text: 1Ŋ bʋto rɛ nyɛ ŋ aa ko dɩ ŋ na ma. Ma liisi wɩɩ hʋ ba aa saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ a baa "Dɩ nal kɩdɩgɩ buloŋ bee ʋ dɔŋtɩɩna rɛ kaŋ wɩɩ dɩ ma kɩ kyɛ dɩ ma di wɩɩ hʋ sarɩya, ʋ maga dɩ ma kyɛ daŋsɩya tɩmma balɩya koo boto rɛ." 2Ŋ gyɩ aa ko ma lee lɩya tɩɩna hʋ tɩyaŋ, ŋ gyɩ kʋrɩsɩ nala hʋ aa yaa wɩbɔmɔ abee ma nɩkaalɩya hʋ buloŋ dɩgɩna rɛ. Nyɛ kɛ ŋ tuwo ma lee, amɛ ŋ bɩl sɩ kʋrɩsɩ ma dɩgɩna anɩɩ dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko, ŋ bɩ sɩ leŋ nal kɩdɩgɩ buloŋ aa yaa wɩbɔŋ ta. 3Wɩɩ hʋ ma aa kyɛ dɩ ma na a gyɩma anɩɩ Krisita tɩŋa ŋ tɩyaŋ nɛ a kɩ basɩ wɩya, ma sɩ na ʋ. Ma sɩ na mɛ anɩɩ ʋ kaŋ dee rɛ ma lee, a wuwo ma wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. 4Wɩtɩɩ rɛ, ba kpaasɩ ʋ mal daagarɩɩ tɩyaŋ nɛ anɩɩ ʋ fa bɩ kaŋ dee. Amɛ Wɩɩsɩ dee tɩyaŋ ʋ siye rɛ a kaŋ mɩɩbol. Á mɛ bɩ kaŋ dee anɩɩ ʋ fa aa bɩ kaŋ dee gɛɛ, amɛ á aa we Krisita tɩyaŋ wɩya, a mɛ kaŋ Wɩɩsɩ dee rɛ. Dee no rɛ á kpa a tʋma kɩ tɩya ma gɛɛ. 5Ma deŋ ma tɩɩma weliŋ na, a pɛ sʋnnɩ ma tɩɩ mɛ, a na dɩ ma sɩŋ weliŋ wɩɩ hʋ ma aa laa di tɩyaŋ koo dɩ ma bɩ sɩŋ weliŋ. Ma bɩ gyɩma nɩɩ Yesu Krisita we ma tɩyaŋ nɛ? Dɩ mamaa rɛ bɩ gyɩma anɩɩ ʋ we ma tɩyaŋ, ɛɛ kɛ ma tele rɛ. 6Ŋ laa di anɩɩ ma sɩ gyɩma anɩɩ á kɛ bɩ tele. 7Á sʋla Wɩɩsɩ kɩ tɩya ma rɛ dɩ ma ta yaa wɩɩ buloŋ kyogi. Ʋ bɩ kɩɩ anɩɩ á aa kyɛ dɩ á daga anɩɩ á kɛ aa yaa weliŋ nɛ, amɛ á aa kyɛ dɩ ma wuwo kɩ yaa wɩya aa kpaa ŋmanɩɩ rɛ, haalɩ dɩ ʋ rɛ kɩɩ nɩɩ á tele mɛ, 8beewɩya á bɩ sɩ wuwo lɩɩ wɩtɩɩ hʋ hal. Á sɩŋ wɩtɩɩ hʋ tɩyaŋ nɛ saŋa buloŋ. 9Dɩ á tʋma rɛ bɩ sɩna, ka dɩ ma kɛ sɩŋ weliŋ ma laadii tɩyaŋ, á aa kɩ gyʋwɔsɩ rɛ ɛɛ wɩya. Wɩɩ hʋ á aa sʋla Wɩɩsɩ kɩ kyɛ rɛ nyɛ, dɩ ma kpa ma gyogibɔmɔ hʋ ta aŋ tʋʋlɩ. 10Ɛɛwɩya rɛ tɩŋ ŋ we gama aŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma. Beewɩya dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko ma lee, ŋ bee kyɛ dɩ ŋ hayɛ ma nyuu tɩyaŋ akuu dee hʋ á Tɩɩna Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ŋ ma nyuu tɩyaŋ wɩya. Wɩɩsɩ kpaa dee hʋ tɩya ŋ ma nyuu tɩyaŋ dɩ ŋ kaŋ pɛ ma rɛ dɩ ma laadii marɩ sɩŋ weliŋ. Ʋ bɩ baa dɩ ŋ kaŋ ko turi ma lo. 11Ŋ naabalɩya, ŋ teŋ hʋ litenii rɛ nyɛ. Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ ma hɔŋ weliŋ. Ma kpa ma gyogibɔmɔ hʋ ta, aŋ tʋʋlɩ. Ma gyegili nɩɩ wɩɩ hʋ ŋ aa basa tɩya ma weliŋ. Ma kaŋ nyʋʋdɩgɩ, a sʋma abee dɔmɔŋ. Dɩ mamaa rɛ kaŋ gɛɛ, á Tɩɩna Wɩɩsɩ aa kyo nala wɩya, a kɩ tɩya ba laaŋfɩya sɩ we ma lee. 12Ma kɩ kyʋwalɩ dɔmɔŋ abee kyori. 13Wɩɩsɩ nala hʋ buloŋ aa we daha aa kyʋwalɩ ma. 14Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ á Tɩɩna Yesu Krisita bɔnyɛ we ma buloŋ lee, dɩ á Kuwo Wɩɩsɩ kyori mɛ we ma buloŋ lee, ka dɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ leŋ dɩ ma buloŋ kaŋ nyʋʋdɩgɩ. Amɩ.


c: text/html

text: 1Sooli na nɛ ba na kɩ te ba gʋ Etiyɛnɩ tɩn, o ma sɛ nɩ kʋ maŋɩ. Dɛ dɩm kʋntʋ nɩ nɔɔna puli sɩ ba yaarɩ Zezi kɔgɔ kʋlʋ na wʋ Zeruzalɛm nɩ tɩn zanzan. Ba maama ma jagɩ ba duri ba zʋ tɩɩnɩ dɩlʋ maama na wʋ Zude dɩ Samari nɩ tɩn wʋnɩ. Kʋ daarɩ Zezi tɩntʋŋna fugə-bale bam yɩranɩ mʋ wʋ tɔgɩ ba duri. 2Nɔɔna balʋ na kwarɩ Wɛ tɩn ma kwe Etiyɛnɩ yɩra yam ba kɩ, yɩ ba daarɩ ba keeri zanzan o tʋʋnɩ dɩm ŋwaanɩ. 3Sooli maa kwaanɩ sɩ o cɔgɩ Zezi kɔgɔ kʋm maama. O maa yəni o tʋlɩ sam dɩm wʋnɩ o jaanɩ baara dɩ kaana balʋ na tɔgɩ Zezi tɩn o ve o kɩ pɩɩna digə nɩ. 4Zezi karabiə balʋ na duri ba jagɩ tɩn maa yəni ba ve je maama ba tɔɔlɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam. 5Filipi ma zaŋɩ o vu Samari tɩʋ kʋdoŋ o tɔɔlɩ Krisi wʋm Wɛ na tʋŋɩ tɩn kwərə o brɩ nɔɔna bam. 6Nɔn-kɔgɔ kʋm maama maa kwaanɩ ba cəgi Filipi na ŋɔɔnɩ kʋlʋ tɩn. Ba maama cəgi o taanɩ dɩm, yɩ ba kwəri ba na wo-kɩnkagɩla yalʋ o na kɩ tɩn. 7Ba ma na ciciri na nuŋi sɩ yagɩ nɔɔna zanzan yɩ sɩ kaasa dɩ kwər-dɛ. Kwaarʋ zanzan dɩ gwanɩ dɩ ma na yazurə. 8Kʋntʋ ŋwaanɩ wʋpolo dɛɛn maa tiini kʋ wʋ tɩʋ kʋntʋ wʋnɩ. 9Tɩʋ kʋm kʋntʋ nɩ nɔɔnʋ dɛɛn ya wʋra, o yɩrɩ mʋ Simɔn. O dɛɛn jɩgɩ liri mwaanʋ mʋ o kɩa. Kʋ maa paɩ Samari tiinə bam yɩ yəəu dɩd-o. O maa brɩ o tɩtɩ nɩ o yɩ nɔn-kamunu mʋ. 10Tɩʋ kʋm nɔɔna maama maa kwaanɩ ba cəgi o taanɩ lanyɩranɩ, dɩdɛɛra dɩ nabwənə maama. Ba maa paɩ Wɛ dam mʋ wʋ o tee nɩ, yɩ ba jɩg-o ba bə ba wɩ 'Dam-fɔrɔ tu'. 11O dɛɛn ya paɩ ba yɩ yəəu dɩ o liri mwaanʋ tɩm taan yɩ kʋ daanɩ zanzan. Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ ba kwaanɩ ba cəg-o lanyɩranɩ. 12Filipi laan ma ba o tɔɔlɩ Wɛ kwərə o brɩ-ba Wɛ paarɩ dɩm taanɩ dɩ Zezi Krisi yɩrɩ dɩm. O na brɩ-ba kʋntʋ tɩn, nɔɔna bam ma sɛ o taanɩ dɩm. Ba pa ba miisi-ba na wʋnɩ Zezi yɩrɩ ŋwaanɩ, baara dɩ kaana maama. 13Simɔn tɩtɩ dɩ ma sɛ, yɩ o daarɩ o pa ba miis-o na wʋnɩ. O ma tɔgɩ dɩdaanɩ Filipi yɩ o naɩ wo-kɩnkagɩla dɩ wəənu tɩlʋ na brɩ Wɛ dam tɩn. O na nɛ kʋntʋ tɩn, kʋ ma sʋ-o. 14Zezi tɩntʋŋna balʋ na wʋ Zeruzalɛm nɩ tɩn ma ni nɩ Samari tiinə bam sɛ Wɛ taanɩ dɩm. Ba ma tʋŋɩ Pɩyɛɛrɩ dɩ Zan ba tee nɩ. 15Ba na ve ba yi da tɩn, ba ma loori Wɛ ba pa balʋ na sɛ Zezi tɩn sɩ ba wanɩ ba joŋi Wɛ Joro kʋm. 16Bɛŋwaanɩ Wɛ Joro kʋm daa ta wʋ tu bantʋ wʋlʋwʋlʋ te. Ba dɛɛn pɛ ba miisi-ba na wʋnɩ d'ɩ Yuutu Zezi yɩrɩ ŋwaanɩ m'a mʋ. 17Pɩyɛɛrɩ dɩ Zan laan ma daŋɩ ba jɩa ba baŋa nɩ, yɩ ba joŋi Wɛ Joro kʋm ba bɩcara nɩ. 18Zezi tɩntʋŋna bam na daŋɩ ba jɩa nɔɔna bam baŋa nɩ yɩ ba joŋi Wɛ Joro kʋm kʋntʋ tɩn, yɩ Simɔn na nɛ kʋ na kɩ te tɩn, o ma kwe səbu o ma loori Pɩyɛɛrɩ dɩ Zan o wɩ: 19"A lagɩ sɩ 'a pa amʋ dɩ taa jɩgɩ dam dɩntʋ doŋ, sɩ a na kwe a jɩa a daŋɩ nɔɔnʋ wʋlʋ baŋa nɩ, sɩ kʋntʋ tu dɩ joŋi Wɛ Joro kʋm." 20Pɩyɛɛrɩ ma lər-o o wɩ: "Wɛ w'ʋ cɔgɩ nmʋ dɩ n səbu kʋm maama, dɩ nmʋ na bʋŋɩ sɩ n'n wanɩ n ma n səbu n yəgi Wɛ pɛɛrɩ dɩm tɩn ŋwaanɩ. 21Nmʋ wʋbʋŋa ba tɔgɩ cɩga Wɛ yigə nɩ. Kʋntʋ tɩn, n b'a na cwəŋə sɩ n tɔgɩ dɩ dɩbam n tʋŋɩ Wɛ tɩtʋŋa yam. 22Nan ləni n wʋ sɩ n yagɩ wo-balwaarʋ tɩlʋ nmʋ na bʋŋɩ sɩ n kɩ tɩn, sɩ n daarɩ n loori d'ɩ Yuutu Wɛ sɩ, DƖ na sɛ, sɩ DƖ yagɩ n lwarɩm DƖ ma cɛ-m. 23Bɛŋwaanɩ a nɛ sɩ n jɩgɩ pu-sɩŋa zanzan, yɩ n wʋ lwarɩm gambɛɛm wʋnɩ." 24Simɔn ma ləri o wɩ: "Nan loori-na Wɛ 'a pa-nɩ, sɩ wəənu tɩlʋ maama 'a na tagɩ amʋ baŋa nɩ tɩn yɩ ba tɩ cɔgɩ-nɩ." 25Pɩyɛɛrɩ dɩ Zan dɛɛn ma ŋɔɔnɩ d'ɩ Yuutu Zezi taanɩ dɩm ba brɩ nɔɔna bam. Ba laan ma joori ba maa ve Zeruzalɛm. Ba na maa joori tɩn, ba ma tʋlɩ Samari tɩ-niə yam wʋnɩ ba tɔɔlɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam. 26Baŋa-Wɛ malɛka ma ba Filipi te ka ta dɩd-o ka wɩ: "Zaŋɩ n da jagwiə seeni n vu n da cwəŋə kalʋ na zɩgɩ Zeruzalɛm nɩ ka ve Gaaza tɩn." Cwəŋə kam kʋntʋ tɔgɩ kagʋa wʋ mʋ ka veə. 27Filipi ma zaŋɩ o maa kɛa. Etiyopi tu dɩ dɛɛn maa wʋ cwəŋə kam nɩ o maa ve sɔŋɔ. Wʋntʋ mʋ tʋŋɩ o paɩ ba tɩʋ kʋm pa-kana kalʋ ba na bə ba wɩ 'Kandaasɩ' tɩn. O yɩ dɩdɛɛrʋ wʋlʋ na nii o jɩjɩgɩrʋ tɩm maama baŋa nɩ. O dɛɛn ya ve Zeruzalɛm mʋ sɩ o zuli Wɛ, 28yɩ o laan maa joori o ve sɔŋɔ dɩ təriko kʋlʋ sise na vaɩ tɩn. O na maa kɛ dɩ o təriko kʋm kʋntʋ tɩn, o maa je o karɩmɩ tɔnɔ kʋlʋ Wɛ nijoŋnu Ezayi na pʋpʋnɩ faŋa faŋa tɩn. 29Wɛ Joro kʋm ma brɩ Filipi kʋ wɩ: "Ve n ta n tɔgɩ dɩ təriko kʋm." 30O ma duri o vu o yi təriko kʋm yɩ kʋ veə. O ma ni nɔɔnʋ wʋm na jɩgɩ Wɛ nijoŋnu Ezayi tɔnɔ kʋm o karɩma. O ma bwe-o o wɩ: "Nmʋ ni n na karɩmɩ kʋlʋ tɩn kuri na?" 31O ma ləri o wɩ: "A nan w'ʋ kɩ ta mʋ a ni kʋ kuri, yɩ nɔɔn-nɔɔnʋ wʋ maŋɩ-kʋ o brɩ-nɩ?" O laan ma loori Filipi sɩ o di təriko kʋm baŋa o jəni o tee nɩ. 32O na wʋra o karɩmɩ wəənu tɩlʋ tɔnɔ kʋm wʋnɩ tɩn mʋ tɩntʋ: "Wʋntʋ dɛɛn mʋ nyɩ dɩ piə kalʋ nɔɔnʋ na vaŋɩ o ja o vu sɩ ba gʋ tɩn. O ta nyɩ dɩ pəlbu wʋlʋ ba na fanɩ o kʋrʋ yɩ o wʋ kɩ sɔɔ tɩn. O nan wʋ puri o ni o ta kʋlʋkʋlʋ. 33Nɔɔna maa goon-o, yɩ ba wʋ di o taanɩ dɩ cɩga. Wɔɔn w'ʋ wanɩ o ŋɔɔnɩ wʋntʋ dwi dɩm ŋwaŋa? Bɛŋwaanɩ ba lɩ o ŋwɩa lʋgʋ baŋa nɩ." 34Dɩdɛɛrʋ wʋm ma ta dɩ Filipi o wɩ: "A lagɩ a bwe a nii, wɔɔ taanɩ mʋ Wɛ nijoŋnu wʋm tɛa, o tɩtɩ mʋ o tɛ naa nɔɔnʋ wʋdoŋ mʋ?" 35Filipi ma joori o puli nɔɔnʋ wʋm na karɩmɩ mɛ tɩn o brɩ-o kʋ kuri, yɩ o daarɩ o ta Zezi kwər-ywəŋə kam maama o brɩ-o. 36Ba na tɔgɩ cwəŋə kam ba maa kɛ kʋntʋ tɩn, ba ma vu ba yi bugə. Dɩdɛɛrʋ wʋm ma ta o wɩ: "Nii, na wʋ yo seeni. N b'a wanɩ n miisi-nɩ na wʋnɩ na?" (( 37Filipi ma lər-o o wɩ: "Nmʋ na sɛ Wɛ cɩga kam dɩ n wʋ maama, a'a wanɩ a miisi-m na wʋnɩ." O ma ləri o wɩ: "A sɛ sɩ Zezi Krisi yɩ Baŋa-Wɛ Bu mʋ.")) 38Dɩdɛɛrʋ wʋm laan ma pa təriko kʋm zɩgɩ. O dɩ Filipi ma tu tɩga ba vu ba zʋ na bam wʋ, yɩ Filipi miis-o na bam wʋnɩ. 39Ba ma nuŋi na bam wʋnɩ. Ba na nuŋi tɩn, d'ɩ Yuutu Wɛ Joro kʋm ma kwe Filipi kʋ ja viiri. Dɩdɛɛrʋ wʋm ma daa wʋ nɛ-o. O ma joori o kwe cwəŋə o maa kɛa, yɩ o jɩgɩ wʋpolo zanzan. 40Filipi ma na nɩ o wʋ Azoti nɩ mʋ. O ma tʋlɩ tɩɩnɩ dɩm maama o tɔɔlɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam taan, o vu o yi Sezaarɩ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ḿpʋ́ɣʋ́ alaa taa tɛʋ kɛ cimaasɩ tanaŋ tɛɛ na pá kʋlɩ na pá polo pəlaaʋ tɔɔ, na pá tɔka pa nim sɔɔsʋŋ nyəm mpi paa taɣanaa tɔ. 2Ḿpʋ́ɣʋ́ pa maɣana pə kula pəlaaʋ pəlɛ kɛ pəlaaʋ nɔɣɔ na pə́ pilimi-tɛ na pə́ pona pooluŋ. 3Tənaɣa pa sʋʋ pəlaaʋ taa, ama pa ta maɣana Tacaa Yesu. 4Pa wɛɛ na pa tɔŋna pə tɔm maɣasʋɣʋ, ɩlɛ apalaa napələɣɩ naalɛ lɩɩ pa tɔɔ kɛlɛ na pá suu wontu na tə tee kɔkɔ tənyənənyənɩ. 5Sɔɣɔntʋ kpa alaa na pá ká pa nyɔɔŋ na atɛ. Ɩlɛna yəlaa mpɛ pá tɔ-wɛ sɩ: Weesuɣu tʋ kɛ mə pɛɛkəɣɩ sətaa hɛkʋ na? 6Ɩ fɛɩ cənɛ, ɩ fema. Ɩ́ tá tɔɔsɩ nti ɩ ka heela-mɛɣɛ ɩ ka wɛʋ Kalilee tɔ sɩ: 7Pə wɛɛ kɛ́ sɩ pá tʋ Yʋlʋ Pəyaɣa kɛ asaɣaa niŋ taa, na pá ka-kɛɣɛ səm tesika tɔɔ, ɩlɛ kaa fe pə wɛɛ tooso wule. 8Tənaɣa pa tɔɔsa Yesu kʋyɔɣɔtʋtʋ ntɩ. 9Alaa lɩɩna pəlaaʋ tɔɔ, ɩlɛna pá kpaɣa pə tənaɣa mpʋ na pá kɛɛsɩ Yesu ɩfalaa naanʋwa na kʋlʋm na lɛlaa təna. 10Alaa mpɛɣɛlɛ Makətala Malɩ na Saanɩ na Saakɩ too Malɩ. Pa na lɛlaa kɛ́, na tɔm kʋlʋmtʋ ntəɣɩ pɛlɛ pa tasa tillaa kɛ heeluɣu. 11Ama tillaa ná hʋʋkaɣa sɩ tɔm nti alaa heela-wɛ tɔ tə lɩɩna-wɛɣɛ yem kɛ́, pa ta mʋ-wɛ na-tɩ. 12Paa na mpʋ Piyɛɛ kʋlaa na ɩ́ kpaɣa asewa na ɩ́ polo pəlaaʋ tɔɔ. Ɩ talaa ɩlɛna ɩ́ luŋ na ɩ́ wiili na ɩ́ maɣana kpoŋkpontu toŋ nyəntʋ pʋŋkahʋlʋŋa saalasɩ tike. Pə waalɩ kɛ́ ɩ kʋlaa na ɩ́ məlɩ ɩ tɛ na piti kpa-ɩ sɔsɔm kɛ nti tə lapa mpʋ tɔ tə tɔɔ. 13Wʋlɛ ntɛ́ tə maɣamaɣa kɛ Yesu na tillaa taa naalɛ napəlɩ ná kʋlaa na pá puki ɩcatɛ nte pa yaa sɩ Ɩmayusi tɔ. Ɩcatɛ ntɛ́ na Yosalɛm pə pooluŋ nəɣəsəna kilomɛɛtələnaa naanʋwa na kʋlʋm. 14Mpi pə təna pə hɔlaa tɔ pə faaci kɛ pa lakaɣa. 15Pa tɔŋna yɔɣɔtʋɣʋ na pá maɣasəɣɩ-tɩ ɩlɛ Yesu maɣamaɣa hika-wɛɣɛlɛ, na ɩ́ na-wɛ pá tɔŋ. 16Pa na-ɩ, ɩlɛ pə ta cɛ pa ɩsɛntɔɔ kɛ́ sɩ pá nyəmɩ-ɩ. 17Tənaɣa Yesu pɔɔsa-wɛ sɩ: Ɩ́ tɔŋ ɩlɛ tɔm ntiɣi ɩ́ maɣasəɣɩ mpʋ? Ḿpʋ́ɣʋ́ pa səŋaa na pa laŋa wakəla tənaŋnaŋ. 18Tənaɣa pa taa lɛlʋ wei pa yaa sɩ Kəleupaasɩ tɔ ɩ tɔma-ɩ sɩ: Pə pɔʋ Yosalɛm ɩnɛ ɩ təna tɔ, nyá tike nyá ta nɩɩna ntɛɣɛ kɔkɔlɔnaa mpa pa hɔla kʋyɛɛŋ ɩnɛ ɩ taa tɔ? 19Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɔɔsa-wɛ sɩ: Kɔkɔlɔnaa mpa ye? Ɩlɛna təŋlaa naalɛ cɔ Yesu sɩ: Mpi pə maɣana Nasalɛtɩ Yesu wei ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ sɔsɔ tɔ. Pə́cɔ́ ɩ ka pəsa təma sɔsɔɔna lapʋ na sɛɣɛsʋɣʋ kɛ pə tɩɩ fɛɩ, haləna Ɩsɔ maɣamaɣa nyəna-ɩ sɔsɔ na yəlaa təna tɔtɔ. 20Ta kɔtəlaa sɔsaa, na tá nyʋɣʋ nyə́ma pa kpana-ɩ na pá kʋ-ɩ, na səm tesika tɔɔ kɛ́ pa kama-ɩ. 21Tá tɛɛlaɣaa sɩ ɩnɩ ɩ ká yana ntɛɣɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyʋɣʋ. Tɔʋ saŋa taa wɛɛ tooso kɔlɔ, pə tənaɣa mpʋ pə hɔlʋɣʋ tɔ. 22Pəlɛ pə paasi tá taa alaa napəlɩ pa tʋ-tʋɣʋ piti taa. Pa taa tɛʋ na pá polo pəlaaʋ tɔɔ. 23Ama pa ta maɣana sətʋ. Pa məlaa ɩlɛna pá heeli-tʋ sɩ: Ɩsɔtaa tillu lɩɩ tá tɔɔ, na ɩ heela-tʋ sɩ ɩ fema. 24Tá taa lɛlaa ná pola pəlaaʋ tɔɔ na ɩsəna mpi alaa kɛɛsaa tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ pa maɣanaa tətɛŋɛlɛŋ. Ama ɩ maɣamaɣa kɛ pa ta ná. 25Tənaɣa Yesu tɔma-wɛ sɩ: Ɩ́ kɛ́ laɣatʋ fɛɩnaa kɛ́. Pepe tɔɔ kɛ́ ɩɩ mʋɣɩ lɔŋ kɛ nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa ka kpaalaa tɔ ye? 26Pɩɩ wɛɛ sɩ Mesii ká tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ na pə́cɔ́ pá tʋ-ɩ teeli mɛɛ. 27Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpaɣa Ɩsɔ Tɔm takəlaɣa taa tɔm na ɩ́ sɛɣɛsɩ-wɛɣɛ timpi pa yɔɣɔta ɩ tɔm tɔ. Moisi takəlasɩ kɛ ɩ́ caalənaa na ɩ́ kpɛntɩ na ɩ́ tʋɣʋtəna Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa təna nyəŋsɩ taa. 28Pa kɔma na pá tala ɩcatɛ nte pa pukaɣa tɔ, ɩlɛna Yesu la ɩsɩɩ ɩ tɛɛkɩ təna tɔɔ. 29Ama pa kpa-ɩ sɩ: Tá na-ŋ tə́ sʋʋ, nn naa taanaɣa taanaa, na pə́ caa yuɣu. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu caɣaa na ɩ́ na-wɛ pá taŋ taanaɣa. 30Ɩ́ na-wɛ pa caɣaa na pá tɔkɩ, ɩlɛna ɩ́ kpaɣa potopoto na ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ na təmlɛ, ɩlɛna ɩ́ faɣa-ɩ na ɩ́ cɛlɛ-wɛ. 31Tənaɣa pə cɛpa pa ɩsɛntɔɔ na pá nyəmɩ-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ mʋka yem kɛ́ pa hɛkʋ taa təna. 32Tənaɣa pa tɔma təma sɩ: Aŋhaa, pətooli, tə yɔɣɔtaɣa na ɩ́ sɛɣɛsəɣɩ-tʋɣʋ Ɩsɔ Tɔm kɛ mpaaʋ taa tɔ pə sʋʋ-tʋɣʋ teu təkaŋkaŋ na? 33Tənaɣa təŋlaa naalɛ ɩnɩ ɩ kʋla kpakpaa na pá məlɩ Yosalɛm. Ɩlɛna pá maɣana pa naanʋwa na kʋlʋm ɩnɩ na pa taapalaa pa kotaa, 34na pá tɔŋ sɩ: Tampana tɔɔ Tacaa fema. Simɔŋ na-ɩ. 35Ḿpʋ́ɣʋ́ mpɛ pa maɣamaɣa pa kɛɛsa-wɛɣɛ mpi pə lapa-wɛɣɛ mpaaʋ taa tɔ, na ɩsəna pa nyəmna Yesu kɛ́ potopoto təfaɣalɛ tɔ. 36Pa tɔŋna ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛna Yesu maɣamaɣa lɩɩ pa hɛkʋ taa na ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩsɔ ɩ́ hɛɛsɩ laŋa. 37Tənaɣa sɔɣɔntʋ kpa-wɛ na pá tɔnəŋ paakɩ. Pə taɣa pʋlʋ, paa nyəmaɣa sɩ asənaalɩɩ kɛ́. 38Tənaɣa Yesu tɔma-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ mə pʋntʋ kpɛɛtəɣɩ mpʋ? Na pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ lakɩ sika kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ mə taa? 39Ɩ́ nyənɩ ma niŋ na ma nɔɔhɛɛ na ɩ́ ná, maɣa te. Ɩ́ takɩ-m na ɩ́ ná. Ma wɛna tɔnʋɣʋ na mʋwa, ma fɛɩ ɩsɩɩ mpi pə naa yem tɔ. 40Yesu yɔɣɔta mpʋ, ɩlɛna ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ ɩ niŋ na ɩ nɔɔhɛɛ. 41Laŋhʋlʋmlɛ na piti wei ɩ kpa-wɛ tɔ pə katatəlaɣa tɔɔ pa ta pəsɩ na pá mʋ-tɩ. Tənaɣa ɩ pɔɔsa-wɛ sɩ: Ɩ́ wɛna tɔɣɔnaɣa nakələɣɩ cənɛ? 42Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kɔna-ɩ tinte kʋwɔpəlɛ tilimle, 43na ɩ́ mʋ na ɩ́ tɔɣɔ pa ɩsɛntaa. 44Pə waalɩ kɛ́ ɩ tɔma sɩ: Ntəɣɩ maa heela-mɛɣɛ waatʋ wei ma na-mɛ tɩɩ wɛɛ tɔ sɩ, ma tɔm nti nti paa ŋmaa Moisi takəlasɩ taa na Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa nyəŋsɩ taa na Yontu taa tɔ tɩɩ la. 45Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kula pa ɩsɛ sɩ pá cɛkəna Ɩsɔ Tɔm takəlasɩ. 46Na ɩ heela-wɛ sɩ: Pa ŋmaawaɣa sɩ pə wɛɛ sɩ Mesii ká sɩ kɛ́ na ɩ ká fe pə kʋyɛɛŋ tooso nyəŋkʋ wule. 47Pə wɛɛ sɩ pá tɔkɩ ɩ hətɛ na pá lakəna waasʋ kɛ piitimnaa təna, na pə́ hɔ yəlaa na pá laɣasɩ tɔntɛ na pə́ hɩɩsɩ pa ɩsaɣatʋnaa. Ɩlɛ Yosalɛm kɛ paa caaləna na pə́cɔ́. 48Mɛɣɛlɛ mpa pa nawa na paa hʋ́lɩ́ pə tampana tɔ pə seeta nyə́ma. 49Ma Caa tɔma sɩ ɩ ká la-mɛɣɛ kʋcɔɔʋ ŋku tɔ ma maɣamaɣa maa yelina na kʋ kɔɔ-mɛ. Ama ɩ́ ká caɣa Yosalɛm taa kɛ́ haləna Ɩsɔ toma kɔɔ na a tii mə tɔɔ na pə́cɔ́. 50Pə waalɩ kɛ́ Yesu kpaɣa-wɛ na pá lɩɩ ɩcatɛ waalɩ na pá wʋsəna Petanii. Tənaɣa ɩ kʋsa ɩ niŋ na ɩsɔ na ɩ́ kooliɣi-wɛɣɛ Ɩsɔ kʋpantʋ. 51Ɩ tɔŋna-wɛɣɛ koolee kɛ kooluɣu, ɩlɛna ɩ́ yele-wɛ na pə́ kpaasɩ-ɩ ɩsɔtaa. 52Pɛlɛ pa tɛma-ɩ sɛɛʋ ɩlɛna pá məlɩ Yosalɛm na laŋhʋlʋmlɛ kʋɣɩ-wɛ. 53Pa saasaɣa Ɩsɔ təsɛɛlɛ kɛ tam kɛ́ na pá saŋ Ɩsɔ.


