text: 1Ḿpʋ́ɣʋ́ pə tala Pɛntakɔnta acima wule, ɩlɛna Ɩsɔ sɛɛlaa koti pa tənaɣa təntəmlɛ. 2Pə tasaa ɩlɛ, kɔkɔtɛ natəlɩ, ɩsɩɩ heelim sɔsɔɔm makʋɣʋ tɔ, lɩɩna ɩsɔtaa kɛlɛ, na tə́ nyaləna təyaɣa ŋka ka taa paa wɛ mpʋ tɔ. 3Ḿpʋ́ɣʋ́ pʋlʋpʋnaa lɩɩ pa tɔɔ na pə́ nəɣəsəna ɩsɩɩ kɔkɔ nsəma. Ɩlɛna pʋlʋpʋnaa mpɛ pá ya na pá caɣa paa wei ɩ tɔɔ kɛ́ kʋlʋm kʋlʋm. 4Tənaɣa Feesuɣu Naŋŋtʋ haɣa pa təna pa taa təmammam, na pá sʋʋ piitim lɛmpɩ tɔm yɔɣɔtʋɣʋ, na nti Feesuɣu tʋ pa taa tɔ ntəɣɩ pa yɔɣɔtaɣa. 5Pə pamna mpa pa təŋəɣɩ Ɩsɔ mpaaʋ kɛ teu tɔ pa lɩɩna antulinya təna taa na pá wɛ Yosalɛm kɛ waatʋ ɩnɩ. 6Yəlaa mpɛ pa nɩɩ kɔkɔtɛ ńtɛ́ tə taŋ, ɩlɛna pá koti sɔsɔm. Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa-wɛɣɛ ha, pə taɣa pʋlʋ, paa wei ɩ nɩɩkaɣa Ɩsɔ sɛɛlaa yɔɣɔtəɣəna ɩ tɛ taa. 7Tənaɣa pa kpa nɔɔsɩ na pə́ la-wɛɣɛ piti, na pá tɔ sɩ: Ɩsɩɩ Kalilee nyə́ma tike yɔɣɔtəɣəna ɩsəntɔ. 8Ɩlɛ pə lapa ɩsəna na paa tá taa wei ɩ́ nɩɩkɩ pa yɔɣɔtəɣəna ɩ tɛ taa? 9Anɩ tá taa cənɛ mpa pa lɩɩna Paatɩ tɛtʋ tɔ pa wɛɛ, Metii na Ɩlam pə nyə́ma ná wɛɛ, Mesopotami nyə́ma ná wɛɛ, na Yuta na Kapatɔɔsɩ pə nyə́ma, na Pɔŋ nyə́ma na Asii tɛtʋ nyə́ma, 10Filicii na Pamfili pə nyə́ma, na Icipiti nyə́ma na Silɛɛnɩ cɔlɔ Lipii tɛtʋ hɔɣɔlʋɣʋ lɛŋkʋ nyə́ma, na pə kaasa lɛlaa mpa pa lɩɩna Lom tɔ. 11Yuta nyə́ma siɣisiɣi wɛɛ, na pə kaasɩ mpa pa sʋʋ Yuta nyə́ma Ɩsɔsɛɛlɛ kɛ kʋsʋʋ tɔ, na Kəlɛɛtɩ nyə́ma na Alapʋ nyə́ma. Paa na mpʋ pa tɩɩ kɛɛsəɣɩ Ɩsɔ təma sɔsɔɔna tɔm na tá tɔmnaa waanɩ waanɩ taa, na tə nɩɩkɩ tá təna. 12Pə təmsa pa təna, pa ta nyɩ nti paa yɔɣɔtɩ tɔ. Ɩlɛna pá pɔɔsəɣɩ təma sɩ, tɔm tənɛ ntiɣilɛ mpʋ? 13Ama lɛlaa ná woŋa-wɛ, na pá tɔ sɩ sʋlʋm pɩɩna-wɛ. 14Tənaɣa Piyɛɛ na tillaa lɛlaa naanʋwa na kʋlʋm ɩnɩ pa kʋlaa na pá səŋ ɩsɔ. Ɩlɛna Piyɛɛ yɔɣɔtəna samaa na nɔɣɔ sɔsaɣa sɩ: Ma Yuta nyə́ma mɛ, na mpa mɛ mə kɔma Yosalɛm kɛ kʋkɔm tɔ, ɩ́ tʋ ŋkpaŋŋ na ɩ́ cɛkəna teu kɛ nti ma heeliɣi-mɛ tɔ. 15Pə taɣa sʋlʋm kʋɣʋna yəlaa panɛ ɩnɩ ɩsɩɩ ɩ́ hʋʋkɩ tɔ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pə kəla tanaŋ. 16Ama nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Sowɛɛlɩ ka yɔɣɔtaa tɔ, ntɩ tə maɣamaɣa tə lakəna saŋa. 17Ɩsɔ yɔɣɔtaa sɩ: Nti maa la kʋyɛɛŋ kantəkaɣa nyəŋ taa tɔɣɔlɔ. Maa tisi ma Feesuɣu kɛ yəlaa təna tɔɔ. Mə pəyalaa na mə pɛɛlaa ká na nti tɩɩ la cele tɔ na pá yɔɣɔtɩ. Pɩɩ hʋ́lɩ́ mə ɩfepiya kɛ tɔmnaa na pá nana pa ɩsəpee. Na mə kʋkpatəlaa ká toosi toosee. 18Tampana tɔɔ, maa tisi ma Feesuɣu kɛ ma təmlɛ nyə́ma, apalaa na alaa nyə́ma, pa tɔɔ kɛ́ kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ taa. Paa ná nti tɩɩ la cele tɔ na pá yɔɣɔtɩ-tɩ. 19Maa la kɔkɔlɔ nyəmnaa kɛ hatoo ɩsɔtɔnʋɣʋ taa, na piti təma kɛ atɛ. Caləm na kɔkɔ na nyɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ ká nyala. 20Ilim ká sɩ təkpitii. Ɩsɔtʋ ká sɛɛ ɩsɩɩ caləm. Pə təna pɩɩ la mpʋ na pə́cɔ́ pə́ tala Tacaa kʋyakʋ sɔsɔɔŋkʋ teeli nyəŋkʋ ŋkʋ. 21Pə́ na pə mpʋ tɔ yəlaa təna mpa paa yaa Tacaa hətɛ tɔ paa tʋlɩ-tɩ. 22Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma mɛ, ɩ́ nɩɩ nti ma heeliɣi-mɛ tɔ. Nasalɛtɩ Yesu kɛ́ yʋlʋ wei ɩ sɔsɔɔntʋ Ɩsɔ hʋ́lá-mɛ tɔɣɔ. Pə taɣa pʋlʋ, Yesu niŋ kɛ Ɩsɔ lapəna piti təma na sɔɣɔntʋ təma na Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyəmnaa mpa ɩ hʋ́lá mə hɛkʋ taa tɔ. Ɩsɩɩ mə maɣamaɣa ɩ́ nyəm pə təna tɔ. 23Na yʋlʋ ɩnəɣɩ Ɩsɔ kpaɣaa na ɩ́ cɛlɛ-mɛ ɩsɩɩ ɩ ka hʋʋ ɩ taa na ɩ́ tʋ pə pəlɛ sɩ ɩ ká la tɔ. Ama mə kʋ-ɩ, mə yelina na yəlaa asaɣaa kamɩ-ɩ səm tesika tɔɔ. 24Ama Ɩsɔ yɔka səm toma na ɩ́ feesi-ɩ. Pə taɣa pʋlʋ, pə fɛɩ sɩ səm ɩ́ lapɩ-ɩ pʋlʋ cəcəka. 25Tampana, Tafiiti yɔɣɔta Yesu ɩnɩ ɩ tɔm kɛ mpʋ sɩ: Ma naakaɣa Tacaa kɛ tam kɛ́ ma cɔlɔɣɔ. Ɩ ka səŋa ma waalɩ kɛ́ sɩ má taa selina pʋlʋ. 26Pə tɔɔ kɛ́ ma laakalɩ caɣa təntəmlɛ kɛ teu, na laŋhɛɛlɛ kʋɣʋ-m ma yɔɣɔtaɣa taa. Paa ma kɛ́ yʋlʋ na maa sɩ tɔ, ma caɣana tɛɛlʋɣʋ. 27Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ nyá n kaa lɔ-m yem kɛ́ atɛtəlɛ taa. N kaa yele sɩ nyá yʋlʋ má má tɩɩ sɔŋ paa pəcɔ maɣamaɣa. 28N hʋla-m weesuɣu mpaaŋ. N ká wɛɛ ma kiŋ na ń hʋləsəɣɩ ma laŋlɛ kɛ teu. 29Apalaa mɛ, ɩ́ yele má tʋləsɩ-mɛɣɛ tá lɔŋcɛ Tafiiti tɔm təcɛɩcɛɩ sɩ, ɩ səpa na pá pimi-ɩ, na ɩ pəlaaʋ wɛ tá hɛkʋ kɛ haləna saŋa. 30Tafiiti ɩnɩ ɩ ka kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ kɛ́ na ɩ́ nyəmá teu sɩ, Ɩsɔ ka tɔma nti na tuunaʋ sɩ ɩ ká lapɩ-ɩ tɔ pɩɩ la. Səsɩ Tafiiti lʋlʋɣʋ taa tʋ nɔɣɔlʋ ká tɔɣɔna kawulaɣa ŋka Tafiiti ɩnɩ ɩ ka tɔɣaa tɔ. 31Hatoo lɔŋ Tafiiti nawa mpi pɩɩ tɛ na pə́ la tɔ. Pə tɔɔ kɛ́ ɩ yɔɣɔta Mesii səpʋ na ɩ́ fe tɔ pə tɔm sɩ: Pa ta lɔ-ɩ yem kɛ́ atɛtəlɛ taa. Ɩ ta tɩɩ sɔŋ paa pəcɔ maɣamaɣa. 32Yesu wei ɩnɩ ɩ tɔm ma yɔɣɔtəɣɩ ɩsəntɔ tɔ, Ɩsɔ feesa-ɩ, na tá təna tə nana tá ɩsəpee təkelekele. 33Ɩsɔ kʋsa ɩ nyʋɣʋ na ɩ́ caɣasɩ-ɩ ɩ kɔŋkɔŋ taa. Ɩlɛna ɩ́ kpaɣa Feesuɣu Naŋŋtʋ, wei ɩ ka tɔma sɩ ɩ ká ha tɔ, na ɩ́ cɛlɛ-ɩ. Na Feesuɣu Naŋŋtʋ ɩnəɣɩ Yesu tisa tá təna tá tɔɔ, na ɩ́ tɔŋna naʋ na nɩɩʋ kɛ ɩsəntɔ. 34Pə taɣa ɩsɩɩ Tafiiti maɣamaɣa ná kpa ɩsɔ se. Ama paa na mpʋ ɩ yɔɣɔtaa sɩ: Tacaa Ɩsɔ heela ma Sɔsɔ sɩ: Caɣa ma kɔŋkɔŋ taa. 35Haləna má kɔna nyá kolontunaa, na ń loosi nyá nɔɔhɛɛ kɛ pa tɔɔ. 36Pə wɛɛ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ yəlaa təna ká nyɩ teu təkpataa sɩ, Yesu wei ɩ́ kama səm tesika tɔɔ tɔ, ɩnəɣɩ Ɩsɔ lapa Sɔsɔ na Mesii. 37Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma nɩɩ tɔm tənɛ ɩlɛna pa laŋa pəsɩ sɔsɔm, na pá pɔɔsɩ Piyɛɛ na tillaa lɛlaa sɩ: Ta taapalaa mɛ, ɩsənaɣa pə wɛɛ sɩ tə́ la ɩlɛ? 38Tənaɣa Piyɛɛ cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ lɔ mə ɩsaɣatʋ na ɩ́ laɣasɩ hʋwɛɛ, na pá yaa Yesu Kilisiti hətɛ na pá sɔna paa mə taa wei kɛ́ Ɩsɔ lʋm, na pə́ hɩɩsɩ mə ɩsaɣatʋ. Ɩlɛna ɩ́ hiki Ɩsɔ kʋcɔɔʋ sɔsɔɔʋ ŋku kʋ kɛ́ Feesuɣu Naŋŋtʋ tɔ. 39Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, mə na mə piya na hatəlaɣa nyə́ma kɛ Ɩsɔ tɔma sɩ ɩ ká ha, ɩ́ tɩɩ laalaa na ɩ́ yaa wei te, ɩ́lɛ́ ɩ hikaa kɛ́. 40Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ tasa Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma kɛ tɔm paɣalɛ kɛ heeluɣu tɔtɔ, nti tɩɩ səna-wɛ na tə sɔɔsɩ-wɛɣɛ apalʋtʋ tɔ. Səsɩ, ɩ́ ləsɩ mə təɣɩ yəlaa letaa panɛ pa taa na ɩ́ tʋlɩ-tɩ. 41Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma taa yəlaa tuutuuma mʋ Piyɛɛ tɔm na pá sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm. Kʋyaŋku, mpa pa sʋʋ Ɩsɔ sɛɛʋ tɔ, pa nyɔɔŋ tala ɩsɩɩ iyisi tooso (3000). 42Pa ɩsəlɛ ka sɛɛna tillaa kʋsɛɣɛsətʋ kɛ nɩɩʋ, na pa təŋaɣa təma na laŋhʋlʋmlɛ kɛ sɔsɔm. Pa tɔkaɣa təntəmlɛ kɛ tam, na pá puki Ɩsɔ sələmʋɣʋ pɩɩ sɔɔ nɔɣɔlʋ. 43Tillaa lakaɣa piti təma na Ɩsɔ kɔkɔlɔ nyəmnaa, na pə́ kpaa paa wei kɛ́ sɔɣɔntʋ. 44Ɩsɔ sɛɛlaa təna ka wɛna nɔɣɔ kʋlʋmaɣa, na pa kpɛntaɣa mpi mpi pa wɛna tɔ. 45Pa pɛɛtaɣa pa tɛtʋnaa na pa wontunaa na pá kotiɣi pə liɣitee kɛ təntəmlɛ, na pə́ caala pa taa wei pa waasəna-ɩ. 46Pa təna paa kotaɣa paa ɩfemle nteɣe Ɩsɔ təsɛɛlɛ kɛ Ɩsɔ sələmʋɣʋ pɩɩ sɔɔ yʋlʋ. Ye pa saa-wɛɣɛ pa tɛɛsɩ taa, təntəmlɛ kɛ pa kotiɣi na pá tɔkɩ. Laŋhʋlʋmlɛ kɛ pa tɔkaɣana pa tɔɣɔnasɩ, na pa taa hɛtəna təma. 47Na pá saŋ Ɩsɔ, na yəlaa təna laŋa hɛɛna-wɛ. Paa kʋyaŋku Tacaa sɔɔsaɣa pa kpekəle tɔɔ kɛ́ mpa mpa pa nyɔɔŋ pə yapa tɔ.


c: text/html

text: 1Kyɛɛ kɩdɩgɩ Yesu gyɩ sɩŋ fuwo hʋ ba aa yɩrɩ Gɛnɛsarɛti nyʋwa tɩyaŋ nɛ, ka nɩgyamaa mʋ yige dɔmɔŋ kɩ ko ʋ lee dɩ ba nɩɩ Wɩɩsɩ wɩya. 2Doŋ nɛ Yesu na nɩɩduworiborisi balɩya dɩ ba vʋwa nɩɩ hʋ nyʋwa. Ba tɩmma gyɩ kaŋ ko vʋwa rɛ, aŋ mʋ dɩ ba sasɩ ba gyoŋsi. 3Ɛɛ rɛ Yesu mʋ gyʋʋ nɩɩduworiborisi hʋ kɩdɩgɩ aa yaa Siimɔŋ kɩŋ, aŋ leŋ ʋ yige ʋ bee boro hʋ we nɩɩ hʋ tɩyaŋ. Nyɛ rɛ Yesu hɔŋ nɩɩduworiboro hʋ tɩyaŋ aŋ kɩ daga nɩgyamaa hʋ buloŋ. 4Ʋ aa basɩ wɩya tɩya nala hʋ ko teŋ, ʋ basɩ tɩya Siimɔŋ a baa, "Kuwosi nɩɩduworiboro hʋ dɩ ʋ mʋ liluŋii mʋhʋ, dɩ ɩ bee ɩ dɔŋtɩŋsɩ hʋ yuwo ma gyoŋsi, a kasɩ fuwonamɩɩsɩ." 5Ɛɛ rɛ Siimɔŋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Ŋ nɩhɩyawʋ, á yuwo gyoŋsi rɛ dɩya tebine buloŋ, aŋ bɩ kaŋ kɩŋ buloŋ. Amɛ ʋ aa yaa ɩ kɛ aa baa dɩ ŋ yuwo wɩya, ŋ sɩ yuwo." 6Nyɛ rɛ ba yuwo ba gyoŋsi, a kasɩ fuwonamɩɩsɩ kɩŋkaŋ, ba gyoŋsi gba kɩ kyɛ dɩ ba pʋʋrɩ. 7Dɩ ba dɔŋtɩŋsɩ badɔmɔŋ mɛ we nɩɩduworiboro kɩdɩgɩ tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ ba kolli yɩrɩ ba dɩ ba ko kyiyeli ba. Ba ko kuwoni fuwonamɩɩsɩ hʋ, a su nɩɩduworiborisi hʋ balɩya buloŋ. Borisi hʋ su, a paalɩ kɩ kyɛ dɩ ba tuu nɩɩmemii. 8Siimɔŋ Piita aa naa wɩya hʋ buloŋ aa yaa, ʋ tuu gbinni Yesu sɩya tɩyaŋ aŋ baa, "Ŋ Tɩɩna, kɩ mʋ aŋ leme ŋ. Ŋ yaa wɩbɔŋyaal lɛ." 9Ɛɛ hʋ Piita bee ʋ nala hʋ aa kasɩ fuwonamɩɩsɩ hʋ, ʋ gyɩ yaa ba mɛ tɩɩ wɩkperii rɛ. 10Dɩ Siimɔŋ dɔŋtɩŋsɩ Gyemsi abee Gyɔɔŋ mɛ fa we doŋ. Ba fa yaa Zebedi biibaala rɛ. Ba nyʋʋsɩ mɛ gyɩ fɩyɛla rɛ abee wɩya hʋ ba aa naa. Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya Siimɔŋ a baa, "Ta leŋ dɩ kambɩŋ kana ɩ. A lɩɩ gyɩnaŋ kɩ mʋ, ɩ sɩ kɩ kasɩ nihuwobisi anɩɩ ɩ fa aa kasɩ fuwonamɩɩsɩ gɛɛ." 11Ɛɛ hal tɩyaŋ nɛ, ba sii a kaŋ nɩɩduworiborisi hʋ tarɩ ko lɩɩ nɩɩ hʋ nyʋwa, a leŋ ba kɩŋ kɩŋ buloŋ ta doŋ, aŋ sii tɩŋ Yesu hal. 12Ɛɛ rɛ Yesu bɩl sii mʋ tɔɔ kɩdɩgɩ dɩ gbege kɩdɩgɩ rɛ gɛɛ. Ʋ aa naa Yesu, ʋ tuu gbinni ʋ sɩya tɩyaŋ a sʋla ʋ, a baa, "Ŋ nɩhɩyawʋ, dɩ ɩ rɛ kyo, ɩ sɩ wuwo tɩɩbɩ ŋ." 13Ɛɛ rɛ Yesu kpa ʋ noŋ a dige ʋ aŋ baa, "Ŋ kyo rɛ. Deye." Gbegisi hʋ pirigi leŋ baal hʋ. 14Doŋ nɛ Yesu basɩ tɩya ʋ abee sɩfɩyaŋ a baa, "Ta ko basɩ wɩɩ no kɩ tɩya nal buloŋ. Amɛ degini wɩɩkyʋwal sɩlaal lee, a kaŋ ɩ tɩɩ mʋ daga ʋ, dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsʋlɩɩ, a pɩɩsɩ ɩ bisiŋ ta anɩɩ Moosi aa daga gɛɛ. Dɩ ɩ rɛ yaa gɛɛ, nal buloŋ sɩ na anɩɩ ɩ bɩl bɩ kaŋ bisiŋ." 15Aŋka wɩɩ hʋ ha vɩya aŋ marɩ taalɩ lee buloŋ a gyʋʋ mʋ. Nala yʋga kɩ ko ʋ lee dɩ ba nɩɩ ʋ wɩbasɩɩ, aŋka dɩ ʋ pɛ tɩɩbɩ ba mɛ. 16Ka Yesu aa sii mʋ lee hʋ nala aa tuwo, a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ. 17Kyɛɛ kɩdɩgɩ rɛ Yesu kɩ daga nala dɩ Farasiima abee Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla aa lɩɩ Galili paalʋʋ abee Gyudɩya paalʋʋ abee Gyerusalɛm buloŋ mɛ fa hɔŋ doŋ. Wɩɩsɩ gyɩ tɩya Yesu dee rɛ, ʋ gyɩ kɩ tɩɩbɩ wɩɩla tɩmma. 18Ɛɛ rɛ nala badɔmɔŋ mʋ kyʋŋ gbarɩgɩ kɩdɩgɩ abee ʋ wasa a ko, a kɩ lʋga dɩ ba kana ʋ gyʋʋ biŋ Yesu sɩya tɩyaŋ, dɩya hʋ tɩyaŋ. 19Amɛ, akuu nala fa aa yʋga lee hʋ tɩyaŋ wɩya, ba gyɩ bɩ wuwo na ŋmanɩɩ dɩ ba kana ʋ gyʋʋ dɩya hʋ. Ɛɛ rɛ ba kana ʋ kaŋ gyɩŋ dɩya hʋ nyuu a luri lee, a kpa ʋ ta ʋ tɩŋ doŋ a tuu pɩŋ Yesu sɩya tɩyaŋ nɩgyamaa hʋ tʋtʋʋ tɩyaŋ. 20Ba aa yaa gɛɛ rɛ Yesu na anɩɩ ba laa ʋ di rɛ weliŋ. Ɛɛ rɛ ʋ basɩ tɩya gbarɩgɩ hʋ a baa, "Ŋ bagyʋwa, ŋ kpa ɩ wɩbɔmɔ kyɛ ɩ rɛ." 21Ɛɛ rɛ Farasiima abee Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla hʋ piili kɩ bɩɩnɩ ba tɩsɩ tɩyaŋ a baa, "Kɩbee rɛ yaa nal no aa tʋʋsɩ Wɩɩsɩ nyɛ? Nal buloŋ bɩ sɩ wuwo kpa wɩbɔmɔ kyɛ nal, see Wɩɩsɩ dʋŋ." 22Ɛɛ rɛ Yesu wuwo gyɩŋ ba tɩbɩɩna a pɩyɛsɩ ba a baa, "Bee rɛ tɩŋ ma kɩ bɩɩnɩ wɩya no ma tɩsɩ tɩyaŋ? 23Ŋ aa sɩ baa dɩ ŋ kpaa ʋ wɩbɔmɔ kyɛ ʋ rɛ, abee ŋ aa sɩ baa dɩ ʋ sii kɩ vala, ba tɩyaŋ kɩbee basɩɩ rɛ yaa mɔl? 24Ŋ sɩ daga ma anɩɩ mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye kaŋ dee rɛ dʋnɩya tɩyaŋ ŋ aa sɩ wuwo kpa wɩbɔmɔ kyɛ nala." Ɛɛ rɛ ka ʋ basɩ tɩya gbarɩgɩ hʋ a baa, "Sii, a kpa ɩ wasa kɩ mʋ dɩya." 25Doŋ nɛ gbarɩgɩ hʋ nyagɩ sii sɩŋ ba sɩya tɩyaŋ, a kpa ʋ wasa hʋ tɩyaŋ ʋ fa aa pɩna, a vala kɩ mʋ dɩya aŋ kɩ dannɩ Wɩɩsɩ. 26Wɩɩ hʋ yaa nala hʋ buloŋ fa aa we doŋ wɩkperii. Kambɩŋ gyʋʋ ba, ba dannɩ Wɩɩsɩ a baa, "Á naa wɩkperiye rɛ gyɩnaŋ." 27Ɛɛ hal tɩyaŋ nɛ Yesu sii lɩɩ a na lampolaal kɩdɩgɩ ba aa yɩrɩ Levi dɩ ʋ hɔŋ ʋ tʋŋtʋnnɩ dɩya tɩyaŋ. Nyɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Sii ko kɩ tɩŋa ŋ hal." 28Ɛɛ rɛ Levi sii, a leŋ ʋ kɩŋ kɩŋ buloŋ ta doŋ aŋ kɩ tɩŋa ʋ hal. 29Ɛɛ hal tɩyaŋ, Levi gyɩ leŋ ba marɩ kɩdiiliye yʋga ʋ dɩya tɩyaŋ a tɩya Yesu, a yɩrɩ nɩgyamaa mɛ. Nɩgyamaa hʋ ʋ gyɩ aa yɩra tɩyaŋ, lampolaala yʋga gyɩ we ba tɩyaŋ nɛ. 30Ɛɛ rɛ Farasiima badɔmɔŋ abee Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla mɛ aa yaa Farasiima sii ko, a pɩyɛsɩ Yesu hatɩnna hʋ a baa, "Bee rɛ tɩŋ ma bee lampolaala abee wɩbɔŋyaala buloŋ laŋŋɩ hɔŋ kɩ di kɩna?" 31Yesu nɩɩ ba aa basɩ gɛɛ, a basɩ tɩya ba a baa, "Nala hʋ aa kaŋ laaŋfɩya, ba bee kyɛ tɩɩba tɩɩna, see nala hʋ aa wɩɩlɩ. 32Ŋ ko dɩ ŋ yɩrɩ wɩbɔŋyaala rɛ dɩ ba leŋ ba wɩbɔmɔ. Ŋ bɩ ko dɩ ŋ yɩrɩ tɩpʋlʋŋ tɩmma." 33Ɛɛ rɛ nala badɔmɔŋ ko pɩyɛsɩ Yesu a baa, "Gyɔɔŋ Wɩɩsɩnɩɩfool hʋ hatɩnna aa kɩ vʋwa nyʋwa rɛ, a kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ mɛ saŋa buloŋ. Farasiima hatɩnna mɛ kɩ yaa gɛɛ tɩɩ. Amɛ ɩ hatɩnna kɛ bee vʋwa nyʋwa." 34Ɛɛ rɛ Yesu pɩyɛsɩ ba a baa, "Dɩ nal lɛ kpaa haaŋ, dɩ ʋ bee ʋ kyaŋsɩ kɩ gbɩyalɩ hafalɩɩ hʋ gbɩyala, ʋ kyaŋsɩ hʋ sɩ wuwo vʋwa nyʋwa? Aayɩ, ba bɩ sɩ wuwo vʋwa nyʋwa. 35Amɛ saŋa kɩdɩgɩ rɛ sɩ pele, dɩ ba kaŋ hafalɩɩ bala hʋ mʋ lee kɩdɩgɩ. Ɛɛ tɩyaŋ nɛ ʋ kyaŋsɩ hʋ yaŋ sɩ vʋwa nyʋwa." 36Ɛɛ rɛ ʋ bɩl maga namaga no tɩya ba a baa, "Nal buloŋ bɩ sɩ lɔgɔ taŋfalɩɩ a kpa ala tɔ gabɩnɩɩ bol. Dɩ ɩ rɛ yaa gɛɛ, ɩ sɩ kyogi gafalɩɩ hʋ, ka dɩ taŋfalɩɩ hʋ bee gabɩnɩɩ hʋ mɛ bɩ sɩ kɩɩ dɔmɔŋ. 37Ɛɛ tɩɩ rɛ nal mɛ bɩ sɩ kpa sɩhuwo a we pulbɩnɩɩ tɩyaŋ. Dɩ ɩ rɛ yaa gɛɛ, pul hʋ sɩ pɔsɔ, dɩ sɩŋ hʋ buloŋ bɩsɩ ta. 38Sɩhuwo maga dɩ ɩ kpa we viiweliye tɩyaŋ nɛ. 39Dɩ nal lɛ aa nyʋwa sɩwiilii, ʋ bɩl bɩ sɩ kɩ kyɛ dɩ ʋ nyʋwa sɩhuwo, beewɩya tɩɩna aa baa dɩ sɩwiilii rɛ weliye te sɩhuwo."

