text: 1Ʋ kyɛtoo kyɛɛ, dɩ ba gyɩ aa gbɩyalɩ hafalɩɩ gbɩyala Galili paalʋʋ tɔɔ kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Keena tɩyaŋ. Yesu nɩɩna gyɩ we doŋ nɛ. 2Ba gyɩ yɩrɩ Yesu bee ʋ hatɩnna hʋ mɛ rɛ, ba mɛ mʋ hafalɩɩ gbɩyala hʋ. 3Ba ha fa we gbɩyala hʋ tɩyaŋ nɛ ka ba sɩŋ hʋ buloŋ teŋ. Ɛɛ rɛ Yesu nɩɩna basɩ tɩya ʋ a baa, "Nala hʋ sɩŋ hʋ tene rɛ". 4Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Ta leŋ dɩ wɩɩ no lɔl ma. Beewɩya, saŋa hʋ ha bɩ pele dɩ ŋ yaa wɩɩ buloŋ." 5Doŋ nɛ Yesu nɩɩna mɩɩgɩ basɩ tɩya dɩya hʋ tʋŋtʋnna a baa, "Ma yaa wɩɩ hʋ buloŋ ʋ aa sɩ baa dɩ ma yaa." 6Gyuuma fa aa kɩ sɔŋ nɩɩ rɛ anɩɩ ba wɩɩkyʋwal lesiri aa daga gɛɛ. Ɛɛwɩya, viigyenni badʋ ba aa kaŋ bʋwa marɩ rɛ fa sɩŋ doŋ abee nɩɩ. Viini no kɩdɩgɩ buloŋ sɩ kɩ gyʋʋ anɩɩ nɩɩ-galaŋ mɔlɩya koo galaŋ mɔlɩya bee fi. 7Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya dɩya tʋŋtʋnna hʋ a baa, "Ma yaa nɩɩ su viini hʋ." Nyɛ rɛ ba yaa nɩɩ su viini hʋ buloŋ pɩlpɩl. 8Ɛɛ rɛ Yesu bɩl basɩ tɩya ba a baa, "Ma yaa nɩɩ hʋ vii hʋ tɩyaŋ a kaŋ mʋ tɩya nal hʋ aa deŋ gbɩyala hʋ. Ɛɛ rɛ ba yaa mʋ tɩya ʋ." 9Ʋ laa nɩɩ hʋ nyʋwa a na dɩ ʋ bɩrɩmɩ sɩŋ. Ʋ kɛ fa bɩ gyɩŋ lee hʋ ba aa naa sɩŋ hʋ. Amɛ dɩya hʋ tʋŋtʋnna hʋ kɛ fa gyɩma rɛ. Ɛɛ rɛ ʋ yɩrɩ hafalɩɩ hʋ bala, 10a basɩ tɩya ʋ a baa, "Gbɩyala buloŋ tɩyaŋ, ba aa laasɩya kaŋ sɩwelii rɛ ko lɩɩ ba nyʋwa. Dɩ nal buloŋ yaŋ ko nyʋwa vɔgɔ, ɩ yaŋ na kaŋ sɩŋ hʋ aa bɩ sʋma, a tɩŋ hal ko. Ka ɩ kɛ mɩɩgɩ kpa sɩwelii hʋ biŋ hal, a ko pele saŋa no buloŋ." 11Yesu aa leŋ nɩɩ bɩrɩmɩ sɩŋ Keena aa we Galili paalʋʋ tɩyaŋ nɛ gyɩ yaa ʋ wɩmagɩlbuŋbuŋ ʋ aa yaa. Doŋ nɛ ʋ daga gɛɛ ʋ gaŋdarɩ aa maga. Ʋ hatɩnna hʋ aa naa gɛɛ, ba marɩ laa ʋ wɩya di. 12Gbɩyala hʋ aa ko teŋ, ɛɛ rɛ Yesu bee ʋ naa abee ʋ naabalɩya abee ʋ hatɩnna hʋ sii mʋ Kapɛɛnam, a we doŋ kyɛyɛ baŋmana. 13Ʋ gyɩ ko ka mʋhʋ rɛ ka dɩ Gyuuma Dɩɩsɩ-parɩ-banɩɩ Kyɛbal hʋ pele. Ɛɛ rɛ Yesu sii mʋ Gyerusalɛm. 14Doŋ nɛ ʋ mʋ gyʋʋ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ gyaŋwuwo, a na dɩ nala aa yallɩ nʋsɩ, abee piyese abee kokosi, ka badɔmɔŋ mɛ hɔŋ teebʋlsɩ hal a kɩ lenni molbinʋʋ. 15Ɛɛ rɛ Yesu kaŋ ŋmasɩ mɩna a marɩ kyapɩya, a kile piyese hʋ bee nʋsɩ hʋ buloŋ ta, ba lɩɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ gyaŋwuwo tɩyaŋ, aŋ kaŋ nala hʋ aa lenni molbiye teebʋlsɩ mɛ bɩrɩmɩ kyige kyige, ba molbinʋʋ hʋ buloŋ gyaasɩ taŋha. 16Ɛɛ rɛ ka ʋ nɔsɩ basɩ tɩya nala hʋ mɛ aa yallɩ kokosi hʋ a baa, "Ma kasɩ ma kokosi hʋ lɩɩ daha. Ma ta kaŋ ŋ kuwo dɩya bɩrɩmɩ yɔbɔ." 17Ɛɛ rɛ ʋ hatɩnna liisi wɩɩ hʋ ba aa saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ a baa, "Wɩɩsɩ, ɛɛ hʋ ɩ dɩya no wɩya aa kyɩla ŋ sɩ bori ŋ bembii." 18Akuu wɩya hʋ Yesu aa yaa Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ gyaŋwuwo tɩyaŋ wɩya, Gyuuma nɩhɩyasɩ hʋ mɩɩgɩ ko pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Bekiŋ wɩmagɩl lɛ ɩ sɩ wuwo yaa, a daga ma anɩɩ Wɩɩsɩ rɛ tɩya ɩ ŋmanɩɩ dɩ ɩ kɩ yaa wɩya no?" 19Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Dɩ mamaa rɛ ŋmaa Wɩɩkyʋwaldɩya no lo, ŋ sɩ wuwo kpa kyɛyɛ boto a bɩl saa ʋ". 20Ɛɛ rɛ ba basɩ tɩya ʋ a baa, "Kaa! Aŋnɛ rɛ mʋrɩ ɩ gɛɛ? Bɩsɩ mɔllɩbalɩya abee badʋ rɛ ba kpa saa Wɩɩkyʋwaldɩɩbal no, ka ɩ kɛ baa dɩ ɩ sɩ kpa kyɛyɛ boto a saa ʋ." 21Amɛ Yesu aa basɩ Wɩɩkyʋwaldɩya hʋ wɩya gɛɛ, ʋ tɩɩ teŋbii rɛ ʋ kɩ daga gɛɛ. 22Saŋa hʋ ʋ aa ko sii sʋʋ tɩyaŋ nɛ ʋ hatɩnna hʋ liisi mʋ parɩ anɩɩ ʋ gyɩ basɩ wɩɩ no rɛ. Ɛɛ rɛ ba marɩ laa wɩya hʋ ba aa saba we Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ abee wɩya hʋ Yesu aa basa a di. 23Yesu ha fa aa we Gyerusalɛm tɩyaŋ, Dɩɩsɩ-parɩ-banɩɩ Kyɛbal hʋ saŋa, nɩgyamaa gyɩ laa ʋ wɩya di rɛ, akuu ba aa naa wɩmagɩla hʋ ʋ aa yaa wɩya. 24Amɛ Yesu ka gyɩ bɩ laa ba wɩya di, beewɩya ʋ gyɩŋ nihuwobiŋ buloŋ tɩya aa kɩɩ gɛɛ rɛ. 25Ʋ bɩ maga dɩ nal buloŋ bɩl basɩ nihuwobisi wɩya tɩya ʋ, beewɩya ʋ kɛ gyɩŋ nihuwobisi tɩsɩ wɩkanɩya buloŋ nɛ.


c: text/html

text: 1Mɩyaŋ Pɔɔl tɩɩ rɛ aa sʋla ma wɩɩ no wɩya. Ŋ aa kyɛ dɩ ŋ kpa bɔnyɛ abee sɩfɩyala rɛ wɩɩ no tɩyaŋ anɩɩ Krisita tɩɩ aa sɩ kpa ʋ gɛɛ. Ma badɔmɔŋ aa basɩ rɛ anɩɩ dɩ mɩyaŋ nɛ ko we ma lee, dɩ ŋ aa kɩɩ gɛɛ sɔlɛɛ, dɩ amɛ dɩ mɩyaŋ ko tuwo ma lee, ma aa baa dɩ ŋ wɩya hayɛ rɛ. 2Ŋ aa sʋl ma, dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko ma lee, ma ta fɩla ŋ dɩ ŋ hayɛ ma nyuu tɩyaŋ. Beewɩya ŋ gyɩma anɩɩ ŋ aa wuwo ŋ bɩrɩmɩ kɩhaa rɛ nala hʋ aa baa dɩ dʋnɩya hakɩla rɛ ŋ kaŋ kɩ yaa wɩya hʋ ŋ aa yaa nyuu tɩyaŋ. 3Á we dʋnɩya tɩyaŋ nɛ, amɛ dʋnɩya hakɩla daa á kaŋ kɩ lʋga á lʋgʋ Krisita tɩŋɩɩ hʋ tɩyaŋ. 4Dʋnɩya bayuwo kɩna daa á kaŋ kɩ lʋga á lʋgʋ, amɛ Wɩɩsɩ tɩɩ dee rɛ ʋ kpa tɩya ma, a wuwo kpa yuwo kɩ di Sɩtaanɩ leye hʋ buloŋ ʋ aa kaŋ dee tɩyaŋ. 5Á kpaa Wɩɩsɩ dee no rɛ a yuwo di dagɩŋtɩɩ tɩmma abee nyʋʋtaaduwo waasɩma hʋ buloŋ ba aa kaŋ tɔ dɩ nala ta gyɩŋ Wɩɩsɩ, aŋ kaŋ nala hakɩllɩ bɩrɩmɩ ba kɩ tɩŋ Krisita kyɛrɩ. 6Dɩ mamaa rɛ kɔnɩ aa tɩŋ Krisita nyʋwa weliŋ, ɛɛ kɛ á mɛ sɩ yaa siri, a dɔgɩsɩ nala hʋ aa bee tɩŋ ʋ nyʋwa. 7Ma aa kpa wɩya gyambaa rɛ. Nal hʋ buloŋ aa kpaa ʋ tɩɩ anɩɩ ʋ yaa Krisita nal lɛ, dɩ ʋ tɩɩna rɛ marɩ sʋnnɩ weliŋ na, ʋ sɩ gyɩma anɩɩ á mɛ yaa Krisita nala rɛ. 8Dɩ mɩyaŋ nɛ aa bigisi ŋ tɩɩ kɩŋkaŋ dee hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ma wɩya mɛ, ʋ bɩ yaa ŋ hɩɩsɩ, beewɩya Wɩɩsɩ kpaa dee hʋ tɩya ma dɩ á kaŋ kɩ marɩ ma rɛ. Ʋ bɩ baa dɩ á kaŋ kɩ kyogi ma. 9Ŋ bee kyɛ dɩ ma kɩ bɩɩnɩ anɩɩ ŋ sabɩ tenni kɩ tɩya ma dɩ ŋ kpa kambɩŋ we ma rɛ. 10Beewɩya, nala badɔmɔŋ baa dɩ wɩya hʋ ŋ aa sabɩ tɩya ma aa deye rɛ, a hayɛ mɛ, dɩ amɛ dɩ ŋ tɩɩ ko we ma lee kɛ, dɩ ŋ aa kɩɩ sɔlɛɛ rɛ, ka ŋ wɩbasɩɩ mɛ bɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ. 11Ʋ maga dɩ nala no tesi gyɩma rɛ anɩɩ wɩya hʋ á aa yaŋ we gama aŋ sabɩ tɩya ma, ba tɩɩ rɛ á sɩ yaa dɩ ámaa rɛ ko we ma lee mɛ. 12Á bɩ sɩ maakyiye yeŋŋi aŋ kpa á tɩɩ mʋ magɩsɩ nala hʋ aa bigisi ba tɩɩ. Nala no tɩɩ hakɩllɩ rɛ ba aa kpa a kɩ magɩsɩ ba wɩyaalɩya, a kpa ba tɩɩ kɩ magɩsɩ dɔmɔŋ. Ba yaa bambugo kɩŋkaŋ! 13Amɛ á kɛ, á bɩ sɩ bigisi á tɩɩ a baŋ gɛɛ hʋ aa maga. Á tɩɩ bigisii buloŋ kɛ we tʋma hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ma mɔgɩ tɩyaŋ nɛ. Wɩɩsɩ wɩya hʋ á aa ko basɩ tɩya ma mɛ pɛɛ tʋma no tɩyaŋ nɛ. 14Ma yaŋ aa pɛɛ lee hʋ Wɩɩsɩ aa keri tɩya ma dɩ á basɩ ʋ wɩya tɩyaŋ nyɛ, dɩ ámaa rɛ ko basɩ Wɩɩsɩ wɩya tɩya ma, á bɩ gallɩ á mɔgɩ, beewɩya ámaa rɛ yaa nala hʋ aa laa sɩya ko basɩ Krisita wɩweliye hʋ tɩya ma. 15Á bee bigisi á tɩɩ tʋma hʋ nala badɔmɔŋ aa tuŋ gallɩ mɔgɩ hʋ Wɩɩsɩ aa daga ma wɩya. Amɛ á bayɩyɛla rɛ yaa dɩ ma laadii marɩ sɩŋ weliŋ, dɩ tʋma hʋ á aa tʋŋ ma lee wuwo mʋ sɩya. Amɛ á kɛ sɩ tʋma a kɩ maga gɛɛ hʋ Wɩɩsɩ aa daga ma. 16Dɩ nyɛ rɛ ko yaa, á sɩ wuwo gallɩ mʋ leye badɔmɔŋ mɛ a basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ. Á bee kyɛ dɩ á laa nal kɩdɩgɩ gyaaŋbiye, akuu ʋ aa tʋŋ tʋma lee hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ʋ wɩya. 17Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ba baa, "Dɩ nal buloŋ nɛ aa kyɛ dɩ ʋ bigisi ʋ tɩɩ, ʋ tɩɩna bigisi ʋ tɩɩ wɩɩ hʋ á Tɩɩna Krisita aa yaa tɩya ʋ wɩya." 18Beewɩya, nal hʋ aa bigisi ʋ tɩɩ daa ba kɩ kpa yohuŋ, amɛ nal hʋ Wɩɩsɩ aa bigisi rɛ ba kɩ kpa yohuŋ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Kɛɛrɛ naa, mɔɔ hɔɔzaabaa meer bam kan awɔɔ kɩ, k'a yɛ ma. Ɩɩn••• a yɛ mɔɔ nawʋrɛ awɔɔ han k'a yɛ mɔɔ hɔɔzaabaa meerbaa bɩ ma. 2Awɔɔ ŋʋa kʋ mɔɔ nawʋm bɩ, jɩmbaa n ta mɔɔ m, a to a ʋ Woso zi. Bala, awɔɔ banka mɔɔ ʋ amba nyɩmbʋɛɛrɛ k'a n yar dɔ bɩ m, kʋ m a ka Krista ʋ, k'a n yɩ awɔɔ zim. 3Bɩ, mɔɔ da nɩ bɔŋ ʋ, mɔɔ ʋ, a a da ma gʋɔɔ n bra ba awɔɔ m ŋʋaarlɔ m awɔɔ n a bɔ Krista zuure ʋ paan•••, amba mɩm bɩ bra ba Ɛɛvɩ m ŋʋaarlɔ meerbaa m bɩ m. 4Meer bɩ ba mɔɔ nawʋrɛ ncɩnaaʋ, bala, kʋ gʋaa bʋr an nɩ Yeezuu Krista vanta mim hɩrɛ, an nɩ meer bɩ bam ɛspri kʋ Sɛnt-Ɛspri bɛɛ m bɩ nɩ, an nɩ lemim vanta pa darɛ awɔɔ m, bɩ lemim nyɩnta k'awɔɔ zu ʋ biisi bɩ bɛɛ y, awɔɔ tɩr a gu a yɛ ma. 5Gʋɔɔ k'awɔɔ n'a hɔɔn darɛ ŋ ma a ʋ, zibəəzannɔ kʋ ŋ lɛ da rɔ nɩ ŋ mɩ rɔ wɔɔ, mɔɔ y'a gɩngam m ʋ ŋ n lɛ da mɔɔ nɩ y. 6A a da ma mɔɔ bɩ wɔŋ ʋ, m meer ba wɩsɩ am ŋ hɔ bɩ nɩ y, bɩ kʋ Woso hɔdɔrɛ mim nɩ, ŋ bɩ jɩra mɔɔ nɩ y. Mɔɔ m hɔdɔrɛ bɩ hɩnka hɔ haay nɔ ʋ, mim haay nɔ ʋ. 7Kʋ mɔɔ bɩ Woso lemim nyɩnta pa da awɔɔ m bɩ, a pa bɩ da mɔɔ ʋ awɔɔ m vam, mɔɔ n hɔsɩ si awɔɔ han y. M mɩŋŋa mɔɔ zer, kʋ m awɔɔ gore da ʋ. A hɩ awɔɔ ʋ, a ba kʋ mɔɔ ʋ ncɩnaaʋ naa, kʋrɔ mɔɔ ʋ ma ra? 8Nyɩnta kʋ mɔɔ ʋ awɔɔ zi b'ʋ bɩ, kristagʋɔɔ sokʋmarɔ vantɔɔ ɩ mɔɔ yawʋra ba, mɔɔ brɔɔ wɔ nya, kʋ m m da awɔɔ han. 9M da kʋ mɔɔ nawʋrɛ awɔɔ han b'ʋ bɩ, kʋ busoo mim ta mɔɔ ma, mɔɔ bɩr awɔɔ kɔm k'a hɔsɩ kaŋ ʋ y. Wɔɔ danyɩnɔ kʋ ŋ nɩ Masedʋan ʋ rɔ wɔɔ bʋr, ŋnɩ hɔ kʋ mɔɔ lɛ n taa haay bɩ ka mɔɔ ʋ. Mɔɔ n yɛ fɩɩgaa k'awɔɔ n kɔ mɔɔ mim ma y, naa mɔɔ nɩ gɔɔtarɛ m bɩr a bam. 10Naa m mɔɔ goredaʋrɛ, sɩra mɔɔ n'a hɩm Krista k'a nɩ mɔɔ ʋ bɩ tɔ m, mɔɔ b'awɔɔ busoo sire y, m lɛ mɔɔ n'a bɔrɛ m mɩŋŋa ʋ naa tɔ ma, bɩ gɔsɩ b'a dam ma Akayii kʋrɔ wɔɔ ʋ jilli an a ta mɔɔ m toore naa nɔ ʋ y. 11Bɔ m mɔɔ n naa hɩ? Mɔɔ bɩr awɔɔ ŋʋam gɛ? Ayy•••, Woso a dɔ a ʋ mɔɔ y'awɔɔ ŋʋam. 12Hɔ kʋ mɔɔ n'a bam naa, mɔɔ gɔɔtarɛ m bɩr a barɛ ncɩnaaʋ can, kʋ m a ka kʋ gʋɔɔ kʋ ŋ lɛ n taa k'a a lɛ bɔ a mɩŋŋɔɔ ʋ, a ʋ, a ɩ zi bam, am wɔɔ hɔ bɩ m nɔ wɔɔ n a da jɩm ʋ, kʋ ŋ b'a da ma ŋnɩ naa hɩ y. 13Gʋɔɔ nɔɔn duro, zibəəzannɔ paan•••rɔ bɛɛ nɩ ŋ mɩ y, ŋʋaar ŋn'a bam gʋɔɔ m a zibəə bɩ nɔ ʋ, ŋn'a hɔ barɛ ɩ ʋ, Krista zibəəzannɔ m. 14Bɩ naa do naa, zɛkədə mim b'a nɔ ʋ y, bala, Sʋtaana mɩŋŋa a da ma an a mɩŋŋa ba ɩ ʋ, lɛɛgure malɛɛka m. 15K'a yo Sʋtaana mɩŋŋa wɔ ʋ an naa ba bɩ, k'a maam wɔɔ b'a hɩm ʋ ʋ, a zibəənyɩnɔ wɔɔ b'a mɩŋŋɔɔ barɛ ɩ ʋ zibəətɩrgazannɔ n a mɩ wa. Bɩ, ŋ nyambʋrlɛ bɩ, bɔ a nawʋm kʋ ʋ kan ŋ zibəə bɩ kɩ, a yɩrɛ ŋ ma bʋnyaa. 16Kʋ m m ya, m so ra, awɔɔ gɔsɩ bɩ dɩga mɔɔ ma ɩ ʋ, hɔɔzaa n mɔɔ nɩ y. Gɛɛ k'awɔɔ ʋ hɔɔzaa n mɔɔ nɩ, k'a maam k'a yɛ mɔɔ ma amba awɔɔ nɩ yɛm hɔɔzannɔ ma bɩ m, kʋ m wɔ ʋ m m lɛ bɔ m mɩŋŋa ʋ poore. 17Hɔ kʋ mɔɔ ʋ kʋ m a ba naa, Zuuba hɔɔnhɔ bɛɛ m kʋ mɔɔ n a ba ncɩnaaʋ y. Kʋ mɔɔ ʋ kʋ m m lɛ bɔ m mɩŋŋa ʋ naa, hɔɔzaabaa zibəə m. 18K'a a yo gʋɔɔ gʋta n'a lɛ bɔrɛ a mɩŋŋɔɔ ʋ durnya minno ma bɩ, mɔɔ yɩ m lɛ bɔrɛ m mɩŋŋa ʋ sɔ. 19Awɔɔ kʋ mindɔrɛzannɔ n'a mɩ rɔ wɔɔ, awɔɔ ɩ yɛm hɔɔzannɔ ma naanaa. 20Awɔɔ ɩ yɛm gʋɔɔ n'a sore awɔɔ ʋ am lɔnnɔ hɔ bɩ m, ŋn'ɩ hɔ yɔrɛ a m, ŋn'ɩ ŋʋaar barɛ a m, ŋn'awɔɔ gore bɔŋ ʋ, ŋn'awɔɔ sʋnsɔ wʋm. 21Nyannɩ ɩ mɔɔ zɛm, bala, wɔɔ n wɔ ʋ, ʋ naa ba awɔɔ nɩ y. Bɩ kɛɛrɛ naa, mɔɔ meer bɩ barɛ am hɔɔzaa hɔ bɩ m, gʋɔɔ kʋ ŋ n'a lɛ bɔrɛ a mɩŋŋɔɔ ʋ hɔɔ niŋŋoo m nɔ wɔɔ, mɔɔ yɩ m lɛ bɔrɛ m mɩŋŋa ʋ hɔɔ wɔɔ duro m sɔ. 22Gʋɔɔ wɔɔ duro ʋ ebree gʋɔɔ n'a mɩ, bɩ, ebree gʋaa n mɔɔ m sɔ. Ŋ ʋ, Israyɛl gʋɔɔ n'a mɩ, mɔɔ maam sɔ. Ŋ ʋ, Abraham yaŋŋɔɔ n'a mɩ, bɩ mɔɔ maam sɔ. 23Ŋ ʋ, Krista zibəənyɩnɔ n'a mɩ, ʋnhʋʋn•••, mɔɔ hɔɔzaabaa meer bam fasɩ kɛɛrɛ, Krista zibəənyɩ m mɔɔ m an lɛ da ŋ la. Mɔɔ zi ba an lɛ da ŋ hɔ ra. N mɔɔ du lɔnnɔcɛ ʋ an lɛ da ŋ la, n mɔɔ zɛ mawʋr m an lɛ da ŋ la sɔ, mɔɔ m mee ka zɛ ma gallɛm hɔka. 24Zɩɩfʋrɔ lɛɛzannɔ mɔɔ nyasʋ gallɛm soor ŋnɩ mɔɔ zɛ mawʋr m, mɔɔ zɛ n tɩr a ʋ mawʋr bɩ m gallɛm bukərku a yaa n nɛɛhʋ. 25Rɔm gʋɔɔ mɔɔ nyasʋ gallɛm kaakʋ ŋ nɩ mɔɔ zɛ bannɔ m, hindeem ʋ gʋɔɔ mɔɔ bɩmba jaarɔ m k'a mɔɔ meeyaa bɔ ʋ. Mɔɔ m yo kʋ m ga kɔɔlʋʋ nyoobarɛ nɔ ʋ gallɛm kaakʋ, hindeem ʋ mɔɔ gɔɔta higʋta ʋ dɔmɩm deem, dɔ n mɩ n nɩ mɔɔ bɔ lɛm. 26Mɔɔ zaakʋ gʋta, mɔɔ zaakʋrɛrɔ wɔɔ nɔ ʋ, pɛrgʋrɔ kʋ ŋ tɩr yar lɔ wɔɔ a yo k'a mɔɔ bɩ, dazaamazannɔ a yo k'a mɔɔ zɛ sɔ, mɔɔ dogʋɔɔ a ŋʋa k'a mɔɔ meeyaa bɔ ʋ sɔ. Doro vantɔɔ gʋɔɔ a yo k'a mɔɔ zɛ gər sɔ. Minno a yo k'a mɔɔ yɩ kʋnɔrɔ ʋ, kan poohɔɔnrɔ kɩ ʋ, higʋtɔɔ burə ʋ sɔ, ŋʋaar kristagʋɔɔ barla sɔ. 27Mɔɔ zi kʋsɩrɔ ba, m makra kʋsɩrɔ yɩ, hinceem tɩr jɩra mɔɔ ma, nɔ n tɩr mɔɔ zɛ kan mɩsɩ kɩ, m tɩr m lɛ kʋsɩ pakra m, nyɛɛm mɔɔ zɛ, huu jɩra mɔɔ ma sɔ. 28Mɔɔ bɩ m kɔrɛ m minno vantɔɔ hɩ y, dɔmɩm biyəə mɔɔ heer ɩ kɔm kristagʋɔɔ sokʋmarɔ wɔɔ mim tɔ ma. 29Kʋ paŋŋawarzaa m gʋaa nɩ, b'ɩ ʋ, mɔɔ m. Kʋ gʋaa a do mimbʋnyaa nɔ ʋ b'a busu mɔɔ ma gʋta, ɩ ʋ mɔɔ m. 30Kʋ mɔɔ ʋ kʋ m m lɛ bɔ m mɩŋŋa ʋ, m lɛ mɔɔ n n'a bɔrɛ m paŋŋawar minno ʋ. 31Woso, wɔɔ Zuuba Yeezuu Zɩ bɩ, a a dɔ a ʋ, ŋʋaar bɛɛ mɔɔ n'a barɛ y. Bɩ, k'a tɔ n lɛbɔʋrɛ yɩ dɔmɩm haay. 32Nyɩnta kʋ mɔɔ ʋ Damas kʋ ʋ bɩ, kʋ bɩ dɩgamazaa kʋ cir Aretas a so ʋ b'a ka yarbənno n jɩm kʋ bɩ lɛrɔ ma, k'a mɔɔ ku a mɔɔ nyasʋ. 33Bɩ, gʋɔɔ mɔɔ da kasɩ ʋ, n n'a ka mɔɔ n bɔ kʋ bɩ pəŋŋə bɩ tokoro deem m, yɩ a ʋ ncɩnaaʋ kʋ bɩ dɩgamazaa bɩ n mɔɔ ku an mɔɔ nyasʋ y.


text: 1Pə kɔma na pə́ lɩɩ sɩ tɩɩ sʋʋ kpɩɩlʋɣʋ na tə́ polo Italii, ɩlɛna pá kpaɣa Pɔɔlɩ na saləkatʋnaa lɛlaa na pá tʋ yoolaa sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ niŋ taa. Pa yaa y+o+olú ɩnɩ sɩ Yuliyusi. Ɩ kɛ́ Lom yoolaa tintiɣile nte pa yaa sɩ Lom wulaʋ sɔsɔ nyəntɛ tɔ tə taa nɔɣɔlʋ. 2Ḿpʋ́ɣʋ́ tə sʋʋ Atilamiti kpɩɩlʋɣʋ nakʋlɩ. Kʋlɛ kʋ pukina Asii tɛtʋ taa kpɩɩləŋ teesaŋnaa kiŋ. Tá na Masetoni tʋ nɔɣɔlʋ, pa yaa-ɩ sɩ Alisitaakɩ. Ɩ lɩɩna Tɛsalonikɩ, tá na-ɩ tə sʋʋna kpɩɩlʋɣʋ kɛ mpʋ. 3Tɛʋ fema ɩlɛna tə́ sʋʋ Sitɔŋ. Yuliyusi lakaɣa Pɔɔlɩ təpamm na suulu. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ha-ɩ nɔɣɔ sɩ ɩ́ polo na ɩ́ na ɩ taapalaa pá ná təma, na ye pʋlʋpʋ caala-ɩ pa waasɩ-ɩ. 4Tə kʋla təna na heelim suliɣi-tʋɣʋ kʋsulu, ɩlɛna tə cɔɔləna Sipili hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ tɔɔ. 5Ɩlɛna tə́ polo tə́ faɣana teŋku taa kɛ́ Silisii na Pamfili pə cɔlɔ, na tə́ lɩɩ Mila kɛ Lisii tɛtʋ taa. 6Yolú nawa tənaɣa Alɛkəsantilii kpɩɩlʋɣʋ na kʋ caa Italii kɛ pote, ɩlɛna ɩ́ sʋsɩ-tʋɣʋ kʋlɛ kʋ taa. 7Kʋyɛɛŋ paɣalɛ taa ta tɔntɛ lapaɣa təniinɔɔ, na təcatɩ təyaʋ kɛ́ na pə́cɔ́ tə tala Kinite. Heelim tɔŋna-tʋɣʋ səŋʋɣʋ na tə kpisi təna tɔɔ kɛ́ tɔntɛ, ɩlɛna tə məŋna tɛtʋ paŋtaɣa ŋka ka sʋʋ teŋku taa na pá yaa-kɛ sɩ Saləmonee tɔ ka kiŋ. Tə lapa mpʋ sɩ tə́ cɔləna Kəlɛɛtɩ hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ. 8Ḿpʋ́ɣʋ́ tə mala kʋteŋ, na təcatɩ təyaʋ kɛ́ na pə́cɔ́ tə́ tala timpi pa yaa sɩ kpɩɩləŋ teesaŋ kʋpaŋ na pə́ kpətəna Lasee ɩcatɛ kiŋ tɔ. 9Pə məŋna-tʋɣʋ waalɩ kɛ́ sɔsɔm na tə́ tɔŋna pote na tə́ wɛ asola taa. Pə taɣa pʋlʋ, salaŋ nɔhɔkʋtʋ kʋyakʋ tɛma tɛɛʋ. Pə tɔɔ kɛ́ Pɔɔlɩ kpaala-wɛ sɩ: 10Apalaa mɛ, ma nawa sɩ tá mpaaʋ kʋnɛ kɩɩ la asola kɛ sɔsɔm. Asalaʋ sɔsɔ ká la. Pə taɣa kpɩɩlʋɣʋ na kʋ wontu tike ká lana yem. Ye pə ta səŋ təca, pɩɩ kpɛŋna ta maɣamaɣa tɔtɔ. 11Ama Lom yolú ɩnɩ ɩ nɩɩ kpɩɩlʋɣʋ tʋ na saalʋ pa nyəntʋ na pə kəlɩ Pɔɔlɩ nyəntʋ. 12Təna kpɩɩləŋ teesaŋ ta nəɣəsəna caɣaʋ kɛ hilimatɛ waatʋ. Pə tɔɔ kɛ́ pa taa paɣalɛ hʋʋwa sɩ ye pə wɛ pəsʋɣʋ paa kʋlɩ təna na pá tala Fenikisi kpɩɩləŋ teesaŋ kɛ Kəlɛɛtɩ tɛtʋ taa na pá caɣa hilimatɛ waatʋ. Təna teesaŋ təsʋʋlɛnaa nyənaɣana ilim tətʋlɛ tɔɔ tɔɔ. 13Pə pamna heelimaɣa nakəlɩ ka lɩɩna ilim mpətəŋ tɔɔ tɔɔ, ɩlɛna saalaa hʋʋ sɩ pɩɩ səna-wɛ. Tənaɣa pa kpɛsa kuula sɔsɔ wei paa kamna kpɩɩlʋɣʋ tɔ, na pá malɩ Kəlɛɛtɩ kʋteŋ təkpam na pá puki. 14Pə tasaa ɩlɛ heelimuɣu nakʋlɩ kʋ lɩɩna tɛtʋ nti lʋm cɔɔna mpʋ tɔ tə pɔɔŋ taa kɛlɛ na pə kɔŋ, pa yaa-wɩ sɩ Ɩlakətɔŋ. 15Ḿpʋ́ɣʋ́ heelimuɣu ŋkʋ kʋ tɛɛna kpɩɩlʋɣʋ, na pá maɣasɩ na pá kpisi, ɩlɛna pá yele na pə́ tɛɛna-tʋ ɩlɛ. 16Ḿpʋ́ɣʋ́ kpɩɩlʋɣʋ polaa na kʋ təŋna tɛtʋ nti lʋm cɔɔnaa na pá yaakɩ-tɩ sɩ Kota, na tə́ wɛ maɣana tɔ, tə pə tɛɛ tɔɔ. Ɩlɛna təlɛ tə kenti kpɩɩlʋɣʋ kɛ pəcɔ. Wahala na wahala kɛ́ na pə́cɔ́ saalaa pəsɩ na pá kpaasɩ kpiiliya. 17Ama waatʋ wei pa kɔma na pá kpaasɩ-kɛɣɛ ɩsɔ, ɩlɛna pá sɔɔsɩ ŋmɩɩsɩ kɛ nyɔɔsʋɣʋ kɛ kpɩɩlʋɣʋ hɛkʋ taa təkeŋkeŋ. Pa sɔɣɔmaɣaa Lipii tɛtʋ kanyəŋa huwa. Ɩlɛna pá tisi kpɩɩlʋɣʋ kuula wei ɩ tiiki lʋm hɛkʋ hɛkʋ tɔ, na pə́ kaasɩ na heelim pukina kpɩɩlʋɣʋ təpamm. 18Heelim tɔŋna kpɩɩlʋɣʋ kɛ cɛɣɛtʋɣʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tam. Kʋ fema ɩlɛna pá pasəɣɩ kpɩɩlʋɣʋ səɣəla lɛnna na pá pɛtəɣɩ teŋku taa. 19Pəlɛ pə tɛʋ kʋfemuɣu, pa kpaɣa kpɩɩlʋɣʋ wontu na pa maɣamaɣa pa niŋ na pá lɔ. 20Halɩ wɛɛ paɣalɛ heelim tɔŋna mapʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tam tə ta keesi ilim. Pəyele tə ta keesi ɩsɔtʋlʋŋa. Tənaɣa tə nyəmá kpakpaa sɩ tá tɔm tɛma kʋtɛm. 21Mpa paa wɛ kpɩɩlʋɣʋ ŋkʋ kʋ taa tɔ hatoo tete waalɩ pa taa nɔɣɔlʋ ta təŋ pʋlʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɔɔlɩ səŋa pa hɛkʋ taa na ɩ́ tɔ sɩ: Apalaa mɛ, ye ɩ́ ka nɩɩna-m na tə́ caɣa Kəlɛɛtɩ, tə taa ná asalaʋ na taŋkaasi ɩnɛ. 22Tɔʋ, pənɛntɛ ma heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ tɔkɩ tɔnəŋ, tá taa nɔɣɔlʋ kaa sɩ. Ama kpɩɩlʋɣʋ tike ká lana asaala. 23Ɩsɔ wei ɩ tɩ-m na má lakɩ ɩ təmlɛ tɔ ɩ ɩsɔtaa tillu kɔma ma kiŋ kɛ ahoo taa. 24Na ɩ́ tɔ-m sɩ: Pɔɔlɩ taa nyá, pə wɛɛ sɩ n ká polo na ń səŋ Lom wulaʋ sɔsɔ ɩsɛntaa. Na ɩsɩɩ Ɩsɔ luɣu wɛ-ŋ teu tɔ, nyá tɔɔ ɩ ká ya nyá na mpa ɩ́ tɔŋ tɔ pa weesiŋ. 25Pə tɔɔ kɛ́ apalaa mɛ ɩ́ ká tɔkɩ tɔnəŋ, ma wɛna naani kɛ́ Ɩsɔ tɔɔ sɩ pɩɩ la teitei ɩsɩɩ pə hʋla-m tɔ. 26Ama pɩɩ lɔɣɔ-tʋɣʋ tɛtʋ səkpetu natəlɩ nti lʋm cɔɔnaa tɔ tə kʋteŋ tɔɔ kɛ́. 27Saŋa taa ahoo naanʋwa na liɣiti nyəna taɣanna ntɛɣɛ yuɣu na pə́ wɛɛ na pə́ tɔŋna-tʋɣʋ laŋtʋɣʋ kɛ Metitelanee teŋku tɔɔ. Pə kɔma ɩsɩɩ ahoo hɛka ɩlɛ, pə lapa kpɩɩlʋɣʋ saalaa ntɛ́ ɩsɩɩ tə wʋsəna tɛtʋ natəlɩ. 28Ḿpʋ́ɣʋ́ pa tisa kʋmaɣasʋɣʋ, ɩlɛna pá maɣana sɩ pə luma ɩsɩɩ mɛɛtələnaa hiu na naanʋwa na naatosompɔɣɔlaɣa. Pa tasa tɔntɛ na pá tasa maɣasʋɣʋ na pá maɣana mɛɛtələnaa pəlefɛɩ hiu na naanʋwa. 29Pa nyama sɩ pə́ taa kɔɔ na kpɩɩlʋɣʋ yoona kʋkpaməŋ, ɩlɛna pá tisi kuulanaa sɔsaa kɛ liɣiti na kpɩɩlʋɣʋ waalɩ tɔɔ, na pá taŋaa tətɛɣɛtɛɣɛ sɩ pə́ nyaalɩ. 30Kpɩɩlʋɣʋ saalaa caakaɣa sɩ pá se na pá yele kpɩɩlʋɣʋ kɛ təna. Tənaɣa pa tisa kpiiliya ŋkɛ na pá cɛsɩ sɩ pa caa pa tʋ kuulanaa lɛlaa kɛ kpɩɩlʋɣʋ ɩsɛntaa tɔɔ. 31Ɩlɛna Pɔɔlɩ heeli Lom yoolaa sɔsɔ ɩnɩ na ɩ yoolaa lɛlaa sɩ: Ye panɛ ɩnɩ pa se kpɩɩlʋɣʋ taa cənɛ mə taa nɔɣɔlʋ kaa tʋlɩ-tɩ. 32Tənaɣa yoolaa sɛta kpiiliya ŋkɛ ka ŋmɩɩsɩ na pá pɛtɩ-kɛ. 33Pa wɛ təna na pá taŋaa sɩ pə́ nyaalɩ, ɩlɛna Pɔɔlɩ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ cáálɩ́ mə tɩ na ɩ́ tɔɣɔ tɔɣɔnaɣa. Na ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Saŋa taa kʋyɛɛŋ naanʋwa na liɣiti kɔlɔ ɩ́ wɛ kookalɩ taa, pʋlʋ ta sʋʋ mə nɔɔsɩ taa. 34Tɔʋ, ɩ́ cáálɩ́ mə tɩ na ɩ́ tɔɣɔ tɔɣɔnaɣa na ɩ́ hiki weesiŋ. Pə kaa cətəlɩ mə taa nɔɣɔlʋɣʋ cətəlʋɣʋ maɣamaɣa. 35Pɔɔlɩ tɛma ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtaɣa, ɩlɛna ɩ́ kpaɣa potopoto na ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ pa təna pa ɩsɛntaa, na ɩ́ faɣa-ɩ na ɩ́ sʋʋ tɔɣɔʋ. 36Tənaɣa pa təna pa hika apalʋtʋ na pá tɔɣɔ tɔtɔ. 37Mpa tá tá təna tɩɩ wɛ kpɩɩlʋɣʋ taa tɔ tɩɩ wɛ yəlaa pee ŋmʋnʋɣʋ na nɩɩtoso na naanʋwa na naatoso (276). 38Pa tɔɣaa na pá haɣa, ɩlɛna pá kpaɣa tɔɣɔnaɣa pee na pá lɔɔkɩ teŋku taa sɩ pə́ yele kpɩɩlʋɣʋ təfaɣafaɣa. 39Pə kɔma pə nyaalɩ ɩlɛ, kpɩɩlʋɣʋ saalaa ta nyɩ tɛtʋ ntɩ. Ama pa loosa tiili na teŋku kuɣutaa na pə kʋteŋ wɛ ɩhəntaʋ. Ɩlɛna pá tɔ sɩ: Ye tɩɩ pəsɩ tə́ pona tá kpɩɩlʋɣʋ kɛ təna. 40Ḿpʋ́ɣʋ́ pa hɛta kuulanaa na pá yele-wɛɣɛ lʋm taa, na pá kpɛntɩ pa ləsɩ kpatəŋ wei pa kɛɛkaɣana kpɩɩlʋɣʋ tɔ ɩ ŋmɩɩsɩ. Pəlɛ pə waalɩ pa tamsa pʋʋɣʋ kɛ kpɩɩlʋɣʋ nyʋɣʋ taa kɛ́ kʋ lɔlɔ tɔɔ sɩ pə́ la-wɛɣɛ heelim. Ɩlɛna pá kɛɛna kʋteŋ ŋkʋ kʋ tɔɔ tɔɔ. 41Ḿpʋ́ɣʋ́ pa polaa na pá yoona kanyəŋa huɣule natələɣɩ lʋm hola naalɛ hɛkʋ na pə́ saalɩ. Kpɩɩlʋɣʋ nyʋɣʋ ka sʋʋ kanyəŋa taa kɛ́ na pə tɔkɩ təkeŋ. Na lʋm hola náá tɔŋa kʋ waalɩ tɔɔ kɛ́ mapʋ na pə́ yɔkɩ təkpɔɣɔkpɔɣɔ. 42Yoolaa nyəmá sɩ pa kʋɣɩ saləkatʋnaa mpɛ sɩ pə́ taa kɔɔ na pá ya lʋm na pá se. 43Ama yoolaa sɔsɔ ɩnɩ ɩ́lɛ́ ɩ ta sɔɔlɩ sɩ Pɔɔlɩ ɩ́ sɩ, ɩlɛ ɩ ta tisina-wɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔma sɩ mpa pa nyəmá lʋm tɔ pá hoti kancaalaɣa na pá ya na pá lɩɩ. 44Pə́ kaasa mpa, pɛlɛ pá papɩ kpatəŋ tɔɔ yaa kpɩɩlʋɣʋ hɔɣɔlasɩ tɔɔ na pá tɛsɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ tə lapa na tá təna tə́ tɛsəna alaafəya təmammam.


text: 1Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɔɔlɩ na Silaasɩ pa təŋna Aŋfipolisi na Apolonii, ɩlɛna pá tala Tɛsalonikɩ. Pə pamna Yuta nyə́ma naa wɛna təkotile kɛ təna. 2Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɔɔlɩ sʋʋ pa təkotile ntɛ tə taa ɩsɩɩ ɩ tɩɩ lakɩ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsəŋ tooso, ɩ́ na mpa paa wɛ təna tɔ pa caɣaa na pá paasəna Ɩsɔ Tɔm tɔɔ kɛ́ hɔm. 3Ɩ sɛɣɛsa-wɛ na ɩ́ hʋ́lə́ɣɩ́-wɛ təcɛɩcɛɩ kɛ́ ŋmaatʋ ntɩ tə taa kɛ́ ɩsəna pɩɩ wɛɛ sɩ Mesii ká tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ teu na pə waalɩ ɩ ká fe tɔ. Nti ɩ heela-wɛ tɔɣɔlɛ sɩ Yesu wei ɩnɩ ɩ tɔm ma kɛɛsəɣɩ-mɛ ɩsəntɔ tɔ ɩnəɣəlɛ Mesii. 4Tənaɣa Tɛsalonikɩ nyə́ma taa lɛlaa tɛma Pɔɔlɩ tɔm na pa taa na pá na Pɔɔlɩ na Silaasɩ pá kpɛntɩ, na Kəlɛɛkɩ nyə́ma paɣalɛ mpa pa sɛɛkaɣa Ɩsɔ tɔ pa kpɛnta Pɔɔlɩ pa tɔɔ kɛ́ mpʋ, na alaa tuutuuma paɣalɛ tɔtɔ. 5Mpʋ ɩnɩ pə lapa Yuta nyə́ma kɛ ɩsəsɛɛmlɛ na pə́ wɩɩ-wɛ. Ɩlɛna pá cɔɔ ɩcatɛ taa na pá hiki mpa pa kpisa pa tɩ na pá cɔɔkɩ yem tɔ, na pá tilisi yoou kɛ samaa hɛkʋ na ɩcatɛ cʋkɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa pola Yasɔŋ təyaɣa taa na pá pɛɛkəɣɩ Pɔɔlɩ na Silaasɩ sɩ pa lɩɩkəna-wɛɣɛ samaa taa. 6Pa pɛɛka-wɛ na pá kpisi, ɩlɛna pá tɛna Yasɔŋ na tá taapalaa lɛlaa. Pa tana-wɛɣɛ ɩcatɛ sɔsaa kiŋ, ɩlɛna pá kpaalɩ sɩ: Apalaa panɛ pa cɔɔkɩ keteŋa tənaɣa na pá yoosiɣi yəlaa. Pa tala cənɛɣɛlɛ nɔɔnɔɔ. 7Na Yasɔŋ ná tisaa na pá sʋʋ ɩ tɛ. Mpi tɛtʋ tɔkʋlʋ kisaa tɔ pə maɣamaɣa kɛ pa lakɩ. Pa tɔŋ sɩ wulaʋ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ wɛɛ, pa yaakɩ-ɩ sɩ Yesu. 8Ḿpʋ́ɣʋ́ tɔm tənɛ tə haŋa samaa na ɩcatɛ sɔsaa. 9Haləna pá pɛlɩ Yasɔŋ-wɛɣɛ kəmlɛ, ɩlɛna pə́cɔ́ pá cɛ-wɛ. 10Ahoo kɔma na a yu, ɩlɛna tá taapalaa heeli Pɔɔlɩ na Silaasɩ sɩ: Ɩ́ polo Pelee. Pa tala təna, ɩlɛna pá polo Yuta nyə́ma təkotile taa. 11Təna Yuta nyə́ma ləmaɣasɛɛ ná wɛ teu na pə́ kəlɩ Tɛsalonikɩ nyə́ma, pa mʋ Ɩsɔ Tɔm na luɣu kʋlʋmʋɣʋ kɛ́. Paa ɩfemle nte pa wiilaɣa Ɩsɔ Tɔm takəlasɩ taa kɛ́ sɩ pa naa sɩ, tɔm nti Pɔɔlɩ heeliɣi-wɛ tɔ tə wɛ mpʋ yaa ɩsəna. 12Ḿpʋ́ɣʋ́ pa taa paɣalɛ mʋ Ɩsɔ Tɔm. Na pə́ kaasa Kəlɛɛkɩ nyə́ma taa alaa toŋtʋnaa paɣalɛ, na apalaa paɣalɛ tɔtɔ ná mʋ-tɩ. 13Tɛsalonikɩ Yuta nyə́ma kɔma na pá nɩɩ sɩ Pɔɔlɩ tɔŋna waasʋ lapʋ kɛ Pelee, ɩlɛna pá kʋlɩ na pá polo təna, na pá sʋʋ kɔlɔmɔtɔ lapʋ na pá yoosiɣi samaa. 14Tənaɣa ta taapalaa mpa pa wɛ təna tɔ pa kpaɣa Pɔɔlɩ kɛ kpakpaa na pá təŋna-ɩ na teŋku cɔlɔ tɔɔ, na pə́ kaasɩ Silaasɩ na Timotee pɛlɛ pa naalɛɣɛ Pelee. 15Mpa pa kpaɣa Pɔɔlɩ kɛ mpʋ tɔ pa tana-ɩ hatoo Atɛɛnɩ. Pa kɔma pá mələɣɩ, ɩlɛna Pɔɔlɩ heeli-wɛ sɩ: Ye ɩ́ talaa, ɩ́ heeli Silaasɩ na Timotee sɩ pá la kookalɩ na pá maɣana-m Atɛɛnɩ kɛ lɔŋ, pə taa leeli. 16Pɔɔlɩ caɣa təna na ɩ́ keŋna Timotee na Silaasɩ pa tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nawa ɩsəna tɩɩŋ kʋlalaaŋ su Atɛɛnɩ ɩcatɛ taa tɔ pə ta maɣa-ɩ. 17Na ɩ́ na Yuta nyə́ma mpa pa sɛɛkaɣa Ɩsɔ tɔ pa lakaɣa Ɩsɔ Tɔm faaci kɛ Yuta nyə́ma təkotile taa, na pá hɔ tə tɔɔ. Haləna pə́ kpɛŋna mpa mpa ɩ suliɣi kʋyɛɛŋ taa yaa nɔnɔɔsɩ tɛɛ tɔ. 18Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩpikuli na Sɔtɔyi nyə́ma sɛɣɛsəlaa sɔsaa napəlɩ pa kɔma ɩ kiŋ sɩ pá na-ɩ pá yɔɣɔtɩ. Pa taa lɛlaa sɩ: Tɔm ntiɣi nɔɔleleŋ tʋ ɩnɩ ɩ yɔɣɔtəɣɩ ye? Lɛlaa sɩ: Pə caɣa ɩsɩɩ tɩɩŋ kʋfaŋ nɩɩlɩ ɩ tɔm kɛ ɩ yɔɣɔtəɣɩ. Mpi pə tɔɔ pɛlɛ pa yɔɣɔtaɣa mpʋ tɔ, Yesu tɔm na sətaa fem tɔm kɛ Pɔɔlɩ heelaɣa-wɛ. 19Tənaɣa pa kpaɣa-ɩ na pá pona-ɩ Aleyopaasɩ kotuɣu taa, na pá tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɔʋ, heeli-tʋɣʋ kʋfatʋ nti nyá kɔnaa tɔ na tə́ nɩɩ ɩlɛ. 20Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, tɔmnaa mpa n heeliɣi-tʋ tɔ pa wɛ piti kɛ́. Tə caa sɩ tə́ cɛkəna pə yaasi. 21Atɛɛnɩ nyə́ma təna na caɣalaa mpa paa wɛ təna tɔ pa nyəntɛ ntɛ́ tɔmnaa kʋfatʋ yɔɣɔtaɣa na tə nɩɩʋ. 22Tənaɣa Pɔɔlɩ səŋa Aleyopaasɩ kotuɣu hɛkʋ taa təna na ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Atɛɛnɩ nyə́ma mɛ, ma nawa ɩsəna ɩ́ sɔpa nyʋɣʋ na mə tɩɩŋ pə tɩɩ fɛɩ tɔ. 23Saa wei ma cɔɔkaɣa mə ɩcatɛ taa na má keŋna mə tɩɩŋ tɔ, ma na təlaalɛ kɛ tiili, na pá ŋmaawa tə tɔɔ sɩ: Ɩsɔ wei nɔɣɔlʋ ta nyɩ tɔɣɔlɔ. Tampana ḿpʋ́ɣʋ́, Ɩsɔ wei ɩ́ sɛɛkɩ na ɩ́ ta nyəmɩ-ɩ tɔ, ɩnɩ ɩ maɣamaɣa kɛ ma caa ma hʋ́lɩ́-mɛ. 24Ɩsɔ wei ɩ lapa antulinya ɩnɛ na pə təna mpi pə wɛ ɩ taa tɔ, ɩnɩ ɩ kɛna ɩsɔtaa na atɛ pə tʋ. Ɩɩ cakɩ kutuluŋ wei yəlaa maɣamaɣa ŋmawa tɔ ɩ taa. 25Pəlɛ pə paasi, pə fɛɩ ɩsɩɩ ɩ taŋaa sɩ yəlaa ɩ́ tʋ-ɩ niŋ kɛ natəlɩ tə taa kɛ́ paa pəcɔ. Pə taɣa pʋlʋ, ɩnɩ ɩ tənna yəlaa təna wɛna pa ɩsɛ na pá feesiɣi, na ɩnɩ ɩ haakəna-wɛɣɛ pə təna. 26Yʋlʋ kʋlʋm təkoŋ kɛ́ ɩ caaləna lapʋ na ɩ́lɛ́ ɩ́ lá na pə́ huki sɔsɔm, na ɩ́ sɩɩ-wɛɣɛ tɛtʋ təna taa, na ɩ́ laalɩ na ɩ́ sɩɩ pə waatʋnaa kɛ teitei, na tɛtʋnaa mpa pa taa pa caɣaa tɔ tə toosi. 27Ɩ lapa ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ye pa pɛɛkəɣɩ-ɩ, ntanyɩ pa hakʋɣʋ na pa pɛɛkʋɣʋ mpɩ pə taa pa kɔɔ pá na-ɩ. Na mpʋ tɔ, pə taɣa ɩsɩɩ ɩ wɛ-tʋ na pooluŋ se. 28Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ yelina tə wɛna weesiŋ na tə́ cɔɔkɩ na tə́ wɛna tá ɩsɛ. Ntɩ tə maɣamaɣa kɛ mə yonyoolaa napəlɩ pa yoowa sɩ: Tə kɛ́ ɩ piya tɔtɔ. 29Tɔʋ, ye tə kɛ́ ɩ piya ɩlɛ, pə fɛɩ tɩɩ maɣasɩ sɩ, Ɩsɔ wɛ ɩsɩɩ caŋəm tʋ cakʋɣʋ na ɩ́ maɣasɩ ɩ taa, na ɩ́ lu pʋlʋpʋ na wʋla yaa nyəɣəlʋɣʋ kʋhʋlʋmʋɣʋ yaa pəlɛ, na pá sɩɩ na pá laakɩ tɔ. 30Mpi yəlaa lakaɣa səkpɛtʋɣʋ tɛɛ na pá taa nyɩ tɔ, Ɩsɔ ɩɩ tasəɣɩ təlɛɣɛ paasənaʋ. Ama pənɛntɛ ɩ yaa paa yʋlʋ wei kɛ́ paa timpi sɩ ɩ́ laɣasɩ tɔntɛ. 31Ɩ tɛma kʋyakʋ sɩɩʋ ŋku kʋ wule ɩ ká yele na yʋlʋ wei ɩ ləsaa tɔ ɩ́ təŋ ɩsəna tampana wɛɛ tɔ na ɩ́ hʋʋna yəlaa tənaɣa tɔm. Pə maɣamaɣa pə tampana kɛ ɩ hʋla yəlaa tənaɣa waatʋ wei ɩ feesa-ɩ tɔ. 32Waatʋ wei pa nɩɩ Pɔɔlɩ yɔɣɔta səm na fem tɔm tɔ pa taa lɛlaa woŋa-ɩ, na lɛlaa náá tɔmɩ-ɩ sɩ: Wulee ɩlɛ n ká tasa-tɩ na tə́ nɩɩ. 33Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɔɔlɩ yela-wɛ na ɩ́ tɛɛ. 34Paa na mpʋ yəlaa pəcɔ təŋa-ɩ na pá sʋʋ Ɩsɔ sɛɛʋ. Pa yaa pa taa lɛlʋ sɩ Tenii, ɩ́lɛ́ ɩ kɛ́ Aleyopaasɩ kotuɣu taa nɔɣɔlʋ, na alʋ nɔɣɔlʋ tɔtɔ, pa yaa-ɩ sɩ Tamaliisi. Pə kaasa yəlaa paɣalɛ tɔtɔ.