text: 1Nmaa takəlaɣa na ń heeli Ɩfeesu Yesu sɛɛlaa kpekəle ɩsɔtaa tillu sɩ: Má wei ma tɔka ɩsɔtʋlʋŋasɩ naatosompɔɣɔlaɣa kɛ ma niŋ ntɔɣɔŋ taa, na ma tɔŋ wʋla kpatəŋ naatosompɔɣɔlaɣa wei ɩ tɔɔ pa mʋsa kɔkɔsɩ tɔ ɩ hɛkʋ taa tɔ ma yɔɣɔtaa sɩ: 2Ma nyəmá pə təna mpi n lapa tɔ. Na ma nawa ɩsəna n wɩɩwa tɔ, na suulu wei n tɔkaa tɔ. Ma nyəmá sɩ nn caa asaɣaa tɔm. N maɣasa mpa pa yaa pa təɣɩ tillaa, pəyele kpaɩtəko pa ta kɛ pʋlʋ tɔ, sɩ n naa pa waalɩ. N nawa sɩ pa kɛ́ pɔpɔtʋnaa kɛ́. 3N tɔɣa suulu na ń tɔɣɔ ma kʋnyɔŋ, na paa na mpʋ tɔ n ta lɔ tɔɔŋ. 4Ama kʋlʋmtʋ nti ma laŋlɛ ta hɛɛna-ŋ tɔɣɔlɛ sɩ, nn tasəɣɩ-m sɔɔlʋɣʋ ɩsɩɩ hatuu kancaalaɣa n ka sɔɔlʋɣʋ-m tɔ. 5Tɔʋ, timpi ɩnɩ n cɔləsa mpʋ tɔ tɔɔsɩ pə tɔɔ na ń ha nyá ɩsaɣatʋ kɛ siɣile, na ń lá ɩsɩɩ n lakaɣa tuu kancaalaɣa tɔ. Ye n ta ha nyá ɩsaɣatʋ kɛ siɣile maa kɔɔ nyá kiŋ na má kpɛsɩ nyá kɔkɔ kpátʋ́ɣʋ́ kɛ kʋ lonte taa. 6Paa na mpʋ kʋlʋmtʋ nti ma laŋlɛ hɛɛna-ŋ tɔɣɔlɛ sɩ, nyá kpiisa ŋkpaŋʋɣʋ tɔtɔɣɔ Nikolaɩ nyə́ma kʋlapʋtʋ nti ma kpiisa ŋkpaŋʋɣʋ tɔ. 7Ye wei ɩ wɛna ŋkpaŋŋ pʋntʋ ɩ́ tʋ-ɩ teu, na ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlaa kpeka tɔ ɩlɛ. Ye mpa pa lapa kəllaa maa ha-wɛɣɛ nɔɣɔ na pá tɔɣɔ Ɩsɔ tɩɩŋ taalɛ taa weesuɣu tʋɣʋ pəle. 8Nmaa takəlaɣa na ń heeli Simiinɩ Yesu sɛɛlaa kpekəle ɩsɔtaa tillu sɩ: Má wei ma kɛ́ kancaalaɣa tʋ na kantəkaɣa tʋ na ma səpa na má fe tɔ, ma yɔɣɔtaa sɩ: 9Ma nyəmá kʋnyɔməŋ wei n tɔɣaa tɔ. Ma nyəmá nyá hʋlʋməŋ tɔɔ. Paa na mpʋ tampana tɔɔ ɩsəntɔ n pilaa kɛ́. Ma nyəmá ɩsaɣatʋ nti mpa pa yaa pa təɣɩ Yuta nyə́ma pəyele pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pa yɔɣɔtəɣɩ nyá tɔɔ tɔ. Pa kɛ́ Satanɩ nyə́ma kɛ́. 10Taa nyana kʋnyɔŋ ŋku n ká kɔɔ na ń tɔɣɔ tɔ. Nyənɩ, Ɩlɔɣɔʋ ká tʋ mə taa paɣalɛ kɛ saləka taa sɩ ɩ maɣasəɣɩ-mɛ na ɩ́ ná mə waalɩ. Na kʋyɛɛŋ naanʋwa taa kɛ́ ɩ́ ká tɔɣɔ kʋnyɔŋ. La yʋlʋpaŋ haləna nyá səm wule, maa tɛ na má ha-ŋ weesuɣu teeli ntenuɣu. 11Ye wei ɩ wɛna ŋkpaŋŋ pʋntʋ ɩ́ tʋ-ɩ teu, na ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlaa kpeka tɔ ɩlɛ. Ye mpa pa lapa kəllaa pa kaa na səm kʋlɛləm. 12Nmaa takəlaɣa na ń heeli Pɛɛkam Yesu sɛɛlaa kpekəle ɩsɔtaa tillu sɩ: Má wei ma wɛna laɣatɛ nte tə wɛ lɔŋ kɛ táá na waalɩ tɔ ma yɔɣɔtaa sɩ: 13Ma nyəmá timpi n wɛɛ tɔ, Satanɩ kawulaɣa tətɔɣɔlɛ ntɛ́ təna. N nyɔɔna-m teu təkpam, haləna waatʋ wei pa kʋ ma aseeta tʋ kʋpaŋ Antipasɩ kɛ mə tɛ timpi Satanɩ ná lapa ɩ tɛ tɔtɔ tɔ, n tɛma-m na nyá taa kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́, n ta yele. 14Ama kʋlʋmtʋ nti ma laŋlɛ ta hɛɛna-ŋ tɔɣɔlɛ sɩ, mpa pa tɔka Palaam sɛɣɛsʋɣʋ tɔ pa wɛ nyá tɛ təna. Palaam ka sɛɣɛsəna Palakɩ sɩ ɩ́ tusi Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma sɩ pá tɔɣɔ tɩɩŋ kʋlalaam, na pá la asilima na pá pəsɩ asaɣaa. 15Na mpa pa tɔka Nikolaɩ nyə́ma sɛɣɛsəŋ tɔ pa wɛ nyá tɛ tɔtɔ. 16Yele nyá ɩsaɣatʋ ntɩ, ye pə taɣa mpʋ maa kɔɔ nɔɔnɔɔ kɛ́ nyá kiŋ na má yoona yəlaa mpɛ na ma nɔɣɔ taa laɣatɛ. 17Ye wei ɩ wɛna ŋkpaŋŋ pʋntʋ ɩ tʋ-ɩ teu, na ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlaa kpeka tɔ ɩlɛ. Ye mpa pa lapa kəllaa maa ha-wɛɣɛ manna kʋŋmɛsʋ. Na maa ha paa pa taa wei tɔtɔɣɔ pəlɛ kʋhʋlʋməlɛ nte tə tɔɔ pa ŋmaa hətɛ kʋfatɛ nte nɔɣɔlʋ ta nyɩ tɔ ye pə taɣa pʋntʋ wei paa cɛlɛ-tɛ tɔ ɩ paasi. 18Nmaa takəlaɣa na ń heeli Tiyatii Yesu sɛɛlaa kpekəle ɩsɔtaa tillu sɩ: Má wei ma kɛ́ Ɩsɔ Pəyalʋ, na ma ɩsɛ mʋɣɩ kɔkɔ, na ma nɔntaaləŋ tee kɔkɔ kɛ nyənənyənɩ ɩsɩɩ nyəɣəlʋɣʋ kʋsɛɛmʋɣʋ ŋku pa sotitaa tɔ, ma yɔɣɔtaa sɩ: 19Ma nyəmá pə təna mpi n lapa tɔ, ma nyəmá nyá sɔɔlʋɣʋ tɔm na nyá Ɩsɔ tɔɔ yuŋ tisuɣu tɔm, na ɩsəna n paasaa na ń kʋɣɩ nyá təɣɩ təmlɛ lapʋ tɔɔ, na ɩsəna n tɔka suulu tɔ. Ma nyəmá sɩ nyá kʋlapəlɛ nɔɔnɔɔ nyəntɛ kəla tuu kancaalaɣa nyəntɛ. 20Ama kʋlʋmtʋ nti ma laŋlɛ ta hɛɛna-ŋ tɔɣɔlɛ sɩ n yela alʋ Cɛsapɛlɩ na ɩ́ yɔɣɔtəɣɩ sɩ Ɩsɔ tilina ɩnɩ sɩ ɩ́ yɔɣɔtəɣɩ, pəyele kpaɩtəko. Ɩ sɛɣɛsəɣɩ ma pəyalaa sɩ pá la asilima na pá tɔɣɔ tɩɩŋ kʋlalaam tɔ, ɩ pilisiɣi-wɛɣɛ. 21Ma ha-ɩ waatʋ sɩ ɩ yele ɩ ɩsaɣatʋ ntɩ, ama ɩɩ caa ɩ asilima yeluɣu. 22Pə tɔɔ tɔ maa kpaɣa-ɩ na má hɩɩsɩ kʋnyɔntɔɣɔlɛ kato tɔɔ, na maa la na mpa pa lakəna-ɩ wasaŋkalətʋ tɔ pɛlɛ pá na kʋnyɔŋ kɛ sɔsɔm tɔtɔ. Ama ye pa yela asilima kʋlapʋtʋ nti pá na-ɩ pa lakɩ tɔ pə paasi. 23Na kʋkələtʋ ntɛ́ sɩ maa kʋ ɩ piya na pə́cɔ́ Yesu sɛɛlaa təna nyɩ sɩ maɣalɛ wei ɩ nyəmá yʋlʋ lotu taa hʋwɛɛ na ɩ kʋnyɩɩləm tɔ. Maa tɛ na má fɛlɩ paa wei kɛ́ ɩsɩɩ ɩ lapa tɔ. 24Pə kaasa mpa mɛ mə wɛ Tiyatii Yesu sɛɛlaa kpekəle taa təna na ɩ́ tá təŋ sɛɣɛsʋɣʋ ɩsaɣaʋ kʋnɛ tɔ, mə tá nyəna mpi yəlaa panɛ pa yaa sɩ Satanɩ mukaɣa tɛɛ mukaɣa nyəm tɔ, ma heeliɣi-mɛ sɩ ma kaa tasa-mɛɣɛ səɣəla naaləɣɩ sʋkʋɣʋ. 25Ama ɩ́ tɔkɩ mpi ɩ́ wɛna tɔɣɔ teu təkem na haləna má kɔɔ. 26Mpa paa la kəllaa na pʋntʋnaa lakɩ mpi ma caakɩ haləna tənaɣa tɔ, maa cɛla pʋntʋnaa kɛ pəsʋɣʋ ŋku ma Caa ná cɛla má tɔ. Maa ha-wɛɣɛ pəsʋɣʋ na pá ŋmakələɣɩ piitimnaa. Na paa tiiki-wɛ na nyəɣəlʋɣʋ kpátʋ́ɣʋ́, na pʋntʋnaa ká naŋ piitimnaa ɩsɩɩ pa yɔkʋɣʋʋ cʋɣʋ nyəm tɔ. Na maa ha-wɛɣɛ tʋlʋmalʋɣʋ tɔtɔ. 29Ye wei ɩ wɛna ŋkpaŋŋ pʋntʋ ɩ́ tʋ-ɩ teu, na ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlaa kpeka tɔ ɩlɛ.


text: 1Yeng yɔrg Yaccu Kiṭɔ mena muonɛ bora Jwaŋa Tolany. Ɛkɛ a kɛɛn Daawud mena bɛɛn te kɛɛn Icrayiiltiy. 2Abrahimyɛ, ɛkɛ a wey Icaakn. Ɔci Icaakyɛ, ɛkɛ a wey Yaakubn. Ɔci Yaakubyɛ, ɛkɛ a wey Yahuujan ɔci modg ɛkkɛn. Ɔci Yahuujayɛ, ɛkɛ a wey Pirɛcn ɔci Jiran. (Mɛy ɛkkɛnyɛ, ɛkɛ yenti Tamaar.) Ɔci Pirɛcyɛ, ɛkɛ a wey Acrunn. Ɔci Acrunyɛ, ɛkɛ a wey Aramn. Ɔci Aramyɛ, ɛkɛ a wey Aminadaabn. Ɔci Aminadaabyɛ, ɛkɛ a wey Nacɔɔnn. Ɔci Nacɔɔnyɛ, ɛkɛ a wey Calmɔɔnn. Ɔci Calmɔɔnyɛ, ɛkɛ a wey Bɔwacn. (Mɛy Bɔwacnyɛ, ɛkɛ yenti Rahab.) Ɔci Bɔwacyɛ, ɛkɛ a wey Ɔbɛdn. (Mɛy Ɔbɛdnyɛ, ɛkɛ yenti Ruut.) Ɔci Ɔbɛdyɛ, ɛkɛ a wey Jɛcin. Ɔci Jɛciyɛ, ɛkɛ a wey Daawudn, mena a ḍuaŋa tolan. Ɔci Daawudyɛ, ɛkɛ a wey Cɔlamann. (Mɛy Cɔlamannyɛ, ɛkɛ a ɛŋ Yuraaya ñamu.) 7Ɔci Cɔlamanyɛ, ɛkɛ a wey Rihobɔɔwamn. Ɔci Rihobɔɔwamyɛ, ɛkɛ a wey Abiyan. Ɔci Abiyayɛ, ɛkɛ a wey Acan. Ɔci Acayɛ, ɛkɛ a wey Yahɔɔcapatn. Ɔci Yahɔɔcapatyɛ, ɛkɛ a wey Yuramn. Ɔci Yuramyɛ, ɛkɛ a wey Ojaayan. Ɔci Ojaayayɛ, ɛkɛ a wey Yutamn. Ɔci Yutamyɛ, ɛkɛ a wey Ahacn. Ɔci Ahacyɛ, ɛkɛ a wey Ɛjakaayan. Ɔci Ɛjakaayayɛ, ɛkɛ a wey Manaacan. Ɔci Manaacayɛ, ɛkɛ a wey Amɔɔnn. Ɔci Amɔɔnyɛ, ɛkɛ a wey Yucaayan. Ɔci Yucaayayɛ, ɛkɛ a wey Yukonaayan ɔci modg ɛkkɛn. Yukonaayayɛ, bala ciyi te baaṭi oŋŋa ban Urcaliim lɛɛkkiti ma ɔci ma Icrayiil muokkiti ma eekiti ban Baabily. 12Ɔci maka bootti ɛkkɛn ŋotkɛnti bala daŋkun. Yukonaayayɛ, ɛkɛ a wey Caltayiiln. Ɔci Caltayiilyɛ, ɛkɛ a wey Jɛroobabiln. Ɔci Jɛroobabilyɛ, ɛkɛ a wey Abiyahudn. Ɔci Abiyahudyɛ, ɛkɛ a wey Ilaayakimn. Ɔci Ilaayakimyɛ, ɛkɛ a wey Ajurn. Ɔci Ajuryɛ, ɛkɛ a wey Cɛdɔkn. Ɔci Cɛdɔkyɛ, ɛkɛ a wey Ekimn. Ɔci Ekimyɛ, ɛkɛ a wey Ilaayodn. Ɔci Ilaayodyɛ, ɛkɛ a wey Ɛliyeejɛrn. Ɔci Ɛliyeejɛryɛ, ɛkɛ a wey Mattann. Ɔci Mattanyɛ, ɛkɛ a wey Yaakubn. Ɔci Yaakubyɛ, ɛkɛ a wey Yuocipn ‘war Moryam. Ɔci Yaccu mena bartan ma a Kiṭɔyɛ, ɛkɛ jiennɛ Moryam. 17Te Abrahimti ne Daawudti ɔɔnyɛ, keedin jitkɛn a inyaakkɛn wyetkɛn ne ŋaanɔ. Ɔci te Daawudti ne oŋŋa ma eekiti ma ban Baabilti ɔɔnyɛ, keedin jitkɛn a inyaakkɛn wyetkɛn ne ŋaanɔ moki. Ɔci te oŋŋa ma eekiti ma ban Baabilti ne oŋŋa Kiṭɔti jietkiti ma ɔɔnyɛ, keedin jitkɛn bala moki a inyaakkɛn wyetkɛn ne ŋaanɔ moki. 18Jyek oŋŋa Yaccu Kiṭɔ jietkiti ma bala wɛnni. Mɛy ɛkkɛn Moryam ne ɛkɛ agi ñan Yuocip men, ɔci ne ɛkɛ niinki iki ɛkɛ men bɛɛyɛ, ɛkɛ laaccin te Boŋ Jwaŋa Tolan. 19Ɔci ‘war ɛkɛ Yuocipyɛ, naŋki ɛkɛ pwad pwad oŋkanda. Ɔci ɛkɛ poŋi gɔki agi ɛkɛ Moryam daljɛ. Ɛkɛ buagɔn noŋdi godan bɛɛ, acaan ɛkɛ poŋi gɔki agi naa jyeka yeyin bɛɛdɔ Moryamti bɛɛ. 20Ɔci ne ɛkɛ baali poŋi a ɔɔnyɛ, malɛɛka gɛɛl bɛɛn te Jwaŋa Tolanti ɔci warɛ lɛɛlnɛ bora ɛkɛti te loggin, ɔci gɔkcin ɛkɛti agi, “Yuocip Kaci Daawud ‘ya bɛɛn i eeŋnin jwali te Jwaŋa Tolanti. Naa i lɔɔd te ḍɛɛn Moryam bɛɛ. Dala i ɛkɛ ḍɛya. Kacca bala ɛkɛ konɛti neeniyɛ, bɛɛn amaam bɛɛ. Ɛkɛ bɛɛn te Boŋ Jwaŋa Tolan. 21Ɔci ɛkɛ jieda kacca ‘uano, ɔci ɛkɛ okka i yenti a Yaccu. Ɔci ɛkɛ parɛ ma ɛkkɛn yɔɔdɛ te nɔji ɛkkɛn.” 22Jyeka neeni waakɛndayɛ, ɛkkɛn bala ba jyeka guaŋŋɛ Juaŋ bɔwa ɛkɛtiy. 23Juaŋ gɔki agi, “Gɔṭṭi, ṭɔla niini iki ‘uan gɛɛl bɛɛ neeniyɛ, ɛkɛ laatti ɔci jieda kacca ‘uano. Ɔci kacca neeniyɛ, bartan ma agi Imaanwil.” Imaanwil neeniyɛ, kon ɛkɛ agi, “Jwaŋa Tolan balgin iki ikin.” 24Ne Yuocip ṭieni te ninktiyɛ, ɛkɛ noŋjin ba jyeka guaŋŋɛ malɛɛka Jwaŋa Tolan ɛkɛti. Ɔci Moryam ḍɛɛnɛ Yuocip aŋi ɛŋ ɛkɛ, 25yeti ɛkɛ niini iki Moryam bɛɛ. Ɛkɛ cien ɔɔn ne oŋŋa Moryam jienni kaci ɔɔn. Ɔci ne ɛkɛ jienni kacca a ‘uan neeniyɛ, Yuocip ɛkɛ oŋnɛ yenti agi Yaccu.


text: 1Jésus kiforo fin nɛ ha twa gɔ Sɔ. Haki ma wei ang ka ma kɔ wa yɔmba. 2Hio wi ndɔng ka dungɔ haki mbara Jésus hazu zɔk nde, mana wɛnɛ bekpasisi wi kɛ ha swe ɔmtɛ. Mbwa dea mɛgi hazu ki nɛ wal mɛ fundi wɛnɛ. 3Jésus tɔa ha wi ka kɔ wa yɔmba: «Gutɛ mɛ, nɛ nɛ yol ha binsila!» 4Nɛ Jésus ana mbwa: «Ha swe ɔmtɛ, mbonga haa wal mɛ de nɛ ge? Dedemɔ mana gdangamɔ? Kpasisi wi mana gde wi afe?» Ma, mbwa kara sɛm. 5Jésus zɔka mbwa hɛrr zikiri, nɛ ngambi baa wɛnɛ. Nɛ ngɔtɛ dea wɛnɛ hazu nga sila pɛ mbwa. A tɔa ha wi ɛngɛ: «Yafifi kɔ mɛ!» A yafafa kɔ wa, nɛ yo tɛ bo nɛ dedea. 6Hio Farizien gboa ha twa gɔ Sɔ, nɛ mbwa wesara may hinɛ hio ma ngali pɛ Herode. Nɛ mbwa angara kpoa zuwen sungiri nɛ Jésus, hazu ing wal ka mbwa begbɛ nɛ wɛnɛ. 7Jésus nɛ hio wan-yambimɔ pɛa gboa ha twa gɔ Sɔ, nɛ nɛ hapɛtɛ tɔ Galile. Dɔka giliwi ndara wɛnɛ. Mbwa guotɛ ha kandɔnu Galile, ha kandɔnu Judée, 8ha Jérusalem, ha kandɔnu Idume, ha kuli Jourdain, nɛ ha kandɔnu mɔ le Tir nɛ Sidon tɛnɛ. Mbwa tɛa ha pɛa hazu mbwa zea wen hio mɔ ka wɛnɛ ha dea. 9Jésus tɔa ha hio wan-yambimɔ pɛa nde, mbwa abhɔngiri sɔngu ha wɛnɛ. A ngoya dung ha zanga ha li tɔ, yu nde dɔka wi ha nu bɛlɛ anɔsisi wɛnɛ na. 10Hazu a kpasasa dɔka wan-zɛlɛ, mɛgi hio wan-zɛlɛ fɛt ha ilo may hazu tam tɛ wa. 11Nɛ ka hio wi ka dung bala ha kɔ gdanga sɔtɛ zɔka wɛnɛ, mbwa teka ha si wa, nɛ mbwa gdɔra nɛ ngagɛl: «Mɛ nɛ̂ Bewei pɛ Sɔ!» 12Ma, Jésus mboa nu mbwa nɛngaya nde, ka mbwa agbasi wɛnɛ ha li hio wi na. 13Hapata, Jésus danga zu ma ngari, nɛ wɛnɛ saa wi ndɔng ka wɛnɛ ngoya, nɛ mbwa tɛa ha pɛa. 14A weka hio wi bhukɔ gbala bwa hazu nde, mbwa adung hinɛ wɛnɛ. Wɛnɛ weka mbwa tuka wan-nɛtom, ka mbwa abul wen pɛ Sɔ. 15A haa mbwa ziomɔ mɛ yin nɛ hio gdanga sɔtɛ gbosisi ha tɛ hio wi. 16Wi ndɔng bhukɔ gbala bwa nɛ̂: Simon, ka Jésus sa fin nde, Pierre. 17Jacques hinɛ ya wa, Jean. Mbwa nɛ̂ hio bem pɛ Zebede. Jésus haa fin ma ling ha mbwa nde, Boanerges. Ling ɛngɛ tɔ nde, bem pɛ tubho kolo. 18Hapata fin, André, Philippe, Barthélemy, Matthieu, Thomas, Jacques bewei pɛ Alfe, Tade, Simon, ka ɛ sa nde, «Bele ka yin gɔn-gɛnɛ wan-le», 19hinɛ Judas Iskariote, wi ka haa kasatɛ Jésus. 20Hapata, Jésus nɛ hio wan-yambimɔ kiforo si ha twa. Ma, mbwa tɛ kpa wal mɛ yɔngmɔ na, hazu dɔka zugiliwi wesara may fin haki. 21Nɛ ka hio nam pɛ Jésus zea kasia, mbwa tɛa hazu ku wɛnɛ sinɛ, hazu mbwa tɔa nde, bili dea wɛnɛ. 22Nɛ hio ma wan-osi mbonga ka guotɛ ha Jérusalem tɛnɛ, tɔa: «Satan ha de le ha tɛ Jésus. A yin hio gdanga sɔtɛ nɛ wal ngatɛ pɛ Satan, wan-zu hio gdanga sɔtɛ.» 23Jésus saa mbwa nɛ tɔ ha mbwa nɛ towen: «Satan beyin tɛ wa nɛ pɛa tɛ mɛng? 24Ka hio wi mɛ kandɔ ndang bi bulo sungiri nɛ may, ki kandɔ ɛngi lɛm bhɔn fin na. 25Nɛ ka hio wi mɛ ndanga nam bi tumbɔ ha soko may, ki nam ɛngi lɛm bhɔn fin na. 26Mɛgi ka Satan bi tumbɔ sungiri hio gdanga sɔtɛ, nɛ mbwa kɛtana soko mbwa, ziomɔ pɛa lɛm bhɔn fin na. Ma, pɛa kara. 27Wi ndang lɛm le twa pɛ ma ngawi nɛ kay toy pɛa na, ka wɛnɛ tɛ sang ngawi ɛngɛ sɔngsi na. Ma, ka wɛnɛ sanga ngawi ɛngɛ kari, a lɛma zu mɔ fɛt ka dung ha zang twa pɛa. 28«Kpasawen mi tɔ ha ɛnɛ: ‹Sɔ bebisi sɛmbɔ pɛ hio wan-de gdangamɔ fɛt, nɛ pɛ hio wan-fɛngsi wɛnɛ fɛt. 29Ma, wi ka fɛngsa Nzɔy-Sɔtɛ pɛ Sɔ, Sɔ lɛm bisi sɛmbɔ pɛa na. Sɛmbɔ pɛ wi ɛngɛ dung ha zu wa kpoo nɛ kpoo.› » 30Jésus tɔa mɛgi, hazu hio ma wi tɔa: «Gdanga sɔtɛ de le ha tɛ wa.» 31Hapata, nana mɛ Jésus nɛ hio ya wa tɛa ha pɛa. Mbwa dungɔ ha dɛl pi nɛ kasara sa nɛ wɛnɛ. 32Nɛ giliwi ka zikoro wɛnɛ tɔa ha wɛnɛ: «Zɔk, nana mɛ nɛ hio ya mɛ ha dɛl. Mbwa ha kio mɛ.» 33A kiforo wen, a tɔa: «O nɛ̂ nana mi nɛ hio ya mi, o nde?» 34Nɛ a zɔka hio wi ka dungɔnu zikiri wɛnɛ. A tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ zɔk, nana mi nɛ hio ya mi hakɛ. 35Hazu wi ka de mɔ ka Sɔ ngoya, wɛnɛ nɛ̂ ya mi mɔ wei, mɔ bhoko, nɛ nana mi.»