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Mãa saa ɩ mɛ̃ ɩ̃ ƴɛrɛ nɩ a ƴɛr-bʋʋrɛ za a, a nɩsaalbɛ dem nɩ a malkɩ mɩnɛ dem a, ɛ mãa bɛ wa tɛr a nɔ̃wfʋ a, ɩ̃ ɩ na mɛ̃ kúre bɛ na ŋmɩɛr ʋ kone yire a, bom bɛ na ŋmɩɛr ʋ pàwr gɔmɛ̃ a. 2Mãa saa páw a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ maalʋ, bãw a Naaŋmɩn yel-sɔwlɩ za, ɛ mɩ́ zànɩ bom za bãw a, mãa saa tɛr a Naaŋmɩn-saw-deb ʋ za, a ʋl na na tʋ̃ɔ ɓaw a tan tɩ bin zi-yoru a, mãa bɛ wa tɛr a nɔ̃wfʋ a, ɩ̃ bɛ ɩ bom za ɩ. 3Mãa saa de a ɩ̃ bʋ̃-tɛrɩ za põ kʋ̀ a kɔ̃ dem, mãa saa de a ɩ̃ ƴãgan ƴãw vũùmí a, mãa bɛ wa tɛr a nɔ̃wfʋ a, ɩ̃ bɛ páwr bom za a pʋɔ ɩ. 4A nɔ̃wfʋ tɛr ɩ su-nyɔwra, ʋ sõwne nɩ nɩbɛ, ɛ bɛ kpɛ nyuur ɛ, ʋ bɛ wule ʋ tʋɔra ɩ, ʋ bɛ ɩrɛ pɔ̀lʋ ɛ, 5ʋ bɛ ɩrɛ vĩ yele ɩ, bɛ bɔbr ʋl yõ tɔnɛ ɩ, ʋ bɛ nyɛrɛ suur ɛ, bɛ tɛr pʋ-bier ɛ, 6ʋ bɛ cɩlɛ a yel na bɛ tu sɔr a ƴãw ɛ, yel-mɩŋa ƴãw n'a ʋ mɩ́ cɩlɛ. 7A nɔ̃wfʋ mɩ́ de nɩ yel za bɛr a baarɩ, ʋ mɩ́ tɛr ɩ a Naaŋmɩn-saw-deb a yele za pʋɔ, lãw nɩ a tɩɛrʋ ʋ na ƴãw a Naaŋmɩn ƴãw a, ɛ mɩ́ nyɔw ʋ tʋɔra bom za ƴãw. 8A nɔ̃wfʋ bɛ tɛr nãà tɔl ɛ. A Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ tome na baar ɩ bibir kãw, a ƴɛr-bʋʋrɛ ƴɛrʋ na kpiir a, a bãwfʋ na baar a. 9Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, a tɩ bãwfʋ ɩ n ŋmaarɛ ŋmaarɛ lɛ, ɛ a tɩ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ tome tɛr tɛwfʋ zie. 10Ɛ cɛ a vɩɛlʋ za bio wa vɩɛ a, a al na vɩɛl cɛ ŋmãa a, na baar a. 11Ɩ̃ na tɩ ɩ bi-bile a, ɩ̃ tɩ ƴɛrɛ na mɛ̃ bi-bile a, ɩ̃ tɩ tɩɛrɛ na mɛ̃ bi-bile a, ɛ a ɩ̃ yã tɩ ɩ bibi-yã. Ɛ cɛ ɩ̃ na wa ɩ nɩ-kpɛ̃ɛ baar a, ɩ̃ bɛr ɩ a bi-bi-ɩb. 12Ƴɛrɛ ŋa a, caala pʋɔ n'a tɩ jɩrɛ mɩ́ nyɛ̃ a bom ʋ bɛ maal sãá ɩ, ɛ cɛ a nɩdaar a, tɩ na mɩ́ caar a nyɛ̃. A ƴɛrɛ ŋa a, a ɩ̃ bãwfʋ tɛr ɩ tɛwfʋ zie, nɩdaar a, ɩ̃ na bãw nɩ a Naaŋmɩn vla mɛ̃ a lɛ ʋ na bãw mɛ̃ a. 13A na ɩ a ŋa a, a ƴɛrɛ ŋa a, a Naaŋmɩn-saw-deb, a ƴãw a tɩɛrʋ a Naaŋmɩn ƴãw, nɩ a nɔ̃wfʋ be n be a za ata, ɛ cɛ a za ata pʋɔ a, a nɔ̃wfʋ n'ɩ a kpɛ̃ɛ.


text: 1Yala ndang hapata swe ɔmtɛ, hio bhoko ndɔng guotɛ nɛ sutole sut. Mbwa kuo hio kulo pɛl liyama ka mbwa bhɔngara nɛnɛ ha zupisi. 2Haki mbwa kpaa nde, ɛ kinso ta gdɔki nu zupisi yunɛ. 3Mbwa lea ang, ma, mbwa kpa wɔl Kongawan Jésus na. 4Nɛhasa, ka mbwa boka yem, wei bwa yola ha li mbwa nɛ lɛkɛ-lɛkɛ la. 5Ke baa bhoko ndɔng nɛ mbwa gɛsa zu ha nu. Nɛ wei ndɔng bwa ana mbwa: «Hazu ge ɛnɛ ki tunɔwi ha soko fiowi ge nde? 6Wɛnɛ bo hakɛ fin na, a guotɛ kari. Tazu ɛnɛ agba nɛ wen ka wɛnɛ tɔa ha ɛnɛ ha Galile. 7A tɔa nde, dea ka de nde, ɛ agde Bewei pɛ Wi ha kɔ hio wan-de gdangamɔ mɛ ngba wɛnɛ ha getakate, nɛ zetar yala hapata, a begutɛ ha soko hio fiowi.» 8Mɛgi, tazu mbwa gbaa nɛ wen ndɔng pɛ Jésus. 9Ka mbwa pea ha wal zupisi, mbwa tɔa kasia fɛt ha hio wan-yambimɔ bhukɔ gbala ndang nɛ ha hio oloa fɛt. 10Hio bhoko ndɔng nɛ̂ Marie Magdala, Jeanne, Marie nana mɛ Jacques, nɛ fin hio ma mbinga. Mbwa tɔa kasia ha hio wan-nɛtom, 11ma, mbwa baa yo tuka yera wen, nɛ mbwa tɛ mɛkiri yo na. 12Ngase ɛngi, Pierre guotɛ nɛ sɔawi ha zupisi. Haki wɛnɛ gɛra mɔ ha zanga, ma, a zɔka sɔna nɛ bula ka ɛ luo nɛ wɔl Jésus. Wɛnɛ sio ha pɛa, nɛ a yaksa ha zu mɔ ka hɔa. 13Ha ndangtɛ swe ɛngi, wan-yambimɔ bwa guotɛ ha Jérusalem, nɛ ha ma le ka ɛ sa nde Emaus. Yo yɛa nɛ Jérusalem lɛm nɛ nɛa nɔ mɔ ngonga bwa. 14Mbwa dungɔ ha wolamɔ ba nɛ kasi mɔ fɛt ka hɔa. 15Nɛ ka mbwa boka ha wolamɔ nɛ zanga wen ha soko may, Jésus nɛ tɛ wa tiko hapɛtɛ mbwa nɛ a baa wal hinɛ mbwa gbesi. 16Ma, yo dungɔ tuka ma mɔ gdɔka li mbwa, nɛ mbwa tɛ ing wɛnɛ na. 17Jésus ana mbwa: «Yo nɛ̂ nge wen ka ɛnɛ zang ha soko ɛnɛ nɛnɛ ge nde?» Mɛgi mbwa yola, nɛ ɛ zɔka nde, sila mbwa dona nɛ ngɔtɛ. 18Ma ndang ka ɛ sa nde Kleopas, kiforo wen ha wɛnɛ: «Hio wi mɔ Jérusalem fɛt zea wen mɔ, ka hɔa ha yala ndɔng sising. Ma, yo ka nɛ̂ mɛ ndang, ka tɛ ze yo na?» 19Nɛ Jésus ana mbwa: «Nge mɔ ge?» Mbwa kiforo wen: «Yo nɛ̂ mɔ ka kpaa Jésus, wi mɔ Nazaret. Wɛnɛ badung nɛ̂ wan-tɔkuliwen. Deamɔ nɛ osamɔ pɛa dungɔ nɛ zioa ha li Sɔ nɛ ha li hio wi fɛt. 20Hio gasa wan-hasadaka nɛ hio wan-le pɛ ɔ gdea wɛnɛ ha kɔ Pilate mɛ gɔn kita fio ha zu wa. Nɛ ɛ ngbaa wɛnɛ ha getakate. 21Pɛ ɔ, ɔ dungɔ ha takara nde, yo nɛ̂ wɛnɛ ka Sɔ tomsa hazu gbosisi kandɔ Israel ha si bala. Nɛ pen fɛt, yo tɛ bo mɛsɛ nɛ̂ zetar yala ka mɔ ndɔng hɔa. 22Nɛ fin, hio ma bhoko ha soko ɔ yaksa ɔ pentɛ. Mɛsɛ nɛ sutole sut mbwa guotɛ nɛ ha zupisi. 23Ma, haki mbwa tɛ kpa wɔl wa na. Nɛ mbwa kiforo tɛ tɔ ha ɔ nde, hio ma telenge gbasa tɛ ha mbwa, nɛ tɔa nde, Jésus nɛ tunɔ. 24Mɛgi hio ma ha soko ɔ nɛa ha zupisi, nɛ mbwa kpaa mɔ fɛt tuka hio bhoko ndɔng tɔa yo. Ma, mbwa tɛ zɔk wɛnɛ na.» 25Nɛ Jésus tɔa ha mbwa: «Woo, ɛnɛ hio wan-nga zala. Hazu ge ɛnɛ ba ngimɔ nɛzikoa mɛ mɛkiri mɔ ka hio wan-tɔkuliwen batɔ, ge nde? 26Dea ka de nde, Mesi akpa yimtɛ mɛgi, sɔngsi ka Sɔ beha wɛnɛ lɛkɛ-lɛkɛmɔ pɛa.» 27Nɛ Jésus osa ha mbwa gotowen fɛt ka takarata pɛ Sɔ tɔa ha zu wa. A angara ha takarata pɛ Moïse hɔ ha pɛ hio olo wan-tɔkuliwen fɛt. 28Ka mbwa hɛra sanga nɛ le ka mbwa nɛ ang, Jésus dea tuka nde, wɛnɛ bepen le ɛngi pen. 29Ma, mbwa dola wɛnɛ nɛ tɔa: «Mɛ bhɔn hinɛ ɔ hazu mɔ gaa kari, nɛ zɛ betɛ de sising.» Mɛgi a lea twa hazu bhɔn hinɛ mbwa. 30Hapata Jésus dungɔ ha tabolo hinɛ mbwa. A baa mampa, a wola dede wen ha zua nɛ gbinɔ yo ha mbwa. 31Mɛgi, li mbwa gboa long nɛ mbwa ingɔ wɛnɛ. Ma, a yɛmala ha li mbwa. 32Nɛ mbwa tɔa ha soko may: «Ha liwal ka wɛnɛ ha tɔa gotowen takarata pɛ Sɔ ha ɔ, bo nɛ̂ ngɔtɛ ha sila ɔ kiforo ha totɛ na nde?» 33Nɛ ha ndangtɛ ngimɔ, mbwa baa wal kifiri si ha Jérusalem. Haki, mbwa kpaa hio wan-nɛtom bhukɔ gbala ndang ha wesara may hinɛ hio olo wan-yambimɔ. 34Giliwi ndɔng tɔa: «Kpasawen, Kongawan guotɛ nɛ tunɔ! Simon zɔka wɛnɛ!» 35Mɛgi, hio wan-yambimɔ ndɔng bwa baa kasi mɔ ka hɔa ha liwal, nɛ mɛng mbwa ingɔ Jésus ha ngimɔ ka wɛnɛ ha gbinɔ mampa. 36Ka mbwa boka ha baa kasi mɔ ndɔng, Jésus nɛ pɛa tɛ yola ha soko mbwa nɛ tɔa: «Gaamɔ adung hinɛ ɛnɛ!» 37Hio wan-yambimɔ yaksa pentɛ nɛ ke baa mbwa. Hazu mbwa takara nde, mbwa zɔka ma sɔtɛ wi. 38Ma, Jésus tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ ha bhunzokoa hazu ge? Nɛ ɛnɛ dung nɛ kafɛ ha sila ɛnɛ hazu ge nde? 39Ɛnɛ zɔk kɔ mi nɛ nanga mi, yo nɛ̂ mi nɛ tɛ mi! Ɛnɛ tam tɛ mi nɛ ɛnɛ bezɔk nde, mi nɛ mul nɛ gbala, ka sɔtɛ bo nɛ yo na.» 40Ka wɛnɛ dungɔ ha wola mɔ ndɔng, wɛnɛ osa kɔ wa nɛ nanga wa ha mbwa. 41Sila hio wan-yambimɔ dona nɛ totɛ, nɛ mbwa yaksa. Ma, mbwa tɛ mɛkiri ka na. Mɛgi Jésus ana mbwa: «Ɛnɛ nɛ ma mɔ mɛ yɔng hakɛ nde?» 42Nɛ mbwa haa wɛnɛ bhal dɔa kɔyɔ. 43A baa yo nɛ yɔnga ha li mbwa fɛt. 44Hapata Jésus tɔa ha mbwa: «Ha ngimɔ ka mi bhɔna ka hinɛ ɛnɛ, mi tɔa ha ɛnɛ nde, lɛma nde, hio dɔka ngɛrakamɔ ha zu mi ha zang mbonga pɛ Moïse, ha zang takarata pɛ hio wan-tɔkuliwen, nɛ ha zang takarata gima pɛ David fɛt alɛmsiri tɛ.» 45Mɛgi a bhaa li mbwa tuka nde, mbwa aing goto takarata pɛ Sɔ. 46Nɛ a tɔa ha mbwa: «Ɛ ngɛraka ha zang takarata pɛ Sɔ nde, Mesi bekpa yeksamɔ nɛdɔka kanɛ fio. Nɛ hapata zetar yala, a begutɛ ha soko hio fiowi. 47Angiri ha Jérusalemɛ betɔ ha hio kandɔ fɛt nde, Mesi lɛmsara mɔ fɛt mɛ kpasisi mbwa. Hazu ɛngi, ka mbwa kiforo sila mbwa, Sɔ bebisi sɛmbɔ pɛ mbwa. 48Ɛnɛ ka zɔka mɔ ndɔng fɛt nɛ pɛ ɛnɛ tɛ, lɛma nde, ɛnɛ abul wena. 49Mi betomsi ha ɛnɛ Nzɔy-Sɔtɛ ka Bafa mi bagɔn nua. Ma, ɛnɛ dung ha Jérusalem kanɛ wɛnɛ hɔa nɛ donsi ɛnɛ nɛ ngatɛ mɔ ngɔn.» 50Hapata Jésus kaya hio wan-yambimɔ pɛa nɛnɛ sanga nɛ Betani. Haki, wɛnɛ yafafa kɔ nɛ wola dede wen ha zu mbwa. 51Ka wɛnɛ boka ha wola dede wen, a kɛtana soko hinɛ mbwa dang si ha ngɔn. 52Nɛ mbwa ngbio zigolo ha si wa nɛ lukoso wɛnɛ. Hapata mbwa kiforo si ha Jérusalem nɛ gasa totɛ ha sila mbwa. 53Mbwa bhɔna swe fɛt ha gasa twa Sɔ ha lukoso Sɔ.


text: 1Ikoniya tɩyaŋ mɛ, Pɔɔl bee Banabaasɩ gyɩ bɩl sii mʋ gyʋʋ Gyuuma wɩɩkyʋwaldɩya rɛ, a kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya. Ɛɛ hʋ ba aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya doŋ tɩyaŋ leŋ nɩgyamaa ko laa Yesu wɩya di, Gyuuma abee Giriisi tɩmma buloŋ. 2Amɛ Gyuuma hʋ aa bɩ laa Yesu wɩya di sii turo nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma we, ba baaŋ kɩ sii Yesu hatɩnna hʋ buloŋ aa we doŋ tɩyaŋ. 3Pɔɔl bee Banabaasɩ gyɩ hɔŋ doŋ tɩyaŋ pɩɩsɩ rɛ weliŋ, a kɩ basɩ á Tɩɩna Yesu wɩya abee nyuduwo saŋa buloŋ. Ɛɛ rɛ Yesu mɛ pɛ ba tɩyaŋ, a tɩya ba dee ba wuwo kɩ yaa wɩmagɩla abee wɩkperiye. Wɩya no rɛ leŋ nala hʋ ko gyɩma anɩɩ á Tɩɩna bɔnyɛ hʋ wɩya ba aa basɩ kɔnɩ yaa wɩtɩɩ rɛ. 4Doŋ tɩyaŋ nɛ nyʋʋtaaduwo gyʋʋ bee hʋ nala, ba porigi leye balɩya. Badɔmɔŋ sɩŋ Gyuuma hʋ hal, ka badɔmɔŋ mɛ sɩŋ Yesu kpambɩsɩ hʋ hal. 5Ɛɛ rɛ nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma abee Gyuuma abee ba bee nɩhɩyasɩ sii yaa nyʋʋdɩgɩ dɩ ba dɔgɩsɩ Pɔɔl bee Banabaasɩ, aŋ yaga ba bee bʋwa. 6Amɛ Pɔɔl bee Banabaasɩ aa ko gyɩŋ wɩɩ no tɩyaŋ, ba sii lɩɩ fá a mʋ Liisira, a lɩɩ doŋ kpa mʋ Dɛɛbi. Liisira bee Dɛɛbi buloŋ fa yaa tɔbala rɛ a we Lakooniya paalʋʋ tɩyaŋ. Ɛɛ hal tɩyaŋ ba gɔllɩ mʋ tɔnɩ hʋ buloŋ aa golo doŋ paalʋʋ, 7a basɩ á Tɩɩna Yesu Krisita wɩya doŋ buloŋ tɩyaŋ. 8Ba gyɩ aa mʋʋ Lisitira gɛɛ, dɩ gbarɩgɩ kɩdɩgɩ we doŋ. Ba gyɩ lʋla ʋ bee gbarɩgɩsɩ rɛ. Ɛɛ wɩya ʋ ha bɩ maakyiye vala na. 9Ʋ mɛ gyɩ hɔŋ gyamaa hʋ tɩyaŋ nɛ, a kɩ gyegili wɩya hʋ Pɔɔl gyɩ aa basɩ. Ɛɛ rɛ Pɔɔl deŋ ʋ gɛɛ sɩrɩtɩtɩ, a na dɩ gbarɩgɩ hʋ laa di ʋ tɩya tɩyaŋ anɩɩ Yesu rɛ sɩ wuwo tɩɩbɩ ʋ. 10Ɛɛ rɛ ʋ faasɩ basɩ tɩya ʋ a baa, "Sii sɩŋ ɩ naasɩ tɩyaŋ." Ʋ teŋ nyagɩ sii sɩŋ ʋ naasɩ tɩyaŋ, a kɩ vala. 11Gyamaa hʋ buloŋ fa aa laŋŋa aa na wɩɩ hʋ Pɔɔl aa yaa, ba piili kɩ yaa kyagɩŋsɩ a kɩ basɩ bee ba taal tɩyaŋ a baa, "Á tɔdʋnnɩ hʋ rɛ bɩrɩmɩ nihuwobisi a ko á lee." 12Ɛɛ rɛ ba baa dɩ Banabaasɩ rɛ yaa Zeeyosi, ka Pɔɔl mɛ yaa Hɛɛmɩsɩ. (Zeeyosi rɛ fa yaa ba paalʋʋ buloŋ tɔdʋŋbal, ka Hɛɛmɩsɩ mɛ yaa tɔdʋŋbal no tɩŋdaal, aa laa ʋ wɩya buloŋ basɩ kɩ tɩya ʋ). Pɔɔl fa aa basɩ wɩya hʋ buloŋ nɛ tɩŋ ba baa dɩ ʋ rɛ yaa Hɛɛmɩsɩ gɛɛ. 13Zeeyosi toŋo fa sɩŋ bee hʋ samanɩ tɩyaŋ nɛ, ba aa mʋ kɩ marɩ. Nyɛ rɛ toŋo hʋ tɩɩna sii kaŋ nɔbolli abee tɩɩfɩɩla a kaŋ ko Zeeyosi vʋgɩmarɩ dɩya hʋ dimbeenyʋwa. Doŋ nɛ bee hʋ nala buloŋ laŋŋɩ, a kɩ kyɛ dɩ ba marɩ vʋga no tɩya Pɔɔl bee Banabaasɩ. 14Banabaasɩ bee Pɔɔl aa ko nɩɩ wɩɩ hʋ ba aa kyɛ dɩ ba yaa, ba kaŋ ba tɩɩ gannɩ kɩyɛsɩ, (Ba aa kaŋ ba gannɩ kɩyɛsɩ hʋ daga anɩɩ ba bɩ laa nyʋwa dɩ ba yaa wɩɩ hʋ ba aa kyɛ dɩ ba yaa), aŋ fá gyʋʋ nala hʋ tɩyaŋ a heeli kɩ basɩ, 15"Á kyaŋsɩ, bee rɛ tɩŋ ma kɩ yaa nyɛ? Á mɛ yaa nihuwobisi rɛ anɩɩ ma kɩdɩgɩ buloŋ aa we daha, á bɩ yaa tɔdʋnnɩ. Á ko dɩ á basɩ á Tɩɩna Yesu wɩweliye hʋ rɛ tɩya ma, dɩ ma wuwo leŋ ma tɔdʋnnɩ abee ma vʋga no marɩɩ ta aŋ mɩɩgɩ tɩŋ Wɩɩsɩ hʋ aa weye, beewɩya vʋga marɩɩ bɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ. Ʋ rɛ taa wɩɩsɩnyuu abee taŋha nyuu, fuwoni abee kɩŋ kɛ buloŋ aa we dʋnɩya tɩyaŋ daha. 16Faafaa hʋ tɩyaŋ, Wɩɩsɩ fa leŋ á naabaala ta rɛ ba kɩ tɩŋ ba tɩɩ ŋmaŋsɩ. 17Abee gɛɛ buloŋ, ʋ ha fa leŋ nala gyɩŋ haŋ Wɩɩsɩ hʋ iriŋ ʋ aa yaa rɛ, a kuu wɩweliye hʋ ʋ aa yaa kɩ tɩya ba tɩyaŋ. Ʋ aa leŋ duwoŋ kɩ nɩɩ rɛ, a leŋ baga kɩna marɩ ba saŋa tɩyaŋ, ma na kɩdiiliye a di kɩ vɔgɔ, aŋ leŋ ma buloŋ kaŋ teŋfɩyɛlʋʋ." 18Banabaasɩ bee Pɔɔl gyɩ basɩ wɩya no buloŋ nɛ, ka nala hʋ ha vɩya aŋ kɩ kyɛ dɩ ba marɩ ba vʋga hʋ tɩya ba. Ɛɛ rɛ Pɔɔl bee Banabaasɩ sʋl ba abee sɩfɩyasɩ, ka ba na ko leŋ. 19Nyɛ rɛ dɩ Gyuuma badɔmɔŋ mɛ lɩɩ Aŋtiyɔki aa we Pisidɩya paalʋʋ tɩyaŋ a ko Lisitira, badɔmɔŋ mɛ lɩɩ Ikoniya a ko. Nyɛ rɛ ba ko mʋrɩ nɩgyamaa we, ba sii pɛ ba tɩyaŋ, ba paa bʋwa yaga Pɔɔl ʋ yiyegi. Ɛɛ rɛ ba kana ʋ tuuri lɩɩ ta ba bee hʋ samanɩ tɩyaŋ, beewɩya, ba kɛ fa liise anɩɩ ʋ sʋba rɛ. 20Ɛɛ tɩyaŋ nɛ Yesu hatɩnna hʋ aa we doŋ sii mʋ sɩŋ gol ʋ. Doŋ nɛ ʋ sii, ba mɩɩgɩ gyʋʋ dɩya. A sii ʋ sɩgballɩya, ʋ bee Banabaasɩ kpa mʋ Dɛɛbi. 21Pɔɔl bee Banabaasɩ gyɩ basɩ Yesu wɩweliye hʋ Dɛɛbi tɩyaŋ mɛ rɛ. Ba wɩbasɩɩ hʋ tɩyaŋ nala yʋga gyɩ ko laa Yesu wɩya di rɛ, aŋ bɩrɩmɩ ʋ hatɩnna. Doŋ tɩyaŋ nɛ ba sɩŋ, a mɩɩgɩ paa ba naabʋʋsɩ, a mʋ Lisitira, a sii doŋ a bɩl kpa mʋ Ikoniya, a bɩl lɩɩ doŋ mɛ a mɩɩgɩ mʋ Aŋtiyɔki hʋ aa we Pisidɩya paalʋʋ tɩyaŋ. 22Leye no buloŋ nɛ ba pele, a basɩ Wɩɩsɩ wɩya tɩya nala hʋ aa laa Yesu wɩya di dɩ ba leŋ dɩ ba laadii yʋga, a leŋ dɩ ba tenni polli dɩ ba wuwo kaŋ kenyiri abee Yesu Krisita tɩŋɩɩ tɩyaŋ, aŋ ta ko kpa ta. Ba basɩ tɩya ba rɛ anɩɩ á nala hʋ aa laa Yesu wɩya di sɩ na tʋwara rɛ kɩŋkaŋ, ka dɩ á na gyʋʋ Wɩɩsɩ koro hʋ tɩyaŋ. 23Tɔɔ hʋ kɛ buloŋ tɩyaŋ nala aa laa Yesu wɩya di aŋ aa kɩ laŋŋɩ, ba gyɩ aa lɩɩ nala rɛ ba tɩyaŋ dɩ ba yaa ba sɩlaala. Dɩ ba gyɩ ko lɩɩ sɩlaala buloŋ, ba aa vʋwa nyʋwa rɛ, a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ tɩya ba, aŋ kpa ba we á Tɩɩna Yesu nosi tɩyaŋ. Beewɩya, á Tɩɩna Yesu rɛ ba yelli wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. 24Nyɛ rɛ ba gɔllɩ Pisidɩya paalʋʋ buloŋ teŋ aŋ bɩl kpa mʋ Pamfilɩya paalʋʋ mɛ. 25Pamfilɩya paalʋʋ tɩyaŋ, Pɛɛga rɛ ba laa sɩya mʋ, a basɩ Wɩɩsɩ wɩya doŋ. A bɩl lɩɩ doŋ mɛ a kpa tuu mʋ Atalɩya. 26Doŋ tɩyaŋ nɛ ba sɩŋ kpa nɩɩduworiboribal, a mɩɩgɩ mʋ Aŋtiyɔki. Beewɩya Aŋtiyɔki tɩyaŋ nɛ ba fa kpa ba we Wɩɩsɩ nosi tɩyaŋ dɩ ʋ pɛ ba tɩyaŋ dɩ ba wuwo tʋŋ Wɩɩsɩ tʋma hʋ. Wɩɩsɩ dee tɩyaŋ mɛ yaŋ, tʋma hʋ ba aa lɩɩ ba dɩ ba tʋma, ba wuwo na ba sɩɩ rɛ. 27Ba aa mɩɩgɩ ko Aŋtiyɔki, ba yɩrɩ nala hʋ buloŋ aa laa Yesu wɩya di a ko laŋŋɩ, a kpa wɩweliye hʋ buloŋ Wɩɩsɩ aa leŋ ba wuwo yaa a basɩ tɩya ba, a bɩl basɩ tɩya ba ɛɛ Wɩɩsɩ aa suri ŋmanɩɩ tɩya nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma mɛ, ba mɛ laa Yesu wɩya di. 28Ɛɛ rɛ ka Pɔɔl bee Banabaasɩ hɔŋ Aŋtiyɔki tɩyaŋ, ba bee nala hʋ aa laa Yesu wɩya di we doŋ peŋgyamaa.