text: 1Wɔɔ kʋ wɔɔ paŋŋa m ta ʋ rɔ wɔɔ, ʋ b'ʋ ka ʋ hɔɔnhɔ lɛtaama barɛ ma y. Bɩ, k'ʋ ʋ da gʋɔɔ kʋ ŋ ba paŋŋa bɩ do m nɔ wɔɔ han a paŋŋawar bɩ nɔ ʋ. 2A a ga m kʋ gʋaa biyəə n a ka ma k'a yɩ mɩŋŋa a mim tɔ ma, a daahan kan a sɩrakarɛ kɩ dara minto. 3Bala, Krista n a ka hɔ k'a mɩŋŋa nɔ yɩ ma y, bɩ, n y'a gʋrsɩra ba Wosoci b'ʋ, n ʋ: 'Ɩbɩɩ sʋnsɔrɔ kʋ gʋɔɔ n'a wʋm nɔ wɔɔ a ba mɔɔ sʋnsɔrɔ.' 4A n bɔkarɛ, hɔ kʋ n lɛɛ ka n n'a gʋrsɩra ba haay bɩ, a ba n y'a ʋ kʋ wɔɔ m hɔ dɔ, k'an bɩr yɩrɛ ɩ ʋ, bʋraama kan heerwʋtarɛ kʋ Wosoci bɩ n'a kam bɩ tɔ ma, wɔɔ ʋ da ma ʋ nyasʋ taaheerlɛ m. 5A yɛ mɔɔ nawʋm, kʋ Woso k'a a so bʋraama ʋ kan heerwʋtarɛ kɩ bɩ n a ka k'awɔɔ m bɩr hɔɔndarɛ deem m kan kʋ kɩ, amba Krista Yeezuu lɛ n taa bɩ m, 6k'a a da ma, a a lɛ bɔ wɔɔ Zuuba Yeezuu Zɩ kʋ Woso m b'ʋ, zɛkʋra deem nɔ ʋ, leer deem m. 7K'a bɩr kʋ sim mɩŋŋa, amba Krista awɔɔ si bɩ m, Woso lɛbɔʋrɛ tɔ ma. 8A hɩ mɔɔ nawʋrɛ awɔɔ m paan••• Krista bɩ, a ba a ʋ zɩɩfʋrɔ zibəənyɩ, k'a a da ma a ka kʋ Woso lerbɔrɛrɔ ŋ yaabɔɔ m nɔ wɔɔ ŋ kʋ yɩ, k'a Woso sɩra hɩnka maam. 9Bʋr a ʋ sɔ, kʋ do vantɔɔ gʋɔɔ wɔɔ n a lɛ bɔ Woso ʋ, a mɩŋŋabaa tɔ ma, amba n y'a gʋrsɩra ba Wosoci ʋ, n ʋ: Naa minto bɩ, mɔɔ yɩ m lɛ bɔrɛ ɩbɩɩ ʋ doro bire ʋ, mɔɔ laa lɔm m ɩ tɔ da ʋ. 10Wosoci b'a ya, an a hɩ, a ʋ: Doro vantɔɔ, k'a a heer nyɔɔ kan Zuuba do bɩ kɩ. 11A n a ya, an a hɩ, a ʋ: Doro haay, k'a a lɛ bɔ Zuuba ʋ. Kʋrɔ haay gʋɔɔ, k'a lɛ bɔ ʋ sɔ. 12Ezayii ci a hɩ sɔ, a ʋ: Yese yaŋŋa bɩ zɛm, a wutire an ka doro lɛɛ, doro wɔɔ n yo ma. 13A yɛ mɔɔ nawʋm, kʋ Woso k'a so taaheerlɛ ʋ bɩ n a ka, k'awɔɔ n'a mɩŋŋɔɔ ka ʋ, bɩ k'a n'a ka sɔ, kʋ heernyɔɔ kan laafɩɩ kɩ n'awɔɔ han gʋta, Sɛnt-Ɛspri paŋŋa tɔ ma. 14M danyɩnɔ, mɔɔ dɔ mɩŋŋa m ʋ, awɔɔ ɩ mɩŋŋabaa m gʋta, a hɔ k'a a ga dɔrɛ m haay dɔ, an n'a dam ma a kʋ dʋndɔ. 15A n bɔkarɛ, ci naa do nɔ ʋ naa, mɔɔ lɛɛ niŋŋoo gʋrsɩra ba kan heerkoodəbaa kɩ, k'an bɩr yɩrɛ ɩ ʋ, mɔɔ hɔɔ niŋŋoo tɔ da awɔɔ nɔ ʋ. A ba mɔɔ ʋ ncɩnaaʋ, barka niŋŋə kʋ Woso a ka mɔɔ ʋ bɩ minto. 16Woso a k'a mɔɔ n Krista Yeezuu zi ba, amba wosomannɩbər hɔ bɩ m. Bɩ zibəə bɩ do, lemim nyɩnta bɩ padarɛ m. Ncɩnaaʋ bɩ, kʋ mɔɔ ɩ do vantɔɔ gʋɔɔ ka ŋ ʋ mannɩ ganwʋrɛ, kʋ bɩ n Woso nɔ yɩ, kʋ Sɛnt-Ɛspri n zer la, k'an yɩ mɩŋŋa. 17Krista Yeezuu zɛkʋra bɩ nɔ ʋ, mɔɔ m da ma, m m heer nyɔɔ, Woso zi kʋ mɔɔ n'a bam bɩ tɔ ma. 18Kʋ mɔɔ kʋ m hɔ niŋŋə mim hɩ, hɔ kʋ Krista a ka mɔɔ n a ba kʋ do vantɔɔ gʋɔɔ wɔɔ m zu Woso ʋ bɩ m. Naa ba a ʋ, meerbaarɔ kan zibəəro kɩ nɔ ʋ, 19hoserlo kan makrarɔ paŋŋa kɩ, Sɛnt-Ɛspri paŋŋa kɩ nɔ ʋ. Yɩ a ʋ, ncɩnaaʋ, mɔɔ m lemim nyɩnta bɩ pa da lɛɛ haay ʋ mɩŋŋa, an a sa Zerizalɛm ma an ta Iliiri kʋrɔ ʋ. 20Bɩ, lɛɛrɔ kʋ n nɩ Krista mim ma ʋ cɩna rɔ wɔɔ, mɔɔ lemim nyɩnta bɩ pa da ŋ ʋ. A ba mɔɔ ʋ ncɩnaaʋ, kʋ mɔɔ n a ŋʋa kʋ m zi ba lɛɛ kʋ gʋaa lɛɛ ka an zibəə sɩŋŋɩda sa ʋ tɔ ma. 21Hɔ kʋ n y'a gʋrsɩra ba Wosoci b'ʋ bɩ mɔɔ ba, n ʋ: Gʋɔɔ kʋ n n'a mim dɩnda ŋ nɩ rɔ wɔɔ y'a yɩm, gʋɔɔ kʋ ŋ n hɔsɩ ma a mim nɔ ʋ rɔ wɔɔ y'a mim jɩ dɔrɛ.' 22Naa do ɩ tɩr a nya mɔɔ ʋ, mɔɔ bɩr m dam ma m nɩ zɛrɛ awɔɔ zi y. 23Bɩ, kɛɛrɛ naa, mɔɔ zibəə nya kʋrɔ wɔɔ duro ʋ. A dɔɔraa laatʋ mɔɔ n n'a ŋʋam kʋ m bʋr awɔɔ zi. 24Kʋ mɔɔ bʋr m nɩ tam Ɛspanyɩ ʋ, mɔɔ bɔm b'ʋ. A ŋʋa mɔɔ nawʋm kʋ m bɩ dɩga awɔɔ ma. Kʋ mɔɔ bɩ zer awɔɔ ra, m nyɩnta kan awɔɔ kɩ m a ga m tɛkka m, k'awɔɔ m dɩga mɔɔ zaa bɩ sarɛ mim ma, kʋ m cem. 25Her-her naa, ta mɔɔ nawʋm Zerizalɛm ʋ, daahan m, wosogʋɔɔ kʋ ŋ nɩ b'ʋ rɔ wɔɔ tɔ ma. 26Bala, Masedʋan kʋ bɩ kan Akayii kʋ bɩ kɩ wosogʋɔɔ wɔɔ lɛ sa, k'a busoo zɩnzɛ kʋ ra, a ka Zerizalɛm wosogʋɔɔ ŋʋazannɔ wɔɔ ʋ. 27Ŋ mɩŋŋɔɔ ɩ lɛ bɩ sa a zim, bɩ sɩra nɔ ʋ, cicirzannɔ wɔɔ duro a ga hɔ naa do yɩrɛ m ŋ zi, bala, Krista gʋɔɔ kʋ zɩɩfʋrɔ n ŋ mɩ Zerizalɛm ʋ rɔ wɔɔ a Woso dɔrɛhɔ jir kan do vantɔɔ gʋɔɔ wɔɔ kɩ. Naa tɔ ma bɩ, do vantɔɔ gʋɔɔ kʋ Krista gʋɔɔ m nɔ wɔɔ a ga m ŋn'a da ŋ han kan hɔnta kʋ ŋ nɩ tam bɩ kɩ sɔ. 28Kʋ mɔɔ zi naa do ba m a nya, m zɩnzɛkʋra busoo bɩ ka ŋ ʋ, mɔɔ bɔrɛ awɔɔ zi, m cem m ta Ɛspanyɩ ʋ. 29Mɔɔ dɔ mɔɔ ʋ, kʋ mɔɔ bʋr m nɩ zɛrɛ awɔɔ zi, zɛ mɔɔ nawʋm kan Krista barka gʋta kɩ. 30M danyɩnɔ, a yɛ mɔɔ nawʋrɛ awɔɔ han, wɔɔ Zuuba Yeezuu Krista tɔ ma, kan ŋʋarɛ kʋ Sɛnt-Ɛspri n n'a kam bɩ kɩ minto, k'a yar ba kan mɔɔ kɩ a yaadarɛ nɔ ʋ. 31K'a yaa da, kʋ basɩrakarɛzannɔ kʋ ŋ nɩ Zidee ʋ rɔ wɔɔ b'a da mɔɔ ma y. Bɩ, kʋ wosogʋɔɔ kʋ ŋ nɩ Zerizalɛm ʋ rɔ wɔɔ m daahan kʋ mɔɔ n nɩ tam nɩ bɩ si mɩŋŋa. 32K'a n bɩr yɩrɛ ʋ, kʋ Woso yɛ sɔ, mɔɔ lee kure awɔɔ zi heernyɔɔ gʋta m, m hoon si awɔɔ bire ʋ. 33Kʋ Woso k'a nɩ laafɩɩ kam bɩ m bɩr kan awɔɔ haay kɩ. Amina!


text: 1Ḿpʋ́ɣʋ́ pa tala Petafasɩ kɛ Olifinaa pʋɣʋ tɔɔ. Waatʋ ɩnɩ tɔ pa fɛɩ pooluŋ na Yosalɛm. Tənaɣa Yesu tila ɩ ɩfalaa naalɛ sɩ: 2Ɩ́ polo ɩcatɛ nte tə wɛ mə nɔɣɔ tɔɔ tɔ tə taa. Ye ɩ́ tala tə taa kɛ́ kpakpaa ɩ́ ká ná pa tʋ kpaŋaɣa toto nɔɣɔlʋ na ɩ pile kɛ ɩ kiŋ, ɩ́ hɛtɩ-sɩ na ɩ́ kɔna-m. 3Ye nɔɣɔlʋ ɩ́ pɔɔsa-mɛ sɩ pʋlʋ, ɩ́ cɔ pʋntʋ sɩ Tacaa caakəna. Ye ɩ́ cɔ mpʋ paa yele-mɛ na ɩ́ tɛɛna. 4Pə lapa ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pə́ la nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ ka yɔɣɔtaa tɔ sɩ: 5Ɩ́ heeli Siyɔŋ ɩcatɛ nyə́ma sɩ, ɩ́ nyənɩ, mə wulaʋ kɔŋ mə kiŋ, na ɩ́ caɣa kpaŋaɣa toto tɔɔ, na ɩ́ wɛ təpamm. Nn na ɩ́ caɣa kpaŋaɣa pəyaɣa tɔɔ. 6Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfalaa mpa ɩ tilaa tɔ pa tɛɛwa na pá lá ɩsɩɩ ɩ́ kɛɛsa-wɛ tɔ. 7Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kɔna kpaŋaɣa toto ɩnɩ na ɩ pile, na pá kpaɣa pa wontu na pá pɔ sɩ tɔɔ, na Yesu kpa na ɩ́ caɣa pə tɔɔ. 8Na yəlaa paɣalɛ kɛ sɔsɔm náá pɔ pa wontu kɛ mpaaʋ taa. Lɛlaa náá cɛ akɔɔ na pá pɔ mpaaʋ taa. 9Samaa wei ɩ ka wɛ Yesu nɔɣɔ tɔɔ na wei ɩ ka wɛ Yesu waalɩ tɔ pɛlɛ pa tɔŋna yɔɣɔtʋɣʋ na nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ sɩ: Paa wei ɩ́ tʋ Tafiiti Pəyalʋ kɛ teeli. Ɩsɔ ɩ́ wɛɛ wei ɩ kɔŋna Tacaa toŋ tɔ ɩ waalɩ. Paa wei ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli kɛ ɩsɔtaa. 10Yesu kɔma na ɩ́ sʋʋ Yosalɛm taa, ɩlɛna ɩcatɛ la yuŋ təkɛmm, na yəlaa pɔɔsəɣɩ sɩ: Aweɣe ye? 11Ɩlɛna samaa cɔ sɩ: Kalilee Nasalɛtɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Yesu kɛ́. 12Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa na ɩ́ tɔɣɔnɩ pa təna mpa pa pɛɛtaɣaa na mpa pa yakaɣa tɔ. Na ɩ́ pəsɩ liɣitee yɔkəlaa taapələnaa kɛ alele na alukukunaa pɛɛtəlaa kpelasɩ tɔtɔ. 13Ɩlɛna ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa kɛ́ sɩ: Paa yaa ma təyaɣa sɩ Ɩsɔ təsələməlɛ. Ama mə pəsəna-kɛɣɛ ŋmɩɩlaa təyaɣa. 14Ḿpʋ́ɣʋ́ yʋlʋmaa na sɛkəllaa pa pola Yesu kiŋ kɛ Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa na ɩ́ lá na pá hiki alaafəya. 15Ɩsɩɩ Yesu lapa piti təma kɛ mpʋ, na pə kaasɩ na piya náá yɔɣɔtəɣəna nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ kɛ Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa sɩ: Paa wei ɩ́ tʋ Tafiiti Pəyalʋ kɛ́ teeli tɔ, pə ta maɣa kɔtəlaa sɔsaa na Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa ntɛ́. 16Tənaɣa pa pɔɔsa Yesu sɩ: N nɩɩkɩ nti pa yɔɣɔtəɣɩ tɔ? Ɩlɛna Yesu náá cɔ-wɛ sɩ: Ɛɛ, ma nɩɩkɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ pɔɔsa-wɛ sɩ: Ɩ́ ta kaləta Ɩsɔ Tɔm taa kɛ́ timpi pa ŋmaawa sɩ: Piya səkpesi na ahʋlʋmnaa nɔɔsɩ taa kɛ́ n yelaa na nyá sam lɩɩna tɔ yɛɛ? 17Pə waalɩ kɛ́ ɩ yela-wɛ na ɩ́ lɩɩ na ɩ́ se pa ɩcatɛ, na ɩ́ polo ɩ́ sʋʋ kʋyaŋkuɣu Petanii. 18Kʋ fema ɩlɛna Yesu kʋlɩ na ɩ́ mələɣɩ ɩcatɛ taa, ɩlɛna nyɔɣɔsɩ kpa-ɩ mpaaʋ. 19Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ loosa fiki tʋɣʋ kɛ mpaaʋ nɔɣɔ. Ɩlɛna ɩ́ polo na ɩ́ maɣana hatʋ tike. Tənaɣa ɩ tɔma fiki tʋɣʋ sɩ: N kaa tasa pile lʋlʋɣʋ kɛ paa pəcɔ. Ɩlɛna tʋɣʋ ŋkʋ kʋ wʋlɩ tənaɣa kpakpaa təwoŋwoŋ. 20Yesu ɩfalaa ná mpʋ, ɩlɛna pə la-wɛɣɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm. Ɩlɛna pá pɔɔsɩ Yesu sɩ: Ɩsənaɣa pə lapa na fiki tʋɣʋ ŋkʋ kʋ wʋlɩ kpakpaa kɛ mpʋ? 21Tənaɣa Yesu cɔwa sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, ye ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ naani na ɩ́ tá lá sika, pə taɣa mpi ma lapa fiki tʋɣʋ kʋnɛ tɔ pə tike kɛ́ ɩ́ ká la. Ɩ́ pəsəɣɩ na paa pulaɣa kanɛ ɩ́ tɔ-kɛ sɩ ká kpɛsɩ na ká hoti teŋku taa, pə lakɩ kɛ́. 22Ye ɩ́ wɛna naani pə təna mpi ɩ́ sələməɣɩ sɩ Ɩsɔ ɩ́ la-mɛ tɔ, ɩ lakɩ-mɛɣɛ-wəɣɩ. 23Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa na ɩ́ niki sɛɣɛsʋɣʋ. Ɩlɛna kɔtəlaa sɔsaa na Yuta nyə́ma taa sɔsaa polo na pá pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Kaŋkantɛ nteɣe n makɩ nyá taa na ń lakɩ ɩsəntɔ? Yaa awe tɩɩ ha-ŋ pə mpaaʋ? 24Tənaɣa Yesu cɔwa Yuta sɔsaa mpɛ sɩ: Tɔʋ, ma maɣamaɣa maa pɔɔsɩ-mɛɣɛ tɔm kʋlʋmtʋ təkoŋ. Ye ɩ́ cɔ-m ɩlɛ, maa heeli-mɛɣɛ kaŋkantɛ nte ma makɩ ma taa na má lakɩ ɩsəntɔ tɔ. 25Ɩsɔ yaa yəlaa tilina Yohaanɩ sɩ ɩ́ sɔɔkɩ yəlaa kɛ Ɩsɔ lʋm? Ḿpʋ́ɣʋ́ pa maɣasa-təɣɩ pa taa pa tike. Ɩlɛna Yuta sɔsaa mpɛ pá tɔ sɩ: Ye tə tɔma sɩ Ɩsɔ tilina-ɩ, ɩ ká pɔɔsɩ-tʋ sɩ na pepe tɔɔ kɛ́ tə ta mʋ ɩ tɔm ɩlɛ? 26Pəyele ye tə tɔma sɩ yʋlʋ tilina-ɩ kɔlɔ, tə wɛna samaa sɔɣɔntʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pa təna pa nyəmá sɩ Yohaanɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ kɛ́. 27Ḿpʋ́ɣʋ́ Yuta sɔsaa mpɛ pa pəsəna Yesu sɩ: Tə ta nyɩ. Tənaɣa Yesu ná cɔ-wɛ sɩ: Aŋhaa, má kaa heeli-mɛɣɛ kaŋkantɛ nte ma makɩ na má lakɩ ɩsəntɔ tɔ. 28Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa Yuta sɔsaa mpɛ sɩ: Ɩ́ na-weɣe tənɛ tə taa? Apalʋ nɔɣɔlʋ ka wɛnna pəyalaa kɛ naalɛ. Ɩlɛna ɩ́ heeli lɛlʋ sɩ: Akele polo na ń hala ma lɛsɛŋ taalɛ taa kɛ́ saŋa. 29Tənaɣa pəyalʋ cɔ-ɩ sɩ: Ma kaa polo. Pəlɛ pə waalɩ ɩlɛna pəyalʋ kɔɔ ɩ́ laɣasɩ hʋwɛɛ na ɩ́ polo. 30Ḿpʋ́ɣʋ́ pa caa ɩnɩ ɩ polaa na ɩ́ heeli lɛlʋ kɛ mpʋ tɔtɔ. Ɩ́lɛ́ sɩ: Tɔʋ yaa, paapa. Ama ɩ ta polo. 31Pa naalɛ pa taa awe lapəna ntɛɣɛ ɩ caa luɣu tɛɛ nyəntʋ? Ḿpʋ́ɣʋ́ Yuta sɔsaa cɔ-ɩ sɩ: Kancaalaɣa nyəŋ. Tənaɣa Yesu tɔma-wɛ sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, lampuu mʋlaa na wasaŋkalənaa ká tɛɛ-mɛɣɛ nɔɣɔ kɛ Ɩsɔ Kawulaɣa taa. 32Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Yohaanɩ ná kɔma sɩ ɩ hʋ́lə́ɣɩ́-mɛɣɛ mpaaʋ kʋpaŋkʋ na ɩ́ kisi ɩ tɔm mʋɣʋ. Ama lampuu mʋlaa na wasaŋkalənaa ná mʋ ɩ tɔm. Paa na mə kɔma na ɩ́ ná ḿpʋ́ɣʋ́ waalɩ waalɩ tɔ, ɩ́ tá tɔ sɩ ɩ́ laɣasəɣɩ mə taa hʋwɛɛ na ɩ́ mʋ ɩ tɔm. 33Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa Yuta sɔsaa mpɛɣɛ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Ɩ́ nɩɩ, ma sɛɛkɩ-mɛɣɛ ɩsɔ lɛlʋ. Sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ ka sɔna lɛsɛŋ kɛ taalɛ təcu na ɩ́ ŋma koluŋa na ɩ́ cɔɔna. Na ɩ́ lá timpi ɩ ká nyaasəɣɩ pə lʋm tɔ. Na ɩ́ ŋma akele taŋkaʋ wei ɩ tɔɔ pa səŋəɣɩ na pá feŋiɣi tɔ. Ɩ tɛma mpʋ ɩlɛna ɩ́ caa yəlaa na ɩ́ sɩɩ tə taa, ɩlɛna ɩ́ tɛɛ yɛla. 34Pə kɔma na pə́ tala tɩɩŋ ɩnɩ ɩ kooluɣu waatʋ, ɩlɛna ɩ́ kʋsɩ ɩ tillaa napəlɩ sɩ: Ɩ́ polo ma təmlɛ nyə́ma kiŋ na pá cɛlɛ-m ma tete. 35Tənaɣa təmlɛ nyə́ma mpɛ pa kpa ɩ tillaa mpɛ na pá má lɛlʋ kɛ teu, na pá kʋ lɛlʋ, na pá yoo lɛlʋ kɛ pɛɛ. 36Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔsɔ ɩnɩ ɩ taɣana tillaa lɛlaa kɛ kʋsʋɣʋ kɛ paɣalɛ na pə́ kəlɩ kancaalaɣa nyə́ma. Ɩlɛna təmlɛ nyə́ma tasa pɛlɛɣɛ lapʋ kɛ teitei ɩsɩɩ paa lapʋ kancaalaɣa nyə́ma tɔ. 37Tənaɣa ɩ tɛɛsa ɩ pəyalʋ kɛ tiluɣu, na ɩ́ hʋʋkɩ sɩ paa nyá ɩ pəyalʋ ɩsəlɛ. 38Ama təmlɛ nyə́ma ná kɔma na pá loosi ɩ pəyalʋ, ɩlɛna pá heeli təma sɩ: Ɩɩ loosiɣi kpancoou tʋ kɔŋna ntɛ? Ɩ́ kɔɔ na tə́ kʋ-ɩ na ɩ taalɛ pəsɩ tá nyəntɛ. 39Tənaɣa pá kpa-ɩ, na pá ləsɩ-ɩ taalɛ na waalɩ na pá kʋ-ɩ. 40Tənaɣa Yesu pɔɔsa Yuta sɔsaa mpɛ sɩ: Taalɛ tʋ ɩ́ kɔma na ɩ́ kɔɔ, ɩsənaɣa ɩ ká la təmlɛ nyə́ma panɛ? 41Ḿpʋ́ɣʋ́ Yuta sɔsaa cɔ Yesu sɩ: Ɩ kaa nyənɩ yəlaa asaɣaa panɛ pa pətɔɔtəlɛ. Ama ɩ kʋɣɩ-wɛɣɛ, na ɩ́ kpaɣa taalɛ na ɩ́ cɛla lɛlaa mpa pə́ tala pə waatʋ paa cɛlɛ-ɩ ɩ tete tɔ. 42Tənaɣa Yesu pɔɔsa Yuta sɔsaa sɩ: Ɩ́ tá kaləta nti pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa tɔ yɛɛ? Pa ŋmaawaɣa sɩ: Pəlɛ nte tɛtʋ ŋmalaa ŋmaakaɣa na pá lɔ tɔ, ńtɛ́ tə tɔɔ kɔlɔ ŋmatʋ təna məlaa na tə́ səŋ. Mpi Tacaa lapa na tə́ nyənəɣɩ na pə́ wɛ-tʋɣʋ piti tɔɣɔlɛ. 43Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa-wɛ sɩ: Pə tɔɔ kɛ́ ma heeliɣi-mɛ sɩ paa lɛɛkɩ-mɛɣɛ Ɩsɔ Kawulaɣa na pá cɛla-kɛɣɛ yəlaa mpa pa mʋna ka təmlɛ tɔ. [ 44Ye pə cəpa wei na ɩ́ hoti pəlɛ ntɛ́ tə tɔɔ, tə pʋtətəɣɩ-ɩ kɛ́, ɩ kaa wɛɛ hiiu. Yaa pə cəpa yʋlʋ nɔɣɔlʋ na pəlɛ ńtɛ́ tə nyəkɩ-ɩ, tə taaləɣɩ-ɩ na atɛɣɛ.] 45Kɔtəlaa sɔsaa na Falisanaa pa nɩɩ mpʋ, ɩlɛna pá nyɩ sɩ mpɛɣɛ Yesu sɛɛna ɩsɔ ɩnɩ. 46Tənaɣa pa sʋʋ mpaaʋ pɛɛkʋɣʋ sɩ pá kpa-ɩ. Ama pa nyamna samaa. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pɛlɛ pá nyənaɣa Yesu kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ kɛ́.


