dimbeenyʋwa aŋ baa, 'Á nɩhɩyawʋ, á aa sʋla ɩ, ha kaŋ suri tɩya ma dɩ á gyʋʋ."' 12Ɛɛ rɛ ʋ baa, "Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, ŋ bɩ gyɩŋ ma." 13Yesu aa maga namaga no ko teŋ ʋ baa, "Ma yaŋ gyɩŋ tɩya ma tɩɩ weliŋ beewɩya ma bɩ gyɩŋ kyɛɛ hʋ koo saŋa hʋ mɩyaŋ nihuwobiŋ Biye aa sɩ mɩɩgɩ ko." 14Ɛɛ rɛ Yesu bɩl kaŋ namaga a daga wɩɩsɩbee koro hʋ wɩya a baa, "Saŋa no tɩyaŋ wɩɩsɩbee koro hʋ sɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ baal kɩdɩgɩ aa sii dɩ ʋ vala ŋmanɩɩ. Ɛɛ rɛ ʋ yɩrɩ ʋ tʋŋtʋnna a kpa ʋ kɩna we ba nosi tɩyaŋ dɩ ba kɩ deŋ. 15Ʋ gyɩ kaŋ kɩna hʋ kpaa ba a maga gɛɛ hʋ nal buloŋ aa sɩ wuwo kɩ deŋ nɛ. Ʋ gyɩ kpaa molbiye tusi bɔnɔŋ nɛ a tɩya kɩdɩgɩ dɩ ʋ kɩ deŋ, a kpa tusi bʋlɩya tɩya kɩdɩgɩ mɛ, aŋ kpa tusi mɛ tɩya kɩdɩgɩ hʋ mɛ. Ɛɛ rɛ ka ʋ kpa mʋ ŋmanɩɩ hʋ. 16Tʋŋtʋnnɩ hʋ aa laa molbiye tusi bɔnɔŋ hʋ kaŋ mʋ a tʋŋ tʋma a bɩl na tusi bʋnɔŋ tɔnɔ pɛ. 17Tʋŋtʋnnɩ hʋ mɛ aa laa molbiye tusi balɩya hʋ, ʋ mɛ kaŋ ʋ kɩna kɩ bɩrɩmɩ, a mɛ na molbiye tusi bʋlɩya tɔnɔ a pɛ. 18Amɛ tʋŋtʋnnɩ hʋ aa laa tusi hʋ, ʋ kɛ kaŋ ʋ kɩna mʋ hul bʋwa a kpa hogo. 19Ʋ gyɩ pɩɩsa rɛ weliŋ ka ba nɩhɩyawʋ hʋ gyɩ na ko a yɩrɩ ba dɩ ʋ na ba kɩdɩgɩ buloŋ aa kpaa ʋ molbiye yaa gɛɛ. 20Tʋŋtʋnnɩ hʋ aa laa tusi bʋnɔŋ hʋ kaŋ ʋ kɩna ko gyʋʋ a basɩ tɩya ʋ nɩhɩyawʋ a baa, 'Molbiye tusi bʋnɔŋ nɛ ɩ tɩya ŋ, ŋ mɛ naa tusi bʋnɔŋ nɛ a pɛ.' 21Doŋ nɛ ʋ nɩhɩyawʋ hʋ basɩ tɩya ʋ a baa, 'Gyaaŋbiye, ɩ yaa tʋŋtʋnnɩtɩɩ rɛ. Ɩ kɔnɩ daga nɩɩ ɩ yaa wɩtɩɩ tɩɩna rɛ. Ɛɛwɩya ɩ aa wuwo deŋ kɩbiye nyuu weliŋ nyɛ ŋ sɩ leŋ dɩ ɩ kɩ deŋ kɩgyamaa. Ŋ teŋ fɩyɛla rɛ weliŋ abee wɩɩ hʋ ɩ aa yaa. Ɛɛwɩya ŋ aa kyɛ dɩ ɩ mɛ teŋ fɩyɛlɩ rɛ a beel ŋ.' 22Ɛɛ rɛ tʋŋtʋnnɩ hʋ mɛ aa laa molbiye tusi bʋlɩya hʋ mɛ kaŋ ʋ kɩna ko gyʋʋ a basɩ tɩya ʋ nɩhɩyawʋ hʋ a baa, 'Ŋ nɩhɩyawʋ, ɩ aa tɩya ŋ molbiye tusi bʋlɩya hʋ, na, ŋ mɛ naa tusi bʋlɩya rɛ a pɛ.' 23Doŋ nɛ ʋ basɩ tɩya ʋ mɛ a baa, 'Gyaaŋbiye, ɩ yaa tʋŋtʋnnɩtɩɩ rɛ. Ɩ kɔnɩ daga nɩɩ ɩ yaa wɩtɩɩ tɩɩna rɛ. Ɩ aa wuwo deŋ kɩbiye nyuu weliŋ nyɛ ŋ sɩ leŋ dɩ ɩ kɩ deŋ kɩgyamaa. Ŋ teŋ fɩyɛla rɛ weliŋ abee wɩɩ hʋ ɩ aa yaa. Ɛɛwɩya ŋ aa kyɛ dɩ ɩ teŋ mɛ fɩyɛlɩ rɛ a beel-ŋ.' 24Nyɛ rɛ tʋŋtʋnnɩ hʋ ʋ aa kpaa molbiye tusi hʋ tɩya mɛ ko gyʋʋ a baa, 'Ŋ nɩhɩyawʋ, ŋ gyɩma anɩɩ ɩ kaŋ tɩbal lɛ weliŋ, ɩ aa kɩ kʋŋ kɩna ɩ aa bɩ doho rɛ. 25Ɛɛ rɛ tɩŋ kambɩŋ kana ŋ, ŋ hul bʋwa a kpa molbiye hʋ a hogo. Na ɩ molbiye. Laa ɩ kɩna.' 26Ɛɛ rɛ ʋ nɩhɩyawʋ hʋ basɩ tɩya ʋ a baa, 'Ɩ yaa tʋŋtʋnnɩbɔŋ nɛ a kaŋ teŋwɩɩ mɛ. Ɩ aa gyɩma anɩɩ ŋ aa kɩ kʋŋ kɩna ŋ aa bɩ doho, 27ʋ fa maga dɩ ɩ kpa ŋ molbiye hʋ mʋ biŋ lee hʋ tɩyaŋ ba aa biŋ molbiye rɛ. Ŋ fa aa mɩɩgɩ ko nyɛ, ŋ fa sɩ laa molbiye hʋ abee ŋ tɔnɔ buloŋ. 28Ma kaŋ molbiye hʋ laa ʋ lee, a kpa tɩya nal hʋ aa kaŋ molbiye tusi fi hʋ. 29Nal hʋ aa kaŋ kɩna yʋga, Wɩɩsɩ sɩ marɩ tɩya ʋ pɛ, amɛ nal hʋ aa bɩ kaŋ kɩna yʋga, mʋhʋ hʋ mɛ ʋ aa kana, Wɩɩsɩ sɩ kaŋ laa ʋ lee. 30Ma kaŋ tʋŋtʋnnɩ tɔɔ no lɩɩ yuwo ta dɩ ʋ we bilhuu tɩyaŋ. Doŋ tɩyaŋ nɛ nala hʋ aa vɩya Wɩɩsɩ sɩ we a kɩ wii aŋ kɩ kyaŋ ba nyɩŋa."' 31Saŋa hʋ mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye aa sɩ mɩɩgɩ ko abee gaŋdarɩ, ŋ bee malɩkasɩ buloŋ nɛ sɩ ko. Ɛɛ tɩyaŋ nɛ ŋ sɩ hɔŋ ŋ gaŋdaa-kuworikpasa tɩyaŋ. 32Aŋka dɩ dʋnɩya nala buloŋ ko laŋŋɩ ŋ sɩya tɩyaŋ. Ŋ sɩ kaŋ ba porigi leye balɩya anɩɩ pedaal aa kaŋ ʋ piyese porigi bʋʋna tɩyaŋ gɛɛ. 33Ŋ sɩ leŋ dɩ tɩpʋlʋŋ tɩmma hʋ sɩŋ ŋ noduu, ka dɩ nɩbɔmɔ hʋ mɛ sɩŋ ŋ nogɔbɔ. 34Doŋ tɩyaŋ nɛ ŋ sɩ basɩ tɩya nala hʋ aa sɩŋ ŋ noduu a baa, "Ma ko, ma nala hʋ ŋ Kuwo Wɩɩsɩ aa yaa wɩwelii tɩya. Ma ko di wɩɩsɩ koro hʋ ʋ aa mara biŋ ma a lɩɩ dʋnɩya piili tɩyaŋ buloŋ. 