text: 1Ɩsɩɩ ɩ́ kɛʋ ɩsəntɔɣɔ Ɩsɔ piya nsi ɩ sɔɔlaa tɔ ɩ́ sɛɛsɩ ɩsəlɛ na ɩ́ kpaɣa ɩ yaasi təna ɩlɛ. 2Ɩ́ hʋ́lə́ɣɩ́ təmaɣa sɔɔlʋɣʋ kɛ mə lakasɩ təna taa ɩsɩɩ Kilisiti ná sɔɔlʋɣʋ-tʋ haləna ɩ́ pəsɩ ɩ təɣɩ kʋhaham kʋpam, na ɩ́ kpaɣa ɩ tɩ na ɩ́ la kɔtaɣa kɛ tá tɔɔ sɩ pə́ la Ɩsɔ kɛ́ teu na sɔɔsʋŋ kʋpaŋ tɔ. 3Asilima na tɛtɛlakasɩ ɩsaɣasɩ na kʋnyɩɩlʋɣʋ, pə tənaɣa mpʋ pə tɔm maɣamaɣa ɩ́ taa lɩɩ mə nɔɔsɩ taa, pə taɣa pʋlʋ, lakasɩ nsɩ sɩ taka tá mʋna Ɩsɔ yəlaa. 4Na pə ta mʋna tɔtɔ sɩ ɩ́ yɔɣɔtəɣɩ fɛɛlɛ fɛɩ tɔm, yaa tɔm kpaɩ nyəntʋ, yaa kɛɛsəlaɣa tɔm natəlɩ. Ama ɩ́ paasəna Ɩsɔ kɛ́ sɛɛʋ sɩ ɩ́ na təmlɛ. 5Ɩ́ nyɩ teu sɩ asilima latʋ, na tɛtɛlakasɩ ɩsaɣasɩ latʋ, yaa liɣitee kɔtɔɩ tʋ, pa taa nɔɣɔlʋ kaa fɛlɩ nɔɔhəlɛ kɛ Kilisiti na Ɩsɔ pa kawulaɣa taa. Halɩ liɣitee kɔtɔɩ tʋ na tɩɩŋ laalʋ pa ɩsaɣatʋ lɩɩ kʋlʋm kɛ́. 6Ɩ́ paasəna teu na nɔɣɔlʋ ɩ́ taa tolisi-mɛ na ɩ kʋmɛlətɔm, halɩ ntɩ ɩnɩ tə tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ ká lana mpa paa caa ɩ luɣu nyəntʋ lapʋ tɔ na pááná. 7Mə na pə yəlaa ɩ́ taa kaa pʋlʋɣʋ paa hoolaɣa. 8Lɔŋ ɩ́ ka wɛ kɛ́ ɩsɩɩ yʋlʋ tɔŋʋɣʋ ahoo kɛ səkpɛtʋɣʋ taa tɔ. Ama kaɣana mə na Tacaa ɩ́ kpɛntaa, ɩlɛ pə wɛ ɩsɩɩ ilim lɩɩ mə tɔɔ kɛ́. Pə tɔɔ ɩlɛ mə lakasɩ ɩ́ te ɩsɩɩ kʋpama mpa pa wɛ ilim taa tɔ pa nyəŋsɩ. 9Pə taɣa pʋlʋ timpi pə nyaalaa tɔ kʋpantʋnaa lapʋ na siɣisiŋ təŋʋɣʋ na tɔm tampana yɔɣɔtʋɣʋ kɛ pə kɔŋna. 10Ɩ́ sɛɛsɩ ɩsəlɛ na ɩ́ cɛkəna mpi pə wɛ Tacaa kɛ teu tɔ. 11Mə na mpa pa lakɩ səkpɛtʋɣʋ tɛɛ təma kpaɩ nyəna tɔ ɩ́ taa kaa pʋlʋ paa hoolaɣa. Ama ɩ́ la na pə́ kuli a tɔɔ na paa wei ɩ́ ná. 12Yəlaa mpɛ, mpi pa ŋmɛləɣɩ na pá lakɩ tɔ sɩ pə tɔm ɩ́ tɩɩ lɩɩ yʋlʋ nɔɣɔ taa tɔ pə wɛ fɛɛlɛ kɛ́. 13Ye pa lakasɩ nsɩ sɩ tɔɔ ɩ́ kulaa na pə́ ná, ɩlɛ paa wei ɩ ká ná pa wɛɛtʋ cakəlɛ təkelekele. 14Ḿpʋ́ɣʋ́ pə tɩɩ wɛɛ, ye pə kula pʋlʋ tɔɔ na pə́ naakɩ təcɛɩcɛɩ, pəlɛ pə pəsəɣɩ fətəla kɛ́. Pə tɔɔ kɛ́ pa yɔɣɔtəɣɩ sɩ: Nyá wei n tooki tɔ fe mpʋ. Kʋlɩ na ń lɩɩ sətaa taa, Kilisiti ká cɛ nyá səkpɛtʋɣʋ. 15Ye mpʋ ɩlɛ ɩ́ la laakalɩ na mə tɔntɛ kɛ teu, ɩ́ taa tɔ ɩsɩɩ kʋmɛlɛməŋ, ama ɩ́ tɔ ɩsɩɩ ləmaɣasɛɛ nyə́ma. 16Ɩ́ taa yele na aləsɛkɛ kʋyɛɛŋ fiti-mɛɣɛ yem. Pə taɣa pʋlʋ ɩsaɣatʋ hukina tá kaɣana kʋyɛɛŋ ɩnɛ ɩ taa. 17Ɩ́ taa la ɩsɩɩ kʋmɛlɛməŋ lakʋɣʋ tɔ. Ama ɩ́ sɛɛsɩ ɩsəlɛ na ɩ́ nyɩ mpi Tacaa luɣu wɛɛ sɩ mɛ ɩ́ la tɔ. 18Ɩ́ taa yele na sʋlʋm kʋ-mɛ. Sʋlʋm kʋɣʋ ká tʋ-mɛɣɛ yem yem lakasɩ. Ama ɩ́ yele na Feesuɣu Naŋŋtʋ haɣa mə taa təmamam. 19Ye ɩ́ caɣa təma kiŋ mə nɔɔsɩ taa ɩ́ wɛɛ Ɩsɔ Tɔm yontu na apalʋtʋ nyəntʋ na Ɩsɔ samtʋ nyəntʋ. Ɩ́ sa Tacaa na samtʋ yontu na Ɩsɔ Tɔm nyəntʋ na luɣu kʋlʋmʋɣʋ. 20Ɩ́ sɛɛkɩ Tacaa Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ na təmlɛ kɛ paa waatʋ wei kɛ́ paa mpi pə tɔɔ kɛ́ Tacaa Yesu Kilisiti tɔɔ. 21Ɩ́ nɩɩkəna təmaɣa teu kɛ Kilisiti sɔɣɔntʋ tɔɔ. 22Alaa-mɛ ɩ́ seeki mə paalaa ɩsɩɩ ɩ́ seekuɣu Tacaa tɔ. 23Pə taɣa pʋlʋ, ɩsəna mpi Kilisiti ná kəla Yesu sɛɛlaa kpekəle tɔ mpʋ tɔtɔɣɔ apalʋ ná kəla alʋ. Yesu sɛɛlaa kpekəle kɛna Kilisiti tɔnʋɣʋ pilimile, na Kilisiti maɣamaɣa kɛna pa nyʋɣʋ yatʋ. 24Na ɩsɩɩ Yesu sɛɛlaa kpeka seekuɣu Kilisiti tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ alaa ká seeki pa paalaa kɛ pə təna pə taa. 25Apalaa mɩɩ sɔɔlɩ mə alaa ɩsɩɩ Kilisiti sɔɔlʋɣʋ Yesu sɛɛlaa kpeka na ɩ́ sɩ a səm tɔ. 26Ɩ lapa ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ nyaalɩ-wɛ na lʋm na ɩ́ taɣanɩ-wɛ na ɩ tɔm na pá te teu na pá mʋna Ɩsɔ yəlaa. 27Pə taɣa pʋlʋ ɩ caakaɣa kɛ́ sɩ ɩ́ kpaɣa Yesu sɛɛlaa kpeka na a teu təkpataa na ɩ́ sɩɩna ɩ tɩ, na á wɛɛ tənaŋŋ, a tiili tá wakəlɩ, na paa asilima a fɛɩna, na á tá caamɩ. Pəyele kʋwakələm napəlɩ fɛɩ a kiŋ. 28Ye mpʋ pə wɛɛ sɩ apalaa ɩ́ sɔɔləɣɩ pa alaa kɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pa sɔɔlʋɣʋ pa tɩ tɔ. Ye yʋlʋ sɔɔləɣɩ ɩ alʋ pə wɛ ɩsɩɩ ɩ maɣamaɣa kɛ ɩ sɔɔləɣɩ. 29Ama tampana tɔɔ nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ taa kpana ɩ maɣamaɣa tɔ, halɩ paa wei ɩ paasəɣəna ɩ tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ teu kɛ́ na ɩ́ taɣanəɣɩ ɩ tɩ tətetete ɩsɩɩ Kilisiti paasʋɣʋnaʋ Yesu sɛɛlaa kpeka tɔ. 30Pə taɣa pʋlʋ, tá kɛna ɩ tɔnʋɣʋ pilimile tɔɔ niŋ na nɔɔhɛɛ na pə tənaɣa mpʋ. 31Halɩ pa ŋmaa ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Pə tɔɔ kɛ́ yʋlʋ ká cɛ ɩ caa na ɩ too sɩ ɩ́ na ɩ alʋ pá caɣa. Na pa naalɛ pá kpɛntɩ na pá pəsɩ yʋlʋ kʋlʋm. 32Ama tampana sɔsɔɔna kɛ pə kula looŋa kanɛ ka tɔɔ cənɛ. Kilisiti na Yesu sɛɛlaa pa tɔm lapa ɩsəna tɔɣɔ ma naa ka taa. 33Paa na mpʋ mɛɣɛ pə heeliɣi sɩ paa wei ɩ́ sɔɔləɣɩ ɩ alʋ ɩsɩɩ ɩ sɔɔlʋɣʋ ɩ tɩ tɔ. Na paa alʋ wei ɩ́lɛ́ ɩ́ seeki ɩ paalʋ tɔtɔ.


