text: 1A ko-biə-ba, a lagɩ sɩ a pa 'a guli Wɛ kwər-ywəŋə kam a na maŋɩ a tɔɔlɩ dɩ abam tɩn mʋ. Abam maŋɩ 'a sɛ-ka, yɩ 'a kɩ 'a wʋ-dɩdʋa 'a fɔgɩ 'a zɩgɩ kəŋkəŋ. 2Amʋ na pɛ 'a lwarɩ Wɛ kwər-ywəŋə kam te tɩn, 'a na wʋ joori ka kwaga nɩ, Wɛ w'ʋ vrɩ abam DƖ yagɩ kantʋ ŋwaanɩ mʋ. Kʋ na daɩ kʋntʋ, 'a na sɛ Zezi Krisi te tɩn yɩ kafɛ mʋ. 3Wɛ cɩga kalʋ na dwe maama tɩn mʋ yɩ kalʋ amʋ na dɛ yigə a joŋi yɩ a laan daarɩ a brɩ abam tɩn. Kantʋ mʋ tɩntʋ: Zezi Krisi tɩgɩ dɩbam lwarɩm ŋwaanɩ mʋ, nɩ Wɛ tɔnɔ kʋm na maŋɩ kʋ ta te tɩn. 4Ba ma kɩ-o bɔɔnɩ nɩ. Da yatɔ dɛ nɩ o ma joori o bi o yagɩ tʋʋnɩ, nɩ Wɛ tɔnɔ kʋm na maŋɩ kʋ ta te tɩn. 5O na bi tɩn, o ma pa Pɩyɛɛrɩ na-o, yɩ o tɩntʋŋna fugə-bale bam maama dɩ na-o. 6Kʋntʋ kwaga nɩ, o ma brɩ o tɩtɩ o karabiə zanzan bɩdwɩ baŋa nɩ, bantʋ dwe nɩ nɔɔna biə yanu (500). Nɔɔna bam kʋntʋ badaara zanzan ta ŋwɩ, ba fɩnfɩɩn yɩranɩ mʋ tɩga. 7Zakɩ dɩ ma na-o, yɩ o daarɩ o pa o tɩntʋŋna bam maama na-o. 8Kʋntʋ kwaga nɩ, o laan ma pa amʋ na nyɩ dɩ bu wʋlʋ ba na lʋga yɩ o lʋra maŋa ta wʋ yi tɩn dɩ na-o. 9Bɛŋwaanɩ amʋ tiini a muri Zezi tɩntʋŋna bam maama wʋnɩ. A ya brɩ a wʋ maŋɩ sɩ ba taa bə-nɩ nɩ Zezi tɩntʋŋnʋ, a dɛɛn na bɛɛsɩ Zezi nɔɔna bam tɩn ŋwaanɩ. 10Wɛ nan na kɩ-nɩ yu-yoŋo tɩn mʋ pɛ a yɩ a na yɩ wʋlʋ zɩm tɩn. DƖ na kɩ-nɩ yu-yoŋo te tɩn daɩ kafɛ. Amʋ tiini a tʋŋɩ Wɛ tɩtʋŋa yam a dwəni DƖ tɩntʋŋna bam maama. Kʋ nan daɩ a tɩtɩ dam ŋwaanɩ mʋ a waɩ a tʋŋa. Kʋ yɩ Wɛ na kɩ-nɩ yu-yoŋo yɩ DƖ dam dɩm wʋ amʋ tee nɩ tɩn ŋwaanɩ mʋ. 11Dɩbam balʋ na yɩ Zezi tɩntʋŋna tɩn maama yəni d'ɩ brɩ cɩga dɩdʋa mʋ. Kʋ na yɩ amʋ na brɩ kʋlʋ tɩn, naa bantʋ dɩ na brɩ kʋlʋ tɩn, kʋ yɩ cɩga kalʋ abam na sɛ tɩn mʋ. 12Dɩbam maama na tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam te tɩn, d'ɩ tɔɔlɩ d'ɩ brɩ nɔɔna nɩ Zezi Krisi bi o yagɩ tʋʋnɩ mʋ. Bɛɛ nan mʋ yɩ abam badonnə tɛ 'a wɩ, twa biim tərə? 13Kʋ ya na yɩ cɩga nɩ twa biim tərə, kʋ brɩ nɩ Zezi Krisi tɩtɩ dɩ wʋ bi mʋ. 14Wʋntʋ nan ya na wʋ bi, dɩbam kwər-tɔɔla kam yɩ kafɛ mʋ, abam dɩ na kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩ ka te tɩn dɩ ya yɩ kafɛ mʋ, 15yɩ dɩbam dɩ na brɩ Wɛ cɩga kam te tɩn ya yɩ vwan mʋ, d'ɩ na yəni d'ɩ brɩ nɔɔna nɩ Wɛ mʋ bi Zezi Krisi DƖ pa o yagɩ tʋʋnɩ tɩn ŋwaanɩ. Twa biim nan ya na sɩɩnɩ dɩ tərə, kʋ brɩ nɩ Wɛ wʋ bi Zezi mʋ. 16Kʋntʋ tɩn, twa biim ya na tərə, kʋ brɩ nɩ Zezi Krisi tɩtɩ dɩ maŋɩ o wʋ bi mʋ. 17Wʋntʋ nan ya na wʋ bi o yagɩ tʋʋnɩ, kʋ brɩ nɩ abam na kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩd-o te tɩn yɩ kafɛ mʋ, yɩ 'a lwarɩm dɩm ya ta wʋ 'a yuu nɩ mʋ. 18Kʋ nan ta brɩ nɩ, balʋ na sɛ Zezi Krisi yɩ ba laan tɩ tɩn ya w'ʋ ga ŋwɩa Wɛ tee nɩ. 19Kʋ na yɩ lʋgʋ baŋa ŋwɩa kantʋ yɩranɩ, yɩ kʋ daɩ nɩ kʋlʋkʋlʋ ŋwaanɩ mʋ dɩbam jɩgɩ tɩɩna Zezi Krisi tee nɩ, kʋ brɩ nɩ d'ɩ yɩ balʋ na tiini ba yɩ yinigə tiinə tɩn mʋ nɔɔna maama tee nɩ. 20Kʋ nan sɩɩnɩ kʋ yɩ cɩga mʋ: Zezi Krisi bi o yagɩ tʋʋnɩ. Wʋntʋ mʋ yɩ wʋlʋ na dɛ yigə o bi o vu Wɛ te, sɩ kʋ brɩ nɩ balʋ dɩ na tɩgɩ tɩn w'ʋ bi ba yagɩ tʋʋnɩ. 21Tʋʋnɩ zɩgɩ nabiinu dɩdʋa yɩra nɩ mʋ dɩ ba lʋgʋ baŋa. Kʋ nan ta yɩ bɩdwɩ mʋ dɩ twa biim dɩ, nabiinu dɩdʋa dɩ mʋ jaanɩ twa biim o ba. 22Nabiinə maama na yɩ Adam biə tɩn ŋwaanɩ mʋ te d'ɩ maama tʋa nɩ wʋntʋ te. Kʋ nan ta yɩ kʋntʋ doŋ mʋ dɩ balʋ maama na ŋwɩ dɩ Zezi Krisi tɩn, bantʋ dɩ w'ʋ bi ba yagɩ tʋʋnɩ. 23Nɔɔnʋ maama dɩ o jəgə mʋ. Zezi Krisi mʋ dɛ yigə o bi o vu Wɛ te. Kʋ daarɩ balʋ na yɩ o nɔɔna tɩn dɩ w'ʋ bi maŋa kam o na w'ʋ joori o ba tɩn mʋ. 24Kʋntʋ kwaga nɩ mʋ lʋgʋ baŋa woŋo maama laan w'ʋ ti. Maŋa kam kʋntʋ nɩ mʋ Zezi Krisi w'ʋ cɔgɩ wəənu tɩlʋ maama na jɩgɩ dam nabiinə baŋa nɩ tɩn, kʋ na yɩ wɛyuu dɩdɛɛra naa tɩga baŋa dɩdɛɛra maama, o'o pa ba dam dɩm laan ti. O ma w'ʋ daarɩ o kwe woŋo kʋlʋ maama o na di paarɩ kʋ baŋa nɩ tɩn o kɩ o Ko Wɛ jɩŋa nɩ. 25Kʋ nan fɩn mʋ sɩ Zezi di paarɩ, sɩ kʋ taa ve maŋa kam Wɛ na w'ʋ kɩ o dʋna maama o nɛ kuri nɩ tɩn. 26Tʋʋnɩ nan mʋ yɩ dʋm wʋlʋ o na w'ʋ cɔgɩ o ma kweeli tɩn. 27Wɛ tɔnɔ kʋm tagɩ kʋ wɩ: "Wɛ kɩ wəənu maama wʋm nɛ kuri nɩ mʋ sɩ o taa te tɩ maama." Kʋ nan na wɩ, o taa te wəənu maama tɩn, kʋ daɩ nɩ o te Wɛ tɩtɩ dɩ mʋ o wəli da. Kʋ yɩ Wɛ mʋ kwe wəənu tɩm maama DƖ kɩ Zezi dam kuri nɩ. 28Kʋ daarɩ maŋa kalʋ Zezi na w'ʋ ba o taa te wəənu maama tɩn, wʋm tɩtɩ na yɩ Wɛ Bu tɩn w'ʋ kwe o tɩtɩ o pa o Ko Wɛ. Bɛŋwaanɩ Wɛ yɩ dɩlʋ na maŋɩ DƖ kɩ wəənu maama DƖ Bu wʋm dam kuri nɩ tɩn mʋ. Kʋntʋ tɩn, Wɛ mʋ te wəənu maama dɩ DƖ dam maama. 29'A nan bʋŋɩ nɔɔna balʋ na yəni ba paɩ ba miisi-ba na wʋnɩ ba twa ŋwaanɩ tɩn woŋo 'a nii. Ba na ba bʋŋɩ nɩ twa biim wʋra, bɛŋwaanɩ mʋ yɩ ba paɩ ba miisi-ba na wʋnɩ twa bam ŋwaanɩ? 30Twa biim nan ya na tərə, bɛŋwaanɩ mʋ yɩ dɩbam ba kwarɩ fʋʋnɩ sɩ d'ɩ yaarɩ d'ɩ tɩ Wɛ ŋwaanɩ maŋa maama? 31A ko-biə-ba, dɛ maama amʋ yəni a tɔgɩ tʋʋnɩ te mʋ a kɛa. Kʋ yɩ cɩga mʋ. Amʋ tiini a jɩgɩ wʋpolo dɩ abam 'a na ŋwɩ dɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi tɩn ŋwaanɩ. Mʋ kʋ kuri a tagɩ kʋntʋ. 32Efɛɛzɩ nɩ ba kɩ amʋ nɩnɛɛnɩ kagʋ-vara na ciŋi sɩ ba ja nɔɔna te tɩn mʋ. Amʋ na sɛ sɩ a yaarɩ kʋntʋ tɩn, kʋ ya na yɩ lʋgʋ baŋa ŋwɩa kantʋ yɩranɩ m'a ŋwaanɩ mʋ, bɛɛ nyɔɔrɩ mʋ a'a na? Twa biim nan ya na tərə, d'ɩ ya w'ʋ ta nɩ nɔɔna badaara na tɛ te ba wɩ: "Pa-na d'ɩ ta'a di sɩ d'ɩ daarɩ d'ɩ ta'a nyɔɛ, sɩ d'ɩ jwa yɩ twa mʋ." 33Yɩ pa-na ba ganɩ abam sɩ 'a tusi. Kʋ yɩ cɩga mʋ nɩ: "Nmʋ na tɔgɩ dɩ nɔn-balwaarʋ, ba'a sʋgɩ-m ba pa n dɩ kɩ kəm-balwaarʋ mʋ." 34Pa-na 'a wʋbʋŋa joori ya taa tɔgɩ cwəŋə, sɩ 'a daarɩ 'a yagɩ kəm-lwaanʋ tɩm. Abam badaara ta yəri Wɛ. A tagɩ kʋntʋ, sɩ kʋ pa cavɩɩra mʋ zʋ abam. 35Abam dɩdʋa waɩ o bwe nɩ: "Kʋ'ʋ kɩ ta mʋ sɩ twa bi? Ba nan na joori ba bi, ba yɩra w'ʋ ta yɩ tɩta mʋ?" 36Nmʋ wʋbʋŋa mʋ muri na? N na kwe woŋo n du tɩga nɩ, kʋ maŋɩ sɩ kʋ puli mʋ kʋ nuŋi, kʋ daarɩ sɩ kʋ bu wʋm pɔ. 37Nmʋ na dugi kʋlʋ, dɩ kʋlʋ na w'ʋ puli kʋ nuŋi tɩn ba nyɩ daanɩ. Nmʋ na kwe kʋlʋ n du tɩn, kʋ na yɩ mɩna naa kʋ zɩ yɩ wo-duuru tɩlʋ dwi maama, tɩ yɩ wo-dwə m'a mʋ n dugə. 38Wo-dwi dɩm nan na nuŋi, Wɛ mʋ w'ʋ pa-dɩ dɩ yɩra, nɩ DƖ na lagɩ te tɩn. Wɛ nan ta mʋ paɩ wo-dwi maama nyɩnyʋgʋ, kʋ maŋɩ dɩ wo-dwi dɩm tɩtɩ na yɩ te tɩn. 39Kʋ nan daɩ nɩ wəənu tɩlʋ maama na ŋwɩ tɩn ya-nwana mʋ yɩ bɩdwɩ. Nabiinə dɩ vara dɩ zunə dɩ kale maama jɩgɩ ya-nwana yɩra yɩra mʋ. 40Wɛyuu wəənu dɩ wʋra mʋ, yɩ tɩga baŋa wəənu dɩ wʋra. Wɛyuu wəənu tɩm dɩ jɩgɩ tɩ lam mʋ, yɩ tɩga baŋa wəənu tɩm dɩ jɩgɩ tɩ lam. 41Wɩa kam dɩ jɩgɩ ka lam mʋ, yɩ cana kam dɩ jɩgɩ ka lam. Calɩcwɩ sɩm dɩ maa jɩgɩ sɩ lam, yɩ sɩ lam dɩm nan daɩ bɩdwɩ. 42Wəənu tɩntʋ maama nan brɩ twa biim na yɩ te tɩn mʋ. Nɔɔnʋ na tɩga, o yɩra yam ba na kɩ tɩn yɩ yɩra yalʋ na w'ʋ pɔ tɩn mʋ. Kʋ daarɩ o yɩra yalʋ na w'ʋ bi ya yagɩ tʋʋnɩ tɩn daa b'a pɔ maŋa dɩ maŋa. 43Yɩra yalʋ ba na kɩ tɩga nɩ tɩn ba jɩgɩ lam, yɩ yalʋ na w'ʋ bi tɩn w'ʋ ta jɩgɩ lam zanzan. Yɩra yalʋ ba na kɩ tɩn bwənə, yɩ yalʋ na w'ʋ bi tɩn w'ʋ ta dana. 44Yɩra yalʋ ba na kɩ tɩga nɩ tɩn yɩ lʋgʋ baŋa ŋwɩa kam nyɩm mʋ, kʋ daarɩ yalʋ na w'ʋ bi tɩn yɩ ŋwɩ-dʋŋa kalʋ Wɛ Joro kʋm na w'ʋ pa dɩbam tɩn nyɩm mʋ. Lʋgʋ baŋa yɩra yam na wʋra tɩn, Wɛ ŋwɩ-dʋŋa kam yɩra yam dɩ wʋra mʋ. 45Kʋntʋ mʋ kʋ pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ kʋ wɩ: "Pulim nɩ tɩn Wɛ kɩ Adam mʋ DƖ pa o jɩgɩ lʋgʋ baŋa yɩra yɩ o ŋwɩ." Kʋ daarɩ Zezi mʋ yɩ Adam wʋlʋ na kweeli tɩn, yɩ o jɩgɩ Joro kʋ na paɩ nabiinə ŋwɩ-dʋŋa tɩn. 46Kʋ nan yɩ lʋgʋ baŋa ŋwɩa kam mʋ tui yigə, yɩ Wɛ-sɔŋɔ ŋwɩ-dʋŋa kam laan saŋɩ ka ba. 47Wɛ mɛ tɩɩrʋ mʋ DƖ kɩ nabiinu wʋlʋ na tu yigə tɩn. Kʋntʋ ŋwaanɩ wʋntʋ yɩ lʋgʋ baŋa nyɩm mʋ. Kʋ daarɩ nabiinu wʋlʋ nan na tu kwaga tɩn nuŋi Wɛ-sɔŋɔ mʋ. 48Lʋgʋ baŋa nɔɔna bam maama nyɩ dɩ Wɛ na mɛ tɩɩrʋ DƖ kɩ nɔɔnʋ wʋlʋ dayigə tɩn mʋ. Nɔɔna balʋ maama nan na yɩ Wɛ-sɔŋɔ nyɩm tɩn nyɩ dɩ wʋlʋ na nuŋi Wɛ-sɔŋɔ tɩn mʋ. 49Nɩnɛɛnɩ dɩbam na jɩgɩ lʋgʋ baŋa nɔɔnʋ wʋm nyɩnyʋgʋ tɩn, dɛ wʋra d'ɩ w'ʋ ba d'ɩ ta'a jɩgɩ Wɛ-sɔŋɔ nɔɔnʋ wʋm dɩ nyɩnyʋgʋ. 50A ko-biə-ba, a lagɩ a ta a brɩ abam nɩ, d'ɩ lʋgʋ baŋa yɩra yam b'a wanɩ ya na jəŋə je Wɛ paarɩ dɩm wʋnɩ. Yɩra yalʋ na w'ʋ pɔ tɩn b'a wanɩ ya maŋɩ dɩ ŋwɩa kalʋ na ba ti tɩn. 51Fɔgɩ-na 'a cəgi, sɩ a ta Wɛ cɩga kalʋ ya na səgi tɩn a brɩ abam. Dɩbam maama b'a tɩ d'ɩ ti sɩ Zezi laan ba. D'ɩ nan na tɩga naa d'ɩ ta wʋ tɩgɩ dɩ, dɩbam maama yɩra yam w'ʋ ləni mʋ. 52Kʋ'ʋ da kʋ kɩ yibʋgɩsa wʋnɩ mʋ, maŋa kam ba na w'ʋ wu kweelim nabɔnɔ kʋm tɩn. Nabɔnɔ kʋm na wugə, twa w'ʋ bi ba zaŋɩ dɩ yɩra yalʋ na ba pɔɛ tɩn, yɩ dɩbam dɩ yɩra w'ʋ ləni. 53Bɛŋwaanɩ, dɩbam yɩra yalʋ na w'ʋ pɔ tɩn maŋɩ sɩ ya ləni ya ji yalʋ na b'a pɔ tɩn mʋ, sɩ d'ɩ yɩra yalʋ tʋʋnɩ na waɩ tɩn ləni ya ji yalʋ tʋʋnɩ na b'a wanɩ tɩn. 54Kʋntʋ maama na kɩa, kʋ laan w'ʋ pa kʋlʋ na pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ tɩn kɩ, nɩ kʋ na maŋɩ kʋ ta te kʋ wɩ: "Wɛ wanɩ tʋʋnɩ dɩ dɩ dam dɩm maama." 55"Tʋʋnɩ, n dam dɩm daa bɛɛ? N daa n w'ʋ wanɩ n cɔgɩ nɔɔna na?" 56Kʋ yɩ lwarɩm ŋwaanɩ mʋ tʋʋnɩ jɩgɩ dam sɩ dɩ cɔgɩ nɔɔna. Lwarɩm dɩ nan nɛ dɩ dam Wɛ cullu tɩm vɩʋn ŋwaanɩ mʋ. 57D'ɩ nan kɩ Wɛ le dɩ DƖ na paɩ dɩbam wɔnɔ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi ŋwaanɩ sɩ d'ɩ wanɩ tʋʋnɩ dɩ dɩ dam dɩm maama tɩn. 58Kʋntʋ tɩn, a ko-bu-sonnu-ba, fɔgɩ 'a zɩgɩ-na kəŋkəŋ dɩ pu-dɩa, sɩ 'a cɛ dɩ d'ɩ Yuutu tɩtʋŋa yam maŋa maama, dɩ 'a na ye nɩ tɩtʋŋa yalʋ maama 'a na tʋŋɩ 'a pa d'ɩ Yuutu wʋm tɩn na daɩ kafɛ tɩn ŋwaanɩ.