35Beewɩya, losi gyɩ aa kana ŋ nɛ, ma yaa kɩdiiliye tɩya ŋ, nɩɩnyʋwasɩ gyɩ kana ŋ ma yaa nɩɩ tɩya ŋ, ŋ nyʋwa. Ŋ gyɩ yaa nɩhʋwal lɛ, ma kana ŋ weliŋ. 36Ŋ gyɩ kaŋ teŋbil lɛ, ma kpa gal laalɩ ŋ. Ŋ gyɩ aa wɩɩlɩ lɛ, ma deŋ ŋ lee weliŋ. Ba gyɩ kana ŋ tɔ dɩyaŋ nɛ, ma ko na ŋ." 37Doŋ tɩyaŋ nɛ tɩpʋlʋŋ tɩmma hʋ sɩ pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Á Tɩɩna, kyɛbee rɛ á naa ɩ dɩ losi kana ɩ, á tɩya ɩ kɩdiiliye? Kyɛbee rɛ nɩɩnyʋwasɩ kana ɩ, á yaa nɩɩ tɩya ɩ? 38Kyɛbee rɛ á naa ɩ dɩ ɩ yaa nɩhʋwal, á kana ɩ weliŋ, koo kyɛbee rɛ á naa ɩ dɩ ɩ kaŋ teŋbil á kpa gal laalɩ ɩ? 39Kyɛbee rɛ á naa ɩ dɩ ɩ aa wɩɩlɩ, koo dɩ ba kana ɩ tɔ dɩyaŋ, á ko na ɩ?" 40Doŋ nɛ ŋ sɩ basɩ tɩya ba a baa, "Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, saŋa hʋ buloŋ ma aa yaa wɩwelii a tɩya ŋ naabalɩya no tɩyaŋ nɩbiye, mɩyaŋ nɛ ma yaa tɩya gɛɛ." 41Doŋ tɩyaŋ nɛ ŋ sɩ basɩ tɩya nala hʋ aa sɩŋ ŋ nogɔbɔ a baa, "Ma fasɩ lɩɩ ŋ sɩya tɩyaŋ! Wɩɩsɩ vɩya ma wɩya rɛ. Ma mʋ gyʋʋ diŋ hʋ aa bɩ sɩ maakyiye dɩsɩ, diŋ hʋ Wɩɩsɩ aa wee biŋ Sɩtaanɩ bee ʋ noŋ nala. 42Beewɩya saŋa hʋ tɩyaŋ losi gyɩ aa kana ŋ, ma bɩ yaa kɩdiiliye tɩya ŋ, nɩɩnyʋwasɩ gyɩ kana ŋ nɛ ma bɩ yaa nɩɩ tɩya ŋ. 43Ŋ gyɩ yaa nɩhʋwal lɛ ma bɩ kana ŋ weliŋ. Ŋ gyɩ kaŋ teŋbil lɛ, ma bɩ kpaa gal laalɩ ŋ. Ŋ gyɩ aa wɩɩlɩ rɛ ma bɩ deŋ ŋ, ba gyɩ kana ŋ tɔ dɩyaŋ mɛ, ma bɩ ko na ŋ." 44Doŋ nɛ ba sɩ pɩyɛsɩ ŋ a baa, "Á Tɩɩna, kyɛbee rɛ losi kana ɩ, koo nɩɩnyʋwasɩ kana ɩ, koo ɩ gyɩ yaa nɩhʋwal koo, ɩ gyɩ kaŋ teŋbil koo, ɩ gyɩ kɩ wɩɩlɩ koo, ba kana ɩ tɔ dɩyaŋ aŋ ka á bɩ kyiyeli ɩ?" 45Ŋ yaŋ sɩ baa, "Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, saŋa hʋ buloŋ ma aa vɩya dɩ ma kyiyeli nala no tɩyaŋ nɩbiye, mɩyaŋ nɛ ma vɩya kyiyelii gɛɛ. 46Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ nala no mʋ gyʋʋ lee hʋ ba aa sɩ na tʋwara a kaŋ kɩ mʋ deŋdeŋ, aŋka dɩ tɩpʋlʋŋ tɩmma hʋ mɛ kaŋ mɩɩbol hʋ aa bɩ tenii."