c: text/html

text: 1Nɩrɛ 'lɔ sɔɔfʋ na ba jɩ̃ bon ɛ, yɩ ma sɔɔ de wʋ na yɩ ta tɔɔrɔ a wʋ yelbil 'yɛr ɛ. 2Ɩ̃sʋɔ sɔɔfʋ ma vɛ̃n ka waa chire bon jaa ɛ, ka a ɩ̃sʋɔ sɔɔfʋ mɩ na bal ka 'lɔ mɩ dire jɛvai tɛɛ. 3A nɩrɛ 'lɔ na ba chire bon jaa ɛ, wʋ ta kaara a 'lɔ na ba dire a jaa pɔrɔ ɛ, a fʋ̃ʋ nyã mɩ na ba dire a jaa ɛ, ta kpɛrɛ a 'lɔ na dire a jaa ɛ, bojũu Nãaŋmɩn de wʋ naa. 4Fʋ̃ʋ mɩ nɩ ana na fʋn tɔɔr nɩrɛ kɔ̃ɔ tʋ̃tʋ̃nɔ̃ 'yɛr? A wʋ mɩ̃ɛ nɩkpɛ̃ɛ sɛ̃ ka wʋ ara na bɩɩ wʋ lo naa, wʋn lɛ ara na, bojũu a wʋ Soro na tʋ̃ɔn maal wʋ a wʋ ara. 5Nɩrɛ ma kãan a bɩbir ɩ̃sʋɔ a wʋ gar ɩ̃sʋɔ, ka ɩ̃sʋɔ kaa a bɩbie a jaa ka a ɩ bʋ̃'yen. Ɩ̃sʋɔ jaa wʋ ma tɩɛr kaa a wʋ mɩ̃ɛ tɩɛr pɔ. 6Nɩrɛ 'lɔ na de a bɩbir ɩ̃sʋɔ a wʋ gar a jaa, wʋ ɩrɛ a lɛ a sɩ Soro jũu. 'Lɔ na ɔɔrɔ a nʋ̃n, wʋ ɔɔrɔ a sɩ Soro jũu, bojũu wʋ ma sʋɔr Nãaŋmɩn 'yɔ̃ɔ. A 'lɔ mɩ na ba ɔɔrɔ ɛ, wʋ mɩ ɩrɛ a lɛ a sɩ Soro jũu, wʋ mɩ ma puor Nãaŋmɩn yãan. 7Bojũu nɩrɛ ɩ̃sʋɔ jaa ba be be kʋ a wʋ mɩ̃ɛ tɛɛ 'yɔ̃ɔ ɛ. Nɩrɛ ɩ̃sʋɔ jaa mɩ ba kpi kʋ a wʋ mɩ̃ɛ tɛɛ ɛ. 8Ala ɩ sɩ ben ka, sɩ ben be kʋ a sɩ Soro. Ala ɩ sɩ mɩ kpi naa, sɩ kpin kʋ a sɩ Soro. Ka sɩ chɛnɛ na vʋrɔ, bɩɩ sɩ kpi naa, a sɩ Soro lɛ so sɩ. 9A anyãna jũu lɛ a Kɩrɩsɩto kpi tɩ na wʋ lɛ ir ɩ vʋr, ɩka a wʋ ɩ a kũn nɩ a vʋɛ ba jaa Soro. 10Fʋ̃ʋ mɩ, baa 'yɔ̃ɔ lɛ fʋ tɔɔrɔ a fʋ yɛbɛ 'yɛr, bɩɩ bo lɛ so ka fʋ kaara a fʋ yɛbɛ pɔrɔ? Bojũu sɩ jaa lɛ na ara a Nãaŋmɩn 'yɛr tɔɔrfʋ dakɔɔ par. 11A sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, "A sɩ Soro lɛ 'yɛr, ɩn ɩ vʋr jũu, a gbɛdumo a jaa na gbur a n niem, ka a kɔkɔr jaa haa 'yɛr ɩka maa lɛ ɩ a Nãaŋmɩn." 12Be lɛ a sɩ ɩ̃sʋɔ jaa na pãa 'yɛr a sɩ mɩ̃ɛ 'yɛr kʋ a Nãaŋmɩn. 13A lɛ jũu, yɩ ɩ a sɩ bar a sɩ taaba 'yɛr tɔɔrfʋ, na sɩ lɩɛb a sɩ tɩɛr na sɩ ta ɩrɛ kʋsɩr bãraa kʋrɔ a sɩ taaba sɔɩ pɔ a ba ŋmiere loro ɛ. 14A maa na be a sɩ Soro Yesu 'yɔ̃ɔ, n sɔɔn sɩrɛ jaa ɩka bʋ̃diraa jaa ba ɩ dɛɛr a wʋ mɩ̃ɛ ɛ. Tɩchɛ ala ɩ a nɩrɛ ɩ̃sʋɔ jaa wa kãan bon ɩka wʋ ɩn bʋ̃dɛɛr, a bʋ̃nyɩnɛ ɩn bʋ̃dɛɛr kʋ wʋ. 15Ala wa ɩ a chɛn a fʋ yɛbɛ bʋ̃diraa kɔ̃ɔ fʋn di jũu, faa maala wile nɩ nʋ̃fʋ ɛ. Ta vɛ̃ ka a fʋ bʋ̃dirsɩ sɔ̃ɔ a fʋ yɛbɛ 'lɔ 'yɔ̃ɔ a Kɩrɩsɩto na kpi ɛ. 16Ta vɛ̃ ka a bon 'lɔ fʋ̃ʋ na bʋɔlɔ bʋ̃vɩla, ka nɩrɛ bʋɔl wʋ bʋ̃dɛɛr ɛ. 17Bojũu a Nãaŋmɩn nãalʋ̃ʋ yele ba ɩ bʋ̃diir nɩ bʋ̃nyursɩ yele ɛ, tɩchɛ a ɩn torfʋ, nɩ nyã'maar nɩ a pʋpɛl na yi a Nãaŋmɩn Sɩɛ pɔ yele lɛ, 18bojũu nɩrɛ jaa na tʋ̃nɔ̃ kʋrɔ a Kɩrɩsɩto tu a sɔr nyã pɔ, wʋ maala na a lɛ na pɛlɛ a Nãaŋmɩn pʋɔ, ka a nɩbɛ mɩ 'yɛrɛ a nɩnyɩnɛ 'yɛr vɩla. 19A lɛ jũu, yɩ ɩ a sɩ mʋ̃ɔ nɩbir, na sɩ maala a lɛ na waan nyã'maar a sɩ 'yɔ̃ɔn taa ɩ̃kpɩ̃ɛn. 20Yɩ ta de bʋ̃diir yele sɔ̃ɔn a Nãaŋmɩn tʋ̃mɔ̃ bar ɛ. Bʋ̃diraa a jaa vɩɛlɛ naa, tɩchɛ a ɩn dɛɛr ala ɩ nɩrɛ din bon na vɛ̃ ka a wʋ tɔ sʋɔ lo. 21A lɛ a sɛɛ naa ka nɩrɛ ta 'wɔb nʋ̃n ɛ, bɩɩ nyũ dãa ɛ, bɩɩ maal yele kɔ̃ɔ na vɛ̃ ka a wʋ tɔ sʋɔ lo ɛ. 22Lɛ jaa fʋn bɔ̃ɔ a yelsɩ anyãna pɔ, bar ka a be a fʋ̃ʋ nɩ Nãaŋmɩn chara pɔ. Pʋpɛl sʋɔ lɛ a 'lɔ tɩɛr na ba 'yɔ̃ɔ wʋ yele nɩ a bonsɩ ala a 'lɔ mɩ̃ɛ na 'yɛr ɩka a ɩ naa ɛ. 23Tɩchɛ nɩrɛ 'lɔ na dire nɩ baal, 'yɔ̃ɔn a wʋ mɩ̃ɛ 'yɛr, bojũu waa dire nɩ sɔɔfʋ ɛ. Bon jaa mɩ na ba wa yi sɔɔfʋ pɔ ɛ, a ɩn bier.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Jésus tɔa ha hio wan-yambimɔ pɛa: «Swe fɛt, hio mɔ ang ka dak wi pi ha dea gdangamɔ. Ma, ngɔtɛ ha wi ka ku mɔ mɛgi tɛnɛ! 2Ka ɛ hɛl gasa ta hɔnmɔ ha gɛl wi ɛngɛ nɛ pi ha nana-litɔng, ɛngɛ nɛ dedea hazu wa pen nde, wɛnɛ adak ma bebe wi ndang pi ha dea gdangamɔ. 3Ɛnɛ pangay nɛ tɛ ɛnɛ! Ka ya mɛ dea gdangamɔ, mɛ mbo wɛnɛ. Nɛ ka wɛnɛ takaramɔ nɛ ngɔtɛ hazua, mɛ bisi sɛmbɔ pɛa! 4Nɛ ka wɛnɛ dea gdangamɔ sungiri mɛ zemɔrkɔ zanga bwa ha swe ndang, nɛ ka wɛnɛ tɛa fin zemɔrkɔ zanga bwa tɛ tɔ ha mɛ: ‹Ya mi, mi ha takaramɔ nɛ ngɔtɛ hazua.› Lɛma nde, mɛ abisi sɛmbɔ pɛa.» 5Hio wan-nɛtom tɔa ha Kongawan: «Mɛ angbangsi mɛkaramɔ pɛ ɔ.» 6Nɛ Kongawan kiforo wen: «Ngase ka mɛkaramɔ pɛ ɛnɛ ha Sɔ nɛ bebea tuka gbala sundu, ki ɛnɛ lɛma tɔ ha te ɛngɛ: ‹Zuri ku mɛ nɛ tɛ mɛ, nɛ gun tɛ mɛ ha nana-litɔng!› Nɛ a beze nu ɛnɛ.» 7«Ka bo se nde, ma wi ha soko ɛnɛ adung nɛ ma wan-tom ka pe ha gɔma fɔ mana ha pama namdalɛ. A betɔ ha wɛnɛ mɛ tɛ nɛhasa tɛ yɔngmɔ nde? 8Way! A betɔ ha wɛnɛ: ‹Gi yɔngamɔ, mɛ yol saa la, nɛ mɛ de tom pɔm kanɛ mi karsa yɔnga nɛ nɔa. Hapata mɛ beyɔng nɛ nɔ pɛ mɛ.› 9Nɛ ngase ka wan-tom dea mɔ fɛt ha nu wan pɛa, a lɛm tɔ oeba ha wɛnɛ na. 10Yo gbesi nɛ̂ ɛnɛ. Ka ɛnɛ dea hio mɔ fɛt ka mi haa nua kari, ɛnɛ betɔ: ‹Ɔ nɛ̂ hio gbele wan-tom sɔna. Ɔ dea sɔna nɛ mɔ ka wan haa nua.› » 11Ka Jésus ha nɛa ha Jérusalem, a baa wal ka gɔn soko kandɔnu Samari nɛ kandɔnu Galile. 12Wɛnɛ hɔa ha ma le, nɛ hio wan-doko bhukɔ tɛa ha pɛa, nɛ mbwa yola nɛyɛa. 13Mbwa tɔa nɛ ngagɛl: «Jésus, wan pɛ ɔ, ee, de kobhe tɛ ɔ wa!» 14Nɛ ka wɛnɛ zɔka mbwa, a tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ nɛ, nɛ osi tɛ ɛnɛ ha hio wan-hasadaka!» Nɛ ka mbwa boka ha liwal, doko kara nɛ tɛ mbwa tɛ bo nɛ saa kpɛlɛlɛ. 15Nɛ ma ndang ha soko mbwa, ka wɛnɛ zɔka nde, a kpasa, kiforo nɛ pata nɛ lukoso Sɔ nɛ ngagɛl. 