text: 1Ɛɛ rɛ Yesu maga namaga a baa, "Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, nal hʋ buloŋ aa bɩ tɩŋ dimbeenyʋwa hʋ a gyʋʋ pedɩya hʋ, aŋ wile tɩŋ gyekariya gyʋʋ, ʋ tɩɩna yaa gaal lɛ, a kɩ fasɩ nala kɩna mɛ. 2Amɛ nal hʋ aa tɩŋ pedɩya hʋ dimbeenyʋwa gyʋʋ, ʋ tɩɩna rɛ yaa piyese hʋ tɩɩna. 3Pedɩya didenni hʋ aa suri pedɩya hʋ dimbeenyʋwa rɛ a tɩya ʋ. Piyese hʋ mɛ gyɩŋ ʋ taal. Piyesi hʋ tɩɩna aa yɩrɩ ba kɩdɩgɩ buloŋ feŋ nɛ, a laa ba sɩya a kaŋ ba lɩɩ. 4Dɩ ʋ rɛ ko kaŋ ba buloŋ lɩɩ teŋ, ʋ aa laa ba sɩya rɛ, ka piyese hʋ kɩ tɩŋa ʋ hal, beewɩya ba gyɩŋ ʋ taal lɛ. 5Ba bɩ sɩ laa nyʋwa tɩŋ nɩdʋma hal, see dɩ ba mɩɩgɩ fá tɩɩna hal tɩyaŋ, beewɩya ba bɩ gyɩŋ ʋ taal." 6Yesu gyɩ maga namaga no tɩya ba rɛ, amɛ ba gyɩ bɩ gyɩŋ wɩɩ hʋ ʋ aa basɩ tɩya ba memii. 7Ɛɛ rɛ Yesu bɩl basɩ tɩya ba a baa, "Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, mɩyaŋ nɛ yaa pedɩya hʋ dimbeenyʋwa. 8Nala hʋ buloŋ aa laa sɩya ko ŋ tɩyaŋ a nyɩya wɩya baa dɩ Wɩɩsɩ rɛ tɩŋ ba, ba buloŋ yaa gaala rɛ, a kɩ fasɩ nala kɩna mɛ, piyese hʋ mɛ bee tɩŋ ba nyʋwa. 9Mɩyaŋ nɛ yaa dimbeenyʋwa hʋ. Nal hʋ buloŋ aa tɩŋa ŋ tɩyaŋ a kɩ gyʋʋ, ŋ sɩ pɔ ʋ weliŋ. Ʋ sɩ lɩɩ aŋ mɩɩgɩ ko kɩ gyʋʋ abee laaŋfɩya, a na kɩdiweliye mɛ kɩ di. 10Gaal hʋ kɛ ko dɩ ʋ gaa rɛ, a kpʋ, aŋ kyogi kyogisi, amɛ ŋ kɛ ko rɛ dɩ nala hʋ aa tɩŋa ŋ nyʋwa kaŋ mɩɩbol aa kaŋ tɔnɔ." 11Yesu bɩl baa, "Mɩyaŋ nɛ yaa pedaalwelii hʋ. Pedaalwelii aa kpa ʋ mɩɩbol lenni sʋʋ rɛ ʋ piyese wɩya. 12Amɛ nal hʋ ba aa kpaa ʋ kɩ daa piyese hʋ a kɩ laa tuno, ʋ tɩɩna daa tɩŋ piyese hʋ. Ɛɛwɩya dɩ ʋ rɛ ko na gboo dɩ ʋ aa ko, ʋ aa vɩya piyese hʋ ta rɛ aŋ fá. Gboo hʋ aa ko kaŋ kɩdɩgɩ rɛ aŋ ŋmaa kɩkaalɩya hʋ buloŋ pɩsa. 13Ʋ aa fá rɛ, beewɩya ʋ tuno wɩya rɛ ʋ kɩ daa piyese hʋ. Ʋ sɩya tuwo piyese hʋ tɩyaŋ. 14Mɩyaŋ nɛ yaa pedaalwelii hʋ. Ŋ gyɩma ŋ piyese rɛ, ŋ piyese mɛ gyɩma ŋ. 15Anɩɩ ɛɛ hʋ ŋ Kuwo aa gyɩma ŋ, ɛɛ rɛ ŋ mɛ gyɩma ʋ. Ŋ yaa siri rɛ dɩ ŋ kpa ŋ mɩɩbol lenni sʋʋ ŋ piyese wɩya. 16Ŋ kaŋ piyese badɔmɔŋ mɛ rɛ, aŋka ba tuwo pedɩya no tɩyaŋ. Ʋ maga dɩ ŋ kasɩ ba mɛ ko pɛ piyese no tɩyaŋ nɛ, dɩ ba buloŋ yaa nɩdɩgɩ piyese a gyɩŋ ŋ taal, ka dɩ ba pedaal mɛ yaa nɩdɩgɩ. 17Ŋ kuwo kyo ŋ wɩya rɛ, beewɩya ŋ yaa siri rɛ dɩ ŋ sʋba ŋ tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ. Ka dɩ ŋ ha bɩl sii sʋʋ tɩyaŋ mɛ. 18Nal buloŋ bɩ sɩ wuwo kpʋ ŋ dɩ ŋ bɩ tɩya ʋ tɩɩna ŋmanɩɩ. Ŋ tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ ŋ sɩ kpa ŋ mɩɩbol tɩya sʋʋ. Ŋ kaŋ dee rɛ ŋ aa sɩ kpa ŋ mɩɩbol tɩya sʋʋ, a bɩl kaŋ dee mɛ ŋ aa sɩ laa ʋ sʋʋ lee. Ŋ kuwo aa baa ŋ yaa wɩɩ rɛ gɛɛ." 19Yesu aa basɩ wɩya no, Gyuuma hʋ kuu ɛɛ wɩya a porigi dɔmɔŋ. 20Ba gyeniŋ buloŋ baa, "Bee rɛ tɩŋ ma gyegili kɩ nɩɩ baal no wɩbasɩɩ? Gyɩŋbɔŋ nɛ kana ʋ! Ʋ aa yaarɩ rɛ!" 21Ba badɔmɔŋ mɛ baa, "Nal hʋ gyɩŋbɔŋ aa kana bɩ sɩ wuwo kɩ basɩ wɩya no. Gyɩŋbɔŋ wuwo kɩ suri nyʋlʋŋ sɩya rɛ?" 22Ɛɛ rɛ Gyuuma kyɛbal hʋ tɩyaŋ ba aa kɩ liisi saŋa hʋ ba gyɩ aa kpaa ba Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ we Wɩɩsɩ nosi tɩyaŋ bɩl ko pele. Kyɛbal no gyɩ aa ko puwo saŋa rɛ Gyerusalɛm tɩyaŋ. 23Saŋa no tɩyaŋ dɩ Yesu gyɩ we Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ gyambarɩŋ hʋ ba aa yɩrɩ Solomɔn Gyambarɩŋ tɩyaŋ nɛ a kɩ vala. 24Ɛɛ rɛ nala ko gol-ʋ, a pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Mɔɔgɛɛ rɛ ɩ kɩ kyɛ dɩ á gyegili maga ka dɩ ɩ na daga nal hʋ ɩ aa yaa tɩya ma? Dɩ ɩ rɛ yaa Krisita hʋ, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya, basɩ polli tɩya ma dɩ á gyɩma." 25Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Ŋ laa sɩya basɩ tɩya ma rɛ, ka ma bɩ laa di. Tʋma hʋ ŋ aa tʋŋ ŋ Kuwo dee tɩyaŋ, ba aa rɛ aa di ŋ daŋsɩya. 26Amɛ ma bɩ yaa ŋ piyese, ɛɛ rɛ tɩŋ ma bɩ laa ŋ wɩya di. 27Ŋ piyese gyɩma ŋ taal lɛ, ŋ mɛ gyɩŋ ba, ba kɩ tɩŋa ŋ hal. 28Ŋ aa tɩya ba mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii rɛ, ba bɩ sɩ maakyiye sʋba. Nal buloŋ mɛ bɩ sɩ wuwo kaŋ ba laa ŋ nosi tɩyaŋ maakyiye kɩdɩgɩ buloŋ. 29Ŋ Kuwo aa kpaa ba tɩya ŋ, ʋ rɛ tee kɩŋ buloŋ. Nal buloŋ mɛ yaŋ bɩ sɩ wuwo kaŋ ba laa ʋ nosi tɩyaŋ. 30Ŋ bee ŋ Kuwo buloŋ yaa kɩdɩgɩ rɛ." 31Yesu aa basɩ gɛɛ, Gyuuma hʋ bɩl paa bʋwa dɩ ba yaga ʋ. 32Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Ŋ Kuwo tɩya ŋ dee rɛ ŋ yaa wɩweliye yʋga ma sɩɩ tɩyaŋ. Ba kɩbee wɩya rɛ tɩŋ ma kɩ kyɛ dɩ ma yaga ŋ nyɛ?" 33Gyuuma hʋ mɛ mɩɩgɩ baa, "Á bee kyɛ dɩ á yaga ɩ akuu ɩ aa yaa wɩweliye no kɩdɩgɩ buloŋ wɩya, amɛ ɩ yaa nihuwobiŋ nɛ aŋ kpa ɩ tɩɩ anɩɩ ɩ rɛ yaa Wɩɩsɩ, ɛɛ rɛ tɩŋ." 34Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Ma tɩɩ mɩrɩsɩ tɩyaŋ ba basa rɛ anɩɩ Wɩɩsɩ baa, 'Ma yaa wɩɩbiisi rɛ."' 35Á gyɩma anɩɩ wɩya hʋ ba aa sabɩ biŋ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ yaa wɩtɩɩ rɛ, aa bɩ sɩ maakyiye dɩsɩ. Wɩɩsɩ kaŋ haŋ nala hʋ kɩ yɩrɩ wɩɩbiisi rɛ. Dɩ Wɩɩsɩ tɩɩ sɩ yɩrɩ nala no ʋ aa kpaa ʋ duwoso tɩya wɩɩbiisi, 36bee rɛ yaŋ sɩ tɩŋ dɩ Wɩɩsɩ lɩɩ ŋ, a tɩma ŋ ŋ ko tuu dʋnɩya, dɩ ma baa ŋ kpaa ŋ tɩɩ kɩ magɩsɩ Wɩɩsɩ rɛ akuu ŋ aa baa dɩ ŋ yaa Wɩɩsɩ Biye wɩya? 37Dɩ mɩyaŋ nɛ ko bee yaa wɩya hʋ ŋ Kuwo aa kyɛ dɩ ŋ yaa, ɛɛ kɛ ma ta laa ŋ wɩya di. 38Amɛ dɩ mɩyaŋ nɛ aa yaa wɩya hʋ ŋ Kuwo aa baa ŋ kɩ yaa, abee ma aa bɩ laa ŋ di nyɛ buloŋ mɛ, ka ʋ maga dɩ ma laa wɩya no di rɛ a kɔnɩ wuwo gyɩma anɩɩ ŋ bee ŋ kuwo buloŋ yaa kɩdɩgɩ rɛ. 39Ʋ aa basɩ gɛɛ, ba bɩl kɩ kyɛ dɩ ba kana ʋ, ɛɛ rɛ ʋ lʋwɔlɩ lɩɩ doŋ. 40Ɛɛ rɛ Yesu bɩl mɩɩgɩ mʋ kyol Gyɔɔdaŋ fuwo hʋ, a mʋ we lee hʋ tɩyaŋ Gyɔɔŋ fa aa fo nala wɩɩkyʋwalnɩɩ hʋ. 41Nyɛ rɛ nɩgyamaa kɩ ko ʋ lee. Ba basɩ tɩya dɔmɔŋ a baa, "Gyɔɔŋ fa bɩ yaa wɩmagɩl buloŋ, amɛ wɩya hʋ buloŋ ʋ fa aa basa a mʋ kɩ tile baal no tɩyaŋ kɔnɩ yaa wɩtɩɩ rɛ." 42Ɛɛ rɛ nɩgyamaa hʋ gyɩ aa we doŋ laa Yesu wɩya di.


text: 1Zezi daa ta ma ta dɩ o karabiə bam o wɩ: "Nadum mʋ wʋra o na jɩgɩ tɩntʋŋnʋ. O tɩntʋŋnʋ wʋm mʋ nii o wəənu maama baŋa nɩ. Nɔɔna badonnə ma vu ba ta dɩ nadum wʋm ba wɩ, o tɩntʋŋnʋ wʋm jɩgɩ o wəənu tɩm o cɔga mʋ. 2O ma bəŋi o tɩntʋŋnʋ wʋm, yɩ o ta dɩd-o o wɩ: 'A ni nmʋ na kɩ te tɩn. Kɔɔ mʋ n nan w'ʋ ta dɩ amʋ? Nan ve n jeeli nmʋ na kɩ te dɩ a wəənu tɩm tɩn, sɩ n ba n ta n brɩ-nɩ. Nmʋ daa n b'a wanɩ n ta n yɩ a tɩntʋŋnʋ.' 3Tɩntʋŋnʋ wʋm ma bwɛ o tɩtɩ nɩ o wɩ: 'Amʋ nan w'ʋ kɩ ta mʋ? A tu wʋm lagɩ o lɩ-nɩ o tɩtʋŋa yam nɩ. Amʋ ba dana sɩ a wanɩ a va. Cavɩɩra maa jɩgɩ-nɩ sɩ a taa tʋlɩ a loorə. 4A nan ye a na w'ʋ kɩ te, sɩ o na lɩ-nɩ o tɩtʋŋɩ dɩm nɩ, sɩ nɔɔna taa joŋi-nɩ lanyɩranɩ ba sam nɩ tɩn.' 5O na bʋŋɩ kʋntʋ tɩn, o ma bəŋi balʋ na jɩgɩ o tu wʋm jɩna tɩn dɩdʋa dɩdʋa o pa ba ba o te. O ma bwe dayigə tu wʋm o wɩ: 'Nmʋ jɩgɩ a tu wʋm jɩnɩ kʋ maɩ tɩta mʋ?' 6Nɔɔnʋ wʋm ma ləri o wɩ: 'Kʋ yɩ nugə kʋnkwaanʋ bi (100) mʋ.' Tɩntʋŋnʋ wʋm ma ta-o o wɩ: 'Nii tɔnɔ kʋlʋ nmʋ jɩnɩ dɩm na pʋpʋnɩ da tɩn. Nan kɩ lɩla n kwe n ja n vu n jəni n pʋpʋnɩ nɩ kʋnkwaanʋ fiinnu (50).' 7O daa ta ma bwe nɔɔnʋ wʋdoŋ o wɩ: 'Nmʋ jɩgɩ a tu wʋm jɩnɩ kʋ maɩ tɩta mʋ?' O ma ləri o wɩ: 'Kʋ yɩ mɩna ywəəlu bi (100) mʋ.' Tɩntʋŋnʋ wʋm ma ta dɩd-o o wɩ: 'Kwe tɔnɔ kʋm n pʋpʋnɩ nɩ ywəəlu funɔnɔ (80).' 8Nadum wʋm na lwarɩ kʋntʋ tɩn, o ta tee tɩtʋŋ-balɔrɔ kʋm dɩ o na kɩ te tɩn, bɛŋwaanɩ lʋgʋ baŋa tiinə jɩgɩ swan ba ye ba na w'ʋ kɩ te sɩ ba ma wəli daanɩ ba dwe balʋ na lwarɩ Wɛ pooni dɩm tɩn. 9A lagɩ a ta abam sɩ, 'a maŋɩ sɩ 'a kwe lʋgʋ baŋa səbu 'a ma wəli nɔɔna sɩ kʋ pa 'a di ciloŋo daanɩ. 'A na kɩ kʋntʋ, yɩ səbu kʋm na ti, ba jwa w'ʋ jeeri abam lanyɩranɩ Wɛ-sɔŋɔ nɩ, sɩ 'a ta'a wʋra maŋa kalʋ na b'a ti tɩn." 10"Nɔɔnʋ wʋlʋ na tɔgɩ cɩga dɩ wo-balaŋa tɩn w'ʋ ta tɔgɩ cɩga dɩ wo-kamunu dɩ. Kʋ daarɩ wʋlʋ na ba tɔgɩ cɩga dɩ wo-balaŋa tɩn b'a wanɩ o tɔgɩ cɩga dɩ wo-kamunu dɩ. 11Kʋntʋ tɩn, abam na warɩ 'a tɔgɩ cɩga dɩ lʋgʋ baŋa səbu, Wɛ b'a sɛ sɩ DƖ kwe jɩjɩgɩrʋ cɩga cɩga DƖ kɩ abam jɩŋa nɩ. 12Abam na warɩ 'a tɔgɩ cɩga dɩ wəənu tɩlʋ ba na kwe ba kɩ abam jɩŋa nɩ sɩ 'a nii tɩ baŋa nɩ tɩn, Wɛ b'a sɛ sɩ DƖ pa abam wəənu tɩlʋ na w'ʋ ta yɩ abam tɩtɩ nyɩm tɩn. 13Tɩntʋŋnʋ b'a wanɩ o kwe wʋbʋŋ-dɩdwɩ sɩ o ma tʋŋɩ o pa o yuutiinə bale. O'o ta culi dɩdʋa kam yɩ o daarɩ o soe wʋdoŋ wʋm, naa o'o ta nɩgɩ dɩdʋa kam yɩ o daarɩ o gooni wʋdoŋ wʋm. Kʋntʋ ŋwaanɩ abam b'a wanɩ 'a pa sɩ Wɛ taa yɩ 'a yuutu, sɩ 'a daarɩ 'a pa səbu dɩ taa yɩ 'a yuutu." 14Farizɩan tiinə bam na tɔgɩ ba wʋra tɩn ma ni Zezi na tagɩ kʋlʋ maama tɩn. Ba na yɩ səbu-swən-nyɩna tɩn, ba maa jɩg-o ba mwana. 15O ma ta dɩ ba o wɩ: "Abam mʋ lagɩ sɩ 'a brɩ 'a tɩtɩ nɔɔna yigə nɩ, nɩ 'a yɩ nɔn-ŋʋna. Wɛ nan ye 'a wʋbʋŋa na yɩ te tɩn. Woŋo kʋlʋ nɔɔna na paɩ kʋ yɩ wo-kamunu tɩn, kʋ yɩ wo-zɔɔnɩ mʋ Wɛ yigə nɩ. 16Nɔɔna dɛɛn jɩgɩ Moyisi cullu tɩm dɩ faŋa faŋa Wɛ nijoŋnə bam na brɩ kʋlʋ tɩn mʋ ba tɔga, yɩ kʋ vu kʋ yi maŋa kalʋ Zan wʋlʋ na miisi nɔɔna na wʋnɩ tɩn laan ba. O na tu tɩn, kʋ laan yɩ Wɛ paarɩ kwər-ywəŋə kam mʋ wʋra, yɩ nɔɔna maama tiini ba kwaanɩ sɩ ba tɔgɩ ba zʋ dɩ wʋ. 17Dɩ kʋ dɩ, kʋ yɩ mwalɩ sɩ wɛyuu dɩ tɩga je kʋ dwe woŋo fɩnfɩɩn na lagɩ kʋ lɩ Wɛ cullu tɩm wʋnɩ. 18Nɔɔnʋ wʋlʋ na yagɩ o kaanɩ yɩ o daarɩ o di kaanɩ wʋdoŋ, kʋntʋ tu kəm dɩm yɩ balɔrɔ nɩnɛɛnɩ nɔɔnʋ na pəni dɩ o doŋ kaanɩ te tɩn mʋ. Nɔɔnʋ wʋlʋ na zaŋɩ o di kaanɩ wʋlʋ o tɩtɩ barʋ na yag-o tɩn, kʋntʋ tu kəm dɩm dɩ yɩ balɔrɔ nɩnɛɛnɩ nɔɔnʋ na pəni dɩ o doŋ kaanɩ te tɩn mʋ." 19Zezi ta ma ta o wɩ: "Nadum mʋ wʋra. O maa yəni o zʋ gwar-ŋʋnnʋ tɩlʋ na tiini tɩ lana tɩn. O jɩgɩ woŋo maama kʋ yi-o, yɩ o ŋwɩa lana dɛ maama. 20Yinigə tu dɩ mʋ wʋra, o yɩrɩ mʋ Lazaarɩ. O yəni o tigi nadum wʋm sɔŋɔ mancoŋo nɩ. O yɩra maama yɩ ŋwana. 21O maa lagɩ sɩ o taa di wʋdiu kʋlʋ nadum wʋm na di yɩ kʋ siiri tɩga nɩ tɩn, yɩ o ba na-kʋ o di. Kakuri dɩ ma tui sɩ dəlimi o ŋwana yam. 22Yinigə tu wʋm laan ma ba o tɩ. Wɛ malɛsɩ ma ba sɩ kwe-o sɩ ja vu Wɛ-sɔŋɔ sɩ pa o jəni Abraham tɩkəri nɩ. Nadum wʋm dɩ ma tɩ. Ba ma kwe-o ba kɩ. 23O ma vu curu. O maa wʋra o yaara zanzan. O ma kwəni o yuu wɛɛnɩ o na Abraham na wʋ yigə yigə, yɩ Lazaarɩ je o tɩkəri nɩ. 24O ma kaasɩ o ta dɩd-o o wɩ: 'A ko Abraham, popo, duri a ŋwaŋa. A loori-m sɩ n pa Lazaarɩ vu o ma o nʋa o laŋɩ na o ba o ma zuri a dindəlimi, sɩ a tiini a yaarɩ zanzan mini dɩm wʋnɩ.' 25Abraham ma lər-o o wɩ: 'A bu, nan guli nmʋ dɛɛn na ŋwɩ lʋgʋ baŋa nɩ yɩ n na wo-laarʋ tɩlʋ maama n na lagɩ tɩn. Lazaarɩ dɛɛn nan jɩgɩ yaara yɩranɩ mʋ. Kʋ daarɩ lele kʋntʋ, wʋm bɩcarɩ laan zuri, yɩ nmʋ dɩ daa wʋ yaara wʋnɩ. 26Woŋo kʋlʋ na wəli da tɩn, goŋ-canluŋu mʋ cɩgɩ dɩbam dɩ abam laŋa nɩ, yɩ nɔɔn-nɔɔnʋ b'a wanɩ o zɩgɩ yo o vu o bɛ o yi abam te. Nɔɔn-nɔɔnʋ dɩ b'a wanɩ o zɩgɩ abam tee nɩ o bɛ o ba dɩbam te.' 27Nadum wʋm ma ta o wɩ: 'A ko, kʋ nan na yɩ kʋntʋ, a loori-m sɩ n tʋŋɩ Lazaarɩ sɩ o vu a ko sɔŋɔ, 28sɩ a nyaana banu wʋra, sɩ o kaanɩ-ba, sɩ ba dɩ daa yɩ tɔgɩ ba ba yaara jəgə kantʋ.' 29Abraham ma ta dɩd-o o wɩ: 'Ba maŋɩ ba jɩgɩ twaanʋ tɩlʋ Moyisi dɩ Wɛ nijoŋnə bam na pʋpʋnɩ tɩn. Ba nan maŋɩ sɩ ba sɛ twaanʋ tɩntʋ taanɩ dɩm mʋ.' 30O ma ləri o wɩ: 'A ko Abraham, ba b'a sɛ kʋntʋ. Nɔɔnʋ nan na bi o yagɩ tʋʋnɩ yɩ o vu ba te o ta dɩ ba, ba laan w'ʋ ləni ba wʋrʋ ba yagɩ kəm-balwaarʋ tɩm.' 31Abraham ma ləri nadum wʋm o wɩ: 'Ba na wʋ sɛ Moyisi dɩ Wɛ nijoŋnə bam maama taanɩ dɩm, nɔɔnʋ na maŋɩ o bi o yagɩ tʋʋnɩ dɩ, ba ta b'a sɛ sɩ o taanɩ dɩm yɩ cɩga.' "


text: 1Maɣa Pɔɔlɩ, Ɩsɔ luɣu lapəna na má la Yesu Kilisiti tillu. Má na tá taapalʋ Sɔsətɛɛnɩ tə ŋmaakəna takəlaɣa kanɛ. 2Ɩsɔ sɛɛlaa kpekəle nyə́ma mpa mɛ ɩ́ wɛ Kɔlɛntɩ taa tɔɣɔ tə ŋmaa-kɛ. Mɛ mpa Ɩsɔ yaawa sɩ ɩ́ la ɩ nyə́ma, na mə na Yesu Kilisiti mə kpɛntʋɣʋ tɔɔ ɩ́ tɩ-mɛ tɔ. Mə na pa təna mpa pa wɛ paa timpi na pá yaakɩ Tacaa Yesu Kilisiti wei ɩ kɛ́ tá na-wɛ tá Sɔsɔ tɔ ɩ hətɛ tɔ. 3Tacaa Ɩsɔ na tá Sɔsɔ Yesu Kilisiti pá la-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ na pá ha-mɛɣɛ alaafəya. 4Ma sɛɛ ma Ɩsɔ kɛ́ tam sɩ ɩ́ na təmlɛ kɛ mə tɔɔ kɛ́ pɛɛlɛɛ nna ɩ lapa-mɛɣɛ Yesu Kilisiti kiŋ tɔ a tɔɔ. 5Kʋpam mə na Kilisiti mə kpɛntʋɣʋ tɔɔ pə saa-mɛɣɛ təcam. Ɩlɛna pə́ tɩɩ kələna yɔɣɔtaɣa na nyəm pə saaʋ. 6Tampana nna pa yɔɣɔta Kilisiti tɔɔ tɔ a səŋa mə hɛkʋ kɛ teu təca. 7Na pə wɛ mpʋ tɔɣɔ Ɩsɔ yelaa na pə təna pə́ saa-mɛ. Mɛ mpa ɩ́ taŋa wʋlɛ nte Tacaa Yesu Kilisiti ká hʋ́lɩ́ ɩ tɩ tɔ. 8Tacaa Yesu Kilisiti ɩnɩ ɩ ka tɔkəna-mɛɣɛ teu haləna tənaɣa. Ɩlɛna kʋyaŋku ɩ kʋyakʋ ká tala tɔ pá taa na kawalaɣa nakələɣɩ mə kiŋ. 9Ɩsɔ wei ɩ yaa-mɛ sɩ mə na ɩ Pəyaɣa Tacaa Yesu Kilisiti ɩ́ kpɛntɩ tɔ, mpi mpi ɩ tɔma sɩ ɩ ká la tɔ, ɩ tɔka-wəɣɩ, ɩɩ yeki. 10Tɔʋ, ma taapalaa ma wiikəna-mɛ sɩ ɩ́ nyənna Tacaa Yesu Kilisiti na ɩ́ lá nɔɣɔ kʋlʋmaɣa, na faɣasʋɣʋ ɩ́ taa wɛɛ mə hɛkʋ. Ɩ́ kpɛntɩ teu, ɩ́ maɣasəɣɩ ləmaɣasɛɛ kʋlʋmɛɛ, ɩ́ hʋʋkɩ hʋwɛɛ kʋlʋmɛɛ. 11Ma taapalaa, pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Kolowee təyaɣa nyə́ma heela-m sɩ ɩ́ yooki kɛ́. 12Nti ma caa yɔɣɔtʋɣʋ tɔɣɔlɛ sɩ mə taa paa wei na ɩ nyəntʋ kɛ́ na tə mpaa. Lɛlʋ tɔŋ sɩ: Pɔɔlɩ tɔɔ kɛ́ ma wɛɛ. Na ɩnɛ ɩ́lɛ́ sɩ Apɔlɔɔsɩ tɔɔ kɛ́ ma wɛɛ. Ɩnɛ ɩ́lɛ́ sɩ Piyɛɛ tɔɔ kɛ́ ma wɛɛ. Na ɩnɛ ɩ́lɛ́ sɩ Kilisiti tɔɔ kɛ́ ma wɛɛ. 13Ɩ́ hʋʋkɩ sɩ Kilisiti faɣa ɩ taa təyəpəlɛɛ kɛ́? Pɔɔlɩ səpəna səm tesika tɔɔ kɛ́ mə tɔɔ? Pɔɔlɩ hətɛ kɛ pa yaanaa na pá sɔ-mɛɣɛ Ɩsɔ lʋm na? 14Ma sama Ɩsɔ kɛ́ timpi ma ta sɔ mə taa nɔɣɔlʋɣʋ Ɩsɔ lʋm tɔ, ye pə taɣa Kəlisipusi na Kayusi pa paasi. 15Pə tɔɔ kɛ́ nɔɣɔlʋ kaa yɔɣɔtɩ təfoo sɩ Pɔɔlɩ hətɛ kɛ pa yaanaa na pá sɔna-mɛɣɛ Ɩsɔ lʋm. 16Ɛɛhɛɛ ma sɔɔwa, ma sɔ Sətefanasɩ təyaɣa nyə́ma tɔtɔɣɔ Ɩsɔ lʋm. Ye pə kaasa lɛlaa ma ta tɔɔsɩ pa tɔɔ. 17Pə taɣa Ɩsɔ lʋm sɔʋ tɔɔ kɛ́ Kilisiti tila-m. Ama ɩ tila-m kɛ́ sɩ má kpaalɩ Laapaalɩ Kʋpaŋ. Na ye ma kpaaləɣɩ-ɩ, má taa kpaaləna yʋlʋ ləmaɣasɛɛ nɔɔleleŋ. Pə́cɔ́ pə́ taa kɔɔ na Kilisiti tesika tɔɔ səm tɔm məlɩ yem. 18Letaa ɩsɛntaa, Yesu tesika tɔɔ səm tɔm kɛ́ kʋmɛlɛntʋ tɔm kɛ́. Ama tá mpa pə tɔŋna tá nyɔɔŋ yapʋ tɔ Ɩsɔ toma ntɛ́ taɣa təna. 19Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Maa wakəlɩ ləmaɣasɛɛ nyə́ma ləmaɣasɛɛ, maa lɔ nyəntaa nyəm. 20Ləmaɣasɛɛ tʋ tasəɣɩ ntiɣi yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ? Na ntiɣi akewe ká tasa yɔɣɔtʋɣʋ? Yaa ntiɣi antulinya ɩnɛ ɩ taa ləmaɣasɛɛ tʋ ká maɣasɩ tɔtɔ? Ɩsɔ hʋlaa sɩ antulinya ɩnɛ ɩ taa, mpi pa yaa ləmaɣasɛɛ tɔ, pə kɛ́ kʋmɛlɛntʋ kɛ́. 21Pə taɣa pʋlʋ, antulinya taa yəlaa na pa ləmaɣasɛɛ pa kpisa Ɩsɔ kɛ́ nyəm kɛ timpi Ɩsɔ ná lapəna ɩ ləmaɣasɛɛ sɩ pá nyəna-ɩ tɔ. Pə tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ hʋʋ teu sɩ, ɩ ká ya mpa pa tɛŋna-ɩ pa taa tɔ, na Laapaalɩ Kʋpaŋ wei tə kpaaləɣɩ tɔ. Laapaalɩ kʋpaŋ ɩnəɣɩ wei ɩ ta na tɔ ɩ yaa sɩ kʋmɛlətɔm. 22Yuta nyə́ma ná caa pá ná piti təma na pə́cɔ́. Ama ləmaɣasɛɛ kɛ Kəlɛɛkɩ nyə́ma ná pɛɛkəɣɩ. 23Ama tá ɩlɛ, Kilisiti wei pa kama səm tesika tɔɔ tɔ ɩ tɔm kɛ tə kpaaləɣɩ. Tɔm tənɛ tə huɣi Yuta nyə́ma, na mpa pɛlɛ pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pa nyənəɣɩ-təɣɩ kʋmɛlətɔm kɛ́. 24Ama mpa Ɩsɔ yaawa tɔ, paa Yuta nyə́ma taa, paa mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pa taa tɔ, Kilisiti kɛna-wɛɣɛ Ɩsɔ toma na Ɩsɔ ləmaɣasɛɛ. 25Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, yʋlʋ pəyaɣa ləmaɣasɛɛ təna ta tala Ɩsɔ kʋmɛlɛntʋ, na pa toma təna ta tala Ɩsɔ ɩcantʋ tete. 26Kʋpam, ma taapalaa, ɩ́ nyənɩ na ɩ́ ná sɩ Ɩsɔ yaaʋ-mɛ na ɩ́ la kpekəle tɔ, antulinya taa cənɛ mpa pa yaa ləmaɣasɛɛ nyə́ma tɔ pa fɛɩ paɣalɛ kɛ mə hɛkʋ, na toŋtʋnaa fɛɩ paɣalɛ, na awulumpiya fɛɩ paɣalɛ. 27Ɩsɔ ləsəna mpi antulinya yəlaa yaa sɩ kʋmɛlənyəm tɔ sɩ pə́ tʋ ləmaɣasɛɛ nyə́ma kɛ fɛɛlɛ. Na ɩ ləsa mpi antulinya yəlaa yaa sɩ ɩcantʋ tɔ sɩ pə́ tʋ akpala nyə́ma kɛ fɛɛlɛ. 28Na ɩ ləsa mpi antulinya yəlaa nyənəɣɩ taaləm na pá footiɣi na paa nyənəɣɩ-wəɣɩ pʋlʋ maɣamaɣa tɔ, sɩ pə́ wakəlɩ mpi pa tʋɣʋna nyʋɣʋ tɔ. 29Ɩlɛ yʋlʋ pəyaɣa nakəlɩ ka kaa sa ka təɣɩ Ɩsɔ ɩsɛntaa. 30Ama Ɩsɔ kpɛnta mə na Yesu Kilisiti kɛ́, na ɩ lapa na Kilisiti pəsɩ tá ləmaɣasɛɛ. Kilisiti tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ nyənəɣɩ-tʋɣʋ yʋlʋpama. Ɩnɩ ɩ lapəna na tə́ pəsɩ Ɩsɔ nyə́ma, na kʋlʋm ɩnɩ ɩ yapəna tá nyɔɔŋ. 31Pə tɔɔ kɛ́ pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Ye wei ɩ́ caa ɩ sa, ɩ́ sa nti Tacaa lapa tɔ, ɩ́ taa sa ɩ tɩ.