c: text/html

text: 1Ma taapalaa, ye nɔɣɔlʋ ɩ́ pənta natəlɩ, mɛ mpa ɩ́ təŋəɣɩ Ɩsɔ Feesuɣu kɛ teu tɔ ɩ́ məŋna pʋntʋ kɛ mpaaʋ kʋpaŋkʋ taa na ɩ́ lapɩ-ɩ təpamm. Ma tasəɣɩ-mɛɣɛ sɛɣɛsʋɣʋ sɩ paa mə taa wei ɩ́ feŋ ɩ tɩ na ɩ́lɛ́ ɩ́ taa kɔɔ na ɩ́ tasa maɣasʋɣʋ taa kɛ́ hotuɣu tɔtɔ. 2Ɩ́ səŋna təmaɣa mə kʋpɛkələmnaa taa. Ye ɩ́ lapa mpʋ ɩ yoosa Kilisiti kʋsəsɩɩtʋ təna ntɛ́. 3Ye yʋlʋ hɔŋ ɩ tɩ, pəyele ɩ ta tala pʋlʋ, pʋntʋ puɣusiɣi ɩ təɣɩ. 4Ye wei ɩ caa ɩ́ yɔɔləna ɩ yaasi teu nyəŋ pʋntʋ ɩ́ taa tʋʋ lɛlaa na ɩ́ sa ɩ təɣɩ yem. Ama ɩ́ wiili ɩ maɣamaɣa ɩ yaasi taa na ye pə nəɣəsəna yɔɔlʋɣʋ ɩlɛ ɩ yɔɔlɩ. 5Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, paa wei ɩ kʋlapʋtʋ mələɣɩ ɩ nyʋɣʋ taa kɛ́. 6Ye nɔɣɔlʋ sɛɣɛsəɣɩ wei kɛ́ Ɩsɔ Tɔm pʋntʋ ɩ́ cosiɣi ɩ wɛnaʋ təna taa na ɩ́ haakɩ ɩ sɛɣɛsəlʋ ɩnɩ. 7Hei ɩ taa puɣusi mə tɩ yoo, paa nyənəɣɩ Ɩsɔ kɛ́ yem fa. Yʋlʋ ɩ́ tuu mpi mpəɣɩ ɩ kʋŋ. 8Ye yʋlʋwɛɛtʋ kʋnyɩɩləm kɛ ɩ təŋaa na ɩ́ tuu, yʋlʋwɛɛtʋ ntɩ tɩɩ yelina na ɩ́ kɔɔ ɩ́ kʋ səm. Ama ye mpi Ɩsɔ Feesuɣu caakɩ tɔɣɔ ɩ təŋaa na ɩ́ tuu, kʋlɛ kɩɩ yelina na ɩ́ kɔɔ ɩ́ kʋ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ. 9Tə́ taa la felentu na kʋpantʋ lapʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ye tə ta lɔ tá apalʋtʋ haləna pə́ tala pə waatʋ mpi tɩɩ kʋ tɔ pɩɩ tɔɔ sɔsɔm. 10Pə tɔɔ kɛ́ ye tə hika mpaa kɛ timpi tə́ la yəlaa tənaɣa kʋpantʋ. Ɩlɛ pə́ kələna tá na mpa tə kaa Ɩsɔ sɛɛʋ tɔ. 11Tɔʋ, ɩ́ ná ɩsəna ma ŋmaakɩ-mɛ na ma maɣamaɣa ma niŋ kɛ cənɛ na ŋmaatʋ pee kʋyasəlɛɛ tɔ. 12Mpa pa yɔɔləɣəna tɔɔ nyəm na pá caa yəlaa ɩ́ sa-wɛ tɔ mpɛ pa caana sɩ pá caalɩ-mɛ na ɩ́ pɛlɩ. Ɩlɛ paa caa sɩ pá tʋ-wɛɣɛ kʋnyɔməŋ kɛ Kilisiti səm tesika tɔm tɔɔ tɔɣɔ. 13Yəlaa mpa ɩnɩ pa pɛləɣɩ mpʋ tɔ paa təŋəɣɩ kʋsəsɩɩtʋ se. Ama pa caa kɛ́ sɩ ye mɩɩ nɩɩna-wɛ na ɩ́ pɛlɩ ɩlɛ pa sa pa tɩ sɩ mpɛ pa yelina ɩ́ kɔta mə tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ kʋkɔtəm pənɛ. 14Ma ɩlɛ ye pə taɣa Yesu Kilisiti səm tesika ma kaa yɔɔləna pʋlʋ. Tesika ŋkɛ ka tɔɔ kɛ́ má na antulinya tə faɣana təma təkpatakpata na lɛlʋ ta nyɩ sɩ lɛlʋ wɛɛ. 15Paa n pɛlaa paa n ta pɛlɩ pə lɩɩ kʋlʋm kɛ́. Ama nti tə wɛɛ tɔɣɔlɛ sɩ ń laɣasɩ na ń pəsɩ yʋlʋ kʋfalʋ. 16Mpa paa tɛləsəɣɩ pɛlʋɣʋ tɔm kɛ lɔlɔ kɛ pa weesuɣu taa tɔ ma kooliɣi kɛ́ sɩ Ɩsɔ ɩ́ ha pa tənaɣa alaafəya na ɩ́ la-wɛɣɛ kʋpantʋ na ɩ́ kpɛnna ɩ yəlaa samaa təna təpaɩ na ɩ́ la mpʋ. 17Pə kaasʋɣʋ tɔ, nɔɣɔlʋ ɩ́ taa tasa-m wahala tʋɣʋ tɔtɔ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, tɔntɔɔləŋ wei ɩ wɛ ma tɔɔ ɩsəntɔ tɔ ɩ hʋ́lə́ɣɩ́ kpakpaa kɛ́ sɩ ma kɛ́ Yesu yom. 18Ma taapalaa mɛ Tacaa Yesu Kilisiti ɩ́ hʋ́lɩ́ mə tənaɣa pɛɛlɛɛ. Ami.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Nyɛ rɛ ba kyɛbal hʋ ba aa yɩrɩ Pɛŋtikosi kyɛɛ ko pele. Kyɛɛ no dɩ nala hʋ buloŋ aa laa Yesu wɩya di doŋ tɩyaŋ ko laŋŋɩ dɩɩdɩgɩ tɩyaŋ nɛ. 2Ba ko baa dɩ ba deŋ, dɩ dɔmɔ kɩdɩgɩ lɩɩ wɩɩsɩnyuu, a kɩɩ gɛɛ anɩɩ puwobal lɛ aa dɔŋ. Dɔmɔ hʋ ko gyʋʋ tɔ dɩya hʋ buloŋ. 3Ɛɛ rɛ ka ba na kɩna badɔmɔŋ aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ diŋtʋlnɩ, a ko pɩsa saga ba kɩdɩgɩ kɩdɩgɩ buloŋ tɩyaŋ. 4Nala hʋ buloŋ tɩyaŋ diŋtʋlnɩ hʋ gyɩ aa saga, Wɩɩsɩ gyɩ kpaa ʋ Wiyesi Welii hʋ we ba tɩyaŋ nɛ, ʋ gyɩ leŋ ba piili kɩ basɩ wɩya abee taanɩ ba aa bɩ gyɩma. 5Gyuuma badɔmɔŋ mɛ fa we Gyerusalɛm tɩyaŋ, a yaa wɩɩkyʋwalla aa lɩɩ dʋnɩya logiŋ kɛ buloŋ. 6Nɩgyamaa no buloŋ gyɩ aa nɩɩ kyagɩŋsɩ hʋ, ba buloŋ ko kyige doŋ. Ba aa kyige gɛɛ, ba kɩdɩgɩ buloŋ gyɩ nɩɩ Yesu Krisita hatɩnna wɩbasɩɩ hʋ rɛ ʋ tɩɩ taal tɩyaŋ. Ʋ gyɩ yaa ba wɩkperii. 7- 8Nyɛ rɛ wɩɩ hʋ marɩ yaa ba wɩkperii, ba kɩ pɩyɛsɩ dɔmɔŋ, a baa, "Ka nala no buloŋ aa basɩ wɩya hʋ yaa Galili tɩmma rɛ, ɛɛ rɛ á kɩdɩgɩ buloŋ yaŋ yaa kɩ nɩɩ ba wɩbasɩɩ hʋ á tɩɩ taanɩ tɩyaŋ nyɛ? 9Á buloŋ lɩɩ paalʋʋ dʋŋsɩ rɛ. Á badɔmɔŋ lɩɩ Paatɩya rɛ, á badɔmɔŋ lɩɩ Midiisi, á badɔmɔŋ mɛ lɩɩ Ilam. Á badɔmɔŋ lɩɩ Mesopotemiya rɛ, á badɔmɔŋ lɩɩ Gyudɩya, á badɔmɔŋ mɛ lɩɩ Kapadoosɩya, á badɔmɔŋ mɛ lɩɩ Pɔŋtusi, á badɔmɔŋ mɛ lɩɩ Esɩya. 10Á badɔmɔŋ lɩɩ Firigyiya rɛ, á badɔmɔŋ mɛ lɩɩ Pamfilɩya, á badɔmɔŋ lɩɩ Igyipiti, ka á badɔmɔŋ mɛ lɩɩ Libiya logiŋ kɩdɩgɩ aa kpaga tɔɔ hʋ ba aa yɩrɩ Sariini. Á badɔmɔŋ mɛ yaa nɩhʋwala rɛ, a lɩɩ Roma. Á badɔmɔŋ yaa Gyuuma, á badɔmɔŋ mɛ bɩ yaa Gyuuma, aŋ ta kɩ kyʋwalɩ Gyuuma Wɩɩsɩ, a kɩ tɩŋ ba lesiri mɛ. 11Á badɔmɔŋ lɩɩ Kiriti rɛ, á badɔmɔŋ mɛ lɩɩ Areebɩya. Á kɩdɩgɩ buloŋ mɛ yaŋ bee ʋ taal lɛ, ka á nɩɩ dɩ ba aa basɩ Wɩɩsɩ wɩduwoni hʋ ʋ aa yaa á tɩɩ taanɩ tɩyaŋ." 12Nyɛ rɛ wɩɩ hʋ ha kperi ba, ba hakɩllɩ buloŋ vʋgɩmɩ, ba kɩ pɩyɛsɩ dɔmɔŋ a baa, "Wɩya no buloŋ memii rɛ yaa bee?" 13Ɛɛ rɛ ka nala hʋ badɔmɔŋ mɛ kɩ yaa Yesu hatɩnna hʋ sɩya a baa dɩ ba nyʋwa sɩŋ bugo rɛ. 14Nyɛ rɛ Yesu kpambɩsɩ hʋ sii sɩŋ, ka Piita heeli basɩ tɩya gyamaa hʋ a baa, "Ŋ kuwobalɩya Gyuuma abee nala hʋ buloŋ aa we Gyerusalɛm tɩyaŋ, ma wuwoli ma dɩgɩna, dɩ ŋ basɩ wɩya no aa yaa memii tɩya ma. 15Ma aa bɩɩnɩ anɩɩ nala no bugo rɛ? Amɛ, ma yaŋ gyɩma anɩɩ ba bɩ bugo. Beewɩya, ʋ ha yaa kyɩkyʋwala kerifi nibi rɛ, ɛɛ rɛ nal sɩ yaa bugo? 16Amɛ Wɩɩsɩ tɩŋdaal Gyowɛl gyɩ basa wɩya no aa yaa wɩya rɛ anɩɩ nyɛ sɩ maakyiye yaa. Ʋ basa anɩɩ, 17Wɩɩsɩ baa, 'Dɩ dʋnɩya rɛ ko kpaga tenii, nyɛ rɛ ŋ sɩ yaa. Ŋ sɩ kpa ŋ Wiyesi Welii hʋ we nala iriŋ buloŋ tɩyaŋ. Ma biibaala abee ma toliye sɩ basɩ wɩya ŋ Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ. Ma bapʋwasɩya abee ma banɩhɩyasɩ buloŋ mɛ sɩ kɩ na Wɩɩsɩ wɩtɩɩ hʋ ba duwoso tɩyaŋ. 18Haŋ saŋa hʋ, ŋ sɩ kpa ŋ Wiyesi Welii hʋ tɩya baala abee haana hʋ aa tɩŋa ŋ kyɛrɩ, dɩ ba buloŋ kɩ basɩ wɩya ŋ Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ. 19Ŋ sɩ kɩ yaa wɩkperiye Wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ, aŋ kɩ yaa wɩmagɩla mɛ dʋnɩya abee taŋhanyuu tɩyaŋ daha. Kyal, diŋ, abee nyʋwɔsɩ sɩ we doŋ. 20Sɩgballɩya sɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ tebine. Ka dɩ pene mɛ fɩyɛsɩ gɛɛ anɩɩ kyal. Wɩya no buloŋ sɩ yaa rɛ, ka dɩ á Tɩɩna Kyɛbal hʋ yaŋ na pele. 21Haŋ kyɛɛ hʋ, nal hʋ buloŋ aa yɩrɩ á Tɩɩna Wɩɩsɩ, ʋ sɩ laa ʋ ta.' 22Ɛɛ hal tɩyaŋ nɛ Piita bɩl baa, 'Iziral tɩmma, ma ha marɩ wuwoli ma dɩgɩna weliŋ a nɩɩ wɩya no ŋ aa basɩ kɩ tɩya ma: Yesu aa lɩɩ Nazarɛti, Wɩɩsɩ rɛ kɔnɩ tɩma ʋ. Wɩmagɩla hʋ abee wɩkperiye hʋ buloŋ Wɩɩsɩ aa leŋ ʋ wuwo yaa, ba aa rɛ daga gɛɛ. Ma buloŋ mɛ gyɩŋ wɩya no tɩyaŋ nɛ, beewɩya ma sɩɩ tɩyaŋ nɛ ʋ yaa ba buloŋ. 23Wɩɩsɩ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ, ʋ gyɩmaa mɛ we doŋ, ka ba kaŋ Yesu Krisita we ma nosi tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ ma kpa ʋ tɩya wɩbɔŋyaala, ba kpaasɩ ʋ mal daagarɩɩ tɩyaŋ, ʋ sʋba. 24Amɛ Wɩɩsɩ kyisi ʋ sʋʋ tɩyaŋ nɛ, a lɩɩ tʋwara hʋ buloŋ ʋ aa naa ʋ sʋʋ saŋa ta. Beewɩya sʋʋ bɩ kaŋ dee ʋ aa sɩ wuwo kana ʋ biŋ dɩ ʋ ta siye.' 25Deviti fa basɩ ʋ wɩya rɛ a baa, 'Ŋ gyɩ naa ŋ Tɩɩna rɛ dɩ ʋ laa ŋ sɩya, aŋ we ŋ lee saŋa buloŋ, dɩ nal buloŋ ta wuwo yaa ŋ wɩbɔŋ. 26Nyɛ aa leŋ ŋ bembii pɩŋ lɩdɩgɩ rɛ, ŋ kɩ basɩ wɩya abee teŋfɩyɛlʋʋ. Ŋ yaa nihuwobiŋ nɛ, a gyɩma anɩɩ ŋ sɩ maakyiye sʋba. Amɛ ŋ bayɩyɛla buloŋ mɛ we wɩya hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ yaa tɩya ŋ tɩyaŋ nɛ. 27Dɩ mɩyaŋ nɛ ko sʋba, ɩ Wɩɩsɩ bɩ sɩ laa nyʋwa vɩya ŋ ta lalɩyabee tɩyaŋ. Ɩ bɩ sɩ laa nyʋwa leŋ dɩ ɩ tʋŋtʋnnɩ hʋ aa kaŋ wɩtɩɩ pɩŋ bʋwa tɩyaŋ a pʋwa. 28Ɩ daga ŋ ŋmanɩɩ hʋ ŋ aa sɩ tɩŋa a kaŋ mɩɩbol lɛ. Ɩ aa we ŋ lee mɛ rɛ yaŋ sɩ leŋ dɩ ŋ kaŋ teŋfɩyɛlʋʋ.' 29Nyɛ rɛ Piita bɩl basɩ baa, Ŋ kuwobalɩya, ŋ sɩ basɩ á naabaa Deviti wɩya a kaŋ polli tɩya ma. Deviti sʋba rɛ, ba kpa ʋ hogo, ʋ bil ha pɩŋ á bee tɩyaŋ daha a kaŋ kɩ ko gyɩnaŋ. 30Ʋ fa yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaal lɛ, a gyɩŋ wɩya hʋ buloŋ Wɩɩsɩ aa wee nyʋwa dɩ ʋ sɩ yaa tɩya ʋ. Wɩɩsɩ wee nyʋwa rɛ anɩɩ ʋ sɩ leŋ dɩ Deviti doho nal dɩ koro a kɩɩ gɛɛ anɩɩ Deviti fa aa kɩya. 31Deviti fa aa naa wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ fa aa kyɛ dɩ ʋ yaa, ʋ wuwo basɩ Krisita sʋʋ tɩyaŋ mɩɩgɩ siiyi wɩya rɛ a baa, 'Wɩɩsɩ bɩ laa nyʋwa vɩya ʋ ta lalɩyabee tɩyaŋ. Ʋ bɩ laa nyʋwa leŋ ʋ teŋbii pɩŋ bʋwa tɩyaŋ a pʋwa.' 32Yesu no tɩɩ rɛ yaŋ Wɩɩsɩ kyisi sʋʋ tɩyaŋ gɛɛ. Á buloŋ nɛ yaa wɩɩ no daŋsɩya beewɩya á naa wɩya no buloŋ aa yaa rɛ. 33Wɩɩsɩ kyisi ʋ sʋʋ tɩyaŋ nɛ ʋ sii gyɩŋ hɔŋ ʋ kuwo Wɩɩsɩ noduu logiŋ tɩyaŋ, ka ʋ kpa Wiyesi Welii hʋ wɩya ʋ fa aa wee nyʋwa a tɩya ʋ. Wiyesi Welii no rɛ Yesu kpa we á tɩyaŋ gyɩnaŋ, ʋ rɛ yaa wɩya hʋ ma aa na abee wɩya hʋ ma aa nɩɩ gɛɛ. 34Deviti tɩɩ fa bɩ gyɩŋ mʋ Wɩɩsɩbee anɩɩ Yesu aa mʋwa gɛɛ, amɛ Yesu wɩya rɛ ʋ fa basɩ a baa, 'Á Tɩɩna basɩ tɩya ŋ Tɩɩna rɛ, a baa Ko hɔŋ ŋ noduu logiŋ tɩyaŋ,' 35Ka dɩ ŋ yuwo di ɩ dɔmɔ buloŋ teŋ. 36Ɛɛwɩya, Iziral tɩmma, ma buloŋ yaŋ gyɩma anɩɩ ʋ yaa wɩtɩɩ rɛ anɩɩ Yesu no ma aa kaŋ kpaasɩ mal daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ, ʋ tɩɩ rɛ Wɩɩsɩ leŋ ʋ yaa á Tɩɩna. Ʋ rɛ bɩl yaa nal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya dɩ ʋ laa dʋnɩya nala ta." 37Nala no aa nɩɩ wɩya hʋ buloŋ Piita fa aa basa, ʋ fa yaa ba dɔgɩsɩɩ rɛ kɩŋkaŋ. Ɛɛ rɛ ba mɩɩgɩ pɩyɛsɩ Piita bee Yesu kpambɩsɩ hʋ nɩkaalɩya hʋ a baa, 'Á nɩmmabalɩya, wɩya no yaŋ aa kɩɩ nyɛ, ɛɛ rɛ maga dɩ á yaa?' 38Nyɛ rɛ Piita basɩ tɩya ba a baa, 'Ma bɩrɩmɩ lɩɩ ma wɩbɔmɔ tɩyaŋ, aŋ leŋ dɩ ba fo ma wɩɩkyʋwalnɩɩ Yesu Krisita feŋ tɩyaŋ, dɩ Wɩɩsɩ kpa ma wɩbɔmɔ kyɛ ma, aŋ kpa ʋ Wiyesi Welii hʋ we ma tɩyaŋ. 39Beewɩya, Wiyesi Welii hʋ wɩya Wɩɩsɩ aa wee nyʋwa a baa dɩ ʋ sɩ tɩya ma bee ma doho nala, abee nala hʋ buloŋ aa lɩɩ liboliye, abee nal hʋ kɛ buloŋ Wɩɩsɩ aa yɩra dɩ ʋ ko ʋ lee, ma wɩya rɛ ʋ we haŋ nyʋwa hʋ."' 40Ɛɛ hal tɩyaŋ, Piita bɩl basɩ wɩya rɛ kɩŋkaŋ a kpaanɩ ba abee sɩfɩyasɩ, aŋ ha sʋl ba a baa, "Ma lɩɩ ma tɩɩma nɩbɔmɔ no tɩyaŋ, dɩ tʋwara hʋ aa sɩ ko ba nyuu tɩyaŋ ta ko daagɩ ma." 41Piita wɩbasɩɩ hʋ hal tɩyaŋ, nɩgyamaa gyɩ ko laa wɩya hʋ ʋ aa basa di rɛ, aŋ leŋ ba fo ba wɩɩkyʋwalnɩɩ. Nala hʋ gyɩ aa laa Yesu wɩya di haŋ kyɛɛ hʋ, ba gyɩ pele nala tusi bʋto rɛ, a pɛ nɩbɩnɩya hʋ tɩyaŋ. 42Ba gyɩ kaŋ nyʋʋdɩgɩ rɛ, a kaŋ sɩfɩyala mɛ, aŋ kpa ba nyuni we wɩya hʋ buloŋ Yesu kpambɩsɩ hʋ aa daga ba tɩyaŋ. Ba buloŋ nɛ gyɩ aa laŋŋɩ kɩ di kɩdiiliye hʋ Yesu fa aa baa dɩ ba di a kɩ liisi ʋ wɩya, aŋ pɛ dɔmɔŋ kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ, a kɩ gʋnnɩ Wɩɩsɩ Teŋ wɩya hʋ mɛ. 43Yesu kpambɩsɩ hʋ gyɩ aa yaa wɩmagɩla abee wɩkperiye rɛ yʋga, ʋ gyɩ yaa nal buloŋ nyʋʋfɩyɛlɩ. 44Saŋa kɛ buloŋ, nala hʋ aa laa Yesu wɩya di aa ko laŋŋɩ dɔmɔŋ nɛ, a kpa ba kɩna buloŋ mɛ we lɩdɩgɩ, a kpa kɩ kpaa dɔmɔŋ. 45Dɩ ba ko yallɩ ba kɩna mɛ, ba aa kaŋ molbiye hʋ kpaa dɔmɔŋ nɛ, a maga gɛɛ hʋ nal buloŋ aa kyɛɛ. 46- 47Kyɛɛ buloŋ ba aa laŋŋɩ ba dɩɩsɩ tɩyaŋ nɛ, a kɩ di kɩdiiliye abee teŋfɩyɛlʋʋ, abee tɩdɩgɩ, aŋ kɩ dannɩ Wɩɩsɩ. Aŋ ha bɩl aa kɩ laŋŋɩ Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ, a kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋ kɩ bigisi ʋ. Ka nala mɛ kɩ bigisi ba abee ba wɩyaalɩya buloŋ tɩyaŋ. Kyɛɛ buloŋ nɛ á Tɩɩna aa laa nɩfalɩya ta, ba ko kɩ pɛ nala hʋ aa laa Yesu wɩya di tɩyaŋ.


text: 1Zugili wan-kpo zuwen fɛt guotɛ, nɛ mbwa kuo Jésus nɛnɛ ha kita ha si gɔfɔrma Pilate. 2Haki mbwa fundo wɛnɛ nɛ hio wen mɛgɛ: «Ɔ kpaa wi ɛngɛ ha aa sɔkira ha kandɔ pɛ ɔ sungiri nɛ kongapora Sezar. A dol mbwa mɛ kpe garama ha wɛnɛ. Nɛ a tɔa nde, wɛnɛ nɛ̂ Mesi, wi ka Sɔ hɔnga mɛ dung kongapora.» 3Nɛ Pilate ana Jésus: «Mɛ nɛ̂ kongapora pɛ hio zuife nde?» Nɛ Jésus kiforo wen: «Yo nɛ̂ mɛ ka tɔ yo.» 4Mɛgi Pilate tɔa ha hio gasa wan-hasadaka nɛ ha giliwi: «Mi tɛ kpa ma wen mɛ gɔn kita ba wɛnɛ ndang na.» 5Nɛ hio wan-fundi Jésus nɔsasa Pilate nɛkpasa, mbwa tɔa: «Nɛ wal osamɔ pɛa wɛnɛ aa sɔkira ha kandɔ sungiri nɛ kongapora Sezar. A angara ha Galile hɔ ha Judée fɛt, nɛ sising a hɔa hakɛ fin.» 6Ka Pilate zea mɛgi, a ana: «Jésus nɛ̂ wi mɔ Galile nde?», 7Ka ɛ mɛkara yo, a tomsa Jésus ha pɛ Herode, hazu wɛnɛ nɛ̂ kongapora mɔ Galile, nɛ hazu wɛnɛ dung fin ha Jérusalem ha ngimɔ ɛngi. 8Ka Herode zɔka Jésus, a dea totɛ nɛkpasa hazu a dungɔ nɛ hɛl mɛ zɔk wɛnɛ bhee. A zea kasi tɛ wa, nɛ a ngoya nɛdedea mɛ zɔk wɛnɛ ha dea ma mɔkifi. 9Mɛgi a ana wɛnɛ nɛ dɔka wen. Ma, Jésus tɛ kifiri ma wen ndang ha wɛnɛ na. 10Hio gasa wan-hasadaka nɛ hio wan-osi mbonga ka dungɔ fin haki, fundo wɛnɛ nɛ ngaya. 11Nɛ Herode nɛ hio nasara pɛa yaa Jésus fin. Hazu mam nɛ wɛnɛ, mbwa yola ma konga la ha tɛ wa, nɛ mbwa kiforo wɛnɛ si ha pɛ Pilate. 12Sɔngsi Herode hinɛ Pilate dungɔ nɛ̂ ngana, ma, ha swe ɛngi mbwa tɛ bo nɛ̂ gdidan. 13Hapata, Pilate wesara hio gasa wan-hasadaka, hio wan-le, nɛ kandɔ fɛt, 14nɛ tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ kuo wi ɛngɛ tɛnɛ ha mi nde, wɛnɛ aa sɔkira ha kandɔ sungiri nɛ kongapora Sezar. Nɛ mi ana wɛnɛ ha li ɛnɛ fɛt. Ma, mi tɛ kpa ma gdangamɔ ka ɛnɛ fundo nɛ wɛnɛ, ndang na. 15Nɛ Herode fin tɛ kpa ma mɔ ndang na. Mɛgi wɛnɛ kiforo Jésus ha ɔ. Hazu karsi nɛ wen, wɛnɛ tɛ de ma mɔ ka lɛma nɛ fio ndang na. 16Hazu ɛngi, mi beha nu nde, ɛ azuri wɛnɛ nɛ zambala. Hapata mi begbosisi wɛnɛ.» 17[Ha yenga Pake ndang ndang fɛt, lɛma nde Pilate agbosisi ma wan-zɔbhɔ ndang ha hio wi.] 18Nɛ hio wi fɛt angara gdɔra: «Mɛ gbɛ wi ɛngɛ yunɛ! Mɛ gbosisi Barabas ha ɔ!» 19Barabas dungɔ ha zɔbhɔ hazu a gbɛa ma wi, ha ngimɔ ka ɛ bagutɛ ha Jérusalem sungiri kongapora Sezar. 20Hazu Pilate ngoya gbosisi Jésus, wɛnɛ tɔa fin wen ha giliwi. 21Ma, mbwa tɔa ha wɛnɛ nɛ ngagɛl: «Ngba wɛnɛ ha getakate! Ngba wɛnɛ ha getakate!» 22Nɛ Pilate ana mbwa nɛ zetara: «Wɛnɛ dea nɛ nge gdangamɔ ge? Mi tɛ kpa ma gdangamɔ pɛa ka lɛma nɛ fio na. Mɛgi, mi beha nu nde, ɛ azuri wɛnɛ nɛ zambala. Hapata mi begbosisi wɛnɛ.» 23Ma, mbwa bhɔna ha nɔsasa wɛnɛ nɛ ha ana nɛ gdɔra nɛngaya nde, ɛ angba Jésus ha getakate. Nɛ gdɔra pɛ mbwa gana zu Pilate fɛt. 24Mɛgi a mɛkara mɛ de tuka mbwa ngoya. 25Gbesi tuka mbwa ana, Pilate gbosasa wei ɛngɛ ka ɛ pio ha zɔbhɔ hazu wen guotɛ sungiri kongapora Sezar nɛ wen gbɛa wi. Nɛ a haa nu nde, ɛ agbɛ Jésus tuka mbwa ngoya. 26Nɛ ka hio wan-bibulo ha kuo Jésus nɛnɛ ha bhandi gbɛ wɛnɛ, mbwa kpaa ma wei mɛ le Sirene ka pe ha fɔ, ling wa nde Simon. Mbwa nɔsasa wɛnɛ mɛ bhangi getakate pɛ Jésus nak nɛ wɛnɛ. 27Gasa giliwi ndara Jésus. Hio dɔka bhoko ha soko mbwa dungɔ ha tɔatɛ nɛ hea kwa hazu wen pɛa. 28Mɛgi, Jésus kiforo tɛ zɔk mbwa, nɛ tɔa: «Hio bhoko mɔ Jérusalem, ka ɛnɛ ahe mi na. Ma, lɛma nde, ɛnɛ ahe kwa ha zu ɛnɛ nɛ tɛɛnɛ nɛ hio bem pɛ ɛnɛ. 29Hazu hio swe behɔ bin ka ɛ betɔ nde, totɛ ha hio nakomba, hazu mbwa tɛ bhɛ ndang na, nɛ hazu mbwa tɛ ha bele ha bem ndang na! 30Nɛ hio wi belokitɛ bin ha hio gasa ngari nde, mbwa atek ha zu mbwa, nɛ ha hio bebe ngari nde, mbwa agok mbwa! 31Ka we ha bea tɔl te, pɛ kota te bedung mɛng?» 32Ɛ ngbɔsa fin gdanga wi bwa hazu ngba mbwa ha getakate ha ndangtɛ ngimɔ hinɛ Jésus. 33Nɛ ka mbwa hɔa ha bhandi ka ɛ sa nde «Gbala Zu», hio wan-bibulo ngbaa Jésus hinɛ hio gdanga wi bwa ha hio getakate. Ndang ha wekɔ, nɛ ndang ha gare wa. 34Nɛ Jésus tɔa: «Bafa mi, bisi sɛmbɔ pɛ mbwa, hazu mbwa ing mɔ ka mbwa de na.» Nɛ hio wan-bibulo kapana la pɛa ha soko may nɛ wal dea mbela. 35Hio dɔka wi dungɔ haki ha zɔka mɔ. Hio wan-le pɛ hio zuife mama Jésus, mbwa tɔa: «A kpasasa hio mbingwi. Wɛnɛ akpasisi tɛ wa nɛ pɛa tɛ, ka wɛnɛ nɛ̂ Mesi, ka Sɔ weka.» 36Hio wan-bibulo mama Jésus fin, mbwa tiko hapɛtɛ wa hazu gde kpaya dɔkɔ ha nu wa. 37Mbwa tɔa: «Ka mɛ nɛ̂ kongapora pɛ hio zuife, mɛ kpasisi tɛ mɛ nɛ pɛ mɛ tɛ!» 38Ha zu wa ha ngɔn, ɛ ngbaa ma papote mɛgɛ: «Wi kɛ nɛ̂ kongapora pɛ hio zuife.» 39Ma gdanga wi ndang ka ɛ ngba hinɛ Jésus fɛngsa wɛnɛ, nɛ tɔa: «Mɛ bo nɛ̂ Mesi na? Mɛgi, mɛ kpasisi tɛ mɛ nɛ pɛ mɛ tɛ, nɛ mɛ kpasisi fin ɔ wa!» 40Nɛ dan wa sɛna wen, nɛ tɔa ha wɛnɛ: «Mɛng, mɛ yu ke Sɔ na? Bo nɛ̂ mɛ kpaa ndangtɛ kita fio hinɛ wɛnɛ na nde? 41Pɛ ɔ, yo nɛ nzeng, hazuɔ kpaa mɔ lɛm nɛ deamɔ pɛ ɔ. Ma, wɛnɛ tɛ de ma gdangamɔ ndang na.» 42Nɛ a tɔa fin: «Jésus, tazu mɛ agba nɛ mi ka mɛ betɛ bin tuka kongapora.» 43Jésus kiforo wen ha wɛnɛ: «Kpasawen, mi tɔ ha mɛ nde, swe mɛsɛ, mɛ bedung hinɛ mi ha dede le pɛ Sɔ.» 44- 45Ka swe tɛ bo hapɛtɛ sila zu, yolo swe baa fin na. Nɛ tutum gdɔka kandɔnu ɛngi fɛt ngɛ-ngɛ-ngɛ, kanɛ ngonga tar mɔ mbolo. La gɔn soko gasa twa Sɔ ka gɛ ha li nzɔy bhandi fɛt, gbaa ha binsila nɛ ndambua bwa. 46Nɛ Jésus gdɔra nɛ ngagɛl: «Bafa mi, mi kuo sɔtɛ mi gde ha kɔ mɛ.» Hapata wen ndɔng, ɔmi pɛa kara. 47Ka kagama-bulo mɔ Rome zɔka mɔ ndɔng, a lukoso Sɔ nɛ tɔa: «Kpasawen, wi ɛngɛ dungɔ nɛ̂ nzeng wi!» 48Nɛ sila giliwi fɛt ka wesara may mɛ zɔk gbɛa wi, dona nɛ ngɔtɛ ka mbwa zɔka mɔ ndɔng fɛt. Nɛ mbwa kiforo si. 49Hio wi fɛt ka ingɔ Jésus, nɛ hio bhoko ka ndara wɛnɛ nisi ha Galile, yola nɛyɛa zɔk nɛ mɔ. 50- 51Ma wei mɔ Arimate, ma le ha Judée, ling wa nde Joseph ang fin haki. Wɛnɛ nɛ̂ ma ha soko hio wan-kpo zuwen, ma, a tɛ mɛkiri kpoa zuwen nɛ deamɔ pɛ hio oloa na. Wɛnɛ nɛ̂ dede nɛ nzeng wi, nɛ a dungɔ ha kera nɛting ngimɔ ka Kongakandɔ pɛ Sɔ behɔ. 52Yo nɛ̂ wɛnɛ ka nɛa ha pɛ Pilate hazu ani wɔl Jésus. 53Hapata, a zilso wɔl Jésus ha getakate, a luo yo nɛ bula, nɛ gdea yo ha zang gdɔku ka ɛ gdɔya ha zang gogo ta mɛ gde wɔlwi ang. Ɛ tɛ gde ma wɔl ha zanga sɔngsi na. 54Mɔ ndɔng fɛt hɔa ha gangli swe ɔmtɛ pɛ hio zuife, sɔngsi lea swe. 55Hio bhoko ka ndara Jésus nisi ha Galile, nɛa hinɛ Joseph. Nɛ mbwa zɔka zupisi, nɛ wal ka ɛ gdea wɔl Jésus ang. 56Hapata mbwa kiforo ha Jérusalem. Nɛ mbwa bhɔngara dede pɛl kulo liyama hazu hɔng nɛ wɔl Jésus. Ma, swe lea nɛ swe ɔmtɛ angara. Mɛgi mbwa fɛt ɔmatɛ lɛm nɛ mbonga.