16A hilo gok li ha si Jésus, nɛ tɔa oeba ha wɛnɛ. Wi ɛngɛ nɛ̂ wi mɔ Samari. 17Mɛgi Jésus tɔa: «Yo bo nɛ̂ wan-doko bhukɔ ka kpasa na nde? Hio oloa mɔrkɔ zanga nar ha ndo? 18Ha soko mbwa yo ka nɛ̂ gɔn-gɛnɛ wi ɛngɛ ndang sɔna ha tɛ tɛ lukisi Sɔ nde?» 19Nɛ a tɔa ha wɛnɛ fin: «Mɛ gutɛ, mɛ si! Mɛ kpasa hazu mɛ mɛkara mi.» 20Hio Farizien ana Jésus: «Kongakandɔ pɛ Sɔ behɔ ha nge swe ge nde?» Jésus kiforo wen ha mbwa: «Ɛnɛ lɛm zɔk hɔa pɛ Kongakandɔ pɛ Sɔ nɛ li ɛnɛ na. 21Nɛ ɛ lɛm tɔ nde, yo hakɛ, mana yo haki, na. Hazu Kongakandɔ pɛ Sɔ ha soko ɛnɛ kari.» 22Hapata Jésus tɔa ha hio wan-yambimɔ pɛa: «Ngimɔ betɛ ka ɛnɛ nɛ hɛl mɛ zɔk yala ndang sɔna, ka mi, Bewei pɛ Wi, bedung kongapora ang. Ma, ɛnɛ lɛm zɔk yo na. 23Ɛ betɔ bin ha ɛnɛ: ‹Ɛnɛ zɔk, wɛnɛ hakɛ!› mana ‹Wɛnɛ haki!› Ka ɛnɛ anɛ na, nɛ ka ɛnɛ amɛkiri kasia na. 24Hazu yala ka mi, Bewei pɛ Wi, bekifiri, dung tuka piolikolo ka baa ha liswe zikiri hɛrr. 25Ma, sɔngsi dea nde, mi akpa yimtɛ nɛdɔka, nɛ nde, hio wi mɔ ngimɔ ɛngɛ amul mi pi. 26Hio mɔ ka ɛ bade se ha ngimɔ pɛ Noe, ɛ bede gbesi ha yala ka mi, Bewei pɛ Wi, bekifiri. 27Hio wi dungɔ ha yɔnga nɛ nɔa mɔ, mbwa dungɔ ha sio may, kanɛ swe ka Noe lea zang kuga. Hapata, gasa mbeng li tɛa tɛ bhondisi mbwa fɛt mburr. 28Nɛ yo bedung fin gbesi tuka ha ngimɔ pɛ Lot. Hio wi dungɔ ha yɔnga nɛ nɔa mɔ, ha hɛa nɛ gdonga mɔ, ha gunɔ mɔ nɛ ha bɛa twa. 29Ma, ha swe ka Lot gboa ha Sodome, kolo we nɛ piti ɔla, nɛ bhondasa mbwa fɛt mburr. 30Hio wi bede gbesi ha ngimɔ ka mi, Bewei pɛ Wi, begbasi tɛ mi ha li hio wi fɛt long. 31«Ha swe ɛngi, lɛma nde, wi ka bedung ha nutwa, ale mɛ ba toy pɛa fin na. Nɛ wi ka bedung ha fɔ, lɛma nde, wɛnɛ akifiri fin ha twa mɛ ku ma mɔ na. 32Tazu ɛnɛ agba nɛ ko pɛ Lot! 33Wi ka ki wal mɛ kpasisi tunɔ pɛa, beyɔsisi yo. Ma, wi ka yɔsisi tunɔ pɛa, bekpasisi yo. 34Mi tɔ ha ɛnɛ nde, ha zɛ ɛngi, ha soko wi bwa ka be ɔnu ha li yala ndang, ɛ beku ndang nɛ lak ndang gde. 35Ha soko bhoko bwa ka beto mɔ gbesi, ɛ beku ndang nɛ lak ndang gde. 36[Ha soko wi bwa ka bedung ha fɔ, ɛ beku ndang nɛ lak ndang gde.»] 37Hio wan-yambimɔ ana Jésus: «Kongawan, yo behɔ ha ndo?» Nɛ Jésus kiforo wen ha mbwa: «Ha bhandi wɔl sari, hio nzio wesiri may ang.»


text: 1Pol n dɩga dʋdɔkənno wɔɔ ma sɩɩ•••, an a hɩ, a ʋ: "M danyɩnɔ, mɔɔ mɩsɩrbaa ba kan noom fu kɩ Woso mɩm ʋ, an ta, an her naa ku." 2Bɩ, wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ Ananɩyas lɛ ka a gʋɔɔ kʋ ŋ n'a jɩr ʋ rɔ wɔɔ ʋ, a ʋ, ŋn'a zɛ a lɛ ma. Pol n a hɩ m, a ʋ: 3"Ɩbɩɩ Woso n n'ɩ zɛm, noonkundəzaa ra! Nyɩnta ɩbɩɩ ʋ naa ʋ, ɩ zu lɛrɔ ʋ, k'ɩ mɔɔ dʋdɔ ka, ɩ bɔkarɛ ɩ kaanm lɛrɔ wɔɔ m, ɩ lɛ ka kʋ ŋ nɩ mɔɔ zɛ ra?" 4Gʋɔɔ kʋ ŋ nɩ b'ʋ rɔ wɔɔ n həən si ma, ŋ ʋ: "Wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ b'ɩbɩɩ n'a sʋnsɔ wʋm naa ra?" Pol n a nyɩ bɔ ʋ, a ʋ: 5"Mɔɔ n a dɔ mɔɔ ʋ wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ nɩ y, m danyɩnɔ. Kʋ sɩra nɩ, n y'a gʋrsɩra ba, n ʋ: 'Ɩ b'ɩ do cir sʋnsɔ wʋ y.' " 6Pol k'a b'a dɔ, a ʋ, gʋɔɔ wɔɔ sadisɛɛnrɔ m kan farizɛɛnrɔ kɩ bɩ, a a leer busu brama dʋdɔkənno wɔɔ bire ʋ, a ʋ: "Farizɛn m mɔɔ m, m danyɩnɔ, farizɛɛnrɔ nyɩ m mɔɔ m. Kʋ mɔɔ si mɔɔ ʋ gəəno y'a mɩm bɔŋ ʋ bɩ y'a ka ŋn'ɩ mɔɔ dʋdɔ kam." 7K'a meer naa do ba an a nya bɩ, nyaa wuti farizɛɛnrɔ wɔɔ bire ʋ kan sadisɛɛnrɔ wɔɔ kɩ. Zamaa bɩ n a gʋngʋ. 8Sadisɛɛnrɔ wɔɔ ʋ, gəəno mɩmbɔʋrɛ ba ʋ y, malɛɛka ba ʋ, nyi ba ʋ sɔ y. Farizɛɛnrɔ n bɔkarɛ, ŋn'a sim, ŋ ʋ, ŋ ta ʋ. 9Bʋgʋr paan••• nyɩnta ʋ. Wosocikarɩnsaambɔɔ gɔsɩnnɔ wuti farizɛɛnrɔ wɔɔ bire ʋ ŋnɩ meer ba kan heerbusu kɩ, ŋ ʋ: "Wɔɔ n gʋaa naa do kʋrɔ ma yɩ y. Kʋ nyi ɩ meer ba kan kɩ, gɛɛ malɛɛka, wɔɔ n a dɔ y." 10Kʋ nyaa bɩ nɩ paŋŋa yɩm bɩ, sʋrdaa tisi lɛɛzaa b'ɩ nyi bam, ŋ y'a Pol kɩnkaansʋ. A lɛ ka kʋ gʋɔɔ n a bɔ bire ʋ, ŋnɩ ta m sʋrdaarɔ wʋtajɩ ʋ b'ʋ. 11Gunuu bɩ do ʋ, Zuuba a hɩnka Pol m, a ʋ: "Ɩ da bɩ bɔ ʋ, amba ɩbɩɩ mɔɔ kasɛtɩ ka Zerizalɛm ʋ bɩ, ɩbɩɩ mɔɔ kasɛtɩ kam Rɔm ʋ maam sɔ." 12Dɔ k'a mɛ bɩ, zɩɩfʋrɔ wɔɔ a dɩnda ŋn'a zɛ kan kʋ kɩ, ŋn'a wer si k'a bɩ hɔ bɩ, a hɔ mi k'a n Pol zɛ gər y. 13Kutim-kutim naa do nɔ ʋ, gʋɔɔ wɔɔ lɛ lɛ da busi ra, ŋn'a wer bɩ si. 14Ŋ n ta, ŋn'aa wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ wɔɔ yɩ kan jɩtannɔ wɔɔ kɩ, ŋn'a hɩ ŋ nɩ, ŋ ʋ: "Wɔɔ ʋ wer si, ʋ ʋ, kʋ wɔɔ n Pol zɛ gər y, wɔɔ bɩ hɔ bɩrɛ y. 15Kɛɛrɛ bɩ, awɔɔ kan dʋdɔkənno wɔɔ kɩ, k'a kʋ yɩ, k'a hɩ sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ m k'an a gaa, an a ka a ʋ, ɩ ʋ, awɔɔ lɛ n taa k'a b'a banka a lar. Kʋ wɔɔ nɩ, hɔ kʋ wɔɔ n n'a bam, ʋ a ku, ʋ a zɛ b'a n lee ku bɩ, wɔɔ ɩ bɩ dɔ." 16Pol danlʋ nyɩ n minno nɔɔn duro ma. A n ta sʋrdaarɔ wʋtajɩ ʋ, an aa gasʋ, an a hɩ Pol m. 17Pol n sʋrdaa zɔrɔ lɛɛzaa deem bir, an a hɩ m, a ʋ: "Nyukumbueere naa gaa, ɩ ta m sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ zi, a lɛ n taa k'a meer ba kan kɩ." 18Sʋrdaa zɔrɔ lɛɛzaa bɩ n a gaa, an ta m sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ zi, an a hɩ m, a ʋ: "Lɔ Pol b'ɩ mɔɔ bir, an a yɛ mɔɔ han, kʋ m nyukumbueere naa do gaa, m bʋr m ɩbɩɩ zi. A lɛ n taa k'a meer ba kan ɩbɩɩ kɩ." 19Sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ n a gaa a wɔ ma, an bɔ m toore ma, an a lar, a ʋ: "Bɔ ɩbɩɩ ʋ k'ɩ hɩ mɔɔ nɩ?" Nyukumbueere bɩ n a hɩ m, a ʋ: 20"Zɩɩfʋrɔ wɔɔ a dɩnda ŋn'a zɛ kan kʋ kɩ, k'a yɛ ɩbɩɩ han, k'ɩ Pol gaa ɩ bʋrm booti m dʋdɔkənno wɔɔ taa, ɩ ʋ, ŋ lɛ n taa k'a banka a lar a mim bɩ jɩ ma mɩŋŋa k'a a dɔ. 21Ɩ bɩ ŋ meerbaa bɩ si y. Ŋ lɛ dam gʋaa busi ra, ŋnɩ kunku ma. Ŋ y'a wer si k'a bɩ hɔsɩ bɩ, a bɩ hi mi k'awɔɔ n Pol zɛ gər y. Ŋ y'a banka, ŋnɩ nya, ŋn'ɩ dɔrɛ ɩbɩɩ zaakarɛ ma." 22Sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ n nyukumbueere bɩ da zaa ra, an a hɩ m, a ʋ: "Ɩ b'a hɩ gɔsɩ nɩ, ɩ ʋ, ɩ hɔ naa do hɩ mɔɔ nɩ y." 23Sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ n sʋrdaa zɔrɔ lɛɛzannɔ bir hɩɩya, an a hɩ ŋ nɩ, a ʋ: "K'a a banka, k'a ta Sezaree ʋ yirbəə wakatɩ nɛɛhʋ ma, sʋrdaarɔ zɔɔhɩra, siirozannɔ busaanhɩna, kannɩzannɔ zɔɔhɩra. 24K'a siiro banka, kʋ Pol n da ŋ ʋ an lee ku kan laafɩɩ kɩ tara lɛɛzaa Feligsi zi." 25A n ci ba, an a hɩ ncɩnaaʋ: 26"Mɔɔ Klodiyus Liziyas nɩ yaa dam tara lɛɛzaa mɩŋŋa Feligsi m. 27Zɩɩfʋrɔ ɩ gʋaa kʋ mɔɔ n'a nyɔɔrɛ ɩbɩɩ zi naa nyasʋ ŋn'a ŋʋam k'a zɛ. Kʋ mɔɔ b'a ma ŋ ʋ Rɔm gʋaa m bɩ, mɔɔ ta kan m sʋrdaarɔ kɩ, m aa yɔ. 28Kʋ mɔɔ lɛ n taa kʋ m mim kʋ ŋ y'a ka ra bɩ dɔ bɩ, mɔɔ ka ŋnɩ ta m ŋ dʋdɔkənno taa. 29Mɔɔ bɩ dɩga a, bɩsɩ ŋ n'a kam, a lɛrɔ wɔɔ ma, ŋnɩ mim ka ra. B'a n hɔsɩ ba, an a ga zɛ m, gɛɛ ŋn'a sur baŋŋarɔ nɩ y. 30Bɩ, kʋ mɔɔ ma ŋ ʋ, zɩɩfʋrɔ wɔɔ ɩ dundom zi k'a zɛ bɩ y'a ka, mɔɔ n'a nyɔɔrɛ ɩbɩɩ zi zɔɔ-zɔɔ. Mɔɔ hɩ gʋɔɔ kʋ ŋ mim ka ra rɔ wɔɔ m sɔ, kʋ ŋ nɩ bʋr ɩbɩɩ zi, ŋnɩ b'a gumə lemim hɩ." 31Sʋrdaarɔ wɔɔ n lɛ kʋ n y'a ka ŋ ʋ bɩ si, ŋnɩ Pol gaa, ŋnɩ ta m gunuu ʋ Antipatris ʋ. 32Dɔ k'a mɛ bɩ, kannɩzannɔ wɔɔ m Pol to siirozannɔ wɔɔ m, ŋn'a wusigə, ŋnɩ bʋr sʋrdaarɔ wʋtajɩ ʋ b'ʋ. 33Kʋ ŋ yaa lee ku Sezaree ʋ bɩ, siirozannɔ wɔɔ ci bɩ ka tara lɛɛzaa b'ʋ, ŋnɩ Pol hɩnka m sɔ. 34Tara lɛɛzaa bɩ n ci bɩ karɩnda ba, an laaka da kʋ Pol bɩ, a to a ʋ gʋrga kara ʋ gɛ. K'a a dɔ a ʋ, a to a ʋ Silisii ʋ bɩ, a a hɩ m, a ʋ: 35"Gʋɔɔ k'ʋ ŋ mim ka ɩbɩɩ ra bɩ, kʋ ŋ bʋr, mɔɔ yɩ m tʋr karɛ ɩbɩɩ meerbaa ma." A n lɛ ka, a ʋ, ŋnɩ dɔ ma naa ʋ, hargʋta kʋ Hɩrɔɔdɩ a dɔ b'ʋ.


text: 1Yɩ zaŋɩ 'a yagɩ da-sono 'a na yɩ da-ko-biə Zezi ŋwaanɩ tɩn. 2Ta'a ye-na sɩ 'a ta'a kɩ vərə voro. Nɔɔna badonnə dɛɛn na kɩ kʋntʋ tɩn, kʋ pɛ ba jeeri Wɛ malɛsɩ mʋ ba sam nɩ, yɩ ba wʋ lwarɩ ba na yɩ balʋ tɩn. 3Guli-na balʋ na wʋ pɩɩna digə nɩ tɩn woŋo, nɩnɛɛnɩ abam dɩ tɔgɩ 'a wʋ pɩɩna digə nɩ mʋ te, sɩ 'a zəni-ba. Guli-na balʋ nɔɔna na bɛɛsɩ-ba tɩn dɩ woŋo, nɩnɛɛnɩ abam dɩ tɔgɩ 'a yaarɩ mʋ te. 4Baarʋ dɩ o kaanɩ maama maŋɩ sɩ ba taa zʋʋrɩ daanɩ mʋ dɩ sono dɩ zulə. Barʋ wʋm dɩ kaanɩ wʋm maama maŋɩ sɩ ba taa jɩgɩ cɩga mʋ da-tee nɩ. Wɛ nan w'ʋ di balʋ maama na kɩ wo-zɔɔna dɩ boorim kikiə tɩn sarɩya. 5'A yɩ pa 'a ŋwɩa taa tɔgɩ səbu-lagɩ. Ta'a jɩgɩ-na wʋpolo dɩ 'a na jɩgɩ kʋlʋ tɩn. Bɛŋwaanɩ Wɛ maŋɩ DƖ ta DƖ wɩ: "Amʋ b'a fɔgɩ a yagɩ abam maŋa dɩ maŋa." 6Kʋntʋ ŋwaanɩ dɩbam w'ʋ ta jɩgɩ baarɩ sɩ d'ɩ ta'a wɩ: "Baŋa-Wɛ mʋ yɩ d'ɩ zənnu, d'ɩ b'a ta kwarɩ fʋʋnɩ. Nɔɔn-nɔɔnʋ b'a wanɩ o kɩ dɩbam kʋlʋkʋlʋ." 7Ta'a guli-na nɔɔna balʋ na yɩ 'a yigə tiinə yɩ ba dɛɛn tɔɔlɩ Wɛ kwərə kam ba brɩ abam tɩn woŋo. Maanɩ-na 'a nii ba ŋwɩa dɛɛn na yɩ te sɩ kʋ vu kʋ yi ba tʋʋnɩ tɩn, sɩ 'a daarɩ 'a lwəni ba na kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩ Zezi te tɩn. 8Maŋa maama Zezi Krisi yɩ nɩ o na maŋɩ o yɩ te tɩn mʋ, diin dɩ zɩm maama sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. 9Yɩ pa-na nɔɔna ma zaasɩm-gɛ ba ganɩ abam dɩ wəənu dwi təri təri sɩ kʋ pa 'a ywəri Wɛ cwəŋə nɩ. Kʋ yɩ Wɛ zaanɩ dɩm ŋwaanɩ mʋ paɩ d'ɩ na baarɩ Wɛ cwəŋə kam wʋnɩ, sɩ kʋ daɩ wʋdiiru culim ŋwaanɩ. Balʋ na tɔgɩ wʋdiiru culim cwəŋə tɩn nan wʋ nɛ zənə kʋ ŋwaanɩ. 10Zezi Krisi na kwe o tɩtɩ o ma kaanɩ Baŋa-Wɛ dɩbam ŋwaanɩ te tɩn daɩ kaanɩm dɩlʋ doŋ nɔɔna na w'ʋ di dɩ nwana yam tɩn. Balʋ na tʋŋɩ Wɛ vwe dɩm wʋnɩ ba pa-DƖ tɩn, ba ba jɩgɩ cwəŋə sɩ ba twəri kaanɩm dɩm kʋntʋ wəənu ba di. 11Kʋ na kɩ te tɩn, Wɛ kaanɩm yuutu wʋm yəni o gʋ vara mʋ, yɩ o ja ba jana kam o zʋ Wɛ-di-laa kʋm wʋ o ma saarɩ nɔɔna bam lwarɩm. Kʋ daarɩ vara bam tɩtɩ, ba'a ja nuŋi tɩʋ kʋm daa mʋ ba zwɛ maama. 12Zezi tʋʋnɩ dɩm dɩ nan dɛ kʋntʋ doŋ mʋ. O yaarɩ mʋ o tɩ tɩʋ kʋm daa nɩ, yɩ o ma o tɩtɩ jana kam o saarɩ nɔɔna bam lwarɩm. 13Kʋntʋ ŋwaanɩ, pa-na d'ɩ nuŋi d'ɩ vu o te tɩʋ kʋm daa nɩ, sɩ d'ɩ tɔgɩ d'ɩ sɛ o goonə yam doŋ. 14Bɛŋwaanɩ, lʋgʋ baŋa yo seeni dɩbam ba jɩgɩ tɩʋ kʋlʋ na w'ʋ ta yɩ d'ɩ kugu je maŋa maama tɩn, d'ɩ nan tɩɩnɩ tɩʋ kʋlʋ na lagɩ kʋ ba tɩn mʋ. 15Pa-na d'ɩ tɔgɩ Zezi ŋwaanɩ d'ɩ ta'a zuli Wɛ maŋa maama. Kʋntʋ mʋ yɩ kʋlʋ d'ɩ na w'ʋ kwe d'ɩ ma kaanɩ-DƖ tɩn. D'ɩ ni-taanɩ na brɩ Wɛ dam te tɩn mʋ yɩ pɛɛra yalʋ d'ɩ na w'ʋ pa-DƖ tɩn. 16'A yɩ swe sɩ 'a ta'a kɩ kəm-laarʋ, sɩ 'a daarɩ 'a ta'a zəni daanɩ, sɩ kʋntʋ mʋ yɩ kaanɩm dɩlʋ na poli Wɛ wʋ tɩn. 17Ta'a nɩgɩ-na 'a yigə tiinə, sɩ 'a daarɩ 'a ta'a sɛ ba ni, sɩ bantʋ mʋ nii abam na w'ʋ ta ŋwɩ dɩ Wɛ te tɩn baŋa nɩ, yɩ ba'a ba ba zɩgɩ Wɛ yigə nɩ sɩ ba brɩ ba na tʋŋɩ kʋlʋ abam ŋwaanɩ tɩn. Nan ta'a nɩgɩ-ba sɩ ba wanɩ ba tʋŋɩ dɩ wʋpolo. Kʋ na daɩ kʋntʋ, kʋ'ʋ pa ba wʋ cɔgɩ, yɩ kʋ daa b'a ta jɩgɩ zənə kʋ pa abam. 18Ta'a loori-na Wɛ 'a pa dɩbam. Dɩbam ye d'ɩ bɩcara nɩ, nɩ d'ɩ wʋ kɩ kʋlʋ na yɩ balɔrɔ tɩn, yɩ d'ɩ lagɩ sɩ d'ɩ ta'a kɩ kʋlʋ na lana tɩn mʋ maŋa maama. 