text: 1Yɩ kaara ma na yɩ turo nɩtãa lɛ ɩn mɩ na kaara a Yesu Kɩrɩsɩto naa turo wʋ. 2N ma kpir yɩn jaa a lɛ yɩn chɛnɛ tara a n tɩɛr na yɩ turo a yele ala a jaa ɩn dɔ̃ɔ wiil yɩ. 3Pʋ̃pãanyã n bʋɔrɔ naa ɩka yɩ bɔ̃ɔn ɩka, daba jaa ju lɛ a Yesu Kɩrɩsɩto, ka a pɔɔ jaa ju mɩ ɩ a wʋ sɩrɛ, ka a Yesu Kɩrɩsɩto ju mɩ ɩ Nãaŋmɩn. 4Daba jaa wa sʋɔrɔ Nãaŋmɩn bɩɩ 'yɛrɛ Nãaŋmɩn 'yɛr tɩ na wʋ pɔɔ a ju wʋ 'yɔ̃ɔn a ju vɩ̃. 5Ka pɔɔ jaa mɩ wa sʋɔrɔ Nãaŋmɩn bɩɩ 'yɛrɛ Nãaŋmɩn 'yɛr tɩ mɩ ba pɔɔ a wʋ ju mɩ 'yɔ̃ɔn a ju vɩ̃, a kaara fɩka wʋ põn jukpãakpol. 6Ala ɩ a pɔɔ kʋ̃ pɔɔ a ju ɛ, wʋ ŋma a ju, ala ɩ a mɩ ɩn vɩ̃ pɔɔ na põ jukpãakpol wʋ ma pɔɔ a ju. 7Daba ba sɛɛ ɩka wʋ pɔɔ a wʋ ju ɛ, bojũu 'lɔ lɛ nyɛtãan a Nãaŋmɩn nɩ a wʋ tɩɩr. Tɩchɛ ka a pɔɔ mɩ ɩ a sɩrɛ tɩɩr. 8Bojũu daba baa dɔ̃ɔ yi a pɔɔ pɔ ɛ, tɩchɛ pɔɔ lɛ dɔ̃ɔ yɩ a daba pɔ. 9Nãaŋmɩn mɩ ba dɔ̃ɔ mɛ daba pɔɔ jũu ɛ, tɩchɛ wʋ mɛn pɔɔ daba jũu. 10A nɩtɔ̃nɔ̃ jũu nɩ a malakasɩ jũu, a pɔɔ sɛɛn ɩka wʋ tara a tʋ̃ɔfʋ jɩ̃nɛ a wʋ ju pɔ. 11A sɩ Soro 'yɔ̃ɔ, pɔɔ ba so wʋ mɩ̃ɛ ɛ, daba mɩ ba so wʋ mɩ̃ɛ ɛ. 12Bojũu daba pɔ lɛ a pɔɔ yi, ka pɔɔ mɩ ma dɔɔ daba. Tɩchɛ a yele a jaa yin Nãaŋmɩn sɛ̃. 13Yɩn mɩ̃ɛ yɩ pɛkaa. A sɛɛn ka pɔɔ na sʋɔrɔ Nãaŋmɩn tɩ ba pɔɔ a ju bɩɩ? 14A befʋ nyãna mɩ ba wiil yɩ ɩka ala ɩ daba mɩ tur jukɔɔl, a ɩn vɩ̃ kʋ wʋ ɛ? 15Tɩchɛ ala ɩ pɔɔ lɛ wa bar a wʋ jukɔɔl ka a wooro a ba ɩ wʋ danʋ̃ɔ lɛ ɛ? Bojũu Nãaŋmɩn lɛ kʋ wʋ a jukɔɔl ka a ɩ a wʋ bʋ̃pɔɔraa. 16Ala ɩ nɩrɛ wa chɩrɛ na a yele anyãna, sɩn nɩ a Nãaŋmɩn puorbo ba lɛ tara yele jaa go ɛ. 17A ala na tu ka ɩn wiil yɩ, tɩ n kʋ̃ tʋ̃ɔ dãn yɩ ɛ, bojũu a yɩ lɔ̃ɔ taa ma maal yɩn dɛɛr gar a vɩla. 18A yeldɔ̃ɔ nɩ nyã, n wõn ɩka yɩn ma wa lɔ̃ɔ taa na puor, yɩ ma ooro nɩ taa, ka n sɔɔ de ɩka, a lɛ ben be sɩrɛ jaa. 19A sɛɛ naa ka tɛɛ taa na be a yɩ pɔ, ka a wiil buor sʋɔ na sɔɔ Nãaŋmɩn. 20Yɩn ma wa lɔ̃ɔ taa, a ba ɩ a Yesu kũu bʋ̃diir lɛ yɩ ma dire ɛ. 21Bojũu yɩn ma wa dire, ɩ̃sʋɔ jaa ma bʋ̃n dire na yɩ maa gu taa ɛ. Ka a bamɩne ma wa jɛ̃n kɔ̃, tɩchɛ ka a bamɩne mɩ ma nyũ buu. 22A mɔ̃ yaa tara yie yɩn na ma di tɩ nyũ a be ɛ? Bɩɩ yɩ kaara naa a Nãaŋmɩn puorbo pɔrɔ na yɩ 'yɔ̃ɔnɔ̃ a bala na ba tara bon jaa vɩ̃? N 'yɛr bo kʋ yɩ? A mɔ̃ n dãn yɩ nɩ a yele nyã ɔ? N kʋ̃ ɩ lɛ ɛ! 23Bojũu a wiilfʋ 'lɔ ɩn nyɛ yi a sɩ Soro sɛ̃, lɛ mɩ lɛ ɩn wiil yɩ. A tɩ̃sɔɔ 'lɔ̃nɔ̃ jaa ban na gar yɔ̃ɔ a sɩ Soro Yesu, wʋ den a paanʋ̃ɔ, tɩ puor Nãaŋmɩn yãan. 24Wʋn wa puor Nãaŋmɩn yãan baar, wʋ ŋmaan a paanʋ̃ɔ tɩ 'yɛr, "Nyã lɛ ɩ a n ɩ̃gãn na wʋ kʋ yɩ, yɩ ma maala a nɩtɔ̃nɔ̃ tɩɛrɛ nɩ ma." 25A lɛ nɩ wʋ ju lɛ ban wa di baar, wʋ den a ŋmel nyuraa na wʋ 'yɛrɛ, "A dãa na be a ŋmele nyãna pɔ lɛ ɩ a n jɩ̃ɩ a Nãaŋmɩn na de bin a nɛtɩr paalaa, yɩ ma maala a nɩtɔ̃nɔ̃ yɩn ma wa nyuro na yɩ tɩɛrɛ nɩ ma." 26Sɔ̃ɔ jaa yɩn ma wa ɔɔrɔ a paanʋ̃ɔ nyãna, na yɩ nyuro nɩ a ŋmele nyãna, yɩ mʋɔlɔ 'yɛrɛ a sɩ Soro kũu 'yɛr tɩ tãn a wʋ waa daar. 27A lɛ jũu, nɩrɛ nyã na ɔɔrɔ a paanʋ̃ɔ nyã, na wʋ nyuro nɩ a ŋmele nyã nɩ ba bãma, wʋ maal yelbier nɩ a sɩ Soro ɩ̃gãn nɩ a wʋ jɩ̃ɩ. 28Nɩrɛ jaa wʋ ma bɛɛr a wʋ mɩ̃ɛ kaa tɩ pãa 'wɔb a paanʋ̃ɔ nyã, na wʋ nyũn a ŋmele nyã. 29Bojũu nɩrɛ jaa na ɔɔrɔ na wʋ nyuro tɩ ba bɔ̃ɔn ɩka a sɩ Soro ɩ̃gãn lɛ ɛ, wʋ 'wɔb nyũn 'yɛr tɔɔrfʋ 'yɔ̃ɔ a wʋ mɩ̃ɛ. 30Ala lɛ so ka a yɩ yɔɔ bal na yɩ bɩɛrɛ, ka a yɩ yɔɔ jie mɩ kpire. 31Ala ɩ sɩ tɔɔr a sɩ mɩ̃ɛ 'yɛr, a sɩ Soro kʋ̃ lɛ tɔɔr a sɩ 'yɛr go ɛ. 32A sɩ Soro wa tɔɔr a sɩ 'yɛr, toor lɛ wʋ tɔɔ sɩ, na wʋ taa wa lɔ̃ɔ sɔ̃ɔn sɩ nɩ a bala na ba puoro ɛ. 33A lɛ jũu, n taa Yesu turbo, yɩn ma wa lɔ̃ɔnɔ̃ taa ɩka yɩ di, yɩ ma gu taa. 34Ala ɩ kɔ̃ kʋrɔ na ɩ̃sʋɔ, wʋ ma di be a wʋ yir, ka a yɩn wa lɔ̃ɔ taa dire, a ta wa ɩ Nãaŋmɩn 'yɛr tɔɔrfʋ kʋ yɩ ɛ. Maa wa tʋ̃ɔ tɩ, ɩn man yɩ naa a ala na chɛ.


text: 1Yesu tɛɛkaɣa ɩlɛna ɩ́ ná yʋlʋ wei pa lʋləna yʋlʋmtʋ tɔ. 2Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfalaa pɔɔsa Yesu sɩ: Tacaa, apalʋ ɩnɛ ɩnɩ ɩ lapəna ɩsaɣatʋ yaa ɩ caanaa na pá lʋlɩ-ɩ mpʋ? 3Tənaɣa Yesu cɔ-wɛ sɩ: Pə ta kɛ ɩsɩɩ ɩnɩ ɩ lapəna ɩsaɣatʋ yaa ɩ caanaa. Ama pə lapa ḿpʋ́ɣʋ́ pə́cɔ́ Ɩsɔ toma nana nti ɩ ka lapɩ-ɩ tɔ tə kiŋ. 4Pə nəɣəsəna tə lakɩ wei ɩ tila-m tɔ ɩ təma kɛ ilim taa. Pə taɣa pʋlʋ, ahoo caa yuɣu, ɩlɛ təmlɛ kaa wɛɛ pəsʋɣʋ tɔtɔ. 5Kʋyɛɛŋ wei ɩ taa ma wɛ antulinya taa cənɛ tɔ, maɣalɛ kɔkɔ ŋka ka naa yəlaa təna tɔ. 6Yesu tɛma ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛna ɩ́ tɔ ntaɣama kɛ atɛ, na ɩ́ lá tɛɛliya, na ɩ́ taa yʋlʋm ɩnɩ ɩ ɩsɛ. 7Na ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Polo na ń saŋ nyá ɩsɛ kɛ Silowee lɩɩlɛ taa. (Hətɛ tənɛ tə hʋwɛɛ wɛɛ sɩ: Pa tilaa.) Yʋlʋm polaa na ɩ́ saŋ ɩ ɩsɛ, ɩlɛna ɩ́ məlɩ na ɩ́ naakɩ təcɛɩcɛɩ. 8Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋm cɔlɔ nyə́ma mpa paa nyəma-ɩ lɔŋ sɩ ɩ kɛ́ pala latʋ tɔ, pa tɔma sɩ: Pə taɣa ɩnɛ ɩnɩ ɩ ka cakaɣana na ɩ́ lakɩ pala? 9Lɛlaa sɩ ɩnəɣɩ. Lɛlaa sɩ: Aaɩ pə taɣa ɩnɩ, ɩ nəɣəsəlɛ kɛ́. Ama apalʋ ɩnɩ ɩ cɔwa sɩ: Ma maɣamaɣa kɛ́. 10Tənaɣa pa pɔɔsa-ɩ sɩ: Ɩsənaɣa n lapa na nyá ɩsɛ anɩ a kuli? 11Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Apalʋ wei pa yaa sɩ Yesu tɔ, ɩnɩ ɩ lapəna tɛɛliya na ɩ́ taa ma ɩsɛ, na ɩ́ tɔ-m sɩ má polo Silowee lɩɩlɛ taa na má saŋ ma ɩsɛ. Ma polaa na ma saŋ, ɩlɛna má sʋʋ naʋ. 12Tənaɣa pa pɔɔsa-ɩ sɩ: Leɣe apalʋ ɩnɩ ɩ wɛɛ? Ɩlɛna ɩ́ cɔ sɩ: Ma ta nyɩ. 13Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kpaɣa wei ɩnɩ ɩ ka kɛ́ yʋlʋm tɔ na pá pona-ɩ Falisanaa kiŋ. 14Pə taɣa pʋlʋ, kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule kɛ Yesu lapa tɛɛliya na ɩ́ kulina apalʋ ɩnɩ ɩ ɩsɛ. 15Pə tɔɔ ɩnɩ ɩ maɣamaɣa kɛ Falisanaa ná lɛla-ɩ pɔɔsʋɣʋ kɛ ɩsəna pə lapa na ɩ ɩsɛ kuli tɔ. Ɩlɛna yʋlʋm cɔ-wɛ sɩ: Tɛɛliya kɛ ɩ taa ma ɩsɛ, ɩlɛna má saŋ na pənɛ má naakɩ. 16Tənaɣa Falisanaa taa lɛlaa ná tɔma sɩ: Pə taɣa Ɩsɔ kiŋ kɛ apalʋ wei ɩnɩ ɩ lakɩ mpʋ tɔ ɩ lɩɩnaa. Mpi tɔ, ɩɩ təŋəɣɩ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kiiŋ. Lɛlaa sɩ: Ye ɩ ka kɛ́ ɩsaɣaʋ ɩsənaɣa ɩ ka pəsaa na ɩ́ lá piti təma anɛ a takanaa kɛ mpʋ? Halɩ pá caŋ pa faɣa pa taa pa tike. 17Ḿpʋ́ɣʋ́ Falisanaa tasa yʋlʋ wei ɩ ɩsɛ pə kula mpʋ tɔɣɔ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Na nyá hʋʋkɩ suweɣe apalʋ wei ɩnɩ n tɔŋ sɩ ɩ kula nyá ɩsɛ tɔ ɩ tɔɔ? Ɩ́lɛ́ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ kɛ́. 18Ama Yuta nyə́ma mpɛ pa ta mʋ-tɩ sɩ apalʋ ɩnɩ ɩ ka kɛ́ yʋlʋm kɛ́ na ɩ ɩsɛ kuli, haləna pá kɔna ɩ caa na ɩ too. 19Na pá pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ntɔŋ mə pəyaɣa kɛ ɩnɛ ɩnəɣɩ təkpem na? Pə́cɔ́ ɩ́ tɔŋ sɩ ɩ́ lʋla-ɩ na yʋlʋmtʋ yɛɛ? Tɔʋ, ɩlɛ ɩsənaɣa pə lapa na ɩ́ naakɩ pənɛ? 20Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nyə́ma ná cɔwa sɩ: Tə nyəma-ɩ sɩ tá pəyaɣa kɛ-ɩ. Pə́cɔ́ tə lʋla-ɩ na yʋlʋmtʋ. 21Ama tə ta nyɩ ɩsəna pə lapa na kaɣana ɩ́ naakɩ tɔ. Pəyele tə ta nyɩ wei ɩ kula ɩ ɩsɛ tɔ. Ɩ maɣamaɣa ɩ ta kɛ pəyaɣa, ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ ɩ ká heeli-mɛɣɛ ɩsəna pə lapa tɔ. 22Yʋlʋm nyə́ma ná yɔɣɔta mpʋ, mpi tɔ, pa see Yuta nyə́ma. Pə taɣa pʋlʋ, Yuta nyə́ma ka pɛɛla nɔɣɔ sɩ, ye wei ɩ tɛma ɩ taa na ɩ́ tisi sɩ Yesu kɛ́ Mesii, paa ləsɩ pʋntʋ kɛ pa təkotile taa. 23Pə tɔɔ kɛ́ ɩ nyə́ma ná tɔma sɩ: Ɩ maɣamaɣa ɩ ta kɛ pəyaɣa, ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ. 24Ḿpʋ́ɣʋ́ Falisanaa tasa apalʋ wei ɩ ka kɛ yʋlʋm tɔɣɔ yaaʋ na pá tɔmɩ-ɩ sɩ: Ama na Ɩsɔ tɔɔ yɔɣɔtɩ tampana. Tə nyəmá apalʋ ɩnɛ ɩ tɔɔ sɩ ɩ kɛ́ ɩsaɣaʋ kɛ́. 25Tənaɣa apalʋ ɩnɩ ɩ cɔ Falisanaa sɩ: Ma ta nyɩ sɩ ɩ kɛ́ ɩsaɣaʋ yaa ɩ kɛ́ kʋpaŋ tɔ. Ama kʋlʋmtʋ tike kɛ ma nyəmá sɩ, maa kɛ́ yʋlʋm na pənɛ pə taa ma naakɩ. 26Ɩlɛna pá pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Pepeɣe ɩ lapa-ŋ? Ɩsənaɣa ɩ lapa na pə́cɔ́ nyá ɩsɛ kuli? 27Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Ma tɛma-mɛɣɛ heeluɣu na ɩ́ tá mʋ. Ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ caa ɩ́ tasa-təɣɩ nɩɩʋ? Yaa mə caa ɩ́ sɔɔsɩ ɩ ɩfalaa tɔɔ tɔtɔ? 28Tənaɣa Falisanaa tʋʋ-ɩ na pá tɔ sɩ: Nyá kɛna yʋlʋ ɩnɩ ɩ ɩfalʋ. Ama ta kɛ́ Moisi ɩfalaa kɛ́. 29Tə nyəmá sɩ, Ɩsɔ yɔɣɔtəna Moisi. Ama pə kaasʋɣʋ yʋlʋ ɩnɩ tɔ, tə ta tɩɩ nyəm ɩ təlɩɩlɛ. 30Ḿpʋ́ɣʋ́ apalʋ ɩnɩ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Ama nti tə wɛ piti tɔɣɔlɛ sɩ, mə tá nyɩ ɩ təlɩɩlɛ, pəyele ɩ kula maɣa ma ɩsɛ. 31Tə nyəmá sɩ Ɩsɔ ɩɩ mʋɣɩ asaɣaa nɔɔsɩ. Ama wei ɩ tʋɣɩ-ɩ teeli na ɩ́ lakɩ ɩ luɣu nyəntʋ tɔ, pʋntʋ nɔɣɔ kɛ ɩ mʋɣɩ. 32Tuu tɔ, tə ta nɩɩta sɩ nɔɣɔlʋ kula yʋlʋ wei pa lʋləna yʋlʋmtʋ tɔ ɩ ɩsɛ. 33Pə tɔɔ kɛ́ ye apalʋ ɩnɛ ɩ taa kɛ́ Ɩsɔ nyəŋ ɩ taa pəsɩ na ɩ́ la pʋlʋ. 34Ḿpʋ́ɣʋ́ Falisanaa cɔ yʋlʋm sɩ: Hatoo pa lʋlʋɣʋ nyá tɔ, ɩsaɣatʋ tike kɛ nyá nyəmá, na nyaa caa n sɛɣɛsɩ ta na? Ɩlɛna Falisanaa tɔɣɔnɩ-ɩ pa Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa. 35Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nɩɩwa sɩ pa tɔɣɔna yʋlʋm ɩnɩ, ɩlɛna ɩ́ kɔɔ ɩ́ suli-ɩ na ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N mʋ Yʋlʋ Pəyaɣa tɔm na? 36Tənaɣa yʋlʋm cɔ-ɩ sɩ: Tacaa, hʋlɩ-m wei pa yaa mpʋ tɔ na má mʋ. 37Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma sɩ: N na-ɩ mɛɛ, ɩ maɣamaɣa kɛlɛ ma wei ma yɔɣɔtəɣəna-ŋ ɩsəntɔ tɔ. 38Ɩlɛna yʋlʋm tɔ sɩ: Tacaa, ma mʋwa. Na ɩ́ luŋi-ɩ atɛ. 39Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma sɩ: Ma kɔma antulinya taa cənɛɣɛ sɩ ma fakɩ tampana nyə́ma na tasəkəlɛ nyə́ma, na mpa paa naakɩ tɔ pá ná, na mpa pa naakaɣa tɔ pá yʋlʋmɩ. 40Falisanaa napəlɩ paa wɛ təna na pá nɩɩkɩ tɔm ntɩ, ɩlɛna pá pɔɔsɩ Yesu sɩ: Pə kpɛŋna tá, tá kɛ́ yʋlʋmaa tɔtɔ? 41Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ Falisanaa sɩ: Ye tampana ɩ́ ka kɛ́ yʋlʋmaa, ɩ́ taa wɛna ɩsaɣatʋ. Ama ɩsɩɩ ɩ tɔŋʋɣʋ sɩ ɩ́ naakɩ tɔ, pə tɔɔ kɛ́ mə ɩsaɣatʋ wɛ tam.


text: 1'A ta'a yɩrɩ 'a tɩtɩ, sɩ 'a yɩ ta'a brɩ kəm-laarʋ tɩlʋ 'a na kɩ tɩn nɔɔna yigə nɩ. 'A na kɩ kʋntʋ doŋ, kʋ b'a pa 'a na nyɔɔrɩ 'a Ko Wɛ tee nɩ. 2Kʋntʋ tɩn, 'a na kwe woŋo 'a pa yinigə tu, 'a yɩ zaŋɩ 'a pa nɔɔna lwarɩ abam na kɩ kʋlʋ tɩn ni nɩ, nɩ pipiri-nyɩna bam na yəni ba brɩ ba na kɩ kʋlʋ tɩn ba Wɛ-di sɩm wʋnɩ, dɩ ba tɩʋ kʋm pooni yigə nɩ, sɩ kʋ ta pa nɔɔna zuli-ba te tɩn. A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, bantʋ maŋɩ ba na ba ŋwɩɩrʋ. 3Nmʋ nan na lagɩ n wəli yinigə tu, sɩ n yɩ pa nɔɔn-nɔɔnʋ lwarɩ kʋ ni nɩ, nɩnɛɛnɩ nɔɔnʋ na kwe woŋo o pa dɩ o jazɩm yɩ o jagwiə yəri kʋ ni nɩ te tɩn. 4N Ko Wɛ nan naɩ kʋlʋ n na səgi n kɩ tɩn. DƖ laan w'ʋ pa n na nyɔɔrɩ kʋ ŋwaanɩ. 5Abam na yəni 'a lagɩ 'a warɩ Wɛ, sɩ 'a yɩ zaŋɩ 'a ta'a brɩ 'a tɩtɩ nɩ pipiri-nyɩna bam na kɩ te tɩn. Bantʋ soe sɩ ba taa zaŋɩ wɛɛnɩ mʋ ba warɩ Wɛ ba Wɛ-di sɩm wʋnɩ dɩ pooni yigə nɩ, sɩ nɔɔna maama taa na-ba. A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, bantʋ maŋɩ ba na ba ŋwɩɩrʋ ba ti. 6Nmʋ nan na lagɩ n warɩ Wɛ, zʋ digə wʋ n ja ka ni n pɩ, sɩ n laan warɩ n Ko Wɛ dɩlʋ na wʋ jəgə kalʋ na səgi tɩn nɩ. Dɩntʋ nan naɩ kʋlʋ n na səgi n kɩ tɩn. DƖ laan w'ʋ pa n na nyɔɔrɩ kʋ ŋwaanɩ. 7Abam na wʋra 'a warɩ Wɛ, 'a yɩ ta'a tiini 'a ŋɔɔnɩ bɩtar-yɔɔrʋ nɩnɛɛnɩ balʋ na yəri Wɛ tɩn na yəni ba ŋɔɔnɩ te tɩn. Bantʋ yəni ba bʋŋɩ nɩ, ba na tiini ba ŋɔɔnɩ ta-farɩ mʋ, Wɛ w'ʋ ləri ba loro. 8Abam nan yɩ zaŋɩ 'a kɩ nɩ bantʋ na kɩ te tɩn. Bɛŋwaanɩ 'a Ko Wɛ maŋɩ DƖ ye kʋlʋ abam na lagɩ tɩn, yɩ 'a ta wʋ loori-DƖ kʋ ŋwaanɩ. 9Abam nan maŋɩ sɩ 'a ta'a warɩ Wɛ tɩntʋ doŋ mʋ: 'Dɩbam Ko wʋlʋ na wʋ wɛɛnɩ tɩn, sɩ nmʋ yɩrɩ na tiə dɩ zulə, 10sɩ nmʋ paarɩ ba, sɩ nmʋ wʋbʋŋa kɩ lʋgʋ baŋa nɩ, nɩ kʋ na kɩ n sɔŋɔ nɩ te tɩn. 11Pa dɩbam wʋdiu zɩm sɩ kʋ maŋɩ dɩbam. 12Yagɩ d'ɩ lwarɩm n ma n cɛ dɩbam, nɩ dɩbam dɩ na yagɩ d'ɩ ma cɛ d'ɩ donnə te tɩn. 13Yɩ pa d'ɩ na maŋɩm dɩlʋ na w'ʋ pa d'ɩ tʋ tɩn. Nan vrɩ dɩbam wo-lwaanʋ tu jɩŋa nɩ. ((Nmʋ te paarɩ dɩ dam dɩ tiə sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. Amina.))' 14Abam na yagɩ 'a ma cɛ nɔɔna balʋ na kɩ abam lwarɩm tɩn, 'a Ko Wɛ dɩ w'ʋ yagɩ abam lwarɩm DƖ ma cɛ abam. 15Kʋ daarɩ, abam na wʋ yagɩ 'a ma cɛ balʋ na kɩ abam lwarɩm tɩn, 'a Ko Wɛ dɩ b'a yagɩ abam lwarɩm DƖ ma cɛ abam. 16Abam nan na vɔgɩ ni, sɩ 'a yɩ nywanɩ 'a yigə, nɩ pipiri-nyɩna bam na yəni ba kɩ te tɩn. Bantʋ yəni ba pa ba yibiyə ləni sɩ kʋ pa nɔɔna lwarɩ nɩ ba vɔgɩ ni mʋ. A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, bantʋ maŋɩ ba na ba ŋwɩɩrʋ. 17Nmʋ nan na vɔgɩ ni, sɩ n su n yiə sɩ n daarɩ n lɩ n yuu lanyɩranɩ. 18Kʋntʋ mʋ w'ʋ pa nɔɔn-nɔɔnʋ b'a lwarɩ nɩ n vɔgɩ ni. N Ko Wɛ dɩlʋ na wʋ jəgə kalʋ na səgi nɩ tɩn yɩranɩ mʋ ye. Dɩntʋ nan naɩ kʋlʋ n na səgi n kɩ tɩn. DƖ laan w'ʋ pa n na nyɔɔrɩ kʋ ŋwaanɩ. 19Nan yɩ zaŋɩ 'a kwaanɩ sɩ 'a na jɩjɩgɩrʋ zanzan lʋgʋ kʋntʋ baŋa nɩ. 'A na tiŋi jɩjɩgɩrʋ lʋgʋ baŋa yo, tɩ w'ʋ ba tɩ cɔgɩ. Tʋa w'ʋ mu-tɩ, yɩ tɩ w'ʋ sʋŋɩ tɩ cɔgɩ. Ŋwɩɩna dɩ ma w'ʋ bwəri sɔŋɔ kʋm ba zʋ ba ŋɔ-tɩ. 20Abam nan maŋɩ sɩ 'a tiŋi 'a jɩjɩgɩrʋ zanzan Wɛ-sɔŋɔ nɩ mʋ. D'aanɩ mʋ tʋa daa b'a wanɩ ka mu-tɩ, yɩ tɩ b'a sʋŋɩ tɩ cɔgɩ, yɩ ŋwɩɩna dɩ b'a wanɩ ba ŋɔ-tɩ. 21Bɛŋwaanɩ, abam jɩjɩgɩrʋ na tigi mɛ tɩn, 'a bɩcara dɩ tigi d'aanɩ mʋ. 22Nɔɔnʋ yiə mʋ nyɩ nɩnɛɛnɩ kanɩa kalʋ na paɩ o yɩra jɩgɩ pooni te tɩn. Kʋntʋ tɩn, nmʋ yiə na lana, kʋ paɩ n yɩra maama wʋ pooni wʋnɩ mʋ. 23Nmʋ yiə nan na ba lana, kʋ paɩ n yɩra maama wʋ lim wʋnɩ mʋ. Kʋntʋ tɩn, nmʋ yiə ya na maŋɩ sɩ ya taa yɩ pooni tɩn nan na yɩ lim, kʋ laan w'ʋ ta tiini kʋ yɩ lim kʋ ja gaalɩ. 24Nɔɔn-nɔɔnʋ b'a wanɩ o lɩ wʋbʋŋ-dɩdwɩ, sɩ o ma tʋŋɩ o pa o yuutiinə bale. O'o ta culi dɩdʋ wʋm yɩ o daarɩ o soe wʋdoŋ wʋm, naa o'o ta nɩgɩ dɩdʋ wʋm yɩ o daarɩ o gooni wʋdoŋ wʋm. Kʋntʋ ŋwaanɩ abam b'a wanɩ 'a pa sɩ Wɛ taa yɩ 'a yuutu, sɩ 'a daarɩ 'a pa səbu dɩ taa yɩ 'a yuutu. 25Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ a lagɩ a ta abam, sɩ 'a yɩ ta'a liə dɩ lʋgʋ baŋa kʋlʋkʋlʋ, kʋ na yɩ 'a ni-wʋdiu, naa 'a na w'ʋ zʋ gwaarʋ tɩlʋ tɩn. Bɛŋwaanɩ 'a ŋwɩa garɩ wʋdiu. Yɩra yalʋ Wɛ na pɛ abam tɩn dɩ maa garɩ gwaarʋ. 26Nan maanɩ-na 'a nii zunə na yɩ te tɩn. Bantʋ ba duə, yɩ ba ba zagɩ mɩna ba kɩ tuli nɩ. Kʋ nan yɩ 'a Ko Wɛ mʋ nii ba baŋa nɩ dɩ ba ni-wʋdiu. Abam nan ba jɩgɩ kuri 'a dwe zunə bam na? 27Abam wʋlʋwʋlʋ b'a wanɩ o toŋi o ŋwɩa dɩ fɩnfɩɩn dɩ, o na maŋɩ o li te dɩ. 28Bɛɛ nan mʋ yɩ 'a kɩ liə dɩ gwaarʋ woŋo? Maanɩ-na 'a nii ga-punnu tɩm lam na yɩ te tɩn. Tɩntʋ nan warɩ tɩ tʋŋɩ yɩ tɩ warɩ gwaarʋ tɩ sɔ. 29Nan ta'a ye-na nɩ, tɩntʋ jɩgɩ lam tɩ dwe Pɛ Salɔmɔn dɛɛn na maŋɩ o zʋʋrɩ gwar-ŋʋnnʋ tɩlʋ tɩn. 30Kʋ nan na yɩ gaarʋ tɩm kʋntʋ, tɩntʋ ba jɩgɩ dɛ dɩ nɔɔna na zwɛ-tɩ. Dɩ kʋntʋ dɩ Wɛ ta mʋ paɩ tɩ jɩgɩ lam kʋntʋ doŋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ, kʋ na yɩ abam, Wɛ b'a nii abam baŋa nɩ cɩga? Bɛɛ nan yɩ 'a ba kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩ Wɛ? 31Kʋntʋ ŋwaanɩ, 'a yɩ ta'a liə dɩ 'a na w'ʋ di woŋo kʋlʋ naa 'a na w'ʋ zʋ woŋo kʋlʋ tɩn. 32Balʋ na yəri Wɛ tɩn mʋ tiini ba bʋŋɩ wəənu tɩm kʋntʋ maama wʋbʋŋa. Abam Ko Wɛ nan maŋɩ DƖ ye woŋo kʋlʋ na maŋɩ dɩ abam tɩn. 33Abam maŋɩ sɩ 'a da yigə 'a beeri Baŋa-Wɛ paarɩ dɩm dɩ ŋwɩa kalʋ na tɔgɩ Wɛ wʋbʋŋa tɩn. 'A na kɩ kʋntʋ, Wɛ laan w'ʋ wəli abam wəənu tɩlʋ na daarɩ tɩn. 34Dɛ maama tui dɩ dɩ tɩtɩ cam mʋ. 'A nan yɩ ta'a pa liə jɩgɩ abam dɩ jwa woŋo. Yagɩ-na sɩ jwa dɛ dɩm tɩtɩ w'ʋ nii dɩ tɩtɩ woŋo.