text: 1A laan lagɩ a ŋɔɔnɩ jwənə nwana taanɩ mʋ dɩ abam. Kʋ yɩ cɩga, d'ɩ maama jɩgɩ yəno, nɩ abam na tɛ te tɩn. Nan ta'a ye-na nɩ, nɔɔnʋ na jɩgɩ yəno, kʋ pa-o kamunni mʋ. Nɔɔnʋ nan na jɩgɩ sono, kʋ jɩgɩ zənə kʋ paɩ o ve yigə mʋ. 2Nɔɔnʋ wʋlʋ na bʋŋɩ nɩ o jɩgɩ yəno, kʋ brɩ nɩ o ta yəri kʋlʋ na maŋɩ sɩ o taa ye tɩn mʋ. 3Wʋlʋ nan na soe Wɛ tɩn, Wɛ ye kʋntʋ tu. 4Kʋ na yɩ jwənə nwana yam dim taanɩ, d'ɩ ye nɩ jwənə ba ŋwɩ, Baŋa-Wɛ dɩdʋa yɩranɩ mʋ wʋra. 5Balʋ na ba tɔgɩ Wɛ tɩn jɩgɩ wəənu tɩdonnə mʋ ba maa bə 'ba wa'. Wəənu dwi zanzan mʋ nɔɔna bə-tɩ nɩ ba wa dɩ ba yuu tiinə, kʋ na yɩ tɩga baŋa wəənu dɩ wɛyuu wəənu. 6Kʋ nan na yɩ dɩbam, d'ɩ ye nɩ Wɛ dɩdʋa yɩranɩ mʋ wʋra. Dɩntʋ mʋ yɩ dɩbam Ko wʋlʋ na kɩ woŋo maama, yɩ dɩntʋ ŋwaanɩ mʋ d'ɩ ŋwɩ. D'ɩ ta ye nɩ, dɩbam Yuutu yɩ dɩdʋa mʋ, wʋntʋ mʋ yɩ Zezi Krisi wʋlʋ Wɛ na tagɩ o ŋwaanɩ DƖ kɩ woŋo maama tɩn, yɩ wʋntʋ mʋ paɩ dɩbam ŋwɩa. 7Kʋ nan daɩ nɔɔnʋ maama mʋ ye nɩ jwənə ba jɩgɩ dam. Nɔɔna badaara dɛɛn ŋwɩ dɩ jwənə kaanɩm mʋ, yɩ ba laan ba ba sɛ Wɛ. Kʋntʋ ŋwaanɩ ba kwarɩ fʋʋnɩ yɩ ba bʋŋɩ nɩ, ba na di jwəni wʋdiu, kʋ'ʋ ta nyɩ nɩnɛɛnɩ ba joori ba sɛ jwənə kaanɩm mʋ. Ba wʋbʋŋa ta na wʋ bɩgɩ Wɛ cwəŋə wʋnɩ tɩn, ba bʋŋɩ nɩ ba kɩ ba cɔgɩ mʋ. 8Wʋdiu dim nan b'a wanɩ kʋ pa d'ɩ twɛ Wɛ. D'ɩ na culi wʋdiiru naa d'ɩ zɩ ba culə dɩ, kʋ ba zəni dɩbam dɩ kʋlʋkʋlʋ naa d'ɩ ga kʋlʋkʋlʋ Wɛ yigə nɩ kʋ ŋwaanɩ. 9Kʋ daarɩ abam balʋ na ye nɩ 'a jɩgɩ ni sɩ 'a di kʋlʋ maama 'a na lagɩ tɩn, 'a nan cʋ-na 'a tɩtɩ sɩ 'a yɩ pa balʋ wʋbʋŋa na wʋ bɩgɩ Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ tɩn tusi. 10Nmʋ wʋlʋ na paɩ n jɩgɩ yəno tɩn na ve n zʋ jwəni digə n tɔgɩ n di dɩ wʋdiu kʋm, yɩ n ko-bu wʋlʋ wʋbʋŋa na wʋ bɩgɩ Wɛ cwəŋə wʋnɩ tɩn na nɛ-m, kʋntʋ w'ʋ wanɩ kʋ gan-o sɩ o dɩ vu o tɔgɩ o di. 11Kʋntʋ, o na dɛ o di jwəni wʋdiu kʋm, kʋ brɩ nɩ nmʋ mʋ mɛ n yəno kʋm n ma n cɔgɩ n ko-bu wʋlʋ wʋbʋŋa ta na wʋ bɩgɩ Wɛ cwəŋə wʋnɩ yɩ Zezi Krisi ya tɩ o dɩ ŋwaanɩ tɩn. 12Nmʋ na kɩ kəm-balɔrɔ kʋm kʋntʋ doŋ n yagɩ n ko-bu yuu nɩ, yɩ n cɔgɩ o wʋbʋŋa o ta na wʋ bɩgɩ Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ tɩn, kʋ brɩ nɩ n kɩ dɩ Zezi Krisi mʋ te. 13Kʋntʋ, wʋdiu dim na lagɩ kʋ pa a ko-bu tusi Wɛ cwəŋə nɩ, a daa b'a fɔgɩ a di wʋdiu kʋm kʋntʋ, a na ba lagɩ sɩ a pa a ko-bu tusi Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ tɩn ŋwaanɩ.


text: 1Mãa saa ɩ mɛ̃ ɩ̃ ƴɛrɛ nɩ a ƴɛr-bʋʋrɛ za a, a nɩsaalbɛ dem nɩ a malkɩ mɩnɛ dem a, ɛ mãa bɛ wa tɛr a nɔ̃wfʋ a, ɩ̃ ɩ na mɛ̃ kúre bɛ na ŋmɩɛr ʋ kone yire a, bom bɛ na ŋmɩɛr ʋ pàwr gɔmɛ̃ a. 2Mãa saa páw a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ maalʋ, bãw a Naaŋmɩn yel-sɔwlɩ za, ɛ mɩ́ zànɩ bom za bãw a, mãa saa tɛr a Naaŋmɩn-saw-deb ʋ za, a ʋl na na tʋ̃ɔ ɓaw a tan tɩ bin zi-yoru a, mãa bɛ wa tɛr a nɔ̃wfʋ a, ɩ̃ bɛ ɩ bom za ɩ. 3Mãa saa de a ɩ̃ bʋ̃-tɛrɩ za põ kʋ̀ a kɔ̃ dem, mãa saa de a ɩ̃ ƴãgan ƴãw vũùmí a, mãa bɛ wa tɛr a nɔ̃wfʋ a, ɩ̃ bɛ páwr bom za a pʋɔ ɩ. 4A nɔ̃wfʋ tɛr ɩ su-nyɔwra, ʋ sõwne nɩ nɩbɛ, ɛ bɛ kpɛ nyuur ɛ, ʋ bɛ wule ʋ tʋɔra ɩ, ʋ bɛ ɩrɛ pɔ̀lʋ ɛ, 5ʋ bɛ ɩrɛ vĩ yele ɩ, bɛ bɔbr ʋl yõ tɔnɛ ɩ, ʋ bɛ nyɛrɛ suur ɛ, bɛ tɛr pʋ-bier ɛ, 6ʋ bɛ cɩlɛ a yel na bɛ tu sɔr a ƴãw ɛ, yel-mɩŋa ƴãw n'a ʋ mɩ́ cɩlɛ. 7A nɔ̃wfʋ mɩ́ de nɩ yel za bɛr a baarɩ, ʋ mɩ́ tɛr ɩ a Naaŋmɩn-saw-deb a yele za pʋɔ, lãw nɩ a tɩɛrʋ ʋ na ƴãw a Naaŋmɩn ƴãw a, ɛ mɩ́ nyɔw ʋ tʋɔra bom za ƴãw. 8A nɔ̃wfʋ bɛ tɛr nãà tɔl ɛ. A Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ tome na baar ɩ bibir kãw, a ƴɛr-bʋʋrɛ ƴɛrʋ na kpiir a, a bãwfʋ na baar a. 9Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, a tɩ bãwfʋ ɩ n ŋmaarɛ ŋmaarɛ lɛ, ɛ a tɩ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ tome tɛr tɛwfʋ zie. 10Ɛ cɛ a vɩɛlʋ za bio wa vɩɛ a, a al na vɩɛl cɛ ŋmãa a, na baar a. 11Ɩ̃ na tɩ ɩ bi-bile a, ɩ̃ tɩ ƴɛrɛ na mɛ̃ bi-bile a, ɩ̃ tɩ tɩɛrɛ na mɛ̃ bi-bile a, ɛ a ɩ̃ yã tɩ ɩ bibi-yã. Ɛ cɛ ɩ̃ na wa ɩ nɩ-kpɛ̃ɛ baar a, ɩ̃ bɛr ɩ a bi-bi-ɩb. 12Ƴɛrɛ ŋa a, caala pʋɔ n'a tɩ jɩrɛ mɩ́ nyɛ̃ a bom ʋ bɛ maal sãá ɩ, ɛ cɛ a nɩdaar a, tɩ na mɩ́ caar a nyɛ̃. A ƴɛrɛ ŋa a, a ɩ̃ bãwfʋ tɛr ɩ tɛwfʋ zie, nɩdaar a, ɩ̃ na bãw nɩ a Naaŋmɩn vla mɛ̃ a lɛ ʋ na bãw mɛ̃ a. 13A na ɩ a ŋa a, a ƴɛrɛ ŋa a, a Naaŋmɩn-saw-deb, a ƴãw a tɩɛrʋ a Naaŋmɩn ƴãw, nɩ a nɔ̃wfʋ be n be a za ata, ɛ cɛ a za ata pʋɔ a, a nɔ̃wfʋ n'ɩ a kpɛ̃ɛ.


text: 1Ma taapalaa, nti ma luɣu sʋʋ katatəlaɣa na má sələməɣɩ Ɩsɔ kɛ́ tə tɔɔ tɔɣɔlɛ sɩ, pə́ ya Yuta nyə́ma nyʋɣʋ. 2Ama pɔpɔtʋ fɛɩ, ma pəsəɣɩ má ləsɩ pa nyɩɩlʋɣʋ sɩ pa sɛɛsa ɩsəlɛ na Ɩsɔ Tɔm kɛ teu yaa, ɩlɛ nyəm laŋna-wɛ. 3Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pa ta cɛkəna ɩsəna Ɩsɔ lakɩ na yəlaa pəsəɣɩ kʋpama kɛ ɩ ɩsɛntaa tɔ. Ɩlɛna pá luna pa maɣamaɣa pa laɣatʋ kɛ mpaaʋ ŋku paa təŋ na pá lá kʋpama tɔ. Na pá kisi sɩ pa kaa pasa pa tɩ na pá təŋ ɩsəna Ɩsɔ lakɩ na yəlaa pəsəɣɩ kʋpama tɔ. 4Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Kilisiti sɩɩna Moisi kʋsəsɩɩtʋ tənaɣa sɩ pa təna mpa paa tɛmɩ-ɩ na pa taa tɔ pá pəsɩ kʋpama kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa. 5Moisi kɛɛsa takəlasɩ taa kɛ́ ɩsəna pə siɣisuɣu yʋlʋ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa kɛ́ kʋsəsɩɩtʋ təŋʋɣʋ tɔɔ tɔ sɩ: Yʋlʋ wei ɩ təŋa kʋsəsɩɩtʋ tɔ, tə tɔɔ ɩ ká tʋlɩ-tɩ. 6Ama pa tasa lɛntɩ kɛ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ ɩsəna pə siɣisuɣu yʋlʋ kɛ ɩ tɛmna Ɩsɔ kɛ́ ɩ taa tɔ pə tɔɔ sɩ: Taa hʋʋ nyá taa sɩ na awe náá kpana ntɛɣɛ ɩsɔtaa ɩlɛ? Pə hʋwɛɛ wɛɛ sɩ, awe ká tisi-tʋɣʋ Kilisiti? 7Pəyele taa tɩɩ hʋʋ tɔtɔ sɩ: Na awe ká sʋʋna ntɛɣɛ tɛtʋ tɛɛ nyə́ma kiŋ? Na təlɛ tə hʋwɛɛ wɛɛ sɩ, awe ká feesi-tʋɣʋ Kilisiti kɛ səm taa? 8Ɩlɛ pə tɩɩ yɔɣɔtaa suwe təkpem? Pə yɔɣɔtaa kɛ́ sɩ: Pə tɔm wɛ nyá tɛɛ nyá tɛɛ tənɛ ɩnəɣɩ, haləna tə wɛ nyá nɔɣɔ taa na nyá lotu taa kɛ́. Na tə maɣamaɣa kɛlɛ sɩ tə́ tɛ tá taa na Ɩsɔ, ɩsɩɩ tə lakʋɣʋ waasʋ tɔ. 9Ye n tisina nyá nɔɣɔ kɛ yəlaa təna ɩsɛntaa sɩ Yesu kɛlɛ Tacaa, na ń tɛ nyá taa kɛ́ kʋpam sɩ Ɩsɔ feesa-ɩ waatʋ wei ɩ səpa tɔ, pɩɩ ya nyá nyʋɣʋ. 10Pə taɣa pʋlʋ, yʋlʋ tɛŋ ɩ taa kɛ́ ɩlɛna Ɩsɔ la na ɩ́ pəsɩ yʋlʋpaŋ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa. Ɩ́ tisina ɩ nɔɣɔ, aaɩ, pə yapa ɩ nyʋɣʋ ntɛ́ mpʋ. 11Kʋpam Ɩsɔ Tɔm taa pa yɔɣɔta mpʋ sɩ: Yʋlʋ wei ɩ́ tɛma ɩ taa na Ɩsɔ, ɩ kaa kɔɔ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ maa nyəmá. 12Mpʋ tɔ pə fɛɩ sɩ Yuta tʋ ntɔ, aaɩ, pə taɣa Yuta tʋ ntɔ. Pa təna pa Sɔsɔ ntɛ́ kʋlʋm ɩnɩ, na ɩ́ lakɩ kʋpantʋ kɛ pa təna mpa pa wiikina-ɩ tɔ. 13Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ Tɔm taa wɛɛ kɛ́ sɩ: Wei ɩ wiina Tacaa tɔ, pʋntʋ nyʋɣʋ kɛ pə yakɩ. 14Pə wɛ mpʋ te, ɩlɛ ɩsənaɣa paa wiina wei pa ta tɛna pa taa tɔ? Na ɩsənaɣa paa tɛna pa taa kɛ́ wei ɩ tɔm pa ta tɩɩ nɩɩta tɔ? Na ɩsənaɣa paa nɩɩ na nɔɣɔlʋ ta kpaalɩ-tɩ? 15Ye pa ta tili kpaallaa, awe ká kpaaləna yem? Ɩsɔ Tɔm taa pa yɔɣɔta mpʋ sɩ: Mpa pa kɔŋna tɔm kʋpantʋ tɔ, pa nyənʋɣʋ tewaɣa. 16Ama pa təna pa ta mʋ Laapaalɩ Kʋpaŋ, pə tɔɔ kɛ́ Ɩsayii tɔma sɩ: Haɩ, Tacaa, pa taa kʋlʋm tɩɩ mʋwa tá tɔm ntɔ? 17Yʋlʋ nɩɩkɩ tɔm kʋkpaalətʋ kɛ́ ɩlɛna ɩ́ mʋ-tɩ na ɩ́ tɛ ɩ taa. Tɔm kʋkpaalətʋ ntəɣəlɛ Kilisiti tɔm. 18Ɩlɛ ma pɔɔsəɣɩ təkpem sɩ, pa ta nɩɩ tɔm ntɩ yaa ɩsəna? Pɔpɔtʋ fɛɩ pa nɩɩ-tɩ mɛɛ. Ɩsɔ Tɔm taa pa yɔɣɔtaa sɩ: Pa nɔɔsɩ nɩɩ tɛtʋ təna taa, pa tɔm tala hatuu antulinya tənasɩ tɔɔ. 19Ma pɔɔsəɣɩ tɔtɔ sɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma ta cɛkəna yaa ɩsəna? Kancaalaɣa ɩlɛ ntəɣəlɛ Moisi ná yɔɣɔtaa sɩ: Maa yele na ɩsəsɛɛmlɛ kpa-mɛɣɛ mpa pa ta kɛ piitim kʋpam napəlɩ tɔ pa tɔɔ. Maa la na mə pááná huuna piitim mpi pə fɛɩna laɣatʋ tɔ. 20Ɩsayii nyaɣa apalʋtʋ na ɩ́ yɔɣɔtɩ nti tə kəla mpʋ tɔ sɩ: Mpa pa taa pɛɛkəɣɩ-m tɔ, mpɛ pa mələna na pá na-m. Mpa pa taa pɔɔsəɣɩ ma tɔɔ tɔ, pɛlɛɣɛ ma məlaa na má hʋ́lɩ́ ma tɩ. 21Ama ɩ məlaa na ɩ́ kɛɛsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma tɔm sɩ: Ma hʋla kaanɩɩtʋnaa na katɛ nyə́ma mpɛɣɛ niŋ kɛ ilim na pə tɛm, kpɛtɛ.


text: 1Kantʋ maŋa kam nɩ Zezi karabiə bam ma vu o te, yɩ ba bwe-o ba wɩ: "Wɔɔ mʋ w'ʋ ta yɩ nɔn-kamunu o dwe maama Wɛ paarɩ dɩm wʋnɩ?" 2Zezi laan ma bəŋi bu-balaŋa o pa o ba o zɩgɩ ba maama tɩtarɩ nɩ. 3O ma ta o wɩ: "A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, abam na wʋ ləni 'a wʋbʋŋa 'a ji nɩ bu-balwa te, 'a b'a na cwəŋə sɩ 'a zʋ Wɛ paarɩ dɩm wʋ. 4Wʋlʋ na dwe maama Wɛ paarɩ dɩm wʋnɩ tɩn mʋ yɩ wʋlʋ na tu o tɩtɩ o ji nɩnɛɛnɩ bu-balaŋa kantʋ doŋ te tɩn. 5Kʋlʋ na wəli da tɩn, wʋlʋ maama na nɩgɩ bu wʋntʋ doŋ lanyɩranɩ amʋ yɩrɩ ŋwaanɩ tɩn, kʋntʋ tu nɩgɩ amʋ mʋ. 6Balʋ na kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ tɩn, ba na maŋɩ ba muri nɩ bu-balwa te dɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ na pɛ ba dɩdʋa yagɩ Wɛ cwəŋə tɔgɩm tɩn, ba na ləgi kandwɛ kamunu mʋ kʋntʋ tu ba nɩ ba dɩ-o nɩnɩʋ wʋnɩ yɩ o tɩ, kʋ'ʋ ta garɩ cam dɩlʋ o na w'ʋ ba na Wɛ tee nɩ tɩn. 7Kʋ yɩ lɛɛrʋ lʋgʋ baŋa nɩ dɩ nabiinə balʋ na ganɩ nɔɔna sɩ ba yagɩ Wɛ cwəŋə tɔgɩm tɩn. Gana yam kʋntʋ warɩ sɩ ya yɩ ba. Kʋ nan na yɩ nɔɔnʋ wʋlʋ maama na ganɩ nɔɔna sɩ ba yagɩ Wɛ cwəŋə tɔgɩm tɩn, lɛɛrʋ wʋ o yuu nɩ. 8Nmʋ jɩŋa naa n naga na w'ʋ pa n yagɩ Wɛ cwəŋə tɔgɩm, kʋ maŋɩ sɩ n go-ka mʋ n yagɩ. N na gɛ n jɩŋa naa n naga, yɩ n daarɩ n na ŋwɩa Wɛ tee nɩ, kʋntʋ garɩ n na jɩgɩ n yɩra yam maama, yɩ ba laan dɩ-m ba yagɩ mini dɩlʋ na b'a ti tɩn wʋnɩ. 9Nmʋ yi nan na w'ʋ pa n yagɩ Wɛ cwəŋə tɔgɩm, kʋ maŋɩ sɩ n lɩ-dɩ n dʋlɩ n yagɩ. N na jɩgɩ yi dɩdʋa yɩ n na Wɛ ŋwɩa kam, kʋ garɩ n na jɩgɩ yiə yale, yɩ ba laan dɩ-m ba yagɩ mini dɩlʋ na b'a dwe tɩn wʋnɩ. 10'A ta'a ye sɩ 'a yɩ gooni wʋlʋ maama na muri amʋ nɔɔna bam wʋnɩ tɩn. Nan lwarɩ-na nɩ, Wɛ malɛsɩ sɩlʋ na nii bantʋ baŋa nɩ tɩn zɩgɩ amʋ Ko Wɛ tee nɩ DƖ sɔŋɔ nɩ mʋ maŋa maama. (( 11Amʋ Nabiin-bu wʋm na tu lʋgʋ baŋa tɩn, kʋ yɩ sɩ a beeri balʋ na je tɩn mʋ, sɩ a vrɩ-ba lwarɩm wʋnɩ.)) 12Kʋntʋ tɩn, nɔɔnʋ na jɩgɩ peeni bi (100), yɩ piə dɩdʋa na je, abam bʋŋɩ nɩ o'o kɩ ta mʋ? O nan maŋɩ sɩ o yagɩ peeni funʋgʋ nʋgʋ kʋm (99) kaporo nɩ mʋ piu yuu nɩ, sɩ o daarɩ o vu o beeri pi-jiə kam. 13A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, o nan na beeri o na-ka, o laan w'ʋ na wʋpolo zanzan kantʋ ŋwaanɩ kʋ dwəni peeni sɩlʋ na daarɩ yɩ sɩ wʋ je tɩn. 14Kʋ nan yɩ bɩdwɩ mʋ dɩ abam Ko Wɛ na ba lagɩ sɩ DƖ nɔɔna balʋ na muri tɩn dɩdʋa dɩ je. 15Nmʋ ko-bu na kɩ-m lwarɩm, sɩ n vu n kaan-o dɩ o na kɩ kʋlʋ tɩn, sɩ kʋ taa yɩ abam yɩranɩ taanɩ, sɩ nɔɔn-nɔɔnʋ ta tɔgɩ o tərə. O nan na sɛ nmʋ na tagɩ kʋlʋ tɩn, kʋ brɩ nɩ n joori n dɩ-o Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ mʋ. 16O nan na wʋ sɛ sɩ o cəgi nmʋ taanɩ dɩm, sɩ n lagɩ nɔɔnʋ dɩdʋa naa nɔɔna bale sɩ 'a tɔgɩ daanɩ 'a vu o te, sɩ ba bwe-o ba nii, sɩ Wɛ tɔnɔ kʋm tagɩ kʋ wɩ: 'Nɔɔnʋ na jɩgɩ taanɩ dɩ o doŋ, kʋ maŋɩ sɩ nɔɔna bale naa batɔ mʋ taa yɩ o maana tiinə.' 17Nɔɔnʋ wʋm nan ta na wʋ sɛ sɩ o cəgi bantʋ dɩ, sɩ n laan vu n ta dɩ Wɛ-digə kɔgɔ kʋm kʋ na yɩ te tɩn. O nan daa ta na wʋ sɛ sɩ o cəgi 'a Wɛ-digə kɔgɔ kʋm taanɩ dɩm, sɩ n laan ta n nii-o nɩnɛɛnɩ o yɩ nɔn-balɔrɔ kʋlʋ na maŋɩ kʋ yəri Wɛ tɩn mʋ. 18A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ maama abam na pɛ ni sɩ o zʋ Wɛ kɔgɔ kʋm wʋnɩ tɩn, Wɛ w'ʋ zɩgɩ abam kwaga nɩ dɩ kʋntʋ. Yɩ abam na wɩ o b'a zʋ, Wɛ daa ta w'ʋ zɩgɩ abam kwaga nɩ dɩ kʋntʋ. 19Kʋ wəli da, abam nɔɔna bale na kɩ ni daanɩ lʋgʋ baŋa nɩ, sɩ 'a loori woŋo kʋlʋ maama amʋ Ko Wɛ tee nɩ, dɩntʋ w'ʋ kɩ DƖ pa abam. 20Bɛŋwaanɩ, jəgə kalʋ maama nɔɔna bale naa batɔ na lagɩ daanɩ amʋ yɩrɩ ŋwaanɩ tɩn, amʋ wʋ ba tɩtarɩ nɩ." 21Pɩyɛɛrɩ laan ma vu Zezi te, yɩ o bwe-o o wɩ: "A Yuutu, amʋ ko-bu na kɩ-nɩ lwarɩm, kuni bɩgra mʋ a maŋɩ sɩ a yagɩ a ma cɛ-o? Kʋ maŋɩ sɩ kʋ yi kuni bɩrpɛ mʋ naa?" 22Zezi ma lər-o o wɩ: "Awo, kʋ daɩ kuni bɩrpɛ yɩranɩ, kʋ maŋɩ sɩ kʋ taa yɩ fusɩrpɛ kuni bɩrpɛ mʋ. 23Bɛŋwaanɩ Wɛ paarɩ dɩm nyɩ nɩnɛɛnɩ pɛ wʋdoŋ na lagɩ o jeeli o səbu o tɩntʋŋna tee nɩ o nii te tɩn mʋ. 24O na puli sɩ o jeeli-kʋ tɩn, ba laan ma ja o tɩntʋŋnʋ wʋdoŋ na jɩgɩ o jɩnɩ zanzan nɩnɛɛnɩ səbu-dala mʋrr-fugə te tɩn (10.000) ba ba o te. 25Nɔɔnʋ wʋm kʋntʋ maa warɩ o ŋwɩ o jɩnɩ dɩm. Pɛ wʋm laan ma pa ni sɩ ba ja nɔɔnʋ wʋm dɩ o kaanɩ dɩ o biə ba yəgi, kʋ wəli dɩ o wəənu maama, sɩ ba ma səbu kʋm kʋntʋ ba ŋwɩ jɩnɩ dɩm. 26Tɩntʋŋnʋ wʋm na ni kʋntʋ tɩn, o ma vu o kuni doonə pɛ wʋm yigə nɩ o loor-o o wɩ: 'Amʋ tu, popo ja n banɩ dɩ amʋ, sɩ amʋ w'ʋ ŋwɩ n jɩnɩ dɩm maama a pa-m.' 27Pɛ wʋm ma duri o ŋwaŋa yɩ o yagɩ jɩnɩ dɩm o ma cɛ-o, yɩ o daa wʋ kɩ-o kʋlʋkʋlʋ. 28Nɔɔnʋ wʋm kʋntʋ laan ma nuŋi o vu o jeeri tɩntʋŋnʋ wʋdoŋ na jɩgɩ o jɩnɩ fɩnfɩɩn nɩnɛɛnɩ səbu-dalɩ dɩdʋa te tɩn. O laan ma sɔ nɔɔnʋ wʋm ba, yɩ o fɩ-o sɩ o ŋwɩ o jɩnɩ dɩm. 29Nɔɔnʋ wʋm ma kuni doonə o doŋ tɩntʋŋnʋ wʋm yigə nɩ o loor-o o wɩ: 'Popo ja n banɩ dɩ amʋ, sɩ amʋ w'ʋ ŋwɩ n jɩnɩ dɩm a pa-m.' 30O ma wʋ sɛ, yɩ o ja nɔɔnʋ wʋm o vu o kɩ pɩɩna digə nɩ, sɩ kʋ vu kʋ yi maŋa kam o na w'ʋ ŋwɩ o jɩnɩ dɩm tɩn. 31Pɛ wʋm tɩntʋŋna badonnə na nɛ kʋntʋ tɩn, kʋ ma pa ba wʋrʋ tiini tɩ cɔgɩ. Ba laan ma vu ba ta ba brɩ pɛ wʋm kʋlʋ maama na kɩ tɩn. 32Pɛ wʋm laan ma bəŋi o tɩntʋŋnʋ wʋm kʋntʋ o ta dɩd-o o wɩ: 'Nmʋ yɩ nɔn-balɔrɔ mʋ. Amʋ yagɩ nmʋ jɩ-farɩ dɩm maama mʋ a ma cɛ-m, nmʋ na loori-nɩ tɩn ŋwaanɩ. 33Kʋ ya maŋɩ sɩ nmʋ dɩ duri n doŋ wʋm ŋwaŋa, nɩnɛɛnɩ a na duri nmʋ ŋwaŋa te tɩn.' 34Pɛ wʋm banɩ ma tiini dɩ zaŋɩ zanzan dɩ o tɩntʋŋnʋ wʋm. O ma kɩ-o o tɩntʋŋna bam jɩŋa nɩ, sɩ ba pa o na cam, sɩ kʋ vu kʋ yi maŋa kalʋ o na w'ʋ ŋwɩ o jɩnɩ dɩm maama tɩn. 35Kʋntʋ tɩn, abam wʋlʋ maama na wʋ yagɩ o ma cɛ o ko-bu dɩ o wʋ maama tɩn, amʋ Ko Wɛ dɩ w'ʋ pa abam na cam kʋntʋ doŋ mʋ."