19Amʋ nan tiini a loori abam sɩ 'a ta'a warɩ Wɛ 'a pa-nɩ, sɩ kʋ pa a na cwəŋə a joori abam te lele. 20Wʋ-zuru Tu Baŋa-Wɛ mʋ bi d'ɩ Yuutu Zezi DƖ pa o yagɩ tʋʋnɩ, yɩ DƖ pa o yɩ nayɩr-ŋʋm cɩga cɩga, sɩ o taa nii dɩbam balʋ na nyɩ dɩ o peeni te tɩn baŋa nɩ, dɩ o na tɩgɩ dɩbam ŋwaanɩ tɩn. Wɛ ma da o jana kam ŋwaanɩ DƖ go ni dɩlʋ na w'ʋ ta wʋra sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. 21Wɛ w'ʋ zəni abam sɩ 'a wanɩ 'a kɩ wo-laarʋ tɩlʋ maama na tɔgɩ DƖ wʋbʋŋa tɩn, yɩ DƖ w'ʋ tɔgɩ Zezi Krisi ŋwaanɩ DƖ kwɛ dɩbam nɩ kʋ na w'ʋ poli DƖ wʋ te tɩn. Zezi mʋ maŋɩ dɩ zulə sɩ kʋ taa ve maŋa kalʋ na ba ti tɩn. Amina. 22A ko-biə-ba, a loori abam sɩ 'a zuri 'a yɩra 'a cəgi amʋ na pʋpʋnɩ kʋlʋ sɩ a ma pa 'a na baarɩ tɩn. Amʋ na pʋpʋnɩ taanɩ dɩlʋ tɩn nan ba dwara. 23Amʋ lagɩ sɩ a pa abam lwarɩ nɩ ba yagɩ d'ɩ ko-bu Timoti yɩ o nuŋi pɩɩna digə nɩ. O nan na tu amʋ te lɩla, a laan w'ʋ pa d'ɩ tɔgɩ daanɩ d'ɩ ba d'ɩ na abam. 24Jɔɔnɩ-na 'a yigə tiinə bam dɩ Wɛ nɔɔna bam maama 'a pa dɩbam. Yitali tiinə bam dɩ jɔɔnɩ abam. 25Wɛ w'ʋ pa abam maama yu-yoŋo.


text: 1Amʋ laan ma na wɛyuu-dʋŋʋ dɩ tɩ-dʋŋa. Dayigə wɛyuu kʋm dɩ dayigə tɩga baŋa kam ma kɛ, yɩ na-fara dɩ daa tərə. 2Amʋ ma daarɩ a na Wɛ tɩtɩ tɩʋ kʋm kʋ yɩrɩ na yɩ Zeruzalɛm nadʋŋʋ tɩn. Kʋ ma nuŋi wɛyuu Wɛ tee nɩ kʋ maa tu lʋgʋ baŋa. Wɛ ma kwɛ-kʋ lanyɩranɩ nɩ kaanɩ na ti o yigə sɩ o zʋ barʋ te tɩn. 3Amʋ ma ni kwər-dɩa na ŋɔɔnɩ paarɩ jangɔŋɔ kʋm seeni ka wɩ: "Wɛ tɩtɩ sɔŋɔ laan mʋ wʋ nabiinə tɩtarɩ nɩ. DƖ nan w'ʋ ta wʋra dɩ ba, yɩ ba'a ta yɩ DƖ nɔɔna. Wɛ tɩtɩ w'ʋ ta wʋ ba tee nɩ yɩ DƖ nii-ba. 4Wɛ w'ʋ guguni ba yi-na maama. Tʋʋnɩ dɩ wʋ-cɔgɔ dɩ kərə dɩ yaara daa b'a ta wʋra. Dayigə wo-dwəənu tɩm kɛ." 5Wʋlʋ na je paarɩ jangɔŋɔ kʋm baŋa nɩ tɩn laan ma ta o wɩ: "Nii, amʋ laan pɛ wəənu maama ji wo-dʋnnʋ mʋ." O daa ma ta dɩ amʋ o wɩ: "Pʋpʋnɩ wəənu tɩntʋ n tiŋi, bɛŋwaanɩ taanɩ dɩntʋ yɩ cɩga mʋ yɩ dɩ maŋɩ sɩ nɔɔna sɛ-dɩ." 6O ma daarɩ o wɩ: "Wəənu tɩm kɩ tɩ ti. Amʋ mʋ yɩ pulim dɩ gurim. Amʋ nan ta mʋ yɩ dayigə tu dɩ tiim tu. Na-nyɔm na jɩgɩ wʋlʋ maama, amʋ w'ʋ pa kʋntʋ tu nyɔ buli-yi dɩlʋ na na paɩ ŋwɩa tɩn zaanɩ. 7Wʋlʋ maama na wanɩ balɔrɔ tɩn mʋ w'ʋ joŋi wo-laarʋ tɩm kʋntʋ. Amʋ Wɛ w'ʋ ta nii-o, yɩ o taa yɩ a bu. 8Kʋ daarɩ, kʋ na yɩ balʋ na kwarɩ cam tɩn, dɩ balʋ na pipiri ba kwaga ba ya Zezi tɩn, dɩ balʋ na kɩ wo-zɔɔna, dɩ balʋ na yɩ nɔn-gʋra, dɩ balʋ na boori tɩn, kʋ wəli dɩ liri kərə, dɩ balʋ na kaanɩ jwənə tɩn, kʋ wəli dɩ vwa-nyɩna dwi maama, bantʋ jəgə mʋ yɩ min-nɩnɩʋ kʋlʋ ciribi na di kʋ wʋnɩ tɩn. Kʋntʋ mʋ yɩ tʋʋnɩ bɩle tu." 9Malɛka kadoŋ laan ma ba amʋ te. Ka nuŋi malɛsɩ sɩrpɛ sɩm wʋnɩ mʋ, sɩlʋ na jɩgɩ zwɩ sɩrpɛ sɩm dɩ sɩ wʋ yaara yarpɛ yalʋ na lagɩ ya ba ya kɩ ya ma kweeli tɩn. Ka ma ta dɩ amʋ ka wɩ: "Ba, sɩ a brɩ-m ka-dʋʋrʋ wʋlʋ na yɩ Pəlbu wʋm kaanɩ tɩn." 10Malɛka kam na tagɩ kʋntʋ tɩn, Wɛ Joro kʋm ma ba amʋ te dɩ dam, yɩ ka ja-nɩ ka vu pu-zɔŋɔ kʋlʋ na yɩ baŋa baŋa tɩn yuu. Ka ma brɩ-nɩ Wɛ tɩtɩ tɩʋ kʋm, kʋ yɩrɩ na yɩ Zeruzalɛm yɩ kʋ nuŋi wɛyuu Wɛ te kʋ bɩɩnɩ lʋgʋ baŋa tɩn. 11Wɛ paarɩ-zulə yam ma pa tɩʋ kʋm nyɩɩnɩ lanyɩranɩ, nɩ kandwɛ-ŋʋnɩ dɩlʋ yɩrɩ na yɩ Zasɩpɩ yɩ dɩ nyɩɩnɩ pɩlɩ pɩlɩ nɩ niu na nyɩɩnɩ te tɩn. 12Kəbri-kamunu kʋlʋ na dwara tɩn ma lɔ kʋ kaagɩ tɩʋ kʋm. Kəbrə kam maa jɩgɩ niə fugə-yale. Wɛ malɛsɩ fugə-sɩle maa zɩgɩ niə yam kʋntʋ dɩdʋa dɩdʋa nɩ. Yisɩrayɛlɩ tiinə dwi fugə-bɩle kʋm yɩra ma pʋpʋnɩ niə yam baŋa nɩ. 13Tɩʋ kʋm sɛ sɩm maama jɩgɩ niə yatɔ yatɔ mʋ. Yatɔ yɔɔrɩ wa-puli seeni. Yatɔ maa wʋ wa-puli jagwiə seeni. Yatɔ maa wʋ wa-puli jazɩm seeni. Yatɔ maa daarɩ ya wʋ wa-zʋʋrɩ seeni. 14Tɩʋ kʋm kəbrə kam kuri ma cwi kandwa-pulwaarʋ fugə-tɩle baŋa nɩ. Pəlbu wʋm tɩntʋŋna fugə-bale bam yɩra ma pʋpʋnɩ pulwaarʋ tɩm kʋntʋ yɩra nɩ. 15Malɛka kalʋ na ŋɔɔnɩ dɩ amʋ tɩn maa ze səbu-sɩŋa nacəgə sɩ ka ma maŋɩ tɩʋ kʋm na maɩ te tɩn, dɩ kʋ niə yam dɩ kʋ kəbrə kam dɩ na maɩ te tɩn. 16Tɩʋ kʋm sɛ sɩna sɩm maama mara sɩ mara mʋ. Malɛka kam ma kwe ka nacəgə kam ka ma maŋɩ tɩʋ kʋm. Kʋ saŋa maama dwarɩm maa yɩ kilomɛtra mʋrr-tɩle dɩ biə yale (2.200). Kʋ sɛ sɩm dɩ kʋ wɛyuu maama dwarɩm maɩ daanɩ mʋ. 17Ka ma daarɩ ka ma ka jɩŋa ka maŋɩ tɩʋ kʋm kəbrə kam. Ka yɩ kantɩa kuni bi dɩ fiinna-bɩna mʋ (144). Malɛka kam na maŋɩ te tɩn yɩ bɩdwɩ mʋ dɩ nabiinu na maŋɩ kantɩa te tɩn. 18Ba lɔgɩ kəbrə kam dɩ kandwa-ŋʋna yalʋ yɩrɩ na yɩ Zasɩpɩ tɩn mʋ. Kʋ daarɩ ba lɔgɩ tɩʋ kʋm tɩtɩ dɩ səbu-sɩŋa kalʋ na tiini ka lana fasɩ nɩ niu na nyɩɩnɩ te tɩn mʋ. 19- 20Kandwa-pulwaarʋ tɩlʋ tɩʋ kʋm kəbrə kam na cwi tɩ baŋa nɩ tɩn, ba mɛ kandwa-ŋʋna dwi maama mʋ ba ma pʋpʋrɩ tɩ yɩra. Pulɔrɔ maama jɩgɩ kʋ kandwɛ-nyɩnʋ mʋ, yɩ ya yɩra mʋ tɩntʋ: 1. Zasɩpɩ 2. Safiirɩ 3. Kalɩsɩdʋanɩ 4. Emɛrɔdɩ 5. Sardonisi 6. Sardʋanɩ 7. Krisolidi 8. Bɛrili 9. Topazɩ 10. Krisopasɩ 11. Yasintɩ 12. Amɛtisi. 