text: 1Pɔɔlɩ má, ma maɣamaɣa təkpem ma wiikənna-mɛ. Ma wei yəlaa yɔɣɔtəɣɩ sɩ ye ma wɛ mə kiŋ ɩlɛ ma wɛ təhɛɛ. Ama ye ma fɛɩ mə kiŋ ɩlɛ ma apalʋtʋ kpawaɣalɛ. Ma tɛɛkəɣɩ-mɛɣɛ Kilisiti kʋpantʋ na ɩ leleŋ tɔɔ sɩ, 2ɩ́ taa yele na waatʋ wei ma kɔŋ mə tɛ tɔ má hʋ́lɩ́ ma apalʋtʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ma hʋʋ teu sɩ maa hʋlɩ ma apalʋtʋ kɛ mpa pa hʋʋ sɩ tə təŋəɣɩ yʋlʋhʋwɛɛ kɛ yem tɔ. 3Kʋpam tə wɛ tá yʋlʋ tɔnʋɣʋ taa yaa, ɩlɛ pə taɣa yʋlʋhʋwɛɛ kɛ yem kɛ́ tə təŋəɣɩ na tə́ yookina. 4Ama yoou wontu nti tá yoona tɔ tə ta kɛ nti antulinya ɩnɛ ɩ yəlaa yoona tɔ. Ɩsɔ yoou wontu nti tə pəsəɣɩ na tə́ wakəlɩ təcɔɔsəlɛ toŋ nyəntɛ tɔɣɔ tə yoona. Tə wakələɣɩ pɔpɔtʋ ləmaɣasɛɛ. 5Tə kpɛɛsəɣəna pa təna mpa pa lakɩ kalampaanɩ na pá kaɣatəɣɩ sɩ pá taa nyɩ Ɩsɔ tɔ pa hʋwɛɛ. Tə kɛɛ yəlaa hʋwɛɛ təna na toŋ na tə́ tʋɣɩ Kilisiti tɔɔ sɩ pá nɩɩna-ɩ. 6Ye mɩɩ kɔma na ɩ́ la na pə ná sɩ ɩ́ nɩɩnaa təkpataa, ɩlɛ pə kaasa mpa pa təna na paa caakɩ nɩɩnaʋ tɔ tá sɔɔlʋ pɩɩwa sɩ tə́ hɔ pa ŋkpaŋŋ. 7Paa mpi, pə tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ mə nyənəɣəna. Ye yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɛŋ ɩ taa sɩ Kilisiti tənna-ɩ, pʋntʋ ɩ́ maɣasɩ teu na ɩ́ ná sɩ Kilisiti tɩ tá tɔtɔɣɔ, ɩsɩɩ ɩ tɩ ɩnɩ tɔ. 8Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, paa ma sama ma tɩ na sɔsɔɔntʋ nti Tacaa ha-tʋ tɔ, fɛɛlɛ ɩɩ kpaa-m se. Pə ha-tʋɣʋ sɔsɔɔntʋ ntəɣɩ sɩ pə́ la na ɩ́ tɛ mə taa na Ɩsɔ kɛ́ sɔsɔm. Ama pə taɣa sɩ pə́ wakəlɩ-mɛ. 9Ma ŋmaakʋɣʋ ma takəlasɩ tɔ, maa pɛɛkəɣɩ sɩ má kpɛɛtɩ mə pʋntʋ se. 10Nti yəlaa yɔɣɔtəɣɩ tɔɣɔlɛ sɩ: Pɔɔlɩ takəlasɩ taa tɔm wɛ toŋ na apalʋtʋ kɛ́. Ama waatʋ wei ɩ maɣamaɣa ɩ wɛ tá hɛkʋ tɔ ɩ wɛɛ kɛ́ təhɛɛ na ɩ yɔɣɔtaɣa wɛ kʋnyɔŋ. 11Ye wei ɩ yɔɣɔtəɣɩ mpʋ pʋntʋ ɩ́ nyɩ teu sɩ nti tə ŋmaa tá takəlasɩ taa kɛ́ waatʋ wei tə fɛɩ mə kiŋ na nti tɩɩ la waatʋ wei tɩɩ wɛɛ mə kiŋ tɔ, pə kaa wɛɛ ŋkaŋka se. 12Tə kaa nɔkɩ na tə́ kɛɛna yaa tə́ maɣasɩ tá tɩ na lɛlaa mpa pa makɩ pa laŋa taa sɩ pa kɛ́ pʋlʋ tɔ. Pa kɛ́ ɩwɛɛŋ kɛ́, na pa maɣamaɣa pa caana pa kʋmaɣasʋɣʋ ŋku paa maɣasəna pa tɩ tɔ, na pa taa pa tike kɛ pa kpɛɛsəɣəna təma. 13Ye tá, tá kaa pəsɩ na tə́ sa tá tɩ na pə́ tɛɛ caasa. Ama tə saŋ tá tɩ na pə́ kɛɛsəna təmlɛ nte Ɩsɔ tʋ-tʋ tɔ tə tənaɣa. Ɩsɔ hana-tʋɣʋ mpaaʋ sɩ tə́ tala mə tɛ. 14Ɩsəna pa sɩɩna-tʋ tɔ tɩɩ ŋmaana pə tɔɔ, ye tə taa kɔɔ mə tɛ ɩlɛ mpʋɣʋlɛ. Ama tə tala mə tɛɣɛ teu na tə́ heeli-mɛɣɛ Kilisiti tɔm Laapaalɩ Kʋpaŋ. 15Pə tɔɔ kɛ́ tɩɩ ŋmaana ɩsəna pa sɩɩna-tʋ tɔ pə tɔɔ. Tɩɩ saŋ tá tɩ na lɛlaa lapa təma nna tɔ. Ama tə caa kɛ́ sɩ mə taa tɛmnaʋ kɛ Ɩsɔ ɩ́ sɔɔsɩ, ɩlɛna tə́ pəsɩ na tə́ la təmlɛ nte tə kəla lɔŋ nyəntɛ təcaɣacaɣa tɔɣɔ mə hɛkʋ, na tə taa ŋmaana ɩsəna Ɩsɔ sɩɩ-tʋ tɔ pə tɔɔ. 16Pə waalɩ ɩlɛ tə pəsəɣɩ tə́ yɛləna Laapaalɩ Kʋpaŋ kɛ tɛtʋnaa mpa pa wɛ mə tɛ lɔlɔ tɔ pa taa, na tə́ taa sa tá tɩ na nti lɛlaa tɛma lapʋ kɛ pa təma taa tɔ. 17Pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Ye wei ɩ́ caa ɩ sa ɩ tɩ, pʋntʋ ɩ́ sa ɩ tɩ na nti Tacaa lapa tɔ. 18Kʋpam, pə taɣa yʋlʋ wei ɩ nyənəɣɩ ɩ tɩ ɩsɩɩ ɩ kɛ́ pʋlʋ tɔ ɩnɩ ɩ sam yana. Ama wei ɩ tɔɔ Tacaa yɔɣɔtəɣɩ kʋpantʋ tɔɣɔ.


text: 1Ma Pɔɔlɩ weyi ɛkɛ Ɛsɔ tʋmlaɖʋ nɛ Yesu Krɩstʋ tiyiyu yɔ, mamaɣnɩ takayaɣ kanɛ. Paɖʋ-m se mala nɛ mbá Ɛsɔ lɩzaa yɔ, pɛwɛnɩ lidaʋ nɛ mawɩlɩ-wɛ nɛ patɩlɩ toovenim nɛ pacaɣ wezuu ɛzɩ Ɛsɔ liu wɛʋ yɔ. 2Ḿbʋ́ paɖaŋaa se pehiɣ wezuu maatɛŋ. Ɛsɔ weyi ɛɛcɛtɩɣ yɔ, pʋcɔ ɛla kedeŋa lɛ, ɛɛɖʋwa se ɛhaɣ-ɖʋ-kʋ. 3Alɩwaatʋ ndʋ́ ɛɖʋwa yɔ tɩtalaa lɛ, ɛtɩŋnɩ ɛ-tɔm yɔɔ nɛ ɛwɩlɩ wezuu ŋ́gʋ́. Me-nesi taa ɖa-ñʋʋ yaɖʋ Ɛsɔ ɖʋzɩ-tʋ nɛ ɛha-m nɔɔ se monsusi-tʋ. 4Tiiti weyi ña ŋkɛ man-pɩɣa mbʋ́ pʋyɔɔ yɔ ŋwɛnɩ lidaʋ ɛzɩ ma yɔ, ña mamaɣ takayaɣ kanɛ, mɛnsɛ-ŋ: Caa Ɛsɔ nɛ ɖa-ñʋʋ yaɖʋ Krɩstʋ Yesu palabɩ-ŋ lootiye nɛ pɛhɛzɩ ña-laŋɩyɛ. 5Meyebi-ŋ Krɛɛtɩ se ŋñɔɔzɩ mbʋ́ pɩsɛɣa se pala yɔ nɛ paa tɛtʋ ndʋ́ tɩ-taa lɛ, ŋsɩɩ Yesu ŋgbɛyɛ taa sɔsaa. Ŋsɩɣ-wɛ lɛ, ŋtɔzɩ mbʋ́ mɛnkpɛlɩkɩ-ŋ yɔ pʋ-yɔɔ: 6pɩfɛyɩ se pana kawanaɣ nakɛyɛ Yesu ŋgbɛyɛ taa sɔsɔ yɔɔ. Pʋwɛɛ se ɛwɛnɩ halʋ kʋɖʋm koŋ nɛ e-piya ñam-ɩ. Pataasam-sɩ nɛ yem yem lakasɩ yaa kaañamtʋ. 7Mbʋ́ pʋyɔɔ yɔ, weyi ɛcɔŋnɩ Yesu ŋgbɛyɛ taa ñɩma yɔɔ yɔ, Ɛsɔ ɖʋnɩ-ɩ se ɛlabɩ-ɩ tʋmɩyɛ. Pʋ-yɔɔ lɛ, pɩtamʋnɩ se pana kawanaɣ nakɛyɛ ɛ-yɔɔ. Pɩfɛyɩ se ɛkpazɩ ɛ-tɩ yaa ɛkɛ pana tʋ yaa sʋlʋm kpaŋɩyʋ yaa weyi ɛwɛ helu helu yɔ yaa weyi emuluu ɛyáa se ehiɣ kɛzɛɣa yɔ. 8Ɛlɛ́, pʋwɛɛ se ɛmʋ ɛyáa camɩyɛ nɛ ɛsɔɔlɩ mbʋ́ pʋwɛ ɖeu yɔ. Ɛkɛ weyi ɛmaɣzɩɣ ɛ-ñʋʋ taa camɩyɛ nɛ pʋcɔ ɛla pʋyʋ yɔ. Ɛkɛ ɖɔɖɔ ɛyʋ kʋtʋʋzʋ nɛ ɛ-tɔm kɛdɩnɩ Ɛsɔ nɛ ɛ́ɖɔ́kɩ ɛ-tɩ. 9Pʋwɛɛ se ɛ́ɖɔ́kɩ tɔm kɩbandʋ ndʋ́ ɖɩwɩlɩɣ yɔ nesi naalɛ kpam. Tɩmʋnaa se pɛwɛnɩ lidaʋ tɩ-yɔɔ. Tɩ-yɔɔ ɛtɩŋɩɣna nɛ ɛsazɩ ɛ-taabalaa nɛ ɛwɩlɩ mbá paatisiɣ ɛ-tɔm yɔ ɖenɖe pucoɖi-wɛ yɔ. 10Ɛyáa mbá paañaŋ nɛ peyiliɣ lɛlaa nɛ pa-kɩmɛlɛndʋ tɔm yɔ, pɔɖɔwa. Ɛlɛ́, Yuda ñɩma mbá papɩsɩ Krɩstʋ ñɩma yɔ, pɛ-hɛkʋ taa pakɩlɩ wɛʋ. 11Pʋwɛɛ se ŋɖɩɣ-wɛ nʋmɔʋ nɛ pataapɩzɩ pɔyɔɔdɩ. Mbʋ́ pʋyɔɔ yɔ, poyozuu hɔŋ taa ɛyáa tɩŋa payɩ nɛ pawɩlɩɣ mbʋ́ pɩtamʋna yɔ se pehiɣ kɛzɛɣa. 12Krɛɛtɩ ñɩma taa náyʋ maɣmaɣ yɔɔdɩnɩ se: «Paa ɖooye Krɛɛtɩ ñɩma kɛ cɛtɩyaa, pɛkɛ kpɩna kañadɩnaa nɛ fendinaa mbá pamaɣzɩɣ tɔkɩyɛ ɖeke yɔɔ yɔ.» 13Tɔm ndʋ́ ɛyɔɔdʋʋ yɔ, tɩkɛ toovenim. Pʋ-yɔɔ pʋwɛɛ se ŋkalɩ-wɛ siŋŋ. Peeɖe pɛwɛɣnɩ lidaʋ kɩbaŋgʋ 14nɛ paatasɩɣ nɩnaʋ Yuda ñɩma mʋya nɛ paɣtʋ ndʋ́ ɛyáa mbá paha toovenim siɣ́ye yɔ paɖʋwa yɔ. 15Mbá pɛwɛ cɩɖɩcɩɖɩ yɔ, panaɣ pɩtɩŋa payɩ se pʋwɛ cɩɖɩcɩɖɩ. Ɛlɛ́, mbá pɛfɛyɩ cɩɖɩcɩɖɩ nɛ paañaŋ Krɩstʋ yɔ, nabʋyʋ fɛyɩ-wɛ cɩɖɩcɩɖɩ. Mbʋ́ pʋyɔɔ yɔ, ɛzaɣ́tʋ pisi pɛ-lɛɣtʋ nɛ pa-lɩmaɣza fɛyɩ a-ɖeɖe. 16Pɔyɔɔdʋʋ se pasɩm Ɛsɔ, ɛlɛ́, pa-lakasɩ ɛɛwɩlɩɣ ḿbʋ́. Pɛwɛ sɔɔndʋ kpem, pɛkɛ kaañamtʋ tɩnaa, paapɩzɩɣ pala tʋmɩyɛ kɩbanɖɛ naɖɩyɛ.


text: 1«Ɛnɛ agɔn kita ha zu ma wi na, tuka nde Sɔ agɔn kita ha zu ɛnɛ na. 2Hazu Sɔ begɔn kita ha zu ɛnɛ lɛm nɛ kita ka ɛnɛ gɔn ha zu hio mbinga. Sɔ beweki mɔ ha ɛnɛ nɛ ndangtɛ mɔwekimɔ ka ɛnɛ weki nɛ mɔ ha hio mbinga. 3Hazu ge mɛ gɛri mbuli pala ka dung ha li ya mɛ, ma, mɛ zɔk gasa te ka dung ha li mɛ na, ge nde? 4Mɛ bede mɛng mɛ tɔ ha ya mɛ: ‹Ya mi, gde mi aku mbuli pala ha li mɛ yunɛ,› nɛ mɛ zɔk gasa te ka dung ha li mɛ na, ge nde? 5Wan-dambari, mɛ kusi gasa te ka dung ha li mɛ yunɛ sɔngsi. Nɛ ka mɛ zɔka mɔ buee, ki mɛ lɛma ku mbuli pala ka dung ha li ya mɛ yunɛ. 6«Ka ɛnɛ aha nzɔy mɔ ha hio tolo na. Yu nde, mbwa bekifiri tɛ yɔng ɛnɛ. Nɛ ka ɛnɛ aha hio mɛtɛtɛ pɛ ɛnɛ ha hio nguru na. Yu nde, mbwa beum yo nɛ nanga mbwa.» 7«Ɛnɛ gɔ mɔ, nɛ ɛ beha yo ha ɛnɛ. Ɛnɛ ki mɔ, nɛ ɛnɛ bekpa yo. Ɛnɛ kɔn nutwa, nɛ ɛ begbosisi yo ha ɛnɛ. 8Hazu wi ndang ndang fɛt ka gɔ mɔ, ɛ beha yo ha wɛnɛ. Nɛ wi ka ki mɔ, a bekpa yo. Nɛ wi ka kɔn nutwa, ɛ begbosisi yo ha wɛnɛ. 9Yo nɛ̂ nge wi ha soko ɛnɛ ka lɛma ha ta ha bem pɛa, ka gɔa yɔngamɔ ha kɔ wa, o nde? 10Mana ka bem pɛa ana kɔyɔ ha kɔ wa, a beha na-gdang dole ha wɛnɛ nde? 11Ngase ɛnɛ, ka dung nɛ̂ gdanga wi, ɛnɛ ingɔ haa dedemɔ ha bem pɛ ɛnɛ. Mɛgi pen fɛt Bafa ɛnɛ ha zang ngɔn beha dedemɔ ha wi ndɔng ka gɔ wɛnɛ.» 12«Mɛgi, mɔ fɛt ka ɛnɛ ngoy nde, hio wi ade yo ha tɛ ɛnɛ, ɛnɛ de yo gbesi ha tɛ mbwa! Hazu ɛngɛ nɛ̂ goto osamɔ pɛ mbonga pɛ Moïse nɛ pɛ hio wan-tɔkuliwen.» 13«Ɛnɛ le nɛ bho-ngo-ngo nutwa. Hazu yo nɛ̂ pɛsa nutwa nɛ kpemyeke wal, ka nɛ ha bhandi bhondisi wi. Nɛ dɔka wi ha nɛa haki. 14Ma, yo nɛ̂ bho-ngo-ngo nutwa nɛ bhɛtɛ-bhɛtɛ wal, ka nɛ ha tunɔ. Nɛ wi ndɔng ka kpa wal ɛngɛ dɔk na.» 15«Pangay nɛ hio wan-tɔkuliwen dalo. Hazu mbwa yol nɛ kotu sami tɛnɛ ha pɛ ɛnɛ. Ma, ha zanga, mbwa nɛ̂ hio ngɔnzu. 16Ɛnɛ being mbwa nɛ wal deamɔ pɛ mbwa. Hazu ɛ lɛm bhi waya sole ha te gaza na, nɛ ɛ lɛm bhi waya yama ha yak ngombia na. 17Mɛgi dede te fɛt way nɛ dede wayaa. Nɛ gdanga te way nɛ gdanga wayaa. 18Dede te lɛm way gdanga wayaa na. Nɛ gdanga te lɛm way dede wayaa na. 19Te fɛt ka way dede wayaa na, ɛ begɔn yo pi ha we. 20Nɛ mɛgi, ɛnɛ being hio wan-tɔkuliwen dalo nɛ wal deamɔ pɛ mbwa.» 21«Hio wi ang ka sa mi nde, Kongawan, Kongawan. Ma, mbwa fɛt lɛm le ha Kongakandɔ Ngɔn na. Yo sɔna nɛ̂ wi ndɔng ka de mɔ ka Bafa mi ka dung ha zang ngɔn ngoya. 22Ha swe kita, dɔka wi betɔ ha mi nde, ‹Kongawan, Kongawan bo nɛ ɔ batɔ kuliwen nɛ ling mɛ na nde? Bo nɛ ɔ bayin hio gdanga sɔtɛ nɛ ling mɛ na nde? Bo nɛ ɔ bade dɔka mɔkifi nɛ ling mɛ na nde?› 23Mɛgi mi betɔ ha mbwa long nde, ‹Mi ing ɛnɛ ndang na, ɛnɛ pen. Hazu ɛnɛ tɛ de mɔ ka Sɔ ngoya ndang na.› » 24«Mɛgi, wi ndang ndang fɛt ka ze wen pɔm ndɔng, nɛ ka de mɔ lɛm nɛ yo, mbwa gbesi tuka zɔma wi ka bɛa twa pɛa ha zu gogo. 25Ngase ka kolo ɔla, gbongbong kolo hɔa, nɛ bok gdufo sungiri nɛ twa ɛngɛ, yo tɛ tukili na, hazu nangaa nɛ nɔa ha zu gogo. 26Ma, wi ndang ndang fɛt ka ze wen pɔm ndɔng, nɛ ka de mɔ lɛm nɛ yo na, mbwa gbesi tuka yera wi ka bɛa twa pɛa ha zu lembe. 27Nɛ ka kolo ɔla, gbongbong kolo hɔa, nɛ bok gdufo sungiri nɛ twa ɛngɛ, yo tukolo fɛt mburr.» 28Nɛ ka Jésus karsa tɔa wen ndɔng, dɔka giliwi yaksa pentɛ hazu osamɔ pɛa. 29Hazu a osimɔ tuka hio wan-osi mbonga na, ma, a osamɔ ha mbwa nɛ ziomɔ.