text: 1Apəlaham lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Tafiiti, Tafiiti lʋlʋɣʋ tʋ Yesu Kilisiti lʋlʋɣʋ looŋa ntɛ́ cənɛ. 2Apəlaham lʋla Ɩsaaka, na Ɩsaaka náá lʋlɩ Yakɔpʋ, na Yakɔpʋ náá lʋlɩ Yuta na ɩ newaa. 3Yuta ná lʋla Falɛsɩ na Sela. Pɛlɛ pa too kɛlɛ Tamaa. Falɛsɩ ná lʋla Hɛsəlɔŋ, na Hɛsəlɔŋ náá lʋlɩ Alam, 4na Alam náá lʋlɩ Aminatapɩ, na Aminatapɩ náá lʋlɩ Naasɔŋ, na Naasɔŋ náá lʋlɩ Saləma. 5Saləma ná lʋla Poosi, Poosi too kɛlɛ Lahapɩ. Poosi ná lʋla Opɛtɩ, Opɛtɩ too kɛlɛ Luuti. Opɛtɩ ná lʋla Sesee, 6na Sesee ná lʋləna wulaʋ sɔsɔ Tafiiti. Tafiiti ná lʋla Salʋmɔŋ, Salʋmɔŋ too kɛlɛ Yulii alʋ. 7Salʋmɔŋ ná lʋla Lʋpʋwam, na Lʋpʋwam náá lʋlɩ Apiya, na Apiya náá lʋlɩ Asafɩ, 8na Asafɩ náá lʋlɩ Yosafatɩ, na Yosafatɩ náá lʋlɩ Yolam, na Yolam náá lʋlɩ Osiyasɩ. 9Osiyasɩ ná lʋla Yowatam, na Yowatam náá lʋlɩ Akasɩ, na Akasɩ náá lʋlɩ Ɩsekiyasɩ, 10na Ɩsekiyasɩ náá lʋlɩ Manasee, na Manasee náá lʋlɩ Amoŋ, na Amoŋ náá lʋlɩ Yosiyasɩ. 11Yosiyasɩ ná lʋləna Cekoniyasɩ na ɩ newaa kɛ waatʋ wei pa kuu Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma na pá pona Papiloni tɔ. 12Pa pona Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma kɛ Papiloni təna, ɩlɛna Cekoniyasɩ náá lʋlɩ Selatəyɛlɩ, na Selatəyɛlɩ náá lʋlɩ Solopapɛɛlɩ, 13na Solopapɛɛlɩ náá lʋlɩ Apiyuti, na Apiyuti náá lʋlɩ Ɩliyakim, na Ɩliyakim náá lʋlɩ Asɔɔ. 14Asɔɔ ná lʋla Satɔkɩ, na Satɔkɩ náá lʋlɩ Akim, na Akim náá lʋlɩ Ɩliyuti, 15na Ɩliyuti náá lʋlɩ Ɩlasaa, na Ɩlasaa náá lʋlɩ Mataŋ, na Mataŋ náá lʋlɩ Yakɔpʋ. 16Yakɔpʋ ná lʋla Yosɛɛfʋ wei ɩ kɛ́ Malɩ paalʋ tɔ, na Malɩ ɩnɩ ɩ lʋləna Yesu wei pa yaa sɩ Mesii tɔ. 17Ye mpʋ, ɩsɩɩ pa kɛɛsʋɣʋ sɩ ɩnɛ ɩ lʋla ɩnɛ na ɩnɛ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlɩ ɩnɛ tɔ, pə kpaɣaʋ hatoo Apəlaham haləna pə́ tala Tafiiti tɔ, lʋlʋɣʋ loosi kpɛnta naanʋwa na liɣiti. Na pə kpaɣaʋ Tafiiti haləna pə́ tala waatʋ wei pa kuu Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma na pa pona Papiloni tɔ, lʋlʋɣʋ loosi wɛ naanʋwa na liɣiti tɔtɔ. Na lʋlʋɣʋ loosi naanʋwa na liɣiti tɔtɔɣɔ pə kpaɣaʋ hatoo pa ponaʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma kɛ Papiloni tɔ, haləna pə́ sɩɩna Mesii lʋlʋɣʋ. 18Ɩsəna pa lʋla Yesu Kilisiti tɔɣɔlɔ. Ɩ too Malɩ wei ɩ kɛ́ Yosɛɛfʋ amʋsaɣa tɔ, ɩ haɣa hɔɣɔ na Feesuɣu Naŋŋtʋ toma na pə́cɔ́ ɩ́ saa. 19Ɩ paalʋ Yosɛɛfʋ ka kɛ́ yʋlʋ kʋpaŋ kɛ́, ɩlɛ ɩ taa tisiɣi sɩ ɩ́ kuli Malɩ waalɩ kɛ́ yəlaa samaa taa. Ɩlɛna ɩ́ hʋʋ sɩ ɩ ká kisi-ɩ mukaɣa tɛɛ. 20Ɩ hʋʋkaɣa ɩ taa kɛ́ mpʋ, ɩlɛna Tacaa ɩsɔtaa tillu kɔɔ ɩ kiŋ kɛ toosee taa, na ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Tafiiti lʋlʋɣʋ tʋ Yosɛɛfʋ, taa nyana nyá amʋsaɣa Malɩ kpaɣaʋ. Pə taɣa pʋlʋ, hɔɣɔ ŋka ɩ haɣaa tɔ, Feesuɣu Naŋŋtʋ kiŋ kɛ ka lɩɩnaa. 21Ɩ ká lʋlɩ apalʋ pəyaɣa, na ń yaa-kɛ sɩ Yesu. Pə taɣa pʋlʋ, pəyaɣa ŋkɛ kaa waasəna ka yəlaa kɛ pa ɩsaɣatʋ taa. 22Pə tənaɣa mpʋ pə lapa na pə́cɔ́ tɔm nti Tacaa ka yɔɣɔtəna Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ nɔɣɔ tɔ tə́ lá tampana sɩ: 23Ɩ́ nyənɩ, pɛɛlɔ wei ɩ ta nyənta apalʋ tɔ ɩ ká haɣa hɔɣɔ, na ɩ́ lʋlɩ apalʋ pəyaɣa, na paa yaa-kɛ sɩ Ɩmaniyɛlɩ. (Hətɛ tənɛ tə yɔɣɔtəɣɩ sɩ Ɩsɔ wɛ tá kiŋ.) 24Yosɛɛfʋ fema, ɩlɛna ɩ́ lá nti Tacaa ɩsɔtaa tillu ka heela-ɩ tɔ. Ɩ kpaɣa ɩ amʋsaɣa Malɩ. 25Ama ɩ ta nyəmɩ-ɩ haləna ɩ́ tɛ pəyaɣa lʋlʋɣʋ. Na Yosɛɛfʋ yaa-kɛ sɩ Yesu.


text: 1Kʋ sinnyɛɛm bɩ lɛɛkarɛ kʋsɩrɛ bɩ hʋr saanhɩnarɔ wɔɔ bar la bɩ, mɔɔ yɩ, m a ma hɔɔmɩsɩɩrɔ siro wɔɔ lɛɛkarɛzaa bɩ həən si bramahəənsire m, a ʋ: "Bʋr!" 2Bɩ, mɔɔ sisi fu yɩ. Gʋaa k'a da ʋ bɩ n sa nyasʋ a wɔ ʋ. N n cirbəə firgə ka ʋ, an ta k'a yaa yar ba, a ɩ dama m, b'a dama yɩm. 3K'a kʋsɩrɛ hɩɩya hɔ bɩ hʋr bɩ, mɔɔ ma hɔmɩsɩr hɩɩya hɔ bɩ n həən si, a ʋ: "Bʋr!" 4Sisi vanta n a hɩnka piin•••: N lɛ ka gʋaa k'a da ʋ b'ʋ k'an laafɩɩ bɔ durnya ʋ kʋ gʋɔɔ n bɩr kʋ zɩnzɛm, n kargʋ jintə ka ʋ sɔ. 5K'a kʋsɩrɛ kaakʋ hɔ bɩ hʋr bɩ, mɔɔ ma, hɔmɩsɩr kaakʋ hɔ bɩ həən si, a ʋ: "Bʋr!" Bɩ, mɔɔ sisi kundə yɩ. Gʋaa k'a da ʋ bɩ nɩ hɔ kʋ n nɩ mɔr gore makra bam nɩ bɩ n'a wɔ ʋ. 6Bɩ, mɔɔ hɔ niŋŋə ma an bɔ kʋ ʋ kan leer kɩ hɔɔmɩsɩɩrɔ siro wɔɔ bire ʋ, an n'a hɩrɛ, a ʋ: "Yɩryaa makra ba deem, hindeem zibəə busoo ma, naanyaa makra kaakʋ, hindeem zibəə busoo ma. K'a gɔɔta nyɔɔ bɩ ma kan dɩvɛn bɩ kɩ, ɩ b'ɩ wɔ da ma y." 7K'a kʋsɩrɛ si hɔ bɩ hʋr bɩ, mɔɔ ma hɔmɩsɩr si hɔ bɩ m həən si, a ʋ: "Bʋr!" 8Bɩ, mɔɔ sisi vɔnnɩmɛzaa yɩ. Gʋaa k'a da ʋ bɩ bir n nawʋm "zɛ" gəənokʋ n zu a jɛ ʋ. Ŋ paŋŋa ka ŋ ʋ kʋ ŋ n'a so tara burə zɛkumbir si kər bɩ deem ʋ, kʋ ŋ nɩ gʋɔɔ zɩnzɛ kargʋ m, nɔ m, yaaba bʋnyaa m kan poohɔɔ kɩ m. 9K'a kʋsɩrɛ soor hɔ bɩ hʋr bɩ, mɔɔ gʋɔɔ kʋ ŋ yɩ ŋ zɩnzɛ Woso lemim kan kasɛtɩ kʋ ŋ y'a ka bɩ minto rɔ wɔɔ nyiro yɩ, mannɩduu bɩ lɛtaa. 10Ŋ n'ɩ zee dam kan paŋŋa kɩ, ŋ ʋ: "Zuuba mɩŋŋa, sɩrazaa, ɩbɩɩ maasɩrɛ barɛ an ta an dɔmɩm kara ku k'ɩ bɔkarɛ ɩ dʋdɔ ka, ɩ wɔɔ ma bɩ zɩm bɔ durnyazannɔ ma?" 11N n huu fu ka ŋ gʋaa biyəə ʋ, n n a hɩ ŋ nɩ, kʋ ŋ n'a ya, ŋnɩ bʋr a ma poore, k'an ta, an ŋ zibəəkɔɔnrɔ kan ŋ danyɩnɔ kʋ ŋ nɩ zɛm bɩ ŋ zɩnzɛ am ŋ hɔ bɩ m nɔ wɔɔ lɛzerle dɔmɩm ku. 12Bɩ, k'a kʋsɩrɛ sɔrdɩ hɔ bɩ hʋr bɩ, mɔɔ taranyiŋŋəre gʋta yɩ. Woso n a ba kundə ɩ ʋ pɛɛra kʋ n y'a ba hɔmɩsɩr ka kundə m, mom bɩ jilli n a ba ɩ ʋ ma m. 13Monyaarɔ n sur tara ʋ, ɩ ʋ, hɩnhɛr gandaara ɩ sɔɔn jɩngɩr sur. 14Brama n a gʋr ɩ ʋ, wʋtaa n y'a gʋr. Ciro haay kan tararɔ kʋ ŋ nɩ hi bire ʋ rɔ wɔɔ kɩ n'a gaa a bɩncɛrɔ ʋ. 15Tara burə cinno, gʋɔɔ gʋtɔɔ, yarbənno cinno, arzakazannɔ kan paŋŋazannɔ kɩ, lɔnnɔ kan soamɩŋŋaʋzannɔ kɩ, ŋ haay, a nyaakʋm dɩnda ciyaarɔ kan cigəəziro kɩ ʋ. 16Ŋ n a hɩ ciro kan jaarɔ wɔɔ kɩ m, ŋ ʋ: "K'a dɩnda wɔɔ ra, k'a wɔɔ nyaakʋm da laatʋ gʋaa k'a nɩ nyɩntam cirbəəduu burə ʋ bɩ meer ma, kan sinnyɛɛm bɩ nɔmaa kɩ. 17Bala, ŋ nɔmaa dɔmɩm gʋta ɩ bʋr, nka n n'a dam ma an bɔlɛ nɩ?"


text: 1Pəlɛ pə waalɩ pə tala kʋyakʋ ŋku kʋ yakaɣa sɩ pə fe Tɛɛʋ acima tɔɣɔlɛ. Yesu nyəmá sɩ ɩ waatʋ talaa sɩ ɩ́ kʋlɩ atɛ cənɛ na ɩ́ kpa Tacaa kiŋ. Ɩ ka sɔɔla ɩ nyə́ma mpa pa wɛ atɛ cənɛ tɔɣɔ tam kɛ́, na mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ ɩ tɩɩ sɔɔla-wɛ haləna tənaɣa. 2Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu na ɩ ɩfalaa pa caɣa tɔɣɔʋ. Ɩlɔɣɔʋ ka tɛma hɔkʋɣʋ sɩ Simɔŋ Ɩsəkaleeu pəyalʋ Yutaasɩ ká lana-ɩ kɔlɔmɔtɔ. 3Yesu nyəmá sɩ Tacaa tʋ pə tənaɣa ɩ niŋ taa, na ɩ nyəmá tɔtɔ sɩ, ɩ maɣamaɣa ɩ lɩɩna Ɩsɔ kiŋ, na Ɩsɔ kiŋ tənaɣa ɩ ká məlɩ. 4Tənaɣa Yesu kʋla tətɔɣɔlɛ na ɩ́ hɔɣɔsɩ ɩ wontu pə tɔɔ nyəntʋ, na ɩ́ kɛlɩ papaʋ na ɩ́ tɔɣɔlɩ. 5Ɩlɛna ɩ́ cosi lʋm kɛ nyanaɣa taa, na ɩ́ sʋʋ ɩ ɩfalaa nɔɔhɛɛ kɛ kɔʋ, na ɩ́ hɩɩsɩ-yɛ na papaʋ wei ɩ ka tɔɣɔlaa tɔ. 6Ɩ kɔma ɩ tala Simɔŋ Piyɛɛ kiŋ, ɩlɛna ɩ́lɛ́ ɩ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyaɣa Tacaa na ń kɔɔ ma nɔɔhɛɛ na? 7Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: N ta cɛkənta nti ma lakɩ tɔ. Ama n ká tɛ na ń cɛkəna-tɩ. 8Tənaɣa Piyɛɛ tɔma-ɩ sɩ: Aaɩ, pə fɛɩ sɩ ń kɔ ma nɔɔhɛɛ kɛ paa pəcɔ. Yesu cɔ-ɩ sɩ: Ye ma ta kɔ-ŋ, pə faɣa ma na-ŋ kɛlɛ mpʋ. 9Tənaɣa Simɔŋ Piyɛɛ tɔma sɩ: Tacaa, ye mpʋ pə taa wɛɛ ma nɔɔhɛɛ tike. Ama na ma niŋ na ma nyʋɣʋ tɔtɔ. 10Yesu tɔma-ɩ sɩ: Wei ɩ tɛma sɔʋ tɔ ɩɩ lɛləɣɩ sɔʋ. Ama ɩ nɔɔhɛɛ kɛ ɩ kɔɔ kʋkɔʋ. Pə taɣa pʋlʋ, ɩ tɔnʋɣʋ təna wɛ tənaŋŋ tɔ se. Mɛ mə wɛ tənaŋŋ tɔtɔ, ɩlɛ pə taɣa mə təna. ( 11Yesu tɛma nyəm kɛ wei ɩ ká lapɩ-ɩ kɔlɔmɔtɔ tɔ. Pə tɔɔ kɛ́ ɩ cuɣusaa sɩ: Pə taɣa mə təna.) 12Yesu tɛma pa nɔɔhɛɛ kɔʋ na ɩ́ suu ɩ wontu, ɩlɛna ɩ́ taɣanɩ tətɔɣɔlɛ kɛ məlʋɣʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pɔɔsa-wɛ sɩ: Ɩ́ cɛkəna nti ma lapa-mɛ tɔ? 13Pə taɣa pʋlʋ, ɩ́ yaakʋɣʋ-m mə Caa mə Caa na mə Sɔsɔ tɔ, ɩ́ wɛna tampana. Ma kɛ́ mə Caa na mə Sɔsɔ kɛ́. 14Tɔʋ, ye maɣa mə Sɔsɔ na mə Caa na má kɔ mə nɔɔhɛɛ, ɩlɛ mɛ tɔtɔ ɩ́ kɔɔkɩ mə təmaɣa mpʋ. 15Ma lapaɣa sɩ ɩ́ ná na ɩ́ lá ḿpʋ́ɣʋ́ teitei ɩsɩɩ ma lapʋ-mɛ tɔ. 16Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo, maa cɛsəɣɩ. Təmlɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ wei ɩ kəla ɩ caa tɔ. Pə́cɔ́ tillu nɔɣɔlʋ ná fɛɩ wei ɩ kəla ɩ sɔsɔ tɔ. 17Tɔʋ, pənɛntɛ ɩsɩɩ ɩ́ nyəm tənɛ ɩnɩ tɔ, ye ɩ́ tɔka-tɩ, ɩ́ kaa laŋ leleŋ nɩɩʋ. 18Ɩlɛ pə taɣa mə tənaɣa ma yɔɣɔtəɣɩ yoo, ma nyəmá mpa ma ləsaa tɔ. Ama pə wɛɛ kɛ́ sɩ pɩɩ la teitei na nti paa ŋmaaʋ Ɩsɔ Tɔm taa tɔ sɩ: Wei ɩ tɔkɩ ma tɔɣɔnaɣa tɔ ɩ pəsa ma kolontu. 19Ma laalaa na má heeli-mɛɣɛ-təɣɩ nɔɔnɔɔ na tə́ ta lata, sɩ ye pə tɩɩ kɔma na pə́ la ɩlɛ ɩ́ ká tisi sɩ ma wɛɛ. 20Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo, maa cɛsəɣɩ. Ye wei ɩ mʋ wei ma tilaa tɔ, maɣa pʋntʋ mʋwa. Na wei ɩ́ mʋ má, pʋntʋ mʋ wei ɩ tila má tɔɣɔ. 21Yesu tɛma ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛna pə́ pɛkəlɩ-ɩ ɩ hʋwɛɛ taa kɛ́ sɔsɔm. Ɩlɛna ɩ́ tɔ sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo, maa cɛsəɣɩ. Mə taa nɔɣɔlʋ ká lana-m kɔlɔmɔtɔ. 22Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfalaa caa təma ɩsɛntaa. Mpi tɔ, pa ta cɛkəna wei ɩ tɔm ɩ yɔɣɔtəɣɩ tɔɣɔ paa pəcɔ. 23Yesu ɩfalaa taa lɛlʋ wei ɩ ka sɔɔlaa tɔ, ɩ caɣa ɩ kɔŋkɔŋ taa. 24Ḿpʋ́ɣʋ́ Simɔŋ Piyɛɛ cəpəla-ɩ ɩsɛ sɩ ɩ́ pɔɔsɩ Yesu sɩ awe tɔm kɛ ɩ yɔɣɔtəɣɩ. 25Tənaɣa ɩfalʋ ɩnɩ ɩ wɛɛla Yesu laŋlɛ tɔɔ na ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tacaa, aweɣe ye? 26Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ ɩfalʋ ɩnɩ sɩ: Maa lii potopoto hɔɣɔlaɣa ye ma cɛla-kɛɣɛ wei, ɩnəɣəlɛ. Ɩ tɛma-kɛɣɛ liiu, ɩlɛna ɩ́ cɛla-kɛɣɛ Simɔŋ Ɩsəkaleeu pəyalʋ Yutaasɩ. 27Tuu ɩsɩɩ Yutaasɩ mʋɣʋ potopoto hɔɣɔlaɣa ŋkɛ tɔ, Satanɩ tɔka-ɩ kɛlɛ kpakpaa ɩnɩ. Tənaɣa Yesu tɔma-ɩ sɩ: Nti n caa lapʋ tɔ, la-təɣɩ lɔŋ. 28(Ama pa təna mpa pa caɣa tətɔɣɔlɛ tɔ, pa taa nɔɣɔlʋ ta nyɩ mpi pə tɔɔ ɩ yɔɣɔta Yutaasɩ kɛ mpʋ tɔ. 29Halɩ pa taa lɛlaa hʋʋkaɣa sɩ, ntanyɩ, Yutaasɩ tɔkaɣa huluɣu tɔ, Yesu caa kɛ́ sɩ ɩ́ polo na ɩ́ ya pʋlʋ na pá tɔɣɔna acima tɔɣɔ ɩ yɔɣɔta-ɩ mpʋ. Yaa ɩ heela-ɩ kɛ́ sɩ ɩ́ ha pʋlʋɣʋ kʋnyɔntʋnaa.) 30Yutaasɩ mʋ potopoto hɔɣɔlaɣa ŋkɛ ɩlɛna ɩ́ lɩɩ kpakpaa. Waatʋ ɩnɩ tɔ ahoo tɛma yuɣu. 31Waatʋ wei Yutaasɩ lɩɩwa, ɩlɛna Yesu yɔɣɔtɩ sɩ: Pənɛntɛɣɛlɛ Yʋlʋ Pəyaɣa má ma teeli ká ná te. Ɩsɔ teeli ká tɩɩ na teu kɛ ma kiŋ. 32Ye pə kɔma na Ɩsɔ teeli na ma kiŋ ɩlɛ, Ɩsɔ ká yele na ma teeli na ɩ maɣamaɣa ɩ kiŋ, na ɩ ká la nɔɔnɔɔ. 33Ma piya mɛ, wɛɛ naalɛ tike kɛ pə kaasa-m mə hɛkʋ. Pə waalɩ ɩ́ ká pɛɛkɩ-m. Ama ɩ́ kaa pəsɩ na ɩ́ polo timpi ma puki tɔ. Halɩ ḿpʋ́ɣʋ́ maa tɩɩ heela Yuta nyə́ma, na ntɩ ɩnəɣɩ ma lɛləɣɩ-mɛɣɛ heeluɣu tɔtɔ. 34Ma tʋɣɩ-mɛɣɛ kʋsəsɩɩtʋ kʋfatʋ natəlɩ tɔtɔ, sɩ ɩ́ sɔɔləɣɩ mə təma. Ɩsɩɩ ma sɔɔlʋɣʋ-mɛ ɩsəntɔ tɔ, pə wɛɛ kɛ́ sɩ mɛ tɔtɔ mɩɩ sɔɔlɩ mə təmaɣa mpʋ. 35Ye ɩ́ tɔka mə təma sɔɔlʋɣʋ ɩlɛ, ḿpʋ́ɣʋ́ yəlaa təna ká nyɩ sɩ ɩ́ kɛ́ ma ɩfalaa. 36Ḿpʋ́ɣʋ́ Simɔŋ Piyɛɛ cɔwa Yesu sɩ: Tacaa, leɣe n puki? Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔwa sɩ: N kaa pəsɩ na ń təŋɩ-m nɔɔnɔɔ kɛ́ timpi ma puki tɔ. Ama n ká tɛ na ń təŋɩ-m. 37Tənaɣa Piyɛɛ cɔ Yesu sɩ: Tacaa, pepe tɔɔ kɛ́ ma kaa pəsɩ má təŋɩ-ŋ nɔɔnɔɔ? Halɩ ma sɔɔlʋ nyá pɩɩwaɣa sɩ paa nyá səm má sɩ yaa. 38Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔwa sɩ: Nyá sɔɔlʋ pɩɩwa sɩ ń sɩ ma səm na? Ama tampana kɛ ma heeliɣi-ŋ yoo, maa cɛsəɣɩ. Mpi pɩɩ takɩ kampaaʋ koou kɛ saŋa tɔ, n tɛma-m tɔm tooso kɛ kpɛɛsʋɣʋ sɩ n ta nyɩ-m kɛ́ n ta nyɩ-m.


text: 1Bɩl marɩ basɩ tɩya Krisitabiisi hʋ anɩɩ ʋ maga dɩ ba kpa ba tɩɩ tɩya ba sɩlaala rɛ abee nala hʋ aa deŋ ba nyuu, a kɩ tɩŋ ba nyʋwa, aŋ yaa siri dɩ ba yaa wɩɩ kɛ buloŋ aa weliye. 2Basɩ tɩya ba dɩ ba ta kɩ gaa nala hala. Ʋ bɩ maga dɩ ba kyo kaasɩ, amɛ ʋ maga dɩ ba leŋ ba bee nal buloŋ wɩya weliye rɛ, a leŋ dɩ ba sɩya fɩyɛlɩ weliŋ nal buloŋ lee, 3beewɩya á buloŋ mɛ fa yaa bambugo rɛ, a fa bee nɩɩ nal buloŋ nyʋwa, a fa yaa nɩnyʋgɩsɩya Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩyaŋ. Á tɩɩ teŋbii wɩkyɛɛlɩya iriŋ kɛ buloŋ fa aa kyɩl ma fa yaa wɩbɔmɔ dɔŋ nɛ, a kaŋ ma bɩrɩmɩ yosi á kɩ tɩŋ ba. Tɩbɩɩŋbɔmɔ abee tɩhɔllɩ dʋŋ nɛ á fa kana abee dɔmɔŋ. Nala fa haasɩ ma rɛ, á mɛ fa haasɩ ba. 4Amɛ saŋa kɩdɩgɩ aa ko pele, á Laataal Wɩɩsɩ kaŋ ʋ bɔnyɛ abee ʋ kyori daga ma rɛ a laa ma ta. 5Ʋ bɩ kɩɩ anɩɩ á wɩyaaweliye yayɩ rɛ tɩŋ ʋ laa ma ta. Amɛ ʋ aa fáá á sikii wɩya rɛ tɩŋ ʋ laa ma ta. Ʋ Wiyesi Welii hʋ tɩyaŋ nɛ ʋ tɩŋa a sasɩ á wɩbɔmɔ buloŋ ta, aŋ tɩya ma mɩɩbofalɩɩ anɩɩ ba aa marɩ lʋl ma. 6Wɩɩsɩ tɩŋ á Laataal Yesu Krisita tɩyaŋ nɛ a kpa ʋ Wiyesi Welii no we á tɩyaŋ weliŋ. 7Ʋ bɔnyɛ tɩyaŋ nɛ ʋ leŋ á yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ, a yaa ʋ balɩya, a kaŋ bayɩyɛla anɩɩ á sɩ kaŋ mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii. 8Wɩɩ no paalɩ yaa wɩtɩɩ rɛ. Ɛɛwɩya, ŋ aa kyɛ dɩ ɩ marɩ basɩ wɩya no weliŋ nɛ a tɩya nala hʋ aa laa Wɩɩsɩ wɩya di, dɩ ba kpa ba nyuni we wɩweliye yayɩ tɩyaŋ saŋa buloŋ. Beewɩya wɩya no yaa wɩweliye rɛ, a kaŋ tɔnɔ tɩya nihuwobiŋ buloŋ. 9Amɛ ma ta kaŋ wɩtɔɔnɩ kɩ kpa dɔmɔŋ. Ma ta dɔgɩsɩ ma tɩɩ a kɩ dɩɩsɩ ma naabatuugo ma fene. Ma yaŋ leŋ hɩyawʋ-hɩyawʋ bee dɔmɔŋ, a ta kaŋ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ Moosi fa aa saba tɩya ma mɛ wɩya kɩ kaa dɔmɔŋ. Beewɩya, wɩya no buloŋ yaa wɩtɔɔnɩ rɛ, a bɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ. 10Dɩ nal buloŋ nɛ we doŋ a bɩ vʋwa dɩ ʋ sɩŋ pɔ wɩtɩɩ hʋ ɩ aa dagɩ, aŋ kpa nyʋʋtaaduwo we nala hʋ tɩyaŋ, dɩ ɩ ko ŋmaa liyesi ʋ anɩɩ bʋlɩya, ka dɩ ʋ ha bɩ nɩɩ tɩya ɩ, ta leŋ dɩ ɩ beel-ʋ bɩl pɛ wɩɩ buloŋ. 11Gyɩma weliŋ anɩɩ nal no tɩɩna yaa wɩbɔŋyaal lɛ a bee kyɛ wɩtɩɩ. Ʋ tɩɩ wɩyaalɩya di ʋ sarɩya rɛ, ʋ tele. 12Ŋ sɩ tʋŋ Atɩmasɩ koo Takikusi dɩ ʋ ko ɩ lee. Dɩ ʋ rɛ ko ko, yaa kuwokeri aŋ ko kyem-ŋ Nikopoli tɩyaŋ, beewɩya ŋ yaa ŋ hakɩla rɛ anɩɩ ŋ sɩ hɔŋ doŋ dɩ puwo saŋa baŋ mʋ. 13Dɩ Ziina, sarɩdiil hʋ, abee Apolo rɛ ko yaa siri dɩ ba vala ba ŋmanɩɩ hʋ, yaa kuwokeri aŋ pɛ ba tɩyaŋ weliŋ, a tɩya ba kɩŋ hʋ buloŋ ba aa kyɛ. 14Ʋ maga dɩ Krisitabiisi gyɩŋ gɛɛ hʋ ba aa sɩ kpa ba nyuni we wɩweliye yayɩ tɩyaŋ nɛ, dɩ ba wuwo kɩ pɛ nala hʋ aa maga dɩ ba pɛ tɩyaŋ. Ʋ maga dɩ ba kɩ tʋŋ tʋŋweliye rɛ, dɩ ʋ kaŋ tɔnɔ a tɩya nal buloŋ. 15Ŋ bee nala hʋ buloŋ aa we daha aa kyʋwalɩ ɩ. Kyʋwalɩ á kyaŋsɩ hʋ buloŋ mɛ aa laa Yesu wɩya di tɩya ma. Wɩɩsɩ sɩ kyiyeli ma buloŋ.