21Kʋ daarɩ ba mɛ kandwa-ŋʋna yalʋ yɩrɩ na yɩ pɛɛrɩlɩ tɩn mʋ ba kɩ tɩʋ kʋm niə fugə-yale yam bwəəru tɩm. Kʋ bwəəru tɩm maama yɩ pɛɛrɩlɩ dɩdʋa dɩdʋa mʋ ba mɛ ba kɩ. Tɩʋ kʋm pɩmpalɩ dɩm maa yɩ səbu-sɩŋa kalʋ na tiini ka lana nɩ niu na nyɩɩnɩ te tɩn. 22Amʋ ma na nɩ Wɛ-digə təri tɩʋ kʋm wʋnɩ, bɛŋwaanɩ Dam-fɔrɔ Tu Baŋa-Wɛ tɩtɩ dɩ Pəlbu wʋm mʋ wʋra yɩ nɔɔna zuli-ba. 23Ba daa ba lagɩ sɩ wɩa dɩ cana daa ta zəŋi tɩʋ kʋm baŋa nɩ, Wɛ paarɩ-zulə yam paɩ tɩʋ kʋm jɩgɩ pooni, yɩ Pəlbu wʋm dɩ paɩ kʋ jɩgɩ pooni. 24Lʋgʋ baŋa dwi tiinə maama w'ʋ taa ŋwɩ pooni dɩm kʋntʋ wʋnɩ. Lʋgʋ baŋa pwa bam ma w'ʋ ja ba jɩjɩgɩrʋ ba ba ba kɩ tɩʋ kʋm wʋnɩ. 25Dɛ maama ba ma daa b'a pɩ tɩʋ kʋm niə yam, bɛŋwaanɩ tɩga daa b'a yi jəgə kam kʋntʋ nɩ. 26Ba ma w'ʋ kwe lʋgʋ baŋa dwi tiinə zulə dɩ ba jɩjɩgɩrʋ maama ba ja ba ba kɩ da. 27Kʋ daarɩ kʋlʋ maama na jɩgɩ digiru tɩn b'a zʋ kʋ wʋ. Nɔɔnʋ wʋlʋ maama na kɩ wo-zɔɔna tɩn dɩ wʋlʋ maama na yɩ vwa-fɔrʋ tɩn b'a zʋ kʋ wʋ. Balʋ yɩra na pʋpʋnɩ ya tiŋi Pəlbu wʋm ŋwɩa tɔnɔ kʋm wʋnɩ tɩn yɩranɩ m'a mʋ w'ʋ zʋ tɩʋ kʋm kʋntʋ wʋ.


text: 1Maɣa Saakɩ neu Yuti, Yesu Kilisiti təmlɛ tʋ. Má ŋmaana takəlaɣa kanɛɣɛ mpa Tacaa Ɩsɔ yaawa na ɩ́ sɔɔlɩ-wɛ, na Yesu Kilisiti ná tɔka-wɛ tɔ. 2Ɩsɔ ɩ́ hʋlɩ-mɛɣɛ suulu, na ɩ́ ha-mɛɣɛ alaafəya, na ɩ́ tʋ-mɛɣɛ təma sɔɔlʋɣʋ na pə́ tɔɔ sɔsɔm. 3Ma taapalaa, ma lʋpa teu sɩ nyʋɣʋ yapʋ tɔm nti tə kɛ́ tá təna tá tɔm tɔ pə tɔm kɛ má ŋmaa-mɛ. Kɛna pə́ caalɩ-m sɩ má ŋmaa-mɛɣɛ takəlaɣa kanɛ na má sɔɔsɩ-mɛɣɛ apalʋtʋ na ɩ́ yoo Ɩsɔsɛɛlɛ nte Ɩsɔ ha tɔm kʋlʋm tɔɔ kɛ́ kpakpaa kɛ mpa ɩ tɩ tɔ pə yoou. 4Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, yəlaa asaɣaa napəlɩ mpa pa sʋʋwa təkɛʋ kɛ́ ta taa tɔ, mpɛ pa kɛɛna tá Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔm na pá kʋsəɣəna pa asilima taa tɔntɛ tɔm nyʋɣʋ, na pá kisiɣi Yesu Kilisiti wei ɩ tike təkoŋ ɩ kɛ Tacaa na ta Sɔsɔ tɔ. Pa tɛma kpaalʋɣʋ kɛ Ɩsɔ Tɔm takəlaɣa taa kɛ́ hatuu lɔŋ kɛ pa tɔm kʋɣʋ. 5Paa na ɩ́ ka tɛma-təɣɩ nyəm təkpataa tɔ, pə wɛɛ sɩ má tasa-mɛɣɛ lɛntɩ tɔɔsʋɣʋ kɛ ɩsəna Tacaa yapa Ɩsɛɣɛlɩ yəlaa kɛ Icipiti taa na pə waalɩ ɩ́ kʋ mpa pa ta tɛmɩ-ɩ na pa taa tɔ. 6Ɩ́ tɔɔsɩ sɩ ɩsɔtaa tillaa mpa pa laŋa ta hɛɛna pəsʋɣʋ ŋku pə ha-wɛ sɩ pa lakəna, na pá kʋlɩ na pá yele pa maɣamaɣa pa lona tɔ, Ɩsɔ hɔka-wɛɣɛ alukpala kɛ tam tɔɔ, na ɩ́ sɩɩ-wɛɣɛ atɛ səkpɛtʋɣʋ taa, na ɩ́ taŋna kʋyakʋ sɔsɔɔʋ. Kʋ wule kɛ ɩ ká tʋ-wɛɣɛ saləka. 7Ɩ́ tɔɔsɩ sɩ Sɔtɔm na Kɔmɔɔ na acalɛɛ nna a cɔɔna-yɛ tɔ a yəlaa lakaɣa kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtaa tillaa panɛ. Pa lakaɣa asilima kʋlapʋtʋ kɛ́. Pa təŋaɣa pa tɔnəŋ kʋnyɩɩləŋ ɩsaɣaŋ wei ɩ fɛɩ lapʋ tɔ. Ɩlɛ kɔkɔ tam nyəŋka ntɛ́ pa saləka, na mpi pə lapa-wɛɣɛ mpʋ tɔ pə kpaala paa wei kɛ́ təkelekele. 8Yəlaa mpa pa sʋʋwa təkɛʋ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ mə hɛkʋ tɔ mpʋ pə maɣamaɣa kɛ pɛlɛ pa lakɩ. Pa toosee nna pa toosiɣi na pá təŋəɣɩ mpʋ na pá lakɩ tɔ anɩ a tʋsəɣəna-wɛ na pá wakələɣɩ pa tɩ, na pá footiɣi Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ, na pá tʋʋkɩ ɩsɔtaa teeli nyə́ma. 9Ɩsɔtaa tillu sɔsɔ Misɛɛlɩ ta la mpʋ. Moisi səpa na Misɛɛlɩ na ɩlɔɣɔʋ pá hɔŋɩ-ɩ na pá yooki tɔ, Misɛɛlɩ ta kuli nɔɣɔ na ɩ́ kʋ ɩlɔɣɔʋ tɔm na kʋtʋɣʋ. Ama ɩ tɔma-ɩ kɛ́ sɩ: Tacaa ká nana-ŋ. 10Yəlaa panɛ, mpi pa ta nyɩ tɔ mpəɣɩ pa tʋʋkɩ. Na mpi pa nyəmá yem kɛ́ pa tɩ ɩsɩɩ taalɛ wontu maɣamaɣa nyəŋʋɣʋ tɔ, mpɩ pə kʋɣʋna-wɛ təkpataa. 11Pa tɔm wɛ waɩyo kɛ́. Kayini ɩkpatɛ kɛ pa təŋəɣɩ, na pɔɣɔlaɣa tɔɔ kɛ́ pa tolisa pa tɩ ɩsɩɩ Palaam lapʋ tɔ. Ɩsəna mpi Kolee ná kpɛɛsəna Moisi tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ pa lapa, ɩlɛna pá wakəlɩ tənaŋnaŋ. 12Ye pa wɛ mə tɔɣɔnasɩ tətɔɣɔlɛ, tusuɣu wɛnna, na tənaɣa pa pəsəɣəna pa acima na fɛɛlɛ tɩɩ fɛɩ-wɛ, hiliŋ haana. Pa wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ piluɣuu na heelim kʋsɩ-kʋ tɔ, na ɩsɩɩ tɩɩŋ wei paa pə tala ɩ lʋlʋɣʋ ɩɩ lʋləɣɩ tɔ, na ɩsɩɩ tɩɩŋ wei pa kpɛsəna ɩ lila na ɩ́ wʋlɩ yem təwɔkɔkɔ tɔ. 13Pa kʋlapʋtʋ lʋləsəɣɩ fɛɛlɛ fɛɩ təma kɛ pa kiŋ kɛ́ ɩsɩɩ teŋku hʋla pááná nyəna tɔɔkʋɣʋ kʋhulaŋ tɔ. Pa wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtʋlʋŋasɩ kʋkpɛsasɩ. Ɩsɔ tɛma-wɛɣɛ pa təcaɣalɛ caaʋ kɛ səkpɛtiile anaam taa kɛ́. 14Atam saalɩ kʋlɛlʋɣʋ naatosompɔɣɔlaɣa nyəŋ ntɛ́ Henɔkɩ, na ɩnɩ ɩ ka nana yəlaa panɛ pa tɔm kɛ hatuu lɔŋ na ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Ɩ́ tʋ ŋkpaŋŋ na ɩ́ nɩɩ. Tacaa ká kɔɔ na ɩ ká kpɛŋna ɩ ɩsɔtaa tillaa naŋŋ nyə́ma ɩsɩɩ iyisi naanʋwa (10000), 15sɩ ɩ hʋʋkəna yəlaa tənaɣa tɔm. Ɩ ká kʋ asaɣaa təna mpa pa kpɛɛsəna Ɩsɔ na pá lá təma asaɣɛɛ anɛ a təna tɔ, na ɩsaɣatɔm nti kawalasɩ nyə́ma mpa paa see nɔɣɔlʋ tɔ pa tʋ-ɩ tɔ pa tɔm. 16Yəlaa panɛ, tam kɛ́ pa kʋntəɣɩ na pá kaləɣɩ. Pa maɣamaɣa pa kʋnyɩɩləŋ kɛ pa təŋəɣɩ. Kalampaanɩ tɔm kɛ pa yɔɣɔtəɣɩ, na mpa pa kiŋ kawaaɣa wɛɛ tɔɣɔ pa taləɣɩ. 17Ama ma taapalaa mɛ, mɩɩ tɔɔsɩ nti Tacaa Yesu Kilisiti tillaa heela-mɛɣɛ tuu lɔŋ tɔ. 18Pa heela-mɛɣɛ sɩ: Tampana tɔɔ, kʋyɛɛŋ kʋtɛɛsəŋ taa, yəlaa ká lɩɩ mpa pa təŋəɣɩ pa kʋnyɩɩləŋ ɩsaɣaŋ tɔ, na paa woŋ-mɛ. 19Mpɛ pa yelina na faɣaʋ kɔŋ, pa yʋlʋwɛɛtʋ ŋmakələna-wɛ, pə taɣa Ɩsɔ Feesuɣu. 