text: 1Jésus tɔa ha hio wan-yambimɔ pɛa: «Swe fɛt, hio mɔ ang ka dak wi pi ha dea gdangamɔ. Ma, ngɔtɛ ha wi ka ku mɔ mɛgi tɛnɛ! 2Ka ɛ hɛl gasa ta hɔnmɔ ha gɛl wi ɛngɛ nɛ pi ha nana-litɔng, ɛngɛ nɛ dedea hazu wa pen nde, wɛnɛ adak ma bebe wi ndang pi ha dea gdangamɔ. 3Ɛnɛ pangay nɛ tɛ ɛnɛ! Ka ya mɛ dea gdangamɔ, mɛ mbo wɛnɛ. Nɛ ka wɛnɛ takaramɔ nɛ ngɔtɛ hazua, mɛ bisi sɛmbɔ pɛa! 4Nɛ ka wɛnɛ dea gdangamɔ sungiri mɛ zemɔrkɔ zanga bwa ha swe ndang, nɛ ka wɛnɛ tɛa fin zemɔrkɔ zanga bwa tɛ tɔ ha mɛ: ‹Ya mi, mi ha takaramɔ nɛ ngɔtɛ hazua.› Lɛma nde, mɛ abisi sɛmbɔ pɛa.» 5Hio wan-nɛtom tɔa ha Kongawan: «Mɛ angbangsi mɛkaramɔ pɛ ɔ.» 6Nɛ Kongawan kiforo wen: «Ngase ka mɛkaramɔ pɛ ɛnɛ ha Sɔ nɛ bebea tuka gbala sundu, ki ɛnɛ lɛma tɔ ha te ɛngɛ: ‹Zuri ku mɛ nɛ tɛ mɛ, nɛ gun tɛ mɛ ha nana-litɔng!› Nɛ a beze nu ɛnɛ.» 7«Ka bo se nde, ma wi ha soko ɛnɛ adung nɛ ma wan-tom ka pe ha gɔma fɔ mana ha pama namdalɛ. A betɔ ha wɛnɛ mɛ tɛ nɛhasa tɛ yɔngmɔ nde? 8Way! A betɔ ha wɛnɛ: ‹Gi yɔngamɔ, mɛ yol saa la, nɛ mɛ de tom pɔm kanɛ mi karsa yɔnga nɛ nɔa. Hapata mɛ beyɔng nɛ nɔ pɛ mɛ.› 9Nɛ ngase ka wan-tom dea mɔ fɛt ha nu wan pɛa, a lɛm tɔ oeba ha wɛnɛ na. 10Yo gbesi nɛ̂ ɛnɛ. Ka ɛnɛ dea hio mɔ fɛt ka mi haa nua kari, ɛnɛ betɔ: ‹Ɔ nɛ̂ hio gbele wan-tom sɔna. Ɔ dea sɔna nɛ mɔ ka wan haa nua.› » 11Ka Jésus ha nɛa ha Jérusalem, a baa wal ka gɔn soko kandɔnu Samari nɛ kandɔnu Galile. 12Wɛnɛ hɔa ha ma le, nɛ hio wan-doko bhukɔ tɛa ha pɛa, nɛ mbwa yola nɛyɛa. 13Mbwa tɔa nɛ ngagɛl: «Jésus, wan pɛ ɔ, ee, de kobhe tɛ ɔ wa!» 14Nɛ ka wɛnɛ zɔka mbwa, a tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ nɛ, nɛ osi tɛ ɛnɛ ha hio wan-hasadaka!» Nɛ ka mbwa boka ha liwal, doko kara nɛ tɛ mbwa tɛ bo nɛ saa kpɛlɛlɛ. 15Nɛ ma ndang ha soko mbwa, ka wɛnɛ zɔka nde, a kpasa, kiforo nɛ pata nɛ lukoso Sɔ nɛ ngagɛl. 16A hilo gok li ha si Jésus, nɛ tɔa oeba ha wɛnɛ. Wi ɛngɛ nɛ̂ wi mɔ Samari. 17Mɛgi Jésus tɔa: «Yo bo nɛ̂ wan-doko bhukɔ ka kpasa na nde? Hio oloa mɔrkɔ zanga nar ha ndo? 18Ha soko mbwa yo ka nɛ̂ gɔn-gɛnɛ wi ɛngɛ ndang sɔna ha tɛ tɛ lukisi Sɔ nde?» 19Nɛ a tɔa ha wɛnɛ fin: «Mɛ gutɛ, mɛ si! Mɛ kpasa hazu mɛ mɛkara mi.» 20Hio Farizien ana Jésus: «Kongakandɔ pɛ Sɔ behɔ ha nge swe ge nde?» Jésus kiforo wen ha mbwa: «Ɛnɛ lɛm zɔk hɔa pɛ Kongakandɔ pɛ Sɔ nɛ li ɛnɛ na. 21Nɛ ɛ lɛm tɔ nde, yo hakɛ, mana yo haki, na. Hazu Kongakandɔ pɛ Sɔ ha soko ɛnɛ kari.» 22Hapata Jésus tɔa ha hio wan-yambimɔ pɛa: «Ngimɔ betɛ ka ɛnɛ nɛ hɛl mɛ zɔk yala ndang sɔna, ka mi, Bewei pɛ Wi, bedung kongapora ang. Ma, ɛnɛ lɛm zɔk yo na. 23Ɛ betɔ bin ha ɛnɛ: ‹Ɛnɛ zɔk, wɛnɛ hakɛ!› mana ‹Wɛnɛ haki!› Ka ɛnɛ anɛ na, nɛ ka ɛnɛ amɛkiri kasia na. 24Hazu yala ka mi, Bewei pɛ Wi, bekifiri, dung tuka piolikolo ka baa ha liswe zikiri hɛrr. 25Ma, sɔngsi dea nde, mi akpa yimtɛ nɛdɔka, nɛ nde, hio wi mɔ ngimɔ ɛngɛ amul mi pi. 26Hio mɔ ka ɛ bade se ha ngimɔ pɛ Noe, ɛ bede gbesi ha yala ka mi, Bewei pɛ Wi, bekifiri. 27Hio wi dungɔ ha yɔnga nɛ nɔa mɔ, mbwa dungɔ ha sio may, kanɛ swe ka Noe lea zang kuga. Hapata, gasa mbeng li tɛa tɛ bhondisi mbwa fɛt mburr. 28Nɛ yo bedung fin gbesi tuka ha ngimɔ pɛ Lot. Hio wi dungɔ ha yɔnga nɛ nɔa mɔ, ha hɛa nɛ gdonga mɔ, ha gunɔ mɔ nɛ ha bɛa twa. 29Ma, ha swe ka Lot gboa ha Sodome, kolo we nɛ piti ɔla, nɛ bhondasa mbwa fɛt mburr. 30Hio wi bede gbesi ha ngimɔ ka mi, Bewei pɛ Wi, begbasi tɛ mi ha li hio wi fɛt long. 31«Ha swe ɛngi, lɛma nde, wi ka bedung ha nutwa, ale mɛ ba toy pɛa fin na. Nɛ wi ka bedung ha fɔ, lɛma nde, wɛnɛ akifiri fin ha twa mɛ ku ma mɔ na. 32Tazu ɛnɛ agba nɛ ko pɛ Lot! 33Wi ka ki wal mɛ kpasisi tunɔ pɛa, beyɔsisi yo. Ma, wi ka yɔsisi tunɔ pɛa, bekpasisi yo. 34Mi tɔ ha ɛnɛ nde, ha zɛ ɛngi, ha soko wi bwa ka be ɔnu ha li yala ndang, ɛ beku ndang nɛ lak ndang gde. 35Ha soko bhoko bwa ka beto mɔ gbesi, ɛ beku ndang nɛ lak ndang gde. 36[Ha soko wi bwa ka bedung ha fɔ, ɛ beku ndang nɛ lak ndang gde.»] 37Hio wan-yambimɔ ana Jésus: «Kongawan, yo behɔ ha ndo?» Nɛ Jésus kiforo wen ha mbwa: «Ha bhandi wɔl sari, hio nzio wesiri may ang.»


text: 1Maa nɩkpɛ̃ɛ lɛ sɛɛrɛ kʋrɔ a fʋ̃ʋ pɔɔ nyã Nãaŋmɩn na ir nɩ a fʋ bibiir. N nʋ̃ fʋ naa nɩ a yelmɩ̃ɛ, a ba ɩ maa tɛɛ ɛ, tɩchɛ bala jaa mɩ na bɔ̃ɔ a yelmɩ̃ɛ mɩ nʋ̃ fʋ naa. 2An ɩ a yelmɩ̃ɛ ben a sɩ 'yɔ̃ɔ jũu, na wʋn be a sɩ sɛ̃ sɔ̃ɔ jaa. 3Wɩ̃ɛfʋ, nɩ nɩbaal, nɩ nyã'maar na yi a sɩ Sãa Nãaŋmɩn nɩ a wʋ Bie Yesu Kɩrɩsɩto a be a sɩn bala na be a yelmɩ̃ɛ nɩ a nʋ̃fʋ pɔ. 4Nʋ̃ɔ kpɛ ma naa ɩn nyɛ a fʋ bibiir bamɩne na chiine a yelmɩ̃ɛ pɔ, nɩtãa lɛ a Sãa na bin a nɛɛ kʋ sɩ. 5Pʋ̃pãanyã n yɛpɔɔ, a ba ɩ nɛbin paalaa lɛ n sɛɛrɛ kʋrɔ fʋ ɛ, tɩchɛ a bʋ̃koraa 'lɔ lɛ na 'yɛr ɩka sɩ nʋ̃ taa. 6A nʋ̃fʋ nɩ nyã ɩka sɩ turo a lɛ a Nãaŋmɩn na bin a wʋ nɛɛ kʋ sɩ. Wʋ 'yɛr ɩka sɩ nʋ̃ taa nɩtãa lɛ sɩn wõ yi a pielfʋ, sɩ ɩrɛ a lɛ nɛ. 7Bɛ̃bɛlbɛ sɛɛn a wɛr, bala lɛ ba sɔɔ ɩka Yesu wan a wɛr pɔ nɩtãa nɩsaal ɛ. A nɩbɛ banyãna lɛ ɩ a bɛ̃bɛlbɛ tɩ 'laar a Kɩrɩsɩto. 8Yɩ guro yɩ mɩ̃ɛ ka a yɩ tʋ̃mɔ̃ ta lo ɛ, tɩchɛ ka yɩ nyɛ a yɩ sãyar. 9Nɩrɛ 'lɔ na ba wa turo a lɛ a Yesu na wiil ɛ, waa tara nɛbʋ̃'yen nɩ Nãaŋmɩn ɛ, tɩ fʋ̃ʋ nyã na turo a lɛ wʋn wiil, tara naa Sãa nɩ a Bie. 10Ala ɩ nɩrɛ wa wa naa a yɩ sɛ̃, tɩ ba tara a wiilfʋ nyã ɛ, yɩ ta sɔɔ ka wʋ kpɛ a yɩ yir bɩɩ puor wʋ ɛ. 11Nɩrɛ 'lɔ na puor a nɩnyɩnɛ nyãna mɩ pʋɔ naa a wʋ tʋ̃dɛɛr pɔ. 12N chɛnɛ na tara yelyɔɔ ɩn taa sɛb kʋ fʋ, tɩchɛ ɩn bʋɔrɔ ɩka n wa a yɩ sɛ̃ jũu, maa wa wa sɩn 'mataa jɩ̃nɛ 'yɛrɛ ka nʋ̃ɔ nyɔɔ sɩ. 13A yɛpɔɔ nyã mɩ a Nãaŋmɩn na ir bibiir mɩ puor fʋ naa.


text: 1Waatʋ wei wulaʋ sɔsɔ Tipɛɛ kawulaɣa pɩɩsɩ lapa naanʋwa na kakpasɩ tɔ, Pɔŋsɩ Pilatɩ ná kɛ́ Yuta kʋfənɛɛ, na Helɔtɩ náá kɛ́ Kalilee wulaʋ, na ɩ́lɛ́ ɩ neu Filipʋ náá tɔkɩ kawulaɣa kɛ Ɩtulee na Təlakoniti pə tɛtʋ taa, na Lisaniya náá kɛ́ Apileni wulaʋ. 2Ɩlɛna Ana na Kayifi pɛlɛ pa kɛ́ kɔtəlaa sɔsaa tɔɣɔ Ɩsɔ tɔm kɔma Sakalɩ pəyalʋ Yohaanɩ taa kɛ́ wʋlaɣa tɛtʋ taa. 3Na ɩ́ cɔɔ Yaatanɩ tɛtɛkəlɛ təna na ɩ́ heeliɣi yəlaa sɩ pá laɣasɩ tɔntɛ, na pá sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm na Ɩsɔ hɩɩsɩ pa ɩsaɣatʋ. 4Ɩlɛna pə́ lá ɩsɩɩ paa ŋmaaʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Ɩsayii takəlaɣa taa tɔ sɩ: Nɔɣɔlʋ yɔɣɔtəɣəna nɔɣɔ sɔsɔɣa kɛ wʋlaɣa tɛtʋ taa sɩ, ɩ́ taɣanɩ Tacaa mpaaʋ, ɩ́ hɛɛ-ɩ mpaɩsi na sɩ siɣisi. 5Paa suuli kʋtaalomiŋ təna. Paa yɔsɩ pɔ́ɔ́ŋ na pulasɩ təna. Paa siɣisi təkɛɛlɛnaa. Paa kuli pɛɛ təna. 6Na yʋlʋpiya təna ká ná ɩsəna Ɩsɔ waasəɣɩ-tʋ tɔ. 7Yohaanɩ yɔɣɔtaɣa samaa wei ɩ kɔŋaɣa ɩ kiŋ sɩ ɩ́ sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm tɔ sɩ: Akala piya mɛ, awe kpaala-mɛ na ɩ́ seeki Ɩsɔ pááná nna a kɔŋ tɔ? 8Ɩ́ la mpa pa yela ɩsaɣatʋ tɔ pa kʋlapəlɛ. Ɩlɛ ɩ́ taa tɛləsəɣɩ lɔlɔ sɩ mə caa kɛlɛ Apəlaham. Ma heeliɣi-mɛ sɩ ye təlɛ tə tɔɔ ɩlɛ, Ɩsɔ pəsəɣɩ na ɩ́ la na pɛɛ anɛ á pəsɩ Apəlaham piya. 9Pa tɛma laalɛ tʋɣʋ kɛ tɩɩŋ sɩ pa huɣu-ɩ na ɩ tɛɛ kɛ́ te. Tʋɣʋ ŋku kɩɩ lʋləɣɩ pee kʋpana tɔ, paa hu-kʋ na pá tʋ kɔkɔ. 10Tənaɣa samaa pɔɔsa Yohaanɩ sɩ: Ye mpʋ nti na ntiɣi tɩɩ la? 11Yohaanɩ cɔ-wɛ sɩ: Ye wei ɩ wɛna tokonaa kɛ naalɛ ɩ́ pasa wei ɩ fɛɩna tɔ. Na ye wei ɩ wɛna kʋtɔɣɔʋ ɩ́lɛ́ ɩ́ la mpʋ tɔtɔ. 12Ḿpʋ́ɣʋ́ pə kpɛŋna lampuu mʋlaa na pá kɔɔ ɩ kiŋ sɩ ɩ́ sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm, na pá pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tacaa, nti na ntiɣi tɩɩ la? 13Yohaanɩ cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ taa mʋ na pə́ tɛɛ ɩsəna paa sɩɩwa tɔ. 14Yoolaa ná pɔɔsa-ɩ tɔtɔ sɩ: Na tá se, nti na ntiɣi táá la? Ḿpʋ́ɣʋ́ Yohaanɩ cɔ pɛlɛ sɩ: Ɩ́ taa muɣuli nɔɣɔlʋ. Pə́cɔ́ ɩ́ taa tʋ nɔɣɔlʋɣʋ tɔm. Mə laŋa ɩ́ hɛɛna mə kʋfɛlʋɣʋ. 15Yəlaa tɛɛlaɣaa teu sɩ pʋlʋ ká la, haləna pá kɔɔ pá sʋʋ maɣasʋɣʋ kɛ pa taa sɩ, yaa Yohaanɩ kɛlɛ Mesii ɩnɩ. 16Ɩlɛna Yohaanɩ heeli pa təna sɩ: Ma ɩlɛ, lʋm kɛ ma sɔɔ-mɛ. Ama nɔɣɔlʋ wɛɛ ɩ kɔŋ, ɩ́lɛ́ ɩ kəla-m. Halɩ ma ta tala má wɔɣɔsɩ ɩ nɔɔhɛɛ taa ntaŋkpala maɣamaɣa. Feesuɣu Naŋŋtʋ na kɔkɔ kɛ ɩ́lɛ́ ɩ ká sɔ-mɛ. 17Ɩ tɔka ɩ kʋfalʋɣʋ kɛ ɩ niŋ taa. Ɩ ká fala pə təna təcaɣacaɣa na ɩ́ suu pee kɛ kp+oú taa. Ama ɩ ká tʋ lɔɔtʋ kɛ kɔkɔ ŋka kaa teŋ tɔ ka taa. 18Sɛɣɛsəŋ waanɩ waanɩ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kaakaɣana samaa na ɩ́ heeliɣina-wɛɣɛ Laapaalɩ Kʋpaŋ. 19Yohaanɩ ka kaləna wulaʋ Helɔtɩ kɛ timpi ɩ kpaɣa ɩ taalʋ alʋ Helɔtiyatɩ tɔ, na ɩsaɣatʋ təna nti ɩ ka lapa tɔ tə tɔɔ. 20Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lɛla ɩsaɣatʋ lɛntɩ tɔtɔ, ɩ kpa Yohaanɩ na ɩ́ təkɩ-ɩ saləka. 21Yohaanɩ tɔŋna yəlaa tənaɣa Ɩsɔ lʋm sɔʋ, ɩlɛna Yesu náá polo tɔtɔ na pá sɔ-ɩ. 22Waatʋ wei Yesu tɔŋna sələmʋɣʋ tɔ, ɩsɔtɔnʋɣʋ tʋlaa na Feesuɣu Naŋŋtʋ tii ɩ tɔɔ, na pá naakɩ-ɩ ɩsɩɩ alukuku. Na pá nɩɩ nɔɣɔlʋ nɔɣɔ kɛ ɩsɔtaa sɩ: Nyaɣalɛ ma luɣu tɛɛ Pəyaɣa, ma laŋlɛ hɛɛna-ŋ sɔsɔm. 23Yesu caalʋɣʋ ɩ təmlɛ kɛ waatʋ wei kɛ́ mpʋ tɔ, ɩ pɩɩsɩ wɛ ɩsɩɩ hiu na naanʋwa, na yəlaa nyənaɣa-ɩ ɩsɩɩ Yosɛɛfʋ pəyaɣa. Yosɛɛfʋ ná kɛ́ Heli pəyaɣa, 24na Heli kɛ́ Matatɩ pəyaɣa, na Matatɩ kɛ́ Lefii pəyaɣa, na Lefii kɛ́ Mɛlɛci pəyaɣa, na Mɛlɛci kɛ́ Yannayi pəyaɣa, na Yannayi kɛ́ Yosɛɛfʋ pəyaɣa, 25na Yosɛɛfʋ kɛ́ Matatiyasɩ pəyaɣa, na Matatiyasɩ kɛ́ Amɔɔsɩ pəyaɣa, na Amɔɔsɩ kɛ́ Nahum pəyaɣa, na Nahum kɛ́ Ɩsali pəyaɣa, na Ɩsali kɛ́ Nakayi pəyaɣa, 26na Nakayi kɛ́ Maatɩ pəyaɣa, na Maatɩ kɛ́ Matatiyasɩ pəyaɣa, na Matatiyasɩ kɛ́ Semeyiŋ pəyaɣa, na Semeyiŋ kɛ́ Yosɛci pəyaɣa, na Yosɛci kɛ́ Yota pəyaɣa, 27na Yota kɛ́ Yowanaŋ pəyaɣa, na Yowanaŋ kɛ́ Lesa pəyaɣa, na Lesa kɛ́ Solopapɛɛlɩ pəyaɣa, na Solopapɛɛlɩ kɛ́ Salatiyɛɛ pəyaɣa, na Salatiyɛɛ kɛ́ Neli pəyaɣa, 28na Neli kɛ́ Mɛlɛci pəyaɣa, na Mɛlɛci kɛ́ Atii pəyaɣa, na Atii kɛ́ Kosam pəyaɣa, na Kosam kɛ́ Ɩlimatam pəyaɣa, na Ɩlimatam kɛ́ Ɛɛlɩ pəyaɣa, 29na Ɛɛlɩ kɛ́ Yosuwee pəyaɣa, na Yosuwee kɛ́ Ɩliyesɛɛ pəyaɣa, na Ɩliyesɛɛ kɛ́ Yolim pəyaɣa, na Yolim kɛ́ Matatɩ pəyaɣa, na Matatɩ kɛ́ Lefii pəyaɣa, 30na Lefii kɛ́ Simiyɔŋ pəyaɣa, na Simiyɔŋ kɛ́ Yuta pəyaɣa, na Yuta kɛ́ Yosɛɛfʋ pəyaɣa, na Yosɛɛfʋ kɛ́ Yonam pəyaɣa, na Yonam kɛ́ Ɩliyakim pəyaɣa, 31na Ɩliyakim kɛ́ Meleya pəyaɣa, na Meleya kɛ́ Menna pəyaɣa, na Menna kɛ́ Matata pəyaɣa, na Matata kɛ́ Nataŋ pəyaɣa, na Nataŋ kɛ́ Tafiiti pəyaɣa, 32na Tafiiti kɛ́ Sesee pəyaɣa, na Sesee kɛ́ Opɛtɩ pəyaɣa, na Opɛtɩ kɛ́ Powaasɩ pəyaɣa, na Powaasɩ kɛ́ Sala pəyaɣa, na Sala kɛ́ Naasɔŋ pəyaɣa, 33na Naasɔŋ kɛ́ Aminatapɩ pəyaɣa, na Aminatapɩ kɛ́ Atamiŋ pəyaɣa, na Atamiŋ kɛ́ Alini pəyaɣa, na Alini kɛ́ Ɩsəlɔm pəyaɣa, na Ɩsəlɔm kɛ́ Falɛsɩ pəyaɣa, na Falɛsɩ kɛ́ Yuta pəyaɣa, 34na Yuta kɛ́ Yakɔpʋ pəyaɣa, na Yakɔpʋ kɛ́ Ɩsaaka pəyaɣa, na Ɩsaaka kɛ́ Apəlaham pəyaɣa, na Apəlaham kɛ́ Tala pəyaɣa, na Tala kɛ́ Nasoo pəyaɣa, 35na Nasoo kɛ́ Seluci pəyaɣa, na Seluci kɛ́ Lakao pəyaɣa, na Lakao kɛ́ Falɛkɩ pəyaɣa, na Falɛkɩ kɛ́ Ɩpɛɛ pəyaɣa, na Ɩpɛɛ kɛ́ Sala pəyaɣa, 36na Sala kɛ́ Kayinam pəyaɣa, na Kayinam kɛ́ Alafasatɩ pəyaɣa, na Alafasatɩ kɛ́ Sɛm pəyaɣa, na Sɛm kɛ́ Nowee pəyaɣa, na Nowee kɛ́ Lamɛkɩ pəyaɣa, 37na Lamɛkɩ kɛ́ Matusala pəyaɣa, na Matusala kɛ́ Henɔkɩ pəyaɣa, na Henɔkɩ kɛ́ Yalɛtɩ pəyaɣa, na Yalɛtɩ kɛ́ Maleleyɛɛ pəyaɣa, na Maleleyɛɛ kɛ́ Kayinaŋ pəyaɣa, 38na Kayinaŋ kɛ́ Ɩnɔɔsɩ pəyaɣa, na Ɩnɔɔsɩ kɛ́ Sɛtɩ pəyaɣa, na Sɛtɩ kɛ́ Atam pəyaɣa, na Atam kɛ́ Ɩsɔ pəyaɣa.


text: 1Tɩchɛ ka a Yesu mɩ do a Olive Tɩɩr Tɔ̃ɔ ju. 2Wɛr na wa chaar bibio pipi, Yesu lɩɛb wa kpɛ a Nãaŋmɩn puorfʋ yir bɛchaar pɔ, be lɛ a nɩbɛ ŋmaa jilʋ̃ wʋ tɩ wʋ jɩ̃nɛ wile ba. 3Be lɛ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe, nɩ a Faraseemɩne wa 'mataa waan pɔɔ ban nyɔɔ na gãn daba. Ba vɛ̃n ka a pɔɔ ir ara a ba jaa niem, 4tɩ ba 'yɛr kʋ a Yesu, "Wiwile, a pɔɔ nyãna lɛ gãn daba ka sɩ nyɔɔ. 5A Mosesɩ Nɛɛ 'lɔ 'yɛr ɩka sɩ lɔb wʋ nɩ kʋsɩɛ kʋ." 6Ba 'yɛr naa a lɛ bʋɔrɔ ɩka ba bɛɛr Yesu kaa na ba tʋ̃ɔ nyɛ 'yɛr, 'yɛr a wʋ yele. Tɩchɛ ka a Yesu guun de a nubir sɛɛrɛ nɩ a tẽe. 7Tɩ ba chɛnɛ sʋrɔ wʋ, ka wʋ dɔl 'yɛr kʋ ba, "Ala ɩ a yɩ ɩ̃sʋɔ jaa ben ka ba maal dɛɛr ɛ, a nɩnyɩnɛ wʋ de nie lɔb a pɔɔ nɩ a kʋsɩr." 8Tɩ na wʋ lɛ guun sɛɛrɛ a tẽe go. 9A anyãna ban wõ, ba piel yire bʋ̃'yen 'yen, a danyɔ̃n lɛ de nie. A wa tɩ chɛ naa a Yesu nɩ a pɔɔ tɛɛ na ara a be. 10Yesu dɔl ir sʋʋr a pɔɔ, "Nyɛ ba be? Ɩ̃sʋɔ jaa ba 'yɔ̃ɔ fʋ yele ɛ?" 11Ka a pɔɔ 'yɛr, "Kai nɩkpɛ̃ɛ." Ka Yesu mɩ pãa 'yɛr wʋ, "Maa mɩ kʋ̃ 'yɔ̃ɔ fʋ yele ɛ, chiine, taa lɛ wa maala yeldɛɛr go ɛ." 12Yesu lɛ bɔ̃ɔ 'yɛr kʋ a nɩbɛ na wʋ 'yɛr, "Maa lɛ a wɛr nyã chãa, nɩrɛ 'lɔ jaa na turo ma kʋ̃ lɛ chen libe pɔ ɛ, tɩ wʋn tara na nyɛvʋr na ɩ chãa." 13Ka a Faraseemɩne chɩrɛ wʋ 'yɛrɛ, "Fʋ bʋɔrɔ na yuor 'yɔ̃ɔnɔ̃ fʋ mɩ̃ɛ, ka a fʋ yobɔ ɩ pɔrɔ." 14Ka a Yesu 'yɛr, "Ala ɩ n bʋɔrɔ naa yuor 'yɔ̃ɔnɔ̃ a n mɩ̃ɛ, a n yobɔ tara na sɔr. Bojũu n bɔ̃ɔ naa jie ɩn yi wa, naa lɛ bɔ̃ɔ a jie ɩn chiine. Tɩchɛ yɩn, yaa bɔ̃ɔ a jie ɩn yi wa ɛ, yaa lɛ bɔ̃ɔ a jie ɩn chiine ɛ. 15Yɩ den nɩsaal tɩɛrsɩ tɔɔrɔ nɩ 'yɛr, maa ba tɔɔrɔ nɩrɛ jaa 'yɛr ɛ. 16Tɩchɛ ala ɩ ɩn tɔɔr naa 'yɛr, a lɛ ɩn na tɔɔr na tor naa bojũu n ba ɩ n yõ ɛ, a Sãa na tʋ̃ ma pʋɔ ma naa. 17A sɛb a yɩ nɛɛr pɔ ɩka, nɩbɛ ayi 'yɛr ɩn yelmɩ̃ɛ. 18N 'yɛrɛ na 'yɔ̃ɔnɔ̃ a n mɩ̃ɛ, ka a Sãa mɩ na tʋ̃ ma 'yɛrɛ 'yɔ̃ɔnɔ̃ ma." 19Ka ba sʋʋr wʋ, "Nyɩnɛ a fʋ Sãa be?" Ka Yesu 'yɛr "Yaa bɔ̃ɔ ma ɛ, bɩɩ a n Sãa ɛ, ala ɩ yɩ ta bɔ̃ɔ ma naa, yɩn taa bɔ̃ɔ naa n Sãa mɩ." 20Yesu 'yɛr naa a 'yɛr nyã wʋn wile ba a puorfʋ yir bɛchaar pɔ gbʋr a libie lɔb fʋ jie. Tɩ nɩrɛ jaa ba nyɔɔ wʋ ɛ, an ɩ a wʋ bɩbir ba vɩɛ ɛ. 21Yesu 'yɛr kʋ ba go, "N chiine na, yɩn wa yʋɔrɔ na bʋɔrɔ ma tɩ na yɩ kpin a yɩ yelbier. Jie ɩn chiine, yɩ kʋ̃ tʋ̃ɔ wa be ɛ." 22Ka a Juu nɩbɛ pãa sʋrɔ taa, "Wʋn kʋn wʋ mɩ̃ɛ bɩɩ? Ala lɛ so wʋn 'yɛr ɩka, 'A jie ɩn chiine yɩ kʋ̃ tʋ̃ɔ wa be ɛ.' " 23Tɩchɛ ka a Yesu chɛnɛ 'yɛrɛ, "Yɩn yin ka tẽe, maa yin saaju. A wɛr nyã pɔ lɛ yɩ yi, maa mɩ ba yi a wɛr nyã pɔ ɛ. 24N 'yɛr kʋ yɩ ɩka yɩn kpin naa yɩ yelbier, ala ɩ yaa sɔɔ de ma nɩ a lɛ ɩn 'yɛr ɩka n ɩ naa ɛ, sɩrɛ jaa lɛ, yɩn kpin naa yɩ yelbier." 25Ka a nɩbɛ sʋʋr wʋ, "An fʋ ɩ?" A Yesu 'yɛr ba, "N ɩ naa a 'lɔ ɩn 'yɛr kʋ yɩ a kõr jaa. 26N tara na yɔɔ ɩn taa 'yɛr tɔɔr a yɩ 'yɛr, tɩchɛ a 'lɔ na tʋ̃ ma ɩn yelmɩ̃ɛ sʋɔ, ala ɩn wõ yi a wʋ sɛ̃ lɛ n 'yɛrɛ kʋrɔ a wɛr nɩbɛ." 27Baa bɔ̃ɔ a par ɩka a wʋ Sãa 'yɛr lɛ wʋ dɔ̃ɔ 'yɛrɛ ɛ. 28Be a Yesu 'yɛr, "Yɩn wa 'mɔɔ a Nɩsaal Bie a saaju yɩn bɔ̃ɔ naa a nɩrɛ 'lɔ ɩn ɩ, na yɩ mɩ bɔ̃ɔ ɩka n ba ɩrɛ yele nɩ maa kpɛ̃ɔ ɛ, tɩchɛ n 'yɛrɛ naa a lɛ a Sãa na wiil ma. 29A 'lɔ na tʋ̃ ma be naa n sɛ̃, waa bar ma n yõ ɛ, bojũu n ma ɩrɛ naa lɛ na pɛlɛ a wʋ pʋɔ." 30Wʋn 'yɛrɛ a lɛ tɩ nɩyɔɔ sɔɔn de wʋ. 31Yesu 'yɛr kʋ a Juu nɩbɛ bala na sɔɔ de wʋ, "Ala ɩ yɩ sɔɔn turo a lɛ ɩn wiil yɩ, yɩn ɩ naa a n poturbo yelmɩ̃ɛ. 32Yɩn bɔ̃ɔn a yelmɩ̃ɛ, ka a yelmɩ̃ɛ for yɩ bar ka yɩ so yɩ mɩ̃ɛ." 33Ka ba 'yɛr, "Sɩn ɩ naa Abraham yɔn, na saa ɩ nɩrɛ jaa gbãgbaar ɛ, ŋmɩnɛ lɛ fʋ 'yɛr ɩka ban for sɩn bar ka sɩ so sɩ mɩ̃ɛ?" 34A Yesu 'yɛr kʋ ba, "Yelmɩ̃ɛ lɛ n 'yɛrɛ kʋrɔ yɩ, nɩrɛ jaa na maal dɛɛr ɩn a dɛɛr gbãgbaa. 35Gbãgbaa maa be a yir kor ɛ, a bie 'lɔ ma ben be kor. 36Ala wa ɩ a Bie for fʋn bar, fʋn son fʋ mɩ sɩrɛ jaa. 37N bɔ̃ɔn na yɩn ɩ Abraham yɔn tɩ bʋɔrɔ ɩka yɩ kʋ ma, bojũu yaa sɔɔ a n 'yɛr ɛ. 38Maa 'yɛrɛ yɩ naa a lɛ ɩn nyɛ a n Sãa sɛ̃, ka yɩn mɩ ɩrɛ a lɛ yɩn wõ a yɩ sãa sɛ̃." 39Ka ba 'yɛr, "Abraham lɛ ɩ a sɩ sãa." Be a Yesu 'yɛr, "Ala ɩ Abraham bibiir lɛ yɩ ta ɩ, yɩn taa maal a lɛ a Abraham na dɔ̃ɔ maal. 40Yɩ ben bʋɔrɔ ɩka yɩ kʋ ma a nɩrɛ na 'yɛr yɩ a yelmɩ̃ɛ ɩn wõ a Nãaŋmɩn sɛ̃. Abraham ba dɔ̃ɔ maal lɛ ɛ. 41Yɩ ɩrɛ naa a lɛ a yɩ sãa mɩ̃ɛ na dɔ̃ɔ ɩ." Ka ba 'yɛr, "Saa ɩ sɛ̃sɛ̃ bibiir ɛ, sɩn Sãa tɛɛ sɩn tara lɛ Nãaŋmɩn." 42Ka a Yesu 'yɛr kʋ ba, "Ala ɩ Nãaŋmɩn lɛ ta ɩ a yɩ Sãa, yɩn taa nʋ̃ ma naa. Nãaŋmɩn sɛ̃ lɛ n yi naa be be ka a pʋ̃pãanyã. N ba waan a n mɩ̃ɛ yuor ɛ, 'lɔ lɛ tʋ̃ ma. 43Bo lɛ so ka a lɛ ɩn 'yɛr ba chaar kʋ yɩ ɛ? Bojũu yaa tʋ̃ɔ wõ a lɛ ɩn 'yɛr ɛ. 44A yɩ sãa ɩn tɩɩ, a yɩ bʋɔrɔ ɩka yɩ maal a lɛ wʋn bʋɔrɔ. An yi a pielfʋ jaa nɩkʋrɔ lɛ wʋ ɩ, waa tara yelmɩ̃ɛ ɛ, yelmɩ̃ɛ bɩ̃lãa jaa ba be a wʋ 'yɔ̃ɔ ɛ. 'Lɔ wa ŋmaara a jire, lɛ wʋ be, jir ŋmara lɛ wʋ ɩ, na wʋ ɩ a jie a jaa sãa. 45Tɩchɛ maa na 'yɛrɛ a yelmɩ̃ɛ yaa sɔɔ de ma ɛ. 46A yɩ ɩ̃sʋɔ na 'yɛr ɩka wʋ nyɛn ɩn maal dɛɛr ɔ? Ala ɩ yelmɩ̃ɛ lɛ n 'yɛrɛ, bo lɛ so ka yaa sɔɔ de ma ɛ? 47Nɩrɛ 'lɔ na ɩ Nãaŋmɩn tʋɔr wõnõ naa a lɛ wʋn 'yɛrɛ. Yɩn ba ɩ a Nãaŋmɩn tʋɔr ɛ, yaa wõnõ a lɛ wʋn 'yɛrɛ ɛ." 48Ka a Juu nɩbɛ 'yɛr, "Yelmɩ̃ɛ lɛ sɩ 'yɛrɛ ɩka Samariya lɛ fʋ yi na fʋ tara a sɩdɛɛr." 49A Yesu 'yɛr, "Maa ba sɩdɛɛr ɛ, tɩchɛ n 'yɔ̃ɔnɔ̃ naa a n Sãa, tɩ yɩn ba 'yɔ̃ɔnɔ̃ ma ɛ. 50N ba bʋɔrɔ tɩɩr kʋrɔ a n mɩ̃ɛ ɛ, tɩchɛ nɩrɛ kɔ̃ɔ bʋɔrɔ naa a lɛ. 'Lɔ Lɛ ɩ a 'yɛr tɔɔrɔ. 51Yelmɩ̃ɛ lɛ n 'yɛrɛ kʋrɔ yɩ, ala ɩ nɩrɛ turo naa maa 'yɛr, wʋ kʋ̃ lɛ bɔ̃ɔ kũu ɛ." 52A anyãna lɛ ka a Juu nɩbɛ pãa 'yɛrɛ, "Pʋ̃pãanyã, sɩ bɔ̃ɔn naa fʋn tara a sɩdɛɛr. Abraham kpi naa, ka a Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrbɛ kpi, tɩchɛ ka fʋ 'yɛr ɩka ala ɩ nɩrɛ turo naa a fʋ 'yɛr wʋ kʋ̃ bɔ̃ɔ kũu ɛ. 53Fʋ̃ʋ bɛrma gar a sɩ sãa Abraham bɩɩ? Wʋ kpi naa, ka a Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrbɛ mɩ kpi. An fʋ tɩɛr ɩka fʋ pãa ɩ naa?" 54Ka a Yesu 'yɛr, "Ala ɩ n ben 'yɔ̃ɔnɔ̃ a n mɩ̃ɛ tɩɩr, a n tɩɩr na ɩn pɔrɔ. A n Sãa 'lɔ yɩn 'yɛrɛ ɩka a yɩ Nãaŋmɩn lɛ, 'lɔ lɛ kʋrɔ ma a tɩɩr. 55Yɩn ba bɔ̃ɔ wʋ gba ɛ, maa bɔ̃ɔ wʋ naa. Ala ɩ n 'yɛr naa ɩka n ba bɔ̃ɔ wʋ ɛ, ɩn ɩ naa jir ŋmara a yɩ kaar. Tɩchɛ maa bɔ̃ɔ wʋ naa, naa turo a wʋ 'yɛr bie. 56A yɩ sãa Abraham dɔ̃ɔ chɩlɛ tɩɛr ɩka wʋn taa nyɛ naa a n bɩbir. Wʋ nyɛn ka nʋ̃ɔ nyɔɔ wʋ." 57Ka a Juu nɩbɛ sʋʋr wʋ, "Faa ta yuom lɩjaayi nɩ pie (50) sɛrɛ ɛ, tɩ na fʋ nyɛ Abraham?" 58Ka a Yesu 'yɛr, "Yelmɩ̃ɛ lɛ n 'yɛrɛ kʋrɔ yɩ, sɛrɛ tɩ ba wa dɔɔ Abraham, ka maa dɔ̃ɔ be be." 59A nyãna, ka ba wob kʋsɩbɛ ɩka ba lɔb wʋ kʋ, tɩchɛ ka a Yesu sɔɔl fʋɔl na wʋ yi a be a ba puorfʋ yir pɔ.