text: 1Yɛbr ɩ, nyɩɩm mɩŋa za bãwnɩ a na: tɩ bɛ wa a nyɩ zie zawla lɛ ɩ. 2Nyɩ mɩ̀ bãwnɩ a na, a daar yɩ̃ɛ ŋa bɛ na tʋ tɩ ɛ dɔwrɩ tɩ a Filib tẽw a. Ɛ cɛ Naaŋmɩn tɩ kʋ̀ tɩ nɩ fãw tɩ manɩ a ʋ Yel-nʋ̃ɔ̀ kʋ̀ nyɩ, a na saa tɩ ɩ mɔb yaga a. 3A kpaalʋ tɩ na kpaalɛ a nɩbɛ za a, a bɛ ɩ ziri ɛ, bɛ yi tɩɛr-faar pʋɔ ɩ, ɛ́ tɩ mɩ̀ bɛ bɛ̀lɛ nɩr za ɩ. 4Tɩ nɩ̃ɛ na mɩ́ ƴɛrɛ kʋra lɛ mɛ̃ a lɛ a Naaŋmɩn na bɔbr a, bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, ʋ ɩ tɩ na kaa ɛ de a Yel-nʋ̃ɔ̀ kʋ̀ tɩ. Nɩsaalbɛ bɛ nɛ bɛ tɩ bɔbr kɛ tɩ ɩrɛ nʋ̃ɔ̀ kpɩɛr ɛ, Naaŋmɩn n'ʋ tɩ bɔbr kɛ tɩ ɩrɛ nʋ̃ɔ̀ kpɩɛr, ʋlɛ na n'ʋ mɩ́ ɩ a tɩ socie kaa bãw a ŋmɛ̃a. 5Nyɩ mɔ̃ mɩ̀ bãwnɩ a na, tɩ bɛ dãw ƴɛr nɔ-kãa a nyɩ zie ɩ, Naaŋmɩn dɩ n a tɩ dãsɩɛ. 6Tɩ na ɩ a Kɩrɩta nɩ-toni a ƴãw, tɩ nãá tʋ̃ɔ na dɩ nɩ-kpɛ̃ɛnʋ a nyɩ zu. Ɛ cɛ tɩ bɛ dãw bɔ yúor nɩr za zie ɩ, a nyɩɩm zie bɩɩ nɩ-yoru zie ɩ. Tɩ nɩ̃ɛ na tɛr su-baalʋ yaga a nyɩ sɔgɔ, mɛ̃ mã na kaarɛ a ʋ bibiir zie nɩ nɔ̃wfʋ a. 8Tɩ na tɩ nɔnɛ nyɩ yaga za a n'a so, tɩ bɛ tɩ bɔbr kɛ́ tɩ manɩ a Naaŋmɩn Yel-nʋ̃ɔ̀ tɛwr kʋ̀ nyɩ ɛ, tɩ mɩ̀ tɩ bɔbr a kɛ́ tɩ nãá lãw de nɩ tɩ tʋɔra za kʋ̀ nyɩ, nyɩ na lɩɛbɩ tɩ nɩ-nɔnɩ za a ƴãw. 9Yɛbr ɩ, nyɩ lɛ tɩɛrɩ a tɩ kpɩɛrʋ nɩ a tɩ balʋ: tɩ tɩ tone nɩ mʋ̃tɔ̃w nɩ tɩ̃ɩsɔw za, ɛ cãa hiere a Yel-nʋ̃ɔ̀ kʋ̀rɛ nyɩ, kɛ́ nyɩ kãw za ta balɛ ʋ tʋɔra a tɩ ƴãw ɛ. 10Nyɩ dɩ n a tɩ dãsɩɛ, Naaŋmɩn mɩ̀ dɩ a dãsɩɛ k'aa tɩ ɩb a nyɩɩm Naaŋmɩn saw-dierbɛ zie tɩ tu n sonu, mɩnʋ, ɛ bɛ tɛr sãwna bɛ yere ɩ. 11Ɛ́ nyɩ bãw na kɛ tɩ ɩ n a nyɩ been been zie mɛ̃ lɛ sãà na mɩ́ ɩrɛ a ʋ bibiir zie a. 12Tɩ kpaalɩ nyɩ na, tɩ yel a kɛ́ nyɩ ƴãw fãw, tɩ zɛlɩ nyɩ nɩ yãayãa k'aa nyɩ cenu sɛw taa nɩ a Naaŋmɩn na bʋɔlɛ nyɩ kɛ́ nyɩ wa pʋɔ a ʋ naalʋ pʋɔ nɩ a ʋ yúor-vɩɛlʋ-danʋ pʋɔ a. 13Lɛ so tɩ mɩ́ puore a Naaŋmɩn yaanɩ kʋra lɛ. Nyɩ na tɩ wõ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ a tɩ nʋ̀ɔrɩ́ ɛ saw de a, nyɩ bɛ saw de ʋ mɛ̃ nɩsaalbɛ ƴɛrʋ a ɩ, nyɩ saw na de ʋ mɛ̃ a lɛ tɔr za ʋ na ɩ a, Naaŋmɩn ƴɛrʋ na tone a nyɩɩm na saw de a zie a. 14Sɩza, yɛbr ɩ, nyɩ cɔwr ɩ a Naaŋmɩn Lãw-yie na be a Zude tẽw ɛ saw de a Kɩrɩta Yeezu a. Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, a dɔwrʋ a na nyɛ̃ a Zifʋ mɩnɛ zie a, nyɩ mɩ̀ nyɛ̃ a nɩ a nyɩ tẽ-bi-taabɛ tɛɛ za zie. 15A Zifʋ mɩnɛ nɛ bɛ kʋ́ a Sore Yeezu nɩ a Naaŋmɩn ƴɛr-manbɛ, ɛ mɩ̀ dɔwrɩ tɩ, bɛ bɛ ɩrɛ a pɛlɛ a Naaŋmɩn pʋɔ ɩ, ɛ ɩ a nɩsaalbɛ za dɔ̃ dem. 16Bɛ bɛ sawr tɩ na ƴɛrɛ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ kʋ̀rɛ a nɩ-bʋʋr-yoru bɛ nyɛ̃ a faafʋ ɛ, a ŋa n'a bɛ ɩ a yel-bebe bɛ na maalɛ kʋra lɛ a, a nʋɔr paalɩ. Ɛ cɛ a Naaŋmɩn suur wa lo n a bɛ zu a baarʋ daar. 17Tɩɩm ƴãw a, yɛbr ɩ, tɩɩm nɩ nyɩɩm bʋ́r ɩ taa blã lɛ ƴãw, a ƴãgamɛ zãá taa ɛ a tɩɛrʋ bɛ zãá taa ɩ. A nyɩ nyɛ́b vʋla tɩ kpɩɛr tɩ na bɛ dɩ vuo ɩ, so tɩ lɛb tɩ bãw ƴãw fãw ɩrɛ kɛ́ tɩ tʋ̃ɔ nyɛ̃ nyɩ. 18Al ƴãw n'a tɩ tɩ bɔbr kɛ tɩ wa a nyɩ zie, ɛ a mãa Pol a, ɩ̃ ɩ na kaa gb'a ŋmɩn za, ɛ cɛ a Sɩtaana tɩ piw tɩ nɩ a sɔr. 19Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, a nyɩɩm a, nyɩmɛ nɛ bɛ ɩ a tɩ tɩɛrʋ, a tɩ nʋ̃ɔ̀, nɩ a tɩ zɛb-tʋ̃ɔfʋ bãwfʋ, na na ɩ a tɩ pɔ̀lʋ bom a tɩ Sore Yeezu Kɩrɩta niŋé a ʋ lɛ-waa daar a. Nyɩmɛ nɛ bɛ, nɩ-yũo kãw za bɛ n'ʋ ɛ. 20Sɩza n'a, nyɩmɛ nɛ bɛ zɛwr a tɩ yúor, ɛ ɩ a tɩ nʋ̃ɔ̀.


text: 1Amʋ nan lagɩ a brɩ abam d'ɩ ko-bu Feebe na yɩ wʋlʋ tɩn mʋ. Wʋntʋ yɩ kaanɩ wʋlʋ na tʋŋɩ o wəli Zezi kɔgɔ kʋlʋ na wʋ Sankrɩ nɩ tɩn mʋ. 2Abam nan maŋɩ sɩ 'a joŋ-o lanyɩranɩ d'ɩ Yuutu wʋm ŋwaanɩ, nɩ kʋ na maŋɩ sɩ Wɛ nɔɔna taa kɩ te tɩn. 'A ta'a wəl-o dɩ kʋlʋ maama o na lagɩ abam tee nɩ tɩn, bɛŋwaanɩ o tɩtɩ dɩ zəni nɔɔna zanzan, kʋ na dwe dɩdɩ dɩ amʋ dɩ. 3Jɔɔnɩ-na Prisili dɩ Akwila 'a pa-nɩ. Bantʋ mʋ tɔgɩ dɩ amʋ yɩ d'ɩ tʋŋɩ d'ɩ pa Zezi Krisi. 4Ba ya gɛ fɩɩn sɩ ba tɩ amʋ ŋwaanɩ. Amʋ nan kɩ-ba le, kʋ nan daɩ amʋ yɩranɩ, kʋ yɩ dwi-gɛ tiinə balʋ maama na tu ba sɛ Zezi tɩn dɩ mʋ kɩ-ba le. 5Jɔɔnɩ-na Zezi kɔgɔ kʋlʋ na jeeri ba sɔŋɔ kʋm nɩ tɩn 'a pa-nɩ. Jɔɔnɩ-na amʋ ciloŋ-sono Yipayinɛtɩ 'a pa-nɩ, wʋntʋ mʋ yɩ wʋlʋ na dɛ yigə o sɛ Zezi Krisi Azi tɩɩnɩ dɩm maama wʋnɩ tɩn. 6Jɔɔnɩ-na Mari wʋlʋ na tiini o tʋŋɩ o pa abam tɩn dɩ. 7Jɔɔnɩ-na amʋ dwi tiinə Andronikusi dɩ Zuniyasɩ. Bantʋ mʋ ya tɔgɩ ba wʋ pɩɩna digə nɩ dɩ amʋ. Ba yɩ balʋ na jɩgɩ yɩr-ŋʋm Zezi tɩntʋŋna bam wʋnɩ, yɩ bantʋ sɛ Zezi Krisi ba loori amʋ. 8Jɔɔnɩ-na Ampiliatusi wʋlʋ na yɩ a ciloŋ-sono d'ɩ Yuutu wʋm ŋwaanɩ tɩn 'a pa-nɩ. 9Jɔɔnɩ-na Yuribɛn wʋlʋ na tɔgɩ dɩ dɩbam o tʋŋɩ Zezi Krisi tɩtʋŋa tɩn, dɩdaanɩ amʋ ciloŋ-sono Sɩtakisi dɩ. 10Jɔɔnɩ-na Apeeli wʋlʋ na brɩ nɩ o yɩ Zezi Krisi tɩntʋŋnʋ cɩga cɩga tɩn 'a pa-nɩ. Jɔɔnɩ-na Arisobuli sɔŋɔ tiinə bam dɩ. 11Jɔɔnɩ-na amʋ dwi tu Erodiyɔn 'a pa-nɩ. Jɔɔnɩ-na balʋ na yɩ Narisisi sɔŋɔ tiinə yɩ ba yɩ d'ɩ Yuutu wʋm nɔɔna tɩn 'a pa-nɩ. 12Jɔɔnɩ-na Trifɛnɩ dɩ Trifɔsɩ, bantʋ mʋ yɩ kaana balʋ na tiini ba tʋŋɩ d'ɩ Yuutu wʋm tɩtʋŋa yam tɩn. Jɔɔnɩ-na a ko-bu-sono Pɛɛrsidi, wʋntʋ mʋ yɩ kaanɩ wʋlʋ dɩ na tiini o tʋŋɩ o pa d'ɩ Yuutu wʋm. 13Jɔɔnɩ-na Rufusi wʋlʋ na yɩ d'ɩ Yuutu wʋm tɩntʋŋ-ŋʋm tɩn, dɩ o nu wʋlʋ na kɩ amʋ lanyɩranɩ nɩ o tɩtɩ bu te tɩn. 14Jɔɔnɩ-na Asɩnkriti dɩ Filigon dɩ Ɛrmɛsɩ dɩ Patrobasɩ dɩ Ɛrmasɩ, dɩdaanɩ d'ɩ ko-biə balʋ maama na wʋ ba tee nɩ tɩn. 15Jɔɔnɩ-na Filologi dɩ Zuli, dɩ Neere dɩ o nakɔ, dɩ Olimpa, dɩdaanɩ Wɛ nɔɔna balʋ maama na wʋ ba tee nɩ tɩn. 16'A na jeeri daanɩ, sɩ 'a ta'a jɔɔnɩ daanɩ lanyɩranɩ dɩ sono dɩ wʋ-poŋo. Zezi kɔgɔ kʋm na wʋ je sɩlʋ maama nɩ tɩn dɩ jɔɔnɩ abam. 17A ko-biə-ba, a nan loori abam sɩ 'a fɔgɩ 'a cɩ 'a tɩtɩ dɩ balʋ na jaanɩ kampwara ba tui nɔɔna tɩtarɩ, yɩ ba paɩ ba tusi Wɛ cwəŋə wʋnɩ tɩn. Bantʋ mʋ jɩgɩ zaasɩm dɩlʋ ba na brɩ abam tɩn ba y'aala. Kʋntʋ ŋwaanɩ ja-na 'a tɩtɩ dɩ ba. 18Nɔɔna bam kʋntʋ doŋ ba kɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi na lagɩ kʋlʋ tɩn, ba tɔgɩ ba tɩtɩ fra na zʋʋrɩ wəənu tɩlʋ tɩn mʋ. Ba yəni ba ŋɔɔnɩ bɩtar-ywe mʋ, yɩ ba ma ni-sʋŋɩ ba ma ganɩ balʋ na ba va ni tɩn ba pa ba wʋbʋŋa ləni. 19Nɔɔna maama ye abam na tɔgɩ Wɛ lanyɩranɩ te tɩn, kʋntʋ mʋ paɩ amʋ tiini a jɩgɩ wʋpolo dɩ abam. Amʋ nan lagɩ sɩ abam ta'a jɩgɩ swan mʋ sɩ 'a ta'a kɩ kʋlʋ na lana tɩn, sɩ 'a daarɩ 'a ta'a ye 'a tɩtɩ sɩ lwarɩm yɩ cɔgɩ abam. 20Wɛ dɩlʋ na paɩ nɔɔna wʋ-zuru tɩn b'a daanɩ DƖ cɔgɩ sʋtaanɩ dam, yɩ DƖ laan pa 'a nɔ-dɩ dɩ 'a nɛ. D'ɩ Yuutu Zezi w'ʋ pa abam yu-yoŋo. 21Timoti wʋlʋ na tɔgɩ dɩ amʋ o tʋŋɩ tɩn dɩ jɔɔnɩ abam. Amʋ dwi tiinə Lukiyusi dɩ Zazɔn dɩ Sosipatɛɛrɩ dɩ jɔɔnɩ abam. 22Amʋ Tɛrɩtiyusi mʋ pʋpʋnɩ Pooli ni-taanɩ dɩntʋ yɩ o pa abam, amʋ dɩ nan jɔɔnɩ abam d'ɩ Yuutu wʋm ŋwaanɩ. 23Gayusi wʋlʋ amʋ Pooli na zʋʋrɩ o sɔŋɔ nɩ yɩ Zezi kɔgɔ kʋm dɩ jeeri da tɩn jɔɔnɩ abam. Erasɩtɩ wʋlʋ na yɩ tɩʋ kʋm səbu-tiŋnu tɩn, dɩdaanɩ d'ɩ ko-bu Kwatusi dɩ jɔɔnɩ abam. (( 24D'ɩ Yuutu Zezi Krisi w'ʋ pa abam maama yu-yoŋo. Amina.)) 25D'ɩ kɩ Wɛ le, dɩntʋ dam dɩm mʋ paɩ 'a fɔgɩ 'a zɩgɩ lanyɩranɩ dɩ 'a na sɛ DƖ kwər-ywəŋə kalʋ amʋ na tɔɔlɩ Zezi Krisi ŋwaanɩ tɩn. Kʋntʋ mʋ abam laan tu 'a lwarɩ Wɛ cɩga kalʋ dɛɛn ya na səgi faŋa faŋa tɩn. 26Lele kʋntʋ Wɛ tɔgɩ DƖ nijoŋnə bam dɛɛn na pʋpʋnɩ wəənu tɩlʋ ba tiŋi tɩn ŋwaanɩ mʋ, DƖ pa DƖ cɩga kam kʋntʋ ba ka lwarɩ jaja. Wɛ dɩlʋ na jɩgɩ ŋwɩa sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn laan mʋ pɛ ni, sɩ lʋgʋ baŋa dwi maama na cwəŋə ba lwarɩ DƖ cɩga kam, sɩ ba daarɩ ba kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩ DƖ ba sɛ DƖ ni. 27Dɩntʋ yɩranɩ mʋ yɩ swan maama tu, yɩ DƖ ba jɩgɩ doŋ. Dɩntʋ mʋ maŋɩ dɩ zulə sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn Zezi Krisi yɩrɩ ŋwaanɩ. Amina.


text: 1Zezi laan ma joori o vu o zʋ naboro kʋm. O ma bɛ nɩnɩʋ kʋm o vu o yi o tɩtɩ tɩʋ Kapɛrnawum. 2O na wʋra tɩn, nɔɔna badonnə ma zɩŋɩ kɔrɔ dɩ gungolo ba ba o te. Zezi ma lwarɩ ba na tiini ba kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩd-o te tɩn. O ma ta dɩ kɔrɔ kʋm o wɩ: "A bu, kɩ pu-dɩa, sɩ nmʋ lwarɩm dɩm ti." 3Wɛ cullu karanyɩna tiinə badonnə maa wʋra, yɩ ba bwɛ ba tɩtɩ nɩ ba wɩ: "Nɔɔnʋ wʋntʋ ŋɔɔnɩ o twɩ Wɛ mʋ o paɩ o dɩ Wɛ yɩ bɩdwɩ mʋ." 4Zezi ma lwarɩ ba na bʋŋɩ kʋlʋ tɩn. O ma bwe-ba o wɩ: "Bɛɛ mʋ yɩ 'a jɩgɩ wʋbʋŋ-balwaarʋ tɩntʋ 'a wʋnɩ? 5Kɔɔ mʋ yɩ mwalɩ kʋ dwe, a na tagɩ dɩ kɔrɔ kʋm a wɩ: 'Nmʋ lwarɩm dɩm ti' mʋ yɩ mwalɩ, naa a na tagɩ a wɩ: 'Zaŋɩ n ta n veə' mʋ yɩ mwalɩ? 6Amʋ nan w'ʋ pa abam lwarɩ nɩ, amʋ na yɩ Nabiin-bu wʋm tɩn jɩgɩ dam lʋgʋ baŋa nɩ, sɩ a yagɩ nɔɔna lwarɩm a ma cɛ-ba." O laan ma ta dɩ kɔrɔ kʋm o wɩ: "Zaŋɩ wɛɛnɩ sɩ n kwe n gungolo kʋm n ja n vu sɔŋɔ." 7O na tagɩ kʋntʋ tɩn, nɔɔnʋ wʋm ma sɩɩnɩ o zaŋɩ o vu sɔŋɔ. 8Nɔn-kɔgɔ kʋm maama na nɛ kʋntʋ tɩn, fʋʋnɩ ma zʋ-ba. Ba ma zuli Wɛ dɩ DƖ na pɛ dam dɩntʋ doŋ wʋ nabiinə tee nɩ tɩn. 9Zezi laan ma nuŋi o maa kɛa. O ma na nɔɔnʋ wʋdoŋ, o yɩrɩ mʋ Matiyu. O dɛɛn je mɛ seeni o na yəni o joŋi lampoo tɩn mʋ. Zezi ma ta dɩd-o o wɩ: "Zaŋɩ n ta n tɔgɩ-nɩ." O ma sɩɩnɩ o zaŋɩ o tɔgɩ o kwaga. 10Zezi dɛɛn ma vu Matiyu sɔŋɔ sɩ o di wʋdiu, o dɩ o karabiə bam. Lampo-joŋnə dɩ nɔn-cɩcɔgɩrʋ zanzan dɩ maa tɔgɩ ba wʋra ba di wʋdiu kʋm dɩ ba. 11Farizɩan tiinə dɩ maa tɔgɩ ba wʋra. Bantʋ na nɛ Zezi na kɩ te tɩn, ba ma vu ba ta dɩ o karabiə bam ba wɩ: "Bɛɛ mʋ kɩ yɩ 'a karanyɩna kam di wʋdiu dɩdaanɩ lampo-joŋnə dɩ nɔn-cɩcɔgɩrʋ tɩm kʋntʋ?" 12Zezi ma ni ba na tagɩ kʋlʋ tɩn. O laan ma ta o wɩ: "Kʋ na yɩ balʋ na jɩgɩ yazurə tɩn, bantʋ wʋ maŋɩ sɩ ba vu dɔgɩta tu te sɩ o sooni-ba. Kʋ daarɩ balʋ na ba jɩgɩ yazurə tɩn mʋ maŋɩ sɩ ba vu sɩ ba na soonim. 13Wɛ tɩtɩ maŋɩ DƖ ta DƖ wɩ: 'A lagɩ sɩ nabiinə taa jɩgɩ da-ŋwaŋa mʋ, sɩ kʋ daɩ nɩ ba taa maɩ ba wəənu mʋ ba kaanɩ-nɩ.' Ve-na 'a zaasɩ taanɩ dɩm kʋntʋ kuri cɩga. Amʋ na tu lʋgʋ baŋa tɩn, kʋ daɩ sɩ a bəŋi balʋ na maŋɩ ba yɩ nɔn-ŋʋna tɩn, amʋ nan tu sɩ a bəŋi nɔn-balwaarʋ mʋ sɩ ba ba amʋ te." 14Zan karabiə dɛɛn ma vu Zezi te, yɩ ba bwe-o ba wɩ: "Dɩbam dɩ Farizɩan tiinə bam yəni d'ɩ vɔ ni maŋa zanzan. Bɛɛ mʋ yɩ nmʋ karabiə bam ba vɔ ni kʋntʋ?" 15Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Nɔɔnʋ na di kaanɩ yɩ o kɩ candiə, yɩ o cilonnə na wʋra sɩ ba tɔgɩ ba di, bantʋ w'ʋ wanɩ ba nywanɩ ba yigə sɩ ba yɩ di wʋdiu yɩ kan-barʋ wʋm ta wʋ ba tee nɩ na? Ba b'a sɛ ba kɩ kʋntʋ. Kʋ nan w'ʋ ba kʋ yi maŋa kam ba laan na w'ʋ ja kan-barʋ wʋm ba viiri tɩn. Maŋa kam kʋntʋ nɩ yɩ o daa na ba ta wʋ ba tee nɩ tɩn, mʋ o cilonnə bam laan w'ʋ vɔ ni. 16Nɔɔn-nɔɔnʋ dɩ nan b'a sɛ o kwe garyi-dʋʋrɩ o ma fəri gwar-doŋo kʋlʋ na kaarɩ tɩn. O na kɩ kʋntʋ, kʋ fərim dɩm laan w'ʋ vuuri gɔrɔ kʋm kʋ pa kʋ tiini kʋ cɔgɩ zanzan. 17Nɔɔn-nɔɔnʋ dɩ nan b'a sɛ o kwe sa-dʋŋa o lo o kɩ lɔ-doŋo wʋnɩ. O na kɩ kʋntʋ yɩ sana kam na keeri, ka'a pa lɔɔ kʋm bagɩ mʋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ sana kam w'ʋ lo, yɩ lɔɔ kʋm dɩ cɔgɩ. Nɔɔnʋ nan maŋɩ sɩ o kwe sa-dʋŋa o kɩ lɔ-dʋŋʋ wʋnɩ mʋ, sɩ tɩ maama maŋɩ daanɩ." 18Zezi dɛɛn na wʋra o ŋɔɔnɩ kʋntʋ tɩn, Zwifə yigə tu wʋdoŋ ma ba o te. O kuni doonə o yigə nɩ yɩ o wɩ: "Amʋ bukɔ mʋ tɩga lele kʋntʋ. Nan ba sɩ n ma n jɩŋa n dwe-o, sɩ o joori o na ŋwɩa." 19Zezi ma zaŋɩ o tɔg-o, dɩ o karabiə bam maama. 20- 21Ba na maa kɛ kʋntʋ tɩn, kaanɩ wʋdoŋ dɩ ya tɔgɩ o wʋra, o na tiini o wɔɛ ka-wʋ taan bɩna fugə-yale. O maa bʋŋɩ o wʋnɩ o wɩ: "A na maŋɩ a dwe o gɔrɔ kʋm yɩranɩ dɩ, a'a na yazurə." O ma kɛ Zezi kwaga o dwe o gɔrɔ kʋm ni. 22O na dwe-o kʋntʋ tɩn, o ma pipiri o nii-o yɩ o wɩ: "A bukɔ, kɩ pu-dɩa. Nmʋ na kɩ n wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ te tɩn mʋ pɛ n na yazurə." Maŋa kam kʋntʋ nɩ n'ɔɔ mʋ kaanɩ wʋm sɩɩnɩ o na yazurə. 23Zezi laan ma vu o zʋ Zwifə yigə tu wʋm sɔŋɔ. O ma zʋ o na balʋ na maŋɩ ba wu wi yɩ ba kwe nɔɔna ba kɩ tɩn na ti ba yigə sɩ ba kɩ-o, dɩ nɔɔna zanzan na keeri yɩ ba frɩ ba tɩtɩ. 24O ma ta dɩ ba o wɩ: "Zaŋɩ-na 'a nuŋi, sɩ bu wʋm wʋ tɩgɩ, o tigi o dɔ mʋ." O na tagɩ kʋntʋ tɩn, nɔɔna bam maa jɩg-o ba mwana. 25Ba na pɛ kɔgɔ kʋm maama nuŋi tɩn, Zezi laan ma vu o zʋ digə kam bu wʋm na wʋra tɩn. O ma ja o jɩŋa o pa o bi o zaŋɩ wɛɛnɩ. 26O kəm dɩm kʋntʋ ma jagɩ dɩ yi tɩʋ kʋm je sɩm maama. 27Zezi dɛɛn ma zaŋɩ o maa kɛa. O na maa ve tɩn, lilwə bale ma zaŋɩ ba tɔgɩ o kwaga, yɩ ba tɛ dɩ kwər-dɩa ba wɩ: "Pɛ Davidi dwi tu! Duri dɩbam yibwənə!" 28O ma vu o zʋ sɔŋɔ kʋdoŋ. Lilwə bale bam ma tɔgɩ ba zʋ da. O laan ma bwe-ba o wɩ: "Abam bʋŋɩ sɩ a'a wanɩ a kɩ 'a na lagɩ kʋlʋ tɩn a pa abam na?" Ba ma lər-o ba wɩ: "Dɩbam tu, ɛɛn, n'n wanɩ n kɩ." 29O laan ma dwe ba yiə yam yɩ o wɩ: "Abam na kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ sɩ a kɩ kʋlʋ a pa abam tɩn, Wɛ w'ʋ pa kʋ kɩ." 30O na tagɩ kʋntʋ tɩn, ba yiə yam ma sɩɩnɩ ya joori ya puri. O ma kaanɩ-ba sɩ ba yɩ pa nɔɔn-nɔɔnʋ lwarɩ kʋ ni nɩ. 31O na kaanɩ-ba kʋntʋ tɩn, ba ta zaŋɩ ba karɩ ba ŋɔɔnɩ o taanɩ je sɩm maama nɩ. 32Maŋa kalʋ ba na maa kɛ tɩn, nɔɔna badonnə ma ja mɩmaa ba ba Zezi te. Kʋ yɩ cicirə mʋ tɔg-o ka pa o warɩ o ŋɔɔnɩ. 33Zezi ma zəli cicirə kam o yɩra nɩ, yɩ nɔɔnʋ wʋm laan waɩ o ŋɔɔna. Kʋ ma sʋ nɔn-kɔgɔ kʋm maama, yɩ ba tɛ ba wɩ: "Dɩbam maŋɩ d'ɩ wʋ nɛ wo-kɩnkagɩlɩ dɩntʋ doŋ Yisɩrayɛlɩ tɩʋ nɩ." 34Kʋ daarɩ Farizɩan tiinə bam dɛɛn wʋ sɛ, yɩ ba wɩ: "Wʋntʋ na waɩ o zəli sʋtaana tɩn, kʋ yɩ sʋtaana-pɛ dam ŋwaanɩ mʋ." 35Zezi dɛɛn maa kaagɩ tɩ-kamunə dɩ tɩ-balɛ sɩm maama wʋnɩ. O maa yəni o zʋʋrɩ Zwifə bam Wɛ-di sɩm o brɩ-ba Wɛ kwər-ywəŋə kam, dɩ Wɛ na lagɩ DƖ di paarɩ nɔɔna tɩtarɩ nɩ te tɩn. O maa paɩ nɔɔna na yazurə dɩ ba yawɩɩrʋ dwi dwi. 36O dɛɛn na nɛ nɔn-kɔgɔ kʋm yaara yam na yɩ te tɩn, ba ŋwaŋa ma zʋ-o lanyɩranɩ, bɛŋwaanɩ ba tiini ba bwəni yɩ ba dam dɩ ti. Ba nyɩ dɩ peeni sɩlʋ na ba jɩgɩ nayɩrʋ sɩ o taa nii sɩ baŋa nɩ te tɩn. 37O laan ma ta dɩ o karabiə bam o wɩ: "Kʋ nyɩ dɩ faa na kɩ lanyɩranɩ yɩ tɩntʋŋna fɩnfɩɩn yɩranɩ mʋ wʋra sɩ ba kɩ-kʋ te tɩn. 38Nan loori-na faa kʋm tu sɩ o tʋŋɩ nɔɔna zanzan, sɩ ba vu ba kɩ o faa kʋm ba pa-o."