20Ama ma taapalaa mɛ, mɩɩ sɔɔsɩ toŋ kɛ mə Ɩsɔ sɛɛʋ kʋpam naŋŋ nyəm taa kɛ́ tam. Ɩ́ sələməna Ɩsɔ Feesuɣu Naŋŋtʋ pəsʋɣʋ, 21na ɩ́ səŋ Ɩsɔ sɔɔlʋɣʋ tɔm taa kɛ́ tam na ɩ́ taŋaa sɩ Tacaa Yesu Kilisiti ɩ́ ha-mɛɣɛ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔɣɔ ɩ kʋpantʋ tɔɔ. 22Sika nyə́ma tɔm ɩ́ la-mɛɣɛ pətɔɔtɛɛ. 23Ɩ́ hɔ-wɛ na ɩ́ ləsɩ kɔkɔ taa na ɩ́ ya pa nyɔɔŋ. Lɛlaa tɔm ɩ́ la-mɛɣɛ pətɔɔtəlɛ tɔtɔ na sɔɣɔntʋ. Ama pə kpaɣaʋ pa wontu nti pa yʋlʋwɛɛtʋ asilima taanaa tɔ ɩ́ taa tokina. 24Ɩsɔ pəsəɣɩ na ɩ́ te-mɛɣɛ təhotile təna taa, na ɩ́ la na ɩ́ səŋ ɩ ɩsɛntaa na ɩ́ fɛɩna kawalaɣa, na laŋhʋlʋmlɛ kʋɣɩ-mɛ. 25Ta Yatʋ Ɩsɔ wei ɩnɩ ɩ tike ɩ kɛ́ Ɩsɔ tɔ ɩ teeli na ɩ sɔsɔɔntʋ na ɩ pəsʋɣʋ na ɩ toŋ ka wɛ ḿpʋ́ɣʋ́, ɩlɛ pə́ wɛɛ ḿpʋ́ɣʋ́ saŋa taa na tam tɔɔ kɛ́ Tacaa Yesu Kilisiti tɔɔ. Ami.


text: 1Yelmɩ̃ɛ lɛ n 'yɛrɛ a Kɩrɩsɩto 'yɔ̃ɔ, n ba ŋmara jirsɩ ɛ, a n tɩɛr mɩ din dãasɩɛ a Nãaŋmɩn Sɩɛ pɔ. 2Nɩbaal kpɛ man tɩ põn bar, ka wʋʋr sɛɛ ma a nyãa. 3An taa nʋ̃mɔ̃ ma naa ɩka n ben pɔ'yɔ̃ɔfʋ pɔ naa ba lɛ pʋɔ a Kɩrɩsɩto pɔ ɛ, a n yɛɛr Isɩral nɩbɛ jũu, bala lɛ ɩ a n mɩ̃ɛ nɩbɛ. 4A Isɩral nɩbɛ bala lɛ a Nãaŋmɩn de ka ba ɩ a wʋ bibiir, na wʋ kʋ ba a wʋ tɩɩr nɩ a nɛtɩrsɩ wʋn pɔn ba, na wʋ kʋ ba a nɛbinãa, nɩ a lɛ ban na puoro wʋ a wʋ puorfʋ yir nɩ a nɛɛr wʋn tɩr kʋ ba. 5Bala lɛ ɩ a sãakpãmɩne, a ba pɔ lɛ ba bɩɛr a Kɩrɩsɩto mɩ na ɩ a nɩsaal yi, na wʋ ɩ a Nãaŋmɩn kaara a bomo a jaa, 'lɔ lɛ ban pɛɛrɛ bɩbir jaa. A ɩ a lɛ. 6A ba ɩ fɩka a Nãaŋmɩn 'yɛr ɩn faa ɛ, bojũu a ba ɩ a bala jaa ban dɔɔ a Isɩral nɩbɛ pɔ, ba jaa lɛ ɩ a Isɩral nɩbɛ ɛ. 7A ba ɩ baa yi a wʋ par pɔ ɛ, ba jaa baa ɩ Abraham bibiir ɛ, tɩchɛ Nãaŋmɩn dɔ̃ɔ tɩr nɛɛ kʋ a Abraham ɩka, "Isaakɩ 'yɔ̃ɔ lɛ a fʋ yɔn na yi." 8A ba ɩ a ɩ̃gãn vaar bibiir lɛ ɩ a Nãaŋmɩn bibiir ɛ, tɩchɛ a bibiir bala a Nãaŋmɩn na tɩr a nɛɛ a wʋ dɔɔ, bala lɛ wʋ kaa a ba ɩ Abraham bibiir. 9Bojũu nɩtɔ̃ lɛ a Nãaŋmɩn dɔ̃ɔ tɩr a nɛɛ 'yɛr, "A daar wa ta, ɩn lɩɛb wa ka a Saara dɔɔ dabile." 10A ba ɩ anyã tɛɛ lɛ ɛ, tɩchɛ a Worbɛka dɔɔn dabil ayi ka ba sãa ɩ bʋ̃'yen tɛɛ na ɩ a sɩ sãakpã Isaakɩ. 11Sɛrɛ tɩ ka wʋ wa dɔɔ a yɩbɛ banyãna, baa mɩ maal yele jaa vɩla bɩɩ dɛɛr ɛ, tɩ nɩtɔ̃ lɛ a ɩ ɩka a Nãaŋmɩn bɔfʋ pɔ lɛ wʋ ma tu ir a nɩrɛ. 12A kʋ̃ ɩ a fʋ tʋ̃mɔ̃ jũu ɛ, tɩchɛ a 'lɔ na bʋɔl fʋ. Nãaŋmɩn 'yɛr kʋ a Worbɛka, "A yɛkarma na tʋ̃nɔ̃ na kʋrɔ a yɛbile." 13Lɛ mɩ lɛ a sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, "N nʋ̃n Jekɔb tɩchɛ naa 'laar a Esau." 14Bo lɛ sɩn pãa lɛ 'yɛr? Nãaŋmɩn ɩn nɩfɩlefɩle bɩɩ? Kai. Sɔr ba be be ɛ! 15Bojũu wʋ 'yɛr kʋ a Mosesɩ, "Nɩrɛ 'lɔ ɩn na kaa nɩbaal lɛ ɩn na kaa nɩbaal, naa maal vɩla kʋ a 'lɔ ɩn na maal vɩla kʋ." 16A lɛ jũu a ba ɩ lɛ nɩrɛ na bʋɔrɔ ɛ, bɩɩ na tʋ̃nɔ̃ lɛ ɛ, tɩchɛ a yin Nãaŋmɩn nɩbaal kaafʋ pɔ. 17Bojũu Nãaŋmɩn dɔ̃ɔ 'yɛr kʋ a Ijipitɩ nãa Faaro ɩka yaa, "Maa lɛ bin fʋ a yele nyãna jũu, ɩka n wiil a n kpɛ̃ɔ a fʋ 'yɔ̃ɔ, ka ban bʋɔl a n yuor a wɛr wʋ jaa." 18A lɛ jũu, Nãaŋmɩn ma kãan nɩrɛ 'lɔ wʋn bʋɔrɔ nɩbaal, a 'lɔ wʋ mɩn bʋɔrɔ, wʋ ma vɛ̃n ka a wʋ nyãa kpɛ̃mɛ. 19Ɩ̃sʋɔ na sʋʋr ma naa ɩka, "Bo lɛ so ka a Nãaŋmɩn na de yele dɔɔl sɩ? Bojũu nɩrɛ jaa kʋ̃ tʋ̃ɔ tɔr a lɛ a Nãaŋmɩn na bʋɔrɔ ɛ?" 20Tɩchɛ fʋ̃ʋ mɩ nɩ ana, nɩsaal na fʋn 'yɛr lɩɛr Nãaŋmɩn? "Laa na tʋ̃ɔn sʋʋr a 'lɔ na mɛ wʋ ɩka, 'Bo lɛ fʋ mɛ ma a nɩtɔ̃ ɔ?' " 21A lamɩɛrɛ ba tara sɔr ɩka wʋ de a yɔɔr bʋ̃'yen 'lɔ̃nɔ̃ mɛn bʋ̃ʋdʋʋ tɩchɛ mɛn ladiraa ɛ? 22Bo lɛ, ala ɩ Nãaŋmɩn lɛ kaa ir ɩka wʋ wiil a wʋ suur na wʋ vɛ̃ a ba bɔ̃ɔn a wʋ kpɛ̃ɔ, tɩ na wʋ chɛnɛ tara kãnyir nɩ a bonsɩ ala wʋn chɔɔr gun a sɔ̃ɔ barfʋ? 23Bo lɛ, ala ɩ wʋ maal a nɩtɔ̃ ɩka a bonsɩ ala na ɩ a wʋ nɩbaal bomo, ka a bɔ̃ɔn a wʋ tɩɩr tɔ̃nɔ̃, a bala wʋn de nie chɔɔr gun a wʋ tɩɩr, 24a sɩn gba wʋ mɩ na bʋɔl, na ba ɩ a Juu nɩbɛ tɛɛ ɛ, tɩchɛ na wʋ bʋɔl a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ mɩ? 25Nɩtãa lɛ a Nãaŋmɩn na vɛ̃ ka a wʋ 'yɛ'yɛrɛ Hosea sɛb a wʋ gãn pɔ, "Ɩn bʋɔl ban a maa nɩbɛ, a bala na ba ɩ a n nɩbɛ ɛ, naa bʋɔl wʋ a n nɩ nʋ̃ naa, 'lɔ na ba dɔ̃ɔ ɩ a n nɩ nʋ̃ naa ɛ." 26Ka wʋ sɛb a nɩtɔ̃nɔ̃ an ɩ a jie 'lɔ̃nɔ̃ wʋn 'yɛr ɩka, "Yaa ɩ a n nɩbɛ ɛ, bala naa lɛ ban lɛ bʋɔl a Nãaŋmɩn vʋr bibiir." 27Isaiya mɩ dɔ̃ɔ mʋɔl a Isɩral nɩbɛ na wʋ 'yɛr, "Ala ɩ a Isɩral nɩbɛ gba waan fɩka man nɛɛ bire, a bɩ̃lãa bala na wa chɛ, lɛ na nyɛ faafʋ. 28Bojũu a sɩ Soro na pɔɔn naa a wʋ 'yɛr tɔɔrfʋ na wʋ ŋmaa a ju." 29Isaiya dɔ̃ɔn de nie 'yɛr, "Ala ba ɩ a sɩ Soro na ɩ a gãdaa jaa gãdaa sʋɔ lɛ dɔ̃ɔ bar a sɩ par ŋmaa ɛ, sɩn taa mɩ nyʋɔl kaara a Sodom nɩ a Gomora tẽn kaar." 30Bo lɛ sɩn pãa lɛ 'yɛr? A bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ, na ba dɔ̃ɔ turo a yeltorsɩ ɛ, bala lɛ be tara yaa. A ba yele tor naa ban tara sɔɔfʋ jũu. 31Tɩchɛ a Isɩral nɩbɛ na turo a yeltorsɩ ba tara yaa ɛ, 32Bo lɛ so? Bojũu baa turo nɩ sɔɔfʋ ɛ, tɩ turo nɩ tʋ̃mɔ̃, na ba bãr a kʋsɩr bãraa. 33Nɩtãa lɛ na sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ a wʋ 'yɛr, "Nyɛ, n bin a kʋsɩr be a Jiyon ka nɩbɛ na bãra nɩ a pie 'lɔ na vɛ̃ ka ba loro, ka nɩrɛ 'lɔ jaa na sɔɔ de wʋ, vɩ̃ kʋ̃ kpɛ wʋ ɛ."