text: 1Hatuu lɔŋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa pɔpɔtʋnaa ka lɩɩwa yəlaa hɛkʋ. Mpʋ tɔtɔɣɔ sɛɣɛsəlaa pɔpɔtʋnaa ká lɩɩ mə hɛkʋ taa tɔtɔ. Pɔpɔtʋ sɛɣɛsəŋ na wei ɩ́ kɔŋna wakəlʋɣʋ tɔɣɔ paa sʋʋ sɛɣɛsʋɣʋ. Na paa kisi Tacaa wei ɩ́ yapa-wɛ tɔ. Mpʋ ɩnɩ pɩɩ yelina na pá kɔna wakəlʋɣʋ kɛ kpakpaa kɛ pa maɣamaɣa pa nyɔɔŋ taa. 2Paɣalɛ ká təŋna-wɛɣɛ pa tɛtɛlakasɩ mpaaʋ ŋkʋ kʋ taa, na paa tʋʋ tampana mpaaʋ kɛ pa yaasi wei pá tɔkaa na pá lakəna tɔ ɩ tɔɔ. 3Sɛɣɛsəlaa pɔpɔtʋnaa mpɛ paa lu tɔmnaa na pá heeliɣi-mɛɣɛ pɔɣɔlaɣa nyənʋɣʋ tɔɔ sɩ pá tɔɣɔ mə tɔɔ. Ama pa Hʋʋnlʋ sɔɔlʋ tɛma pɩɩʋ kɛ hatuu lɔŋ sɩ ɩ ká la, na pa Wakəllʋ ná taŋaa tətɛɣɛtɛɣɛ. 4Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ tá yele ɩsɔtaa tillaa mpa pa wakəlaa tɔɣɔ yem. Ama ɩ pɛta-wɛɣɛ saləka sɔsɔ taa kɛ́, na pá hɔka-wɛɣɛ alukpala kɛ səkpɛtʋɣʋ taa sɩ pá taŋ Hʋʋlɛ wule. 5Ɩsɔ tá yele antulinya kʋpəŋ kɛ yem. Ama ɩ lapa na lʋm sɔsɔɔm waasɩ antulinya ɩnɛ na ɩ yəlaa asaɣaa pa tɔɔ təwasawasa. Nowee wei ɩ lakaɣa tampana təŋʋɣʋ waasʋ tɔ na lɛlaa naatosompɔɣɔlaɣa tike nyɔɔŋ kɛ ɩ yapa. 6Ɩsɔ kʋ́ Sɔtɔm na Kɔmɔɔ pa acalɛɛ tɔm, na ɩ́ wakəlɩ-yɛ na kɔkɔ. Na ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hʋləna asaɣaa sɩ ɩsəna mpi pə wɛɛ sɩ ɩ ká la-wɛ tɔɣɔlɛ. 7Ama ɩ yapa Lɔɔtɩ. Yʋlʋpaŋ ɩnɛ, yəlaa asaɣaa yaasi asilima nyəŋ ka tɔka-ɩ kɛ́ na pə́ cɔɔsəɣɩ. 8Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, yʋlʋpaŋ ɩnɛ ɩ ka wɛʋ pa hɛkʋ tɔ, paa kʋyaŋku ɩ naakaɣa kɛ́ na ɩ́ nɩɩkɩ yaasinaa asaɣaa panɛ, na lakasɩ ɩsaɣasɩ nsɩ sɩ pɛkəlaɣaa-ɩ kɛ́. 9Ḿpʋ́ɣʋ́ pə wɛɛ mɛɛ, Tacaa nyəmna ɩsəna mpi ɩ ká ləsɩ mpa pa matəna-ɩ tɔɣɔ maɣasəŋ taa, na ɩsəna mpi ɩ ká sɩɩ asaɣaa sɩ Kʋyakʋ Kʋhʋʋnaʋ wule ɩlɛ ɩ ká tʋ-wɛɣɛ saləka tɔ. 10Pə tɩɩ kələna mpa pa təŋəɣɩ pa tɔnəŋ kʋnyɩɩləŋ ɩsaɣaŋ na pá footiɣi Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ tɔ. Sɛɣɛsəlaa pɔpɔtʋnaa panɛ pa kɛ́ apalaa taa apalaa kɛ́. Timpi pa ta tala tɔɣɔ pa kpaasəɣɩ pa tɩ. Paa tɩɩ see ɩsɔtaa teeli nyə́ma na ń ná, pa tʋʋkɩ-wɛɣɛ. 11Ɩsɔtaa tillaa maɣamaɣa kələna sɛɣɛsəlaa panɛɣɛ toma na pəsʋɣʋ, paa cakəna teeli nyə́ma mpɛɣɛ Tacaa ɩsɛntaa. 12Yəlaa panɛ pa lakɩ kɛ́ ɩsɩɩ ləmaɣasɛɛ fɛɩnaa, pa wɛ yem kɛ́ ɩsɩɩ pə lʋlʋɣʋ taalɛ wontu sɩ pá kpa-tɩ na pá kʋ tɔ. Mpi mpi pa ta cɛkəna tɔɣɔ pa tʋʋkɩ. Pa kɔŋ saalʋɣʋ kɛ yem kɛ́ ɩsɩɩ taalɛ wontu. 13Kʋnyɔntɔɣɔlɛnaa mpa mpɛ pa kɔŋna tɔɣɔ pɩɩ tɛ na pə́ lɛɛtɩ-wɛ. Ilim na pə ɩsəlɛ kɛ pa kʋnyɩɩləŋ ɩsaɣaŋ kʋləɣəna-wɛ na pá lakɩ-ɩ na pa laŋa hɛɛ pamm. Pa muɣuliɣina pa puɣusuɣu kɛ́ na mə na-wɛ ɩ́ tɔkɩ mə tɔɣɔnasɩ. Ye pa wɛ timpi, fɛɛlɛ na tusuɣu wɛnna. 14Alaa yem yem nyə́ma kɛ pa pɛɛkəɣɩ tam. Paa nyəɣəsəɣɩ ɩsaɣatʋ lapʋ, na pá tʋsəɣɩ acamaa acamaa. Pa pɔɣɔlaɣa nyənʋɣʋ fɛɩ yɔɣɔtʋɣʋ. Ɩsɔ təŋsa-wɛɣɛ mpusi kɛ́. 15Pa yela mpaaʋ kʋpaŋkʋ kɛ́ na pá tooliɣi. Posɔɔ pəyalʋ Palaam ɩkpatɛ kɛ pa təŋaa. Ɩ́lɛ́ ɩ ka sɔɔləna liɣitee na ɩ́ nyɩ sɩ kawalaɣa lapʋ taa kɛ́ ɩ ká hikina-yɛ. 16Ama pa kaləna-ɩ ɩ kaanɩɩtʋ tənɛ tə tɔɔ. Kʋpam, kpaŋaɣa alʋnyəŋka ŋka kaa yɔɣɔtəɣɩ tɔ ka yɔɣɔtaa ɩsɩɩ yʋlʋ, na pə́ kpa Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ kɛ ɩ kʋmɛləkʋlapʋtʋ ntɩ tə təlatɛ, na ɩ́ yele lapʋ. 17Yəlaa panɛ pa wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ hila nna a nyɔɔwa tɔ, na ɩsɩɩ tɛʋ piluɣuu na heelimuɣu kʋsɩ-kʋ tɔ. Ɩsɔ tɛma-wɛɣɛ pa təcaɣalɛ caaʋ kɛ səkpɛtiile anaam taa. 18Kalampaanɩ tɔm na kʋmɛlənyəntʋ kɛ pa kpaaləɣɩ. Yʋlʋwɛɛtʋ kʋnyɩɩləŋ asilima nyəŋ kɛ pa tʋsəɣəna mpa pa lɩɩ nɔɔnɔɔ kɛ́ yəlaa toollaa hɛkʋ tɔ. 19Na pá heeliɣi pɛlɛ sɩ paa waasɩ-wɛ na pá pəsɩ kasaɣampiya. Pəyele yaasi kʋwakəlʋ kpa mpɛ pa maɣamaɣa kɛ yomle kɛ́. Pə taɣa pʋlʋ, ye mpi pə maləna yʋlʋ, ɩ pəsa pə yom kɛ́. 20Tampana tɔɔ, ye yəlaa nyəmá Tacaa na tá Yatʋ Yesu Kilisiti na pə́ ləsa-wɛɣɛ antulinya ɩsaɣaŋmakəlʋɣʋ taa, na pə́ kɔɔ ɩlɛna antulinya tasa-wɛɣɛ ɩsaɣaŋmakəlʋɣʋ mpɩ na pə kpa-wɛɣɛ yomle, kancaalaɣa nyəm lapa sooci na waalɩ nyəntʋ. 21Ye pa taa nyɩ tampana mpaaʋ, sana kɛlɛ na mpi pa tɛma-kʋɣʋ nyəm na pá ha kʋheelitu kʋpampantʋ nti pa tɛləsa-wɛ tɔɣɔ siɣile tɔ. 22Nti tə maɣana-wɛ tɔ tə lapa teitei kɛ́ ɩsɩɩ pa tukuɣu ɩtuule tɔɣɔlɛ sɩ: Haɣa məlaa na ká tɔɣɔ ka tɔtʋ. Pa sɔ afa təpaɩpaɩ na ɩ́ məlɩ afəla taa na ɩ́ tasa həntʋɣʋ.


text: 1Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ abaa, "Sabɩ wɩɩ no tɩya sɩlaal hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ Ɛfiso tɩyaŋ. Wɩɩ no lɩɩ mɩyaŋ nal hʋ aa kol kyɩŋwʋlɩya hʋ bapɛ ŋ noduu noŋ tɩyaŋ, a kɩ vala salma fɩŋtɩŋdaasɩ hʋ bapɛ paga tɩyaŋ lee rɛ. 2Ŋ gyɩŋ ma wɩyaalɩya buloŋ nɛ. Ŋ gyɩma anɩɩ ma aa tʋŋ nɛ abee ma dee buloŋ, a gyɩŋ mala hʋ mɛ ma aa kana. Ŋ gyɩma anɩɩ ma bɩ laa nyʋwa ma bee nɩbɔmɔ kɩ laŋŋɩ dɔmɔŋ. Ŋ gyɩma anɩɩ ma sʋnnɩ nala hʋ aa baa dɩ ba yaa Yesu kpambɩsɩ a na rɛ, a na anɩɩ ba yaa wɩnyɩyɛla rɛ. 3Ŋ gyɩma anɩɩ ma kaŋ mala rɛ tʋwara hʋ ma aa naa akuu ma aa laa ŋ di wɩya, amɛ ma bɩ mɩɩgɩ hal. 4Amɛ wɩɩ kɩdɩgɩ rɛ ma kɩ yaa ʋ bɩ fɩyɛlɩ ŋ teŋ. Kyori hʋ ma fa aa kana saŋa hʋ ma aa buŋ laa ŋ wɩya di, ma kpaa ʋ ta rɛ. 5Ma liisi mʋ na lee hʋ tɩyaŋ ma fa aa we aŋ na ŋmaa naaŋ? Ma bɩrɩmɩ lɩɩ ma wɩbɔmɔ tɩyaŋ a mɩɩgɩ kɩ yaa wɩya hʋ ma fa aa yaa buŋbuŋ hʋ tɩyaŋ. Dɩ gɛɛ daa, ŋ sɩ ko kaŋ ma fɩŋtɩŋdaaŋ hʋ kpa ʋ lɩsɩnɩɩ. 6Amɛ wɩɩ kɩdɩgɩ mɛ rɛ ma kɩ yaa a maga dɩ ŋ bigisi ma: Ma haasɩ Nikɔlaata nala hʋ wɩyaalɩya rɛ anɩɩ ŋ mɛ aa haasɩ ba wɩyaalɩya gɛɛ. 7Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma wuwoli ma dɩgɩna a nɩɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa basa tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ. Nal hʋ buloŋ aa sɩ wuwo yuwo di, ŋ sɩ leŋ dɩ ʋ di tɩya hʋ nɔnɔ aa tɩya mɩɩbol aa we Wɩɩsɩ dipolo hʋ tɩyaŋ." 8Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ a baa, "Sabɩ wɩɩ no tɩya sɩlaal hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ Sɩmɛɛna tɩyaŋ. Wɩɩ no lɩɩ mɩyaŋ nal hʋ aa yaa wɩɩ buloŋ lipiilii abee wɩɩ buloŋ lɩtenii lee rɛ. Mɩyaŋ nɛ yaa nal hʋ aa sʋba aŋ bɩl sii sʋʋ tɩyaŋ. 9Ŋ gyɩŋ wɩgyʋʋlɩya hʋ aa gyʋʋ ma rɛ. Ŋ gyɩma anɩɩ ma yaa nyaaba rɛ amɛ Wɩɩsɩ kɛ lee, ma yaa kɩna tɩmma rɛ. Ŋ gyɩŋ wɩbɔmɔ hʋ nala badɔmɔŋ aa kpaa kɩ kyogi ma feŋ nɛ. Nala no kpaa ba tɩɩ anɩɩ ba yaa Gyuuma rɛ aŋ bɩ yaa Gyuuma. Ba yaa Sɩtaanɩ noŋ nala rɛ. 10Ma ta leŋ dɩ tʋwara kɩdɩgɩ buloŋ ma aa kyɛ dɩ ma na wɩya yaa ma kambɩŋ. Ma gyegili nɩɩ daha! Sɩtaanɩ sɩ leŋ dɩ ba kasɩ ma badɔmɔŋ tɔ dɩɩsɩ tɩyaŋ. Wɩya no buloŋ tɩyaŋ, ʋ aa kyɛ dɩ ʋ magɩsɩ ma na rɛ gɛɛ. Ma sɩ na tʋwara kyɛyɛ fi dʋŋ. Dɩ ba aa rɛ ko kɩ kyɛ dɩ ba kpʋ ma mɛ, ma kɛ ha sɩŋ ŋ hal. Dɩ mamaa rɛ yaa gɛɛ, ŋ sɩ kpa mɩɩbol a siili ma. 11Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma wuwoli ma dɩgɩna a nɩɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa basa kɩ tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ. Nal hʋ buloŋ aa sɩ wuwo yuwo di, ʋ bɩ sɩ sʋba sʋʋbʋlɩya hʋ." 12Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ a baa, "Sabɩ wɩɩ no tɩya sɩlaal hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa we Pɛgamɔŋ tɩyaŋ. Wɩɩ no lɩɩ mɩyaŋ nal hʋ aa kaŋ takoobii hʋ nyʋʋsɩ balɩya buloŋ aa di nyamanyama lee rɛ. 13Ŋ gyɩŋ lee hʋ tɩyaŋ ma aa wee rɛ. Doŋ nɛ yaa lee hʋ Sɩtaanɩ kuworikpasa aa sɩna. Amɛ ma kaŋ wɩtɩɩ rɛ abeel-ŋ. Haalɩ abee saŋa hʋ ba aa kpʋʋ Aŋtɩpasɩ, nal hʋ aa basɩ ŋ wɩya abee wɩtɩɩ buloŋ mɛ, ka ma ha bɩ vɩya ŋ hal tɩŋɩɩ doŋ. 14Ma aa yaa kuwokeri rɛ, amɛ wɩya baŋmana rɛ ma kɩ yaa ŋ teŋ bɩ fɩyɛla. Nala badɔmɔŋ we ma tɩyaŋ a kɩ tɩŋ wɩya hʋ Baalam gyɩ aa daga. Ʋ gyɩ daga kuwori Balaki rɛ ɛɛ hʋ ʋ aa sɩ mʋrɩ Iziral tɩmma we wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ, ʋ gyɩ mʋrɩ kaŋ ba we ba kɩ di kɩna ba aa kpaa marɩ vʋga, aŋ kɩ sɔnnɩ mɛ. 15Ɛɛ tɩɩ rɛ nala badɔmɔŋ we ma tɩyaŋ a mɛ kɩ tɩŋ wɩbɔmɔ hʋ Nikɔlaata nala hʋ aa dagɩ. 16Ɛɛ wɩya, ma bɩrɩmɩ lɩɩ wɩya no tɩyaŋ, dɩ gɛɛ daa ʋ bɩ sɩ pɩɩsɩ ka dɩ ŋ ko ma tɩyaŋ, a kaŋ takoobii hʋ aa lɩɩ ŋ nyʋwa tɩyaŋ, dɩ ŋ bee nala hʋ aa yaa wɩya no kyeŋ dɔmɔŋ. 17Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma wuwoli ma dɩgɩna a nɩɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa basɩ kɩ tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ. Nal hʋ buloŋ aa wuwo yuwo di Sɩtaanɩ, ŋ sɩ kpa kɩdiiliye hʋ ba aa yɩrɩ mana aa faŋa wɩɩsɩbee tɩyaŋ badɔmɔŋ a tɩya ʋ, a kpa bʋpʋlʋŋ mɛ a tɩya ʋ. Ŋ sɩ sabɩ feŋfalɩɩ a mal bʋyɩ hʋ tɩyaŋ. Nal buloŋ bɩ sɩ gyɩŋ feŋ hʋ, see nal hʋ aa laa bʋyɩ hʋ dʋŋ." 18Ɛɛ rɛ ʋ bɩl basɩ tɩya ŋ abaa, "Sabɩ wɩɩ no tɩya sɩlaal hʋ aa deŋ Krisitabiisi hʋ aa we Tiyatira tɩyaŋ. Wɩɩ no lɩɩ mɩyaŋ Wɩɩsɩ Biye lee rɛ, mɩyaŋ nal hʋ sɩya aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ diŋgel, ka ŋ naasɩ mɛ kɩɩ gɛɛ anɩɩ kɔlɩɩ ba aa waaga ʋ kɩ tʋla kɩŋkaŋ. 19Ŋ gyɩŋ ma wɩyaalɩya buloŋ nɛ. Ŋ gyɩŋ kyori hʋ ma aa kana rɛ, abee ɛɛ hʋ ma aa laa ŋ di abee wɩtɩɩ, abee kyiyelii hʋ ma aa kyiyeli dɔmɔŋ. Ŋ gyɩŋ mala hʋ ma aa kana wɩɩ buloŋ tɩyaŋ nɛ. Ŋ gyɩma anɩɩ nyɛ rɛ ma mɩɩgɩ kɩ yaa kuwokeri a te saŋa hʋ ma aa buŋ laa ŋ wɩya di. 20Ma aa yaa kuwokeri rɛ. Amɛ wɩya baŋmana rɛ ma kɩ yaa ŋ teŋ bɩ fɩyɛla. Haaŋ kɩdɩgɩ rɛ we ma tɩyaŋ a kɩ daga wɩbɔmɔ, ba kɩ yɩrɩ Gyesibɛl, ka ma bɩ kile ʋ ta. Haaŋ no aa mʋrɩ nala rɛ anɩɩ ʋ yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaal lɛ. Ʋ aa daga ŋ nala rɛ a mʋrɩ ba we ba kɩ sɔnnɩ aŋ kɩ di vʋga kɩna mɛ. 21Ŋ tɩya haaŋ no ŋmanɩɩ rɛ dɩ ʋ bɩrɩmɩ lɩɩ ʋ wɩbɔmɔ hʋ tɩyaŋ, ka ʋ vɩya aŋ ha kɩ yaa nɩlaaŋ wɩya. 22Ɛɛ wɩya, ŋ sɩ leŋ dɩ ʋ pɩŋ wɩɩla. Nala hʋ mɛ buloŋ aa kana ʋ kɩ sɔnnɩ, ŋ sɩ leŋ dɩ ba mɛ na tʋwara yʋga, dɩ ba aa rɛ ko bɩ bɩrɩma lɩɩ ba wɩbɔmɔ hʋ ba aa yaa tɩyaŋ. 23Ŋ sɩ kpʋ ʋ hatɩnna mɛ buloŋ, dɩ nala hʋ aa laa Yesu wɩya di buloŋ gyɩma anɩɩ mɩyaŋ nɛ gyɩŋ nal buloŋ hakɩla abee ba tɩbɩɩna, a gyɩma mɛ anɩɩ mɩyaŋ nɛ sɩ tuŋ nal kɩdɩgɩ buloŋ a maga gɛɛ ʋ tɩɩna aa tʋma. 24Amɛ ma nɩkaalɩya hʋ aa we Tiyatira tɩyaŋ a bee tɩŋ wɩya hʋ haaŋ no aa dagɩ aŋ bɩ gʋnnɩ wɩbɔmɔ hʋ ba aa yɩrɩ Sɩtaanɩ wɩfaŋɩya memiye aa luŋiye, ŋ bee kyɛ dɩ ŋ kpa kyʋgɩyoho kyʋgɩ ma. Wɩɩ no dʋŋ nɛ ŋ kɩ kyɛ dɩ ŋ kpa tɩya ma: 25Wɩtɩɩ hʋ ma aa tɩŋ, ma kɩ tɩŋa ʋ weliŋ a mʋ pele kyɛɛ hʋ ŋ aa sɩ ko. 26Nal hʋ buloŋ aa sɩ wuwo yuwo di, aŋ kɩ tɩŋa ŋ kyɛrɩ, a kaŋ kɩ mʋ dʋnɩya lɩtenii, dee hʋ ŋ kuwo aa kpaa tɩya ŋ, ʋ tɩɩ rɛ ŋ mɛ sɩ kpa tɩya ʋ. 27Ŋ sɩ tɩya ʋ dee dʋnɩya nala buloŋ nyuu tɩyaŋ, dɩ ʋ kɩ deŋ ba abee bembiduwo, a ŋmaa ba warɩ anɩɩ viini. 28Ŋ sɩ kpa nɔnyʋwa tɩya ʋ. 29Nala hʋ aa kaŋ dɩgɩna, ma wuwoli ma dɩgɩna a nɩɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa basɩ kɩ tɩya Krisitabiisi hʋ."