text: 1Ɛɛwɩya, á aa yaa nɩfalɩya wɩya, ma lɩɩ ma tɩɩ wɩbɔŋ buloŋ tɩyaŋ, a ta kɩ mʋrɩ nala, a ta kaŋ minaafigi mɛ. Ma ta leŋ ma tɩsɩ kɩ hɔllɩ nala a ta kɩ gaa nala hala mɛ. 2Amɛ ʋ maga dɩ ma leŋ dɩ Wɩɩsɩ wɩbii hʋ wɩya kyɩl ma rɛ anɩɩ ɩl wɩya aa kyɩl biifɩla gɛɛ. Dɩ gɛɛ leŋ dɩ ma waa weliŋ ma Wɩɩsɩ laadii tɩyaŋ dɩ Wɩɩsɩ laa ma ta. 3Beewɩya ma tɩɩ gyɩŋ á Tɩɩna Wɩɩsɩ bɔnyɛ hʋ ʋ aa kpa daga ma rɛ. 4Ma ko á Tɩɩna Yesu Krisita lee. Ʋ rɛ yaa mɩɩbol buloŋ tɩɩna. Ʋ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ bʋyɩ dɩɩsaala aa vɩya ta. Nala vɩya ʋ rɛ, amɛ Wɩɩsɩ kɛ lɩɩ ʋ rɛ ʋ yaa sɩfɩyaŋ nal ʋ lee. 5Ma mɛ kaŋ mɩɩbol hʋ ʋ aa kana rɛ, ɛɛwɩya ma mɛ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ bʋwa Wɩɩsɩ aa kpa kɩ saa ʋ dɩya, a leŋ ma yaa ʋ wɩɩkyʋwal sɩlaala aa bɩ kaŋ bisiŋ dɩ ma tɩŋ Yesu Krisita tɩyaŋ a kpa wɩɩsʋllɩ-kɩna hʋ aa fɩyɛlɩ Wɩɩsɩ teŋ a sʋla Wɩɩsɩ. 6Beewɩya ba sabɩ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ anɩɩ Wɩɩsɩ baa, ma na, "Ŋ kpa bʋyɩ rɛ a biŋ gyememii Zaayɔŋ tɩyaŋ, Ʋ rɛ ŋ lɩɩ ʋ yaa ŋ sɩfɩyaŋ bʋyɩ, Ɛɛwɩya nal hʋ buloŋ aa sɩ laa ʋ wɩya di, hɩɩsɩ bɩ sɩ maakyiye di ʋ tɩɩna." 7Ma nala hʋ aa laa ʋ wɩya di kɛ lee, bʋyɩ no kaŋ tɔnɔ rɛ a tɩya ma. Amɛ nala hʋ aa vɩya ʋ kɛ lee, ba leŋ wɩya hʋ ba aa saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ko yaa wɩtɩɩ rɛ. Ba saba rɛ abaa, "bʋyɩ hʋ dɩɩsaala aa vɩya ta, ʋ rɛ mɩɩgɩ ko kaŋ dɩya hʋ sɩgɩ ʋ deye. 8Ba bɩl saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa, "bʋyɩ no rɛ sɩ leŋ dɩ nala ŋmaa naaŋ. Ʋ tɩɩ mɛ rɛ ba sɩ ŋmaa tele." Ba aa garɩgɩ rɛ, beewɩya ba vɩya Wɩɩsɩ nyʋwa rɛ. Ba mɛ wɩɩdagɩ rɛ fa paalɩ gɛɛ. 9Amɛ ma kɛ, Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ lɩɩ ma dɩ ma yaa wɩɩkyʋwal sɩlaala a tʋma kɩ tɩya Wɩɩsɩ ma kuwori. Ma yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma rɛ a bɩ kaŋ bisiŋ buloŋ ʋ sɩya tɩyaŋ. Ʋ tɩɩ rɛ tɩŋ ma. Ʋ lɩɩ ma rɛ dɩ ma basɩ wɩkperiye hʋ buloŋ ʋ aa yaa. Ʋ rɛ yɩrɩ ma lɩɩ bilhuu tɩyaŋ a kaŋ ma ko gyʋʋ ʋ pʋlʋŋbal hʋ tɩyaŋ. 10Buŋbuŋ hʋ tɩyaŋ, ma fa bɩ yaa Wɩɩsɩ nala, amɛ nyɛ kɛ ma yaa Wɩɩsɩ nala rɛ. Ma fa bɩ gyɩŋ Wɩɩsɩ sikii-fá, amɛ nyɛ kɛ ʋ fáá ma sikii rɛ. 11Ŋ kyaŋweliye, ma gyɩma anɩɩ á yaa nɩhʋwala rɛ dʋnɩya no tɩyaŋ, á bee tɩɩ daa yaa daha. Ɛɛwɩya, ŋ aa sʋl ma, ma lɩɩ ma tɩɩ ma teŋbii wɩkyɛɛlɩya tɩyaŋ, beewɩya ma teŋbii wɩkyɛɛlɩya bɩ sɩ leŋ dɩ ma yaa wɩya hʋ ma aa kyɛ ma tɩsɩ tɩyaŋ dɩ ma yaa a fɩyɛlɩ Wɩɩsɩ teŋ. 12Ma guwosi nala hʋ aa bɩ laa Wɩɩsɩ wɩya di tɩyaŋ nɛ, ɛɛ wɩya ma kaŋ ma tɩɩ weliŋ. Dɩ ba aa rɛ basɩ baa ma yaa wɩbɔmɔ mɛ, ma leŋ dɩ ba na ma wɩyaaweliye aŋ dannɩ Wɩɩsɩ dɩ ʋ feŋ yɩrɩ kyɛɛ hʋ ʋ aa sɩ di nala sarɩya. 13Á Tɩɩna Yesu Krisita nyubaanɩŋ, ma kpa ma tɩɩ tɩya nala hʋ buloŋ aa deŋ ma nyuu dʋnɩya no tɩyaŋ a kɩ tɩŋ ba nyʋwa. Ma kɩ tɩya taŋha buloŋ kuworibal gyɩrɩma, beewɩya ʋ rɛ aa deŋ taŋha hʋ buloŋ. 14Nala hʋ mɛ buloŋ kuworibal hʋ aa lɩya dɩ ba laa ʋ naasɩ sɩŋ leye tɩyaŋ, ma kpa ma tɩɩ tɩya ba mɛ a kɩ tɩŋ ba nyʋwa. Beewɩya ba aa rɛ ʋ lɩɩ dɩ ba kɩ dɔgɩsɩ nala hʋ aa yaa wɩbɔmɔ aŋ kɩ bigisi nala hʋ aa yaa wɩweliye mɛ. 15Wɩɩsɩ kyɛrɩ rɛ yaa dɩ ma wɩyaaweliye wuwo leŋ dɩ bambugo hʋ aa gɔllɩ kɩ basɩ wɩtɔɔnɩ hʋ ta wuwo na wɩbɔŋ buloŋ basɩ ma lugo tɩyaŋ. 16Ma yaa nala aa tɩŋ ma tɩɩ rɛ. Amɛ ma ta kpa gɛɛ bɩrɩmɩ gyo-gye wɩɩ a gɔllɩ kɩ yaa wɩbɔmɔ. Amɛ ma kɩ yaa wɩya hʋ aa daga anɩɩ ma kɔnɩ yaa Wɩɩsɩ yosi rɛ. 17Ma kɩ tɩya nal buloŋ gyɩrɩma. Ma kyo nala hʋ mɛ buloŋ aa laa Yesu wɩya a leŋ dɩ ba yaa ma nɩmmabalɩya. Ma kɩ fá Wɩɩsɩ aŋ kɩ tɩya ma taŋha kuworibal gyɩrɩma. 18Ma nala hʋ aa tʋŋ kɩ tɩya nala, ma kɩ tɩŋ ba nyʋwa a kɩ tɩya ba gyɩrɩma weliŋ, dɩ ba yaa nala aa kaŋ bɔnyɛ ka ba wɩya weliye koo dɩ ba yaa nala wɩya aa hayɛ. 19Beewɩya Wɩɩsɩ sɩ kyiyeli nal hʋ buloŋ aa bɩ yaa wɩɩ buloŋ kyogi ka ba kɩ dɔgɩsɩ ʋ, ka ʋ wuwo kaŋ mala akuu ʋ aa laa Wɩɩsɩ di wɩya. 20Dɩ ɩ rɛ yaa wɩbɔŋ dɩ ba ŋmaa ɩ, ka ɩ di kenyiri gɛɛ tɩyaŋ, ʋ bɩ maga dɩ ba tɩya ɩ gyaaŋbiye. Amɛ dɩ ɩ rɛ yaa wɩwelii, ka dɩ ba kɩ dɔgɩsɩ ɩ gɛɛ wɩya, dɩ ɩ wuwo kaŋ mala gɛɛ tɩyaŋ Wɩɩsɩ sɩ kyiyeli ɩ. 21Ɛɛwɩya rɛ Wɩɩsɩ paalɩ yɩrɩ ma dɩ ma na tʋwara beewɩya Yesu Krisita tɩɩ mɛ paalɩ na tʋwara rɛ ma wɩya a daga ma gɛɛ hʋ ma aa sɩ tɩŋa ʋ naabʋʋsɩ. 22Ʋ gyɩ bɩ yaa wɩbɔŋ buloŋ, ʋ gyɩ bɩ maakyiye nyɩya wɩya mɛ. 23Abee nala gyɩ aa tʋʋsɩ ʋ buloŋ, ʋ gyɩ bɩ laa tʋʋsɩ. Ba gyɩ bɩl aa dɔgɩsɩ ʋ mɛ, ʋ gyɩ bɩ basɩ baa ʋ sɩ tuŋ kyɩŋ ba nyuu tɩyaŋ. Amɛ ʋ kɛ gyɩ kpaa wɩɩ buloŋ we Wɩɩsɩ nosi tɩyaŋ nɛ beewɩya ʋ rɛ sɩ di nal buloŋ sarɩya abee wɩtɩɩ. 24Yesu Krisita tɩɩ rɛ laa á wɩbɔmɔ kyʋŋ, saŋa hʋ ba kpaasɩ ʋ mal daagarɩɩ tɩyaŋ dɩ gɛɛ wuwo leŋ á kpʋ wɩbɔmɔ yayɩ ta á tɩsɩ tɩyaŋ aŋ kɩ yaa tɩpʋlʋŋ wɩya. Ba aa vɩɩrɩ ʋ, ʋ teŋ yaa dʋgʋlɩya hʋ, gɛɛ rɛ leŋ á wɩɩla buloŋ teŋ á tenni tɩyaŋ. 25Ma fa kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ piyese aa nyʋgɩsa, amɛ nyɛ kɛ ma mɩɩgɩ ko Pedaal hʋ lee rɛ, nal hʋ aa deŋ ma mɩɩbol nyuu tɩyaŋ.


text: 1Mɩyaŋ Pɔɔl tɩɩ rɛ aa sʋla ma wɩɩ no wɩya. Ŋ aa kyɛ dɩ ŋ kpa bɔnyɛ abee sɩfɩyala rɛ wɩɩ no tɩyaŋ anɩɩ Krisita tɩɩ aa sɩ kpa ʋ gɛɛ. Ma badɔmɔŋ aa basɩ rɛ anɩɩ dɩ mɩyaŋ nɛ ko we ma lee, dɩ ŋ aa kɩɩ gɛɛ sɔlɛɛ, dɩ amɛ dɩ mɩyaŋ ko tuwo ma lee, ma aa baa dɩ ŋ wɩya hayɛ rɛ. 2Ŋ aa sʋl ma, dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko ma lee, ma ta fɩla ŋ dɩ ŋ hayɛ ma nyuu tɩyaŋ. Beewɩya ŋ gyɩma anɩɩ ŋ aa wuwo ŋ bɩrɩmɩ kɩhaa rɛ nala hʋ aa baa dɩ dʋnɩya hakɩla rɛ ŋ kaŋ kɩ yaa wɩya hʋ ŋ aa yaa nyuu tɩyaŋ. 3Á we dʋnɩya tɩyaŋ nɛ, amɛ dʋnɩya hakɩla daa á kaŋ kɩ lʋga á lʋgʋ Krisita tɩŋɩɩ hʋ tɩyaŋ. 4Dʋnɩya bayuwo kɩna daa á kaŋ kɩ lʋga á lʋgʋ, amɛ Wɩɩsɩ tɩɩ dee rɛ ʋ kpa tɩya ma, a wuwo kpa yuwo kɩ di Sɩtaanɩ leye hʋ buloŋ ʋ aa kaŋ dee tɩyaŋ. 5Á kpaa Wɩɩsɩ dee no rɛ a yuwo di dagɩŋtɩɩ tɩmma abee nyʋʋtaaduwo waasɩma hʋ buloŋ ba aa kaŋ tɔ dɩ nala ta gyɩŋ Wɩɩsɩ, aŋ kaŋ nala hakɩllɩ bɩrɩmɩ ba kɩ tɩŋ Krisita kyɛrɩ. 6Dɩ mamaa rɛ kɔnɩ aa tɩŋ Krisita nyʋwa weliŋ, ɛɛ kɛ á mɛ sɩ yaa siri, a dɔgɩsɩ nala hʋ aa bee tɩŋ ʋ nyʋwa. 7Ma aa kpa wɩya gyambaa rɛ. Nal hʋ buloŋ aa kpaa ʋ tɩɩ anɩɩ ʋ yaa Krisita nal lɛ, dɩ ʋ tɩɩna rɛ marɩ sʋnnɩ weliŋ na, ʋ sɩ gyɩma anɩɩ á mɛ yaa Krisita nala rɛ. 8Dɩ mɩyaŋ nɛ aa bigisi ŋ tɩɩ kɩŋkaŋ dee hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ma wɩya mɛ, ʋ bɩ yaa ŋ hɩɩsɩ, beewɩya Wɩɩsɩ kpaa dee hʋ tɩya ma dɩ á kaŋ kɩ marɩ ma rɛ. Ʋ bɩ baa dɩ á kaŋ kɩ kyogi ma. 9Ŋ bee kyɛ dɩ ma kɩ bɩɩnɩ anɩɩ ŋ sabɩ tenni kɩ tɩya ma dɩ ŋ kpa kambɩŋ we ma rɛ. 10Beewɩya, nala badɔmɔŋ baa dɩ wɩya hʋ ŋ aa sabɩ tɩya ma aa deye rɛ, a hayɛ mɛ, dɩ amɛ dɩ ŋ tɩɩ ko we ma lee kɛ, dɩ ŋ aa kɩɩ sɔlɛɛ rɛ, ka ŋ wɩbasɩɩ mɛ bɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ. 11Ʋ maga dɩ nala no tesi gyɩma rɛ anɩɩ wɩya hʋ á aa yaŋ we gama aŋ sabɩ tɩya ma, ba tɩɩ rɛ á sɩ yaa dɩ ámaa rɛ ko we ma lee mɛ. 12Á bɩ sɩ maakyiye yeŋŋi aŋ kpa á tɩɩ mʋ magɩsɩ nala hʋ aa bigisi ba tɩɩ. Nala no tɩɩ hakɩllɩ rɛ ba aa kpa a kɩ magɩsɩ ba wɩyaalɩya, a kpa ba tɩɩ kɩ magɩsɩ dɔmɔŋ. Ba yaa bambugo kɩŋkaŋ! 13Amɛ á kɛ, á bɩ sɩ bigisi á tɩɩ a baŋ gɛɛ hʋ aa maga. Á tɩɩ bigisii buloŋ kɛ we tʋma hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ma mɔgɩ tɩyaŋ nɛ. Wɩɩsɩ wɩya hʋ á aa ko basɩ tɩya ma mɛ pɛɛ tʋma no tɩyaŋ nɛ. 14Ma yaŋ aa pɛɛ lee hʋ Wɩɩsɩ aa keri tɩya ma dɩ á basɩ ʋ wɩya tɩyaŋ nyɛ, dɩ ámaa rɛ ko basɩ Wɩɩsɩ wɩya tɩya ma, á bɩ gallɩ á mɔgɩ, beewɩya ámaa rɛ yaa nala hʋ aa laa sɩya ko basɩ Krisita wɩweliye hʋ tɩya ma. 15Á bee bigisi á tɩɩ tʋma hʋ nala badɔmɔŋ aa tuŋ gallɩ mɔgɩ hʋ Wɩɩsɩ aa daga ma wɩya. Amɛ á bayɩyɛla rɛ yaa dɩ ma laadii marɩ sɩŋ weliŋ, dɩ tʋma hʋ á aa tʋŋ ma lee wuwo mʋ sɩya. Amɛ á kɛ sɩ tʋma a kɩ maga gɛɛ hʋ Wɩɩsɩ aa daga ma. 16Dɩ nyɛ rɛ ko yaa, á sɩ wuwo gallɩ mʋ leye badɔmɔŋ mɛ a basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ. Á bee kyɛ dɩ á laa nal kɩdɩgɩ gyaaŋbiye, akuu ʋ aa tʋŋ tʋma lee hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ʋ wɩya. 17Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ba baa, "Dɩ nal buloŋ nɛ aa kyɛ dɩ ʋ bigisi ʋ tɩɩ, ʋ tɩɩna bigisi ʋ tɩɩ wɩɩ hʋ á Tɩɩna Krisita aa yaa tɩya ʋ wɩya." 18Beewɩya, nal hʋ aa bigisi ʋ tɩɩ daa ba kɩ kpa yohuŋ, amɛ nal hʋ Wɩɩsɩ aa bigisi rɛ ba kɩ kpa yohuŋ.


text: 1Zwifə bam nakwa kɔgɔ kʋm maama dɛɛn ma zaŋɩ ba ja Zezi ba ja vu gʋvɩrma tu Pilatɩ te. 2Ba ma sɩŋɩ sɩ ba fɔ vwan ba pa-o, yɩ ba wɩ: "Dɩbam nɛ nɔɔnʋ wʋntʋ mʋ o jɩgɩ d'ɩ tɩʋ kʋm nɔɔna bam o gana sɩ ba tusi. O tɛ-ba o wɩ, ba yɩ taa laɩ lampoo ba paɩ gʋvɩrma. O maa kwəri o brɩ o tɩtɩ nɩ wʋm mʋ yɩ Krisi, kʋ na lagɩ kʋ ta nɩ pɛ tɩn." 3Pilatɩ na ni kʋntʋ tɩn, o ma bwe-o o wɩ: "Nmʋ mʋ yɩ Zwifə bam pɛ wʋm na?" Zezi ma lər-o o wɩ: "Mʋ ka da n taga." 4Pilatɩ ma ta dɩ kaanɩm yigə tiinə bam dɩ nɔn-kɔgɔ kʋm maama o wɩ: "Amʋ wʋ nɛ nɔɔnʋ wʋntʋ na kɩ kʋlʋ o cɔgɩ tɩn, sɩ d'ɩ di o taanɩ." 5Ba ma tiini ba ŋɔɔnɩ taanɩ dɩm, yɩ ba kwaana ba tɛ ba wɩ: "O nan yəni o tʋlɩ Zude tɩɩnɩ dɩm maama, o brɩ nɔɔna bam sɩ ba yɩ taa sɛ ba tɩʋ kʋm dɩdɛɛra ni. O dɛɛn puli o kɩ kʋntʋ doŋ Galile nɩ mʋ, yɩ o laan yi yo seeni." 6Pilatɩ na ni kʋntʋ tɩn, o ma bwe-ba sɩ o nii, nɔɔnʋ wʋm yɩ Galile tu mʋ na? 7O na tu o lwarɩ nɩ Zezi nuŋi tɩʋ kʋlʋ Erɔdɩ na te tɩn, o ma pa ba ja-o ba vu wʋntʋ te sɩ o di taanɩ dɩm, bɛŋwaanɩ Erɔdɩ dɩ tɔgɩ o wʋ Zeruzalɛm nɩ maŋa kam kʋntʋ nɩ. 8Erɔdɩ na nɛ Zezi tɩn, o maa jɩgɩ wʋpolo zanzan, bɛŋwaanɩ o ya maŋɩ o ni o ŋwa, yɩ o tiini o lagɩ sɩ o na-o. O maa lagɩ sɩ o nii Zezi w'ʋ kɩ wo-kɩnkagɩlɩ o brɩ-o na. 9O ma kwaanɩ o bwe-o wəənu zanzan. Zezi ma wʋ sɛ o lər-o kʋlʋkʋlʋ. 10Kaanɩm yigə tiinə dɩ cullu karanyɩna tiinə bam maa tɔgɩ ba zɩgɩ da, yɩ ba tiini ba ŋɔɔnɩ taanɩ dɩm dɩ baarɩ sɩ ba ma dɩ-o. 11Erɔdɩ dɩ o pamaŋna bam laan ma gooni Zezi zanzan. Ba pa o zʋ paarɩ gɔrɔ sɩ ba ma mwan-o, yɩ Erɔdɩ laan pa o joori o vu Pilatɩ te. 12Dɩntʋ dɛ dɩm nɩ Erɔdɩ dɩ Pilatɩ laan di ciloŋo mʋ daanɩ, yɩ ba dɛɛn ya culi daanɩ mʋ. 13Pilatɩ ma pa kaanɩm yigə tiinə bam dɩ nakwa bam dɩ nɔɔna bam maama la daanɩ o tee nɩ. 14O ma ta dɩ ba o wɩ: "Abam na saŋɩ nɔɔnʋ wʋntʋ amʋ tee nɩ tɩn, yɩ 'a tɛ 'a wɩ, o yɩ wʋlʋ na ganɩ 'a tɩʋ kʋm nɔɔna bam o pa ba tusi tɩn, kʋntʋ mʋ a nan bwe-o abam yibiyə nɩ sɩ a nii, yɩ a wʋ nɛ kʋlʋ o na kɩ o cɔgɩ yɩ abam ja-o kʋ ŋwaanɩ tɩn. 15Erɔdɩ dɩ wʋ nɛ kʋlʋ o na cɔgɩ tɩn. Mʋ kʋ kuri o pɛ o joori o ba dɩbam te. 'A ta'a ye sɩ kʋlʋkʋlʋ tərə kʋ na w'ʋ pa ba ja-o ba gʋ tɩn. 16Kʋntʋ ŋwaanɩ a'a pa ba mag-o dɩ balaarɩ mʋ, yɩ ba daar-o ba yagɩ." (( 17Pakɩ candiə kam maŋa na yəni ka ba yi, Pilatɩ maŋɩ sɩ o lɩ ba pɩɩnʋ dɩdʋa mʋ o yagɩ sɩ o viiri.)) 18Nɔn-kɔgɔ kʋm maama ma kɩ daanɩ ba kaasɩ dɩ kwər-dɛ ba wɩ: "Kʋ na yɩ nɔɔnʋ wʋntʋ, ja-o n gʋ, sɩ n daarɩ n lɩ Barabasɩ n pa dɩbam." 19Barabasɩ yɩ wʋlʋ ba dɛɛn na kɩ pɩɩna digə nɩ, o na kɩ jara dɩ ba tɩʋ kʋm dɩdɛɛra yɩ o gʋ nɔɔna tɩn ŋwaanɩ mʋ. 20Pilatɩ na lagɩ sɩ o lɩ Zezi o yagɩ tɩn ŋwaanɩ, o daa ma ta dɩ nɔɔna bam sɩ ba sɛ sɩ o yagɩ Zezi. 21Ba ma daa ta vɩn, yɩ ba tiini ba kaasɩ baŋa baŋa ba wɩ: "Pa-o tʋʋn-dagara baŋa nɩ n gʋ. Pa-o tʋʋn-dagara baŋa nɩ n gʋ." 22O daa ta ma ta dɩ ba o kɩ bɩtɔ o wɩ: "Bɛɛ wo-lɔŋɔ mʋ o kɩa? A wʋ nɛ kʋlʋ o na kɩ o cɔgɩ pa kʋ maŋɩ sɩ d'ɩ gʋ-o tɩn. Kʋntʋ tɩn, a'a pa ba mag-o, yɩ a daarɩ a yag-o." 23Ba daa ta maa tiini ba kwaana ba kaasɩ dɩ kwər-dɛ, yɩ ba tɛ dɩ baarɩ ba wɩ: "N maŋɩ sɩ n pa-o dagara baŋa nɩ mʋ n gʋ." Ba na tiini ba ŋɔɔnɩ dɩ kwər-dɛ tɩn, 24kʋ ma pa Pilatɩ sɛ sɩ o kɩ kʋlʋ ba na lagɩ tɩn. 25O ma pa ni sɩ ba lɩ Barabasɩ wʋlʋ ba na lagɩ sɩ o yagɩ o pa-ba tɩn. Wʋntʋ mʋ yɩ wʋlʋ ba ya na jaanɩ ba kɩ pɩɩna digə nɩ, o na kɩ jara dɩ ba tɩʋ kʋm dɩdɛɛra yɩ o gʋ nɔɔnʋ tɩn ŋwaanɩ. Pilatɩ ma daarɩ o kɩ Zezi pamaŋna jɩŋa nɩ, sɩ ba kɩ-o nɩ kɔgɔ kʋm wʋbʋŋa na lagɩ te tɩn. 26Pamaŋna bam laan ma ja Zezi ba maa kɛa. Nɔɔna bam maama maa tɔga. Ba na maa ve tɩn, ba ma jeeri nɔɔnʋ wʋdoŋ, o yɩrɩ mʋ Simɔn. O nuŋi Sirɛɛnɩ mʋ. O dɛɛn ya nuŋi gaa mʋ o ba o yi tɩʋ wʋnɩ o maa kɛa. Pamaŋna bam ma ja-o, yɩ ba pa o zɩŋɩ dagara kam o bakalɩ nɩ o tɔgɩ Zezi kwaga. 27Zeruzalɛm kɔ-fɔrɔ dɛɛn maa tɔgɩ Zezi kwaga. Kaana dɩ maa tɔgɩ ba wʋra, yɩ ba keerə ba frɩ ba tɩtɩ o ŋwaanɩ. 28Zezi ma pipiri o nii-ba yɩ o wɩ: "Zeruzalɛm kaana-ba, yɩ ta'a keeri-na amʋ ŋwaanɩ. 'A za ta'a keeri 'a tɩtɩ dɩ 'a biə ŋwaanɩ. 29Bɛŋwaanɩ maŋa w'ʋ ba ka yi, yɩ ba'a ta wɩ: 'Kaanɩ wʋlʋ maama na yɩ ka-dʋgʋ tɩn yɩ yu-yoŋo tu mʋ. Wʋlʋ na maŋɩ o wʋ lʋgɩ bu sɩ o pa o ŋɔgɩ yɩlɩ tɩn jɩgɩ yu-yoŋo zanzan.' 30Yaara yam kʋntʋ maŋa na yiə, nɔɔna w'ʋ loori pweeru sɩ tɩ tʋ ba baŋa nɩ, yɩ ba loori pu-kum sɩ tɩ kwəli-ba. 31Ta'a nii-na, da-lɩa na jɩgɩ mini ka di tɩntʋ tɩn, kʋ laan na yɩ da-kʋra, ka'a kɩ ta?" 32Ba dɛɛn ma ja nɔn-balwaarʋ tɩle ba vu sɩ ba wəli dɩ Zezi ba gʋ. 33Ba ma vu ba yi jəgə kalʋ yɩrɩ na yɩ 'Yukol-pʋa piu' tɩn. Ba laan ma ja Zezi ba pa dagara kam baŋa nɩ. Ba ma ja nɔn-balwaarʋ tɩm dɩ, ba pa dagarɩ sɩdonnə baŋa nɩ. Ba ma cwi dɩdʋa Zezi jazɩm nɩ. Wʋwʋm maa wʋ o jagwiə nɩ. 34Ba na pagɩ Zezi dagara kam baŋa nɩ kʋntʋ tɩn, o ma loori Wɛ o wɩ: "A Ko, yagɩ n ma n cɛ-ba, sɩ ba yəri woŋo kʋlʋ ba na kɩ tɩn." Pamaŋna bam na lagɩ ba maŋɩ o gwaarʋ tɩm tɩn, ba tagɩ jɔrɔ mʋ ba ma maŋɩ-tɩ. 35Nɔn-kɔgɔ kʋm maa zɩgɩ da ba niə. Zwifə bam nakwa bam ma kɩ-o cavɩɩra, yɩ ba mwana ba wɩ: "O yəni o vrɩ nɔɔna ŋwɩa. O na sɩɩnɩ o yɩ Krisi wʋm Wɛ na kuri tɩn, sɩ o vrɩ o tɩtɩ ŋwɩa sɩ d'ɩ nii." 36Pamaŋna bam dɩ maa mwan-o, yɩ ba jɩgɩ sa-nywana ba suŋi o yigə nɩ. 37Ba maa wɩ: "Nmʋ na sɩɩnɩ n yɩ Zwifə bam pɛ, sɩ n vrɩ n tɩtɩ ŋwɩa sɩ d'ɩ nii." 38Ba dɛɛn ya pʋpʋnɩ tɔnɔ ba tanɩ-kʋ daa kam yɩra nɩ o yuu baŋa nɩ, yɩ kʋ wɩ: "Wʋntʋ yɩ Zwifə bam pɛ mʋ." 39Nɔn-balwaarʋ tɩlʋ ba na pagɩ dɩ Zezi tɩn dɩdʋa maa jɩgɩ Zezi o twɩa yɩ o wɩ: "Kʋ daɩ nmʋ mʋ yɩ Krisi wʋm Wɛ na tʋŋɩ tɩn na? Nan vrɩ n tɩtɩ ŋwɩa, sɩ n daarɩ n vrɩ dɩbam dɩ n wəli da." 40Nɔn-balɔrɔ kʋdoŋ kʋm ma kaanɩ kʋkʋm kʋm kʋ wɩ: "Nmʋ ba kwarɩ Wɛ fʋʋnɩ na? Ba lagɩ ba gʋ dɩbam maama mʋ. 41Kʋ na yɩ dɩbam, dɩbam tʋʋnɩ dɩm maŋɩ, bɛŋwaanɩ kəm-balwaarʋ tɩlʋ d'ɩ na kɩ tɩn, kʋ maŋɩ sɩ d'ɩ tɩ mʋ. Kʋ nan na yɩ nɔɔnʋ wʋntʋ, o wʋ kɩ kʋlʋkʋlʋ o cɔgɩ." 42O ma daarɩ o ta dɩ Zezi o wɩ: "Nmʋ na tu n ba n joŋi n paarɩ dɩm, sɩ n guli a gulə." 43Zezi ma lər-o o wɩ: "A lagɩ a ta cɩga dɩ nmʋ sɩ, nmʋ w'ʋ jəni dɩ amʋ Wɛ-sɔŋɔ kʋm nɩ zɩm dɛ dɩm nɩ." 44Kʋ ma vu kʋ yi maŋa kam wɛ na tu dɩ yi yuparɩ baŋa tɩn. Lʋgʋ kʋm maama ma ji lim taan, sɩ kʋ vu kʋ yi luu batɔ. 45Wɩa kam daa ba jɩgɩ pooni. Gɔrɔ kʋlʋ ba na ləgə ba ma cɩ Wɛ-di-laa kam tɩn ma kaarɩ bɩle. 46Zezi laan ma kaasɩ dɩ kwər-dɩa o wɩ: "Amʋ Ko, a kwe a joro a kɩ nmʋ jɩŋa nɩ." O na tagɩ kʋntʋ tɩn, o ma daarɩ o tɩ. 47Pamaŋna bam yigə tu wʋm na nɛ kʋlʋ na kɩ tɩn, o ma tee Wɛ yɩ o wɩ: "Kʋ yɩ cɩga pwɛɛn. Nɔɔnʋ wʋntʋ sɩɩnɩ o yɩ nɔn-ŋʋm mʋ." 48Kɔgɔ kʋlʋ maama na tu sɩ kʋ nii kəm dɩm tɩn ma sɩɩnɩ ba na kʋ na kɩ te tɩn. Ba na ma joori sɔŋɔ tɩn, ba maa frɩ ba tɩtɩ ba veə, ba wʋ na cɔgɩ tɩn ŋwaanɩ. 49Kʋ daarɩ balʋ maama na maŋɩ ba ye-o tɩn dɩ kaana balʋ ya na tɔgɩ dɩd-o ba nuŋi Galile ba ba tɩn maa zɩgɩ daa nɩ ba niə. 50- 51Nɔɔnʋ wʋdoŋ dɛɛn mʋ wʋra, o yɩrɩ mʋ Zʋzɛfʋ. O nuŋi Zwifə tɩʋ kʋdoŋ mʋ, kʋ yɩrɩ mʋ Arimatɩ. O maa yɩ Zwifə bam nakwa kɔgɔ kʋm nɔɔnʋ dɩdʋa mʋ. O ma kwəri o yɩ nɔn-ŋʋm, yɩ o tɔgɩ Wɛ dɩ cɩga. Ba kɔgɔ kʋm ya na kɩ ni daanɩ sɩ ba ja Zezi tɩn, o wʋ sɛ ba na bʋŋɩ sɩ ba kɩ-o kʋlʋ tɩn. O maa jɩgɩ tɩɩna sɩ Wɛ paarɩ dɩm w'ʋ ba nɔɔna tɩtarɩ nɩ. 52O ma zaŋɩ o vu Pilatɩ te, o loori cwəŋə sɩ o vu parɩ Zezi yɩra yam o kɩ. 53Pilatɩ na sɛ tɩn, Zʋzɛfʋ ma vu o parɩ Zezi dagara kam yuu nɩ. Ba ma kwe gar-jalɩ ba ma pipir-o, yɩ ba daarɩ ba ja-o ba vu ba kɩ piu bɔɔnɩ wʋnɩ. Dɩntʋ yɩ bɔɔnɩ dɩlʋ ba dɛɛn na lugi-dɩ piu yɩra nɩ yɩ ba maŋɩ ba wʋ kɩ nɔɔnʋ da tɩn. 54Dɛ dɩm Zʋzɛfʋ na kɩ kʋntʋ tɩn maa yɩ dɛ dɩlʋ Zwifə bam na maŋɩ sɩ ba ti ba yigə ba siun dɛ dɩm ŋwaanɩ tɩn. Tɩga na yi, ba siun dɛ dɩm puli mʋ. 55Kaana balʋ ya na tɔgɩ dɩ Zezi ba nuŋi Galile tɩn dɛɛn ma da Zʋzɛfʋ kwaga, ba vu ba na bɔɔnɩ dɩm dɩ ba na tiŋi Zezi te tɩn. 56Ba na nɛ kʋntʋ tɩn, ba ma joori ba vu sɔŋɔ. Ba ma vu ba lagɩ tralɩa nwi dwi dwi, sɩ ba ma turi Zezi yɩra yam. Ba siun dɛ dɩm nɩ ba ma sin dɩ ba tɩtʋŋa yam nɩ Wɛ cullu na brɩ te tɩn.