text: 1Ḿpʋ́ɣʋ́ ma ná ɩsɔtɔnʋɣʋ taa kɛ́ kɔkɔlɔ nɔɣɔlʋ ɩ́lɛ́ tɔtɔ. Ɩ tɔɔwaɣa na ɩ tɔm wɛ ha. Ɩsɔtaa tillaa naatosompɔɣɔlaɣa tɔkəna kʋnaasənam kɛ tɔm naatosompɔɣɔlaɣa. Mpəɣɩ pə tɛɛsəɣəna naasənaʋ ɩlɛ pə tɛma. Na kantəkaɣa nyəntʋ tənɛɣɛ Ɩsɔ ná tɩɩ yekina ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pááná. 2Ḿpʋ́ɣʋ́ ma ná tiŋ pɔ ɩsɩɩ teŋku, na ɩ́ na kɔkɔ pə sitaa. Na má ná tɔtɔɣɔ mpa paa kəla wontuɣu na kʋ lɛɛsʋɣʋ na ŋku kʋ kʋkalətʋ ntɛ́ kʋ hətɛ tɔ. Pa səŋa tiŋ wei ɩ pɔ mpʋ ɩsɩɩ teŋku tɔ ɩ nɔɣɔ, na pá tɔka saŋkʋnaa mpa Ɩsɔ cɛla-wɛ tɔ. 3Na pá yooki Ɩsɔ təmlɛ tʋ Moisi yontu na Ɩwəyaɣa nyəntʋ sɩ: Tacaa Ɩsɔ Kawulaɣa tʋ, nyá təma kʋlapɛɛ tɔɔʋ wɛ sɔɣɔntʋ, na a tɔm wɛ piti. Piitimnaa təna təpaɩ wulaʋ. Mpi n sɩɩwa na ń təŋəɣɩ na ń lakɩ tɔ, pə siɣisaa na pə́ wɛna tampana. 4Tacaa, wei ɩ kaa nyana-ŋ tɔ pʋntʋ wɛɛ? Awe ká kisina-ŋ teeli tʋɣʋ? Pə taɣa pʋlʋ, nyá tike n wɛnna tənaŋŋ. Piitimnaa təna yəlaa ká tɛ na pá kɔɔ, na pá luŋ nyá tɛɛ na pá sɛɛ-ŋ. Pə taɣa pʋlʋ, pə kula nyá kʋlapʋtʋ kʋpantʋ tɔɔ kɛ́ na pə́ hʋ́lɩ́ təkeelee. 5Pəlɛ pə waalɩ kɛ́ ma ná ɩsɔtaa Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tʋlaa, na tə taa kɛ́ cokəle nte tə hʋ́lə́ɣɩ́ sɩ Ɩsɔ wɛɛ tɔ. 6Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtaa tillaa naatosompɔɣɔlaɣa wei ɩ ka tɔka kʋnaasənam tɔm naatosompɔɣɔlaɣa ɩnɩ tɔ pa lɩɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ ntɛ tə taa. Na pá suu kpoŋkpontu toŋ nyəntʋ wontu kʋhʋlʋmtʋ na tə́ mʋɣɩ kɔkɔ kɛ nyənənyənɩ, na pá ləla pa laŋa taa kɛ́ wʋla tampalanaa. 7Tənaɣa weesiŋ nyə́ma liɣiti ɩnɩ ɩ taa nɔɣɔlʋ ɩ cɛla ɩsɔtaa tillaa naatosompɔɣɔlaɣa ɩnəɣɩ wʋla kɔpʋnaa kɛ naatosompɔɣɔlaɣa, na pá suna Ɩsɔ wei ɩ wɛ tam tɔɔ tɔ ɩ pááná. 8Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ teeli na ɩ toma pə nyaləna Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ təkpəmm. Nɔɣɔlʋ ta pəsɩ na ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ taa, haləna ɩsɔtaa tillaa yoosi kʋnaasənam tɔm naatosompɔɣɔlaɣa ɩnɩ na pə́cɔ́.


text: 1Maɣa Pɔɔlɩ wei má ma kɛ́ saləka tʋ kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ tɔ, má na tá taapalʋ Timotee. Tá ŋmaana takəlaɣa kanɛɣɛ tá taapalʋ kʋpaŋ Filemɔŋ, nyá wei tá na-ŋ tə kaa təmlɛ tɔ, 2na tá kɔɣɔ Apiya na ta na Aasipi wei tə yooki yoou tɔ, na mpa pa kotiɣi Yesu sɛɛʋ kɛ nyá təyaɣa taa tɔ, pa tənaɣa ḿpʋ́ɣʋ́ tə ŋmaa-kɛ. 3Tacaa Ɩsɔ na tá Sɔsɔ Yesu Kilisiti pá hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ na pá ha-mɛɣɛ alaafəya. 4Tam ma sələməŋ taa ma tɔɔsəɣɩ nyá tɔɔ na má sɛɛkɩ ma Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ na təmlɛ. 5Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ma nɩɩ ɩsəna n sɔɔla Ɩsɔ yəlaa təna, na ɩsəna n tɔka Tacaa Yesu mpaaʋ tɔm tɔ. 6Na ma sələməɣɩ Ɩsɔ sɩ ɩsəna tá na-ŋ tə kpɛnta ɩsəntɔɣɔ Ɩsɔ mpaaʋ tɔɔ tɔ pə́ yele na ń cɛkəna teu təkpataa kɛ́ kʋpantʋnaa mpa pa təna tə hikiɣi tá na Kilisiti tá kpɛntʋɣʋ tɔɔ tɔ. 7Ma taapalʋ, pɔpɔtʋ fɛɩ, ɩsəna n sɔɔlʋɣʋ yʋlʋ tɔ pə lapa-m leleŋ, na pə tasa-m apalʋtʋ kɛ teu. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, nyá yaasi ɩnɩ ɩ́ hɛɛsa Ɩsɔ yəlaa paɣalɛ laŋa. 8Tɔʋ, tɔm natələɣɩ ma caa-ŋ naʋ, na paa ma wɛna mpaa kɛ Kilisiti tɔɔ sɩ má caalɩ-ŋ pə taa, 9ma luɣu lapa sɩ má na-ŋ-tɩ na tə́ wii kʋnyɔŋ kɛ kʋwii. Nyənɩ, saŋa ɩsəntɔ Pɔɔlɩ má ma kpatəlaa kɛlɛ, pə́cɔ́ ma kɛ́ saləka tʋ kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ. 10Ma pəyaɣa Onesim tɔm kɛ ma caa ma na-ŋ, ma pəsa ɩ Ɩsɔ Tɔm taa caa kɛ saləka taa cənɛ. 11Ɩ ka kɛ́ kaawaasaɣa kɛ waatʋ wei ɩ wɛ nyá kiŋ tɔ. Ama kaɣana ɩ waasəɣɩ má na-ŋ. 12Tɔʋ, nɔɔnɔɔ ma mələɣənaŋ-ɩ na ma ləsaɣa kɛ́. 13Ma nyɩɩla teu sɩ ɩ́ saalɩ ma kiŋ cənɛ na ɩ́ səna-m na nyá nɔɣɔ kɛ saləka wei ma tɔkɩ Laapaalɩ Kʋpaŋ tɔɔ tɔ ɩ taa. 14Ama ma ta sɔɔlɩ sɩ má lá pʋlʋpʋ na nyá waalɩ kɛ́ mpʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ma luɣu fɛɩ sɩ ń la-m kʋpantʋ natəlɩ na təlasɩ. Ama ma caa kɛ́ sɩ ń la ɩsəna n nɔkaa tɔ. 15Ntanyɩ pə yasa nyá na-ɩ kɛ́ wɛɛ naalɛɣɛ sɩ pə́ taɣanɩ-mɛɣɛ kpɛntʋɣʋ kɛ tam tɔɔ. 16Pənɛntaa pə kaa wɛɛ ɩsɩɩ yʋlʋ na ɩ yom kɛ yem, ɩ tɛɛ mpʋ. Ɩ pəsa tá taapalʋ kʋpampaŋ kɛ Kilisiti mpaaʋ taa. Ɩ tɛma ma nyəŋ kɛ pəsʋɣʋ təkpataa, ɩlɛ nyaɣa pə kaasənaa sɩ ɩ́ pəsɩ nyá nyəŋ na pə́ kəlɩ mpʋ, paa ɩsɩɩ nyá yom, paa ɩsɩɩ nyá taapalʋ kɛ Tacaa təŋʋɣʋ taa. 17Mpʋ tɔ ye n nyənəɣɩ-m ɩsɩɩ nyá taapalʋ, mʋ-ɩ ɩsɩɩ ye má n ka mʋ-m tɔ. 18Ye ɩ ka wakəla-ŋ pʋlʋ, yaa ɩ wɛna-ŋ kəmlɛ natəlɩ, pɔɔsɩ má. 19Maa fɛlɩ-ŋ pə təna. Pɔɔlɩ má ma maɣamaɣa ma ŋmaana na ma niŋ kɛ mpʋ. Ɩlɛ maa nɔkəɣɩ na má heeli-ŋ sɩ nyá maɣamaɣa n wɛna-m kəmlɛ, haləna nyá niŋ na nyá nɔɔhɛɛ, ma tənna. 20Haɩ hɛɛsɩ ma laŋlɛ kɛ tə kɛ́ Kilisiti nyə́ma tɔ pə tɔɔ. 21Ma tɔŋna takəlaɣa kanɛɣɛ ŋmaaʋ kɛ ɩsəntɔ tɔ na má tʋ-ŋ naani kɛ́ sɩ n ká la pə təna, haləna pə́ tɛləsɩ mpʋ. 22Na pə kaasa-m lɛntɩ sɩ ń caa-m kutuluɣu, pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ma tʋ tɛɛlʋɣʋ sɩ mə Ɩsɔ sələmʋɣʋ ká yele na pá tʋlɩ-m na má kɔɔ mə tɛ. 23Ma taapalʋ Ɩpafəlasɩ wei pa təka ma na-ɩ kɛ́ saləka taa cənɛɣɛ Yesu Kilisiti tɔɔ tɔ ɩ sɛɛkɩ-ŋ. 24Maləkɩ na Alisitaakɩ na Temasɩ na Luku mpa ma na-wɛ tə lakɩ təmlɛ kɛ cənɛ tɔ pɛlɛ pa sɛɛ-ŋ tɔtɔ. 25Tacaa Yesu Kilisiti ɩ́ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ.


text: 1Mɩyaŋ Pɔɔl ba aa kaŋ tɔ nɩtɔdɩyaŋ á tɩɩna Yesu Krisita wɩya, abee á nɩɩnabiye Timoti rɛ sabɩ teŋ no a kɩ tɩya ɩ Filemɔŋ, á kyaŋkyoolii, abee á tʋŋtʋnnɩ-dɔŋ, 2abee Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ ɩ dɩya tɩyaŋ, abee á nɩɩnatoluu Afiya, abee Akipu, nal hʋ á beel-ʋ buloŋ aa lʋgɩ dɩ á leŋ dɩ nala gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ yaa wɩtɩɩ rɛ. 3Á Kuwo Wɩɩsɩ abee á Tɩɩna Yesu Krisita bɔnyɛ abee ba fɩyɛlʋʋ sɩ we ma lee. 4Dɩ mɩyaŋ nɛ ko kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ saŋa kɛ buloŋ, ŋ aa liisi ɩ wɩya rɛ, a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ. 5Beewɩya, ŋ aa nɩɩ ɛɛ hʋ ɩ aa kyo Krisitabiisi buloŋ nɛ, abee ɛɛ hʋ ɩ aa laa á Tɩɩna Yesu Krisita wɩya di. 6Ŋ wɩɩsʋlɩɩ rɛ yaa dɩ Wɩɩsɩ pɛ ɩ tɩyaŋ dɩ ɩ marɩ kɩ basɩ Yesu Krisita wɩya hʋ ɩ aa laa di, dɩ ɛɛ leŋ dɩ ɩ gyɩŋ wɩweliye hʋ buloŋ á aa kana akuu á bee Yesu Krisita aa yaa kɩdɩgɩ nyubaanɩŋ. 7Ŋ naabiikpɩyana, ɛɛ hʋ ɩ aa kyo Wɩɩsɩ nala, ʋ yaa ŋ teŋfɩyɛlʋʋ rɛ kɩŋkaŋ, a leŋ ŋ teŋ mɛ polli, beewɩya ɩ leŋ Wɩɩsɩ nala bembiye fɩyɛlɩ rɛ. 8Krisita wɩya, ŋ kaŋ ŋmanɩɩ rɛ ŋ fa aa sɩ wuwo fɩla ɩ dɩ ɩ yaa wɩɩ hʋ aa maga dɩ ɩ yaa. 9Ŋ fa sɩ wuwo kpa fɩlɩɩ beewɩya, ŋ yaa nal aa laa Yesu Krisita naasɩ sɩŋ nɛ, ka ba ha kana ŋ tɔ nɩtɔdɩyaŋ gyɩnaŋ ʋ wɩya. Amɛ kyori tɩyaŋ nɛ ŋ kpa sʋlɩɩ nyɛ. 10Ŋ biibaal Oniisimu wɩya rɛ ŋ kɩ sʋla ɩ. Ʋ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ ŋ tɩɩ biye Krisita tɩyaŋ, beewɩya ŋ tɩyaŋ nɛ ʋ tɩŋa a laa Yesu wɩya di saŋa hʋ ŋ aa we nɩtɔdɩya tɩyaŋ. 11Ʋ fa bɩ kaŋ tɔnɔ tɩya ɩ. Amɛ lagɩlagɩ no ʋ kaŋ tɔnɔ tɩya ŋ beel-ɩ buloŋ nɛ. 12Ŋ leŋ ʋ mɩɩgɩ kɩ ko ɩ lee rɛ, amɛ ʋ wɩya dɔbɔ ŋ bembii tɩyaŋ weliŋ. 13Ŋ ha aa we nɩtɔdɩya tɩyaŋ Yesu Krisita wɩweliye hʋ wɩya nyɛ, ŋ fa kyo dɩ ʋ we ŋ lee daha rɛ, a fa laa ɩ nyuu kɩ kyiyeli ŋ. 14Amɛ ŋ bee kyɛ dɩ ŋ fɩla ɩ dɩ ɩ kyiyeli ŋ. Ŋ aa kyɛ dɩ ɩ kyiyeli ŋ nɛ ɩ tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ. Ɛɛwɩya, ŋ bɩ sɩ yaa wɩɩ buloŋ dɩ ɩ bɩ laa nyʋwa. 15Kapuwo wɩɩ hʋ aa tɩŋ Oniisimu gyɩ lɩɩ ɩ lee kyɛyɛ baŋmana rɛ yaa dɩ ʋ mɩɩgɩ ko ɩ lee a we doŋ deŋdeŋ kɩ mʋ. 16Oniisimu fa yaa ɩ yoŋ nɛ. Amɛ lagɩlagɩ no, ʋ bɩl bɩ yaa ɩ yoŋ dʋŋ, ʋ tee ɩ yoŋ nɛ. Ʋ yaa á nɩɩnabiye tɩɩ rɛ Krisita wɩya. Ʋ wɩya dɔbɔ ŋ bembii tɩyaŋ nɛ weliŋ. Amɛ ŋ gyɩma anɩɩ ʋ wɩya gba kyɩla ɩ te ŋ nɛ, akuu ʋ aa yaa ɩ yoŋ abee ɩ naabiye buloŋ á Tɩɩna Yesu tɩyaŋ wɩya. 17Dɩ ɩ rɛ gyɩma anɩɩ ŋ yaa ɩ tʋŋtʋnnɩ-dɔŋ Krisita ŋmanɩɩ tɩyaŋ, ɛɛ kɛ dɩ ʋ rɛ ko mɩɩgɩ ko, kana ʋ weliŋ anɩɩ ɩ fa aa sɩ kana ŋ tɩɩ gɛɛ. 18Dɩ ʋ rɛ fa yaa wɩɩ kyogi ɩ, kpa ʋ anɩɩ mɩyaŋ nɛ yaa gɛɛ. Dɩ ʋ rɛ fa dii ɩ kyɩŋ mɛ, kpa ʋ nɩɩ mɩyaŋ nɛ diye. 19Mɩyaŋ Pɔɔl, ŋ tɩɩ noŋ nɛ ŋ kaŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ɩ. Ŋ baa, "Ŋ sɩ tuŋ kyɩŋ hʋ buloŋ ʋ aa diye." Amɛ yaŋ ta yeŋŋe anɩɩ ɩ mɛ dii ŋ kyɩŋ nɛ, beewɩya mɩyaŋ Pɔɔl tɩyaŋ nɛ ɩ tɩŋa a na mɩɩbofalɩɩ hʋ ɩ aa kana Krisita tɩyaŋ. 20Ɛɛwɩya, ŋ naabiikpɩyana, ŋ aa sʋla ɩ á Tɩɩna nyubaanɩŋ, yaa wɩɩ no tɩya ŋ. Akuu á aa yaa kɩdɩgɩ Krisita tɩyaŋ wɩya leŋ dɩ ŋ teŋ fɩyɛlɩ. 21Ŋ laa di rɛ anɩɩ ŋ aa sabɩ wɩɩ no kɩ tɩya ɩ, ɩ sɩ yaa wɩɩ hʋ wɩya ŋ aa sʋla ɩ. Ŋ gyɩma anɩɩ ɩ gba sɩ yaa te gɛɛ. 22Pɛ marɩ dɩya mɛ biŋ, a yaa siri kɩ pɔ ŋ ŋmanɩɩ, beewɩya ŋ laa di rɛ anɩɩ ma aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ kɩ tɩya ŋ wɩya, Wɩɩsɩ sɩ laa ma buloŋ sʋlɩɩ, a leŋ dɩ ŋ mɩɩgɩ ko ma lee. 23Ɛpafirasɩ mɛ ba aa kaŋ tɔ pɛ ŋ tɩyaŋ akuu Yesu Krisita wɩya mɛ aa kyʋwalɩ ɩ. 24Ŋ tʋŋtʋnnɩ-dɔŋtɩŋsɩ Maakɩ abee Arisitaakusi abee Dimasɩ abee Luka mɛ aa kyʋwalɩ ɩ. 25Á Tɩɩna Yesu Krisita bɔnyɛ sɩ we ma buloŋ lee.


text: 1Malɛka kam ma daarɩ ka brɩ-nɩ bu-tʋla kalʋ na na paɩ ŋwɩa tɩn. Na bam tiini ba lana yɩ ba nyɩɩnɩ nɩ niu te. Bu-tʋla kam na bam maa burə ba nuŋi Wɛ dɩ Pəlbu wʋm paarɩ jangɔŋɔ kʋm tee nɩ ba duri tɩʋ kʋm tɩtarɩ nɩ. 2Tiu kʋlʋ biə na paɩ ŋwɩa tɩn maa zɩgɩ bu-tʋla kam jazɩm dɩ jagwiə nɩ. Tiu kʋm kʋntʋ maa yəni kʋ ləri biə kuni fugə-bɩle bɩm maama wʋnɩ. Cana maama wʋnɩ kʋ ləri biə mʋ. Kʋ vɔɔrʋ tɩm ma maɩ kʋ sooni lʋgʋ baŋa dwi tiinə yɩ ba naɩ yazurə. 3Woŋo kʋlʋ maama Wɛ na culi tɩn daa təri tɩʋ kʋm kʋntʋ wʋnɩ. Wɛ dɩ Pəlbu wʋm paarɩ jangɔŋɔ kʋm mʋ w'ʋ ta wʋ tɩʋ kʋm wʋnɩ, yɩ DƖ tɩntʋŋna bam zuli-DƖ. 4Ba'a ta naɩ Wɛ yibiyə, yɩ DƖ yɩrɩ dɩm w'ʋ pʋpʋnɩ ba trə nɩ. 5Tɩga daa b'a yi tɩʋ kʋm nɩ. Ba b'a ta lagɩ kanɩɩ sɩ sɩ taa zəŋi pooni, naa wɩa dɩ. Bɛŋwaanɩ Yuutu Baŋa-Wɛ tɩtɩ w'ʋ ta yɩ pooni DƖ pa-ba. Ba'a ta tɔgɩ ba di paarɩ sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. 6Malɛka kam daa ma ta dɩ amʋ ka wɩ: "Taanɩ dɩntʋ maama yɩ cɩga mʋ, dɩ maŋɩ sɩ nɔɔna sɛ-dɩ. Yuutu Baŋa-Wɛ mʋ yɩ dɩlʋ na zəni DƖ nijoŋnə bam dɩ DƖ Joro kʋm yɩ ba tɔɔlɩ DƖ kwərə kam tɩn. Dɩntʋ mʋ tʋŋɩ DƖ malɛka sɩ ka ba ka brɩ DƖ nɔɔna bam, sɩ ba lwarɩ kʋlʋ na lagɩ kʋ kɩ lele tɩn." 7Cəgi-na, Zezi tagɩ o wɩ: "Amʋ ma bɩɩnɩ lele. Balʋ na sɛ Wɛ kwərə kalʋ na pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ wʋnɩ tɩn jɩgɩ yu-yoŋo." 8Amʋ Zan mʋ sɩɩnɩ a ni wəənu tɩm kʋntʋ, yɩ a kwəri a na-tɩ. Kʋ maama na tu kʋ ba kʋ ti tɩn, a laan ma kuni doonə malɛka kalʋ na brɩ-nɩ wəənu tɩm kʋntʋ tɩn yigə nɩ sɩ a zuli-ka. 9Ka ma ta dɩ amʋ ka wɩ: "Yɩ kɩ kʋntʋ. Amʋ yɩ Wɛ tɩntʋŋnʋ mʋ, nɩ nmʋ dɩ n ko-biə balʋ na tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam tɩn dɩ balʋ maama na sɛ kʋlʋ na pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ wʋnɩ tɩn dɩ na yɩ te tɩn. N maŋɩ sɩ n zuli Wɛ mʋ." 10Ka daa ta ma ta dɩ amʋ ka wɩ: "Yɩ zaŋɩ n səgi Wɛ kwərə kalʋ na pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ wʋnɩ tɩn, pa nɔɔna lwarɩ-ka. Bɛŋwaanɩ maŋa yiə sɩ wəənu tɩm kʋntʋ sɩɩnɩ tɩ kɩ. 11Kʋntʋ, wʋlʋ maama na kɩ balɔrɔ tɩn, o dɩ nan ve yigə dɩ o tɩtʋŋ-balwaarʋ. Wʋlʋ maama na kɩ wo-digiru tɩn, o dɩ nan ve yigə dɩ o wo-digiru kəm. Kʋ daarɩ wʋlʋ na sɛ o kɩ lanyɩranɩ tɩn, o tiini o kwaanɩ o taa kɩ lanyɩranɩ. Wʋlʋ na yɩ Wɛ nɔɔnʋ tɩn, o tiini o kwaanɩ sɩ o taa kɩ Wɛ wʋbʋŋa na lagɩ te tɩn mʋ." 12Cəgi-na, Zezi tagɩ o wɩ: "A ma bɩɩnɩ lele. A na tuə, a laan w'ʋ pa nɔɔnʋ maama ŋwɩɩrʋ tɩlʋ na maŋɩ dɩ o tɩtʋŋa tɩn. 13Amʋ mʋ yɩ pulim dɩ gurim. Amʋ ta mʋ yɩ dayigə tu dɩ kwaga tu, amʋ mʋ pulə yɩ a gurə." 14Balʋ na zarɩ ba gwaarʋ ba pa tɩ pɩɩrɩ parɩ parɩ tɩn jɩgɩ yu-yoŋo. Bantʋ jɩgɩ cwəŋə sɩ ba di tiu kʋlʋ biə na paɩ ŋwɩa tɩn, yɩ ba kwəri ba jɩgɩ cwəŋə sɩ ba zʋ Wɛ tɩtɩ tɩʋ kʋm wʋ. 15Kʋ daarɩ, balʋ na w'ʋ maŋɩ tɩʋ kʋm cicwəŋə nɩ tɩn mʋ yɩ balʋ na kɩ wo-zɔɔna dɩ liri kərə, kʋ wəli dɩ balʋ na boori tɩn, dɩ balʋ na yɩ nɔn-gʋra tɩn, dɩ balʋ na kaanɩ jwənə tɩn, kʋ wəli dɩ balʋ na soe vwa-fɔm yɩ ba kɩ vwan kikiə tɩn. 16Zezi tagɩ o wɩ: "Amʋ mʋ tʋŋɩ a malɛka sɩ ka ba ka brɩ abam balʋ na yɩ amʋ kɔgɔ kʋm nɔɔna tɩn wəənu tɩntʋ maama. Amʋ yɩ wʋlʋ kuri na nuŋi Pɛ Davidi dwi dɩm wʋnɩ tɩn. Amʋ yɩ tɩtɩɩtɩ calɩcʋa kalʋ yɩrɩ na yɩ naŋɔgɔ yɩ ka nyɩɩnɩ tɩn." 17Wɛ Joro kʋm dɩ Zezi nɔn-kɔgɔ kʋm na nyɩ nɩ o ka-dʋʋrʋ te tɩn ma ta ba wɩ: "Nan ba." Wʋlʋ maama na ni kwərə kantʋ tɩn, sɩ o dɩ ta nɩ: "Nan ba." Na-nyɔm na jɩgɩ wʋlʋ maama tɩn, sɩ o ba. Wʋlʋ maama na lagɩ sɩ o nyɔ na balʋ na paɩ ŋwɩa tɩn, sɩ o ba o joŋi o nyɔ zaanɩ. 18Amʋ Zan nan lagɩ a kaanɩ balʋ maama na cəgi wəənu tɩlʋ na pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋntʋ wʋnɩ yɩ tɩ yɩ Wɛ kwərə tɩn. Nɔɔnʋ na wəli woŋo tɔnɔ kʋntʋ taanɩ dɩm wʋnɩ, Wɛ w'ʋ pa o na yaara yalʋ tɔnɔ kʋm na brɩ tɩn. 19Nɔɔnʋ wʋlʋ nan na lɩ woŋo tɔnɔ kʋntʋ wʋnɩ dɩ o yagɩ tɩn, Wɛ w'ʋ lɩ o dɩ yigə DƖ yagɩ, sɩ o yɩ da o di tiu kʋlʋ biə na paɩ ŋwɩa tɩn naa o tɔgɩ o zʋ Wɛ tɩtɩ tɩʋ kʋm wʋ nɩ tɔnɔ kʋntʋ na brɩ te tɩn. 20Wʋlʋ na zɩgɩ wəənu tɩm kʋntʋ cɩga kam kwaga nɩ tɩn mʋ tɛ o wɩ: "Kʋ yɩ cɩga mʋ. A ma bɩɩnɩ lele." Amina. D'ɩ Yuutu Zezi, nan ba. 21Dɩbam Yuutu Zezi yu-yoŋo kʋm w'ʋ ta wʋ abam maama tee nɩ.