text: 1Farizɩan tiinə badaara dɩ Sadusɩan tiinə dɛɛn ma zaŋɩ ba vu Zezi te, sɩ ba maŋ-o ba nii. Ba ma ta dɩd-o ba wɩ, o kɩ wo-kɩnkagɩlɩ dɩlʋ na w'ʋ brɩ-ba nɩ o dam dɩm sɩɩnɩ dɩ nuŋi Wɛ te tɩn. 2Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Kʋ na yɩ dɩdaan-ni nɩ yɩ wɛyuu na yɩ nasʋŋʋ, 'a yəni 'a tɛ 'a wɩ, tɩga w'ʋ pʋʋrɩ lanyɩranɩ. 3Kʋ nan na yɩ zɩzɩnzɩŋa yɩ wɛyuu na yɩ liirə liirə, 'a yəni 'a tɛ 'a wɩ, dʋa mʋ lagɩ ka nɩ. Abam yəni 'a waɩ 'a nii wɛyuu nɩ 'a lwarɩ tɩga kam yibiyə na w'ʋ ta yɩ te tɩn. Bɛɛ nan mʋ yɩ 'a warɩ 'a lwarɩ nɩ wəənu tɩlʋ na wʋra tɩ kɩ lele tɩn brɩ Wɛ na lagɩ DƖ kɩ wo-kamunnu tɩlʋ tɩn? 4Zɩm nɔɔna bam yɩ nɔn-balwaarʋ mʋ, ba yigə tərə dɩ Wɛ, yɩ ba laan lagɩ sɩ a kɩ wo-kɩnkagɩlɩ a brɩ-ba. Ba nan b'a na, kʋ na daɩ wo-kɩnkagɩlɩ dɩlʋ na maŋɩ dɩ kɩ dɩ Wɛ nijoŋnu Zonasɩ faŋa faŋa tɩn." O na tagɩ dɩ ba kʋntʋ tɩn, o laan ma yagɩ-ba yɩ o viiri. 5Zezi karabiə bam dɛɛn na ve ba bɛ nɩnɩʋ kʋm ni dɩdoŋ dɩm tɩn, ba ya swe sɩ ba ja dɩpɛ ba wəli da. 6Zezi ma ta dɩ ba o wɩ: "Fɔgɩ-na 'a cɩ 'a tɩtɩ sɩ 'a yɩ pa Farizɩan tiinə bam dɩ Sadusɩan tiinə bam dɩ abam ba dabɩlɩ dɩm." 7O na tagɩ kʋntʋ tɩn, ba ma banɩ daanɩ ba wɩ: "Dɩbam na wʋ jaanɩ dɩpɛ d'ɩ wəli da tɩn mʋ te o ŋɔɔnɩ kʋntʋ." 8Zezi ma lwarɩ ba na jɩgɩ kʋlʋ ba ŋɔɔnɩ tɩn, yɩ o wɩ: "Bɛɛ mʋ yɩ 'a ŋɔɔnɩ daanɩ 'a wɩ, 'a na ba jɩgɩ dɩpɛ tɩn mʋ te a ŋɔɔnɩ kʋntʋ? Bɛɛ nan yɩ 'a ba kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩ Wɛ? 9Abam ta wʋ lwarɩ Wɛ na jɩgɩ dam te tɩn na? 'A nan swe nɩ a dɛɛn kwe dɩpwa yanu mʋ a fɔ fɔ a pa baara mʋrr-tɩnu di ba su ba daarɩ na? 'A wʋ guli tɩtwarʋ tɩm ni 'a dɛɛn na twɛ wʋdiu kʋlʋ na daarɩ 'a kɩ da tɩn na? 10'A nan wʋ guli nɩ a dɛɛn kwe dɩpwa yarpɛ mʋ a pa baara mʋrr-tɩna di ba su ba daarɩ na? 'A wʋ guli tɩtwarʋ tɩm ni 'a dɛɛn na twɛ 'a su tɩn na? 11Bɛɛ mʋ nan yɩ 'a wʋ lwarɩ nɩ kʋ daɩ dɩpɛ taanɩ mʋ a ya tɛa? 'A nan fɔgɩ 'a cɩ 'a tɩtɩ, sɩ 'a yɩ pa Farizɩan tiinə bam dɩ Sadusɩan tiinə bam dɩ abam ba dabɩlɩ dɩm." 12O karabiə bam laan ma lwarɩ nɩ, kʋ ya daɩ dabɩlɩ dɩlʋ ba na kɩ dɩpɛ nɩ tɩn taanɩ mʋ o ŋɔɔnɩ dɩ ba. Kʋ nan yɩ sɩ ba yɩ pa Farizɩan tiinə dɩ Sadusɩan tiinə zaasɩm dɩm mʋ cɔgɩ-ba. 13Zezi dɛɛn ma vu o yi Sezaarɩ kʋlʋ na yɩ Filipi tɩʋ tɩn. O ma bwe o karabiə bam o wɩ: "Nɔɔna yəni ba tɛ amʋ Nabiin-bu wʋm taanɩ ba wɩ amʋ yɩ wɔɔ mʋ?" 14Ba ma lər-o ba wɩ: "Badaara tɛ ba wɩ, nmʋ yɩ Zan wʋlʋ na miisi nɔɔna na wʋnɩ tɩn mʋ. Badaara dɩ maa tɛ ba wɩ, nmʋ yɩ Eli mʋ. Badaara dɩ maa tɛ ba wɩ, nmʋ yɩ Zeremi naa faŋa faŋa Wɛ nijoŋnu wʋdoŋ mʋ." 15O laan ma bwe-ba o wɩ: "Kʋ nan na yɩ abam, abam bʋŋɩ nɩ amʋ yɩ wɔɔ mʋ?" 16Simɔn Pɩyɛɛrɩ ma lər-o o wɩ: "Nmʋ yɩ Krisi mʋ, Ŋwɩa Tu Baŋa-Wɛ Bu wʋlʋ DƖ na tʋŋɩ tɩn." 17Zezi ma lər-o o wɩ: "Simɔn, Zonasɩ bu, nmʋ yɩ yu-yoŋo tu. Bɛŋwaanɩ, kʋ daɩ nabiinu yiyiu mʋ pɛ n lwarɩ cɩga kam kʋntʋ, kʋ yɩ a Ko Wɛ mʋ pɛ n lwarɩ-ka. 18A nan w'ʋ ta a brɩ-m nɩ nmʋ yɩrɩ mʋ Pɩyɛɛrɩ, kʋ na lagɩ kʋ ta nɩ pulɔrɔ. Pulɔrɔ kʋm kʋntʋ yuu nɩ mʋ a lagɩ a puli a kɔgɔ kʋm kuri da, nɩnɛɛnɩ nɔɔnʋ na cwi sɔŋɔ kuri pulɔrɔ yuu nɩ te tɩn. Yɩ tʋʋnɩ dɩ dɩ dam maama b'a wanɩ-kʋ dɩ cɔgɩ. 19A nan w'ʋ kwe Wɛ paarɩ dɩm borbiə a kɩ nmʋ jɩŋa nɩ, sɩ n wanɩ n ma n pʋrɩ cwəŋə n pa nɔɔna taa tɔgɩ da ba zʋʋrɩ Wɛ paarɩ dɩm wʋ. Nɔɔnʋ wʋlʋ maama nmʋ na pɛ ni sɩ o zʋ tɩn, Wɛ w'ʋ zɩgɩ nmʋ kwaga nɩ dɩ kʋntʋ. Wʋlʋ maama nmʋ nan na wɩ o b'a zʋ tɩn, Wɛ daa ta w'ʋ zɩgɩ nmʋ kwaga nɩ dɩ kʋntʋ." 20Zezi laan ma kaanɩ o karabiə bam, sɩ ba yɩ pa nɔɔn-nɔɔnʋ lwarɩ nɩ wʋm mʋ yɩ Krisi wʋm Wɛ na tʋŋɩ tɩn. 21Kʋ na zɩgɩ kantʋ maŋa kam nɩ tɩn, Zezi ma ŋɔɔnɩ jaja dɩ o karabiə bam o wɩ: "A maŋɩ sɩ a vu Zeruzalɛm a na yaara zanzan Zwifə nakwa bam dɩ ba kaanɩm yigə tiinə bam dɩ ba cullu karanyɩna tiinə bam tee nɩ. Ba'a gʋ-nɩ, yɩ a laan w'ʋ joori a bi a yagɩ tʋʋnɩ da yatɔ dɛ nɩ." 22Zezi na tagɩ kʋntʋ tɩn, Pɩyɛɛrɩ ma ja-o o nuŋi daa, yɩ o kaan-o o wɩ: "A Yuutu, yɩ ta n tɛ kʋntʋ! Wɛ b'a sɛ sɩ kʋntʋ woŋo kɩ nmʋ." 23Zezi ma guni o nii Pɩyɛɛrɩ, yɩ o ta dɩd-o o wɩ: "Sʋtaanɩ, ve daa a tee nɩ! Nmʋ lagɩ n pa a tusi mʋ. Nmʋ wʋbʋŋa yam yɩ nabiinə nyɩm mʋ, ya ba tɔgɩ Wɛ na lagɩ te tɩn." 24Zezi laan ma ta dɩ o karabiə bam o wɩ: "Nɔɔnʋ wʋlʋ maama na lagɩ sɩ o taa tɔgɩ amʋ kwaga tɩn, kʋntʋ tu maŋɩ sɩ o vɩn o tɩtɩ wʋbʋŋa, sɩ o sɛ yaara nɩ wʋlʋ na zɩŋɩ tʋʋn-dagara o maa ve o tʋʋnɩ jəgə te tɩn mʋ, sɩ o laan taa tɔgɩ-nɩ. 25Wʋlʋ maama nan na lagɩ sɩ o yɩrɩ o ŋwɩa tɩn, kʋntʋ tu w'ʋ ga-ka mʋ. Kʋ daarɩ, wʋlʋ maama na sɛ sɩ o ga o ŋwɩa amʋ ŋwaanɩ tɩn, kʋntʋ tu w'ʋ na ŋwɩa Wɛ tee nɩ. 26Nɔɔnʋ nan na nɛ lʋgʋ baŋa wəənu tɩm maama, yɩ o laan na gɛ ŋwɩa Wɛ tee nɩ, bɛɛ nyɔɔrɩ mʋ o nɛa? Kʋlʋkʋlʋ nan tərə nɔɔnʋ na w'ʋ wanɩ o ma ləni o ŋwɩa Wɛ tee nɩ. 27Amʋ Nabiin-bu wʋm nan w'ʋ ba dɩ paarɩ-zulə nɩ a Ko Wɛ na jɩgɩ te tɩn, yɩ DƖ malɛsɩ sɩm dɩ w'ʋ tɔgɩ-nɩ. Kantʋ maŋa kam nɩ, a laan w'ʋ pa nɔɔnʋ maama joŋi ŋwɩɩrʋ tɩlʋ na maŋɩ dɩ o tɩtʋŋa na yɩ te tɩn. 28A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, nɔɔna balʋ zɩm na wʋ yo seeni tɩn badaara b'a tɩ, yɩ ba'a na amʋ Nabiin-bu wʋm na maa bɩɩnɩ dɩ a paarɩ dɩm tɩn."


text: 1Mɔɔ lɛ taa k'awɔɔ n zoo kɔɔda kʋ mɔɔ n'a barɛ awɔɔ tɔ ma, kan Lawodisee zannɔ kɩ tɔ ma, kan gʋɔɔ cir kʋ ŋ n mɔɔ yɩ a mɩm m fɩɩgaa rɔ wɔɔ kɩ tɔ ma bɩ dɔ. 2Zoo bɩ ba mɔɔ nawʋm, kʋ ŋ nɩ heer koodə yɩ, kʋ ŋ lɛ n bɩr deem ŋʋarɛ nɔ ʋ, kʋ ŋ nɩ sɩra dɔ fasɩ, ŋnɩ heer koodə yɩ a nɔ ʋ. Maam bɩ, ŋ hɔ kʋ Woso a nyaakʋm da biisi bɩ dɔm. Hɔ bɩ do bɩ, Krista m. 3A mɩŋŋa n ta mindɔrɛ hɔnyɩ haay woo••• kan hɔdɔrɛ haay woo••• kɩ m. 4Naa hɩ mɔɔ nawʋm, kʋ gɔsɩ bɩ bra bɩmba awɔɔ m meerbaa nyɩntɔɔ nɩ y. 5Sɩra m, mɔɔ ba b'ʋ kan awɔɔ kɩ y, bɩ mɔɔ heer ɩ kan awɔɔ kɩ, m nɩ m heer nyɔɔm k'awɔɔ nɩ jɩnɩm kan kʋ kɩ kɔɔkɔɔ a sɩra ka Krista ʋ nɔ ʋ bɩ tɔ ma. 6Ncɩnaaʋ bɩ, k'awɔɔ Krista Yeezuu si k'an yɩ a Zuuba bɩ, k'a bɩr tam lɛɛ tee••• kan kɩ a zɛkʋra nɔ ʋ. 7K'a jɩm kɔɔkɔɔ a yaa ka a nɔ ʋ, a a mɩsɩrbaa bɩ dɔ ra am cɛ hɔ bɩ m. A nyasʋ a sɩrakarɛ bɩ m kɔɔkɔɔ, amba n y'a dɩnda awɔɔ n bɩ m, a bɩr yaa dam Woso m barka kan a heer kɩ haay. 8K'a a dundo a zi, kʋ gɔsɩ bɩ bra bɩmba a m, gʋɔɔ hɔdɔrɛ yaarsɩ nɩ y. Gʋɔɔ minkəm hɔdɔrɛ m, durnya paŋŋazannɔ kʋ ŋ bɩr yɩm nɔ wɔɔ hɔ m, a n a to Krista zi y. 9Bala, Woso k'an lʋnlɔ haay bɩ, Krista maam sɔ a mɛsim nɔ ʋ. 10K'awɔɔ a zɛ kʋ ra kan kɩ bɩ, awɔɔ ɩ hɔ haay m, a mɩŋŋa nɩ lɛɛzannɔ kan paŋŋazannɔ kʋ ŋ bɩr yɩm mɩm m nɔ wɔɔ burə ʋ. 11K'awɔɔ a zɛ kʋ ra kan kɩ bɩ, n y'awɔɔ gasʋ baŋŋʋ ʋ, bɩ gʋɔɔ baŋŋʋgasʋrɛ bɩ bɛɛ y, Krista y'awɔɔ gasʋ baŋŋʋ bɩ do ʋ, awɔɔ yɔ k'a ʋ mɛsim k'an awɔɔ dam mimbʋnyaa barɛ ma bɩ wɔ ʋ bɩ m. 12Batɛm kʋ n y'a ka awɔɔ ʋ bɩ, awɔɔ bir n y'a ʋ kan Krista kɩ, awɔɔ n a mɩm bɔ ʋ kan kɩ sɔ, k'awɔɔ sɩra ka Woso paŋŋa k'a mɩm bɔ ʋ gəəno bire ʋ bɩ tɔ ma m. 13Biisi bɩ, gəəno n'awɔɔ m a mimbʋnyaarɔ wɔɔ tɔ ma, k'awɔɔ ba zɩɩfʋrɔ do barla bɩ tɔ ma sɔ. Bɩ, kɛɛrɛ naa, Woso awɔɔ mɩm bɔ ʋ kan Krista kɩ, an wɔɔ mimbʋnyaarɔ haay sugur ka wɔɔ ʋ. 14Biisi bɩ, wɔɔ ɩ kʋrɔma nɔ ʋ, kʋ wɔɔ n zu Woso lɛrɔ wɔɔ ʋ bɩ tɔ ma, bɩ Krista bɩ, a mim k'a nɩ wɔɔ yɩm wɔɔ kʋrɔmarɔ wɔɔ tɔ ma bɩ ciro wɔɔ zaar ba, a wɔ a ʋ gɔdarkʋra ma. 15A lɛɛzannɔ kan paŋŋazannɔ kʋ gʋɔɔ bɩr ŋ yɩm nɔ wɔɔ paŋŋa da, an nyannɩ da ŋ ma garga ra, kʋ gʋɔɔ n ŋ yɩ, a bʋr ŋ la, an ŋ gɩngaata a jɛ ʋ, an yirbə si ŋ nɩ. 16Ncɩnaaʋ bɩ, a b'a to gɔsɩ n'awɔɔ dʋdɔ yar, hɔbɩrɛ, gɛɛ hɔmire, gɛɛ cibsarɔ bɩrɛ mim ma, gɛɛ mom daarɔ kan sabaa dɔmɩnnɔ kɩ mim ma y. 17Hɔɔ nɔɔn duro haay bɩ, hɔɔ kʋ ŋ y'a ga m ŋnɩ bʋr lɔ wɔɔ ŋn'a hɩnkam, hɔɔ paan•••rɔ bɛɛ nɩ ŋ mɩ y. Hɔ paan••• bɩ, Krista m. 18A b'a to gɔsɩ n a ka a ter bʋmbɔrɛ bɩ ma y. Gʋɔɔ kʋ ŋ n'a mɛ dam kɔrɛ ma, ŋn'ɩ yaa dam malɛɛkarɔ m, ŋn'ɩ hɔhɩnkarɛrɔ mim dɩndam can rɔ wɔɔ m. Mɩŋŋabusurezannɔ nɩ ŋ mɩ vam, a hɔɔn ŋ n'a darɛ am gʋɔɔ hɔ bɩ m. 19Ŋ n gɔɔta n a kʋsɩ Krista ma y, an bɔkarɛ, bɩ m minzaa. Krista tɔ ma m, mɛ bɩ jilli nɩ tʋrlɛ yɩm, an n'a kam mɛ bɩ n deem, mɛ bɩ məsiro kan a kunəro kɩ tɔ ma, an nɩ mam amba Woso lɛ n taa bɩ m. 20K'awɔɔ gɩnga kan Krista kɩ bɩ, durnya paŋŋazannɔ kʋ ŋ bɩr yɩm nɔ wɔɔ n a so awɔɔ ʋ dɔ y, bɔ m kɛɛrɛ awɔɔ n'a mɩsɩrbaa bam ɩ ʋ, durnya gʋɔɔ n'awɔɔ nɩ? Bɔ m awɔɔ nɩ yɛrɛ gʋɔɔ n'awɔɔ dam lɛrɔ zuure ʋ? 21N n'a hɩrɛ awɔɔ m, ŋ ʋ: Ɩ bɩ hɔ naa do sa y, ɩ bɩ naa da ɩ lɛ ma y, ɩ b'ɩ wɔ da naa do ma y. 22Lɛrɔ nɔɔn duro haay gʋɔɔ hɔɔ m, hɔɔ kʋ gʋɔɔ nɩ zi barɛ ŋ nɩ, ŋnɩ nyam mim ŋn'a dɩndam. 23Sɩra m, kʋ gʋaa dɩga lɛrɔ nɔɔn duro ma, b'a ʋ hɔɔntaʋrɛ hɔɔ m, bala, ŋ y'a hɩrɛ ŋ ʋ, gʋɔɔ n yaa da, ŋn'a mɩŋŋɔɔ zer, ŋnɩ fɩr ka a mɩŋŋɔɔ ma, an bɔkarɛ, nawɔnnɔ haay naa, ŋ bɩr a dam gʋaa han k'an bʋr a mɛsim lɛtaamarɔ ma y.


text: 1Joŋi-na nɔɔnʋ wʋlʋ wʋbʋŋa ta na wʋ bɩgɩ Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ tɩn lanyɩranɩ. 'A nan yɩ magɩ kantɔgɔ dɩ o na bʋŋɩ te tɩn. 2Nɔɔnʋ wʋra o wʋbʋŋa na bɩga Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ, kʋ ma pa o ba culi kʋlʋkʋlʋ dim. Kʋ daarɩ nɔɔnʋ wʋdoŋ wʋra o wʋbʋŋa na wʋ bɩgɩ yɩ kʋ pa o culi nwam. 3Wʋlʋ nan na waɩ o di woŋo maama tɩn yɩ zaŋɩ o gooni wʋlʋ wʋm o na ba di woŋo maama tɩn. Wʋlʋ dɩ nan na ba di woŋo maama tɩn yɩ zaŋɩ o co wʋlʋ na di woŋo maama tɩn, bɛŋwaanɩ o dɩ yɩ Wɛ nɔɔnʋ mʋ. 4Nmʋ yɩ wɔɔ mʋ sɩ n co nɔɔnʋ wʋdoŋ tɩntʋŋnʋ? Kʋ yɩ o tɩtɩ yuutu wʋm mʋ maŋɩ sɩ o nii o kɩ cɩga naa o wʋ kɩ. Wʋlʋ na yɩ d'ɩ Yuutu wʋm nɔɔnʋ tɩn kɩ lanyɩranɩ mʋ, bɛŋwaanɩ d'ɩ Yuutu wʋm w'ʋ wanɩ o pa o taa kɩ lanyɩranɩ. 5Nɔɔnʋ wʋra o na lɩ dɛ o pa dɩ dwe da yadonnə yam. Kʋ daarɩ nɔɔnʋ wʋdoŋ dɩ maa wʋra o na ba kuri da yam daanɩ. Nɔɔnʋ maama nan maŋɩ sɩ o kɩ kʋlʋ o na ye o bɩcarɩ nɩ nɩ kʋ maŋɩ tɩn. 6Nɔɔnʋ wʋlʋ na kuri dɛ sɩ dɩ taa yɩ da-kamunu tɩn yəni o kɩ d'ɩ Yuutu wʋm ŋwaanɩ mʋ. Wʋlʋ na di woŋo maama tɩn kɩ kʋntʋ o ma zuli d'ɩ Yuutu wʋm mʋ, o na yəni o kɩ Wɛ le wʋdiu kʋm baŋa nɩ tɩn ŋwaanɩ. Wʋlʋ dɩ nan na ba di woŋo maama tɩn dɩ kɩ kʋntʋ o ma zuli d'ɩ Yuutu wʋm mʋ, yɩ o dɩ kɩ Wɛ le kʋ ŋwaanɩ. 7Dɩbam wʋlʋwʋlʋ ba ŋwɩ o tɩtɩ yɩranɩ ŋwaanɩ. D'ɩ wʋlʋ nan na tɩgɩ dɩ, kʋ ta daɩ o tɩtɩ yɩranɩ ŋwaanɩ. 8D'ɩ zɩ na ŋwɩ, d'ɩ ŋwɩ d'ɩ Yuutu wʋm ŋwaanɩ mʋ. D'ɩ nan zɩ na tɩgɩ dɩ, kʋ ta yɩ d'ɩ Yuutu wʋm ŋwaanɩ mʋ. Bɛŋwaanɩ, d'ɩ na ŋwɩ naa d'ɩ na tɩga, d'ɩ ta yɩ d'ɩ Yuutu wʋm nɔɔna mʋ. 9Zezi Krisi tɩgɩ yɩ o joori o bi o na ŋwɩa, sɩ o taa yɩ twa dɩ naŋʋna Yuutu mʋ. 10Kʋ na yɩ kʋntʋ tɩn, bɛɛ mʋ yɩ n co n ko-bu? Sɩ nmʋ dɩ, bɛɛ mʋ yɩ n gooni n ko-bu? Dɩbam maama nan lagɩ d'ɩ ba d'ɩ zɩgɩ Wɛ yigə nɩ mʋ, sɩ DƖ di dɩbam taanɩ. 11Kʋ pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ, nɩ Baŋa-Wɛ tagɩ DƖ wɩ: "Amʋ na yɩ ŋwɩa tu tɩn, kʋ yɩ cɩga mʋ nɩ, nɔɔna maama w'ʋ ba ba kuni doonə amʋ yigə nɩ, yɩ b'a ta dɩ ba niə jaja, nɩ amʋ mʋ yɩ Baŋa-Wɛ." 12Kʋntʋ brɩ nɩ dɩbam maama lagɩ d'ɩ ba d'ɩ zɩgɩ Wɛ yigə nɩ mʋ, sɩ nɔɔnʋ maama ta kʋlʋ o na kɩ tɩn. 13Kʋntʋ tɩn, d'ɩ daa yɩ ta co d'ɩ donnə. Nan lɩ-na wʋbʋŋa sɩ 'a yɩ kɩ kʋlʋ na w'ʋ pa 'a ko-bu tusi naa o yagɩ Wɛ cwəŋə tɔgɩm tɩn. 14Amʋ na ŋwɩ dɩ d'ɩ Yuutu Zezi tɩn, amʋ ye lanyɩranɩ nɩ wʋdiu tərə kʋ tɩtɩ na yɩ wo-digiru Wɛ yigə nɩ. Nɔɔnʋ nan na pɛ woŋo kʋlʋ yɩ culu, kʋ sɩɩnɩ kʋ yɩ culu mʋ kʋ pa nɔɔnʋ wʋm kʋntʋ. 15Nmʋ nan na pɛ n ko-bu wʋ cɔgɩ dɩ n na di wʋdiu kʋlʋ tɩn, kʋ brɩ nɩ n daa n ba tɔgɩ sono cwəŋə mʋ. Yɩ pa nmʋ na di wʋdiu kʋlʋ tɩn cɔgɩ nɔɔnʋ dɩ Wɛ daanɩ, yɩ o yɩ wʋlʋ Zezi Krisi na tɩgɩ o ŋwaanɩ tɩn. 16Yɩ pa nɔɔna na cwəŋə sɩ ba co woŋo kʋlʋ na lana dɩ nmʋ tɩn. 17Dɩbam na yɩ Wɛ paarɩ dɩm nɔɔna te tɩn ba tɔgɩ wʋdiiru dim ŋwaanɩ. Kʋ nan tɔgɩ d'ɩ na kɩ cɩga Wɛ yigə nɩ tɩn ŋwaanɩ mʋ, dɩ wʋ-zuru dɩ wʋpolo, nɩ Wɛ Joro kʋm na paɩ dɩbam te tɩn. 18Wʋlʋ maama nan na tʋŋɩ o pa Zezi Krisi kʋntʋ doŋ tɩn, kʋntʋ tu w'ʋ poli Wɛ wʋ, yɩ nɔɔna dɩ w'ʋ pa-o cɩga. 19Kʋntʋ ŋwaanɩ, pa-na d'ɩ kwaanɩ d'ɩ ta'a kɩ kʋlʋ maama na paɩ nɔɔna jɩgɩ ywəəni daanɩ yɩ kʋ zəni-ba sɩ ba bɩ Wɛ cwəŋə wʋnɩ tɩn. 20Yɩ pa wʋdiiru dim cɔgɩ Wɛ tɩtʋŋa. Wʋdiiru maama maŋɩ dim mʋ. Nmʋ nan na di kʋlʋ na w'ʋ pa n doŋ wʋ cɔgɩ kʋ ŋwaanɩ tɩn, sɩ n yagɩ kʋ dim. 21Kʋ lana sɩ n yɩ kɩ kʋlʋ maama na w'ʋ pa n ko-bu tusi Wɛ cwəŋə nɩ tɩn, kʋ na yɩ nwana dim naa sana nyɔm naa kʋlʋ maama dɩ. 22Nmʋ na ye kʋlʋ n wʋbʋŋa nɩ kantʋ laŋa nɩ tɩn, ta n jɩgɩ-kʋ nmʋ dɩ Wɛ laŋa nɩ. Nɔɔnʋ wʋlʋ na ye kʋlʋ na lana sɩ o kɩ yɩ o ba jɩgɩ wʋbʋŋa yale kʋ baŋa nɩ tɩn, kʋntʋ tu jɩgɩ yu-yoŋo. 23Kʋ daarɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ na jɩgɩ bʋbwɛa dɩ o na di wʋdiu kʋlʋ tɩn, kʋntʋ tu b'a na bʋra Wɛ tee nɩ. Kʋ brɩ nɩ o ba jɩgɩ wʋ-dɩdʋa o dim dɩm wʋnɩ. Woŋo kʋlʋ maama nmʋ na w'ʋ kɩ yɩ n ba jɩgɩ wʋ-dɩdʋa tɩn, kʋ yɩ lwarɩm mʋ.