text: 1Ka Festus hɔa ha kandɔnu ɛngi hazu dung gɔfɔrma, a dea yala tar ha Sezare. Hapata, a nɛa ha Jérusalem. 2Haki hio gasa wan-hasadaka nɛ hio gasa wi pɛ hio zuife fundo fin Paul ha wɛnɛ. Nɛ mbwa alanu tuka nde, 3wɛnɛ ade dede sila ha tɛ mbwa mɛ tomsi Paul ha Jérusalem. Hazu mbwa aa gdungi tɛ Paul hazu gbɛ wɛnɛ ha liwal. 4Ma, Festus kiforo wen: «Paul bebhɔn ha twa zɔbhɔ ha Sezare, nɛ mi bekifiri nɛhasa si haki. 5Mɛgi hio ma gasa wi pɛ ɛnɛ anɛ hinɛ mi ha Sezare. Haki mbwa befundi wɛnɛ, ka wɛnɛ dea ma gdangamɔ.» 6Festus dea fin yala mɔrkɔ zanga tar mana yala bhukɔ ha Jérusalem, hapata a sio ha Sezare. Nɛ ka mɔsaa, a nɛa nɛ dungnu ha bhandi kita. A haa nu nde, ɛ aku Paul tɛnɛ. 7Nɛ ka Paul hɔa, hio zuife ndɔng, ka guotɛ ha Jérusalem tɛnɛ, kɛlkata wɛnɛ, nɛ mbwa fundo wɛnɛ nɛ ngaya wen nɛdɔka. Ma, mbwa bo nɛ mɔ na, ka gbasi nde, wen pɛ mbwa nɛ̂ tɛwen. 8Paul kɛa wen tɛ wa nɛ tɔa: «Mi tɛ de gdangamɔ sungiri nɛ mbonga pɛ hio zuife, ngase sungiri nɛ gasa twa Sɔ, ngase sungiri nɛ kongapora Sezar na.» 9Festus ngoya ha totɛ ha hio zuife, nɛ wɛnɛ ana Paul nɛ tɔa: «Mɛ ngoya nɛ ha Jérusalem nde? Haki, mbwa begɔn kita ha zu mɛ ha li mi hazu wen ndɔng.» 10Ma, Paul kafa nɛ tɔa: «Mi hakɛ ha li kita pɛ kongapora Sezar. Dea ka de nde, ɛ agɔn kita ha zu mi ha bhandi ɛngɛ. Mɛ nɛ tɛ mɛ ingɔ nɛdedea nde, mi tɛ de ma gdangamɔ sungiri nɛ hio zuife ndang na. 11Ka wen baa mi, nɛ ka mi dea gdangamɔ ka lɛma nɛ fio, mi lɛm kafi fio na. Ma, ka mbwa fundo mi nɛgbelea, ma wi ndang lɛm gde mi ha kɔ mbwa na. Mi ngoya nde, kongapora Sezar agɔn kita pɔm.» 12Ka Festus wolamɔ hinɛ hio wan-ha mbɔla pɛa kari, a tɔa ha Paul: «Mɛ saa sala ha kongapora Sezar, mɛ benɛ ha li kongapora Sezar.» 13Hio ma yala hapata, kongapora Agripa hinɛ Berenise, ya wa mɔ bhoko, tɛa ha Sezare ha fana Festus. 14Tuka mbwa pensa hio ma yala haki, Festus tɔa wen pɛ Paul ha kongapora Agripa, a tɔa: «Ma wi hakɛ ha twa zɔbhɔ, ka Félix laka gde ha kɔ mi. 15Ha ngimɔ ka mi nɛa ha Jérusalem, hio gasa wan-hasadaka nɛ hio kotowi pɛ hio zuife fundo wɛnɛ ha mi, nɛ mbwa ana nde, mi agɔn kita ba wɛnɛ. 16Mi kiforo wen ha mbwa nde, ha ndɔki deamɔ pɛ hio wi mɔ Rome, ɛ gɔn kita tuka ɛngi na. Ma, sɔngsi gɔna kita ha zu ma wi, dea nde, wɛnɛ ayol ha li hio wan-fundi wɛnɛ, nɛ wɛnɛ akpa wal mɛ kɛ wen tɛ wa. 17Mɛgi, mbwa tɛa hakɛ hinɛ mi. Mi tɛ ndekiri na, ma, nɛ mɔ saa mi nɛa nɛ dungnu ha bhandi kita, nɛ mi haa nu nde, ɛ aku Paul tɛnɛ. 18Hio wan-fundi wɛnɛ guotɛ, ma, mbwa tɛ gbasi ma gdangamɔ pɛa tuka mi batakiri ndang na. 19Mɔ ka dungɔ ha soko mbwa, yo sɔna nɛ̂ zanga wen hazu mɔ Sɔ pɛ mbwa, nɛ hazu ma fiowi, ling wa nde, Jésus, ka Paul tɔa nde, wɛnɛ nɛ zutunɔ. 20Mi kio goto wen ndɔng gan. Mɛgi, mi ana Paul nde, mana wɛnɛ ngoya nɛ ha Jérusalem, ka ɛ agɔn kita hazu wen ndɔng haki. 21Ma, Paul ngoya nde, kongapora Sezar agɔn kita ha zu wa. Yo nɛ̂ ɛngi ka mi haa nu nde, ɛ apam wɛnɛ ha twa zɔbhɔ keri nɛ ngimɔ, ka mi betomsi nɛ wɛnɛ ha kongapora Sezar.» 22Agripa tɔa ha Festus: «Mi fin, mi ngoya ze wia.» Nɛ Festus kɔa nɛ tɔa: «Ey, mɛ beze wɛnɛ nɛ mɔsaa.» 23Ka mɔsaa, Agripa hinɛ Berenise lea ha bhandi kita nɛ lukosotɛ. Hio kagama-bulo nɛ hio konga wi mɛ le toka nzɔng ha pata mbwa. Festus haa nu, nɛ ɛ kuo Paul tɛnɛ. 24Hapata, Festus tɔa: «Kongapora Agripa, nɛ dɔka wi fɛt, ka dung hakɛ hinɛ ɔ sising, ɛnɛ azɔk wei ɛngɛ. Hio dɔka zuife tɛa tɛ fundi wɛnɛ ha mi ha Jérusalem nɛ fin hakɛ. Mbwa fɛt gdɔra nde, ɛ gbɛ wɛnɛ yunɛ. 25Mi nɛ pɔm tɛ, mi kpaa nde, wɛnɛ tɛ de ma gdangamɔ ka lɛma nɛ fio ndang na. Ma, wɛnɛ nɛ tɛ wa ngoya nde, kongapora Sezar agɔn kita ha zu wa. Mɛgi, mi weka mɛ tomsi wɛnɛ ha pɛa ha gasa le Rome. 26Mi tɛ kpa ma kpasawen mɛ ngɛriki hazu wei ɛngɛ ha kongapora Sezar na. Yo nɛ̂ ɛngi, ka mi gde wɛnɛ ha li ɛnɛ, nɛ pen fɛt ha li mɛ, kongapora Agripa. Ɛnɛ ani goto wen pɛa, ka mi aing mɔ mɛ ngɛriki. 27Ha li mi, yo nɛ yeraa mɛ tomsi ma wan-zɔbhɔ ha kongapora Sezar, ka ɛ tɛ gbasi goto fundo wɛnɛ na.»


text: 1Tɔʋ, ɩsɩɩ kaɣana pa tɛm lapʋ na tə́ pəsɩ yʋlʋpama kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa kɛ́ tá taa tɛmnaʋ tɔɔ tɔ, tá na-ɩ tə wɛna təma na leleŋ kɛ Tacaa Yesu Kilisiti tɔɔ. 2Tə tɛmna Ɩsɔ kɛ́ tá taa tɔɣɔ tə kpətəna Ɩsɔ kʋpantʋ təhikile kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ kɛ́ timpi tə wɛ kaɣana kɛ ɩsəntɔ tɔ. Na tə yɔɔləɣɩ kɛ́. Mpi tɔ, tə nyəmá sɩ tɩɩ pəsɩ Ɩsɔ teeli nyə́ma. 3Halɩ tá məlaa kɛ́ na tə́ yɔɔləɣɩ, paa tə wɛʋ wahala taa tɔ. Pə taɣa pʋlʋ, wahala kɔŋna na suulu. 4Na suulu yekina na yʋlʋ kantələɣɩ wahala taa, na kantəlʋɣʋ yekina na tɛɛlʋɣʋ kɔɔ. 5Tə tɛɛlʋɣʋ mpʋ tɔ pə ta puɣusi-tʋ se. Pə taɣa pʋlʋ, Feesuɣu Naŋŋtʋ wei Ɩsɔ ha-tʋ tɔ ɩnɩ ɩ lapəna na tá təna tə́ nyɩ teu sɩ Ɩsɔ sɔɔla-tʋ. 6Tə taa pəsəɣɩ pʋlʋ tɔ Kilisiti səpəna asaɣaa tá, tá tɔɔ kɛ́ saa wei pə maɣa Ɩsɔ tɔ. 7Ama sɩ yʋlʋ ɩ́ tisi na ɩ́ sɩ siɣisulu tɔɔ tɔ, təcatətəyaʋ kɛ́. Ń ta tɩɩ nyəm nɔɣɔlʋ ná wɛɛ wei ɩ pəsəɣɩ na ɩ́ sɩ yʋlʋ kʋpaŋ tɔɔ tɔ. 8Paa na mpʋ Ɩsɔ ná hʋla-tʋɣʋ ɩsəna tənaɣa ɩ sɔɔla-tʋ tɔ. Kilisiti səpa tá tɔɔ paa na tə kɛ́ asaɣaa tɔ. 9Ɩ səm tɔɔ kɛ́ tə pəsa yʋlʋpama kɛ kaɣanaɣa Ɩsɔ ɩsɛntaa, ɩlɛ ɩsənaɣa pɩɩ kpisi-tʋɣʋ yapʋ kɛ Ɩsɔ pááná niŋ taa? 10Tá na Ɩsɔ tɩɩ wɛ koloŋa kɛ́. Ama ɩ Pəyaɣa səm taa kɛ́ ɩ lapa na tá na-ɩ tə́ ciiki. Tɔʋ, kaɣana tá na Ɩsɔ tə wɛ leleŋ. Pə́cɔ́ ɩ Pəyaɣa ná wɛna weesuɣu tɔtɔ, ɩlɛ kaa waasɩ-tʋ na pə́ kəlɩ mpʋ. 11Na pə ta tɩɩ kɛʋ pə tənaɣalɛ, tə tɔŋna Ɩsɔ ɩlɛɣɛ yɔɔlənaʋ kɛ Tacaa Yesu Kilisiti wei ɩ lapa na kaɣana tá na Ɩsɔ tə́ ciiki tɔ ɩ tɔɔ. 12Yʋlʋ kʋlʋm tənna ɩsaɣatʋ sʋʋ yəlaa təna. Ɩlɛna ɩsaɣatʋ náá kɔna səm. Na səm náá ya yəlaa təna tɔɔ. Pə taɣa pʋlʋ, pa təna pa lapəna ɩsaɣatʋ tɔ pə tɔɔ. 13Ɩsaɣatʋ ka tɛma antulinya taa kɛ́ wɛɛʋ na pə́cɔ́ Ɩsɔ tʋ Moisi kɛ kʋsəsɩɩtʋ. Ama ɩsɩɩ kʋsəsɩɩtʋ taa fɛɩ ɩlɛ, Ɩsɔ taa nyənɩ-tɩ ɩsɩɩ pʋlʋ. 14Paa na mpʋ səm naa tɔɣɔ kawulaɣa kɛ pə kpaɣaʋ Atam na pə́ polo Moisi, haləna pə́ caŋ pə́ kpɛŋna mpa pa taa la ɩsaɣatʋ nti Atam lapa tɔ. Ɩsɔ kʋheelitu kɛ Atam ná kpɛɛsənaa na ɩ́ pəsɩ ɩsaɣaʋ. Atam ɩnɛ ɩnɩ ɩ nəɣəsəna wei ɩ kaa ɩ kɔɔ tɔɣɔ. 15Ama pa ta lɩɩ kʋlʋm. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, mpi Ɩsɔ hawa faalaa tɔ pə faɣana ɩsaɣatʋ nti Atam lapa tɔɣɔ. Mpi tɔ, yʋlʋ kʋlʋm ɩnɛ ɩ ɩsaɣatʋ tɔɔ yəlaa paɣalɛ səpa. Ama Ɩsɔ pɛɛlɛɛ ná tema paɣalɛ na pə́ tɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɔsɔm, na pə kaasɩ kʋcɔɔʋ ŋku ɩ lapa faalaa na yʋlʋ kʋlʋm Yesu Kilisiti kiŋ tɔ kʋlɛ kʋ tɔɔwa sɔsɔm tɔtɔ. 16Ama yʋlʋ kaa kpaɣa mpi Ɩsɔ kʋcɔɔʋ lakɩ tɔ na ɩ́ maɣasəna mpi yʋlʋ kʋlʋm ɩsaɣatʋ lakɩ tɔ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩsaɣatʋ kʋlʋmtʋ lapəna na pá hʋʋna yəlaa na pa tɔm sɩ. Ama Ɩsɔ faalaa kʋcɔɔʋ ná taɣana ɩsaɣatʋ paɣalɛ na pə́ la teu. 17Kʋlʋm ɩsaɣatʋ tɔɔ kɛ́ səm tɔɣɔ kawulaɣa mɛɛ, nn kʋlʋm ɩnɩ ɩ tike ɩ tɔɔ kɛ́. Ama nti Yesu Kilisiti tike kɔna-tʋ tɔ təlɛ tə kəla ḿpʋ́ɣʋ́ tɔɔʋ təcaɣacaɣa. Pə wɛɛ sɩ pa təna mpa pa hika Ɩsɔ pɛɛlɛɛ kɛ sɔsɔm sɔsɔm na ɩ́ la na pá pəsɩ kʋpama kɛ faalaa tɔ, Kilisiti tɔɔ paa hiki weesuɣu na pá tɔɣɔ kawulaɣa. 18Ɩsɩɩ yʋlʋ kʋlʋm ɩsaɣatʋ sʋsa yəlaa tənaɣa tasəkəlɛ taa tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ yʋlʋ kʋlʋm təmlɛ kʋpantɛ ká fiti yəlaa tənaɣa hʋʋlɛ pɔɔlɛ taa na pá tʋlɩ-tɩ. 19Ɩsɩɩ yəlaa təna lapʋ asaɣaa kɛ yʋlʋ kʋlʋm kpɛɛsʋɣʋ tɔɔ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ yəlaa paɣalɛ ká la kʋpama kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa kɛ́ yʋlʋ kʋlʋm nɩɩnaʋ tɔɔ. 20Kʋsəsɩɩtʋ kɔmaɣa sɩ ɩsaɣatʋ ɩ́ huki. Ama timpi ɩsaɣatʋ hukaa tɔ, Ɩsɔ pɛɛlɛɛ ná tɛɛ-təɣɩ tɔɔʋ kɛ sɔsɔm. 21Na ɩsɩɩ ɩsaɣatʋ lɛɛ səm kɛ yəlaa təna tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ ná lɛɛ-tʋɣʋ siɣisuɣu sɩ pə́ pona-tʋɣʋ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ taa kɛ́ Tacaa Yesu Kilisiti tɔɔ.


text: 1Weesuɣu Tɔm kɛ tə ŋmaa-mɛɣɛ takəlaɣa taa cənɛ. Tɔm ntɩ tɩɩ wɛ kancaalaɣa kɛ́, na tə́ nɩɩ-tɩ, na tə́ na-tɩ na ta ɩsəpee, na tə́ nyənɩ-təɣɩ teu, na tá niŋ tokinaa. 2Waatʋ wei weesuɣu kʋnɛ kʋ kɔma tɔ tə na-kʋ. Pə tɔɔ kɛ́ tə heeliɣi-mɛ na tə́ kpaaləɣɩ-mɛɣɛ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɔm. Tacaa cɔlɔɣɔ kɩɩ wɛɛ na pə́ kuli-kʋ na pə́ hʋ́lɩ́-tʋ. 3Nti tə nawa na tə nɩɩwa tɔɣɔ tá heeliɣi-mɛ tɔtɔ, sɩ ɩ́ kpɛntəna-tʋɣʋ tá na Tacaa na ɩ Pəyaɣa Yesu Kilisiti ta kpɛntʋɣʋ taa. 4Tə ŋmaa takəlaɣa sɩ tə́ heeliɣi-mɛɣɛ tɔm tənɛɣɛ na tá laŋa hʋlʋmɩ teu. 5Nti tə nɩɩ Yesu Kilisiti kiŋ na tə́ heeliɣi-mɛ tɔɣɔlɛ sɩ, Ɩsɔ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ kɔkɔ sɔsɔɣa ŋka ka naa tɔ, na paa səkpɛtiya kaɩ fɛɩ ɩ kiŋ. 6Ye tə yɔɣɔtəɣɩ sɩ tá na Ɩsɔ tə kpɛntaa na pəyele na tə́ tɔŋna səkpɛtʋɣʋ taa kɛ́ tɔntɛ, tə kɛ́ pɔpɔtʋnaa kɛ tá yɔɣɔtaɣa na tá kʋlapəlɛ pə naalɛ pə taa kɛ́. 7Ama ye tə tɔŋ tənaŋŋ taa ɩsɩɩ Ɩsɔ maɣamaɣa wɛʋ tənaŋŋ taa tɔ pə kpɛntəɣɩ-tʋɣʋ, na ɩ Pəyaɣa Yesu caləm kpiisiɣi-tʋɣʋ ta ɩsaɣatʋ təna. 8Ye tə yɔɣɔtəɣɩ sɩ tə wɛʋ ɩsəntɔ tɔ tə fɛɩna ɩsaɣatʋ, ta maɣamaɣa kɛ tə puɣusiɣi, na tampana fɛɩ tá kiŋ kɛ paa pəcɔ. 9Ama ye tə heela Ɩsɔ kɛ́ tá ɩsaɣatʋ, tə pəsəɣɩ na tə́ tʋ-ɩ naani. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩ təŋəɣɩ siɣisuɣu kɛ́, ɩlɛ ɩ ká hɩɩsɩ tá ɩsaɣatʋ na ɩ́ kpiisi ta kawalasɩ təna təpaɩpaɩ. 10Ye tə yɔɣɔtəɣɩ sɩ tə ta la ɩsaɣatʋ, Ɩsɔ kɛ́ tə yaakɩ pɔpɔtʋ, na tɩɩ mʋɣɩ ɩ tɔm.


text: 1Jésus nɛ hio wan-yambimɔ pɛa hɔa sanga-sanga nɛ Jérusalem, hapɛtɛ le Betfaze nɛ le Betani ha nanga ngari Olivier. Mɛgi Jésus tomsa hio ma wan-yambimɔ pɛa bwa pen sɔngsi, 2nɛ tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ nɛ ha le ka dung ha li ɛnɛ, nɛ ka ɛnɛ hɔa haki, ɛnɛ bekpa betoyfok ha kpoa. Ma wi ndang tɛ dang zua sɔngsi na. Ɛnɛ bul wɛnɛ tɛnɛ. 3Nɛ ka ma wi ani ɛnɛ nde, ɛnɛ bul wɛnɛ hazu ge nde? Ɛnɛ tɔ ha wɛnɛ nde, yo nɛ̂ Kongawan ka ngoy yo. Nɛ a bekifiri wɛnɛ ha ɛnɛ nɛhasa.» 4Mbwa pena nɛ mbwa kpaa betoyfok ha kpoa ha ma nutwa hapɛtɛ liwal. Mɛgi mbwa bulo wɛnɛ. 5Nɛ hio ma wi ndɔng ka dungɔ haki ana mbwa: «Ɛnɛ de nɛ ge? Hazu ge ɛnɛ bul betoyfok kɛ ge nde?» 6Mɛgi mbwa kiforo wen gbesi tuka Jésus tɔa nɛ ha mbwa. Nɛ wi ndɔng gdea wal ha mbwa. 7Mbwa ngbɔsa betoyfok nɛnɛ ha Jésus. Mbwa piso hio la pɛ mbwa ha zua, nɛ Jésus dungɔnu ha zua. 8Hio dɔka wi tata gasa la pɛ mbwa ha liwal, nɛ hio ma gɔna hio gbakɔte ha fɔ tɛ tati ha liwal mɛ lukisi nɛ wɛnɛ. 9Hio wi ndɔng ka nɛa ha li Jésus, nɛ ɛ ndɔng ka naka wɛnɛ, mbwa fɛt dungɔ ha gdɔra: «Hosanna! Hio wi fɛt alukisi Sɔ! Kongawan Sɔ awol dede wen ha zu wi kɛ ka tɛ nɛ ling wa. 10Sɔ awol dede wen ha zu wi kɛ, ka bedung kongapora gbesi tuka ngbabafa ɔ David! Hio wi fɛt alukisi Sɔ ha kuso ngɔn!» 11Jésus hɔa ha Jérusalem, nɛ wɛnɛ lea gasa twa Sɔ. Haki wɛnɛ ngɛsara mɔ hɛrr zikiri pɛtɛ wa. Hazu mbolo dea kari a gboa hinɛ hio wan-nɛtom pɛa nɛ si ha Betani. 12Ka mɔsaa, Jésus hinɛ hio wan-nɛtom pɛa gboa ha Betani, wɔ dea wɛnɛ. 13Wɛnɛ dungɔ nɛyɛa zɔk ma te fige ka hio waa ang. A nɛa nɛ zɔk yo nde, mana a bekpa waya. Ma, ka wɛnɛ tiko nɛ sanga-sanga, a kpaa kanɛ waa sɔna, hazu ngimɔ waya tɛ hɔ ka na. 14Mɛgi, Jésus tɔa ha te fige ɛngɛ: «Kpɛ-kpɛ-kpɛ! Ka ma wi ayɔng waya mɛ fin na!» Nɛ hio wan-yambimɔ zea wen ɛngi. 15Jésus hinɛ hio wan-yambimɔ pɛa hɔa ha Jérusalem. Nɛ ka wɛnɛ lea gasa twa Sɔ, a angara yinɔ hio wan-gdongi mɔ nɛ hio wan-hɛ mɔ. A kinso tabolo pɛ hio wan-kpali mbɔli nɛ kiti pɛ hio wan-gdongi gbakuli pi ha nu. 16Nɛ wɛnɛ gdɔka wal nde, hio wi atoy mɔ gɔn nɛ zang gasa twa Sɔ na. 17Mɛgi, wɛnɛ osamɔ ha hio wi nde, Sɔ tɔa ha zang takarata pɛa: «Ɛ besa twa pɔm nde, twa gɔ Sɔ pɛ hio kandɔ fɛt. Ma, ɛnɛ kiforo yo gde nɛ gala pɛ hio wanzu.» 18Nɛ ka hio gasa wan-hasadaka nɛ hio wan-osi mbonga zea mɔ ɛngɛ, mbwa kio wal mɛ gbɛ Jésus. Ma, mbwa yuo ke hazu osamɔ pɛ Jésus gbinɔ gbalatɛ giliwi fɛt ka zea yo. 19Nɛ ka mbolo dea, Jésus nɛ hio wan-yambimɔ pɛa gboa ha Jérusalem pen. 20Nɛ sutole sut ka Jésus nɛ hio wan-yambimɔ pɛa ha pena, mbwa zɔka nde, te fige ɛngɛ kota hɔ ha guna fɛt. 21Tazu Pierre gbaa nɛ mɔ ka pena nɛ a tɔa ha Jésus: «Wan-osimɔ, mɛ zɔk, te kɛ ka mɛ foma mɛmbalasɔ, yo kota fɛt.» 22Mɛgi, Jésus tɔa ha hio wan-yambimɔ pɛa: «Ɛnɛ amɛkiri Sɔ sɔna! 23Kpasawen, mi tɔ ha ɛnɛ, ka ma wi tɔ ha ngari ɛngɛ: ‹Gutɛ, mɛ nɛ, nɛ tek ha nana-litɔng!› Nɛ ka wia si kafɛ ha sila wa na, ma, ka wɛnɛ mɛkara Sɔ nde, wen pɛa belɛmsiri tɛ, mɛgi Sɔ beha yo ha wɛnɛ. 24Yo nɛ̂ ɛngi ka mi tɔ ha ɛnɛ, ka ɛnɛ gɔ Sɔ hazu ani nɛ ma mɔ, ɛnɛ gde tazu ɛnɛ nde, ɛnɛ kpaa yo kari. Nɛ Sɔ beha yo ha ɛnɛ. 25Ka ɛnɛ ngoy mɛ gɔ Sɔ, nɛ ka ɛnɛ nɛ ma wen hinɛ ma wi, ɛnɛ abisi sɛmbɔ ka wɛnɛ dea ha tɛ ɛnɛ. Mɛgi Bafa ɛnɛ ha zang ngɔn bebisi sɛmbɔ pɛ ɛnɛ. 26[Ma, ka ɛnɛ bisi sɛmbɔ ka ma wi dea ha tɛ ɛnɛ na, ki Bafa ɛnɛ ha zang ngɔn lɛm bisi sɛmbɔ pɛ ɛnɛ na.»] 27Jésus hinɛ hio wan-yambimɔ pɛa kiforo fin pe ha Jérusalem. Nɛ ka Jésus ha yala ha zang gasa twa Sɔ, hio gasa wan-hasadaka, hio wan-osi mbonga nɛ hio kotowi tiko tɛ hapɛtɛ wa. 28Mbwa ana wɛnɛ: «Mɛ de mɔ ndɔng nɛ nge ziomɔ ge nde? Yo nɛ̂ o ka ha mɛ ziomɔ mɛ de nɛ mɔ ndɔng o nde?» 29Mɛgi, Jésus kiforo wen ha mbwa: «Mi fin, mi ngoya ani ɛnɛ nɛ ma mɔ ndang sɔna. Ka ɛnɛ kiforo wen ha mi ing, ki mi tɔa ha ɛnɛ goto ziomɔ, ka mi de nɛ mɔ ndɔng. 30Yo nɛ̂ o ha tomsi Jean mɛ gdumsi wi, yo nɛ̂ Sɔ mana yo nɛ̂ hio wi? Ɛnɛ tɔ sokoa ha mi!» 31Mbwa wolamɔ ha soko may nɛ mbwa tɔa: «Ka ɔ tɔ nde, yo nɛ̂ Sɔ, ki a beaniɔ nde, ma, hazu ge ɔ tɛ mɛkiri wen pɛ Jean na ge? 32Nɛ ka ɔ tɔ nde yo nɛ̂ hio wi, ki hio wi begutɛ sungiri ɔ.» Mbwa dea ke hio wi, hazu hio wi fɛt takiri nde Jean nɛ̂ kpasa wan-tɔkuliwen. 33Mɛgi, mbwa kiforo wen ha Jésus: «Ɔ ing na.» Nɛ Jésus tɔa ha mbwa: «Mɛgi, mi fin, mi lɛm tɔ ha ɛnɛ goto ziomɔ, ka mi de nɛ mɔ ndɔng, na.»