text: 1Mɔɔ mɩŋŋa Pol, mɔɔ kʋ m nɩ lɔnnɔcɛ ʋ Krista Yeezuu tɔ ma, mɔɔ kan wɔɔ danyɩ Timote kɩ m nɩ ci bɩ bam. A ba wɔɔ nawʋrɛ ɩbɩɩ ma, Filemɔn, wɔɔ gʋaasɩba n'ɩbɩɩ m, wɔɔ zibəəkɔɔn n'ɩbɩɩ m sɔ. 2A ba wɔɔ nawʋm kristagʋɔɔ sokʋma k'a n'a som kʋ ma ɩbɩɩ har ʋ bɩ ma sɔ, kan wɔɔ danlʋ Apɩya kɩ ma, kan lemim nyɩnta zoobarɛkɔɔn Arsip kɩ ma sɔ. 3Bɩ kʋ wɔɔ Zɩ Woso kan Zuuba Yeezuu Krista kɩ n barka kan laafɩɩ kɩ ka a ʋ. 4Filemɔn, kʋ mɔɔ ɩ yaa dam Woso m, bɩ mɔɔ ɩbɩɩ tɔ da m nɔ ʋ, m n'a barka dam tee••• ɩbɩɩ tɔ ma. 5Bala, mɔɔ ɩ ŋʋarɛ k'ɩbɩɩ n ta m wosogʋɔɔ wɔɔ haay tɔ ma bɩ mim mam, kan sɩrakarɛ k'ɩbɩɩ n ta m Zuuba Yeezuu nɔ ʋ bɩ mim kɩ. 6A yɛ mɔɔ nawʋm Woso han, k'ɩbɩɩ sɩrakarɛ k'awɔɔ zɛ kʋ ra kan ɩbɩɩ kɩ bɩ n zi ba, an hɔ mɩŋŋa haay kʋ wɔɔ n'ʋ dam ma ʋ a ba Krista zibəə tɔ ma bɩ hɩnka. 7M danyɩ, zi k'ɩbɩɩ ba ɩ ŋʋarɛ bɩ tɔ ma bɩ, a mɔɔ heer nyɔɔ gʋta, an mɔɔ heer wʋta, bala, ɩbɩɩ wosogʋɔɔ wɔɔ heer ba kookoo. 8Naa minto nɩ, kʋ mɔɔ bɩ to m nɩ lɛ m Krista tɔ ma, kʋ m lɛ ka ɩ ʋ, k'ɩ hɔ kʋ mɔɔ lɛ n taa ɩbɩɩ gʋr zi bɩ ba bɩ, 9kʋ mɔɔ hɔ bɩ do yɛ ɩbɩɩ han ŋʋarɛ tɔ ma, a jɩra mɔɔ m lɛ kʋ mɔɔ n'a karɛ ɩbɩɩ ʋ bɩ m. Ɩɩn••• mɔɔ mɩŋŋa m Pol, gʋaa gusire m mɔɔ m, m nɩ lɔnnɔcɛ ʋ kɛɛrɛ, Krista Yeezuu tɔ ma. 10M wɔ mɔɔ n'a zɩnzɛrɛ ɩbɩɩ m, Onezim tɔ ma, a a ba mɔɔ nyɩnnɩ sɩrakarɛ nɔ ʋ lɔnnɔcɛ ʋ naa ʋ. 11Biisi bɩ a zibəə ba ɩbɩɩ ma y, bɩ kɛɛrɛ naa, a zibəə ta ɩbɩɩ ma, a zibəə n ta mɔɔ ma sɔ. 12A da mɔɔ nawʋrɛ ɩbɩɩ m zaa ra, a mɩŋŋa a ba hɔdeem kan mɔɔ kɩ kɛɛrɛ. 13Kʋ mɔɔ hɔɔnhɔ m, mɔɔ ŋʋa k'an gɔɔta kan mɔɔ kɩ naa ʋ, k'an bɩr mɔɔ ziro bam ɩbɩɩ bɩncɛ ʋ, lɔnnɔcɛ kʋ mɔɔ n ta ʋ lemim nyɩnta bɩ tɔ ma naa nɔ ʋ. 14Bɩ, mɔɔ n a ŋʋa kʋ m hɔsɩ ba k'ɩbɩɩ n zaa ka y. Mɔɔ lɛ baa k'ɩbɩɩ n zi mɩŋŋa ba mɔɔ m paŋŋa nɩ y, mɔɔ lɛ n taa k'ɩbɩɩ n a ba ɩ hɔɔnhɔ ma. 15A a da ma Onezim bɩ, a gʋ a ʋ ɩbɩɩ ma dɔmɩm poore nɔ ʋ, k'an b'a bɔ an bɩ gɔɔta kan ɩ kɩ dɔmɩm haay nɔ ʋ. 16Dɩɩtaa naa, lɔ bɛɛ m bala dɔ y, a lɛ da lɔ m gʋta kɛɛrɛ, a ba a ʋ wɔɔ danyɩ wɔɔ n'a ŋʋam karɩ paan•••. Mɔɔ y'a ŋʋam gʋta paan•••, bɩ ɩbɩɩ ɩ ga m ɩ ŋʋa an lɛ da, bala, gʋaa m, bɩ wɔɔ danyɩ m sɔ Krista nɔ ʋ. 17K'ɩbɩɩ ɩ dɩgam mɔɔ ma ɩ danyɩ, k'a maam k'ɩ si, amba ɩbɩɩ nɩ mɔɔ sim bɩ m. 18Bɩ, k'a kʋrɔ ma kan ɩ kɩ, gɛɛ ɩbɩɩ zɩm an ta m, k'ɩ ba mɔɔ mɩŋŋa mim. 19Mɔɔ mɩŋŋa Pol nɩ gʋrsɩra naa do bam: "K'a zɩm bɩ wuti karɔ, mɔɔ n n'a karɛ," bɩ pakra bɛɛ m kʋ m a hɩ ɩ m sɔ m ʋ, mɔɔ zɩm ta ɩbɩɩ ra y, ɩbɩɩ mɩŋŋa mɩsɩrbaa bɩ m. 20Ɩɩn••• m danyɩ, m wɔ mɔɔ n'a zɩnzɛrɛ ɩ m, naa ba m m denter Zuuba tɔ ma. Mɔɔ heer ba kookoo Krista ŋʋarɛ bɩ tɔ ma. 21Ci bɩ kʋ mɔɔ n'a barɛ ɩbɩɩ ma naa, a dɔ mɔɔ ʋ paan••• m ʋ, ɩbɩɩ hɔ kʋ mɔɔ n'a yɛm bɩ bam, bɩ mɔɔ dɔ sɔ m ʋ, ɩbɩɩ y'a barɛ an cem hɔ kʋ mɔɔ n'a yɛm bɩ han. 22Kʋ m a yɛ ɩ han lɛɛm k'ɩ cɛ banka ɩ cɩnta m m, bala, mɔɔ y'a gɩngam mɩŋŋa awɔɔ yaadarɛrɔ wɔɔ tɔ ma, m ʋ, n wɔ daam mɔɔ ma zɔɔ mɔɔ n bʋr awɔɔ zi b'ʋ. 23Epafras ɩ yaa darɛ a m, a du n y'a ʋ lɔnnɔcɛ ʋ naa ʋ kan mɔɔ kɩ Krista Yeezuu tɔ ma. 24Mɔɔ zibəəkɔɔnrɔ, Markɩ kan Aristarkɩ kɩ, Demas kɩ, Likki kɩ ɩ yaa darɛ a m sɔ. 25Bɩ kʋ Zuuba Yeezuu Krista barka n bɩr kan a kɩ.


text: 1Yesu bɔ̃ɔn naa ɩka a Faraseemɩne wõ naa wʋn nyɛrɛ nɩbɛ suoro ba a Nãaŋmɩn kʋ̃ɔ, ka a bala na turo wʋ gar a bala na turo a Jɔɔn. 2Tɩchɛ Yesu poturbo lɛ dɔ̃ɔ suoro a nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʋ̃ɔ, a ba ɩ Yesu mɩ̃ɛ lɛ ɛ. 3Yesu bar naa Judiya tɩ lɩɛb chiine a Galilee go. 4Ka a ɩ Samariya lɛ a sɛɛ ɩka wʋ tu. 5A sɔr 'lɔ wʋn tu tɩ yi naa a Saika tẽe pɔ, na wʋ gbʋr a wɛr 'lɔ a Jekɔb na dɔ̃ɔ de kʋ a wʋ bidaba Josefʋ a kõr jaa. 6A lɔ-ɔ̃ɔ a Jekɔb na dɔ̃ɔ tuu chɛnɛ na be be, ka a Yesu jɛ̃ gbʋr a lɔ-ɔ̃ɔ bojũu wʋ chen bal. Mɔ̃tɔ̃tuo sɔ̃ɔ lɛ. 7Ka a Samariya pɔɔ suu a lɔ-ɔ̃ɔ pɔ kʋ̃ɔ ɔ̃ɔfʋ jie. Ka a Yesu sʋɔr wʋ, "Pɔɔ yãayãabɩlɛ, ɔ̃ɔ a kʋ̃ɔ kʋ ma ka n nyũ." 8A Yesu poturbo mɩ kpɛ̃n a tẽe pɔ ɩka ba tɩ da bʋ̃diir. 9Ka a Samariya pɔɔ 'yɛr, "Fʋ̃ʋ Juu nɩrɛ, maa mɩ Samariya pɔɔ, taa ɩ ŋmɩnɛ ka fʋ ɩka n kʋ fʋ kʋ̃ɔ ka fʋ nyũ," sɩn nɩ Juu nɩbɛ na ba mʋɔrɔ taa bũu ɛ? 10A Yesu 'yɛr wʋ, "Faa bɔ̃ɔ a bon a Nãaŋmɩn na bʋɔrɔ ɩka wʋ kʋ fʋ ɛ. Faa mɩ bɔ̃ɔ a nɩrɛ 'lɔ na sʋɔrɔ fʋ a kʋ̃ɔ ɩka wʋ nyũ ɛ, fʋ̃ʋ ta bɔ̃ɔ, fʋn taa sʋɔr man a kʋ̃ɔ 'lɔ na kʋrɔ nyɛvʋr." 11A pɔɔ 'yɛr, "Nɩkpɛ̃ɛ, faa tara bʋ̃-ɔ̃ɔnaa ɛ, ka a lɔ-ɔ̃ɔ mɩ yulʋ̃, nyɩnɛ lɛ fʋn nyɛ a kʋ̃ɔ ala na kʋrɔ a nyɛvʋr? 12A sɩ sãakpã Jekɔb lɛ tuu a lɔ-ɔ̃ɔ nyãna kʋ sɩ, ka wʋ yɔn nɩ a wʋ dʋ̃n nyuro. Fʋ̃ʋ bɛrma gar a Jekɔb bɩɩ?" 13Ka Yesu 'yɛr, "Ɩ̃sʋɔ jaa na nyũ a kʋ̃ɔ nyãna, kɔ̃nyũur na kpɛ wʋ̃n go. 14Tɩchɛ ɩ̃sʋɔ jaa na nyũ a kʋ̃ɔ ala ɩn na kʋ wʋ, kɔ̃nyũur kʋ̃ lɛ kpɛ wʋ go ɛ. A kʋ̃ɔ ala ɩn na kʋ wʋ kaara kɔ̃bulaa na yire, naa kʋrɔ nyɛvʋr na ba tara baarfʋ ɛ." 15Ka a pɔɔ 'yɛr, "Nɩkpɛ̃ɛ yãayãabɩlɛ, kʋ ma a kʋ̃ɔ ala ka n nyũ, ka a kɔ̃nyũur ta lɛ nyɔɔ ma ka n suu a lɔ-ɔ̃ɔ nyã pɔ go ɛ." 16A Yesu 'yɛr wʋ, "Kul tɩ tara a fʋ sɩrɛ waan." 17Ka a pɔɔ 'yɛr, "N ma tara sɩrɛ ɛ." A Yesu 'yɛr, "Yelmɩ̃ɛ fʋ 'yɛr ɩka faa tara sɩrɛ ɛ. 18Fʋ dɔ̃ɔ kul sɩrbɛ anũu, tɩ a daba 'lɔ sɛ̃ fʋn be a pʋ̃pãanyã ba ɩ a fʋ sɩrɛ ɛ." 19Ka a pɔɔ 'yɛr, "Nɩkpɛ̃ɛ n nyɛ naa a fʋ ɩ Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrɛ. 20A sɩ sãakpãmɩne, a tɔ̃ɔ nyã ju lɛ ba ma do tɩ puor a Nãaŋmɩn tɩchɛ a yɩn Juu nɩbɛ 'yɛr ɩka Jerusalɛm tɛɛ lɛ ɩ a puorfʋ jie." 21Ka a Yesu 'yɛr kʋ wʋ, "Pɔɔ sɔɔ de ma, sɔ̃ɔ waara an kʋ̃ ɩ a tɔ̃ɔ nyã ju bɩɩ Jerusalɛm yɩn do tɩ puor a Sãa Nãaŋmɩn go ɛ. 22A yɩn Samariya nɩbɛ ba bɔ̃ɔ a 'lɔ yɩn puoro ɛ, a sɩn Juu nɩbɛ bɔ̃ɔ naa a Nãaŋmɩn 'lɔ sɩn puoro. Bojũu a sɩ jie lɛ Nãaŋmɩn na tu faa nɩbɛ. 23Tɩchɛ a sɔ̃ɔ waara, wʋ gɔr ta baar, a bala na puoro a Nãaŋmɩn sɩrɛ jaa, a sɩɛ na wiil ba naa ka ba puor a Sãa Nãaŋmɩn nɩ yelmɩ̃ɛ. Ba nyãna puorfʋ lɛ a Sãa Nãaŋmɩn bʋɔrɔ. 24Nãaŋmɩn ɩn sɩɛ, bala na puoro wʋ a sɩɛ pɔ wʋn wiil ba naa ka ba puor wʋ nɩ yelmɩ̃ɛ pɔ." 25Ka a pɔɔ 'yɛr, "N bɔ̃ɔ naa ɩka a Nɩ-iraa na wa naa, a 'lɔ sɩn na bʋɔlɔ a Kɩrɩsɩto. 'Lɔ wa wa, wʋn wiil sɩ naa yele a jaa par." 26Ka a Yesu 'yɛr kʋ a pɔɔ, "Maa lɛ a nɩrɛ 'lɔ nɩ fʋ̃ʋ na 'yɛrɛ a pʋ̃pãanyã." 27Ka a ɩ a poturbo mɩ tɔ̃ɔ ta nyɛ wʋn 'yɛrɛ nɩ a pɔɔ ka a nɛɛr 'maa ba. Tɩchɛ ba ɩ̃sʋɔ jaa ba 'la sʋʋr wʋ bo lɛ wʋ bʋɔrɔ bɩɩ bãa 'yɔ̃ɔ lɛ wʋ 'yɛrɛ nɩ a pɔɔ ɛ. 28A jie lɛ a pɔɔ bar a yuor tɩ jo kul a tẽe pɔ tɩ 'yɛr kʋ a nɩbɛ, 29"Yɩ wa nyɛ daba na 'yɛr ma ala a jaa n na dɔ̃ɔ maal. Kaa 'lɔ lɛ ɩ a Nɩ-iraa naa 'lɔ bɩɩ?" 30Nɩrɛ jaa na be a tẽe pɔ yin chen na tɩ kaa a Yesu. 31An wa ɩrɛ a lɛ ka a poturbo sʋɔr a Yesu. "Wiwile yãayãabɩlɛ, di bʋ̃diir." 32Tɩchɛ ka a Yesu 'yɛr kʋ ba, "N tara na bʋ̃diir yɩn ba bɔ̃ɔ a yele ɛ." 33Ka wʋ poturbo piel sʋrɔ taa, "Nɩrɛ kɔ̃ɔ lɛ tɔ̃ɔ waan bon kɔ̃ɔ wa kʋ wʋ ka wʋ di bɩɩ?" 34A Yesu 'yɛr, "N bʋ̃diir lɛ ka n ɩ a lɛ Nãaŋmɩn na bʋɔrɔ, 'lɔ lɛ tʋ̃ ma, ka n baar a tʋ̃mɔ̃ 'lɔ wʋn kʋ ma ɩka n tʋ̃. 35Yɩn 'lɔ 'yɛr naa ɩka a chɛn ŋmɛrsɩ anaar ka a ŋmab ta, maa 'yɛr kʋ yɩ ɩka, yɩ kaa yɩn nyɛn a por bonsɩ na mʋ̃ɔ sɛɛ ŋmab. 36Pʋ̃pãanyã gba, a tʋ̃tʋ̃nbɔ bala na ŋmara nyɛrɛ naa a ba sãyar, ban lɔ̃ɔnɔ̃ a bʋ̃ŋmarsɩ waara nɩ nyɛvʋr na ba tara baarfʋ ɛ Nãaŋmɩn sɛ̃. Ka a bala na bʋr a bʋ̃bie nɩ a ŋmaŋmarba pãa 'mataa chɩlɛ. 37A sʋkpa na ɩ yelmɩ̃ɛ ɩka, bamɩne lɛ bʋr ka bamɩne mɩ ŋma. 38Maa tʋ̃nɔ̃ yɩ naa ɩka, yɩ chen tɩ ŋma a puo 'lɔ pɔ a bamɩne na tʋ̃ hãn." 39Nɩyɔɔ na yi a Samariya tẽe pɔ sɔɔn de Yesu, bojũu a pɔɔ 'yɛr kʋ ba ɩka, "A daba nyã 'yɛr naa a lɛ jaa n na dɔ̃ɔ maal." 40Ba wan wa sʋɔr wʋ ɩka wʋ jɩ̃nɛ a ba tẽe, ka wʋ jɛ̃ be ber ayi. 41A Samariya tẽe dẽme yɔɔ jie mɩ lɛ sɔɔn de Yesu bojũu ba wʋn a lɛ wʋn 'yɛr. 42Be a ba 'yɛr kʋ a pɔɔ, "A ba ɩ lɛ fʋn 'yɛr kʋ sɩ jũu sɩ sɔɔ de a Yesu ɛ, sɩn mɩ̃ɛ wõ naa a lɛ wʋn 'yɛr kʋ sɩ, ka sɩ bɔ̃ɔ ɩka 'lɔ lɛ na faa a wɛr nɩbɛ." 43A ber ayi na po, wʋ yin a be na wʋ chen Galilee. 44Yesu 'yɛr naa, "Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrbɛ nyɛrɛ na 'yɔ̃ɔfʋ jie jaa, tɩchɛ a ba tẽe dẽme ba 'yɔ̃ɔnɔ̃ ba ɛ." 45Wʋn wa ta a Galilee, a nɩbɛ de wʋn nuur ayi a be, bojũu ba mɩ dɔ̃ɔ chen a Jerusalɛm a Gõl Bar Difʋ jie tɩ nyɛ a lɛ jaa wʋn maal. 46Yesu na wa be a Galilee, wʋ lɩɛb chen a Keena tẽe pɔ be wʋn dɔ̃ɔ lɩɛb a kʋ̃ɔ ka a ɩ a dãa. Nɩkpɛ̃ɛ kɔ̃ɔ ben Kapenahum ka a wʋ bie bɩɛrɛ. 47Wʋn wa wõ ɩka a Yesu yin a Galilee wa a Judiya, wʋ chen tɩ sʋɔr wʋ ɩka wʋ sãa a wʋ bie na kpire. 48Ka a Yesu 'yɛr kʋ a nɩkpɛ̃ɛ, "Yɩn baa nyɛ jɩ̃nɛ nɩ nɛ'maa yele ɛ, yɩ kʋ̃ sɔɔ de ɛ." 49Ka a daba 'yɛr, "Nɩkpɛ̃ɛ, yãayãabɩlɛ, wa ka a n bie ta kpi ɛ." 50A Yesu pãa 'yɛr, "A fʋ bie sa naa, kulo a yir." A daba sɔɔn de a lɛ a Yesu na 'yɛr na wʋ lɩɛb kulo a yir. 51Ka a tʋ̃tʋ̃nbɔ na yi a nɩkpɛ̃ɛ yir tuor wʋ a sɔr pɔ 'yɛr, "A fʋ bie sa naa." 52A wʋ sʋʋr ba a sɔ̃ɔ buor a bie na sa, ka ba 'yɛr, "Jãa mɔ̃tɔ̃ɔ na vɩrʋ̃ lɛ a ɩ̃gãn tul bar wʋ." 53Ka a bie sãa tɩɛr tɔ an ɩ a mɔ̃tɔ̃ɔ vɩr naa a jãa, a Yesu na 'yɛr, "A fʋ bie sa naa." A daba naa bala ba jaa na be a wʋ yir sɔɔn de a Yesu. 54A nɛ'maa yelsɩ ayi lɛ anyã Yesu na tʋ̃ wʋn yi a Judiya na wʋ chen a Galilee.


text: 1Nan bʋŋɩ-na 'a nii, d'ɩ Ko Wɛ na tiini DƖ soe dɩbam te yɩ DƖ maɩ dɩbam DƖ bə nɩ DƖ biə tɩn. D'ɩ nan sɩɩnɩ d'ɩ yɩ kʋntʋ mʋ. Kʋntʋ mʋ nɔɔna balʋ na yɩ lʋgʋ baŋa nyɩm tɩn yigə tərə dɩ dɩbam, ba na yəri Wɛ tɩn ŋwaanɩ. 2A badon-sonnu-ba, dɩbam laan yɩ Wɛ biə mʋ. D'ɩ nan na w'ʋ ba d'ɩ ta'a yɩ te tɩn daa ta wʋ brɩ fasɩ. D'ɩ nan na ye kʋlʋ tɩn mʋ yɩ: Zezi na w'ʋ joori o ba maŋa kalʋ tɩn, d'ɩ laan w'ʋ ta yɩ nɩ wʋm tɩtɩ na yɩ te tɩn, bɛŋwaanɩ d'ɩ w'ʋ na o na yɩ te tɩn fasɩ. 3Wʋlʋ maama na jɩgɩ tɩɩna yantʋ dɩ Zezi tɩn, kʋntʋ tu maŋɩ sɩ o taa ŋwɩ dɩ wʋ-poŋo, nɩ Zezi na yɩ wʋ-poŋo tu te tɩn mʋ. 4Wʋlʋ maama na kɩ lwarɩm tɩn vɩn Wɛ ni mʋ. Lwarɩm kəm yɩ Wɛ ni vɩʋn mʋ. 5Abam ye nɩ, Zezi Krisi na tu lʋgʋ baŋa tɩn, kʋ yɩ sɩ o saarɩ nabiinə lwarɩm mʋ o yagɩ. Wʋntʋ nan ba jɩgɩ lwarɩm dɩ fɩnfɩɩn dɩ. 6Kʋntʋ, wʋlʋ maama na ŋwɩ dɩd-o tɩn yagɩ lwarɩm kəm mʋ. Wʋlʋ maama nan ta na kɩ lwarɩm tɩn, kʋ brɩ nɩ o ta wʋ lwarɩ Zezi mʋ, yɩ o kwəri o yəri o na yɩ wʋlʋ tɩn. 7A bu-sonnu-ba, yɩ pa-na nɔɔn-nɔɔnʋ na cwəŋə o ganɩ abam. Wʋlʋ maama tɩtʋŋa na tɔgɩ cɩga tɩn mʋ jɩgɩ cɩga Wɛ tee nɩ, nɩ Zezi na jɩgɩ cɩga te tɩn. 8Kʋ daarɩ, wʋlʋ maama nan ta na tɔgɩ lwarɩm kəm tɩn, kʋ brɩ nɩ o yɩ sʋtaanɩ nɔɔnʋ mʋ, bɛŋwaanɩ sʋtaanɩ maŋɩ dɩ kɩ lwarɩm kʋ zɩgɩ pulim nɩ mʋ. Wɛ Bu wʋm nan tu lʋgʋ baŋa sɩ o cɔgɩ sʋtaanɩ tɩtʋŋa mʋ. 9Wʋlʋ maama na yɩ Wɛ bu tɩn yagɩ lwarɩm kəm mʋ, bɛŋwaanɩ Wɛ dam dɩlʋ na paɩ ŋwɩa tɩn wʋ o tee nɩ. Kʋntʋ tɩn, o daa b'a wanɩ o ta taa kɩ lwarɩm, o na yɩ Wɛ bu tɩn ŋwaanɩ. 10Kʋntʋ mʋ yɩ kʋlʋ na pɔɔrɩ balʋ na yɩ Wɛ biə dɩ balʋ na yɩ sʋtaanɩ biə tɩn daanɩ. Wʋlʋ maama kikiə na ba tɔgɩ cɩga yɩ o ba soe o donnə tɩn daɩ Wɛ nɔɔnʋ. 11Kʋ yɩ cɩga mʋ, d'ɩ maŋɩ sɩ d'ɩ ta'a soe daanɩ. Kʋntʋ mʋ yɩ Wɛ kwərə kam abam na maŋɩ 'a ni pulim nɩ tɩn. 12D'ɩ nan wʋ maŋɩ sɩ d'ɩ kɩ nɩnɛɛnɩ Kayin na kɩ kʋlʋ faŋa faŋa tɩn. Wʋntʋ dɛɛn yɩ wo-lwaanʋ tu sʋtaanɩ jɩŋa nɔɔnʋ mʋ, yɩ o gʋ o nyaanɩ. Bɛɛ nan mʋ kɩ yɩ o gʋ-o? Kʋ yɩ wʋm tɩtɩ kikiə na ba lana, yɩ o nyaanɩ wʋm kikiə tɔgɩ cɩga tɩn ŋwaanɩ mʋ. 13A ko-biə-ba, lʋgʋ baŋa nɔɔna bam na culi abam, 'a yɩ pa kʋ sʋ abam. 14Kʋ na yɩ dɩbam, d'ɩ ye nɩ d'ɩ maŋɩ d'ɩ yagɩ tʋʋnɩ cwəŋə, yɩ d'ɩ daarɩ d'ɩ tɔgɩ Wɛ ŋwɩ-dʋŋa kam cwəŋə mʋ. D'ɩ na soe d'ɩ donnə tɩn mʋ paɩ d'ɩ lwarɩ kʋntʋ. Wʋlʋ maama nan na ba soe o doŋ tɩn ta wʋ tʋʋnɩ jɩŋa nɩ mʋ. 15Wʋlʋ maama na culi o donnə tɩn yɩ nɔn-gʋrʋ mʋ. Abam nan ye nɩ nɔn-gʋrʋ b'a wanɩ o taa jɩgɩ Wɛ ŋwɩ-dʋŋa kam o bɩcarɩ nɩ. 16Zezi na tiini o soe dɩbam tɩn mʋ te o sɛ sɩ o tɩ dɩbam ŋwaanɩ. Kʋntʋ mʋ pɛ d'ɩ lwarɩ sono cɩga cɩga na yɩ te tɩn. Mʋ kʋ kuri dɩbam dɩ maŋɩ sɩ d'ɩ sɛ sɩ d'ɩ tɩ d'ɩ donnə ŋwaanɩ. 17Nɔɔnʋ wʋlʋ maama na yɩ jɩjɩgɩrʋ tu tɩn na nɛ nɩ o doŋ ba gara, yɩ o na wʋ pɛ o ŋwaŋa zʋ-o, kʋ brɩ nɩ Wɛ sono kʋm təri kʋntʋ tu bɩcarɩ nɩ mʋ. 18A bu-sonnu-ba, d'ɩ kikiə mʋ maŋɩ sɩ ya brɩ nɩ d'ɩ sono kʋm d'ɩ na jɩgɩ tɩn daɩ ni-taanɩ yɩranɩ, sɩ kʋ yɩ sono kʋlʋ na yɩ sono cɩga cɩga tɩn mʋ. 19D'ɩ na jɩgɩ sono kʋm kʋntʋ doŋ, kʋ'ʋ pa d'ɩ lwarɩ nɩ d'ɩ sɩɩnɩ d'ɩ tɔgɩ cɩga cwəŋə kam, yɩ kʋ'ʋ pa d'ɩ bɩcara taa tigi jəgə dɩdʋa Wɛ yigə nɩ. 20Kʋntʋ, d'ɩ bɩcara nan na pɛ d'ɩ lwarɩ nɩ d'ɩ kɩ d'ɩ tusi, d'ɩ ye nɩ Wɛ ye DƖ dwe d'ɩ bɩcara yam na ye te tɩn, yɩ dɩntʋ mʋ ye wəənu maama. 21A badon-sonnu-ba, dɩbam bɩcara nan na b'a wanɩ ya cɔgɩ dɩbam tɩn, d'ɩ w'ʋ ta jɩgɩ baarɩ Wɛ yigə nɩ. 22D'ɩ w'ʋ na woŋo kʋlʋ maama d'ɩ na w'ʋ loori DƖ tee nɩ tɩn, d'ɩ na sɛ DƖ ni yɩ d'ɩ kɩ kʋlʋ na poli DƖ wʋ tɩn ŋwaanɩ. 23Ni dɩlʋ Wɛ na pɛ dɩbam tɩn mʋ tɩntʋ: D'ɩ maŋɩ sɩ d'ɩ kɩ d'ɩ wʋ-dɩdʋa dɩ DƖ Bu Zezi Krisi, sɩ d'ɩ kwəri d'ɩ ta'a soe daanɩ, nɩnɛɛnɩ wʋntʋ na pɛ dɩbam ni sɩ d'ɩ ta'a soe-da te tɩn. 24Wʋlʋ maama na sɛ Wɛ niə yam tɩn ŋwɩ dɩ DƖ mʋ, yɩ Wɛ dɩ wʋra dɩ kʋntʋ tu. Wɛ Joro kʋm DƖ na pɛ dɩbam tɩn mʋ pɛ d'ɩ lwarɩ nɩ Wɛ sɩɩnɩ DƖ wʋra dɩ dɩbam.