text: 1Leɣe yooŋ na ntɔŋkpɛɛsaɣa lɩɩna mə hɛkʋ kɛ mpʋ? Mə kɔtɔɩnaa mpa pa caaləɣɩ-mɛɣɛ tam kɛ́ mə tɔnəŋ taa tɔ mpɛ pa kɔŋna na yooŋ na ntɔŋkpɛɛsasɩ nsɩ. 2Ntanyɩ ɩ́ nyɩɩləɣɩ pʋlʋ pəyele ɩ́ kaa hiki-wɩ, ɩlɛna ɩ́ sʋʋ yəlaa kʋɣʋ taa. Yaa mə luuŋ sʋʋ pʋlʋ pəyele ɩ́ kaa hiki-wɩ, ɩlɛna ntɔŋkpɛɛsasɩ na yoou sʋʋ mə hɛkʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ kɛ́ ɩɩ hikiɣi. Mpi ɩ́ caakɩ tɔ ɩɩ sələməɣɩ sɩ Ɩsɔ ɩ́ ha-mɛɣɛ-wɩ tɔɣɔ. 3Yaa ɩ́ tɩɩ sələməɣɩ ɩɩ hikiɣi-wəɣɩ mə ləmaɣasɛɛ fɛɩ teu tɔ pə tɔɔ. Ɩ́ caa kɛ́ sɩ ɩ́ hika-wɩ ɩlɛ ɩ́ lana mpi mə maɣamaɣa ɩ nɔkaa tɔ. 4Ama ɩ́ kɛ́ ma ta nyɩ ɩsɔnaa kɛ́ yoo. Ɩ́ tá nyɩ sɩ ye n sɔɔləɣɩ antulinya nyəm n kɛ́ Ɩsɔ kolontu taa? Wei ɩ caa ɩ́ sɔɔlɩ antulinya nyəm tɔ pʋntʋ na Ɩsɔ pa lapa koloŋa kɛ́. 5Ɩ́ taa hʋʋ sɩ yem tɔɔ kɛ́ pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Ɩsɔ pɔɔsəɣəna ɩsəsɛɛmlɛ kɛ weesuɣu ŋku ɩ tʋ tá taa tɔ. 6Pə na pə mpʋ tɔ ɩ lakɩ-tʋɣʋ kʋpantʋnaa mpa pa kəla mpʋ tɔ. Na pə tɔm kɛ pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Ɩsɔ yoona kalampaanɩ nyə́ma, na ɩ́ lakɩ kʋpantʋ kɛ mpa pa pasəɣɩ pa tɩ tɔ. 7Mpʋ tɔ, ɩ́ pasa mə tɩ na ɩ́ nɩɩna Ɩsɔ kɛ́ teu, na ɩ́ səŋ Ɩlɔɣɔʋ tɔɔ, ɩ ká se mə kiŋ na ɩ́ polo pooluŋ. 8Ɩ́ kpətəna Ɩsɔ, na Ɩsɔ ká kpətəna-mɛ tɔtɔ. Asaɣaa mɛ ɩ́ saŋ mə niŋ, yɛlɛyɛlɛ nyə́ma mɛ ɩ́ taɣanɩ mə lotunaa. 9Mə laŋa ɩ́ wakəlɩ, ɩ́ tʋlɩ nɔɔsɩ na ɩ́ wii sɔsɔm. Ɩ́ yele na mə woŋa pəsɩ wula, na mə laŋhʋlʋmlɛ náá pəsɩ laŋwakəllɛ. 10Ɩ́ pasa mə təɣɩ Tacaa ɩsɛntaa na ɩ ká kʋsɩ-mɛ. 11Ma taapalaa, ɩ́ taa cakəna təma. Ye wei ɩ cakəna ɩ tɔɣɔntəlɛ yaa ɩ footiɣi-ɩ, Ɩsɔ kʋsəsɩɩtʋ kɛ pʋntʋ cakəna yaa ɩ footiɣi. Pəyele ye n footiɣi Ɩsɔ kʋsəsɩɩtʋ n ta kɛ tə tɔkəlʋ tɔtɔ, n pəsa tə hʋʋnlʋ kɛ́. 12Ɩsɔ tike sɩɩkəna kʋsəsɩɩtʋ, na ɩnɩ ɩ tike ɩ kɛna tɔm hʋʋlʋ. Na ɩnɩ ɩ tike ɩ pəsəɣəna na ɩ́ taɣanɩ yaa ɩ́ wakəlɩ. Nyá n kɛ́ we na ń footiɣi nyá tɔɣɔntəlɛ? 13Mɛ mpa mə tɔŋ sɩ saŋa yaa cele tɩɩ polo ɩcatɛ tənɛ na tənɛ na tə́ caɣa tənaɣa pənaɣa na tə́ taatɩ na tə́ hiki liɣitee tɔ, pənɛntɛ mɩɩ nɩɩ ɩlɛ. 14Aaɩ, ɩ́ tá nyɩ cele nyəntʋ. Ɩ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩhunte nte tə kpaa pəcɔ na pɩɩ lakɩ laasaɣa ɩlɛna tə́ cɛ tɔ. 15Pɩɩ wɛɛ kɛ́ sɩ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Ye Tacaa ɩ́ tana-tʋ, tɩɩ la pənɛ na pənɛ. 16Ama mə məlaa na ɩ́ lakɩ kalampaanɩ na ɩ́ hɔŋ mə tɩ. Kalampaanɩ ɩsɩɩ mpʋ pə taka fɛɩ teu. 17Pə tɔɔ kɛ́ ye wei ɩ́ nyəmá kʋpantʋ lapʋ na ɩ́ kisi tə lapʋ, pʋntʋ lapa ɩsaɣatʋ kɛ́.


text: 1Kʋntʋ tɩn, balʋ na ŋwɩ dɩ Zezi Krisi tɩn, Wɛ daa b'a di ba taanɩ sɩ DƖ cɔgɩ-ba. 2Wɛ Joro kʋm mʋ paɩ d'ɩ jɩgɩ ŋwɩa Wɛ tee nɩ Zezi Krisi ŋwaanɩ. Wɛ Joro kʋm dam dɩm mʋ pɛ d'ɩ na vrɩm lwarɩm dɩ tʋʋnɩ jɩŋa nɩ. 3Dɩbam na yɩ nabiinə yɩ d'ɩ bwənə tɩn mʋ paɩ d'ɩ warɩ Wɛ cullu tɩm d'ɩ da. Kʋntʋ ŋwaanɩ d'ɩ daa b'a wanɩ d'ɩ na cɩga Wɛ tee nɩ DƖ cullu tɩm tɔgɩm ŋwaanɩ. Woŋo kʋlʋ cullu tɩm na wʋ wanɩ tɩ kɩ tɩn, Wɛ mʋ kɩa, dɩ DƖ na tʋŋɩ DƖ tɩtɩ Bu sɩ o ba o ji nabiinu, yɩ o nyɩ dɩ nabiinə balʋ lwarɩm na waɩ-ba tɩn. O ma ba o tɩ nabiinə lwarɩm ŋwaanɩ, sɩ o ma cɔgɩ lwarɩm na jɩgɩ dam dɩlʋ nabiinə baŋa nɩ tɩn. 4Wɛ kɩ kʋntʋ sɩ kʋ pa d'ɩ na cɩga mʋ DƖ tee nɩ, sɩ d'ɩ na cwəŋə d'ɩ kɩ kʋlʋ maama Wɛ cullu tɩm na brɩ nɩ kʋ maŋɩ tɩn. Bɛŋwaanɩ dɩbam yɩ balʋ na tɔgɩ Wɛ Joro kʋm cwəŋə tɩn mʋ, sɩ d'ɩ daa ba tɔgɩ wo-yɔɔrʋ tɩlʋ nabiinə fra na zʋʋrɩ tɩn. 5Balʋ nan na tɔgɩ wo-yɔɔrʋ tɩm kʋntʋ doŋ tɩn tiini ba kwe ba wʋbʋŋa ba tiŋi wəənu tɩlʋ nabiinə wʋbʋŋa na lagɩ tɩn baŋa nɩ mʋ. Kʋ daarɩ balʋ na tɔgɩ Wɛ Joro kʋm cwəŋə kam tɩn kwe ba wʋbʋŋa ba tiŋi wo-laarʋ tɩlʋ Wɛ Joro kʋm wʋbʋŋa na lagɩ tɩn baŋa nɩ mʋ. 6Nɔɔnʋ wʋbʋŋa na tɔgɩ wo-yɔɔrʋ tɩlʋ nabiinə fra na zʋʋrɩ tɩn, tʋʋnɩ w'ʋ ja kʋntʋ tu. Wʋlʋ wʋbʋŋa nan na tɔgɩ Wɛ Joro kʋm cwəŋə kam tɩn w'ʋ na ŋwɩa Wɛ tee nɩ dɩ wʋ-zuru. 7Bɛŋwaanɩ, nɔɔnʋ na tɔgɩ nabiinə wʋbʋŋ-yɔɔrʋ tɩm, o yɩ Wɛ dʋm mʋ, o ba kɩ kʋlʋ Wɛ niə yam na brɩ tɩn, o nan warɩ-ya dɩ o sɛ. 8Balʋ maama na tɔgɩ wo-yɔɔrʋ tɩlʋ nabiinə wʋbʋŋa na lagɩ tɩn b'a wanɩ ba pa Wɛ wʋ poli. 9Abam nan ba tɔgɩ nabiinə wʋbʋŋ-yɔɔrʋ na lagɩ kʋlʋ tɩn. 'A tɔgɩ Wɛ Joro kʋm na lagɩ kʋlʋ tɩn mʋ, kʋ na wʋ 'a bɩcarɩ nɩ tɩn ŋwaanɩ. Zezi Krisi Joro kʋm nan na təri nɔɔnʋ wʋlʋ bɩcarɩ nɩ tɩn, o daɩ Zezi nɔɔnʋ. 10Zezi Krisi na wʋ 'a bɩcara nɩ tɩn, o Joro kʋm mʋ paɩ 'a ŋwɩ dɩ Wɛ, 'a na nɛ cɩga DƖ tee nɩ tɩn ŋwaanɩ. 'A yɩra yam nan maŋɩ sɩ ya tɩ mʋ lwarɩm dɩm ŋwaanɩ. 11Wɛ mʋ bi Zezi DƖ pa o yagɩ tʋʋnɩ. Kʋntʋ ŋwaanɩ, DƖ Joro kʋm na sɩɩnɩ kʋ wʋ 'a bɩcara nɩ, Wɛ w'ʋ pa abam yɩra yalʋ na maŋɩ sɩ ya tɩ tɩn joori ya na ŋwɩa, DƖ Joro kʋm na wʋ 'a bɩcara nɩ tɩn ŋwaanɩ. 12Kʋntʋ, a ko-biə-ba, d'ɩ maŋɩ sɩ d'ɩ ta'a ŋwɩ nɩ Wɛ Joro kʋm na lagɩ te tɩn mʋ, sɩ kʋ daɩ sɩ d'ɩ ta'a tɔgɩ wo-yɔɔrʋ tɩlʋ nabiinə wʋbʋŋa na lagɩ tɩn. 13Bɛŋwaanɩ, 'a na tɔgɩ wo-yɔɔrʋ tɩlʋ nabiinə wʋbʋŋa na lagɩ tɩn, tʋʋnɩ w'ʋ ja abam. Kʋ daarɩ, 'a nan na tɔgɩ Wɛ Joro kʋm dam ŋwaanɩ 'a cɩ 'a tɩtɩ dɩ kəm-balwaarʋ tɩlʋ 'a fra na zʋʋrɩ tɩn, 'a w'ʋ na ŋwɩa Wɛ tee nɩ. 14Balʋ maama na paɩ Wɛ Joro kʋm brɩ-ba cwəŋə tɩn yɩ Wɛ biə mʋ. 15Joro kʋlʋ Wɛ na kɩ 'a bɩcara nɩ tɩn ba paɩ fʋʋnɩ jɩgɩ abam daga nɩ gambɛ te. Wɛ Joro kʋm nan paɩ 'a yɩ Wɛ biə mʋ. Kʋ maa paɩ d'ɩ jɩgɩ cwəŋə sɩ d'ɩ bəŋi Wɛ nɩ 'D'ɩ Ko Baba.' 16Wɛ Joro kʋm mʋ paɩ dɩbam jwəəru tɩm lwarɩ nɩ d'ɩ sɩɩnɩ d'ɩ yɩ Wɛ biə mʋ. 17D'ɩ na yɩ Wɛ biə tɩn, d'ɩ w'ʋ ba d'ɩ na wo-laarʋ tɩlʋ maama DƖ na tiŋi sɩ DƖ pa DƖ biə bam tɩn. D'ɩ w'ʋ tɔgɩ dɩ DƖ Bu Zezi Krisi d'ɩ joŋi kʋlʋ maama Wɛ na tiŋi sɩ DƖ pa-o tɩn. D'ɩ na tɔgɩ dɩ Zezi d'ɩ na yaara, d'ɩ laan w'ʋ ba d'ɩ tɔgɩ dɩd-o d'ɩ na paarɩ zulə. 18Amʋ ye nɩ d'ɩ na jɩgɩ yaara yalʋ lele tɩn b'a wanɩ ya taa maɩ dɩ paarɩ-zulə yalʋ d'ɩ na w'ʋ na Wɛ tee nɩ tɩn. 19Wɛ na kɩ wəənu tɩlʋ maama tɩn tiini tɩ lagɩ sɩ tɩ na dɛ dɩm Wɛ na w'ʋ ba DƖ brɩ DƖ biə bam paarɩ-zulə jaja tɩn. 20Wəənu tɩlʋ maama Wɛ na kɩ tɩn tu tɩ daa ba jɩgɩ kuri. Kʋ nan daɩ wəənu tɩm tɩtɩ mʋ lagɩ kʋntʋ. Kʋ yɩ Wɛ mʋ pɛ tɩ ji kafɛ, yɩ DƖ nan paɩ tɩ ta jɩgɩ tɩɩna nɩ, 21wəənu tɩlʋ maama DƖ na kɩ tɩn w'ʋ ba tɩ na vrɩm, sɩ tɩ daa yɩ cɔgɩ nɩ tɩ zɩm na yəni tɩ cɔgɩ te tɩn. Wɛ w'ʋ fɔgɩ DƖ kwɛ-tɩ sɩ tɩ laan ba tɩ taa jɩgɩ lam DƖ tee nɩ, sɩ kʋ maŋɩ dɩ DƖ biə bam na w'ʋ na paarɩ-zulə yalʋ tɩn. 22D'ɩ nan ye nɩ wəənu tɩlʋ maama Wɛ na kɩ tɩn jɩgɩ cam mʋ dɩ zɩm maama, nɩ kaanɩ na vri pugə yɩ o kʋnɩ te tɩn. 23Kʋ nan daɩ wəənu tɩm kʋntʋ yɩranɩ, kʋ yɩ dɩ dɩbam balʋ Wɛ na kɩ DƖ Joro kʋm d'ɩ bɩcara nɩ tɩn dɩ mʋ. Kʋntʋ mʋ yɩ Wɛ dayigə pɛɛrɩ dɩlʋ na brɩ nɩ d'ɩ w'ʋ ba d'ɩ na DƖ wo-laarʋ tɩm maama. Dɩbam dɩ nan kʋnɩ mʋ, yɩ d'ɩ jɩgɩ tɩɩna d'ɩ cəgi maŋa kam Wɛ na w'ʋ pa d'ɩ ji DƖ tɩtɩ sɔŋɔ biə, sɩ DƖ vrɩ d'ɩ yɩra yam yaara maama wʋnɩ. 24Wɛ na vrɩ dɩbam tɩn mʋ paɩ d'ɩ jɩgɩ tɩɩna nɩ d'ɩ w'ʋ na kʋlʋ DƖ na w'ʋ pa dɩbam tɩn. D'ɩ ya na maŋɩ d'ɩ na kʋlʋ d'ɩ na jɩgɩ tɩɩna kʋ ŋwaanɩ tɩn, d'ɩ ya daa b'a ta jɩgɩ kʋ tɩɩna. Nɔɔn-nɔɔnʋ ba ta tɩɩnɩ kʋlʋ o na maŋɩ o na tɩn. 25D'ɩ nan ta jɩgɩ tɩɩna sɩ d'ɩ w'ʋ na Wɛ wo-laarʋ tɩlʋ d'ɩ ta na wʋ nɛ tɩn. Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ d'ɩ zuri d'ɩ yɩra d'ɩ cəgi tɩ maŋa kam. 26Wɛ Joro kʋm dɩ nan wəli dɩbam, d'ɩ na bwənə tɩn ŋwaanɩ. Dɩbam yəri d'ɩ na w'ʋ loori Wɛ te sɩ kʋ maŋɩ tɩn. DƖ Joro kʋm nan loori-DƖ kʋ pa dɩbam dɩ ŋwana yalʋ na b'a wanɩ ya ta dɩ nabiinə bɩtarɩ tɩn. 27Wɛ nan ye d'ɩ bɩcara na yɩ te tɩn, yɩ DƖ kwəri DƖ ye DƖ Joro kʋm dɩ wʋbʋŋa na lagɩ kʋlʋ tɩn, bɛŋwaanɩ Wɛ Joro kʋm tɔgɩ Wɛ wʋbʋŋa na lagɩ te tɩn mʋ, yɩ kʋ loori Wɛ kʋ pa dɩbam balʋ na yɩ DƖ nɔɔna tɩn. 28D'ɩ ye nɩ balʋ na soe Wɛ yɩ DƖ bəŋi-ba nɩ DƖ na maŋɩ DƖ lɩ wʋbʋŋa te tɩn, DƖ kɩ-ba lanyɩranɩ woŋo maama wʋnɩ. 29Wɛ dɛɛn maŋɩ DƖ jɩgɩ bantʋ wʋbʋŋa DƖ bɩcarɩ nɩ faŋa faŋa mʋ, yɩ DƖ daarɩ DƖ kuri-ba sɩ ba laan ba ba taa nyɩ nɩ DƖ Bu wʋm na yɩ te tɩn. Kʋntʋ ma w'ʋ pa Wɛ Bu Zezi na nyaana zanzan, balʋ dɩ na yɩ Wɛ biə yɩ ba saŋɩ o kwaga tɩn ŋwaanɩ. 30Wɛ nan na maŋɩ DƖ kuri balʋ tɩn mʋ DƖ bəŋi sɩ ba taa yɩ DƖ nɔɔna. DƖ na bəŋi-ba kʋntʋ tɩn, DƖ ma pa ba na cɩga DƖ tee nɩ. Balʋ DƖ na pɛ ba na cɩga kam tɩn mʋ DƖ pɛ ba na paarɩ-zulə DƖ tee nɩ. 31Kʋ na yɩ kʋntʋ tɩn, d'ɩ w'ʋ ta nɩ bɛɛ mʋ? Wɛ na wʋra dɩ dɩbam tɩn, nɔɔnʋ wɔɔ mʋ w'ʋ wanɩ o cɔgɩ dɩbam? 32Wɛ nan wʋ vɩn sɩ DƖ tɩtɩ Bu wʋm na yaara, yɩ DƖ sɛ DƖ kɩ-o nabiinə jɩŋa nɩ sɩ o tɩ dɩbam maama ŋwaanɩ. Wɛ na pɛ dɩbam DƖ Bu wʋm kʋntʋ tɩn, DƖ ta w'ʋ kwe wo-laarʋ maama DƖ pa dɩbam zaanɩ DƖ wəli da. 33Nɔɔn-nɔɔnʋ b'a wanɩ o co dɩbam balʋ Wɛ na kuri tɩn DƖ yigə nɩ. Bɛŋwaanɩ kʋ yɩ Wɛ tɩtɩ mʋ pɛ d'ɩ na cɩga DƖ tee nɩ. 34Nɔɔn-nɔɔnʋ b'a wanɩ o pa d'ɩ ga bʋra Wɛ tee nɩ. Bɛŋwaanɩ kʋ yɩ Zezi Krisi tɩtɩ mʋ tɩgɩ dɩbam ŋwaanɩ, yɩ o joori o bi o yagɩ tʋʋnɩ o jɩgɩ ŋwɩa Wɛ tee nɩ. O laan maa je Wɛ jazɩm nɩ yɩ o loori Wɛ o pa dɩbam. 35Nɔɔn-nɔɔnʋ b'a wanɩ o cɔgɩ dɩbam dɩ Zezi Krisi sono kʋm daanɩ. Yaara mʋ w'ʋ wanɩ ya cɔgɩ dɩbam dɩ Zezi Krisi sono kʋm na? Wʋ-cɔgɔ mʋ naa, bɛɛsa mʋ naa, kana mʋ naa, yinigə mʋ naa, cam dɩlʋ na w'ʋ ba tɩn mʋ naa, naa tʋʋnɩ mʋ? Awo, tɩ b'a wanɩ tɩ cɔgɩ dɩbam dɩ Zezi Krisi sono kʋm daanɩ. 36Kʋ pʋpʋnɩ Wɛ tɔnɔ kʋm wʋnɩ kʋ wɩ: "Dɩbam na yɩ nmʋ Wɛ nɔɔna tɩn mʋ paɩ d'ɩ tɔgɩ tʋʋnɩ wʋ d'ɩ kɛ dɛ maama. Ba kwe dɩbam ba ma ji nɩ peeni sɩlʋ ba na jɩgɩ ba ve ba gʋ te tɩn mʋ." 37Wɛ nan na soe dɩbam tɩn, DƖ tiini DƖ paɩ dɩbam wɔnɔ wəənu tɩm kʋntʋ maama wʋnɩ. 38Bɛŋwaanɩ amʋ ye lanyɩranɩ nɩ kʋlʋkʋlʋ tərə kʋ na w'ʋ wanɩ kʋ cɔgɩ dɩbam dɩ Wɛ sono kʋm daanɩ. Kʋ na yɩ tʋʋnɩ naa ŋwɩa, naa kʋ na yɩ malɛsɩ naa wɛyuu tɩlampolo dɩdɛɛra bam maama, naa kʋ na yɩ zɩm wəənu naa jwa wəənu tɩlʋ na bɩɩnɩ tɩn, naa wəənu tɩlʋ maama na jɩgɩ dam nabiinə baŋa nɩ tɩn, 39kʋ na yɩ wəənu tɩlʋ na jɩgɩ dam wɛyuu tɩlampolo nɩ dɩ tɩlʋ na jɩgɩ dam tɩga kuri nɩ tɩn, naa wəənu tɩlʋ maama Wɛ na kɩ tɩn, tɩntʋ maama wʋnɩ kʋlʋkʋlʋ b'a wanɩ kʋ cɔgɩ dɩbam dɩ Wɛ sono kʋm daanɩ, bɛŋwaanɩ kʋ yɩ sono kʋlʋ Wɛ na jɩgɩ dɩ dɩbam d'ɩ Yuutu Zezi Krisi ŋwaanɩ tɩn mʋ.