text: 1Da fɩnfɩɩn na kɛ tɩn, Zezi ma joori o vu Kapɛrnawum. Tɩʋ kʋm nɔɔna bam ma lwarɩ nɩ o tu o wʋ sɔŋɔ nɩ. 2Ba zanzan ma ba ba la daanɩ sɔŋɔ kʋm nɩ, yɩ laŋa daa tərə kʋ ni nɩ dɩ fɩnfɩɩn dɩ. O maa wʋra o ŋɔɔnɩ Wɛ taanɩ o brɩ-ba. 3O na wʋra o brɩ-ba kʋntʋ tɩn, nɔɔna badonnə ya jɩgɩ kɔrɔ ba bɩɩnɩ o te, yɩ nɔɔna bana zɩŋ-o dɩ gungolo. 4Ba na yi jəgə kam tɩn, ba maa warɩ ba ja-o ba yi Zezi te, kɔgɔ kʋm na daga tɩn ŋwaanɩ. Ba ma ja-o ba di digə kalʋ Zezi na wʋ ka wʋnɩ tɩn nayuu, ba zagɩ ba puri bɔɔnɩ ba maŋɩ dɩ Zezi na wʋ mɛ tɩn. Ba ma daarɩ ba pa gungolo kʋm kɔrɔ kʋm na tigi kʋ baŋa nɩ tɩn tɔgɩ da kʋ tu digə kam wʋ. 5Zezi ma lwarɩ nɩ ba kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩd-o. O ma ta dɩ kɔrɔ kʋm o wɩ: "A bu, nmʋ lwarɩm dɩm ti." 6Wɛ cullu karanyɩna tiinə badaara ya tɔgɩ ba wʋra. Ba maa je ba bwɛ ba wʋnɩ ba wɩ: 7"Bɛɛ mʋ yɩ o ŋɔɔnɩ kʋntʋ doŋ? O paɩ o dɩ Wɛ yɩ bɩdwɩ mʋ. O ŋɔɔnɩ o twɩ Wɛ mʋ. Nɔɔn-nɔɔnʋ b'a wanɩ o yagɩ nɔɔnʋ lwarɩm o ma cɛ-o, kʋ na daɩ Wɛ DƖ yɩranɩ." 8Zezi ma lwarɩ ba na jɩgɩ wʋbʋŋa yalʋ ba wʋnɩ tɩn. O ma ta dɩ ba o wɩ: "Bɛŋwaanɩ mʋ 'a bʋŋɩ kʋntʋ doŋ? 9Kɔɔ mʋ yɩ mwalɩ kʋ dwe, a na tagɩ dɩ kɔrɔ kʋm a wɩ: 'Nmʋ lwarɩm dɩm ti' mʋ yɩ mwalɩ, naa a na tagɩ a wɩ: 'Zaŋɩ wɛɛnɩ n kwe n gungolo kʋm n ta n veə' mʋ yɩ mwalɩ? 10A nan w'ʋ pa abam lwarɩ nɩ, amʋ wʋlʋ na yɩ Nabiin-bu wʋm tɩn jɩgɩ dam lʋgʋ baŋa nɩ, sɩ a yagɩ nɔɔna lwarɩm a ma cɛ-ba." O laan ma ta dɩ kɔrɔ kʋm o wɩ: 11"A lagɩ a ta dɩ nmʋ, zaŋɩ wɛɛnɩ sɩ n kwe n gungolo kʋm n ja n vu sɔŋɔ." 12Zezi na tagɩ kʋntʋ tɩn, bɩdwɩ baŋa nɩ mʋ nɔɔnʋ wʋm zaŋɩ ba maama yigə nɩ o kwe o gungolo kʋm o nuŋi o viiri. Ba na nɛ kʋntʋ tɩn, kʋ ma kɩ ba maama yəəu. Ba ma zuli Wɛ yɩ ba wɩ: "D'ɩ daa ta wʋ fɔgɩ d'ɩ na kəm dɩntʋ doŋ." 13Zezi daa ma nuŋi o vu o wʋ Galile nɩnɩʋ kʋm ni nɩ. Kɔgɔ zanzan ma ba o te kʋ gilim-o. O maa wʋra o brɩ-ba Wɛ cɩga kam. 14O daa ma zaŋɩ o maa kɛa. O na maa kɛ tɩn, o ma na nɔɔnʋ wʋdoŋ, o yɩrɩ mʋ Leevi. O ko yɩrɩ mʋ Alɩfɩ. O dɛɛn je mɛ seeni o na yəni o je o joŋi lampoo tɩn mʋ. Zezi ma ta dɩd-o o wɩ: "Zaŋɩ n ta n tɔgɩ-nɩ." O ma sɩɩnɩ o zaŋɩ o tɔgɩ o kwaga. 15Zezi dɛɛn ma vu Leevi sɔŋɔ sɩ o di wʋdiu dɩ o karabiə bam. Lampo-joŋnə dɩ nɔn-cɩcɔgɩrʋ zanzan dɩ maa tɔgɩ ba wʋra ba di wʋdiu kʋm dɩ ba, bɛŋwaanɩ balʋ dɛɛn na tɔg-o tɩn daga. 16Wɛ cullu karanyɩna tiinə badaara na nuŋi Farizɩan tiinə kɔgɔ kʋm wʋ tɩn maa tɔgɩ ba wʋra. Ba na nɛ Zezi na je o di wʋdiu dɩ nɔn-cɩcɔgɩrʋ dɩ lampo-joŋnə kʋntʋ tɩn, ba ma bwe o karabiə bam ba wɩ: "Bɛɛ mʋ kɩ yɩ o di wʋdiu dɩdaanɩ lampo-joŋnə dɩ nɔn-cɩcɔgɩrʋ tɩm kʋntʋ?" 17Zezi ma ni ba na tagɩ kʋlʋ tɩn. O laan ma ta dɩ ba o wɩ: "Kʋ na yɩ balʋ na jɩgɩ yazurə tɩn, bantʋ wʋ maŋɩ sɩ ba vu dɔgɩta tu te sɩ o sooni-ba. Kʋ daarɩ balʋ na ba jɩgɩ yazurə tɩn mʋ maŋɩ sɩ ba vu sɩ ba na soonim. A na tu lʋgʋ baŋa tɩn, kʋ daɩ sɩ a bəŋi balʋ na maŋɩ ba yɩ nɔn-ŋʋna tɩn, amʋ nan tuə, sɩ a bəŋi nɔn-balwaarʋ mʋ sɩ ba ba amʋ te." 18Zan karabiə bam dɩ Farizɩan tiinə bam dɛɛn yəni ba vɔ ni. Nɔɔna badonnə ma vu Zezi te ba bwe-o ba wɩ: "Bɛŋwaanɩ mʋ Zan karabiə bam dɩ Farizɩan tiinə bam yəni ba vɔ ni, yɩ nmʋ karabiə bam ba vɔa?" 19Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Nɔɔnʋ na di kaanɩ yɩ o kɩ candiə, yɩ o cilonnə na wʋra sɩ ba tɔgɩ ba di, bantʋ w'ʋ wanɩ ba vɔ ni yɩ kan-barʋ wʋm ta wʋ ba tee nɩ na? Ba b'a sɛ ba vɔ ni maŋa kalʋ kan-barʋ wʋm ta na wʋ ba tee nɩ tɩn. 20Kʋ nan w'ʋ ba kʋ yi maŋa kam ba na w'ʋ ja kan-barʋ wʋm ba viiri tɩn. Maŋa kam kʋntʋ nɩ o daa na təri ba tee nɩ tɩn, mʋ ba laan w'ʋ vɔ ni. 21Nɔɔn-nɔɔnʋ b'a sɛ o kwe garyi-dʋʋrɩ o ma fəri gwar-doŋo kʋlʋ na kaarɩ tɩn. O nan na kɩ kʋntʋ, garyi-dʋʋrɩ dɩm laan w'ʋ vuuri gwar-doŋo kʋm dɩ pa kʋ tiini kʋ cɔgɩ zanzan. 22Nɔɔn-nɔɔnʋ dɩ nan b'a sɛ o kwe sa-dʋŋa o lo o kɩ lɔ-doŋo wʋnɩ. O na kɩ kʋntʋ, yɩ sana kam na keeri, ka'a pa lɔɔ kʋm bagɩ mʋ. Lɔɔ kʋm w'ʋ cɔgɩ yɩ sana kam dɩ lo. Kʋntʋ ŋwaanɩ nɔɔnʋ maŋɩ sɩ o kwe sa-dʋŋa o kɩ lɔ-dʋŋʋ wʋnɩ mʋ." 23Zwifə bam siun dɛ dɩdoŋ na yi tɩn, Zezi dɛɛn ma tɔgɩ karɩ wʋ o maa kɛa. O karabiə bam dɩ maa tɔgɩ ba veə, yɩ ba bwəri mɩna ba yu ba dʋna. 24Farizɩan tiinə bam na nɛ ba na kɩ te tɩn, ba ma ta dɩ Zezi ba wɩ: "Nii ba na kɩ te tɩn. Bɛɛ mʋ yɩ ba tʋŋɩ tɩtʋŋɩ dɩlʋ na cɔgɩ siun dɛ cullu tɩm tɩn?" 25Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Abam ta wʋ fɔgɩ 'a karɩmɩ Wɛ tɔnɔ kʋm na brɩ Pɛ Davidi taanɩ te tɩn na? Kʋ brɩ nɩ maŋa kalʋ Abɩata dɛɛn na yɩ Wɛ kaanɩm yuutu tɩn, kana dɛɛn jɩgɩ Davidi dɩ o nɔɔna bam, yɩ ba ba jɩgɩ wʋdiu sɩ ba di. 26O ma vu o zʋ Wɛ digə, yɩ o kwe dɩpwa yalʋ na tigi da Wɛ ŋwaanɩ tɩn o di. Dɩpɛ dɩm kʋntʋ culə sɩ nɔn-gaa di-dɩ, kʋ na daɩ Wɛ kaanɩm tiinə yɩranɩ. Davidi dɛɛn di dɩpɛ dɩm, yɩ o daarɩ o pa o nɔɔna bam dɩ tɔgɩ ba di." 27O daa ma ta dɩ ba o wɩ: "Wɛ na kɩ nabiinə DƖ yagɩ lʋgʋ baŋa nɩ tɩn, DƖ tiŋi siun dɛ da yarpɛ maama wʋnɩ, sɩ kʋ taa jɩgɩ zənə mʋ kʋ pa-ba, sɩ kʋ daɩ nɩ Wɛ kɩ nabiinə siun dɛ cullu tɩm tɔgɩm ŋwaanɩ mʋ. 28Kʋntʋ ŋwaanɩ amʋ Nabiin-bu wʋm jɩgɩ ni siun dɛ cullu tɩm baŋa nɩ."


text: 1Pə kaasa kʋyɛɛŋ naalɛ sɩ pá tɔɣɔ Tɛɛʋ acima na potopotonaa mpa pa taa fɛɩ kʋkʋsʋm tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtəlaa sɔsaa na Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa pa pɛɛka ɩsəna paa la na pá kpa Yesu təhɛɛ na nɔɣɔlʋ ta na tɔ na pá kʋ-ɩ. 2Pa yɔɣɔtaɣa pa taa sɩ: Ye tə tɔma sɩ tə́ kpa-ɩ acima waatʋ taa, pɩɩ la yoou kɛ yəlaa taa. 3Kʋyakʋ nakʋlɩ Yesu wɛ Petanii kɛ tɔnʋɣʋ tɔɔ asilima kʋtɔŋ tʋ Simɔŋ təyaɣa taa, na ɩ́ caɣaa na ɩ́ tɔŋna tɔɣɔʋ. Tənaɣa alʋ nɔɣɔlʋ ɩ sʋʋwa na ɩ́ tɔka tulaalʋ kʋpaŋ wei pa yaa sɩ naatɩ na pá lapa ɩ akpaləpiya kɛ liɣitee pəlɛ kʋhʋlʋməlɛ tɔ na tulaalʋ ɩnɩ ɩ wɛ liɣitee kɛ sɔsɔm. Ḿpʋ́ɣʋ́ alʋ ɩnɩ ɩ pɛla akpaləpiya ŋkɛ na ɩ́ pəlɩ tulaalʋ ɩnəɣɩ Yesu nyʋɣʋ taa. 4Tənaɣa mpʋ ɩnɩ pə ta maɣa mpa pa caɣa təna tɔ pa taa lɛlaa na pá tɔ sɩ: Ɩ lɔʋ tulaalʋ ɩnɩ ɩsəntɔ tɔ pə teu ntɛ we? 5Ye paa pɛɛta-ɩ ɩ liɣitee taa kəlɩ liɣitee nyəɣətʋ ŋmʋnʋɣʋ na nɩɩnʋwa (300) na pá ha kʋnyɔntʋnaa? Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kala alʋ ɩnɩ ɩ tɔm kɛ sɔsɔm. 6Ama Yesu tɔma-wɛ sɩ: Ɩ́ yele alʋ ɩnɩ təkpi yoo. Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ pəsəɣɩ ɩ laŋlɛ kɛ mpʋ? Mpi ɩ lapa-m mpʋ tɔ pə tewaɣa halɩ. 7Mə na kʋnyɔntʋnaa ɩ́ wɛnna tam. Paa waatʋ wei kɛ́ ɩ́ nɔkaa ɩ́ ká la-wɛɣɛ kʋpantʋ. Ama má na-mɛ tə kaa wɛɛ təma kiŋ kɛ tam. 8Mpi ɩ pəsaa tɔɣɔ ɩ lapa. Ɩ laalaa na ɩ́ saɣalɩ-m tulaalʋ kɛ kpakpaa sɩ pá pina-m. 9Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, paa timpiɣi paa heeli Laapaalɩ Kʋpaŋ kɛ antulinya ɩnɩ ɩ təna ɩ taa, paa kɛɛsɩ alʋ ɩnɛ ɩ lapa mpi tɔ pə tɔm na pá tɔɔsəɣɩ ɩ tɔɔ. 10Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfalaa naanʋwa na naalɛ taa nɔɣɔlʋ wei pa yaa sɩ Yutaasɩ Ɩsəkaleeu tɔ ɩ kʋlaa, na ɩ́ polo ɩ́ maɣana kɔtəlaa sɔsaa, sɩ ɩnɩ ɩ ka tʋ Yesu kɛ́ pa niŋ taa. 11Pɛlɛ pa nɩɩ mpʋ ɩlɛna pa laŋa hɛɛ sɔsɔm na pá tɔ sɩ paa ha-ɩ liɣitee. Ɩlɛna Yutaasɩ sʋʋ kʋyakʋ kʋpaŋkʋ kɛ pɛɛkʋɣʋ sɩ ɩ́ tʋ Yesu kɛ́ pa niŋ taa. 12Pə tala potopotonaa mpa pa taa kʋkʋsʋm fɛɩ tɔ pə acima kʋyakʋ kancaalaɣa nyəŋkʋ wule, ɩlɛna Yesu ɩfalaa pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Leɣe n caa sɩ tə́ polo na tə́ la-ŋ Tɛɛʋ acima kʋtɔɣɔʋ? Pə wule ntɛɣɛ pa kʋɣɩ ɩwɛɛsɩ nsi pa lakəna Tɛɛʋ acima kʋtɔɣɔʋ tɔ. 13Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tila ɩ ɩfalaa taa naalɛ sɩ: Ɩ́ polo ɩcatɛ taa, ɩ́ ka sulina apalʋ nɔɣɔlʋ na ɩ́ səɣəla lʋm na həyaɣa, ɩ́ təŋɩ-ɩ. 14Pʋntʋ ɩnɩ ɩ́ sʋʋ timpi, ɩlɛ mɩɩ pɔɔsɩ təyaɣa tʋ sɩ: Tacaa sɩ kutuluɣu ŋku kʋ taa ɩ́ na ɩ ɩfalaa paa caɣa na pá tɔɣɔ Tɛɛʋ acima kʋtɔɣɔʋ tɔ kʋ wɛ le? 15Apalʋ ɩnɩ ɩ ká hʋ́lɩ́-mɛɣɛ atɛ na ɩsɔtaa kutuluɣu taa kɛ́ naŋ sɔsɔɔŋkʋ nakʋləɣɩ ɩsɔtaa, na pá tɛma-kʋɣʋ taɣanʋɣʋ na kʋ taa wɛ wontu nti ɩ́ ká lana tɔ. Kʋ taa tənaɣa ɩ́ ká təsɩ-tʋɣʋ pə təna. 16Tənaɣa Yesu ɩfalaa kʋlaa na pá tɛɛ ɩcatɛ taa na pá maɣana teitei ɩsɩɩ Yesu ka heela-wɛ tɔ. Ɩlɛna pá təsɩ Tɛɛʋ acima kʋtɔɣɔʋ kɛ təna. 17Pə kɔma ɩsɩɩ taanaɣa ɩlɛ Yesu na ɩ ɩfalaa naanʋwa na naalɛ pa talaa kɛlɛ. 18Pa caɣaa na pa tɔŋna tɔɣɔʋ, ɩlɛna Yesu yɔɣɔtɩ sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, má na mpa mɛ tə caɣaa na tə́ tɔkɩ ɩsəntɔ tɔ mə taa nɔɣɔlʋ ká la-m kɔlɔmɔtɔ. 19Tənaɣa Yesu ɩfalaa ɩsɛntaa nyəŋa sɔsɔm, na pá sʋʋ-ɩ pɔɔsʋɣʋ kɛ kʋlʋm kʋlʋm. Ɩnɛ sɩ: Matɔŋ pə taɣa ma? 20Tənaɣa Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mə naanʋwa na naalɛ taa nɔɣɔlʋɣʋ. Má na wei tá niŋ ká kpɛntɩ sʋsʋɣʋ kɛ nyənaɣa taa tɔ. 21Yʋlʋ Pəyaɣa má, ma səkɩ teitei kɛ́ ɩsɩɩ paa kɛɛsa ma tɔm kɛ Ɩsɔ Tɔm taa tɔ. Ama wei ɩ ká la Yʋlʋ Pəyaɣa maɣa kɔlɔmɔtɔ kɛ mpʋ tɔ ɩ tɔm ká la waɩyo kɛ́ sɔsɔm. Pʋntʋ ɩnɩ ye pa taa lʋlɩ-ɩ pəlɛ pɩɩ lapa sana. 22Ḿpʋ́ɣʋ́ waatʋ wei Yesu na ɩ ɩfalaa pa tɔkaɣa tɔ, Yesu kpaɣa potopoto na ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ na təmlɛ, na ɩ́ faɣa-ɩ na ɩ́ cɛla ɩ ɩfalaa, na ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ɩ́ mʋ, ma tɔnʋɣʋ ntɛ́. 23Pəlɛ pə waalɩ kɛ́ ɩ kpaɣa kɔpʋ na ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ na təmlɛ na ɩ́ cɛlɛ-wɛ, na pɛlɛ pá nyɔɔ pa təna. 24Ɩlɛna ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ma caləm ntɛ́ mpi pə hʋ́lə́ɣɩ́ Ɩsɔ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ tampana tɔ. Mpɩ pə kpemna yəlaa paɣalɛ tɔɔ. 25Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, ma kaa tasa sʋlʋm pənɛɣɛ nyɔɔʋ haləna kʋyaŋku maa tasa pə nyɔɔʋ kɛ Ɩsɔ Kawulaɣa taa tɔ. 26Yesu na ɩ ɩfalaa pa tɛma mpʋ, ɩlɛna pá yoo acima yontu, ɩlɛna pá tɛɛ Olifinaa pʋɣʋ tɔɔ. 27Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma ɩ ɩfalaa sɩ: Mə təna ɩ́ ká yele-m na ɩ́ se. Pa ŋmaa ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Maa kʋ tiikilu na heeŋ ká ya yem yem. 28Ama waatʋ wei maa fe, ɩlɛna má tɛɛ-mɛɣɛ nɔɣɔ kɛ Kalilee. 29Tənaɣa Piyɛɛ tɔma-ɩ sɩ: Paa pa təna paa yele-ŋ na pá se, má ma kaa la mpʋ. 30Ama Yesu tɔma Piyɛɛ sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-ŋ yoo maa cɛsəɣɩ, n ká kpɛɛsɩ tɔm tooso kɛ́ saŋa ahoo anɛ a maɣamaɣa sɩ n ta nyɩ-m kɛ́ n ta nyɩ-m na pə́cɔ́ kampaaʋ koo tɔm naalɛ nyəm. 31Ama Piyɛɛ tasa kpɛɛsʋɣʋ na toŋ sɩ: Paa má na-ŋ tɩɩ sɩ tɩɩ sɩ kɛ́. Ma kaa kpɛɛsɩ sɩ ma ta nyɩ-ŋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa təna pa yɔɣɔta mpʋ. 32Pəlɛ pə waalɩ pa tala timpi pa yaa sɩ Kɛtəsemanee tɔ, ɩlɛna Yesu tɔ ɩ ɩfalaa sɩ: Ɩ́ caɣa cənɛ na má polo Ɩsɔ sələmʋɣʋ kɛ hatoo cənɛ. 33Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpaɣa Piyɛɛ na Saakɩ na Yohaanɩ. Tənaɣa sɔɣɔntʋ na laŋwakəllɛ sɔsɔɔlɛ sʋʋ-ɩ kpaʋ, 34ɩlɛna ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ma laŋlɛ wakəlaa kɛ́ tətɔɣɔtɔɣɔ pə fɛɩ kɛɛsʋɣʋ. Ɩ́ caɣa cənɛ na ɩ́ feŋiɣi. 35Ɩ tuusa ɩ nɔɣɔ tɔɔ kɛ́ pəcɔ, ɩlɛna ɩ́ luŋ na ɩ́ sələmɩ sɩ ye pə wɛ pəsʋɣʋ wahala waatʋ ɩnɛ ɩ́ taa kɔɔ ɩnɩ ɩ tɔɔ. 36Ɩ sələmaa kɛ́ sɩ: Haɩ, ma Caa, n pəsəɣɩ pə təna, kɔɔlɩ wahala sɔsɔ ɩnɛɣɛ ma nyʋɣʋ tɔɔ. Paa na mpʋ mpi n nɔkaa tɔ pəlɛ pə la, pə́ taa wɛɛ ma luɣu nyəntʋ. 37Yesu tɛma mpʋ, ɩlɛna ɩ́ məlɩ ɩ ɩfalaa tooso ɩnɩ ɩ kiŋ na ɩ́ maɣana pa tɔŋna tom. Tənaɣa ɩ pɔɔsa Piyɛɛ sɩ: Simɔŋ, n too kɛ? N kpisa feŋuɣu kɛ pəcɔ maɣamaɣa? 38Ɩ́ feŋ na ɩ́ sələmɩ, tɔfɔ ɩ́ ká hoti waatʋ wei maɣasʋɣʋ kɔŋ-mɛ tɔ. Pááná wɛɛ, ama tɔnʋɣʋ ɩɩ pəsəɣəna. 39Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa tuusuɣu, ɩlɛna ɩ́ tasa kʋlʋmtʋ ntəɣɩ sələmʋɣʋ. 40Ɩ tasa ɩ ɩfalaa cɔlɔɣɔ məlʋɣʋ, ɩlɛna ɩ́ maɣana pa tɔŋna tom tɔtɔ. Pa kpisa pá caɣana pa ɩsɛ. Ɩlɛ pa ta nyɩ nti pá cɔ-ɩ tɔ. 41Yesu məla tooso nyəm ɩlɛna ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɔŋna tom na ɩ́ hɛɛsəɣɩ yaa? Tɔʋ, ɩ́ yele mpʋ, pə talaa kɛlɛ. Ɩ́ nyənɩ, paa tʋ Yʋlʋ Pəyaɣa maɣa asaɣaa niŋ taa. 42Ɩ́ kʋlɩ na tə tɛɛ. Ɩ́ nyənɩ, ma kɔlɔmɔtɔ tʋ tala cənɛ. 43Yesu tɔŋna yɔɣɔtaɣa kɛ mpʋ, ɩlɛ ɩ ɩfalaa naanʋwa na naalɛ taa lɛlʋ wei pa yaa sɩ Yutaasɩ tɔ ɩ talaa kɛlɛ. Na ɩ waalɩ kɛ́ yəlaa tuutuuma na pá tɔka laɣalɛɛ na kpatəŋ. Kɔtəlaa sɔsaa na Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa na nyʋɣʋ nyə́ma pa tilina yəlaa mpɛ. 44Yutaasɩ wei ɩnɩ ɩ lakɩ Yesu kɛ́ kɔlɔmɔtɔ kɛ mpʋ tɔ ɩ ka kɛɛsa samaa ɩnəɣɩ ɩsəna ɩ ká la tɔɣɔ. Ɩ heela-wɛɣɛ sɩ: Ye ma polaa na má waɣala wei ɩlɛ ɩnəɣəlɛ. Ɩ́ kpa-ɩ na ɩ́ tɔkɩ-ɩ teu na ɩ́ tɛɛna. 45Yutaasɩ talaa ɩlɛna ɩ́ kpətəna Yesu na ɩ́ tɔ sɩ: Tacaa. Ɩlɛna ɩ́ waɣalɩ-ɩ. 46Ḿpʋ́ɣʋ́ samaa ɩnɩ ɩ tʋ niŋ kɛ Yesu tɔɔ na pá kpa-ɩ. 47Tənaɣa mpa na Yesu paa wɛ təna tɔ pa taa nɔɣɔlʋ ɩ kpɛɛ ɩ laɣatɛ na ɩ́ lo kɔtʋlʋ sɔsɔ təmlɛ tʋ ŋkpaŋʋɣʋ na ɩ́ kɔɔlɩ təfeŋ. 48Ɩlɛna Yesu pɔɔsɩ samaa sɩ: Ɩ́ kɔŋɩ-m kpaʋ na ɩ́ nɔkɩ na ɩ́ kpakəɣɩ laɣalɛɛ na kpatəŋ tɔ, maɣa ŋmɩɩlʋ ɩsaɣaʋ kɛ? 49Ma na-mɛɣɛ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ taa kɛ́ kʋyɛɛŋ tənaɣa na má sɛɣɛsəɣɩ. Pəyele ɩ́ ta kpa-m. Ama pə lapa ɩsəntɔɣɔ sɩ pə́ la ɩsəna paa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa tɔ. 50Tənaɣa Yesu ɩfalaa təna yela-ɩ na pá se na pá tɛɛ. 51Pə pamna ɩfepu nɔɣɔlʋ ɩ ka taka kunti tike na ɩ́ tɔŋ Yesu waalɩ. Pa siisaa sɩ pa kpaa ɩfepu ɩnɩ, 52ɩlɛna kunti fiti na ɩ́ yele na ɩ́ tɛɛ tapakpɛtɛ təyələyəlɩ. 53Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kpalaa pona Yesu kɛ́ kɔtəlaa wulaʋ tɛ, na pá maɣana kɔtəlaa sɔsaa na nyʋɣʋ nyə́ma na Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa pa kota təna. 54Piyɛɛ təŋaɣa Yesu kɛ́ táálə́ḿ tɔɔ, haləna ɩ́ tala kɔtəlaa wulaʋ taɣa tɔɔ. Ɩlɛna ɩ́ caɣa təna na ɩ́ na təmlɛ nyə́ma pá holiɣi kɔkɔ. 55Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtəlaa sɔsaa na Kotuɣu sɔsɔɔŋkʋ nyə́ma pɛɛka taalɩ wei paa tʋ Yesu na pá hiki mpaaʋ na pá kʋ-ɩ tɔ, na pá kpisi. 56Ɩlɛna yəlaa paɣalɛ náá kʋlɩ na pá tɔŋ sɩ: Taalɩ ɩnɛɣɛ ɩ lapa, ɩnɛɣɛ ɩ lapa. Lɛlaa sɩ ɩnɛɣɛ, na pá taɣanəɣɩ pa taa pa tike kɛ kpɛɛsʋɣʋ. 57Na lɛlaa náá lɩɩ yem na pá looli tɔm na pá suu-ɩ sɩ: 58Tə nɩɩ Yesu yɔɣɔtaa sɩ ɩnɩ ɩ ká yɔkɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tənɛ, nte yəlaa niŋ ŋmawa tɔ. Ɩnɩ ɩ ká lɛɛtɩ kʋfatɛ nte yʋlʋ niŋ kaa ŋma tɔɣɔ kʋyɛɛŋ tooso wule. 59Paa na mpʋ pa tɔm ta kaa. 60Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtəlaa wulaʋ kʋla pa təna pa ɩsɛntaa na ɩ́ pɔɔsɩ Yesu sɩ: N kaa yɔɣɔtɩ? Suweɣe yəlaa panɛ pa yɔɣɔtəɣəna-ŋ ye? 61Ama Yesu suma, ɩ ta cɔ sɩ pʋlʋ. Ɩlɛna kɔtəlaa wulaʋ tasa-ɩ pɔɔsʋɣʋ sɩ: Nyaɣalɛ Ɩsɔ wei pa pʋɣʋləɣɩ tɔ ɩ pəyalʋ Mesii? 62Tənaɣa Yesu cɔ-ɩ sɩ: Nn, ma maɣamaɣa kɛlɛ. Na mə təna təpaɩ ɩ́ ká na Yʋlʋ Pəyaɣa má na má caɣa Ɩsɔ toŋ təna tʋ kɔŋkɔŋ taa. Na ɩ́ ká na-m ɩsɔtaa ŋmʋntʋ taa na má tiiki. 63Tənaɣa kɔtəlaa wulaʋ cəla ɩ wontu na ɩ́ tɔ sɩ: Seliya nyə́ma mpaɣa tə tasəɣɩ pɛɛkʋɣʋ tɔtɔ. 64Mə maɣamaɣa ɩ́ ná ɩsəna ɩ kpa Ɩsɔ tɔɔ tɔɣɔlɛ. Tɔʋ, ɩ́ na-we? Ḿpʋ́ɣʋ́ pa təna pa tɔma sɩ ɩ tɔm səpaɣa, paa kʋ-ɩ kɛ́. 65Tənaɣa yəlaa mpɛ pa lɛlaa sʋʋ-ɩ ntaɣama tɔʋ, na pá takɩ ɩ ɩsɛntɔɔ na pá mapɩ-ɩ ŋkuma, na pá pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Kpeɣe wei ɩ mapa-ŋ tɔ. Pəlɛ pə waalɩ yoolaa kpaɣa Yesu na pá mapɩ-ɩ kataasɩ. 66Piyɛɛ ka wɛ taɣa tɔɔ kɛ́ atɛɣɛ mpʋ tɔɣɔ kɔtəlaa wulaʋ təmlɛ tʋ alʋ nyəŋ nɔɣɔlʋ ɩ kɔma 67na ɩ́ maɣana-ɩ na ɩ́ holiɣi kɔkɔ, na ɩ́ nyənɩ-ɩ təpiŋŋ na ɩ́ tɔ sɩ: Nyá tɔtɔ, n ka wɛ Nasalɛtɩ tʋ Yesu ɩnɩ ɩ kiŋ. 68Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ kpɛɛsaa na ɩ́ tɔ sɩ: Ma ta nyɩ nti n yɔɣɔtəɣɩ mpʋ tɔ. Ma ta cɛkəna-tɩ. Pəlɛ pə waalɩ kɛ́ Piyɛɛ lɩɩwa na ɩ́ polo kpaaŋ taa. [Ɩlɛna kampaaʋ koo.] 69Tənaɣa təmlɛ tʋ alʋ nyəŋ ɩnɩ ɩ taɣana-ɩ naʋ, na ɩ́ tasa ɩ́ na mpa paa wɛ təna tɔɣɔ heeluɣu sɩ: Pa taa mpɛɣɛlɛ na apalʋ ɩnɛ tɔtɔ. 70Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ taɣana kpɛɛsʋɣʋ. Pə lapa laasaɣa ɩlɛna mpa paa wɛ təna tɔ pá tɔ Piyɛɛ sɩ: Nyá, n ta laŋ yəlaa mpɛ pa taa nɔɣɔlʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, n kɛ́ Kalilee tʋ tɔ se. 71Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ kpɛɛsaa təlalala na ɩ́ tuu na ɩ́ tɔ sɩ: Na Ɩsɔ, ma ta nyɩ apalʋ wei ɩ tɔm ɩ́ yɔɣɔtəɣɩ tɔ. 72Tənaɣa kampaaʋ lɛla koou kɛ tɔm naalɛ nyəm, ɩlɛna Piyɛɛ tɔɔsɩ nti Yesu ka yɔɣɔta-ɩ tɔ tə tɔɔ sɩ: Mpi pɩɩ takɩ kampaaʋ koou naalɛ nyəm tɔ n tɛma tɔm toosoɣo kpɛɛsʋɣʋ sɩ n ta nyɩ-m kɛ́ n ta nyɩ-m. Ɩlɛna Piyɛɛ wii ɩsəlʋm.