text: 1Paul hɔa ha Derbe nɛ ha Listre. Haki, ma wan-yambimɔ pɛ Jésus dungɔ ang, ling wa nde, Timothée. Nana wa nɛ̂ wi pɛ Christ mɔ kandɔ zuife, ma, bafa wa nɛ̂ kandɔ greke. 2Hio wi pɛ Christ ha Listre nɛ ha Ikoniom, tɔa dede lingtɛ Timothée. 3Paul ngoya wɛnɛ tuka sɔy-yali. Mɛgi, a kuo wɛnɛ nɛ gɔna sɔru wa hazu hio zuife ha kandɔnu ndɔng ingɔ nde, bafa wa nɛ̂ greke. 4Ha hio gasa le, ka Paul, Silas nɛ Timothée pena ang, mbwa bulo wen mɔ, ka hio wan-nɛtom nɛ hio kotowi ha Jérusalem kpoa zua. Nɛ mbwa mboa hio wi pɛ Christ mɛ pam wen ɛngɛ. 5Mɛgi, hio wi mɔ hio eglize tɛ bo nɛngaya ha wal mɛkaramɔ, nɛ dɔka mbwa dungɔ ha yɛbha yala ndang ndang fɛt. 6Nzɔy-Sɔtɛ dolsa mbwa mɛ nɛ nɛ bul wen pɛ Sɔ ha kandɔnu Azi. Mɛgi, mbwa gɔna kandɔnu Frizi nɛ kandɔnu Galasi pen. 7Ka mbwa hɔa hapɛtɛ kandɔnu Misi, mbwa kio wal mɛ le ha kandɔnu Bitini. Ma, Sɔtɛ pɛ Jésus kafa. 8Mɛgi, mbwa gɔna kandɔnu Misi nɛ zil ha gasa le Troas. 9Ha ma zɛ ndang, Paul zɔka lisɔ. A zɔka ma wi mɔ kandɔnu Masedoane ha yola. Wi ɛngɛ lokatɛ ha wɛnɛ nɛ tɔa: «Mɛ tɛ ha Masedoane hazu gbakiri ɔ!» 10Nɛhasa hapata ɛngi, ɔ kio wal mɛ pen ha Masedoane, hazu ɔ ingɔ nɛdedea nde, Sɔ saa ɔ mɛ nɛ nɛ bul Dede Wen ha hio wi haki. 11Ɔ danga kuga ha Troas nɛnɛ nzeng ha kisi Samotras. Yala ndang hapata, kuga bhanda ha gasa le Neapolis. 12Haki ɔ nɛa ha Filipe, gasa le mɔ kandɔnu Masedoane. Hio wi mɔ kandɔ Rome de le ang. Ɔ dungɔ haki hio ma yala. 13Ha swe ɔmtɛ, ɔ gboa ha Filipe nɛ ɔ nɛa hapɛtɛ nanali. Ɔ takara nde, bhandi gɔ Sɔ pɛ hio zuife haki. Ɔ dungɔnu nɛ ɔ wolamɔ hinɛ hio bhoko, ka wesara may haki. 14Ha soko mbwa ma bhoko mɔ gasa le Tiatire ang ka lukisi Sɔ, ling wa nde Lidi. Wɛnɛ nɛ̂ wan-gdongi tili gbɛ la, ka gɛnɛa nɛ ngaya pentɛ. A zea wen pɛ Paul, nɛ Sɔ gbosasa sila wa nde, wɛnɛ amɛkiri yo. 15Ɔ gdumso wɛnɛ nɛ hio nam pɛa fɛt ha li nɛ ling Jésus. Hapata a saa ɔ nɛ tɔa: «Ka ɛnɛ zɔka nde, mi mɛkara Jésus nɛkpasa, ɛnɛ atɛ, tɛ ɔ ha twa pɔm.» Nɛ a nɔsasa ɔ mɛ mɛkiri. 16Ma swe, ka ɔ dungɔ ha nɛa ha bhandi gɔ Sɔ, ɔ kpaa may hinɛ ma bala bhoko. Wɛnɛ nɛ dua, ka ha wɛnɛ zɛng mɛ ing mɔ ka behɔ bin. Hio wan pɛa dungɔ ha kpaa mbɔli nɛdɔka nɛ wal zɔka mɔ pɛa. 17Wɛnɛ naka pata Paul nɛ ɔ fɛt, nɛ a gdɔra nɛ ngagɛl: «Hio wi ndɔng nɛ̂ wan-tom pɛ Sɔ ha kuso ngɔn. Mbwa ha osa ha ɛnɛ wal mɔkpasi.» 18A dea tuka ɛngɛ yala nɛdɔka, kanɛ sila Paul yimɔ nɛkpasa. A kiforo tɛ zɔk bhoko ɛngɛ, nɛ a tɔa ha dua: «Nɛ ling Jésus-Christ, mi ha nu ha mɛ mɛ gbo ha tɛ wa pen!» Nɛ ha ndangtɛ ngimɔ dua gboa pen. 19Ka hio wan pɛa zɔka nde, mbwa lɛm kpa mbɔli nɛ wal pɛa fin na, mbwa baa Paul nɛ Silas nɛ daka mbwa nɛnɛ ha dɛl mɔ lea ha li hio wan-le. 20Nɛ mbwa kuo mbwa nɛnɛ ha li hio wan-gɔn kita. Mbwa tɔa: «Hio wi ndɔng ha bhunzoko gasa le pɛ ɔ. Mbwa nɛ̂ zuife, 21nɛ mbwa ha osa hio ma mbombe ndɔki deamɔ. Ma, ɔ nɛ̂ wi mɔ Rome, nɛ mbonga pɛ ɔ kafa mɛ mɛkiri mana mɛ de yo.» 22Hio zugiliwi fin dea ngambi sungiri Paul nɛ Silas. Hio wan-gɔn kita haa nu nde, ɛ akangiri la tɛ mbwa nɛ zuri mbwa nɛ zambala. 23Nɛ kaɛ mɛla mbwa nɛ gdanga kari, ɛ pio mbwa ha zang twa zɔbhɔ. Nɛ hio wan-gɔn kita haa nu ha wan-pɛm twa zɔbhɔ nde, wɛnɛ apɛm mbwa nɛkpasa. 24Hazu a kpaa haanu mɛgi, a pio mbwa ha kpogio gdɔku twa zɔbhɔ, nɛ a aa poka ha nanga mbwa. 25Ha wal gduko zɛ, Paul nɛ Silas dungɔ ha gɔa Sɔ nɛ ha bea gima lukisi nɛ Sɔ. Nɛ hio olo wan-zɔbhɔ ha zea mbwa. 26Nɛhasa nu yaka nɛngaya. Twa zɔbhɔ fesa, hio nutwaa gbosasa tɛ, nɛ gbazɔbhɔ pɛ hio wan-zɔbhɔ fɛt bulo. 27Wan-pɛm twa zɔbhɔ tunɔ. Ka wɛnɛ zɔka hio nutwa zɔbhɔ long, a takara nde, hio wan-zɔbhɔ pena fɛt kari. Mɛgi, a daka gbapa hazu gbɛ nɛ tɛ wa. 28Ma, Paul gdɔra nɛ ngagɛl: «Mɛ gbɛ tɛ mɛ na, ɔ fɛt ang!» 29Wan-pɛm twa zɔbhɔ ana kan-du we, nɛ a sɔawi le gdɔku pɛ Paul hinɛ Silas. Tɛ wa yaka tututu, nɛ a teka ha si mbwa. 30Hapata a kaya mbwa gbo nɛ ha dɛl, nɛ a ana mbwa: «Hio gasa wi, mi bede nɛ ge, ka mi akpasi, ge nde?» 31Nɛ mbwa kiforo wen: «Mɛ mɛkiri Kongawan Jésus, nɛ mɛ bekpasi, mɛ nɛ hio wi mɔ twa pɛ mɛ fɛt.» 32Mbwa bulo wen pɛ Kongawan ha wɛnɛ nɛ hio wi mɔ twa pɛa fɛt. 33A kaya mbwa ha ndangtɛ ngimɔ nɛ zɛ nɛnɛ ha bhandi pɛa, nɛ a fala dalɛ pɛ mbwa. Nɛ sising mbwa gdumso wɛnɛ ha li nɛ ling Jésus, nɛ fin hio wi mɔ twa pɛa fɛt. 34Hapata a kuo mbwa nɛnɛ ha zang twa pɛa, nɛ a haa yɔngamɔ ha mbwa. Wɛnɛ nɛ hio wi pɛa fɛt dungɔ nɛ gasa totɛ, hazu mbwa mɛkara Sɔ. 35Ka mɔsaa kari, hio wan-gɔn kita tomsa hio ma wan-tom pɛ mbwa ha pɛ wan-pɛm twa zɔbhɔ. Mbwa tɔa: «Mɛ dak kɔ ha tɛ hio wi ndɔng!» 36Nɛ wan-pɛm twa zɔbhɔ bhaa wena ha Paul nɛ tɔa: «Hio wan-gɔn kita haa nu nde, mi adak kɔ ha tɛ ɛnɛ. Mɛgi, ɛnɛ lɛma gbo pen nɛ gaamɔ.» 37Ma, Paul tɔa ha hio wan-tom ndɔng: «Mbwa tɛ gɔn kita ha zu ɔ na, ngase ɛngi mbwa mɛla ɔ ha li hio wi fɛt, ɔ ka dung nɛ̂ bele mɔ kandɔnu Rome. Hapata mbwa pio ɔ ha twa zɔbhɔ. Nɛ sising mbwa ngoya nde, ɔ apen nɛ wuso, mɛng nde? Way, hio wan-gɔn kita atɛ nɛ tɛ mbwa tɛ gbosisi ɔ.» 38Hio wan-tom sio nɛ tɔ wen ɛngɛ ha hio wan-gɔn kita. Nɛ gasa ke baa hio wan-gɔn kita ndɔng, ka mbwa zea nde, Paul nɛ Silas nɛ̂ bele mɔ kandɔnu Rome. 39Mbwa nɛa nɛ ani tiso ha kɔ Paul nɛ Silas. Mbwa gbosasa mbwa gde sɛɛ, nɛ lokatɛ ha mbwa nde, mbwa agbo ha le ɛngɛ pen. 40Paul nɛ Silas gboa ha twa zɔbhɔ nɛ ha pɛ Lidi. Mbwa kpaa hio ya ha Christ haki, nɛ mbwa gdea da ha sila mbwa. Hapata mbwa pena.


text: 1D'ɩ ko-biə-ba, 'a ye nɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi w'ʋ joori o ba, yɩ Wɛ w'ʋ la dɩbam sɩ d'ɩ ta'a wʋ o tee nɩ. D'ɩ nan lagɩ d'ɩ loori abam sɩ 'a yɩ pa 'a bɩcara taa di kʋntʋ ŋwaanɩ. 2'A yɩ zaŋɩ 'a pa 'a wʋbʋŋa vugimi, dɩ nɔɔna balʋ na tɛ ba wɩ d'ɩ Yuutu Zezi dɛ dɩm maŋɩ dɩ yi tɩn. Nɔɔna na tɛ dɩ abam ba wɩ, Wɛ Joro kʋm mʋ brɩ kʋntʋ, naa ba na wɩ kʋ yɩ dɩbam taanɩ mʋ, naa ba na pɛ abam tɔnɔ yɩ ba wɩ kʋ nuŋi dɩbam tee mʋ, 3sɩ 'a yɩ sɛ 'a pa nɔɔn-nɔɔnʋ ganɩ abam dɩ wəənu tɩm kʋntʋ dwi. Bɛŋwaanɩ maŋa kalʋ nɔɔna zanzan na w'ʋ ba ba ywəri Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ tɩn w'ʋ da yigə kʋ kɩ mʋ, sɩ d'ɩ Yuutu wʋm dɛ dɩm laan ba dɩ yi. Kʋlʋ na wəli da tɩn, kəm-balwaarʋ tu wʋm w'ʋ da yigə mʋ o ba. Wʋntʋ gurim je nan w'ʋ ta yɩ cɔgɩm mʋ. 4O'o brɩ nɩ wʋm dwe wəənu tɩlʋ maama nɔɔna na zuli dɩ kʋlʋ maama ba na bə nɩ ba wa tɩn, yɩ o'o dʋnɩ wəənu tɩm kʋntʋ maama. O ma w'ʋ vu o zʋ o jəni Baŋa-Wɛ tɩtɩ digə kam wʋnɩ, yɩ o brɩ nɩ wʋm tɩtɩ mʋ yɩ Wɛ. 5A ya na wʋ abam tee nɩ maŋa kalʋ tɩn, a maŋɩ a brɩ abam wəənu tɩm kʋntʋ. 'A nan wʋ guli-tɩ na? 6Woŋo kʋdoŋ nan mʋ cɩgɩ wəənu tɩm kʋntʋ cwəŋə sɩ tɩ ta yɩ kɩ lele, yɩ 'a ye kʋ ni nɩ. Kʋ daarɩ maŋa kam na sɩɩnɩ ka yi, kəm-balwaarʋ tu wʋm laan w'ʋ ba sɩ nabiinə lwar-o jaja. 7Kəm-lwaanʋ dam dɩlʋ na səgi nɔɔna yiə nɩ tɩn maŋɩ dɩ wʋra dɩ cɔgɩ nabiinə. Kʋ nan na yɩ wʋlʋ na wʋra o cʋ kəm-lwaanʋ tɩm cwəŋə lele sɩ tɩ yɩ kɩ tɩn, kʋntʋ tu w'ʋ ba o viiri. 8Maŋa kam kʋntʋ nɩ mʋ, kəm-balwaarʋ tu wʋm laan w'ʋ brɩ o tɩtɩ jaja. D'ɩ Yuutu Zezi na w'ʋ joori o ba maŋa kalʋ tɩn, o laan w'ʋ ma o ni-viu o cɔgɩ wʋntʋ fasɩ. Zezi na w'ʋ joori o ba dɩ dam-fɔrɔ tɩn, mʋ o laan w'ʋ cɔgɩ kəm-balwaarʋ tu wʋm. 9Maŋa kam kəm-balwaarʋ tu wʋm na w'ʋ ba tɩn, o'o joŋi dam-fɔrɔ sʋtaanɩ tee nɩ o ma kɩ wo-kɩnkagɩla dwi təri təri ya na daɩ cɩga tɩn. 10O ma w'ʋ kɩ kəm-balwaarʋ dwi maama o ma ganɩ balʋ na w'ʋ ga ba ŋwɩa Wɛ tee nɩ tɩn. Kʋ'ʋ kɩ-ba kʋntʋ, bɛŋwaanɩ ba ba sɛ sɩ ba joŋi Wɛ cɩga kam dɩ sono, sɩ kʋ pa DƖ vrɩ-ba ba lwarɩm wʋnɩ. 11Ba na vɩn Wɛ cɩga kam tɩn ŋwaanɩ, DƖ laan w'ʋ pa ba wʋbʋŋa daa yəri cɩga, yɩ ba sɛ ba tɔgɩ kʋlʋ na yɩ vwan tɩn. 12Balʋ maama na wʋ sɛ DƖ cɩga kam yɩ ba daarɩ ba soe kəm-balwaarʋ tɩn, Wɛ w'ʋ di ba taanɩ yɩ ba na cam. 13D'ɩ ko-biə-ba, d'ɩ maŋɩ sɩ d'ɩ kɩ Wɛ le maŋa maama abam ŋwaanɩ, 'a na yɩ balʋ d'ɩ Yuutu wʋm na soe tɩn. Kʋ zɩgɩ pulim nɩ mʋ Wɛ kuri abam sɩ DƖ vrɩ abam DƖ yagɩ. DƖ mɛ DƖ Joro kʋm dam mʋ DƖ pa 'a ji DƖ tɩtɩ nɔɔna, dɩ 'a na kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩ DƖ cɩga kam tɩn ŋwaanɩ. 14Wɛ na bəŋi abam sɩ 'a ta'a yɩ kʋntʋ tɩn, kʋ dɛ dɩ DƖ kwər-ywəŋə kam d'ɩ na tɔɔlɩ d'ɩ brɩ abam tɩn ŋwaanɩ mʋ, sɩ DƖ pa 'a tɔgɩ dɩ d'ɩ Yuutu Zezi Krisi 'a na zulə. 15Kʋntʋ ŋwaanɩ, d'ɩ ko-biə-ba, fɔgɩ-na 'a zɩgɩ kəŋkəŋ, sɩ 'a yɩ yagɩ cɩga kalʋ d'ɩ na maŋɩ d'ɩ brɩ abam tɩn, kʋ na yɩ d'ɩ na maŋɩ d'ɩ wʋ abam tee nɩ yɩ d'ɩ ŋɔɔnɩ kʋlʋ tɩn, dɩ d'ɩ na pʋpʋnɩ tɔnɔ kʋlʋ d'ɩ pa abam tɩn dɩ. 16D'ɩ Yuutu Zezi Krisi dɩdaanɩ d'ɩ Ko Wɛ soe dɩbam yɩ DƖ pa dɩbam yu-yoŋo, dɩ DƖ na pɛ d'ɩ jɩgɩ baarɩ dɩlʋ na b'a fɔgɩ dɩ ti tɩn, dɩdaanɩ tɩɩna yalʋ na yɩ cɩga tɩn. 17Dɩntʋ w'ʋ zəni abam dɩ wʋbʋŋ-ŋʋna sɩ 'a ta'a jɩgɩ dam, sɩ 'a wanɩ 'a ta'a kɩ lanyɩranɩ 'a tɩtʋŋa dɩ 'a ni-taanɩ maama wʋnɩ.


text: 1Ɛɛ rɛ Yesu sii lɩɩ doŋ, a mʋ Gyudɩya paalʋʋ abee Gyɔɔdaŋ fuwo hʋ kyolo. Nɩgyamaa bɩl ko laŋŋɩ ʋ lee. Ʋ bɩl kɩ daga ba anɩɩ ʋ aa kɩ daga gɛɛ. 2Ɛɛ rɛ Farasiima badɔmɔŋ mɛ sii ko ʋ lee, a kɩ kyɛ dɩ ba magɩsɩ ʋ, a pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Ʋ yaa ŋmanɩɩ rɛ dɩ baal vɩya ʋ haaŋ?" 3Yesu mɩɩgɩ pɩyɛsɩ ba a baa, "Ɛɛ rɛ Moosi daga ma dɩ ma kɩ tɩŋa?" 4Ba baa, "Moosi basa anɩɩ dɩ baal lɛ aa kyɛ dɩ ʋ vɩya ʋ haaŋ, dɩ ʋ laa sɩya sabɩ haaŋ-vɩyayɩ teŋ a tɩya haaŋ hʋ aŋ na vɩya ʋ." 5Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Ma dagɩɩ hayɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ Moosi gyɩ sabɩ gɛɛ tɩya ma. 6Amɛ Wɩɩsɩ aa piili dʋnɩya marɩɩ, baal abee haaŋ nɛ ʋ marɩ. 7Ɛɛ wɩya baal aa sɩ leŋ ʋ kuwo abee ʋ naa rɛ, aŋ kpa haaŋ dɩ ʋ bee haaŋ hʋ yaa kɩdɩgɩ. 8Nala no balɩya sɩ kaŋ kyaldɩgɩ, ba bɩl bɩ yaa nala balɩya, ba bɩrɩmɩ nɩdɩgɩ rɛ. 9Wɩɩsɩ yaŋ aa kaŋ nala hʋ pɛ dɔmɔŋ, ʋ bɩ maga dɩ nihuwobiŋ kaŋ ba porigi." 10Yesu bee ʋ hatɩnna hʋ mɩɩgɩ sii gyʋʋ dɩya. Ɛɛ rɛ ba bɩl pɩyɛsɩ ʋ wɩɩ no tɩɩ. 11Ʋ basɩ tɩya ba a baa, "Baal hʋ kɛ buloŋ aa vɩya ʋ haaŋ aŋ bɩl kpa hadɩma, ʋ tɩɩna gyʋʋ ʋ haaŋ hʋ haakye tɩyaŋ nɛ, aŋ pɛ yaa sɔŋsɔnnɩ mɛ. 12Dɩ haaŋ mɛ rɛ vɩya ʋ bala, aŋ mɛ bɩl mʋ yal badɩma, ʋ mɛ gyʋʋ ʋ bala hʋ haakye tɩyaŋ nɛ, aŋ pɛ yaa sɔŋsɔnnɩ mɛ." 13Nala badɔmɔŋ gyɩ kaŋ ba biibiisi ko Yesu lee rɛ, dɩ ʋ kpa ʋ nosi dɔbɔ ba tɩyaŋ dɩ Wɩɩsɩ pɛ ba. Ɛɛ rɛ ʋ hatɩnna hʋ nɔsɩ ba. 14Yesu aa naa gɛɛ, ʋ na baaŋ ʋ hatɩnna hʋ nyuu tɩyaŋ, aŋ basɩ tɩya ba a baa, "Ma leŋ dɩ haŋbiisi hʋ ko ŋ lee. Ma ta kil ba. Nala no iriŋ nɛ sɩ gyʋʋ Wɩɩsɩ koro hʋ tɩyaŋ. 15Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, dɩ ɩ bɩ yelli Wɩɩsɩ anɩɩ haŋbiye aa yelli ʋ kuwo abee ʋ naa gɛɛ, ɩ bɩ sɩ na Wɩɩsɩ koro hʋ gyʋʋ." 16Ɛɛ rɛ ʋ paa haŋbiisi hʋ nɔgɔ, a kpa ʋ nosi dɔbɔ ba tɩyaŋ, a sʋla Wɩɩsɩ tɩya ba dɩ Wɩɩsɩ pɛ ba tɩyaŋ. 17Yesu gyɩ bɩl sii dɩ ʋ vala ŋmanɩɩ, ɛɛ rɛ baal kɩdɩgɩ fá ko gbinni ʋ sɩya tɩyaŋ a pɩyɛsɩ ʋ, "Ŋ Tɩɩŋwelii, ɛɛ rɛ ŋ sɩ yaa a kaŋ mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii?" 18Yesu pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Bee rɛ tɩŋ ɩ yɩrɩ ŋ ɩ Tɩɩŋwelii? Nal buloŋ bɩ weliye, see Wɩɩsɩ dʋŋ. 19Na ɩ gyɩŋ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ rɛ. Ba aa rɛ nyɛ, 'Ta kpʋʋ nal, ta kyɛ ɩ dɔŋtɩɩna haaŋ, ta gaa, dɩ ɩ rɛ yaa daŋsɩya wɩɩ tɩyaŋ, ta nyɩya wɩya. Ta firimi laa nal kɩŋ. Kɩ fá ɩ kuwo abee ɩ naa."' 20Ɛɛ rɛ baal hʋ basɩ tɩya Yesu a baa, "Ŋ Tɩɩna, ŋ tɩŋ wɩya no kɛ buloŋ nɛ a lɩɩ ŋ biibiri tɩyaŋ buloŋ." 21Ɛɛ rɛ Yesu lurimi ʋ sɩya tɩyaŋ abee kyori aŋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Wɩdɩgɩ rɛ kaa ɩ ha aa bɩ yaa. Mʋ kpa ɩ kɩna hʋ buloŋ yallɩ, a kpa molbiye hʋ tɩya nyaaba aŋ ko kɩ tɩŋa ŋ. Dɩ ɩ rɛ yaa gɛɛ, ɩ sɩ kaŋ kɩna wɩɩsɩbee tɩyaŋ." 22Yesu aa basɩ gɛɛ, baal hʋ sɩya bil, beewɩya ʋ gyɩ kaŋ kɩna rɛ weliŋ. Ʋ tɩya buloŋ kyogi, ʋ sii mʋ. 23Ɛɛ rɛ Yesu deŋ nala hʋ aŋ mɩɩgɩ basɩ tɩya ʋ hatɩnna hʋ a baa, "Ʋ yaa wɩduwo rɛ abee kɩna tɩmma aa sɩ wuwo gyʋʋ Wɩɩsɩ koro hʋ." 24Ʋ aa basɩ gɛɛ ʋ hatɩnna hʋ nyʋʋsɩ fɩyɛlɩ. Ʋ bɩl mɩɩgɩ basɩ tɩya ba a baa, "Ŋ kyaŋsɩ, Wɩɩsɩ koro hʋ gyʋʋyɩ yaa wɩduwo rɛ kɩŋkaŋ. 25Nyɔgɩmaa aa sɩ tɩŋ gahaŋ sɩɩ lɩɩ, ʋ rɛ yaa mɔl a te kɩna tɩɩna aa sɩ wuwo gyʋʋ Wɩɩsɩ koro hʋ." 26Yesu aa basɩ gɛɛ, ʋ hatɩnna hʋ nyʋʋsɩ marɩ fɩyɛlɩ, ba kɩ pɩyɛsɩ dɔmɔŋ a baa, "Dɩ ba aa rɛ kɩɩ nyɛ, aŋnɛ rɛ yaŋ sɩ wuwo na Wɩɩsɩ laatayɩ?" 27Yesu mɩɩgɩ deŋ ba aŋ baa, "Wɩɩ no kpere nihuwobiŋ nɛ, amɛ ʋ bɩ kpere Wɩɩsɩ kɛ. Beewɩya, wɩɩ buloŋ tuwo Wɩɩsɩ aa bɩ sɩ wuwo yaa." 28Ɛɛ rɛ Piita basɩ tɩya ʋ a baa, "Na, á kɛ leŋ kɩŋ buloŋ nɛ aŋ kɩ tɩŋa ɩ hal." 29Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Waa, wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma, nal hʋ buloŋ aa sɩ kuu ŋ wɩya abee Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ wɩya, a leŋ ʋ dɩya, koo ʋ naabalɩya, koo ʋ naa, koo ʋ kuwo, koo ʋ biisi, koo ʋ bagɩsɩ, 30ʋ tɩɩna sɩ bɩl na dɩɩsɩ, abee nɩmmabalɩya, abee nɩmma, abee biisi, abee bagɩsɩ naaŋsɩɩnyʋwa kɔɔ dʋnɩya no tɩyaŋ. Ba sɩ kuu ŋ wɩya a dɔgɩsɩ ʋ, amɛ dɩ ʋ rɛ ko sʋba, ʋ mɛ sɩ na mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii. 31Amɛ nala yʋga aa laa sɩya gyɩnaŋ, ba sɩ ko laa hal, ka dɩ nala hʋ aa laa hal gyɩnaŋ mɛ ko laa sɩya." 32Yesu aa basɩ gɛɛ dɩ ba we ŋmanɩɩ tɩyaŋ nɛ a kɩ mʋ Gyerusalɛm. Yesu laa ba sɩya. Ʋ hatɩnna hʋ nyʋʋsɩ gyɩ fɩyɛla rɛ abee ʋ wɩbasɩya hʋ, kambɩŋ gyɩ gba kaŋ nala hʋ badɔmɔŋ aa tɩŋ ba hal. Ɛɛ rɛ Yesu kaŋ ʋ hatɩnna hʋ dʋŋ a gɩɩgɩ lɩɩ, a basɩ tɩya ba wɩya hʋ buloŋ nala aa sɩ yaa ʋ. Ʋ baa, 33"Ma gyegili daha! Á aa mʋ Gyerusalɛm nɛ. Dɩ ámaa rɛ ko pele doŋ, ba sɩ kaŋ mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye, a kaŋ mʋ tɩya wɩɩkyʋwal sɩlaala nɩhɩyasɩ, abee Wɩɩsɩ Teŋ dɩdagɩla. Ba sɩ di ŋ sarɩya aŋ baa dɩ ʋ maga dɩ ba kpʋ ŋ nɛ, aŋ kana ŋ mʋ we nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma nosi tɩyaŋ dɩ ba kpʋ ŋ. 34Ba sɩ yaa ŋ sɩya, aŋ tʋ naŋtʋwɔl we ŋ tɩyaŋ. Ba sɩ vɩɩrɩ ŋ, aŋ kpʋ ŋ, amɛ ŋ sɩ sii sʋʋ tɩyaŋ ʋ kyɛyɛ boto kyɛɛ." 35Ɛɛ rɛ Gyemsi abee Gyɔɔŋ, Zebedi balɩya hʋ, sii mʋ Yesu lee a basɩ tɩya ʋ a baa, "Á Tɩɩna, aa sʋla ɩ, wɩɩ kɩdɩgɩ rɛ we doŋ á kɩ kyɛ dɩ ɩ yaa tɩya ma." 36Ɛɛ rɛ Yesu pɩyɛsɩ ba a baa, "Wɩbee rɛ ma kɩ kyɛ dɩ ŋ yaa tɩya ma?" 37Ba baa, "Ɩ aa sɩ di Wɩɩsɩ koro hʋ, a kaŋ feŋ, a hɔŋ ɩ kuwori kpasa hʋ nyuu, leŋ dɩ á yaa ɩ logiŋ hʋhɔnnɔ, dɩ kɩdɩgɩ hɔŋ ɩ noduu, dɩ kɩdɩgɩ mɛ hɔŋ ɩ nogɔbɔ." 38Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Ma bɩ gyɩŋ kɩŋ hʋ ma aa kyɛ. Ma sɩ wuwo kaŋ bembii a na tʋwara hʋ ŋ aa sɩ na? Ma sɩ wuwo fo dɔgɩsɩɩ hʋ ŋ aa sɩ fo?" 39Ba baa, "Waa, á sɩ wuwo." Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ba a baa, "Wɩtɩɩ rɛ ma basɩ. Tʋwara hʋ ŋ aa sɩ na, ʋ rɛ ma mɛ sɩ na. Dɔgɩsɩɩ hʋ ŋ aa sɩ fo, ʋ rɛ ma mɛ sɩ fo. 40Amɛ ŋ noduu abee ŋ nogɔbɔ hʋhɔnnɔ hʋ kɛ, ŋ daa sɩ lɩɩ ba. Wɩɩsɩ rɛ gyɩŋ nala hʋ ʋ aa mara doŋ biŋ pɔ." 41Yesu hatɩnna fi hʋ aa nɩya dɩ Gyemsi bee Gyɔɔŋ basɩ gɛɛ, ba kaŋ ba kɩ di dɔŋdɔŋ. 42Ɛɛ rɛ Yesu yɩrɩ ba buloŋ ko laŋŋɩ a basɩ tɩya ba a baa, "Nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma, ka ma gyɩŋ ba kuworo aa kɩɩ gɛɛ rɛ. Ba aa hɔŋ ba nala nyuu tɩyaŋ nɛ, a kaŋ ba kɩ fɩla. Ka nala hʋ sɩlaala mɛ ha kaŋ ba dee wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. 43Amɛ ʋ bɩ maga dɩ ma kɛ kɩɩ gɛɛ, ma tɩyaŋ nal hʋ aa kyɛ dɩ ʋ yaa ma nɩbal, ʋ maga dɩ ʋ rɛ tʋma kɩ tɩya ma buloŋ. 44Ma nal hʋ aa kyɛ dɩ ʋ yaa ma tɩyaŋ kuwori, ʋ maga dɩ ʋ rɛ yaa ma tɩyaŋ yoŋ. 45Mɩyaŋ Nihuwobiŋ Biye, ŋ bɩ ko dɩ ŋ kyɛ nala dɩ ba tʋma kɩ tɩya ŋ, ŋ ko dɩ ŋ tʋma tɩya ba rɛ aŋ sʋba, a kpa ŋ mɩɩbol tuŋ laa nɩgyamaa mɩɩbolo ta tɩya ba." 46Yesu bee ʋ hatɩnna hʋ gyɩ sii mʋ Gyɛriko rɛ. Saŋa hʋ ba aa sii lɩɩ bee hʋ tɩyaŋ a kɩ mʋ, nɩgyamaa sii paa tɩŋ ba hal. Ba buloŋ kpaa kɩ mʋ dɩ nyʋlʋŋ kɩdɩgɩ rɛ hɔŋ ŋmanɩɩ hʋ nyʋwa gɛɛ, a kɩ sʋla kɩna. Ʋ feŋ nɛ yaa Batimeyo, a yaa Timeyo biibaal. 47Ʋ aa nɩɩ dɩ Yesu aa lɩɩ Nazarɛti rɛ aa ko, ʋ huwori yɩrɩ ʋ a baa, "Yesu, Deviti nihii, fá ŋ sikii." 48Nɩgyamaa nɔsɩ ʋ dɩ ʋ leŋ ʋ kyagɩŋsɩ hʋ. Ka ʋ vɩya aŋ marɩ yɩrɩ te gɛɛ a baa, "Yesu, Deviti nihii, fá ŋ sikii." 49Ɛɛ rɛ Yesu mɩɩgɩ sɩŋ, aŋ baa dɩ ba yɩrɩ ʋ dɩ ʋ ko. Ɛɛ rɛ ba yɩrɩ nyʋlʋŋ hʋ a basɩ tɩya ʋ a baa, "Kana ɩ tɩɩ aŋ sii ko. Ʋ aa yɩrɩ ɩ rɛ." 50Ʋ aa nɩɩ gɛɛ, ʋ wuri ʋ wagyɛ ta, a sii gyaa kyigisi, aŋ kpa ko pele Yesu. 51Ɛɛ rɛ Yesu pɩyɛsɩ ʋ a baa, "Bekiŋ nɛ ɩ kɩ kyɛ dɩ ŋ yaa tɩya ɩ?" Ɛɛ rɛ ʋ basɩ tɩya ʋ a baa, "Ŋ nɩhɩyawʋ, leŋ dɩ ŋ sɩya suri dɩ ŋ bɩl kɩ na." 52Ɛɛ rɛ Yesu basɩ tɩya ʋ a baa, "Ɩ laa ŋ di rɛ, ɛɛ rɛ leŋ ɩ deye. Kɩ mʋ." Ɛɛ rɛ ʋ sɩya pirigi suri, ʋ kɩ tɩŋ Yesu hal ŋmanɩɩ hʋ tɩyaŋ.