text: 1D'ɩ laan ma banɩ-ba yɩ d'ɩ daarɩ d'ɩ viiri. D'ɩ ma kwe d'ɩ yigə d'ɩ yɔɔrɩ nɩnɩʋ kʋm wʋ d'ɩ vu d'ɩ yi Kosi. Tɩga ma pʋʋrɩ, d'ɩ daa ma yi Rodi. D'ɩ ma zɩgɩ d'aanɩ d'ɩ vu Patara. 2D'ɩ na yi d'aanɩ tɩn, d'ɩ ma na naboro kʋdoŋ kʋ na lagɩ kʋ vu Fenisi. D'ɩ ma vu d'ɩ zʋ kʋ wʋ sɩ d'ɩ tɔgɩ d'ɩ vu. 3D'ɩ na maa ve tɩn, d'ɩ ma tʋlɩ d'ɩ na Sipri. D'ɩ ma yagɩ-kʋ d'ɩ jagwiə nɩ, yɩ d'ɩ daarɩ d'ɩ kɛ. D'ɩ ma vu d'ɩ yi Siiri. D'ɩ na yi da tɩn, d'ɩ ma zɩgɩ Tiiri nɩ. Kʋ yɩ d'aanɩ mʋ ba maŋɩ sɩ ba lɩ naboro kʋm zɩla yam. 4D'ɩ ma nuŋi d'ɩ vu d'ɩ jeeri balʋ na yɩ Zezi karabiə tɩn, yɩ d'ɩ kɩ da yarpɛ ba tee nɩ. D'ɩ na wʋra tɩn, Wɛ Joro kʋm dam ma pa ba ta dɩ Pooli sɩ o yɩ zaŋɩ o vu Zeruzalɛm. 5Da yarpɛ yam na kɛ tɩn, d'ɩ ma zaŋɩ d'ɩ kwe d'ɩ cwəŋə sɩ d'ɩ viiri. Zezi nɔɔna bam dɩ ba kaana dɩ ba biə maama ma ja dɩbam ba nuŋi tɩʋ kʋm wʋnɩ ba vu sɩ ba yagɩ. D'ɩ na ve d'ɩ yi nɩnɩʋ kʋm ni tɩn, dɩbam maama ma kuni doonə tɩga nɩ d'ɩ warɩ Wɛ. 6D'ɩ na warɩ Wɛ d'ɩ ti tɩn, d'ɩ ma banɩ daanɩ dɩ yi-na, yɩ d'ɩ zʋ naboro kʋm. Bantʋ ma joori sɔŋɔ. 7D'ɩ ma zaŋɩ d'ɩ nuŋi Tiiri nɩ, yɩ d'ɩ tʋlɩ nɩnɩʋ kʋm ni d'ɩ vu d'ɩ yi Tolɛmɩ. D'ɩ na yi da tɩn, mʋ d'ɩ nɛ Zezi karabiə. D'ɩ ma jɔɔnɩ-ba yɩ d'ɩ kɩ dɛ dɩdwɩ ba tee nɩ. 8Tɩga na pʋʋrɩ tɩn, d'ɩ ma zaŋɩ d'ɩ vu d'ɩ yi Sezaarɩ. D'ɩ ma vu d'ɩ pəni Filipi-ba sɔŋɔ nɩ. Wʋntʋ mʋ tɔɔlɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam, yɩ o tɔgɩ o yɩ nɔɔna barpɛ balʋ ba na lɩ Zeruzalɛm nɩ tɩn wʋ nɔɔnʋ dɩdʋa. 9O maa jɩgɩ o bukwa bana ba ta wʋ zʋ banna. Bantʋ yɩ balʋ na waɩ ba ŋɔɔnɩ Wɛ yiyiu-ŋwɛ tɩn. 10D'ɩ na kɩ da fɩnfɩɩn d'aanɩ kʋntʋ tɩn, nɔɔnʋ wʋdoŋ ma nuŋi Zude o ba dɩbam te. O yɩrɩ mʋ Agabusi. O yɩ Wɛ nijoŋnu mʋ. 11O na tu dɩbam te kʋntʋ tɩn, o ma lɩ Pooli kilə o təŋə nɩ o ma vɔ o tɩtɩ nɛ dɩ o jɩa o kɩ daanɩ. O laan ma ta o wɩ: "Mʋ Wɛ Joro kʋm na tagɩ kʋlʋ tɩn kʋ wɩ: Zwifə balʋ na zʋʋrɩ Zeruzalɛm nɩ tɩn w'ʋ ja kilə kantʋ tu ba vɔ tɩntʋ doŋ, yɩ ba daarɩ ba kɩ-o dwi-gɛ tiinə jɩŋa nɩ." 12D'ɩ na ni kʋntʋ tɩn, dɩbam dɩ balʋ na tɔgɩ ba wʋra tɩn maa kwaanɩ d'ɩ loori Pooli sɩ o yɩ zaŋɩ o vu Zeruzalɛm. 13O ma ləri o wɩ: "Bɛŋwaanɩ mʋ abam keerə, yɩ 'a pa a wʋ cɔgɩ? Ba na lagɩ ba vɔ-nɩ Zeruzalɛm nɩ naa ba na lagɩ ba gʋ-nɩ dɩ, amʋ w'ʋ sɛ sɩ a tɩ d'ɩ Yuutu Zezi yɩrɩ ŋwaanɩ." 14D'ɩ na loor-o taan d'ɩ ga tɩn, d'ɩ ma yagɩ yɩ d'ɩ ta d'ɩ wɩ: "Wɛ w'ʋ kɩ DƖ wʋbʋŋa na lagɩ kʋlʋ tɩn." 15D'ɩ na kɩ da fɩnfɩɩn da tɩn, d'ɩ ma zaŋɩ d'ɩ ti d'ɩ yigə d'ɩ nuŋi d'ɩ maa ve Zeruzalɛm. 16Zezi karabiə badaara ma zaŋɩ Sezaarɩ nɩ ba kogili dɩbam. Ba ma ja dɩbam ba vu nɔɔnʋ wʋlʋ sɔŋɔ d'ɩ na lagɩ d'ɩ pəni da tɩn. O yɩrɩ mʋ Mɩnasɔn. O yɩ Sipri tu mʋ o na maŋɩ o yɩ Zezi karabu faŋa faŋa. 17D'ɩ na yi Zeruzalɛm tɩn, d'ɩ ko-biə bam ma jeeri dɩbam lanyɩranɩ. 18Tɩga na pʋʋrɩ tɩn, Pooli ma zaŋɩ o tɔgɩ dɩdaanɩ dɩbam sɩ d'ɩ vu d'ɩ na Zakɩ. Zezi kɔgɔ kʋm nakwa bam maama maa tɔgɩ ba wʋra. 19Pooli ma jɔɔnɩ-ba. O ma tʋlɩ kʋlʋ maama Wɛ na kɩ dwi-gɛ tiinə bam tee nɩ o tɩtʋŋa yam wʋnɩ tɩn o brɩ-ba. 20Ba na ni kʋlʋ maama o na tagɩ tɩn, ba ma kɩ Wɛ le kʋ ŋwaanɩ. Ba laan ma ta dɩ Pooli ba wɩ: "Dɩbam ko-bu, ni kʋ na yɩ te tɩn. Zwifə bam mʋrrʋ kɔgɔ kɔgɔ laan mʋ tu ba sɛ Zezi, yɩ ba ta tɔgɩ Wɛ ni-doorə yam dɩ ba wʋ maama. 21Ba ni nɩ nmʋ yəni n brɩ Zwifə balʋ na zʋʋrɩ dwi-gɛ tiinə wʋnɩ tɩn, sɩ ba yagɩ Wɛ cullu tɩlʋ DƖ na kɩ Moyisi jɩŋa nɩ tɩn. Ba ni nɩ n tɛ nɔɔna bam kʋntʋ sɩ ba daa yɩ ta goni ba bəkəri, sɩ ba daa yɩ ta tɔgɩ dɩbam Zwifə bam mɩʋ na yɩ te tɩn. 22Zwifə balʋ na wʋ yo seeni tɩn w'ʋ lwarɩ nɩ nmʋ tuə. D'ɩ nan w'ʋ kɩ ta mʋ? 23Kʋntʋ, d'ɩ nan w'ʋ brɩ-m n na w'ʋ kɩ te tɩn. Nɔɔna bana wʋ dɩbam tee nɩ ba na goni ba ni dɩ Wɛ. 24Ba na lagɩ ba vu Wɛ-di-kamunu kʋm sɩ ba kwɛ ba tɩtɩ dɩ Wɛ, nmʋ maŋɩ sɩ n tɔgɩ n vu mʋ, sɩ n daarɩ n ŋwɩ kʋlʋ na w'ʋ pa ba na cwəŋə sɩ ba fa ba yuni tɩn. N na kɩ kʋntʋ, nɔɔna bam maama w'ʋ lwarɩ nɩ ba na tɛ kʋlʋ ba pa nmʋ tɩn daɩ cɩga. Ba nan w'ʋ lwarɩ nɩ nmʋ tɩtɩ tɔgɩ Wɛ cullu tɩm na brɩ te tɩn mʋ. 25Kʋ daarɩ dwi-gɛ tiinə balʋ na tu ba kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi tɩn, dɩbam maŋɩ d'ɩ pʋpʋnɩ tɔnɔ d'ɩ pa-ba yɩ d'ɩ ta kʋlʋ d'ɩ na bʋŋɩ tɩn. Dɩbam tagɩ-ba sɩ ba yɩ zaŋɩ ba di wʋdiu kʋlʋ nɔɔna na mɛ ba kaanɩ jwənə tɩn, naa ba di jana, naa ba di varɩm wʋlʋ ba na jujugi ba gʋ tɩn, yɩ d'ɩ ta dɩ ba sɩ ba yɩ cɔgɩ ba tɩtɩ dɩ kaana, sɩ kaana dɩ yɩ cɔgɩ ba tɩtɩ dɩ baara." 26Ba na tagɩ kʋntʋ tɩn, Pooli ma sɛ ba taanɩ dɩm. Tɩga na pʋʋrɩ tɩn, o ma ja nɔɔna bam o vu sɩ o tɔgɩ o kwɛ o tɩtɩ dɩ Wɛ. O ma daarɩ o zʋ Wɛ-di-kamunu kʋm wʋ, sɩ o ta o brɩ ka yigə tiinə bam da yalʋ ni na daarɩ sɩ nɔɔna bam kwɛ ba tɩtɩ dɩ Wɛ ba ti tɩn, sɩ ba laan ja ba wəənu tɩm ba ja ba, sɩ ba ma kaanɩ Baŋa-Wɛ ba pa ba dɩdʋa dɩdʋa. 27Da yarpɛ yam ni na daarɩ fɩɩn sɩ ya ti tɩn, Zwifə badaara ma na Pooli Wɛ-di-kamunu kʋm wʋnɩ. Bantʋ nuŋi Azi tɩʋ kʋdoŋ mʋ. Ba ma pa nɔn-kɔgɔ kʋm maama na wʋra tɩn bana zaŋɩ dɩ Pooli. Ba ma ja-o, 28yɩ ba tɔɔlɩ ba tɛ ba wɩ: "Yisɩrayɛlɩ tiinə-ba, ba zəni-na dɩbam! Nɔɔnʋ wʋntʋ mʋ yɩ wʋlʋ na tʋlɩ je maama o brɩ nɔɔna maama sɩ ba yɩ taa nɩgɩ dɩbam Yisɩrayɛlɩ tiinə, sɩ ba yɩ taa sɛ Wɛ cullu tɩlʋ dɩbam na tɔgɩ tɩn, sɩ ba pa Wɛ-di-kamunu kʋntʋ dɩ ji kafɛ. Kʋ wəli da, o jaanɩ dwi-gɛ tiinə badonnə mʋ o ba o zʋ dɩbam Wɛ-digə kam wʋ, o pa ba digiru cɔgɩ jəgə kalʋ na yɩ Wɛ nyɩm tɩn." 29Ba dɛɛn tagɩ kʋntʋ doŋ, bɛŋwaanɩ ba ya nɛ Trofim dɩ Pooli na tɔgɩ daanɩ tɩʋ kʋm wʋnɩ, yɩ o yɩ dwi-gɛ tu na nuŋi Efɛɛzɩ tɩn. Ba dɛɛn bʋŋɩ nɩ nɔɔnʋ wʋm kʋntʋ mʋ Pooli jaanɩ o zʋ Wɛ-di-kamunu kʋm wʋ. 30Vuvugə ma zaŋɩ tɩʋ kʋm maama wʋnɩ. Nɔn-kɔgɔ ma duri kʋ vu jəgə kam. Ba laan ma ja Pooli ba tuur-o ba ja nuŋi Wɛ-di-kamunu kʋm wʋnɩ, yɩ ba daarɩ ba pɩ ka niə yam maama. 31Nɔn-kɔgɔ kʋm maa kwaana sɩ ba gʋ Pooli. Rom pamaŋna bam dɩdɛɛrʋ wʋm ma ni nɩ Zeruzalɛm tɩʋ kʋm maama vugimi. 32O na ni kʋntʋ tɩn, o ma lɩ pamaŋna bam dɩ ba yigə tiinə badaara, yɩ ba duri lɩla ba vu ba yi kɔgɔ kʋm na wʋ mɛ tɩn. Nɔɔna bam na nɛ-o dɩ o pamaŋna bam kʋntʋ tɩn, ba ma yagɩ Pooli magɩm. 33Dɩdɛɛrʋ wʋm ma vu o twɛ Pooli te, yɩ o pa ba ja-o. O ma pa ba kwe capʋnnʋ tɩle ba ma vɔ-o. O ma daarɩ o bwe sɩ o lwarɩ nɔɔnʋ wʋm na yɩ wʋlʋ tɩn, dɩ o na kɩ kʋlʋ tɩn. 34O na bwe kʋntʋ tɩn, nɔɔna badaara ma kaasa kɔgɔ kʋm wʋnɩ yɩ ba tɛ n ni n ni. Sɔɔ kʋm na daga kʋntʋ tɩn, kʋ ma pa dɩdɛɛrʋ wʋm warɩ sɩ o lwarɩ kʋlʋ na kɩ cɩga cɩga tɩn. Kʋntʋ ŋwaanɩ o ma pa o nɔɔna bam ni, sɩ ba ja Pooli ba vu ba pamaŋna bam pɩɩna digə kam. 35Ba na jaan-o ba yi natənə yam diinim jəgə tɩn, pamaŋna bam kwe-o mʋ ba zɩŋɩ, bɛŋwaanɩ nɔn-kɔgɔ kʋm yiə tiini ya sɩɩnɩ o baŋa nɩ. 36Nɔɔna bam maama ma pɛ ba pu o kwaga, yɩ ba kaasɩ ba tɛ ba wɩ: "Gʋ-o-na!" 37Pamaŋna bam na lagɩ ba ja Pooli ba zʋ ba pɩɩna digə kam tɩn, o ma ta dɩ ba dɩdɛɛrʋ wʋm o wɩ: "Nmʋ w'ʋ pa-nɩ cwəŋə sɩ a ta taanɩ a brɩ-m na?" Dɩdɛɛrʋ wʋm na ni kʋntʋ tɩn, o ma bwe Pooli o wɩ: "Nmʋ kɩ ta mʋ n ni Grɛkɩ tiinə taanɩ? 38Kʋ na yɩ kʋntʋ, nmʋ daɩ Ezipi tu wʋlʋ dɛɛn na pɛ nɔɔna vɩn ba tɩʋ kʋm yigə tiinə ni yɩ o daarɩ o lɩ nɔɔna mʋrr-tɩna (4.000) balʋ na yɩ jara-kərə o ja vu kagʋa wʋnɩ tɩn na?" 39Pooli ma ləri o wɩ: "Aye. Amʋ yɩ Zwifu mʋ. Ba lʋgɩ amʋ Silisi tɩʋ Tarɩsɩ nɩ mʋ. A yɩ tʋ-kamunu kʋm kʋntʋ nɔn-bu mʋ. A loori-m sɩ n pa-nɩ cwəŋə sɩ a ŋɔɔnɩ dɩ nɔn-kɔgɔ kʋm." 40Dɩdɛɛrʋ wʋm ma sɛ. Pooli ma zaŋɩ o zɩgɩ natənə yam baŋa nɩ. O ma zəŋi o jɩŋa kɔgɔ kʋm baŋa nɩ. Ba maama ma cəgi sɔɔ. O ma ŋɔɔnɩ dɩ ba dɩ ba tɩtɩ Zwifə taanɩ dɩm.


text: 1Amʋ Pooli wʋlʋ Wɛ na kuri dɩ DƖ tɩtɩ wʋbʋŋa sɩ a taa yɩ Zezi Krisi tɩntʋŋnʋ tɩn mʋ pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ, yɩ d'ɩ ko-bu Timoti tɔgɩ o wəli-nɩ. 2D'ɩ pʋpʋnɩ sɩ d'ɩ pa abam balʋ na yɩ Wɛ nɔɔna yɩ 'a zʋʋrɩ Kolɔsɩ nɩ tɩn. Abam mʋ yɩ d'ɩ ko-biə balʋ na kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi Krisi tɩn. D'ɩ Ko Wɛ w'ʋ pa abam yazurə dɩ yu-yoŋo. 3Maŋa maama dɩbam na yəni d'ɩ loori Wɛ d'ɩ pa abam, d'ɩ ta'a kɩ DƖ le mʋ abam ŋwaanɩ. Dɩntʋ mʋ yɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi Ko. 4Bɛŋwaanɩ dɩbam ni abam na jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi yɩ 'a kwəri 'a soe Wɛ nɔɔna bam maama te tɩn. 5Bɛŋwaanɩ, abam na dɛ yigə 'a ni Wɛ kwər-ywəŋə kam tɩn mʋ pɛ 'a jɩgɩ tɩɩna nɩ 'a w'ʋ na wəənu tɩlʋ Wɛ na tiŋi DƖ sɔŋɔ nɩ abam ŋwaanɩ tɩn. Wɛ kwər-ywəŋə kam kʋntʋ mʋ yɩ kalʋ na sɩɩnɩ ka yɩ cɩga tɩn. 6DƖ kwər-ywəŋə kam kʋntʋ laan jagɩ ka yi lʋgʋ baŋa je maama yɩ ka kwɛ nɔɔna lanyɩranɩ, nɩ ka na jagɩ ka yi abam te yɩ ka kwɛ abam te tɩn. Kʋ zɩgɩ maŋa kalʋ 'a na puli 'a ni Wɛ kwərə kam yɩ 'a lwarɩ Wɛ zaanɩ dɩm na sɩɩnɩ dɩ yɩ cɩga te tɩn. 7Kʋ yɩ Epafrasɩ dɛɛn mʋ brɩ abam Wɛ cɩga kam kʋntʋ. Wʋntʋ mʋ yɩ dɩbam ko-bu-sono, yɩ o tɔgɩ dɩ dɩbam o tʋŋɩ dɩ o wʋ maama o pa Zezi Krisi abam ŋwaanɩ. 8Wʋntʋ ta mʋ tagɩ o brɩ dɩbam Wɛ Joro kʋm na pɛ abam jɩgɩ da-sono te tɩn. 9Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ d'ɩ yəni d'ɩ warɩ Wɛ maŋa maama d'ɩ pa abam, kʋ na puli maŋa kam d'ɩ na ni 'a woŋo kʋntʋ tɩn. D'ɩ loori-DƖ sɩ DƖ pa 'a ta'a ye DƖ wʋbʋŋa na lagɩ kʋlʋ tɩn, sɩ DƖ daarɩ DƖ pa 'a na swan dɩ yəno maama nɩ DƖ Joro kʋm na paɩ te tɩn. 10Kʋntʋ, abam laan w'ʋ wanɩ 'a tɔgɩ cwəŋə sɩ kʋ maŋɩ dɩ d'ɩ Yuutu wʋm na lagɩ te tɩn, sɩ kʋ pa o wʋ poli 'a tɩtʋŋa maama ŋwaanɩ. D'ɩ loori Wɛ sɩ DƖ wəli abam sɩ 'a ta'a kɩ tɩtʋŋ-ŋʋna dwi təri təri lanyɩranɩ, sɩ 'a fɔgɩ 'a lwarɩ Wɛ 'a wəli da. 11D'ɩ nan ta loori Wɛ, sɩ DƖ ma DƖ dam-fɔrɔ kʋlʋ na dwe maama tɩn DƖ wəli abam sɩ 'a wanɩ 'a fɔgɩ 'a zɩgɩ kəŋkəŋ, sɩ 'a kwəri 'a ta'a jɩgɩ wʋ-zuru, sɩ 'a ta'a kwaanɩ 'a ve yigə woŋo maama wʋnɩ. 12'A ta'a kɩ d'ɩ Ko Wɛ le dɩ wʋpolo, bɛŋwaanɩ dɩntʋ mʋ pɛ abam cwəŋə, sɩ 'a tɔgɩ 'a na wo-laarʋ tɩlʋ DƖ na tiŋi sɩ DƖ pa DƖ nɔɔna bam tɩn jəgə kalʋ na yɩ pooni tɩn wʋnɩ. 13D'ɩ Ko Wɛ mʋ lɩ dɩbam lim wʋnɩ, sɩ wo-lwaanʋ daa yɩ taa waɩ dɩbam. DƖ ma daarɩ DƖ pa d'ɩ zʋ DƖ tɩtɩ Bu-sono kʋm paarɩ dɩm wʋ. 14Kʋ nan yɩ DƖ Bu Zezi mʋ kwe o ŋwɩa o ma ŋwɩ d'ɩ lwarɩm jɩnɩ, o pa Wɛ yagɩ-dɩ DƖ ma cɛ dɩbam. 15Zezi yɩ Baŋa-Wɛ dɩlʋ nabiinə na ba naɩ tɩn nyɩnyʋgʋ mʋ. O yɩ Wɛ Bu-dʋa mʋ. Wʋntʋ maŋɩ o wʋra mʋ kʋ loori wəənu tɩlʋ maama Wɛ na kɩ tɩn. 16Wɛ dɛ wʋntʋ ŋwaanɩ mʋ DƖ kɩ wəənu maama, wəənu tɩlʋ maama na wʋ wɛyuu nɩ dɩ tɩga baŋa nɩ tɩn, tɩlʋ nɔɔna na naɩ dɩ tɩlʋ ba na warɩ ba naɩ tɩn, kʋ na yɩ malɛsɩ dɩ wəənu tɩlʋ maama na jɩgɩ dam yɩ tɩ di paarɩ nabiinə baŋa nɩ tɩn. Wɛ dɛ Zezi ŋwaanɩ mʋ DƖ kɩ tɩ maama, sɩ kʋ pa o na zulə tɩ baŋa nɩ. 17Zezi maŋɩ o wʋra mʋ pulim nɩ yɩ kʋlʋkʋlʋ daa ta tərə. Kʋ yɩ wʋntʋ mʋ paɩ woŋo maama zɩgɩ kʋ jəgə nɩ lanyɩranɩ. 18Wʋntʋ mʋ yɩ o nɔɔna bam yuutu, yɩ ba kɔgɔ kʋm nyɩ dɩ o yɩra yam. Wʋm mʋ puli o kɔgɔ kʋm kuri. Kʋ yɩ Zezi mʋ dɛ yigə o bi o yagɩ tʋʋnɩ. Kʋ ma pa o yɩ yigə tu woŋo maama wʋnɩ. 19Bɛŋwaanɩ kʋ yɩ Wɛ tɩtɩ wʋbʋŋa mʋ lagɩ sɩ DƖ Bu Zezi taa nyɩ dɩ DƖ tɩtɩ fasɩ. 20Wɛ lɩ wʋbʋŋa mʋ, sɩ DƖ da DƖ Bu wʋm ŋwaanɩ DƖ pa wəənu maama joori tɩ fɔgɩ daanɩ dɩ DƖ. DƖ Bu Zezi na tɩgɩ tʋʋn-dagara kam baŋa nɩ yɩ o jana nuŋi tɩn mʋ pɛ wəənu maama joori tɩ fɔgɩ daanɩ dɩ Wɛ, kʋ na yɩ lʋgʋ baŋa wəənu dɩ wɛyuu wəənu maama. 21Kʋ nan na yɩ abam, abam dɛɛn baŋwɛ dɩ Wɛ, 'a yɩ Wɛ dʋna mʋ. Abam wʋbʋŋa dɩ 'a tɩtʋŋa maama dɛɛn lagɩ wo-lwaanʋ yɩranɩ mʋ sɩ 'a ta'a kɩa. 22Kʋ daarɩ lele kʋntʋ, Wɛ laan pɛ 'a fɔgɩ daanɩ dɩ DƖ, DƖ Bu wʋm na jigi nabiinu yɩ o daarɩ o tɩ tɩn ŋwaanɩ. Wɛ kɩ kʋntʋ sɩ 'a wanɩ 'a ba 'a zɩgɩ DƖ yigə nɩ dɩ wʋ-poŋo mʋ, sɩ 'a ta'a yɩ nɔn-ŋʋna balʋ na ba jɩgɩ wo-lɔŋɔ tɩn. 23Abam nan maŋɩ sɩ 'a ta'a tɔgɩ Wɛ cɩga kam dɩ 'a wʋ-dɩdʋa, sɩ 'a zɩgɩ kəŋkəŋ. 'A wʋ maŋɩ sɩ 'a pa 'a wʋbʋŋa ləni dɩ tɩɩna yalʋ 'a na jɩgɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam ŋwaanɩ tɩn. DƖ kwər-ywəŋə kam kʋntʋ mʋ yɩ kwərə kalʋ abam na maŋɩ 'a ni yɩ ba tɔɔlɩ-ka ba brɩ lʋgʋ baŋa nɔɔna maama tɩn. Amʋ Pooli nan yɩ Wɛ tɩntʋŋnʋ sɩ a taa tɔɔlɩ DƖ kwər-ywəŋə kam kʋntʋ mʋ. 24Amʋ jɩgɩ wʋpolo dɩ a na yaarɩ te abam ŋwaanɩ tɩn. Kʋ na cɛ a yɩra nɩ te tɩn, kʋ nyɩ nɩ Zezi Krisi na yaarɩ te tɩn mʋ. A yaarɩ yaara yalʋ na daarɩ sɩ d'ɩ yaarɩ Zezi tɩtʋŋa yam ŋwaanɩ tɩn mʋ, sɩ kʋ zəni o nɔn-kɔgɔ kʋm na nyɩ dɩ o yɩra yam tɩn lanyɩranɩ. 25Wɛ tʋŋɩ-nɩ sɩ a taa tʋŋa a pa-ba mʋ. Tɩtʋŋɩ dɩm kʋntʋ mʋ yɩ sɩ a kwaanɩ a tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam maama a brɩ abam. 26Kʋ na zɩgɩ pulim nɩ tɩn, Wɛ cɩga kam kʋntʋ dɛɛn səgi mʋ nabiinə tee nɩ, yɩ Wɛ laan pa balʋ na yɩ DƖ nɔɔna tɩn ba ba lwarɩ-ka. 27Kʋ yɩ Wɛ tɩtɩ wʋbʋŋa mʋ lagɩ sɩ DƖ pa ba lwarɩ DƖ cɩga kam kʋntʋ. DƖ lagɩ sɩ lʋgʋ baŋa dwi maama tiinə mʋ lwarɩ DƖ cɩga kam na tiini ka jɩgɩ lam dɩ zulə te tɩn. Wɛ cɩga kalʋ dɛɛn na səgi yɩ ka laan ba ka lwarɩ jaja tɩn mʋ yɩ sɩ Zezi Krisi wʋ abam bɩcara nɩ, yɩ kʋ pa 'a jɩgɩ tɩɩna nɩ 'a w'ʋ na paarɩ-zulə Wɛ tee nɩ. 28Kʋntʋ ŋwaanɩ dɩbam yəni d'ɩ tɔɔlɩ Zezi Krisi kwərə mʋ d'ɩ brɩ nɔɔna maama, yɩ d'ɩ kaanɩ-ba dɩ swan yalʋ Wɛ na pɛ dɩbam tɩn, sɩ d'ɩ pa ba maama laan wanɩ ba ba ba zɩgɩ Wɛ yigə nɩ, nɩ balʋ wʋbʋŋa na bɩga dɩ Zezi Krisi tɔgɩm dɩm tɩn. 29Kʋntʋ mʋ amʋ nan tiini a kwaanɩ a tʋŋa. Kʋ nan yɩ Zezi dam-fɔrɔ kʋm o na pɛ-nɩ tɩn mʋ paɩ a jɩgɩ dam a ma a tʋŋɩ kʋntʋ.