text: 1Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ kʋ maŋɩ sɩ d'ɩ kwaanɩ d'ɩ ta'a jɩgɩ Wɛ kwərə kalʋ d'ɩ na ni tɩn lanyɩranɩ, sɩ d'ɩ yɩ ywəri Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ. 2Wɛ na tɔgɩ DƖ malɛsɩ sɩm jɩŋa DƖ pa d'ɩ nabaara bam kwərə kalʋ tɩn jɩgɩ kuri lanyɩranɩ. Nɔɔnʋ na wʋ sɛ-ka yɩ o na cɔgɩ DƖ niə yam, kʋntʋ tu maŋɩ sɩ o na cam mʋ kʋ maŋɩ dɩ o na kɩ te tɩn. 3Kʋ laan nan na yɩ dɩbam balʋ Wɛ na dɛ DƖ Bu wʋm ŋwaanɩ DƖ pa d'ɩ lwarɩ DƖ kwərə kam tɩn, d'ɩ yigə na tərə dɩ o vrɩm dɩm kʋntʋ dɩ na dwe malɛsɩ sɩm na brɩ kʋlʋ tɩn, d'ɩ w'ʋ wanɩ d'ɩ lu na? D'ɩ Yuutu Zezi mʋ dɛ yigə o ŋɔɔnɩ Wɛ vrɩm dɩm kʋntʋ taanɩ o brɩ nɔɔna. Balʋ na ni-dɩ kʋntʋ tɩn laan ma daarɩ ba ta ba brɩ dɩbam nɩ kʋ yɩ cɩga mʋ. 4Wɛ tɩtɩ dɩ ma brɩ nɩ kʋ yɩ cɩga, dɩ DƖ na pɛ ba kɩ wo-kɩnkagɩla dwi təri təri dɩ wəənu tɩlʋ na brɩ DƖ dam tɩn. DƖ ma daarɩ DƖ pa ba maama DƖ Joro kʋm dam, sɩ ba ma tʋŋɩ te dɩ te DƖ wʋbʋŋa na lagɩ tɩn. 5Lʋ-dʋŋʋ kʋlʋ na maa bɩɩnɩ yɩ d'ɩ tɛ kʋ taanɩ tɩn, kʋ daɩ nɩ malɛsɩ sɩm mʋ Wɛ pɛ dam sɩ sɩ taa te-kʋ. 6Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ nɔɔnʋ wʋdoŋ tagɩ o wɩ: "Nabiinu yɩ bɛɛ mʋ, yɩ nmʋ Baŋa-Wɛ guli o gulə? Nabiinu bu yɩ bɛɛ mʋ, yɩ nmʋ nii o baŋa nɩ kʋntʋ? 7Nmʋ pɛ o ba maɩ dɩ malɛsɩ sɩm maŋa fɩnfɩɩn wʋnɩ mʋ, yɩ n laan pa o di paarɩ yɩ o na zulə. 8N ma n daarɩ n kɩ wəənu maama o nɛ kuri nɩ." Kʋ na tagɩ kʋ wɩ, "Wɛ kɩ wəənu maama o dam kuri nɩ" tɩn, kʋ lagɩ kʋ ta nɩ kʋlʋkʋlʋ tərə o na ba te-kʋ. Kʋ nan yɩ cɩga mʋ nɩ, lele kʋntʋ d'ɩ daa ta wʋ nɛ nɩ wəənu maama wʋ nabiinə dam kuri nɩ. 9D'ɩ nan ye nɩ, kʋ yɩ Zezi mʋ Wɛ pɛ o tu o tɩtɩ o wʋ yi malɛsɩ sɩm maŋa fɩnfɩɩn wʋnɩ mʋ, yɩ o laan ba o na paarɩ-zulə dɩ tiə, o na sɛ o yaarɩ o tɩ tɩn ŋwaanɩ. Kʋntʋ mʋ Wɛ tɔgɩ DƖ zaanɩ dɩm ŋwaanɩ DƖ pa Zezi ləni nabiinə maama yuu nɩ o tɩ ba vrɩm ŋwaanɩ. 10Kʋ maŋɩ dɩ Wɛ dɩlʋ na kɩ woŋo maama DƖ tɩtɩ ŋwaanɩ tɩn wʋbʋŋa mʋ, sɩ DƖ pa Zezi na yaara, sɩ o laan wanɩ o vrɩ nabiinə zanzan sɩ ba ji Wɛ biə, sɩ ba daarɩ ba na paarɩ-zulə. Kʋ yɩ Zezi mʋ paɩ nɔɔna na vrɩm Wɛ tee nɩ. 11Zezi ta mʋ yɩ wʋlʋ na paɩ nabiinə jɩgɩ wʋ-poŋo Wɛ yigə nɩ tɩn. Wʋntʋ dɩ o na pɛ balʋ maama jɩgɩ wʋ-poŋo tɩn yɩ ko dɩdʋa biə mʋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ o bə-ba nɩ o ko-biə, yɩ kʋ ba jɩgɩ cavɩɩra dɩd-o. 12Mʋ kʋ kuri o tagɩ dɩ Wɛ o wɩ: "Amʋ w'ʋ pa nmʋ yɩrɩ zaŋɩ a ko-biə bam tɩtarɩ nɩ, yɩ a zɩgɩ ba wʋnɩ a leeni a zuli nmʋ." 13O daa ta maa wɩ: "Amʋ w'ʋ kwe a wʋ maama a pa Wɛ." O ma daa ta ta o wɩ: "Nii-na amʋ dɩ biə balʋ Wɛ na kɩ amʋ jɩŋa nɩ tɩn." 14Balʋ nan na yɩ Wɛ biə tɩn yɩ nabiinə mʋ, yɩ ba jɩgɩ yɩra dɩ jana. Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ Zezi dɩ dɛɛn tɔgɩ o ji nabiinu, sɩ o wanɩ o tɔgɩ o tʋʋnɩ dɩm ŋwaanɩ o cɔgɩ wʋlʋ na paɩ tʋʋnɩ jaanɩ nɔɔna tɩn. Wʋntʋ mʋ yɩ sʋtaanɩ. 15Zezi na wanɩ tʋʋnɩ kʋntʋ tɩn, kʋ pɛ o wanɩ o vrɩ balʋ na fʋna dɩ tʋʋnɩ tɩn o yagɩ. Bantʋ ŋwɩa kam maama wʋnɩ ba yɩ nɩ gambɛ mʋ te, ba na kwarɩ tʋʋnɩ tɩn ŋwaanɩ. 16D'ɩ laan nan lwarɩ nɩ kʋ daɩ malɛsɩ sɩm mʋ o tu sɩ o zəni. O tu sɩ o zəni Abraham dwi tiinə bam mʋ. 17Mʋ kʋ kuri o jigi nabiinu yɩ o sɩɩnɩ o nyɩ dɩ o ko-biə bam woŋo maama wʋnɩ. Kʋntʋ mʋ pɛ-o cwəŋə, sɩ o taa yɩ Wɛ kaanɩm yuutu wʋlʋ na jɩgɩ ba ŋwaŋa lanyɩranɩ yɩ o tʋŋɩ o pa Wɛ dɩ cɩga ba ŋwaanɩ tɩn. Kʋntʋ mʋ pɛ o waɩ o saarɩ ba lwarɩm yɩ o pa ba fɔgɩ dɩ Wɛ. 18Kʋntʋ, Zezi tɩtɩ na nɛ maŋɩm dɩ yaara tɩn, o laan w'ʋ wanɩ o zəni balʋ na wʋ yaara dɩ maŋɩm wʋnɩ tɩn sɩ ba taa jɩgɩ pu-dɩa.


text: 1A yɩn Galatiya jɔlɔ dẽme. An lɛ bɛl yɩ ka a nʋ̃mɔ̃ yɩ? A yɩ nɩbir lɛ ba nyɔɔ a Yesu Kɩrɩsɩto yin a nɩyɔɔ niem kpa a daa ju. 2Yele bʋ̃'yen lɛ n bʋɔrɔ ɩka n bɔ̃ɔ yi a yɩ sɛ̃. Yɩ nyɛn a Nãaŋmɩn Sɩɛ a nɛbinãa yɩn turo bɩɩ a lɛ yɩn wõ na yɩ sɔɔ? 3Yɩ lɛɛ bɔ̃ɔ yɛ̃ ɔ. Yɩn piel a Nãaŋmɩn Sɩɛ, yɩ pãa bʋɔrɔ naa ɩka yɩ baar yɩn kpɛ̃ɔ pɔ bɩɩ? 4A yɩ dɔɔyɛ difʋ ba lɛ tara tɔ̃nɔ̃ bɩɩ? Yelmɩ̃ɛ a ba ɩ pɔrɔ ɛ. 5Nãaŋmɩn kʋ yɩn a wʋ Sɩɛ tɩ tʋ̃ nɛ'maa tʋ̃mɔ̃ a yɩ pɔ, yɩn sɔɔ a nɛbinãa jũu bɩɩ yɩn sɔɔ a lɛ yɩn wõ? 6De man a Abraham kaa, wʋ "Sɔɔn de Nãaŋmɩn, ka a lɛ vɛ̃ ka wʋ ɩ nɩtor." 7Bɔ̃ɔ a par ɩka a bala na sɔɔ Nãaŋmɩn lɛ ɩ a Abraham bibiir. 8A Nãaŋmɩn gãn dɔ̃ɔ 'yɛr ɩka Nãaŋmɩn na 'yɛr faa a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ, a ba sɔɔfʋ jũu. Nãaŋmɩn den nie 'yɛr a 'yɛr nʋ̃ɔ kʋ a Abraham ɩka, "A paalsɩ ba jaa na nyɛn sʋ̃ʋfʋ tu a fʋ 'yɔ̃ɔ." 9A lɛ jũu, a bala jaa na sɔɔ de na nyɛn sʋ̃ʋfʋ pʋɔ a Abraham pɔ. 'Lɔ lɛ ɩ a nɩrɛ na tara sɔɔfʋ. 10Bala jaa na dɩɛl a nɛbinãa tufʋ ben pɔ 'yɔ̃ɔfʋ pɔ, bojũu a sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, "Pɔ 'yɔ̃ɔfʋ turo na a nɩrɛ 'lɔ na ba turo a yelsɩ a jaa a nɛbinãa gãn pɔ ɛ." 11A ɩn yelmɩ̃ɛ ɩka nɩrɛ jaa kʋ nyɛ faa fʋ a Nãaŋmɩn niem a nɛbinãa 'yɔ̃ɔ ɛ, bojũu "A nɩrɛ 'lɔ na tara sɔɔfʋ tor naa, wʋn tara na nyɛvʋr na ba tara baarfʋ ɛ." 12A nɛbinãa ba be sɔɔfʋ pɔ ɛ, tɩchɛ "Nɩrɛ 'lɔ na maala a lɛ a nɛbinãa na 'yɛr, na tara na nyɛvʋr." 13Kɩrɩsɩto faa sɩ naa a nɛbinãa pɔ 'yɔ̃ɔfʋ pɔ, na wʋ lɩɛb ɩ pɔ 'yɔ̃ɔfʋ kʋ sɩ, bojũu a sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, "Pɔ 'yɔ̃ɔfʋ turo na a nɩrɛ 'lɔ na yɔɔl tɩɛ ju." 14Wʋ faa sɩ naa ka a sʋ̃ʋfʋ ala a Abraham na nyɛ, ka a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ mɩ na nyɛ tu a Yesu Kɩrɩsɩto 'yɔ̃ɔ, ka a sɔɔfʋ jũu, ka sɩ nyɛ a Nãaŋmɩn Sɩɛ nɛtɩraa. 15N yɛɛr, vɛ̃ ka n de man a bɩbir jaa nyɛvʋr pɔ, nɩrɛ wa faa 'yɛr 'yɛr bin baar, nɩrɛ jaa maa lɛ 'yɛr 'yɛr dɔɔl ɛ, bɩɩ ŋmaa bar ɛ. Lɛ nɩ wʋ ju mɩ lɛ a nɛtɩraa. 16Nãaŋmɩn dɔ̃ɔ tɩr a wʋ nɛɛ kʋ Abraham nɩ a wʋ bir. A Nãaŋmɩn gãn ba 'yɛr ɩka bʋ̃bie ɛ, naa wiil fɩka biyɔɔ ɛ, tɩchɛ wʋ 'yɛr ɩka, "A fʋ bir," Nɩbʋ̃'yen tɛɛ lɛ, 'lɔ lɛ ɩ a Kɩrɩsɩto. 17Maa 'yɛr nɩ nyã ɩka a nɛbinãa na wa a yuom kɔɔr anaar dɔɔl lɩjɛr nɩ pie (430) puor ba sɔ̃ɔ a nɛtɩraa 'lɔ a Nãaŋmɩn na dɔ̃ɔ 'yɛr ɛ, na wʋ sɔ̃ɔ a nɛtɩraa ɛ. 18Ala ɩ a bonsɩ ala sɩn wa nyɛ a Nãaŋmɩn sɛ̃ ɩ naa a nɛbinãa tufʋ jũu lɛ, a ba lɛ ɩ a nɛtɩraa yele lɛ go ɛ, tɩchɛ an ɩ a Nãaŋmɩn wɩ̃ɛfʋ lɛ wʋ de tɩr nɛɛ kʋ a Abraham. 19Bo lɛ so Nãaŋmɩn na wa bɩɛr tɩr a nɛbinãa? Wʋ pʋɔn 'yɔ̃ɔ ban ba sɔɔ jũu tɩ tãn a sɔ̃ɔ 'lɔ a Bir 'lɔ wʋn tɩr a nɛɛ na wa. A malakasɩ lɛ waan a nɛbinãa nyã, tɩchɛ Mosesɩ na ɩ a 'ma'maala lɛ be a ba chara pɔ. 20'Ma'maala maa ara kʋ gbul bʋ̃'yen ɛ, tɩchɛ Nãaŋmɩn 'lɔ ɩn bʋ̃'yen tɛɛ. 21Ka a lɛ wiil ɩka a nɛbinãa sɔ̃ɔn a Nãaŋmɩn nɛtɩraa ala bar bɩɩ? Kai. Ala ɩ a nɛbinãa kʋrɔ na nɩrɛ nyɛvʋr, nɩrɛ jaa na ɩn nɩtor tu a nɛbinãa jũu. 22Tɩchɛ a Nãaŋmɩn gãn 'yɛr ɩka a yelbier nyɔ̃ɔn a wɛr nɩbɛ ba jaa pɔɔ die pɔ, ka a lɛ a Nãaŋmɩn na tɩr a nɛɛ kʋ a bala na sɔɔ de a Yesu Kɩrɩsɩto na nyɛ. 23Sɛrɛ tɩchɛ ka a sɔɔfʋ wa wa, sɩ dɔ̃ɔ ɩ a nɛbinãa nɩpɔɔrsɩ, naa pɔɔ sɩ tɩ tãn a sɔ̃ɔ 'lɔ a sɔɔfʋ na wa nyɩr. 24Nãaŋmɩn kʋn a nɛbinãa sɔr ka wʋ na de sɩ nie chiin a Kɩrɩsɩto sɛ̃, ka sɩ na nyɛ faafʋ tu a sɔɔfʋ pɔ. 25Pʋ̃pãanyã a sɔɔfʋ na wa tɩ wa, saa lɛ chɛnɛ be a nɛbinãa pĩlem ka wʋ kaara sɩ ɛ. 26Yɩ jaa ɩn Nãaŋmɩn bibiir yɩn sɔɔ Yesu Kɩrɩsɩto jũu, 27bojũu ba so yɩn a Nãaŋmɩn kʋ̃ɔ 'yɔ̃ɔ a Kɩrɩsɩto pɔ, ka wʋ pɔɔ yɩ fɩka fɔbaa. 28Ka bamɩne ba lɛ ɩ Juu nɩbɛ bɩɩ baa ɩ Juu nɩbɛ ɛ, ka bamɩne mɩ ɩ gbãgbaar bɩɩ ka bamɩne ɩ sumɩne ɛ, ka bamɩne ba lɛ ɩ dɔɔr bɩɩ mɩ ɩ pɔbɔ ɛ. Bojũu yɩ jaa ɩn bʋ̃'yen a Yesu Kɩrɩsɩto 'yɔ̃ɔ. 29Ala ɩ yɩ ɩn a Kɩrɩsɩto sofʋ, yɩ pãa ɩn a Abraham bir, na yɩ pʋɔ a Abraham na di a Nãaŋmɩn nãbonsɩ ala wʋn tɩr a nɛɛ kʋ wʋ.