text: 1Tillaa na tá taapalaa lɛlaa mpa paa wɛ Yuta tɔ, pa nɩɩwa sɩ mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pɛlɛ pa mʋ Ɩsɔ Tɔm tɔtɔ. 2Piyɛɛ kɔma na ɩ́ məlɩ Yosalɛm, ɩlɛna Yuta nyə́ma mpa pa mʋ Yesu tɔ pá tɔmɩ-ɩ sɩ: 3N kʋlaa kɛlɛ na ń polo kʋtapɛləŋ tɛ, na halɩ nyá na-wɛ ɩ́ kpɛntɩ tətɔɣɔlɛ. 4Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ kpaɣa pə təna mpi pə lapa tɔ na ɩ́ kɛɛsɩ-wɛ təcʋŋŋ sɩ: 5Sopee ɩcatɛ taa kɛ́ maa wɛɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ma sələmaɣa Ɩsɔ, ɩlɛna pə la-m ɩsɩɩ toosee taka, na má ná pʋlʋ na pə́ lɩɩna ɩsɔ na pə tiikina ma tɔɔ. Pə nəɣəsəna ɩsɩɩ saalaɣa anaam taka, na pə́ tɔka ka ntompee liɣiti, na ká susaa, na ká tii hatoo ma tɛɛ. 6Ma nyəna teu təpiŋŋ kɛ saalaɣa ŋkɛ ka taa, ɩlɛna má ná nɔɔhɛɛ liɣiti wontu, na taalɛ nyəntʋ, na tɛtɛ nyəntʋ, na keŋ nyəm. 7Tənaɣa ma nɩɩ pə tɔma-m sɩ: Piyɛɛ kʋlɩ na ń kʋ na ń tɔɣɔ. 8Ḿpʋ́ɣʋ́ ma cɔwa sɩ: Aaɩ, Tacaa, ma kaa la mpʋ. Tuu tɔ pʋlʋ mpi tə nyənəɣɩ kʋsɔɣɔtʋ yaa asilima tɔ pə ta sʋʋta ma nɔɣɔ taa kɛ́ paa pəcɔ maɣamaɣa. 9Ḿpʋ́ɣʋ́ pə tasa-m yɔɣɔtənaʋ na ɩsɔtaa sɩ: Taa nyənɩ Ɩsɔ kʋtaɣanəm ɩsɩɩ asilima. 10Pə lapa ḿpʋ́ɣʋ́ laasasɩ tooso, ɩlɛna pə təna pə́ taɣanɩ ɩsɔtaa kɛ́ kpaʋ. 11Waatɩ ɩnɩ ɩ maɣamaɣa teitei kɛ́ apalaa napələɣɩ tooso lɩɩna Sesalee na pá tala təyaɣa ŋka ka taa maa wɛɛ tɔ, sɩ pa tila-wɛɣɛ ma waalɩ. 12Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Feesuɣu heela-m sɩ má təŋ-wɛ, má taa la sika. Má na tá taapalaa naatoso ɩnɛ tə poləna Sesalee na tə́ sʋʋ Kɔɔnɛɛ təyaɣa kɛ tá təna. 13Ḿpʋ́ɣʋ́ apalʋ ɩnɩ ɩ kɛɛsa-tʋɣʋ ɩsəna ɩ nawa ɩsɔtaa tillu səŋa ɩ təyaɣa taa na ɩ́ heeli-ɩ sɩ: Tili yəlaa kɛ Sopee na pá yaa Simɔŋ wei pa cuɣusaa sɩ Piyɛɛ tɔ. 14Ɩnɩ ɩ ká heelina-ŋ tɔm nti tɩɩ ya nyá na nyá təyaɣa təna mə nyʋɣʋ tɔ. 15Ma maɣasa ma tɔm kɛ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛna Ɩsɔ Feesuɣu Naŋŋtʋ tii pa tɔɔ kɛ́ teitei ɩsɩɩ ɩ ka tiiu tá tɔɔ kɛ́ lɔŋ tɔ. 16Ɩlɛna má tɔɔsɩ tɔm nti Tacaa ka yɔɣɔtaa tɔ sɩ: Lʋm maɣamaɣa kɛ Yohaanɩ ná sɔna yəlaa kɛ Ɩsɔ lʋm. Ama mɛ ɩlɛ, Ɩsɔ Feesuɣu Naŋŋtʋ kɛ paa sɔ-mɛ. 17Ye Ɩsɔ ná lapa-wɛɣɛ kʋcɔɔʋ kʋlʋmʋɣʋ ŋku ɩ ka lapa taɣa waatʋ wei tə mʋ Tacaa Yesu Kilisiti tɔm tɔ, ɩlɛ maɣalɛ awe na maa kpɛɛsəɣəna Ɩsɔ? 18Pa nɩɩ tɔm tənɛ, ɩlɛna pa pááná məlɩ hɛɛʋ, na pá saŋ Ɩsɔ na pá tɔŋ sɩ: Ye mpʋ Ɩsɔ hʋla piitim lɛmpɩ nyə́ma ntɛ́ laɣasʋɣʋ tɔm sɩ pə́ ya pa nyɔɔŋ. 19Kʋnyɔntɔɣɔlɛ nte tə taa pa caŋaa na pá kʋ Ɩtiyɛɛnɩ tɔ, tə yasa Ɩsɔ sɛɛlaa. Haləna pa taa lɛlaa yɛlɩ na pá tala Fenisii na Sipili na Antiyɔka, na Yuta nyə́ma tike kɛ pa lakaɣa waasʋ. 20Paa na mpʋ Ɩsɔ sɛɛlaa napəlɩ mpa pa lɩɩna Sipili na Silɛŋ tɔ pa pola Antiyɔka na pá heeliɣi mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔɣɔ Tacaa Yesu Laapaalɩ Kʋpaŋ. 21Tacaa Ɩsɔ tʋ-wɛɣɛ niŋ, na yəlaa paɣalɛ mʋ na pá laɣasɩ na pá təŋ Yesu. 22Yosalɛm Yesu sɛɛlaa kpekəle nɩɩ mpʋ, ɩlɛna pá tili Paanapasɩ kɛ Antiyɔka. 23Ɩ talaa na ɩ́ ná kʋpantʋ nti Ɩsɔ lapa Ɩsɔ sɛɛlaa mpɛ tɔ, ɩlɛna ɩ laŋlɛ hʋlʋmɩ sɔsɔm, na ɩ́ sɛɣɛsɩ pa təna sɩ pá tɔɣɔ apalʋtʋ na pá nɩɩna Tacaa kɛ teitei. 24Tampana tɔɔ ɩsəntɔ, Paanapasɩ ɩnɩ ɩ ka kɛɛsa yʋlʋ kɛ́, na Feesuɣu Naŋŋtʋ toŋ tɔɔ ɩ kiŋ, na ɩ tɛma Ɩsɔ na ɩ taa pə tii fɛɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ yəlaa samaa sɔɔsa Tacaa təŋʋɣʋ taa. 25Pəlɛ pə waalɩ Paanapasɩ pola Taasɩ kɛ Sɔɔlɩ pɛɛkʋɣʋ. 26Ɩ kɔma na ɩ́ na-ɩ, ɩlɛna ɩ́ kɔna-ɩ Antiyɔka. Ɩlɛna pa naalɛ pá caɣa təna Yesu sɛɛlaa kiŋ kɛ pənaɣa təcu, na pa sɛɣɛsa yəlaa paɣalɛ. Antiyɔka tənaɣa pa caala Tacaa təŋlaa kɛ yaaʋ təcəcɩ sɩ Kilisiti nyə́ma. 27Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa napəlɩ pa lɩɩna Yosalɛm na pá polo Antiyɔka kɛ waatʋ ɩnɩ ɩ taa. 28Tənaɣa pa taa lɛlʋ wei pa yaa sɩ Akapusi tɔ, ɩ kʋlaa na ɩ́ yɔɣɔtəna Ɩsɔ Feesuɣu Naŋŋtʋ toma sɩ: Nyɔɣɔsɩ anaam nɔɣɔlʋ ɩ ká lɩɩ keteŋa təna taa kɛ́ nɔɔnɔɔ. Na tampana pə lapa ḿpʋ́ɣʋ́ Kʋfənɛɛ Koloti pɔɔlɛ taa. 29Ḿpʋ́ɣʋ́ Tacaa təŋlaa luɣu lapa sɩ paa wei ɩ ká caa ɩsəna ɩ pəsaa tɔ na pá tena pa taapalaa mpa pa wɛ Yuta tɔ. 30Ḿpʋ́ɣʋ́ pa caa kʋsənam mpɩ, na pá tilina Paanapasɩ na Sɔɔlɩ, sɩ pá cɛla təna Yesu sɛɛlaa nyʋɣʋ nyə́ma.


text: 1Mãa mɩ̀ na pʋɔ a nɩ-kore pʋɔ ɛ dɩ a Kɩrɩta tuo-wob dãsɩɛ a, mãa mɩ̀ na na páw a yúor-vɩɛlʋ-danʋ na waar na sãá a, ɩ̃ zɛlɛ nɩ a nɩ-kore na be a nyɩ pʋɔ a: 2nyɩ cɩ̃ɩnɛ a píir a Naaŋmɩn na kʋ̀ nyɩ a. Nyɩ kaarɛ a zie vla, ɛ cɛ a ta ɩ mɛ̃ fɛrʋ n'a ɩ, ɛ ɩ nyɩ na nɔnɛ a, mɛ̃ a lɛ a Naaŋmɩn na bɔbr a; a mɩ̀ ta ɩ sã-ya nɔ̃wfʋ zũú ɛ, ɛ ɩ tome nyɩ na nɔnɛ a zũú. 3Nyɩ ta dɩrɛ naalʋ a bɛlɩ dem bɛ na kʋ̀ nyɩ kɛ́ nyɩ kaarɛ a zu ɛ, nyɩ nɩ̃ɛ lɩɛbɩ nɩ-vɩɛlɩ a píir na na cɔwrɛ a. 4A Pi-cɩ̃ɩn-kara wa sãá a lɛn daar a, nyɩ na páw nɩ a yúor-vɩɛlʋ-danʋ dɛpaal-kpa-wʋɔ na bɛ tɛr sãwfʋ a. 5Lɛ mɩ̀ n'a, a nyɩɩm pɔ́lɛ́, nyɩ mɩ̀ sawr a bɛlɩ dem na ɩ bɛrɛ a nyɩ ƴãw a nʋɔr. Ɛ a nyɩ za a, nyɩ siwre nyɩ tʋɔra a nyɩ ɩ-ɩrɩ pʋɔ, bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, bɛ sɛb a: «A bɛlɩ dem na zɛwr bɛ tʋɔra a, Naaŋmɩn bɛ mɩ́ de a bɛ yele ɩ; ɛ cɛ a bɛl na siwre bɛ tʋɔra a, ʋ mɩ́ kʋ̀ bɛ nɩ a ʋ maalʋ.» 6A na ɩ a ŋa a, nyɩ siwri nyɩ tʋɔra a Naaŋmɩn kpɛnʋ za sob zie, ʋ tʋ̃ɔ zɛw nyɩ a daar ʋl ʋ na ƴãw a, nãa wa ta a. 7A yele al za na ƴãwnɛ nyɩ tɩɛrʋ a, nyɩ de a kʋ̀ ʋ, bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃ ʋ kaarɛ nɩ nyɩ zie. 8Nyɩ mɩ́ nyɔw nyɩ tʋɔra a dɩb nɩ a nyub ƴãw, nyɩ bɛr gʋ̃ɔ! A nyɩ dɔ̃ sob, a Gɛgɛra, lãnɛ na viire mɛ̃ gbẽw na uore bɔbr ɩ nɩr k'ʋʋ vɔl a. 9Nyɩ ba gbɛɛ a ʋ niŋé ɛ kpɛmɛ a Naaŋmɩn-sawfʋ pʋɔ, ɛ bãwnɩ a tuo a ŋa tɛɛ za mɩ̀ na gùre a nyɩ yɛbr na be a tẽ-daa zu a. 10Ɛ nyɩmɛ wa wõ tuo kɔwrɩ blã a, a maalʋ za Naaŋmɩn, na bʋɔlɩ nyɩ a ʋ yúor-vɩɛlʋ-danʋ na be kʋra lɛ a Kɩrɩta pʋɔ a ƴãw a, ʋl tɔr za na lɛ maalɩ nyɩ na ƴãw a pùorí; ʋ na ɩ na nyɩ kpɛmɛ dɔwlɩ, ʋ na kʋ̀ nyɩ nɩ fãw dɔwlɩ, ɛ ɩ nyɩ ta bãw damnʋ ɛ. 11Ʋlɛ so kpɛnʋ yome yome za! Amɛn. 12A Sɩlvɛ̃, na ɩ yɛb na bɛ lɛbr pùor a mãa zie a, ʋlɛ n'ʋ ɩ̃ ƴãw ʋ sɛb a sɛb-ŋmale ŋa kʋ̀ nyɩ, k'ɩ̃ɩ kpaalɩ nyɩ ɛ yel kʋ̀ nyɩ kɛ́ a Naaŋmɩn maalʋ sɩza pùor a nyɩ tu. 13A Naaŋmɩn nɩ-kaa-iri lãw, na be a Babɩlɔn a, puore nyɩ na. A ɩ̃ bie Markɩ mɩ̀ puore nyɩ na. 14Nyɩ weri taa pùori taa nɩ nɔ̃wfʋ mɛ̃ yɛbr a. A nyɩɩm na lãw nɩ a Kɩrɩta a, a ƴã-ɓaarʋ, ʋ be a nyɩ za zie.


text: 1A Kɩrɩsɩto faa sɩ naa, ala lɛ so ka sɩ so sɩ mɩ̃ɛ. A lɛ jũu, yɩ pãa ara kpɛ̃ɔ na yɩ ta lɛ de yɩ mɩ̃ɛ 'yɔ̃ɔ gbãgbaa tʋ̃mɔ̃ pɔ ɛ. 2Yɩ 'yɔ̃ɔ a n 'yɛrbie jɩ̃nɛ. Maa Pɔɔl lɛ 'yɛrɛ kʋrɔ yɩ ɩka ala ɩ yɩ ŋman a yɩ yɔɩ, a Kɩrɩsɩto kʋ tara tɔ̃nɔ̃ kʋ yɩ ɛ. 3N lɛ bɔ̃ɔ 'yɛrɛ kʋrɔ yɩ yelmɩ̃ɛ jaa ɩka nɩrɛ 'lɔ jaa na ŋmaa yʋɔr tara na sɔr ɩka wʋ sɔɔ a Juu nɩbɛ nɛbinsɩ a jaa. 4A yɩn bala na bʋɔrɔ ɩka yɩ nyɛ faafʋ tu a nɛbinãa 'yɔ̃ɔ, ŋmaan yi a Kɩrɩsɩto 'yɔ̃ɔ, yɩ ŋmaan yi a Nãaŋmɩn wɩ̃ɛfʋ pɔ. 5Tɩchɛ a sɔɔfʋ jũu, sɩ chɩlɛ na nɩbijɩɛ ɩka sɩn nyɛn a Sɩɛ tɩɛrtɔ jie yeltorsɩ. 6A Yesu Kɩrɩsɩto 'yɔ̃ɔ, ka nɩrɛ ŋmaan yʋɔr bɩɩ ka waa ŋmaa yʋɔr ɛ, a ba wiil yele jaa ɛ. A yele 'lɔ na fɛr lɛ ɩka sɔɔfʋ na wile wʋ mɩ̃ɛ tun nʋ̃fʋ pɔ. 7Yɩ dɔ̃ɔ joro jovɩla, an lɛ ŋmaa yɩ sɔr ɩka yɩ ta sɔɔ a yelmɩ̃ɛ ɛ? 8A sʋɔrfʋ nyã bʋrɔ ba yi a nɩrɛ 'lɔ na bʋɔl yɩ sɛ̃ ɛ. 9Fɩka dãbɩl bɩ̃lãa na ma vɛ̃ ka jɔ̃ vʋ̃, lɛ lɛ yele jaa pʋʋr bile ma sɔ̃ɔ yelyɔɔ. 10N tara na sɔɔfʋ a sɩ Soro 'yɔ̃ɔ ɩka yɩ kʋ tɩɛr tɩɛr yuo ɛ. A nɩrɛ 'lɔ jaa na vɛ̃ ka a yɩ tɩɛr va vire na nyɛn gefʋ. 11N yɛɛr, ba kʋ̃ ge ma ɛ, ala ɩ n 'yɛr yʋɔr ŋmaafʋ 'yɛr. A lɛ wiil ɩka a Yesu daa suur difʋ baar naa. 12Ɩn naa bʋɔrɔ na ɩka a bala na ba vɛ̃ ka a yɩ tɩɛr gãna jibʋ̃'yen nɩ a ba yʋɔr ŋmaafʋ yele ɛ, ba ŋme a ba mɩ̃ɛ lãma. 13Yɩn a n yɛɛr Nãaŋmɩn na bʋɔl ka yɩ so yɩ mɩ̃ɛ, tɩchɛ yɩ ta de a yɩ mɩ̃ɛ sofʋ nyãna maala nɩ yelbier ɛ, tɩchɛ yɩ de a mɩ̃ɛ sofʋ nyã, na yɩ tʋ̃nɔ̃ kʋrɔ taa nɩ nʋ̃fʋ. 14A Nãaŋmɩn nɛbinsɩ a jaa, ba den sɛb 'yɛrbibʋ̃'yen tɛɛ, "Nʋ̃ a fʋ tɔ sʋɔ a fʋ mɩ̃ɛ kaar." 15Yɩn maa wa sɔɔ dʋ̃nɔ̃ taa na yɩ ɔɔrɔ taa, yɩ bɔ̃ɔnɔ̃ sʋ̃, na yɩ taa sɔ̃ɔ taar ɛ. 16A lɛ jũu, n 'yɛrɛ na kʋrɔ yɩ ɩka yɩ kpɩɛrɛ lɛ a Nãaŋmɩn Sɩɛ na wile, na yɩ ta maala a lɛ a ɩ̃gãn na bʋɔr ɛ. 17Bojũu bon 'lɔ a ɩ̃gãn na bʋɔrɔ ba ɩ a bon 'lɔ a Nãaŋmɩn Sɩɛ na bʋɔr ɛ. Bon 'lɔ a Nãaŋmɩn Sɩɛ mɩ na bʋɔrɔ ba ɩ a bon 'lɔ a ɩ̃gãn mɩ na bʋɔr ɛ. A ma jɛɛrɛ nɩ taa na a na ŋmaa yɩ sɔr ka yɩ kʋ tʋ̃ɔ maal a lɛ yɩn bʋɔr ɛ. 18Tɩchɛ ala ɩ Nãaŋmɩn Sɩɛ ben a yɩ pɔ, yaa lɛ chɛnɛ ɩ a nɛbinãa gbãgbaar ɛ. 19A ɩ̃gãn bʋ̃bʋɔrsɩ ma gãn chãa pɔ, ala lɛ a anyãna sɛ̃fʋ, nɩ dɛɛr maalfʋ, nɩ jɔl dɩ̃ɛn, 20nɩ tɩbɛ puorfʋ, nɩ sɔyele, nɩ 'laarfʋ, nɩ nɛchɩrɛ, nɩ nyuur, nɩ suur, nɩ mɩ̃ɛ 'mɔɔfʋ, nɩ ootaa, 21nɩ nyuur, nɩ dãa buufʋ, nɩ dãnyugbulo, nɩ a ala na nyɛtãan a anyãna. N kpãana yɩ naa nɩtãa a lɛ ɩn dɔ̃ɔ de nie kpãa yɩ ɩka, a bala na maala a anyãna, kʋ̃ kpɛ a Nãaŋmɩn nãalʋ̃ʋ pɔ ɛ. 22Tɩchɛ anyã lɛ ɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ wɔ̃mɔ̃, nɩ nʋ̃fʋ, nɩ chɩlfʋ, nɩ nyã'maar, nɩ kãnyir, nɩ nɩbaal kaafʋ, nɩ vɩla maalfʋ, nɩ yelmɩ̃ɛ, 23nɩ jomm ɩfʋ, nɩ mɩ̃ɛ nyɔɔfʋ. Nɛɛ jaa ba be be gar a anyãna ɛ. 24A bala na be a Yesu Kɩrɩsɩto 'yɔ̃ɔ kpan a ba ɩ̃gãn nɩ a wʋ vɔlaa a daa ju. 25Ala ɩ sɩn nɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ lɛ 'mataa kpɩɛrɛ, yɩ vɛ̃ ka sɩn nɩ a 'lɔ 'mataa chiine. 26Yɩ ta vɛ̃ ka sɩ wile sɩ mɩ̃ɛ na sɩ 'yɔ̃ɔnɔ̃ taa suur, tara taa nɩ nyuur ɛ.