text: 1Gʋrsɩra ba Efɛɛzɩ kristagʋɔɔ sokʋma malɛɛka bɩ ma ncɩnaaʋ: Gʋaa k'an ta monyaa saanhɩnarɔ wɔɔ m a bɩsɩ ʋ, an nɩ tam sarma fɩtɩrɛ saanhɩnarɔ bire ʋ, 2bɩ y'a hɩ, a ʋ: Mɔɔ ɩbɩɩ kɔrɛ kan ɩ tʋntɔʋrɛ kɩ dɔ, ɩbɩɩ bɩr yɛm gʋɔɔ bʋnyaarɔ ma y. Ɩbɩɩ gʋɔɔ kʋ ŋ n'a hɩrɛ a ma kristazibəəzannɔ, bɩ kristazibəəzannɔ bɛɛ nɩ ŋ mɩ rɔ wɔɔ ka lɛɛ. Ɩbɩɩ bɩ ŋ dɔ ŋʋaarzannɔ. 3Tʋntɔʋrɛ ta ɩbɩɩ ʋ: ɩbɩɩ fɩr yɩ mɔɔ tɔ ma, b'ɩbɩɩ n ɩ bɔ ɩ jɛ nɩ y. 4Bɩ mim kʋ mɔɔ n ta m kan ɩbɩɩ kɩ bɩ, ɩbɩɩ wɔ saa ɩ lɛɛkarɛ ŋʋarɛ kan mɔɔ kɩ bɩ ma. 5Bɩncɛ k'ɩbɩɩ nyɩnta ʋ, ɩ ɩ bɔ ʋ bɩ tɔ da ɩ nɔ ʋ. Ɩ ɩ bɔ ɩ taam k'ɩ biisi zibəəro wɔɔ bɔɔta. Kʋ n bɛɛ nɩ, mɔɔ zɛrɛ ɩbɩɩ zi. Bɩ k'ɩbɩɩ n ɩ bɔ ɩ taam, mɔɔ y'ɩbɩɩ fɩtɩrɛ bɩ sarɛ a bɩncɛ ʋ. 6Hɔ niŋŋə k'ɩbɩɩ n ta m bɩ, ɩbɩɩ nyi sɔ Nikola gʋɔɔ wɔɔ zibəəro m, amba mɔɔ hɔ bɩ m. 7Gʋaa k'a lɛ n taa, k'an hɔ kʋ Sɛnt-Ɛspri n'a hɩm kristagʋɔɔ sokʋmarɔ wɔɔ m bɩ ma. Damazaa bɩ, mɔɔ mɩsɩrbaa gɔ k'a nɩ arzana ʋ nyɩ kaŋ ʋ an a bɩ. 8Gʋrsɩra ba Simɩrnɩ kristagʋɔɔ sokʋma malɛɛka bɩ ma ncɩnaaʋ: A m lɛɛkarɛzaa, a m jɛzaa. A nyɩnta an ga, an a bɔ an bʋr mɩsɩrbaa nɔ ʋ, bɩ n nɩ meer naa do barɛ: 9Mɔɔ ɩbɩɩ fɩryɩrɛ dɔ kan ɩ ŋʋa kɩ. Bɩ arzakazaa n'ɩbɩɩ m, mɔɔ gʋɔɔ kʋ ŋ ʋ zɩɩfʋrɔ n'a mɩ, ŋnɩ bɔkarɛ zɩɩfʋrɔ bɛɛ nɩ ŋ mɩ rɔ wɔɔ tɔzarlɛ zibəə kʋ ŋ nɩ ta m bɩ dɔ, Sʋtaana sokʋmacɛ nɩ ŋ mɩ. 10Ɩ bɩ nyi ba hɔ k'a n'a kam k'ɩ fɩr yɩ bɩ ma y. Sʋtaana y'ɩbɩɩ gʋɔɔ gɔsɩnnɔ dum lɔnnɔcɛ ʋ, k'a a gɩnga awɔɔ ma, b'awɔɔ fɩr yɩm dɔmɩm bu. Jɩm kɔɔkɔɔ k'an ta an ɩ zɛ ku. Mɔɔ mɩsɩrbaa firgə karɛ ɩ ʋ. 11Gʋaa k'a lɛ n taa, k'an hɔ kʋ Sɛnt-Ɛspri n'a hɩm kristagʋɔɔ sokʋmarɔ wɔɔ m bɩ ma. Damazaa bɩ bɩ fɩr yɩm zɛ hɩɩya hɔ ma fɩɩga y. 12Gʋrsɩra ba Pɛrgam kristagʋɔɔ sokʋma malɛɛka bɩ ma ncɩnaaʋ: A n nɩ kargʋ lɛ hɩɩyazaa m bɩ nɩ meer naa do barɛ: 13Mɔɔ bɩncɛ k'ɩbɩɩ n ta ʋ bɩ dɔ. Sʋtaana cirbəəduu bɩncɛ m. Ɩbɩɩ gɔɔta ɩ nɩ nyasʋm mɔɔ tɔ m, ɩbɩɩ n sɩra ka mɔɔ ʋ to y, baa dɔmɩm niŋŋə kʋ ŋ mɔɔ kasɛtɩzaa paan••• Antipas zɛ ʋ gər awɔɔ zi bɩncɛ kʋ Sʋtaana n ta ʋ b'ʋ. 14Bɩ mɔɔ ɩ mim m kan ɩbɩɩ kɩ. Gʋɔɔ gɔsɩnnɔ y'awɔɔ bire ʋ, ŋnɩ yɛ Balam mim ma. A ɩ dʋndɔrɛ bʋnyaa ka Balak ʋ k'an Israyɛl nyɩnɔ nyʋnnyɔɔta kʋ ŋ nɩ wosobaawɔnnɔ mannɩ sim sʋ kan jaandarɛ do haay kɩ. 15Ɩbɩɩ zi sɔ bɩ, gʋɔɔ gɔsɩnnɔ ta ʋ, ŋnɩ yɛ Nikola gʋɔɔ hɔdɩndarɛ ma. 16Bɩ minto bɩ, ɩ bɔ ɩ taam, kʋ n bɛɛ mɔɔ zɛrɛ ɩbɩɩ zi dɩɩtaa, m bɩ yar ba kan ŋ kɩ, m lɛ kargʋ bɩ m. 17Gʋaa k'a lɛ n taa, k'an hɔ kʋ Sɛnt-Ɛspri n'a hɩm sokʋmarɔ wɔɔ m bɩ ma. Damazaa bɩ, mɔɔ mann k'a nyaakʋm da kaŋ ʋ, m jaa fu kʋ n tɔdaa gʋrsɩra ba ma bɩ ka ʋ. Gɔsɩ n tɔ bɩ do dɔ kʋ gʋaa k'a a si bɩ bɛɛ y. 18Gʋrsɩra ba Tɩyatɩɩr kristagʋɔɔ sokʋma malɛɛka bɩ ma ncɩnaaʋ: Woso Nyɩ k'a mɩnyaarɔ bɔ kʋ ʋ kan sɛwurə kɩ, a gannɔ m bɔ kʋ ʋ kan zaantɔzaa kɩ bɩ nɩ meer naa do barɛ: 19Mɔɔ ɩbɩɩ zibəəro, ɩbɩɩ ŋʋarɛ, ɩ sɩrakarɛ, ɩ zibəə kan ɩ tʋntɔʋrɛ kɩ dɔ. Ɩ zibəəro k'ɩbɩɩ ŋ ba jɛ ʋ rɔ wɔɔ lɛ da biisi hɔɔ wɔɔ ra. 20Bɩ, mɔɔ heer bɩ nyɩnta kan ɩbɩɩ kɩ y. Ɩbɩɩ k'ɩ yɛ Zezabɛl ma. Lʋ naa do n'a hɩrɛ a ma wosolɛsinnɩsorazaa, an nɩ mɔɔ zibəənyɩnɔ nyʋnnyɔɔm, an nɩ hɔ dɩndarɛ ŋ nɩ kʋ ŋ nɩ jaan da, kʋ ŋ nɩ wosobaawɔnnɔ mannɩ sim sʋ. 21Mɔɔ toore ka ʋ k'an a bɔ a taam, b'a lɛ baa k'a a bɔ taam a jaandarɛ nɔ ʋ y. 22Dɩga! Mɔɔ y'a karɛ an wʋta yaaba m, an fɩr yɩ, a muno jaandənno wɔɔ maam sɔ, kʋ ŋ n a bɔ a taam a zibəəro wɔɔ nɔ ʋ y. 23Mɔɔ y'a nyɩnɔ wɔɔ zɩnzɛm. Bɩ kristagʋɔɔ sokʋmarɔ wɔɔ haay y'a dɔrɛ ŋ ʋ: mɔɔ m gʋaa k'a gʋaa haay lɛtaama dɔ kan a heer kɩ. Bɩ mɔɔ y'awɔɔ gʋaa biyəə hɔ kaŋ ʋ, an a ga kʋ ʋ kan a zaa zibəə kɩ. 24B'awɔɔ gʋɔɔ k'a nɩ Tɩyatɩɩr ʋ, a gɔɔta a n yɛ hɔdɩndarɛ naa do ma bɩ, awɔɔ n yɛ hɔ kʋ n'a hɩm ma Sʋtaana minno kʋ ŋ y'a nyaakʋm da rɔ wɔɔ ma y, awɔɔ n a ka ma k'a ŋ dɔ y. Maam bɩ mɔɔ bɩ m yarɛ m mɔr gorezaa ka awɔɔ m la y. 25Bɩ, k'a nyasʋ hɔ k'awɔɔ n ta m bɩ m bala kɔɔkɔɔ, k'an ta an mɔɔ zɛrɛ dɔmɩm ku. 26Damazaa bɩ, gʋaa k'a nyasʋ mɔɔ zibəə bɩ m an ta an a nyarɛ ku, mɔɔ paŋŋa kʋ mɔɔ mɩŋŋa a yɩ m Zɩ zi bɩ kaŋ ʋ: Mɔɔ y'a karɛ an a so do gʋta ʋ, a y'a sore ŋ ʋ kʋsɩ-kʋsɩ, a yɩ ŋ zɔrɛ amba nɩ gedro zɔm bɩ m. Mɔɔ dɔmɩrɛ monyaa kaŋ ʋ. 29Gʋaa k'a lɛ n taa, k'an hɔ kʋ Sɛnt-Ɛspri n'a hɩm kristagʋɔɔ sokʋmarɔ wɔɔ m bɩ ma.


text: 1Amʋ Pooli wʋlʋ na yɩ Wɛ gamba-sono dɩ Zezi Krisi tɩntʋŋnʋ tɩn mʋ pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ sɩ a pa nmʋ Titi. Wɛ mʋ pɛ sɩ a pa balʋ DƖ na kuri sɩ ba taa yɩ DƖ nɔɔna tɩn taa jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩ DƖ, sɩ ba kwəri ba lwarɩ DƖ cɩga kam. Cɩga kam kʋntʋ nan mʋ paɩ nɔɔna ŋwɩ nɩ Wɛ na lagɩ te tɩn, 2sɩ ba wanɩ ba taa jɩgɩ tɩɩna nɩ ba'a na ŋwɩa kalʋ na ba ti tɩn Wɛ tee nɩ. Kʋ na loori lʋgʋ pulim tɩn, mʋ Wɛ maŋɩ DƖ go ni sɩ DƖ pa dɩbam ŋwɩa kam kʋntʋ, yɩ DƖ b'a kwanɩ DƖ ni. 3Kʋ daarɩ ka maŋa kam na yi tɩn, Wɛ ma pa d'ɩ lwarɩ DƖ taanɩ dɩm kʋntʋ kuri jaja. Kʋ yɩ kwərə kam kʋntʋ mʋ Wɛ na yɩ dɩbam Vɩrnʋ tɩn pɛ amʋ ni sɩ a taa tɔɔlɩ a brɩ nɔɔna. 4Nmʋ Titi yɩ nɩnɛɛnɩ amʋ tɩtɩ bu mʋ te, d'ɩ maama na jɩgɩ wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi tɩn ŋwaanɩ. D'ɩ Ko Wɛ dɩ d'ɩ Vɩrnʋ Zezi Krisi w'ʋ pa nmʋ yazurə dɩ yu-yoŋo. 5Amʋ dɛɛn na yagɩ nmʋ Krɛtɩ nɩ tɩn, kʋ yɩ sɩ n kwaanɩ n kɩ wəənu tɩlʋ na daarɩ sɩ n kɩ tɩn mʋ. Zezi nɔɔna bam na wʋ tɩʋ kʋlʋ maama nɩ tɩn, sɩ n lɩ nakwa tiinə da, nɩnɛɛnɩ a na maŋɩ a ta dɩ nmʋ te tɩn. 6Nmʋ na lɩ nɔɔnʋ wʋlʋ tɩn, o maŋɩ sɩ o taa yɩ wʋlʋ nɔɔna na b'a ta jɩgɩ o yɩra taanɩ tɩn mʋ. O nan maŋɩ sɩ o taa jɩgɩ kaanɩ dɩdʋa yɩranɩ mʋ. Kʋ maŋɩ sɩ o biə dɩ sɛ Wɛ, sɩ ba yɩ taa yɩ nɔn-kayɛ dɩ banɩ-nyɩna. 7Bɛŋwaanɩ kʋ maŋɩ sɩ wʋlʋ na nii Zezi nɔɔna bam tɩn taa yɩ wʋlʋ nɔɔna na b'a ta jɩgɩ o yɩra taanɩ tɩn mʋ, Wɛ na kɩ DƖ nɔɔna bam wʋntʋ jɩŋa nɩ tɩn ŋwaanɩ. O wʋ maŋɩ sɩ o taa yɩ bɩyɩrɩ-nyɩm, naa nɔɔnʋ wʋlʋ banɩ na lʋmma tɩn, naa sa-nyɔrʋ naa najajarʋ, naa wʋlʋ na kɩ kampinə sɩ o ma na wəənu tɩn. 8Kʋ nan maŋɩ sɩ o taa yɩ nɔɔnʋ wʋlʋ na jeeri vərə lanyɩranɩ tɩn. O maŋɩ sɩ o taa yɩ nɔn-ŋʋm wʋlʋ na cʋ o tɩtɩ yɩ o tɔgɩ Wɛ dɩ cɩga yɩ o waɩ o tɩtɩ o jaana tɩn. 9O maŋɩ sɩ o yɔɔrɩ o taa tɔgɩ taanɩ dɩlʋ na yɩ cɩga, nɩ dɩbam na maŋɩ d'ɩ brɩ abam te tɩn. Kʋntʋ, o'o wanɩ o brɩ nɔɔna badonnə sɩ ba taa tɔgɩ Wɛ cɩga kam kʋntʋ, yɩ o daarɩ o pa balʋ na vɩn Wɛ cɩga kam tɩn lwarɩ nɩ ba tusi mʋ. 10Bɛŋwaanɩ banɩ-nyɩna zanzan mʋ wʋ abam tee nɩ, ba na yəni ba ŋɔɔnɩ bɩtarɩ sɩlʋ na ba jɩgɩ kuri tɩn ba ma ganɩ nɔɔna. Ba zanzan mʋ yɩ balʋ na tiini ba sɛ ba Zwifə bam cullu tɩm tɩn. 11Abam nan maŋɩ sɩ 'a pa ba pu ba niə mʋ dɩ ba zaasɩm dɩm kʋntʋ, bɛŋwaanɩ ba zaasɩm dɩm yəni dɩ paɩ nɔɔna dɩ ba sɔŋɔ tiinə maama mʋ tusi Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ. Ba yəni ba brɩ kʋlʋ na wʋ maŋɩ sɩ ba brɩ nɔɔna tɩn mʋ, ba ma ganɩ-ba ba joŋi səbu. 12Krɛtɩ tiinə bam tɩtɩ yiyən-yeenu dɛɛn mʋ tagɩ o wɩ: "Krɛtɩ tiinə yəni ba fɔ vwan mʋ maŋa maama. Ba nyɩ dɩ varɩ-balwaarʋ mʋ te, yɩ ba ta yɩ yawɔrɩ-nyɩna dɩ nɔn-kwəəlu dɩ." 13O nan na tagɩ kʋntʋ tɩn, kʋ yɩ cɩga mʋ o taga. Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ n maŋɩ sɩ n tiini n kaanɩ Krɛtɩ tiinə bam, sɩ kʋ pa ba yɔɔrɩ ba taa tɔgɩ Wɛ cɩga kam lanyɩranɩ, 14sɩ ba daa yɩ sɛ Zwifə bam sɩnswalɩ sɩlʋ na ba jɩgɩ kuri tɩn, naa ba sɛ nabiinə tɩtɩ wʋbʋŋa cullu tɩm ba na yagɩ cɩga kam yɩ ba daarɩ ba tɔgɩ tɩn. 15Wʋlʋ maama na jɩgɩ wʋ-poŋo tɩn, kʋlʋkʋlʋ ba jɩgɩ digiru wʋntʋ tee nɩ. Kʋ daarɩ wʋlʋ na vɩn Wɛ yɩ o ba jɩgɩ wʋ-poŋo tɩn, kʋlʋkʋlʋ tərə kʋ na lana wʋntʋ tee nɩ. Kʋntʋ tu wʋbʋŋa cɔgɩ mʋ, yɩ o daa yəri kʋlʋ na maŋɩ tɩn. 16Nɔɔna bam kʋntʋ donnə nan tɛ ba wɩ, ba ye Wɛ mʋ, yɩ ba tɩtʋŋa laan yagɩ ya ba tɔgɩ Wɛ wʋbʋŋa. Ba yɩ banɩ-nyɩna mʋ, yɩ ba tiini ba kɩ lwarɩm kʋ ja gaalɩ. Ba warɩ kʋlʋ na lana tɩn ba kɩ.


text: 1Ɩ́ la laakalɩ, ɩ́ taa lakɩ yəlaa ɩsɛntaa kɛ́ mə Ɩsɔsɛɛlɛ kʋlapʋtʋ sɩ pá na na pá sa-mɛ. Ye ɩ́ lakɩ mpʋ sɩ yəlaa ɩ́ na, mə Caa wei ɩ wɛ ɩsɔtaa tɔ ɩ kaa tasa-mɛɣɛ haʋ. 2Pə tɔɔ kɛ́ waatʋ wei n haakɩ liɣitee kɛ kʋnyɔntʋnaa tɔ n kaa kpaalɩ sɩ yəlaa ɩ́ kena-ŋ. Pə maɣamaɣa kɛ cɛsəlaa lakɩ Yuta nyə́ma təkotilenaa taa na hapɛɛ tɔɔ sɩ pá sa-wɛ. Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ. Pa kasəyaɣa kɛ pa hikiɣi ḿpʋ́ɣʋ́ kpakpaa. 3Ama nyá, ye n haakɩ kʋnyɔntʋnaa kɛ liɣitee, taa yele na nyá taapalʋ wei ɩ wɛ nyá kɔŋkɔŋ taa maɣamaɣa tɔ ɩ́ ná. 4Saa ɩnɩ nyá kʋcɔɔʋ kaa wɛɛ mpi yəlaa təna nawa tɔ, na nyá Caa wei ɩ naakɩ mukaɣa tɛɛ tɔ ɩ ká fɛlɩ-ŋ. 5Waatʋ wei ɩ́ sələməɣɩ Ɩsɔ tɔ, ɩ́ taa la ɩsɩɩ cɛsəlaa mpa pa sɔɔla ɩsɔ səŋʋɣʋ kɛ Yuta nyə́ma təkotilenaa taa na hapɛɛ nɔɔsɩ na pá sələməɣɩ sɩ yəlaa təna ɩ́ na-wɛ tɔ. Ma heeliɣi-mɛɣɛ tampana sɩ pa kasəyaɣa kɛ pa hikiɣi ḿpʋ́ɣʋ́ kpakpaa. 6Ama nyá, ye n caa Ɩsɔ sələmʋɣʋ, sʋʋ nyá naŋ taa na ń təkɩ nyá tɔɔ, na ń sələmɩ nyá Caa wei ɩ wɛ tənaɣa ɩŋmɛlaʋ tɔ. Na nyá Caa wei ɩnɩ ɩ naakɩ mpi n lakɩ ɩŋmɛlaʋ tɔ ɩ ká ha-ŋ nyá kasəyaɣa. 7Ye ɩ́ sələməɣɩ, ɩ́ taa lʋləsəɣɩ tɔm paɣalɛ kɛ yem ɩsɩɩ ma ta nyɩ ɩsɔnaa lakʋɣʋ tɔ. Pa hʋʋ sɩ pa tɔm taɣaləŋ tɔɔ kɛ́ paa hiki. 8Ɩ́ taa kɛɛna-wɛ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, mə Caa tɛma nyəm kɛ mpi pə tɔm caala-mɛ tɔ na pə́cɔ́ ɩ́ sələməɣɩ. 9Ɩsəna ɩ́ ká sələmɩ tɔɣɔlɛ sɩ: Ta Caa wei nyá n wɛ ɩsɔtaa tɔ, nyá hətɛ ɩ́ wɛɛ katɛ. 10Tɔɣɔ nyá Kawulaɣa. Yele na nyá luɣu nyəntʋ la atɛ cənɛ ɩsɩɩ tə lapʋ ɩsɔtaa tɔ. 11Haa-tʋɣʋ saŋa tɔɣɔnaɣa. 12Hʋ́lɩ́-tʋɣʋ suulu kɛ timpi tə pəntəna-ŋ tɔ. Ɩsɩɩ ta hʋ́lə́ɣɩ́ mpa pa pəntəɣəna-tʋ tɔɣɔ suulu tɔ. 13Taa yele na tə́ sʋʋ maɣasʋɣʋ ɩsaɣaʋ taa. Ama ləsɩ-tʋɣʋ Ɩsaɣaʋ niŋ taa. [Mpi tɔ, nyaɣalɛ kawulaɣa tɔɣɔlʋ, na pəsʋlʋ na teeli tʋ kɛ tam tɔɔ. Ami.] 14Ḿpʋ́ɣʋ́ pə wɛɛ, ye mə tɔɣɔntəlɛnaa wakələna-mɛ na ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ suulu, mə Caa wei ɩ wɛ ɩsɔtaa tɔ ɩ ká hʋ́lɩ́-mɛɣɛ suulu tɔtɔ. 15Ama ye ɩɩ hʋləɣɩ mə tɔɣɔntəlɛnaa kɛ suulu kɛ timpi timpi pa wakələɣəna-mɛ tɔ, mə Caa kaa hʋ́lɩ́-mɛɣɛ suulu tɔtɔ. 16Ye ɩ́ hɔka nɔɔsɩ, ɩ́ taa wakəlɩ mə ɩsɛntaa ɩsɩɩ cɛsəlaa lakʋɣʋ tɔ. Pa sɔŋəɣɩ pa ɩsɛntaa sɩ yəlaa təna ɩ́ ná sɩ pa hɔka nɔɔsɩ. Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ maa cɛsəɣɩ. Pa kasəyaɣa kɛ pa hikiɣi ḿpʋ́ɣʋ́ kpakpaa. 17Ama nyá, ye n hɔka nɔɣɔ, saŋ nyá ɩsɛ təcɛɩcɛɩ, na ń sɛɣɛlɩ nyá nyɔɔsɩ. 18Yəlaa ɩ́ taa nyɩ sɩ n hɔka nɔɣɔ. Ama nyá Caa wei ɩ wɛ ɩŋmɛlaʋ tɔ ɩ tike ɩ ka nyəna. Nyá Caa wei ɩ naa mpi n lakɩ ɩŋmɛlaʋ tɔ ɩ ká ha-ŋ nyá kasəyaɣa. 19Ɩ́ taa kaakɩ mə wɛnaʋ kɛ atɛ cənɛ timpi pukasɩ na kɔkɔtaɣa wakələɣɩ na ŋmɩɩlaa ká wakəlɩ nɔnɔɔsɩ na pá ŋmɩɩlɩ tɔ. 20Ama ɩ́ kaakɩ mə wɛnaʋ kɛ ɩsɔtaa timpi pukasɩ na kɔkɔtaɣa fɛɩ sɩ pə́ wakəlɩ pʋlʋ, na ŋmɩɩlaa kaa tʋlɩ na pá ŋmɩɩlɩ tɔ. 21Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, kpaŋtʋ ləmaɣasɛɛ ɩ́ wɛ timpi, tənaɣa ɩ akalʋɣʋ wɛɛ. 22Yʋlʋ tɔnʋɣʋ pilimile fətəla kɛlɛ ɩsɛ. Ye nyá ɩsɛ ɩ́ naakɩ teu, pə waasəɣɩ nyá tɔnʋɣʋ tənaɣa. 23Ama ye nyá ɩsɛ ɩ́ yʋlʋmaa, nyá tɔnʋɣʋ pilimile təna wɛ səkpɛtʋɣʋ tɛɛ kɛ́. Ye ɩsəna n naakɩ mpʋ tɔ pə pəsa səkpɛtʋɣʋ ɩlɛ, pʋwɛ, nyá səkpɛtʋɣʋ tɔm fɛɩ yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔɣɔlɛ. 24Yʋlʋ kʋlʋm kaa pəsɩ na ɩ́ kpɩ yəlaa naalɛ na ɩ́ lakɩ pa təma. Ye ɩ kpəpa mpʋ, ɩ ləmaɣasɛɛ kɔŋ a wɛɛ lɛlʋ tɔɔ na ɩ́ yele lɛlʋ. Yaa ntanyɩ, ɩ paasəna lɛlʋ na ɩ́ kisi lɛlʋ. Mɛ ɩ kaa pəsɩ na ɩ́ kpɩ Ɩsɔ na liɣitee na ɩ́ təŋ mpʋ. 25Ɩ́ tá ná mpi pə tɔɔ ma heela-mɛ sɩ ɩ́ taa nəɣəsəɣɩ mə tɔɣɔnaɣa na mə kʋnyɔnyɔɔm mpi pə wɛɛ sɩ ɩ́ ká tɔkɩ na ɩ́ nyɔɔkɩ na ɩ́ hiki weesiŋ na mə tɔnəŋ tɔɔ kʋtakəm tɔ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ ta na taa sɩ weesuɣu kəla tɔɣɔnaɣa na yʋlʋ tɔnʋɣʋ kəla wontu kʋsusuutu. 26Ɩ́ nyənna sumasɩ na ɩ́ na. Sɩɩ haləɣɩ, pəyele sɩɩ kʋŋ. Sɩɩ nyəkəɣɩ tɔɣɔnaɣa kɛ kpeeŋ taa. Paa na mpʋ mə Caa wei ɩ wɛ ɩsɔtaa tɔ ɩnɩ ɩ caləɣəna-sɩ. Na mə tá kəlɩ sumasɩ kɛ tɔm napəlɛ? 27Paa mə taa yʋlʋ ká kʋ ɩ təɣɩ ɩsəna pʋntʋ pəsəɣɩ na ɩ́ tuusi ɩ təɣɩ wʋlɛ kʋlʋmtəlɛ maɣamaɣa? 28Na pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ nəɣəsəɣɩ mə tɔɔ kʋtakəm? Ɩ́ nyənna tawa nyɩɩtʋ tʋkʋɣʋ hɛtʋ nti tɔ na ɩ́ ná. Nyɩɩtʋ ntɩ tɩɩ lakɩ təmlɛ təlɩ. Pə́cɔ́ tɩɩ lʋʋkɩ pɔɔŋ. 29Paa na mpʋ ma heeliɣi-mɛ sɩ wulaʋ Salʋmɔŋ na ɩ toŋ təna ɩ ta suu wontu na ɩ́ tala paa tə taa kʋlʋmʋɣʋ kɛ kacɔka. 30Ye Ɩsɔ lakɩ kacɔka kɛ tawa taa nyɩɩtʋ nti tə wɛ saŋa na cele ɩsəntɔ pa tika-tɩ tɔ, ɩ kaa la-mɛɣɛ kacɔka na pə́ kəlɩ mpʋ? Ɩ́ polo ɩ́ tɛɛ, ɩɩ tɛŋ Ɩsɔ na mə taa təcaɣacaɣa tɔ se. 31Ɩlɛ ɩ́ taa pɛkəlɩ mə tɩ sɩ: Tɩɩ tɔɣɔ-we? Yaa, tɩɩ nyɔɔ-we? Yaa, tɩɩ takɩ-we? 32Ma ta nyɩ ɩsɔnaa pɛɛkəɣəna təlɛɣɛ tam. Mə Caa wei ɩ wɛ ɩsɔtaa tɔ ɩ nyəmá mpi ɩ́ nyɩɩləɣɩ tɔ. 33Ɩ́ sɔ nyʋɣʋ na Ɩsɔ Kawulaɣa na tɔntɛ nte Ɩsɔ caa tɔ tə pɛɛkʋɣʋ, na Ɩsɔ ká ha-mɛ tɔtɔɣɔ pə təna mpi pə kaasaa tɔ. 34Ɩlɛ ɩ́ taa nəɣəsəɣɩ cele nyəntʋ. Cele nyəntʋ təlɛɣɛ cele kɛ́. Nti tə maɣana-ŋ saŋa tɔ, paasəna təlɛ tə tike.