text: 1Kʋ dɛɛn gɛ fɩɩn sɩ Zwifə bam di ba candiə kalʋ yɩrɩ na yɩ Pakɩ tɩn. Candiə kam kʋntʋ nɩ mʋ ba yəni ba di dɩpɛ dɩlʋ na ba jɩgɩ dabɩlɩ dɩ wʋnɩ tɩn. 2Kaanɩm yigə tiinə dɩ cullu karanyɩna tiinə bam ma kwaanɩ ba lagɩ cwəŋə, sɩ ba ja Zezi ba gʋ. Ba na kwarɩ fʋʋnɩ dɩ nɔɔna bam tɩn ŋwaanɩ, ba yəri ba na w'ʋ kɩ te sɩ ba ja-o. 3Sʋtaanɩ laan ma zʋ Zudasɩ Yiskarɩyo bɩcarɩ. Wʋntʋ yɩ Zezi karabiə fugə-bale bam wʋ nɔɔnʋ dɩdʋa mʋ. 4O ma vu kaanɩm yigə tiinə dɩ Wɛ di-kamunu kʋm yɩrɩna yigə tiinə bam te sɩ ba banɩ ba nii, o na w'ʋ kɩ te o brɩ-ba cwəŋə sɩ ba wanɩ ba ja Zezi. 5Ba na ni kʋntʋ tɩn, ba wʋ ma poli zanzan. Ba ma di yəlo ba maŋɩ daanɩ dɩ səbu ni. 6O ma sɛ. O laan ma beeri cwəŋə sɩ o ja Zezi o kɩ ba jɩŋa nɩ, sɩ kɔgɔ kʋm yɩ zaŋɩ kʋ lwarɩ. 7Kʋ ma ba kʋ yi dɛ dɩlʋ ba na puli sɩ ba di dɩpɛ dɩlʋ na ba jɩgɩ dabɩlɩ dɩ wʋnɩ tɩn. Dɛ dɩm kʋntʋ nɩ Zwifə bam yəni ba gʋɩ pibalɩ mʋ ba ma di Pakɩ candiə kam. 8Zezi ma lɩ Pɩyɛɛrɩ dɩ Zan yɩ o ta dɩ ba o wɩ: "Ve-na 'a kwɛ woŋo maama 'a pa dɩbam, sɩ d'ɩ ba d'ɩ di Pakɩ candiə kam." 9Ba ma bwe-o ba wɩ: "Nmʋ lagɩ sɩ d'ɩ vu jəgə kɔɔ mʋ d'ɩ kwɛ jəgə kam?" 10O ma ləri-ba o wɩ: "Cəgi-na, 'a na ve 'a maa zʋʋrɩ tɩʋ kʋm wʋ, nɔɔnʋ wʋdoŋ w'ʋ jeeri abam o na zɩŋɩ kɔɔrʋ dɩ na. Da-na o kwaga 'a vu 'a zʋ sɔŋɔ kʋlʋ o na w'ʋ zʋ tɩn. 11'A na zʋa, sɩ 'a ta dɩ sɔŋɔ kʋm tu nɩ: 'D'ɩ karanyɩna wɩ, d'ɩ ba d'ɩ bwe d'ɩ nii, digə kalʋ o na w'ʋ jəni da dɩ o karabiə bam sɩ ba di Pakɩ candiə kam wʋdiu kʋm tɩn wʋ yən mʋ?' 12O'o brɩ abam wɛyuu digə, ka daga lanyɩranɩ, yɩ ka jɩgɩ woŋo kʋlʋ maama d'ɩ na lagɩ tɩn ka wʋnɩ. Ve-na 'a kwɛ candiə kam wəənu tɩm 'a ti, sɩ d'ɩ laan ba." 13Ba ma zaŋɩ ba vu, yɩ ba sɩɩnɩ ba na woŋo maama nɩ Zezi na maŋɩ o ta te tɩn. Ba ma kwɛ Pakɩ candiə kam wʋdiu kʋm ba ti. 14Wʋdiu dim maŋa na yi tɩn, Zezi jəni dɩ o karabiə fugə-bale bam sɩ ba di wʋdiu kʋm. 15O laan ma ta dɩ ba o wɩ: "Amʋ ya tiini a lagɩ sɩ a di candiə kantʋ dɩ abam dɩ a wʋ maama, sɩ a laan daarɩ a yaarɩ. 16A nan lagɩ a ta abam sɩ, a daa b'a di candiə kantʋ, sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ candiə kam kʋntʋ kuri na w'ʋ vu kʋ kweeli Wɛ paarɩ dɩm wʋnɩ tɩn." 17Zezi na tagɩ kʋntʋ o ti tɩn, o laan ma joŋi tweeru biə sana dɩ zʋŋa, yɩ o kɩ Wɛ le tɩ ŋwaanɩ. O ma ta dɩ ba o wɩ: "Joŋi-na tɩntʋ 'a nyɔ 'a daarɩ 'a pa daanɩ. 18A lagɩ a ta abam sɩ, kʋ na puli zɩm, a daa b'a nyɔ wo-nyɔɔrʋ tɩntʋ, sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ Wɛ paarɩ dɩm na w'ʋ ba nɔɔna tɩtarɩ nɩ tɩn." 19Zezi laan ma kwe dɩpɛ, yɩ o kɩ Wɛ le dɩ ŋwaanɩ. O ma daarɩ o fɔ-dɩ o pa o karabiə bam yɩ o wɩ: "Amʋ yɩra yam mʋ tɩntʋ, a na lagɩ a kwe a pa abam ŋwaanɩ tɩn. Ta'a kɩ-na kʋntʋ doŋ, sɩ 'a ta'a ma guli a gulə." 20Ba na di ba ti tɩn, o daa ma kwe zʋŋa dɩ ka wo-nyɔɔrʋ o kɩ Wɛ le tɩ ŋwaanɩ o pa-ba, yɩ o wɩ: "Wo-nyɔɔrʋ tɩntʋ brɩ sɩ Wɛ goni ni-dʋʋrɩ dɩdaanɩ nabiinə amʋ jana kam ŋwaanɩ. A jana kam lagɩ ka nuŋi ka duri abam ŋwaanɩ mʋ. 21Nan nii-na, nɔɔnʋ wʋlʋ na lagɩ o yəgi-nɩ o pa nɔɔna tɩn tɔgɩ o je dɩ amʋ o di yo seeni. 22Kʋ nan fɩn mʋ sɩ amʋ Nabiin-bu wʋm tɩ, nɩ Wɛ na maŋɩ DƖ lagɩ te tɩn. Kʋ nan za yɩ lɛɛrʋ mʋ kʋ pa nɔɔnʋ wʋlʋ na w'ʋ yəgi-nɩ o pa tɩn." 23Ba na ni o na tagɩ kʋlʋ tɩn, ba ma sɩŋɩ ba bwe daanɩ ba nii, bantʋ wʋnɩ wɔɔ mʋ w'ʋ wanɩ o kɩ kʋntʋ. 24Zezi karabiə bam dɛɛn magɩ kantɔgɔ kʋ cɛ, sɩ ba nii bantʋ wʋnɩ wɔɔ mʋ yɩ kamunu o dwe ba maama. 25Zezi ma ta dɩ ba o wɩ: "Kʋ na yɩ lʋgʋ baŋa pwa, bantʋ yəni ba te ba nɔɔna dɩ dam mʋ. Balʋ na di dam nɔɔna baŋa nɩ tɩn, nɔɔna bam daa ta yəni ba bə-ba ba wɩ 'Lanyɩran-kərə' mʋ. 26Abam nan wʋ maŋɩ sɩ 'a ta'a yɩ kʋntʋ doŋ. Wʋlʋ na yɩ nɔn-kamunu abam wʋnɩ tɩn maŋɩ sɩ o ji nɩ 'a nyaanɩ mʋ te. Wʋlʋ dɩ na yɩ abam yuutu tɩn maŋɩ sɩ o ji nɩ 'a tɩntʋŋnʋ mʋ te. 27Wʋlʋ na jəni sɩ o di wʋdiu tɩn, dɩ wʋlʋ na kwe wʋdiu kʋm o ja ba o pa-o tɩn, bantʋ wɔɔ mʋ yɩ kamunu? Kʋ daɩ wʋlʋ na jəni sɩ o di tɩn mʋ na? Kʋ nan na yɩ amʋ, a wʋ abam wʋnɩ yɩ a kɩ nɩnɛɛnɩ wʋlʋ na yɩ 'a tɩntʋŋnʋ tɩn mʋ te. 28Abam nan yɩ balʋ na tɔgɩ dɩ amʋ a cam maama wʋnɩ, yɩ 'a wʋ yagɩ a tɔgɩm. 29A'a pa abam tɔgɩ 'a di paarɩ, nɩ a Ko Wɛ na pɛ sɩ a di paarɩ te tɩn. 30Kʋntʋ tɩn, 'a w'ʋ ba 'a zʋ a paarɩ dɩm wʋ, yɩ 'a tɔgɩ dɩ amʋ 'a jəni 'a di ywəəni. 'A w'ʋ ba 'a jəni paarɩ jangwaanʋ tɩm baŋa nɩ, sɩ 'a di Yisɩrayɛlɩ dwi tiinə kuri fugə-bale bam taanɩ." 31Zezi laan ma ta dɩ Simɔn Pɩyɛɛrɩ o wɩ: "Simɔn, Simɔn, sʋtaanɩ sɩɩnɩ dɩ na cwəŋə sɩ dɩ maŋɩ abam dɩ nii, nɩ nɔɔnʋ na caarɩ mɩna te tɩn. 32Amʋ nan loori Wɛ a pa nmʋ, sɩ n kɩ n wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ sɩ n yɩ yagɩ-nɩ. Nmʋ nan na tusi, yɩ n wʋbʋŋa na joori ya tɔgɩ amʋ, sɩ n pa n ko-biə fɔgɩ ba zɩgɩ kəŋkəŋ." 33Pɩyɛɛrɩ laan ma ta dɩd-o o wɩ: "A Yuutu, ba na lagɩ ba kɩ amʋ dɩ nmʋ pɩɩna digə nɩ, naa ba na lagɩ ba gʋ dɩbam, a ta b'a sɛ sɩ a joori nmʋ kwaga nɩ." 34Zezi ma lər-o o wɩ: "Pɩyɛɛrɩ, a lagɩ a ta nmʋ sɩ, kʋ na w'ʋ loori sɩ cɩbwɩʋ keeri zɩm tɩ-bra-pʋra nɩ tɩn, nmʋ w'ʋ fʋ kuni bɩtɔ nɩ n yəri amʋ." 35O laan ma ta dɩ ba maama o wɩ: "A daama na tʋŋɩ abam sɩ 'a tʋlɩ 'a tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam yɩ 'a ba jɩgɩ səbiə gan-lɔgɔdɩ dɩ tampɔgɔ dɩ natra tɩn, woŋo muri abam na?" Ba ma ləri ba wɩ: "Awo, d'ɩ wʋ gɛ kʋlʋkʋlʋ." 36O ma ta dɩ ba o wɩ: "Kʋ daarɩ lele kʋntʋ, wʋlʋ na jɩgɩ səbiə gan-lɔgɔdɩ tɩn, kʋntʋ tu maŋɩ sɩ o kwe-dɩ mʋ. Wʋlʋ dɩ na jɩgɩ tampɔgɔ tɩn maŋɩ sɩ o kwe-kʋ mʋ. Wʋlʋ maama na ba jɩgɩ sʋ-lɔŋɔ tɩn, kʋntʋ tu maŋɩ sɩ o kwe o gɔrɔ mʋ o yəgi o ma yəgi sʋ-lɔŋɔ. 37Amʋ nan lagɩ a ta abam sɩ, kʋlʋ na pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ amʋ ŋwaanɩ tɩn maŋɩ sɩ kʋ kɩ, dɩ kʋ na wɩ: 'Ba wəl-o dɩ nɔn-balwaarʋ mʋ'. Kʋntʋ na pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ amʋ ŋwaanɩ tɩn laan w'ʋ kɩ lele." 38Zezi karabiə bam ma ta dɩd-o ba wɩ: "D'ɩ Yuutu, nii sʋ-lwaanʋ tɩle mʋ d'ɩ jɩga." O ma ləri-ba o wɩ: "Yagɩ-na sɩ kʋ maŋɩ." 39Zezi dɛɛn ma nuŋi tɩʋ kʋm wʋnɩ o vu Olivi piu kʋm seeni, nɩ o na yəni o kɩ te tɩn. O karabiə bam dɩ ma tɔg-o ba vu. 40Ba na yi jəgə kalʋ ba na maa ve tɩn, Zezi ma ta dɩ ba o wɩ: "'A ta'a loori Wɛ, sɩ 'a yɩ tʋ maŋɩm dɩm maŋa nɩ." 41O laan ma fɔɔrɩ ba tee nɩ o vu o zɩgɩ daa nɩ, kʋ maŋɩ nɔɔnʋ na w'ʋ dʋlɩ kandwɛ yɩ dɩ yi mɛ tɩn. O ma kuni doonə o loori Wɛ o wɩ: 42"A Ko, nmʋ na sɛ, sɩ n pa cam dɩlʋ na lagɩ dɩ ba amʋ baŋa nɩ tɩn kɛ. Nan kɩ kʋlʋ na tɔgɩ nmʋ wʋbʋŋa tɩn, sɩ yɩ kɩ amʋ wʋbʋŋa na lagɩ kʋlʋ tɩn." 43O na loori Wɛ kʋntʋ tɩn, Wɛ malɛka ma nuŋi wɛyuu ka ba o te, yɩ ka wəl-o dɩ dam. 44O wʋ na tiini kʋ cɔgɩ zanzan tɩn ma pa o tiini o loori Wɛ dɩ o wʋ maama. O luluŋu ma ji nɩnɛɛnɩ jana te, yɩ kʋ luri tɩga nɩ. 45O na loori Wɛ o ti tɩn, o ma zaŋɩ o joori o vu o karabiə bam te. O ma na sɩ ba tigi ba dɔa wʋ-cɔgɔ kʋm ŋwaanɩ. 46O ma ta dɩ ba o wɩ: "Bɛɛ mʋ yɩ 'a dɔa? Zaŋɩ-na sɩ 'a ta'a loori Wɛ, sɩ 'a yɩ tʋ maŋɩm dɩm maŋa nɩ." 47Zezi ta na wʋra o ŋɔɔnɩ kʋntʋ tɩn, nɔn-kɔgɔ laan ma ba kʋ yi o te. Zudasɩ wʋlʋ na yɩ o karabiə fugə-bale bam wʋ dɩdʋa tɩn ma tɔgɩ ba yigə. O ma fɔɔrɩ o yi Zezi te sɩ o kukwər-o. 48Zezi ma ta dɩd-o o wɩ: "Zudasɩ, nmʋ tu sɩ n pa ba ja amʋ Nabiin-bu wʋm, yɩ n ta lagɩ n kukwəri-nɩ mʋ na?" 49Zezi karabiə balʋ na wʋ o tee nɩ tɩn ma na kʋ na lagɩ kʋ kɩ-o te tɩn. Ba ma bwe-o ba wɩ: "D'ɩ Yuutu, d'ɩ lɩ d'ɩ sʋ-lwaanʋ tɩm d'ɩ zagɩ-ba na?" 50Ba wʋ dɩdʋa ma lɩ o sʋgʋ kʋm o ma zagɩ kaanɩm yuutu wʋm tɩntʋŋnʋ jazɩm zwɛ o go. 51Zezi na nɛ kʋntʋ tɩn, o ma ta dɩ ba o wɩ: "Yagɩ-na". O ma vu o dwe nɔɔnʋ wʋm zwɛ dɩm, yɩ dɩ je, dɩ joori dɩ yɩ dɩ ya na yɩ te tɩn. 52O ma daarɩ o ta dɩ kaanɩm yigə tiinə bam dɩ Wɛ-di-kamunu kʋm yɩrɩna bam yigə tiinə dɩ nakwa bam, ba na tu sɩ ba ja-o tɩn, o wɩ: "Abam na kwe sʋ-lwaanʋ dɩ da-lwaanʋ 'a ba sɩ 'a ja amʋ tɩn, a yɩ ŋwɩɩnʋ mʋ na? 53Dɛ maama a yəni a wʋ abam tee nɩ Wɛ-di-kamunu kʋm wʋnɩ, yɩ 'a wʋ jaanɩ amʋ. Kʋ nan na yɩ te tɩn, maŋa kam laan yiə sɩ 'a kɩ 'a wʋbʋŋa na lagɩ kʋlʋ tɩn, bɛŋwaanɩ maŋa mʋ yiə sɩ lim pɛ joŋi dam." 54Ba laan ma ja Zezi, yɩ ba ja-o ba kɛ. Pɩyɛɛrɩ ma dalɩ o tɔgɩ ba kwaga o da o vu. Ba ma vu ba yi kaanɩm yuutu wʋm sɔŋɔ. 55Ba ma dwe mini ba tiŋi sɔŋɔ kʋm tɩtarɩ nɩ. Nɔɔna bam ma vu ba je ba weeri mini dɩm. Pɩyɛɛrɩ dɩ ma tɔgɩ o vu o jəni ba wʋnɩ. 56O na tɔgɩ o je mini dɩm yigə nɩ kʋntʋ tɩn, sɔŋɔ kʋm tɩntʋŋ-kana kadoŋ ma yɔɔrɩ o nii o yibiyə nɩ, yɩ o wɩ: "Nɔɔnʋ wʋntʋ dɩ tɔgɩ o wʋ Zezi tee nɩ mʋ." 57Pɩyɛɛrɩ ma fʋ yɩ o wɩ: "Kaanɩ, a yər-o." 58Kʋ na kɩ fɩɩn tɩn, nɔɔnʋ wʋdoŋ dɩ daa ma na-o, yɩ o wɩ: "Nmʋ tɔgɩ n yɩ Zezi kɔgɔ kʋm nɔɔnʋ dɩdʋa mʋ." Pɩyɛɛrɩ ma ləri nɔɔnʋ wʋm o wɩ: "A tɔgɩ a daɩ ba wʋ nɔɔnʋ." 59Kʋ daa na kɩ fɩɩn nɩnɛɛnɩ luu dɩdʋa tɩn, nɔɔnʋ wʋdoŋ dɩ daa ma ta o wɩ: "Nɔɔnʋ wʋntʋ sɩɩnɩ o tɔgɩ dɩd-o mʋ. O dɩ yɩ Galile tu mʋ." 60Pɩyɛɛrɩ ma ləri o wɩ: "Baarʋ, a yəri n taanɩ dɩm kuri." O ta na wʋra o ŋɔɔnɩ kʋntʋ tɩn, cɩbwɩʋ ma da kʋ keeri. 61D'ɩ Yuutu Zezi laan ma pipiri o yɔɔrɩ Pɩyɛɛrɩ o nii. Pɩyɛɛrɩ ma guli Zezi ya na tagɩ kʋlʋ dɩd-o o wɩ: "Kʋ na w'ʋ loori sɩ cɩbwɩʋ keeri zɩm tɩ-bra-pʋra nɩ tɩn, nmʋ w'ʋ fʋ kuni bɩtɔ nɩ n yəri amʋ." 62O na guli kʋntʋ tɩn, o laan ma nuŋi, yɩ o tiini o keeri zanzan. 63Nɔɔna balʋ dɛɛn na yɩrɩ Zezi tɩn maa y'aal-o ba mwan-o, yɩ ba kwəri ba mag-o. 64Ba ma kwe gɔrɔ ba ma kwəli o yiə, yɩ ba daarɩ ba mag-o. Ba maa wɩ: "Lwarɩ n brɩ dɩbam wʋlʋ na magɩ-m tɩn." 65Ba ta maa ŋɔɔnɩ wəənu dwi dwi ba ma cɔgɩ o yuu, yɩ ba twɩ-o zanzan. 66Tɩga na pʋʋrɩ tɩn, Zwifə bam nakwa kɔgɔ kʋm maama ma la daanɩ, dɩ ba kaanɩm yigə tiinə bam dɩ ba cullu karanyɩna tiinə maama. Ba laan ma pa Zezi nuŋi o vu taanɩ dɩm dim jəgə o zɩgɩ ba yigə nɩ. 67Ba ma ta dɩd-o ba wɩ: "Nmʋ na sɩɩnɩ n yɩ Krisi wʋm Wɛ na maŋɩ sɩ DƖ tʋŋɩ DƖ pa dɩbam tɩn, sɩ n ta." Zezi ma ləri-ba o wɩ: "A na tagɩ kʋntʋ a brɩ abam, 'a ta b'a sɛ a ni. 68A nan daa na bwe abam taanɩ dɩ, abam b'a sɛ sɩ 'a ləri 'a pa-nɩ. 69Kʋ na puli lele kʋntʋ, amʋ Nabiin-bu wʋm w'ʋ vu a jəni Dam-Paŋwa Tu Baŋa-Wɛ jazɩm nɩ a da a di paarɩ." 70Ba maama laan ma bwe-o ba wɩ: "Kʋntʋ tɩn, nmʋ nan sɩɩnɩ n yɩ Wɛ Bu wʋm mʋ na?" Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Mʋ abam na wɩ te tɩn." 71Ba laan ma ŋɔɔnɩ daanɩ ba wɩ: "Dɩbam tɩtɩ laan mʋ ni o kwərə kam na brɩ o tɩtɩ cɔgɩm. D'ɩ daa ba lagɩ maana tiinə sɩ ba ŋɔɔnɩ o taanɩ dɩm."


text: 1Kʋntʋ kwaga nɩ Zezi ma zaŋɩ o vu Zeruzalɛm, sɩ o tɔgɩ o di Zwifə bam candiə kadoŋ. 2Bugə kadoŋ mʋ wʋra, ka na batwarɩ dɩ tɩʋ kʋm ni dɩlʋ peeni na tɔgɩ da tɩn. Ka yɩrɩ dɩ Zwifə bam taanɩ mʋ yɩ Betizata. Ba dɛɛn te pwe sɩnu mʋ ka ni nɩ. 3Yawɩɩna zanzan dɛɛn yəni ba tigi pwe sɩm kuri nɩ. Badaara yɩ lilwə dɩ gwanɩ dɩ kwaarʋ. ((Ba tigi da ba cəgə, sɩ Wɛ malɛka mʋ ba ka pɔgɩlɩ na bam. 4Ka na yəni ka pɔgɩlɩ na bam kʋntʋ doŋ, yawɩɩnʋ wʋlʋ na w'ʋ loori yigə o tu na bam wʋnɩ tɩn w'ʋ na yazurə dɩ yawɩʋ kʋlʋ maama na jɩg-o tɩn.)) 5Nɔɔnʋ wʋdoŋ dɛɛn ma wʋra, o na ba jɩgɩ yazurə kʋ yi nɩ bɩna fiintɔ nana (38) te. 6Zezi ma na o na tigi da tɩn, yɩ o lwarɩ nɩ o ya maŋɩ o ba jɩgɩ yazurə kʋ daanɩ. O ma ta dɩ nɔɔnʋ wʋm o wɩ: "Nmʋ lagɩ sɩ n na yazurə na?" 7Yawɩɩnʋ wʋm ma lər-o o wɩ: "A tu, bugə kam na bam na yəni ba pɔgɩlɩ, a ba jɩgɩ nɔɔnʋ wʋlʋ na w'ʋ kwe-nɩ o ja tu na bam wʋnɩ tɩn. A na yəni a kwaanɩ sɩ a tu, nɔɔnʋ mʋ w'ʋ tu o loori amʋ." 8Zezi ma ta dɩd-o o wɩ: "Zaŋɩ wɛɛnɩ, sɩ n kwe n sara kam n ta n veə." 9O na tagɩ kʋntʋ tɩn, nɔɔnʋ wʋm ma sɩɩnɩ o na yazurə bɩdwɩ baŋa nɩ, yɩ o zaŋɩ o kwe o sara kam o veə. Kʋ yɩ Zwifə bam siun dɛ nɩ mʋ kʋ kɩ kʋntʋ. 10Kʋntʋ ŋwaanɩ Zwifə yigə tiinə bam ma ta dɩ nɔɔnʋ wʋm ba wɩ: "Zɩm yɩ dɩbam siun dɛ mʋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ kʋ culə sɩ n ta n ze n sara kam." 11O ma ləri-ba o wɩ: "Nɔɔnʋ wʋlʋ na pɛ amʋ na yazurə tɩn mʋ tagɩ o wɩ, a kwe a sara kam a taa veə." 12Ba ma bwe-o ba wɩ: "Nɔɔnʋ wʋm kʋntʋ yɩ wɔɔ mʋ, yɩ o wɩ n kwe n sara kam n ta n veə?" 13O maa daa yəri wʋlʋ na pɛ o na yazurə yam tɩn, bɛŋwaanɩ Zezi zʋ nɔn-kɔgɔ kʋm wʋ yɩ o daa wʋ nɛ-o. 14Kʋ na kɩ fɩɩn tɩn, Zezi ma vu o jeer-o Wɛ-di-kamunu kʋm wʋnɩ. O ma ta dɩd-o o wɩ: "Nii, nmʋ laan nɛ yazurə. Nan daa n yɩ kɩ lwarɩm, sɩ wo-lɔŋɔ kʋlʋ na dwe kʋntʋ tɩn daa yɩ kɩ-m." 15Nɔɔnʋ wʋm laan ma vu o ta dɩ Zwifə yigə tiinə bam o wɩ: "Kʋ yɩ Zezi ya mʋ pɛ a na yazurə." 16Zwifə yigə tiinə bam dɛɛn maa wʋra ba yaarɩ Zezi, dɩ o na pɛ yawɩɩnʋ wʋm na yazurə ba siun dɛ dɩm nɩ tɩn ŋwaanɩ. 17Zezi ma ləri-ba o wɩ: "A Ko Wɛ yəni DƖ kɩ kʋlʋ DƖ wʋbʋŋa na lagɩ tɩn mʋ maŋa maama. Amʋ dɩ nan kɩ kʋntʋ mʋ." 18O na tagɩ kʋntʋ tɩn ŋwaanɩ mʋ pɛ Zwifə yigə tiinə bam laan tiini ba bʋŋɩ o gʋm. Kʋ nan daɩ nɩ ba na wɩ o cɔgɩ ba siun dɛ cullu tɩm tɩn m'a ŋwaanɩ, kʋ yɩ o na tagɩ o wɩ Wɛ yɩ o tɩtɩ Ko tɩn mʋ. O taanɩ dɩm kʋntʋ brɩ nɩ o dɩ Wɛ yɩ bɩdwɩ mʋ. 19Zezi ma ta dɩ ba o wɩ: "A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, amʋ na yɩ Wɛ Bu wʋm tɩn, a b'a wanɩ a kɩ kʋlʋkʋlʋ a tɩtɩ nɩ, kʋ na daɩ kʋlʋ a na nɛ a Ko Wɛ na kɩ tɩn. A Ko na kɩ kʋlʋ tɩn mʋ amʋ dɩ w'ʋ kɩ. 20Bɛŋwaanɩ Baŋa-Wɛ soe DƖ Bu wʋm yɩ DƖ maa brɩ-o kʋlʋ maama DƖ tɩtɩ na kɩ tɩn. DƖ nan w'ʋ brɩ-o wo-kamunnu tɩlʋ na dwe tɩntʋ tɩn sɩ o kɩ, yɩ kʋ'ʋ sʋ abam. 21Kʋntʋ, Baŋa-Wɛ na bi nɔɔna DƖ pa ba yagɩ tʋʋnɩ yɩ DƖ pa-ba ŋwɩ-dʋŋa te tɩn, DƖ Bu wʋm dɩ w'ʋ pa balʋ o na lagɩ tɩn na ŋwɩ-dʋŋa. 22Kʋlʋ na wəli da tɩn, Baŋa-Wɛ tɩtɩ b'a di nɔɔn-nɔɔnʋ taanɩ. DƖ nan pɛ DƖ Bu wʋm ni sɩ o di nabiinə maama taanɩ. 23Kʋntʋ w'ʋ pa nɔɔna maama zuli Wɛ Bu wʋm, nɩ ba na zuli o Ko Wɛ te tɩn. Wʋlʋ maama na ba zuli Wɛ Bu wʋm tɩn, o ba zuli o Ko Wɛ dɩlʋ na tʋŋ-o tɩn dɩ mʋ." 24Zezi daa ma ta o wɩ: "A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, wʋlʋ maama na ni a taanɩ dɩm yɩ o daarɩ o kɩ o wʋ-dɩdʋa dɩ wʋlʋ na tʋŋɩ-nɩ tɩn, kʋntʋ tu jɩgɩ ŋwɩ-dʋŋa kalʋ na ba ti tɩn. Ba daa b'a di o taanɩ. Kʋntʋ tu nuŋi tʋʋnɩ wʋnɩ mʋ, o zʋ ŋwɩa kalʋ na ba ti tɩn wʋnɩ. 25A lagɩ a ta cɩga dɩ abam sɩ, maŋa maa bɩɩna lele kʋntʋ, yɩ balʋ na ba jɩgɩ ŋwɩa Wɛ tee nɩ tɩn w'ʋ ni amʋ Wɛ Bu wʋm kwərə. Balʋ na sɛ-ka tɩn w'ʋ na Wɛ ŋwɩ-dʋŋa kam. 26Kʋntʋ, Wɛ na yɩ ŋwɩa tu tɩn, mʋ DƖ pɛ wʋlʋ na yɩ DƖ Bu wʋm tɩn dɩ ji ŋwɩa tu. 27DƖ ma kwəri DƖ pa-o ni sɩ o di nabiinə taanɩ, o na yɩ Nabiin-bu wʋm tɩn ŋwaanɩ. 28Yɩ pa-na kʋ sʋ abam dɩ a na tagɩ woŋo kʋlʋ tɩn. Maŋa maa bɩɩna, yɩ balʋ maama na tɩgɩ tɩn w'ʋ ni amʋ kwərə, 29yɩ ba nuŋi ba yibeelə wʋnɩ. Balʋ maama na kɩ lanyɩranɩ tɩn w'ʋ bi ba taa ŋwɩ Wɛ tee nɩ. Kʋ daarɩ balʋ maama na kɩ wo-balwaarʋ tɩn w'ʋ bi, yɩ ba di ba taanɩ, yɩ ba na cam. 30A b'a wanɩ a kɩ kʋlʋkʋlʋ amʋ tɩtɩ nɩ. Amʋ tɔgɩ a Ko ni mʋ a maa di nabiinə taanɩ. Kʋntʋ ŋwaanɩ amʋ sarɩya dim dɩm yɔɔrɩ dɩ yɩ cɩga mʋ, bɛŋwaanɩ amʋ ba kwaanɩ sɩ a kɩ kʋlʋ amʋ tɩtɩ na lagɩ tɩn, kʋ yɩ Wɛ na tʋŋɩ-nɩ sɩ a kɩ kʋlʋ DƖ na lagɩ tɩn mʋ." 31Zezi ta ma ta dɩ Zwifə yigə tiinə bam o wɩ: "A tɩtɩ yɩranɩ mʋ ya na brɩ a cɩga kam, kʋ daɩ fɩfɩʋn sɩ 'a sɛ nɩ a taanɩ dɩm yɩ cɩga. 32Nɔɔnʋ wʋdoŋ nan mʋ zɩgɩ amʋ cɩga kam kwaga nɩ, kʋ yɩ amʋ Ko Wɛ mʋ, yɩ a ye nɩ wʋntʋ jɩgɩ cɩga dɩ o na tɛ amʋ taanɩ te tɩn. 33Abam ya tʋŋɩ nɔɔna Zan tee nɩ yɩ o ta amʋ cɩga o brɩ-ba. 34Kʋ na yɩ amʋ, a ya ba lagɩ sɩ nɔɔn-nɔɔnʋ pa amʋ cɩga kam maana. A nan tagɩ Zan taanɩ abam ŋwaanɩ mʋ, sɩ kʋ wanɩ kʋ wəli abam sɩ 'a na vrɩm lwarɩm wʋnɩ. 35Zan dɛɛn nyɩ dɩ kanɩa mini na tiini dɩ jɩgɩ pooni te tɩn mʋ. Abam ma sɛ sɩ 'a tɔgɩ o taanɩ dɩm dɩ wʋpolo maŋa fɩnfɩɩn yɩranɩ, yɩ 'a laan kwe 'a yagɩ. 36A nan jɩgɩ maana yalʋ na daga ya dwe Zan na pɛ yalʋ tɩn. Tɩtʋŋa yam a Ko Wɛ na pɛ-nɩ sɩ a tʋŋɩ tɩn, yantʋ mʋ a jɩgɩ a tʋŋa, yɩ yantʋ mʋ pa-nɩ cɩga nɩ Wɛ mʋ sɩɩnɩ DƖ tʋŋɩ-nɩ. 37A Ko Wɛ dɩlʋ na tʋŋɩ-nɩ tɩn zɩgɩ a cɩga kam kwaga nɩ. Abam nan maŋɩ 'a wʋ cəgi DƖ kwərə, naa 'a na DƖ na nyɩ te tɩn. 38Abam wʋ joŋi DƖ taanɩ dɩm 'a kɩ 'a wʋ nɩ. 'A na wʋ sɛ wʋlʋ wʋm DƖ na tʋŋɩ tɩn mʋ brɩ kʋntʋ. 39Abam yəni 'a kwaanɩ 'a zaasɩ Wɛ twaanʋ tɩm, bɛŋwaanɩ 'a bʋŋɩ nɩ tɩntʋ ŋwaanɩ mʋ 'a w'ʋ na ŋwɩa kalʋ na ba ti tɩn. Kʋ nan yɩ amʋ taanɩ mʋ twaanʋ tɩm kʋntʋ tɛa. 40Abam nan ta ba sɛ sɩ 'a ba amʋ te, sɩ kʋ pa 'a na ŋwɩ-dʋŋa kalʋ na ba ti tɩn. 41A nan ba bʋŋɩ sɩ nabiinə ta pa amʋ zulə. 42Kʋ na yɩ abam, amʋ ye 'a wʋrʋ. A ye nɩ Wɛ sono təri 'a bɩcara nɩ. 43Amʋ nan jaanɩ a Ko yɩrɩ mʋ a ba, yɩ abam vɩn sɩ 'a jeeri-nɩ. Nɔɔnʋ wʋlʋ nan na jaanɩ o tɩtɩ yɩrɩ o ba, 'a w'ʋ jeeri kʋntʋ tu. 44Abam nan lagɩ sɩ 'a ta'a joŋi zulə mʋ da-tee nɩ, yɩ 'a ba lagɩ sɩ 'a kɩ kʋlʋ na w'ʋ pa 'a na zulə Wɛ dɩlʋ na ba jɩgɩ doŋ tɩn tee nɩ. Kʋntʋ mʋ 'a warɩ 'a kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ. 45'A yɩ ta'a bʋŋɩ nɩ, amʋ mʋ w'ʋ vɩn abam bʋra a Ko Wɛ tee nɩ. Kʋ yɩ Moyisi wʋm abam ya na bʋŋɩ sɩ 'a w'ʋ na ŋwɩa Wɛ tee nɩ o ŋwaanɩ tɩn mʋ w'ʋ vɩn abam bʋra. 46Abam ya na sɩɩnɩ 'a sɛ Moyisi na tagɩ kʋlʋ tɩn, 'a ya w'ʋ sɛ amʋ dɩ, bɛŋwaanɩ wʋntʋ pʋpʋnɩ amʋ taanɩ mʋ. 47Abam nan maŋɩ 'a wʋ sɛ o na pʋpʋnɩ kʋlʋ tɩn. Kʋntʋ tɩn, 'a nan w'ʋ kɩ ta mʋ 'a sɛ amʋ na tagɩ kʋlʋ tɩn?"