text: 1Mɔɔ, Gʋaagusire, mɔɔ ɩ ci naa do nyɔɔ m ŋʋarɛzaa paan••• Gayus ma. 2M gʋaasɩba mɩŋŋa, mɔɔ y'a yɛm Woso han k'ɩbɩɩ n bɩr mɩŋŋa hɔ haay nɔ ʋ, k'ɩbɩɩ laafɩɩ bɩ n bɩr mɩŋŋa, amba ɩ nyi hɔ bɩ m. 3Mɔɔ heer yɩ nyɩnta gʋta, bala, danyɩnɔ bʋr naa ʋ, ŋn'ɩbɩɩ mɩsɩrbaa kasɛtɩ karɛ, ŋ ʋ, ɩbɩɩ ɩ tam sɩra nɔ ʋ. Bɩ denter m, ɩbɩɩ ɩ tam sɩra nɔ ʋ. 4Mɔɔ heernyɔɔ gʋta k'a lɛ da haay bɩ, kʋ mɔɔ ma, ŋ ʋ, mɔɔ nyɩnɔ wɔɔ ɩ tam sɩra nɔ ʋ bɩ m. 5M gʋaasɩba mɩŋŋa, ɩbɩɩ hɔbaa mɩŋŋa kan danyɩnɔ wɔɔ kɩ, baa kan saanarɔ wɔɔ kɩ sɔ bɩ, sɩrakarɛ zibəə m. 6Ŋ y'ɩbɩɩ mɩŋŋabaa kasɛtɩ ka Krista gʋɔɔ taa. K'ɩbɩɩ ɩ da ŋ han amba Woso hɔɔnhɔ m, ŋ zaa sarɛ minto bɩ, a mɩŋŋa gʋta. 7Krista tɔ minto y'a ka, ŋnɩ wuti, ŋn'ɩ tam, bɩ ŋ n hɔsɩ si gʋɔɔ kʋ ŋ n Krista dɔ rɔ wɔɔ zi y. 8Bɩ wɔɔ, wɔɔ ʋ ga m, ʋ daahan ka gʋɔɔ wɔɔ duro ʋ, k'ʋ ʋ da ma, ʋ zi ba kan kʋ kɩ sɩra tɔ ma. 9Mɔɔ ci ba Krista gʋɔɔ wɔɔ ma. Bɩ, Diyotrefɛs k'a nɩ lɛɛzaabaa ŋʋam ŋ barla bɩ, a bɩr yɛm mɔɔ hɔ ma y. 10Bɩ, kʋ mɔɔ bɩ bʋr, mɔɔ bɔm hɔ niŋŋə k'a a ba mɔɔ m haay kan a meerbaa bʋnyaa kɩ bɩ m. Bɩ, a n a ba naa n a bɔ y. A lɛ baa k'a danyɩnɔ wɔɔ si sɔ y, gʋɔɔ kʋ ŋ lɛ n taa k'a ŋ si rɔ wɔɔ a y'a tarɛ ŋ nɩ tolle, an nɩ ŋ bɔm Krista gʋɔɔ wɔɔ barla. 11M gʋaasɩba mɩŋŋa, ɩ bɩ gʋaa k'a bʋnyaa ba tar sa y, gʋaa k'a mɩŋŋa ba tar sa. Gʋaa k'a n'a mɩŋŋa barɛ, Woso gʋaa m, gʋaa k'a n'a bʋnyaa barɛ, a n Woso yɩ y. 12Kʋ Demetrus nɩ, gʋaa haay y'a kasɛtɩ mɩŋŋa karɛ. Sɩra mɩŋŋa y'a kasɛtɩ kam. Wɔɔ y'a kasɛtɩ kam, b'ɩbɩɩ dɔ, ɩ ʋ, wɔɔ kasɛtɩ bɩ, sɩra m. 13Minno ta ʋ gʋta, mɔɔ n a ŋʋa kʋ m ŋ ci ba ɩbɩɩ ma, bɩ mɔɔ lɛ baa kʋ m ŋ ba gʋrsɩrabarɛhɔ m kan gar hi kɩ nɩ y. 14A ŋʋa mɔɔ ʋ, kʋ m b'ɩ yɩ dɔmɩm niŋŋə ʋ, k'ʋ sʋʋra ba kan kʋ kɩ. 15Kʋ laafɩɩ n bɩr kan ɩbɩɩ kɩ! Gʋaasɩbɔɔ wɔɔ ɩ yaa darɛ ɩbɩɩ m, k'ɩ yaa da gʋaasɩbɔɔ wɔɔ m, gʋaa biyəə m.