text: 1Nyɛ rɛ Gyuuma wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyawʋ hʋ pɩyɛsɩ Sɩtɩɩvɩŋ a baa, "Wɩya no ba aa basa, ba yaa wɩtɩɩ rɛ koo ba nyɩya tɩya ɩ rɛ." 2Ɛɛ rɛ Sɩtɩɩvɩŋ baa, "Ŋ kuwoma abee ŋ naabalɩya, ma gyegili nɩɩ daha. Wɩɩbal hʋ, feŋbal hʋ tɩɩna gyɩ kaŋ ʋ tɩɩ ko daga á naabaa Abɩraham nɛ dɩ ʋ ha gyɩ hɔŋ Mesopotemiya taŋha tɩyaŋ. Haŋ saŋa hʋ dɩ ʋ ha gyɩ bɩ mʋʋ Haraŋ paalʋʋ. 3Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ basɩ tɩya ʋ dɩ ʋ sii leŋ ʋ dɩya nala buloŋ, aŋ lɩɩ ʋ paalʋʋ mɛ tɩyaŋ, a mʋ paalʋʋ hʋ ʋ aa sɩ daga ʋ. 4Nyɛ rɛ ʋ sii lɩɩ Kaldɩya paalʋʋ tɩyaŋ, a mʋ hɔŋ tɔɔ kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Haraŋ tɩyaŋ. Doŋ tɩyaŋ nɛ ʋ kuwo sʋba. Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ bɩl leŋ ʋ sii doŋ, a ko hɔŋ paalʋʋ no tɩyaŋ ma aa hɔnɔ gyɩnaŋ. 5Saŋa hʋ tɩyaŋ, Wɩɩsɩ fa bɩ keri taŋha hʋ mʋhʋ mɛ a tɩya Abɩraham a pel naaŋsɩɩnyʋwa kɩdɩgɩ mɛ, dɩ ʋ tɩɩ kana. Amɛ ʋ gyɩ wee nyʋwa tɩya ʋ rɛ anɩɩ ʋ sɩ kpa paalʋʋ no tɩya ʋ bee ʋ doho nala. Saŋa hʋ tɩyaŋ Wɩɩsɩ aa basɩ gɛɛ dɩ Abɩraham ha bɩ lʋla. 6Nyɛ rɛ Wɩɩsɩ basɩ tɩya ʋ, 'Ɩ doho nala sɩ yaa nɩhʋwala paalʋʋ kɩdɩgɩ tɩyaŋ a yaa yosi. Ba sɩ dɔgɩsɩ ba kɩŋkaŋ bɩsɩ kɔɔsɩbanaa. 7Amɛ ŋ sɩ dɔgɩsɩ haŋ paalʋʋ hʋ nala aa kaŋ ba bɩrɩmɩ yosi ba tʋma kɩ tɩya ba hʋ. Ɛɛ hal tɩyaŋ, ba sɩ lɩɩ doŋ tɩyaŋ, a bɩl ko daha, a kɩ kyʋwalɩ mɩyaŋ Wɩɩsɩ.' 8Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ kpa ʋ nyʋwa tɩya Abɩraham. Ʋ nyʋwa hʋ magɩl lɛ yaa Abɩraham bee ʋ doho nala aa keri ba pene. Nyɛ rɛ Abɩraham lʋl Azɩkɩ. Ʋ kyɛyɛ kyori kyɛɛ, Abɩraham keri ʋ peŋ. Azɩkɩ mɛ sii lʋl Gyeekɔbɩ. Gyeekɔbɩ mɛ lʋl biisi fi abee balɩya. Ba aa rɛ ko yaa á naabaala. 9Ba tɩyaŋ kɩdɩgɩ feŋ nɛ fa yaa Gyosɛfʋ. Nyɛ rɛ nɩkaalɩya hʋ gyɩ haasɩ ʋ, ba tɩsɩ kɩ hɔllɩ ʋ. Ba kuu gɛɛ wɩya a kana ʋ mʋ yallɩ tɩya baala badɔmɔŋ. Ba mɛ kana ʋ mʋ Igyipiti, a mʋ yallɩ tɩya baal kɩdɩgɩ, ʋ yaa yoŋ. Amɛ Wɩɩsɩ ha gyɩ aa pɛ ʋ tɩyaŋ nɛ weliŋ, 10a lɩɩ ʋ tʋwara buloŋ tɩyaŋ ʋ gyɩ aa gyʋwa. Ʋ fa aa mʋʋ Igyipiti Kuwori Faaro sɩya, Wɩɩsɩ dee tɩyaŋ, ʋ wuwo kaŋ wɩgyʋŋ nɛ abee gyogiweliye. Ɛɛ rɛ Kuwori Faaro lɩɩ ʋ, ʋ yaa ʋ paalʋʋ nɩhɩyawʋ, a kɩ deŋ ʋ paalʋʋ abee ʋ dɩya buloŋ. 11Ɛɛ rɛ losiŋbɔŋ kɩdɩgɩ gyɩ ko gyʋʋ Igyipiti paalʋʋ abee Keenaŋ paalʋʋ buloŋ, nala kɩ na sikii kɩŋkaŋ, á naabaala hʋ gyɩ kyɛ kɩdiilii buloŋ lɔlɔ dɩ ba di. 12Doŋ tɩyaŋ nɛ Gyeekɔbɩ nɩɩ anɩɩ kɩdiiliye we Igyipiti paalʋʋ tɩyaŋ nɛ. Ʋ tɩma ʋ balɩya dɩ ba mʋ yɔbɔ ko. Ɛɛ rɛ ba mʋ yɔbɔ ko. 13Nyɛ rɛ Gyeekɔbɩ balɩya hʋ bɩl mɩɩgɩ mʋ Igyipiti lɩya tɩɩna dɩ ba yɔbɔ kɩdiiliye. Doŋ tɩyaŋ nɛ Gyosɛfʋ kaŋ ʋ tɩɩ dagɩ ba, aŋ kaŋ ba mʋ daga Kuwori Faaro mɛ. Ɛɛ tɩyaŋ nɛ Kuwori Faaro yaŋ gyɩŋ Gyosɛfʋ doho aa lɩɩ lee hʋ. 14Ɛɛ rɛ ka Gyosɛfʋ tɩma dɩ ba mʋ basɩ tɩya ʋ kuwo Gyeekɔbɩ, dɩ ʋ kaŋ ʋ dɩya nala buloŋ ko Igyipiti paalʋʋ. Gyeekɔbɩ dɩya nala hʋ ʋ aa paa mʋ Igyipiti paalʋʋ, ba buloŋ gyɩ yaa nala mɔllɩboto rɛ abee fi abee bɔnɔŋ. 15Doŋ tɩyaŋ nɛ ʋ bee ʋ balɩya buloŋ sʋba. 16Ba mɩɩgɩ kaŋ ba mʋ Keenaŋ paalʋʋ, a hogi ba Sɛkɛm tɩyaŋ. Bʋbʋʋbal kɩdɩgɩ rɛ Abɩraham fa yɔbɔ Hamɔ nala lee. Doŋ tɩyaŋ nɛ ba hogi ba. 17Wɩɩsɩ gyɩ wee nyʋwa rɛ dɩ ʋ sɩ yaa wɩɩ kɩdɩgɩ tɩya Abɩraham. Ʋ gyɩ ko ka mʋhʋ rɛ ka dɩ Wɩɩsɩ yaa wɩɩ no. Haŋ saŋa hʋ dɩ Gyeekɔbɩ doho nala mɛ fa wala yʋga rɛ weliŋ Igyipiti paalʋʋ tɩyaŋ. 18Ɛɛ rɛ kuwori hʋ fa aa gyɩŋ Gyosɛfʋ Igyipiti tɩyaŋ ko sʋba aŋka nɩdɩma mɩɩgɩ di Igyipiti paalʋʋ koro. Ʋ kɛ fa bɩ gyɩŋ Gyosɛfʋ wɩya. 19Nyɛ rɛ ʋ kɩ mʋrɩ á naabaala hʋ, a kɩ dɔgɩsɩ ba kɩŋkaŋ, aŋ fɩla ba dɩ ba paa ba biifɩllɩ lɩɩ ta dɩ ba sʋba. 20Haŋ saŋa hʋ tɩyaŋ nɛ ba gyɩ lʋl Moosi. Ʋ fa yaa biiwelii nyɛ rɛ. Ɛɛ wɩya, ba kpa ʋ faŋa ʋ kuwo dɩya tɩyaŋ peŋsi boto, aŋ na kpa ʋ lɩɩ ta. 21Ba aa kpa ʋ lɩɩ ta gɛɛ, Kuwori Faaro tɩɩ toluu ko kpa ʋ a dɩyɛsɩ ʋ anɩɩ ʋ biilʋlɩɩ. 22Ba daga ʋ Igyipiti tɩmma wɩgyʋŋ buloŋ. Ʋ wɩyaalɩya abee ʋ wɩbasɩya buloŋ gyɩ daga anɩɩ ʋ yaa nɩbal lɛ. 23Moosi gyɩ aa ko pele bɩsɩ mɔllɩbalɩya, ʋ na anɩɩ ʋ maga dɩ ʋ mʋ na ɛɛ hʋ ʋ nala Iziral tɩmma hɔnɩɩ aa kɩya rɛ. 24Ʋ gyɩ aa mʋʋ dɩ ʋ naa Igyipiti tɩmma hʋ kɩdɩgɩ dɩ ʋ aa dɔgɩsɩ Iziral tɩmma hʋ kɩdɩgɩ. Ɛɛ rɛ ʋ mʋ laa pɛ Iziral tɩɩna hʋ tɩyaŋ, a ŋmaa Igyipiti tɩɩna hʋ kpa lo ʋ sʋba. 25Ʋ fa liise anɩɩ ʋ nala hʋ sɩ gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ aa kyɛ dɩ ʋ rɛ laa ba ta, amɛ ba bɩ wuwo gyɩma. 26Ʋ sɩgballɩya, ʋ bɩl mʋwa dɩ Iziral tɩmma balɩya aa kaa dɔmɔŋ. Ʋ mʋ dɩ ʋ laa ba ta, aŋ marɩ ba dɔmɔŋ. Nyɛ rɛ ʋ basɩ tɩya ba a baa, 'Ma yaa nɩmmabalɩya rɛ, bee rɛ tɩŋ ma mɩɩgɩ gul kɩ kaa dɔmɔŋ?' 27Ɛɛ rɛ nal hʋ fa aa di dee ʋ dɔŋtɩɩna hʋ nyuu tɩyaŋ kaŋ Moosi yige ta aŋ pɩyɛsɩ ʋ a baa, 'Aŋnɛ rɛ lɩɩ ɩ dɩ ɩ kɩ deŋ á nyuu, a laa á wɩya kɩ basɩ? 28Koo ɩ aa kyɛ ɩ kpʋ ŋ mɛ rɛ anɩɩ ɩ dɩya aa kpʋʋ Igyipiti tɩɩna hʋ gɛɛ rɛ?' 29Moosi aa nɩɩ gɛɛ, ʋ lɩɩ fá Igyipiti paalʋʋ tɩyaŋ, a mʋ yaa nɩhʋwal Mɩdɩya paalʋʋ tɩyaŋ. Doŋ tɩyaŋ nɛ ʋ hɔŋ a kpa haaŋ, a lʋl boyoŋbiisi balɩya. 30Ʋ fa hɔŋ doŋ bɩsɩ mɔllɩbalɩya rɛ. Ɛɛ rɛ kyɛɛ kɩdɩgɩ, malɩka kɩdɩgɩ ko ʋ lee ɔhɔ tʋtʋʋ tɩyaŋ, a kpaga dogimo kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Saana. Ʋ ko lɩɩ a kɩɩ gɛɛ anɩɩ tɩɩbiye rɛ aa di diŋ. 31Moosi aa naa gɛɛ, ʋ yaa ʋ wɩkperii. Ɛɛ rɛ ʋ mʋ pele dɩ ʋ marɩ na tɩɩbiye hʋ weliŋ. Doŋ tɩyaŋ nɛ ʋ nɩɩ á Tɩɩna Wɩɩsɩ taal, dɩ ʋ basɩ tɩya ʋ a baa, 32'Mɩyaŋ nɛ yaa ɩ naabaala Abɩraham abee Azɩkɩ abee Gyeekɔbɩ Wɩɩsɩ'. Ʋ aa basɩ gɛɛ, Moosi sɩŋ kɩ kyele. Ʋ bɩl bɩ wuwo dɩ ʋ deŋ. 33Sɩtɩɩvɩŋ bɩl basɩ baa, 'Ɛɛ rɛ á Tɩɩna Wɩɩsɩ basɩ tɩya Moosi a baa, kuwoni ɩ naatɔbɔ ɩ naasɩ tɩyaŋ. Wɩɩsɩ we lee hʋ tɩyaŋ ɩ aa sɩna tɩyaŋ nɛ. 34Ŋ naa ɛɛ hʋ ba aa dɔgɩsɩ ŋ nala rɛ Igyipiti paalʋʋ tɩyaŋ, a nɩɩ ba wiile mɛ. Ŋ ko tuu dɩ ŋ laa ba ta rɛ. Sii dɩ ŋ tɩma ɩ dɩ ɩ mɩɩgɩ mʋ Igyipiti.' 35Ɛɛ rɛ Sɩtɩɩvɩŋ bɩl marɩ kpa, a baa, 'Moosi no rɛ Iziral tɩmma hʋ gyɩ vɩya aŋ pɩyɛsɩ ʋ baa, Aŋnɛ rɛ baa dɩ ɩ kɩ deŋ ma a laa á wɩya kɩ basɩ?' Ʋ rɛ Wɩɩsɩ yaŋ tɩma dɩ ʋ yaa ba nɩhɩyawʋ abee ba laataal. Wɩɩsɩ rɛ gyɩ tɩŋ ʋ malɩka, ʋ gyɩ ko Moosi lee a gyɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ tɩɩbiye rɛ aa di diŋ, a ko pɛ Moosi tɩyaŋ dɩ ʋ laa ʋ nala ta. 36Moosi gyɩ yaa wɩmagɩla abee wɩkperiye rɛ Igyipiti paalʋʋ tɩyaŋ, aŋ na kasɩ ʋ nala hʋ lɩɩ doŋ tɩyaŋ. Ba gyɩ aa mʋʋ pele fuwo kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Fuwofɩyaŋ, ʋ gyɩ bɩl yaa wɩmagɩla rɛ doŋ. Ba gyɩ vala pogo mɛ dʋŋ tɩyaŋ nɛ bɩsɩ mɔllɩ balɩya, ka Moosi ha kɩ yaa wɩmagɩla abee wɩkperiye ŋmanɩɩ hʋ tɩyaŋ. 37Moosi no tɩɩ rɛ bɩl basɩ tɩya Iziral tɩmma a baa, 'Wɩɩsɩ sɩ tɩŋ ʋ tɩŋdaal dɩ ʋ ko ma lee anɩɩ ʋ aa tɩma ŋ gɛɛ. Ʋ sɩ yaa ma nɩɩnabiye tɩɩ.' 38Moosi bee á naabaala gyɩ laŋŋa pogo tʋtʋʋ tɩyaŋ nɛ. Doŋ tɩyaŋ nɛ Moosi gyɩ na malɩka dogiŋbal kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Saana nyuu tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ malɩka hʋ kpa Wɩɩsɩ nyʋwa hʋ aa kaŋ mɩɩbol tɩya ʋ dɩ ʋ laa basɩ tɩya ma. 39Ɛɛ rɛ ka á naabaala hʋ gyɩ vɩya ʋ nyʋwa, aŋ kpa ba hal yɩya ʋ, ka ba tɩliise buloŋ fa kɩ tɩya ba anɩɩ ba mɩɩgɩ mʋ Igyipiti paalʋʋ. 40Nyɛ rɛ ba basɩ tɩya Aarɔŋ a baa, 'Mɔ tɔdʋnnɩ tɩya ma dɩ ba kɩ deŋ ma. Moosi no aa kaŋ ma lɩɩ Igyipiti paalʋʋ ko daha, á bɩ gyɩŋ wɩɩ hʋ buloŋ aa kana ʋ.' 41Ɛɛ rɛ ba sii mɔ vʋgɩ kɩdɩgɩ ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ nɔbiye. Nyɛ rɛ ba sii marɩ ʋ, ba tenni buloŋ fɩyɛlɩ kɩŋ hʋ ba tɩɩ aa mɔɔ tɩyaŋ. 42Nyɛ rɛ tɩŋ Wɩɩsɩ gyɩ kpa ʋ hal yɩya ba, a vɩya ba ta ba kɩ kyʋwalɩ kyɩŋwʋlɩya abee pene abee wɩɩpɔsɩɩ. Ba saba gɛɛ rɛ Wɩɩsɩ Teŋ logiŋ hʋ Wɩɩsɩ tɩŋdaala aa saba tɩyaŋ. Ba kɩdɩgɩ saba rɛ anɩɩ dɩ Wɩɩsɩ baa, 'Mamaa Iziral tɩmma, bɩsɩ mɔllɩbalɩya hʋ ma fa aa we pogo hʋ tɩyaŋ, ŋ daa ma fa kpa ma kɩna koo ma pʋsɩ kɩ sʋla. 43Amɛ ma tɔdʋŋ hʋ ma aa yɩrɩ Mɔlɔkɩ, ʋ rɛ ma marɩ taŋtɩ-dɩya we gɛɛ, abee ma kyɩŋwʋlɩya tɔdʋŋ hʋ ma aa yɩrɩ Rɛfaŋ, ba aa rɛ ma gyɩ kyʋŋ kɩ vala gɛɛ. Ma tɩɩ rɛ mɔɔ ba, a kɩ marɩ ba. Ɛɛwɩya, ŋ sɩ leŋ dɩ ba kasɩ ma mʋ lee aa para Baabilɔŋ.' 44Ɛɛ rɛ Sɩtɩɩvɩŋ bɩl basɩ baa, Á naabaala gyɩ aa we pogo hʋ tɩyaŋ, ba gyɩ marɩ taŋtɩ-dɩya rɛ doŋ a tɩya Wɩɩsɩ. Taŋtɩ-dɩya no rɛ gyɩ daga anɩɩ Wɩɩsɩ kɔnɩ we ba lee rɛ. Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ gyɩ daga Moosi ɛɛ ʋ aa sɩ marɩ dɩya no. Ɛɛ hʋ buloŋ Wɩɩsɩ gyɩ aa kyɛ rɛ ʋ daga Moosi, ʋ mɛ leŋ ba marɩ ʋ gɛɛ. 45Ɛɛ hal tɩyaŋ nɛ á naabaala laa taŋtɩ-dɩya no ba kuwoma lee. Saŋa hʋ Wɩɩsɩ gyɩ aa leŋ ba bee Gyoosʋwa mʋ yuwo paalʋʋ kɩdɩgɩ nala, a kil ba ta aŋ laa ba taŋha hɔŋ hʋ, dɩ ba ha kyʋŋ taŋtɩ-dɩya no rɛ. Taŋtɩ-dɩya no gyɩ we ba lee rɛ, a ko pele á naabaa Deviti saŋa. 46Wɩɩsɩ gyɩ sɩŋ pɔ Deviti rɛ weliŋ. Ɛɛ rɛ Deviti gyɩ sʋla Wɩɩsɩ dɩ ʋ pɛ ʋ tɩyaŋ dɩ ʋ wuwo saa dɩya tɩya ʋ Wɩɩsɩ hʋ á naabaa Gyeekɔbɩ fa aa kyʋwalɩ. 47Amɛ Deviti gyɩ bɩ wuwo saa dɩya hʋ. Ʋ biibaal Solomɔn nɛ gyɩ mɩɩgɩ ko saa ʋ, a tɩya Wɩɩsɩ. 48Amɛ Wɩɩsɩ aa tee kɩŋ buloŋ, ʋ bee gyʋʋ dɩɩsɩ hʋ nihuwobiŋ aa saa dʋŋ. Wɩɩsɩ tɩŋdaal kɩdɩgɩ gyɩ basɩ wɩɩ no wɩya rɛ, a baa dɩ 49Wɩɩsɩ baa, 'Wɩɩsɩbee tɩyaŋ nɛ ŋ kuworikpasa we, taŋha daha rɛ yaa ŋ naasɩ libinii. Dɩɩgɛɛ rɛ ma sɩ wuwo saa tɩya ŋ? Lee rɛ ŋ liwiyesii we? 50Ŋ daa marɩ kɩna no buloŋ?' 51Ɛɛ rɛ Sɩtɩɩvɩŋ bɩl basɩ baa, 'Ma bembiye deye rɛ kɩŋkaŋ! Ma dɩgɩna mɛ bee nɩɩ wɩya. Ma kaŋ nyuduwo rɛ anɩɩ nala hʋ aa bee tɩŋ Wɩɩsɩ. Ɛɛ rɛ tɩŋ ma mɛ aa vɩya ma aa sɩ kɩ tɩŋ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ anɩɩ ma naabaala fa aa yaa gɛɛ. 52Wɩɩsɩ tɩŋdaal buloŋ tuwo dɩ ma naabaala gyɩ bɩ tɩŋ ŋmanɩɩ kɩdɩgɩ a dɔgɩsɩ ʋ. Ba gyɩ kpʋʋ nala hʋ buloŋ aa laa sɩya basɩ Wɩɩsɩ tɩpʋlʋŋ tʋŋtʋnnɩ hʋ koyi wɩya rɛ. Ɛɛ rɛ ʋ ko, ma mɛ kpa ʋ yallɩ tɩya nala, ba kpʋ ʋ. 53Wɩɩsɩ leŋ ʋ malɩkasɩ dagɩ ma ʋ mɩrɩsɩ buloŋ nɛ, amɛ ma bɩ tɩŋa ʋ nyʋwa."' 54Nala hʋ gyɩ aa laŋŋɩ kɩ vʋʋlɩ wɩya hʋ aa gyegile nɩɩ Sɩtɩɩvɩŋ wɩbasɩɩ hʋ ko mʋ maga nyɛ, dɩ ba buloŋ baaŋ marɩ sii ʋ tɩyaŋ nɛ, ba kɩ kyaŋ ba nyɩŋa lee lee buloŋ. 55Ɛɛ rɛ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ marɩ gyʋʋ Sɩtɩɩvɩŋ yʋga. Ʋ wil deŋ wɩɩsɩnyuu a na Wɩɩbal hʋ gaŋdarɩ, a na Yesu mɛ dɩ ʋ sɩŋ Wɩɩsɩ noduu logiŋ. 56Ɛɛ rɛ Sɩtɩɩvɩŋ basɩ baa, "Ma deŋ na, ŋ naa wɩɩsɩbee dimbeenyʋwa rɛ dɩ ʋ suro, ka Nihuwobiŋ Biye hʋ sɩŋ Wɩɩsɩ noduu logiŋ tɩyaŋ." 57Doŋ tɩyaŋ nɛ nala hʋ buloŋ kyɩɩrɩ yʋga, aŋ tɔ ba dɩgɩna, ka ba buloŋ teŋ sii giri mʋ kyige ʋ, 58a kana ʋ yige ta ʋ lɩɩ bee hʋ samanɩ. Doŋ tɩyaŋ nɛ ba yaŋ paa bʋwa tɔ kana ʋ, a kɩ yaga lee lee buloŋ. Nala hʋ aa yaga Sɩtɩɩvɩŋ buloŋ gyɩ wuri ba gannɩ rɛ a kpa tɩya bapʋwasɩbiye kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Sɔɔl dɩ ʋ kɩ deŋ. 59Ba aa yaga Sɩtɩɩvɩŋ gɛɛ rɛ, ka ʋ kɩ yɩrɩ á Tɩɩna Yesu a kɩ sʋla ʋ, "Ŋ Tɩɩna Yesu, laa ŋ dʋma mʋ ɩ lee." 60Ɛɛ tɩyaŋ nɛ ʋ tuu gbinni, a kyiyesi yʋga a baa, "Ŋ Tɩɩna Yesu, ŋ aa sʋla ɩ, ta tuŋ wɩbɔŋ no ba aa yaa kyɩŋ ba nyuu tɩyaŋ." Nyɛ rɛ ʋ basɩ aŋ yaŋ keri ʋ wiyesi kateŋse. Sɔɔl mɛ gyɩ laa rɛ anɩɩ ba kpʋʋ Sɩtɩɩvɩŋ maga rɛ.


text: 1Nan bʋŋɩ-na 'a nii, d'ɩ Ko Wɛ na tiini DƖ soe dɩbam te yɩ DƖ maɩ dɩbam DƖ bə nɩ DƖ biə tɩn. D'ɩ nan sɩɩnɩ d'ɩ yɩ kʋntʋ mʋ. Kʋntʋ mʋ nɔɔna balʋ na yɩ lʋgʋ baŋa nyɩm tɩn yigə tərə dɩ dɩbam, ba na yəri Wɛ tɩn ŋwaanɩ. 2A badon-sonnu-ba, dɩbam laan yɩ Wɛ biə mʋ. D'ɩ nan na w'ʋ ba d'ɩ ta'a yɩ te tɩn daa ta wʋ brɩ fasɩ. D'ɩ nan na ye kʋlʋ tɩn mʋ yɩ: Zezi na w'ʋ joori o ba maŋa kalʋ tɩn, d'ɩ laan w'ʋ ta yɩ nɩ wʋm tɩtɩ na yɩ te tɩn, bɛŋwaanɩ d'ɩ w'ʋ na o na yɩ te tɩn fasɩ. 3Wʋlʋ maama na jɩgɩ tɩɩna yantʋ dɩ Zezi tɩn, kʋntʋ tu maŋɩ sɩ o taa ŋwɩ dɩ wʋ-poŋo, nɩ Zezi na yɩ wʋ-poŋo tu te tɩn mʋ. 4Wʋlʋ maama na kɩ lwarɩm tɩn vɩn Wɛ ni mʋ. Lwarɩm kəm yɩ Wɛ ni vɩʋn mʋ. 5Abam ye nɩ, Zezi Krisi na tu lʋgʋ baŋa tɩn, kʋ yɩ sɩ o saarɩ nabiinə lwarɩm mʋ o yagɩ. Wʋntʋ nan ba jɩgɩ lwarɩm dɩ fɩnfɩɩn dɩ. 6Kʋntʋ, wʋlʋ maama na ŋwɩ dɩd-o tɩn yagɩ lwarɩm kəm mʋ. Wʋlʋ maama nan ta na kɩ lwarɩm tɩn, kʋ brɩ nɩ o ta wʋ lwarɩ Zezi mʋ, yɩ o kwəri o yəri o na yɩ wʋlʋ tɩn. 7A bu-sonnu-ba, yɩ pa-na nɔɔn-nɔɔnʋ na cwəŋə o ganɩ abam. Wʋlʋ maama tɩtʋŋa na tɔgɩ cɩga tɩn mʋ jɩgɩ cɩga Wɛ tee nɩ, nɩ Zezi na jɩgɩ cɩga te tɩn. 8Kʋ daarɩ, wʋlʋ maama nan ta na tɔgɩ lwarɩm kəm tɩn, kʋ brɩ nɩ o yɩ sʋtaanɩ nɔɔnʋ mʋ, bɛŋwaanɩ sʋtaanɩ maŋɩ dɩ kɩ lwarɩm kʋ zɩgɩ pulim nɩ mʋ. Wɛ Bu wʋm nan tu lʋgʋ baŋa sɩ o cɔgɩ sʋtaanɩ tɩtʋŋa mʋ. 9Wʋlʋ maama na yɩ Wɛ bu tɩn yagɩ lwarɩm kəm mʋ, bɛŋwaanɩ Wɛ dam dɩlʋ na paɩ ŋwɩa tɩn wʋ o tee nɩ. Kʋntʋ tɩn, o daa b'a wanɩ o ta taa kɩ lwarɩm, o na yɩ Wɛ bu tɩn ŋwaanɩ. 10Kʋntʋ mʋ yɩ kʋlʋ na pɔɔrɩ balʋ na yɩ Wɛ biə dɩ balʋ na yɩ sʋtaanɩ biə tɩn daanɩ. Wʋlʋ maama kikiə na ba tɔgɩ cɩga yɩ o ba soe o donnə tɩn daɩ Wɛ nɔɔnʋ. 11Kʋ yɩ cɩga mʋ, d'ɩ maŋɩ sɩ d'ɩ ta'a soe daanɩ. Kʋntʋ mʋ yɩ Wɛ kwərə kam abam na maŋɩ 'a ni pulim nɩ tɩn. 12D'ɩ nan wʋ maŋɩ sɩ d'ɩ kɩ nɩnɛɛnɩ Kayin na kɩ kʋlʋ faŋa faŋa tɩn. Wʋntʋ dɛɛn yɩ wo-lwaanʋ tu sʋtaanɩ jɩŋa nɔɔnʋ mʋ, yɩ o gʋ o nyaanɩ. Bɛɛ nan mʋ kɩ yɩ o gʋ-o? Kʋ yɩ wʋm tɩtɩ kikiə na ba lana, yɩ o nyaanɩ wʋm kikiə tɔgɩ cɩga tɩn ŋwaanɩ mʋ. 13A ko-biə-ba, lʋgʋ baŋa nɔɔna bam na culi abam, 'a yɩ pa kʋ sʋ abam. 14Kʋ na yɩ dɩbam, d'ɩ ye nɩ d'ɩ maŋɩ d'ɩ yagɩ tʋʋnɩ cwəŋə, yɩ d'ɩ daarɩ d'ɩ tɔgɩ Wɛ ŋwɩ-dʋŋa kam cwəŋə mʋ. D'ɩ na soe d'ɩ donnə tɩn mʋ paɩ d'ɩ lwarɩ kʋntʋ. Wʋlʋ maama nan na ba soe o doŋ tɩn ta wʋ tʋʋnɩ jɩŋa nɩ mʋ. 15Wʋlʋ maama na culi o donnə tɩn yɩ nɔn-gʋrʋ mʋ. Abam nan ye nɩ nɔn-gʋrʋ b'a wanɩ o taa jɩgɩ Wɛ ŋwɩ-dʋŋa kam o bɩcarɩ nɩ. 16Zezi na tiini o soe dɩbam tɩn mʋ te o sɛ sɩ o tɩ dɩbam ŋwaanɩ. Kʋntʋ mʋ pɛ d'ɩ lwarɩ sono cɩga cɩga na yɩ te tɩn. Mʋ kʋ kuri dɩbam dɩ maŋɩ sɩ d'ɩ sɛ sɩ d'ɩ tɩ d'ɩ donnə ŋwaanɩ. 17Nɔɔnʋ wʋlʋ maama na yɩ jɩjɩgɩrʋ tu tɩn na nɛ nɩ o doŋ ba gara, yɩ o na wʋ pɛ o ŋwaŋa zʋ-o, kʋ brɩ nɩ Wɛ sono kʋm təri kʋntʋ tu bɩcarɩ nɩ mʋ. 18A bu-sonnu-ba, d'ɩ kikiə mʋ maŋɩ sɩ ya brɩ nɩ d'ɩ sono kʋm d'ɩ na jɩgɩ tɩn daɩ ni-taanɩ yɩranɩ, sɩ kʋ yɩ sono kʋlʋ na yɩ sono cɩga cɩga tɩn mʋ. 19D'ɩ na jɩgɩ sono kʋm kʋntʋ doŋ, kʋ'ʋ pa d'ɩ lwarɩ nɩ d'ɩ sɩɩnɩ d'ɩ tɔgɩ cɩga cwəŋə kam, yɩ kʋ'ʋ pa d'ɩ bɩcara taa tigi jəgə dɩdʋa Wɛ yigə nɩ. 20Kʋntʋ, d'ɩ bɩcara nan na pɛ d'ɩ lwarɩ nɩ d'ɩ kɩ d'ɩ tusi, d'ɩ ye nɩ Wɛ ye DƖ dwe d'ɩ bɩcara yam na ye te tɩn, yɩ dɩntʋ mʋ ye wəənu maama. 21A badon-sonnu-ba, dɩbam bɩcara nan na b'a wanɩ ya cɔgɩ dɩbam tɩn, d'ɩ w'ʋ ta jɩgɩ baarɩ Wɛ yigə nɩ. 22D'ɩ w'ʋ na woŋo kʋlʋ maama d'ɩ na w'ʋ loori DƖ tee nɩ tɩn, d'ɩ na sɛ DƖ ni yɩ d'ɩ kɩ kʋlʋ na poli DƖ wʋ tɩn ŋwaanɩ. 23Ni dɩlʋ Wɛ na pɛ dɩbam tɩn mʋ tɩntʋ: D'ɩ maŋɩ sɩ d'ɩ kɩ d'ɩ wʋ-dɩdʋa dɩ DƖ Bu Zezi Krisi, sɩ d'ɩ kwəri d'ɩ ta'a soe daanɩ, nɩnɛɛnɩ wʋntʋ na pɛ dɩbam ni sɩ d'ɩ ta'a soe-da te tɩn. 24Wʋlʋ maama na sɛ Wɛ niə yam tɩn ŋwɩ dɩ DƖ mʋ, yɩ Wɛ dɩ wʋra dɩ kʋntʋ tu. Wɛ Joro kʋm DƖ na pɛ dɩbam tɩn mʋ pɛ d'ɩ lwarɩ nɩ Wɛ sɩɩnɩ DƖ wʋra dɩ dɩbam.


text: 1Jésus nɛ hio wan-yambimɔ pɛa hɔa sanga-sanga nɛ Jérusalem, hapɛtɛ le Betfaze nɛ le Betani ha nanga ngari Olivier. Mɛgi Jésus tomsa hio ma wan-yambimɔ pɛa bwa pen sɔngsi, 2nɛ tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ nɛ ha le ka dung ha li ɛnɛ, nɛ ka ɛnɛ hɔa haki, ɛnɛ bekpa betoyfok ha kpoa. Ma wi ndang tɛ dang zua sɔngsi na. Ɛnɛ bul wɛnɛ tɛnɛ. 3Nɛ ka ma wi ani ɛnɛ nde, ɛnɛ bul wɛnɛ hazu ge nde? Ɛnɛ tɔ ha wɛnɛ nde, yo nɛ̂ Kongawan ka ngoy yo. Nɛ a bekifiri wɛnɛ ha ɛnɛ nɛhasa.» 4Mbwa pena nɛ mbwa kpaa betoyfok ha kpoa ha ma nutwa hapɛtɛ liwal. Mɛgi mbwa bulo wɛnɛ. 5Nɛ hio ma wi ndɔng ka dungɔ haki ana mbwa: «Ɛnɛ de nɛ ge? Hazu ge ɛnɛ bul betoyfok kɛ ge nde?» 6Mɛgi mbwa kiforo wen gbesi tuka Jésus tɔa nɛ ha mbwa. Nɛ wi ndɔng gdea wal ha mbwa. 7Mbwa ngbɔsa betoyfok nɛnɛ ha Jésus. Mbwa piso hio la pɛ mbwa ha zua, nɛ Jésus dungɔnu ha zua. 8Hio dɔka wi tata gasa la pɛ mbwa ha liwal, nɛ hio ma gɔna hio gbakɔte ha fɔ tɛ tati ha liwal mɛ lukisi nɛ wɛnɛ. 9Hio wi ndɔng ka nɛa ha li Jésus, nɛ ɛ ndɔng ka naka wɛnɛ, mbwa fɛt dungɔ ha gdɔra: «Hosanna! Hio wi fɛt alukisi Sɔ! Kongawan Sɔ awol dede wen ha zu wi kɛ ka tɛ nɛ ling wa. 10Sɔ awol dede wen ha zu wi kɛ, ka bedung kongapora gbesi tuka ngbabafa ɔ David! Hio wi fɛt alukisi Sɔ ha kuso ngɔn!» 11Jésus hɔa ha Jérusalem, nɛ wɛnɛ lea gasa twa Sɔ. Haki wɛnɛ ngɛsara mɔ hɛrr zikiri pɛtɛ wa. Hazu mbolo dea kari a gboa hinɛ hio wan-nɛtom pɛa nɛ si ha Betani. 12Ka mɔsaa, Jésus hinɛ hio wan-nɛtom pɛa gboa ha Betani, wɔ dea wɛnɛ. 13Wɛnɛ dungɔ nɛyɛa zɔk ma te fige ka hio waa ang. A nɛa nɛ zɔk yo nde, mana a bekpa waya. Ma, ka wɛnɛ tiko nɛ sanga-sanga, a kpaa kanɛ waa sɔna, hazu ngimɔ waya tɛ hɔ ka na. 14Mɛgi, Jésus tɔa ha te fige ɛngɛ: «Kpɛ-kpɛ-kpɛ! Ka ma wi ayɔng waya mɛ fin na!» Nɛ hio wan-yambimɔ zea wen ɛngi. 15Jésus hinɛ hio wan-yambimɔ pɛa hɔa ha Jérusalem. Nɛ ka wɛnɛ lea gasa twa Sɔ, a angara yinɔ hio wan-gdongi mɔ nɛ hio wan-hɛ mɔ. A kinso tabolo pɛ hio wan-kpali mbɔli nɛ kiti pɛ hio wan-gdongi gbakuli pi ha nu. 16Nɛ wɛnɛ gdɔka wal nde, hio wi atoy mɔ gɔn nɛ zang gasa twa Sɔ na. 17Mɛgi, wɛnɛ osamɔ ha hio wi nde, Sɔ tɔa ha zang takarata pɛa: «Ɛ besa twa pɔm nde, twa gɔ Sɔ pɛ hio kandɔ fɛt. Ma, ɛnɛ kiforo yo gde nɛ gala pɛ hio wanzu.» 18Nɛ ka hio gasa wan-hasadaka nɛ hio wan-osi mbonga zea mɔ ɛngɛ, mbwa kio wal mɛ gbɛ Jésus. Ma, mbwa yuo ke hazu osamɔ pɛ Jésus gbinɔ gbalatɛ giliwi fɛt ka zea yo. 19Nɛ ka mbolo dea, Jésus nɛ hio wan-yambimɔ pɛa gboa ha Jérusalem pen. 20Nɛ sutole sut ka Jésus nɛ hio wan-yambimɔ pɛa ha pena, mbwa zɔka nde, te fige ɛngɛ kota hɔ ha guna fɛt. 21Tazu Pierre gbaa nɛ mɔ ka pena nɛ a tɔa ha Jésus: «Wan-osimɔ, mɛ zɔk, te kɛ ka mɛ foma mɛmbalasɔ, yo kota fɛt.» 22Mɛgi, Jésus tɔa ha hio wan-yambimɔ pɛa: «Ɛnɛ amɛkiri Sɔ sɔna! 23Kpasawen, mi tɔ ha ɛnɛ, ka ma wi tɔ ha ngari ɛngɛ: ‹Gutɛ, mɛ nɛ, nɛ tek ha nana-litɔng!› Nɛ ka wia si kafɛ ha sila wa na, ma, ka wɛnɛ mɛkara Sɔ nde, wen pɛa belɛmsiri tɛ, mɛgi Sɔ beha yo ha wɛnɛ. 24Yo nɛ̂ ɛngi ka mi tɔ ha ɛnɛ, ka ɛnɛ gɔ Sɔ hazu ani nɛ ma mɔ, ɛnɛ gde tazu ɛnɛ nde, ɛnɛ kpaa yo kari. Nɛ Sɔ beha yo ha ɛnɛ. 25Ka ɛnɛ ngoy mɛ gɔ Sɔ, nɛ ka ɛnɛ nɛ ma wen hinɛ ma wi, ɛnɛ abisi sɛmbɔ ka wɛnɛ dea ha tɛ ɛnɛ. Mɛgi Bafa ɛnɛ ha zang ngɔn bebisi sɛmbɔ pɛ ɛnɛ. 26[Ma, ka ɛnɛ bisi sɛmbɔ ka ma wi dea ha tɛ ɛnɛ na, ki Bafa ɛnɛ ha zang ngɔn lɛm bisi sɛmbɔ pɛ ɛnɛ na.»] 27Jésus hinɛ hio wan-yambimɔ pɛa kiforo fin pe ha Jérusalem. Nɛ ka Jésus ha yala ha zang gasa twa Sɔ, hio gasa wan-hasadaka, hio wan-osi mbonga nɛ hio kotowi tiko tɛ hapɛtɛ wa. 28Mbwa ana wɛnɛ: «Mɛ de mɔ ndɔng nɛ nge ziomɔ ge nde? Yo nɛ̂ o ka ha mɛ ziomɔ mɛ de nɛ mɔ ndɔng o nde?» 29Mɛgi, Jésus kiforo wen ha mbwa: «Mi fin, mi ngoya ani ɛnɛ nɛ ma mɔ ndang sɔna. Ka ɛnɛ kiforo wen ha mi ing, ki mi tɔa ha ɛnɛ goto ziomɔ, ka mi de nɛ mɔ ndɔng. 30Yo nɛ̂ o ha tomsi Jean mɛ gdumsi wi, yo nɛ̂ Sɔ mana yo nɛ̂ hio wi? Ɛnɛ tɔ sokoa ha mi!» 31Mbwa wolamɔ ha soko may nɛ mbwa tɔa: «Ka ɔ tɔ nde, yo nɛ̂ Sɔ, ki a beaniɔ nde, ma, hazu ge ɔ tɛ mɛkiri wen pɛ Jean na ge? 32Nɛ ka ɔ tɔ nde yo nɛ̂ hio wi, ki hio wi begutɛ sungiri ɔ.» Mbwa dea ke hio wi, hazu hio wi fɛt takiri nde Jean nɛ̂ kpasa wan-tɔkuliwen. 33Mɛgi, mbwa kiforo wen ha Jésus: «Ɔ ing na.» Nɛ Jésus tɔa ha mbwa: «Mɛgi, mi fin, mi lɛm tɔ ha ɛnɛ goto ziomɔ, ka mi de nɛ mɔ ndɔng, na.»


text: 1Nala hʋ aa laa Yesu wɩya di aŋ ha bɩ gyige ba laadii tɩyaŋ, ma kaŋ ba weliŋ. Amɛ ma ta leŋ dɩ wɩɩ hʋ ma hakɩllɩ aa kana kaŋ ma we nyʋʋtaaduwo-tɔɔnɩ tɩyaŋ. 2Nal kɩdɩgɩ Wɩɩsɩ laadii aa deye wɩya, ʋ laa di anɩɩ ʋ aa wuwo ʋ di kɩŋ buloŋ nɛ. Amɛ nal kɩdɩgɩ Wɩɩsɩ laadii mɛ aa bɩ deye wɩya, ʋ laa di anɩɩ ʋ kɛ bɩ sɩ kyaŋ namɩya iriŋ buloŋ see dɩ ʋ kɩ di dɩpaaponni dʋŋ. 3Nal hʋ aa wuwo kɩ di kɩŋ buloŋ, ʋ bɩ maga dɩ ʋ kɩ kʋwasɩ nal hʋ aa sɩŋ kɩna badɔmɔŋ. Nal hʋ mɛ aa sɩŋ kɩna badɔmɔŋ, ʋ bɩ maga dɩ ʋ mɛ kɩ kʋwasɩ nal hʋ aa di kɩŋ buloŋ beewɩya Wɩɩsɩ laa ba buloŋ we rɛ. 4Kɩbee rɛ yaa ɩ, ɩ aa sɩ kpa kyogisi tɩya nal kɩdɩgɩ tʋŋtʋnnɩ? Tʋŋtʋnnɩ hʋ nɩhɩyawʋ dʋŋ nɛ sɩ wuwo gyɩma anɩɩ ʋ tʋŋtʋnnɩ hʋ aa yaa weliŋ nɛ koo ʋ bee yaa weliŋ. Ʋ mɛ yaŋ aa wuwo ʋ kɩ yaa weliŋ nɛ beewɩya á Tɩɩna Wɩɩsɩ kaŋ gɛɛ dee rɛ. 5Nal kɩdɩgɩ we doŋ a kɩ lugisi kyɛyɛ, ka nal kɩdɩgɩ mɛ we doŋ a na anɩɩ kyɛɛ buloŋ yaa kyɛwelii rɛ. Wɩɩ hʋ nal kɩdɩgɩ buloŋ hakɩla aa daga ʋ, ʋ sɩŋ ʋ tɩyaŋ weliŋ. 6Nal hʋ aa kpa kyɛɛ kɩdɩgɩ anɩɩ ʋ tee kyɛyɛ buloŋ, ʋ aa kpa haŋ kyɛɛ hʋ a kɩ tɩya Wɩɩsɩ gyɩrɩma rɛ. Nal hʋ mɛ aa di kɩna buloŋ, ʋ mɛ yaa gɛɛ a kɩ tɩya Wɩɩsɩ gyɩrɩma rɛ, beewɩya ʋ aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ rɛ. Nal hʋ mɛ aa di dɩpaaponni dʋŋ ʋ mɛ yaa gɛɛ kɩ tɩya Wɩɩsɩ gyɩrɩma rɛ, beewɩya ʋ mɛ aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ rɛ. 7Á kɩdɩgɩ buloŋ bɩ tɩŋa ʋ tɩɩ ʋ mɩɩbol tɩyaŋ, koo ʋ sʋʋ tɩyaŋ. 8Dɩ ámaa rɛ we á mɩɩbol tɩyaŋ, á Tɩɩna Yesu wɩya rɛ tɩŋ á we doŋ. Dɩ á bɩl ko sʋba mɛ, á Tɩɩna Yesu wɩya rɛ tɩŋ á sʋba. Ɛɛwɩya, dɩ ámaa rɛ we á mɩɩbol tɩyaŋ koo dɩ á sʋba, á Tɩɩna Yesu rɛ tɩŋ ma. 9Nyɛ rɛ tɩŋ Krisita sʋba aŋ bɩl sii sʋʋ tɩyaŋ, dɩ ʋ yaa niweye abee sʋʋnɩ buloŋ tɩɩna. 10Ɛɛwɩya ma ta kɩ dii dɔmɔŋ sarɩya, a ta kɩ kʋwasɩ dɔmɔŋ mɛ beewɩya á buloŋ nɛ sɩ maakyiye sɩŋ Wɩɩsɩ sɩya dɩ ʋ di á sarɩya. 11Anɩɩ gɛɛ hʋ ba aa saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ a baa dɩ Wɩɩsɩ baa, "Mɩyaŋ nɛ yaa Wɩɩsɩ hʋ aa we doŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ, nal buloŋ sɩ gbinni ŋ sɩya tɩyaŋ a suri ʋ nyʋwa a basɩ anɩɩ mɩyaŋ nɛ kɔnɩ yaa Wɩɩsɩ." 12Ɛɛwɩya, á kɩdɩgɩ buloŋ sɩ daga wɩya hʋ buloŋ ʋ aa yaa a tɩya Wɩɩsɩ. 13Ɛɛwɩya, ma ta leŋ dɩ á bɩl kpa kyogisi kɩ tɩya dɔmɔŋ. Amɛ ʋ maga dɩ á kɩdɩgɩ buloŋ yaa ʋ hakɩla rɛ anɩɩ ʋ bɩ sɩ yaa wɩɩ hʋ aa sɩ leŋ dɩ ʋ dɔŋtɩɩna yaa wɩbɔŋ. 14Akuu ŋ aa yaa Krisitabiye wɩya, ŋ gyɩma anɩɩ kɩdiilii buloŋ tuwo a yaa sɩna. Amɛ dɩ nal kɩdɩgɩ buloŋ nɛ ko kpa kɩdiilii ʋ yaa sɩna, ɛɛ kɛ ʋ tɩɩna lee rɛ ʋ yaa sɩna gɛɛ. 15Dɩ kɩna hʋ ɩ aa sɩ di rɛ sɩ leŋ dɩ ɩ dɔŋtɩɩna tɩya kyogi, ɛɛ daga nɩɩ ɩ bɩl bɩ kyo ʋ rɛ gɛɛ. Ta leŋ dɩ kɩdiiliye hʋ ɩ aa dii leŋ dɩ ɩ dɔŋtɩɩna ŋmaa naaŋ beewɩya ʋ wɩya rɛ Krisita sʋba. 16Wɩɩ hʋ ɩ aa gyɩma anɩɩ ʋ yaa wɩwelii, ta leŋ dɩ ʋ ko bɩrɩmɩ wɩbɔŋ nala sɩya tɩyaŋ. 17Beewɩya Wɩɩsɩkoro hʋ wɩya bɩ yaa kɩdiiliye abee kɩnyʋwalɩya dʋŋ wɩya. Wɩɩ hʋ aa yaa sɩfɩyaŋ wɩɩ Wɩɩsɩkoro hʋ tɩyaŋ nɛ yaa dɩ á kaŋ tɩpʋlʋŋ, abee fɩyɛlʋʋ abee teŋfɩyɛlʋʋ hʋ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa tɩya. 18Dɩ nala rɛ kaŋ nyɛ a kɩ tɩŋ Krisita, Wɩɩsɩ teŋ sɩ fɩyɛlɩ ba tɩyaŋ, ka dɩ nala mɛ kɩ tɩya ba gyɩrɩma. 19Ɛɛwɩya, ma leŋ dɩ á aa yaa á kɩ bɩɩnɩ wɩya hʋ aa sɩ leŋ dɩ á bee á dɔŋtɩŋsɩ hɔnɩɩ weliye, aŋ wuwo kɩ kyiyeli dɔmɔŋ mɛ dɩ á laadii marɩ deye. 20Ma ta leŋ dɩ kɩdiiliye wɩya leŋ dɩ ma kyogi wɩya hʋ Wɩɩsɩ aa yaa. Kɩdiilii buloŋ weliye rɛ, ʋ bɩ kaŋ sɩna. Amɛ dɩ kɩdiilii ɩ aa sɩ di rɛ sɩ leŋ dɩ ɩ dɔŋtɩɩna yaa wɩbɔŋ, ʋ bɩ maga dɩ ɩ di ʋ. 21Ɩ aa vɩya namɩya kyaŋɩɩ koo sɩŋ nyʋwayɩ koo wɩɩ kɛ buloŋ aa sɩ leŋ dɩ ɩ dɔŋtɩɩna ŋmaa naaŋ Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩyaŋ, ʋ rɛ kpɩya. 22Ɛɛwɩya, wɩɩ hʋ buloŋ nal buloŋ aa laa di anɩɩ ʋ yaa ŋmanɩɩ wɩɩ no lugo tɩyaŋ, ʋ tɩɩna leŋ dɩ ʋ we ʋ bee Wɩɩsɩ dʋŋ paga tɩyaŋ. Nyusʋŋtɩɩna rɛ yaa nal hʋ aa yaa wɩɩ hʋ ʋ aa laa di anɩɩ ʋ weliye rɛ ka ʋ hakɩla mɛ bɩ dɔmɔ ʋ abee gɛɛ hʋ ʋ aa yaa tɩyaŋ. 23Amɛ dɩ nal lɛ aa di kɩna aŋ kɩ yaa sige, Wɩɩsɩ sɩ kpa kyogisi tɩya ʋ, beewɩya ʋ aa yaa sige hʋ daga anɩɩ ʋ bɩ laa Wɩɩsɩ di wɩɩ hʋ ʋ aa yaa tɩyaŋ. Dɩ ɩ rɛ aa yaa wɩɩ buloŋ aŋ bɩ laa di anɩɩ ʋ maga dɩ ɩ yaa ʋ, ʋ yaa wɩbɔŋ nɛ.