text: 1Pə tɛma tɔɣɔ pə cɛla-m camlʋɣʋ ŋku pa maɣasəɣəna na kʋ nəɣəsəna ɩsɩɩ kpátʋ́ɣʋ́ tɔ. Ɩlɛna pə́ tɔ-m sɩ: Kʋlɩ na ń kɛɛsɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ na kɔtaɣa təlatɛ tɔtɔ, na ń kala mpa pa sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ tənɛ tə taa tɔ. 2Ama yelina tə waalɩ tɔɔ taasɩ, taa maɣasɩ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pa yelina kpaɩ nyə́ma kɛ ɩcatɛ naŋŋ nyəntɛ kɛ́ sɩ pɛlɛ pá yaɣa-tɛɣɛ nɔɔhɛɛ kɛ ɩsɔtʋnaa nɩɩlɛ na naalɛ taa. 3Maa kʋsɩ ma tɔm tampana hʋllaa naalɛ mpa pa suu ləyaɣa wontu nti tə wɛ ɩsɩɩ fɔlətɔnaa taka tɔ na má tili. Paa kpaalɩ Ɩsɔ kʋheelitu kɛ kʋyɛɛŋ iyaɣa na kʋyɛɛŋ ŋmʋnʋɣʋ na nɩɩtoso (1260) ɩnɩ ɩ taa. 4Ma tɔm tampana hʋllaa naalɛ ɩnəɣəlɛ Olifinaa naalɛ na fətəlanaa naalɛ wei ɩ səŋəɣɩ kateŋa təna Caa ɩsɛntaa tɔ. 5Ye nɔɣɔlʋ kʋlaa sɩ ɩ lakɩ-wɛɣɛ ɩsaɣatʋ, kɔkɔ lɩɩkəna pa nɔɔsɩ taa kɛ́ na ká kʋɣɩ pa kolontunaa. Na mpʋ tɔtɔɣɔ pə wɛɛ, ye wei ɩ́ kʋləɣɩ sɩ ɩ lakɩ-wɛɣɛ ɩsaɣatʋ, ka kʋ-ɩ kɛlɛ mpʋ. 6Pa wɛna pəsʋɣʋ sɩ pá kpa tɛʋ na kʋ taa nɩɩ pa Ɩsɔ kʋheelitu kpaalʋɣʋ waatʋ təna taa. Na pa wɛna pəsʋɣʋ tɔtɔ sɩ pá la na lʋm pəsɩ caləm, na tɔtɔ sɩ pá naasɩ atɛ na wahalanaa tənaɣa kotokoto kɛ́ ɩsəna mpi pa caa tɔ. 7Pa kɔŋ na pá tɛ nti pə heela-wɛ tɔɣɔ kpaalʋɣʋ ɩlɛna lumaŋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ taa wontuɣu kʋlɩ pa tɔɔ. Na kɩɩ kəlɩ-wɛ na kʋ́ kʋ-wɛ. 8Na paa həntɩ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩcatɛ sɔsɔɔlɛ patəma taa. Tə taa tənaɣa pa tɛma pa Sɔsɔ kɛ səm tesika tɔɔ kɛ́ kam. Ye pə kɛɛsaa, pa yaakʋɣʋ sɩ Sɔtɔm na Icipiti tɔ, ɩcatɛ sɔsɔɔlɛ ntɛɣɛ pa wɛna. 9Na piitim təna na kpeka təna na nsəma təna na kateŋasɩ təna taa yəlaa ká nyənəɣɩ sətaa mpɛɣɛ kʋyɛɛŋ tooso na kʋyakʋ hɛkʋ taa na pá hənta mpʋ. Pa kaa tisi sɩ pá pi-wɛ. 10Tɛtʋ tɔɔ yəlaa təna laŋlɛ ká hɛɛ ɩsɩɩ yəlaa panɛ pa səpʋ tɔ. Paa paa teu na pá lá təmaɣa kʋcɔɔŋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa panɛ pa naalɛ paa paasaa kɛ́ na pá tʋ atɛ yəlaa kɛ wahala. 11Kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ tooso na kʋyakʋ hɛkʋ taa kɔma na pə́ tɛɛ ɩlɛna weesuɣu feesiŋ lɩɩna ɩsɔ na ɩ́ sʋʋ pa taa na pá kʋlɩ. Mpa pa təna pa na-wɛ tɔ sɔɣɔntʋ kpa-wɛɣɛ sɔsɔm. 12Ḿpʋ́ɣʋ́ pə yɔɣɔtəna ɩsɔtaa kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa mpɛ pa naalɛ sɩ: Ɩ́ kpa cənɛ. Tənaɣa pa sʋʋ pʋlʋ ɩsɩɩ ɩsɔŋmʋntʋɣʋ taa na pá kpa ɩsɔ, na pa kolontunaa tɔŋna-wɛɣɛ nyənʋɣʋ kɛ mpʋ. 13Tənɛ ɩnəɣɩ kpakpaa kɛ tɛtʋ sʋʋ seluɣu kɛ sɔsɔm, ɩlɛna ɩcatɛ sɔsɔɔlɛ hɔɣɔləŋ naanʋwa taa lɛŋkʋ kutuluŋ hoti, na pə́ kʋ́ yəlaa iyisi naatosompɔɣɔlaɣa (7000) kɛ tɛtʋ seluɣu mpʋ tɔ. Sɔɣɔntʋ kpa yəlaa lɛlaa kɛ sɔsɔm, ɩlɛna pá sʋʋ ɩsɔtaa Ɩsɔ kɛ́ teeli haʋ. 14Wahala naalɛ nyəŋ tɛɛwaɣalɛ. Ama tooso nyəŋ ká kɔna nɔɔnɔɔ. 15Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtaa tillu naatosompɔɣɔlaɣa nyəŋ hʋla ɩ akantəlɛ. Ɩlɛna pə́ yɔɣɔtəna ɩsɔtaa na toŋ sɩ: Pənɛntaa Tacaa na ɩ Mesii paa tɔkəna tɛtʋ tɔɔ kɛ́ kawulaɣa, na tam tɔɔ kɛ́ paa tɔkɩ-kɛ. 16Tənaɣa sɔsaa hiu na liɣiti wei ɩ caɣa kumlee tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ ɩsɛntaa tɔ ɩ kʋlaa, na ɩ́ həntɩ atɛ na pá sɛɛ Ɩsɔ sɩ: 17Tacaa Ɩsɔ Kawulaɣa tʋ, nyá wɛnna, na nyaa wɛnna. Nyana təmlɛ kɛ ɩsəna n lapʋ na nyá toŋ sɔsɔɔŋ tɔ. Na ɩsəna ń sʋʋ kawulaɣa tɔɣɔʋ tɔ. 18Piitimnaa mʋkaɣa pááná kɛ sɔsɔm. Pənɛntaa kɛlɛ pə talaa sɩ nyaa hʋlɩ nyá pááná. Sətaa hʋʋnaʋ tala mpʋ. Pənɛntaa kɛlɛ pə talaa sɩ ń fɛlɩ nyá pəyalaa Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa kɛ pa fɔɔtɔ. Na ń fɛlɩ nyá nyə́ma təna mpa pa nyaŋna-ŋ tɔ. Paa sɔsaa paa piya. Na pənɛntaa kɛlɛ pə tala ń wakəlɩ mpa pa wakələɣɩ tɛtʋ tɔ. 19Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ kɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ taa tʋlaa, na nɔɔsɩ pɛɛlʋɣʋ atakaa naakɩ. Tənaɣa tɛʋ nyəɣəsaa, na pə́ yɔɣɔtɩ, na tɛʋ holi, na tɛtʋ sele, na tɔmpɛɛ hotiɣi sɔsɔm sɔsɔm.


text: 1"M danyɩnɔ, kan m zɩrɔ kɩ, k'a tʋr ka, kʋ m m gumə mim dɩnda awɔɔ m kɛɛrɛ." 2Kʋ ŋ Pol ma an ebree lemim sa k'a hɩ bɩ, ŋ bʋgʋr bɩ to haay. 3"Zɩɩfʋ n mɔɔ m, yɩ mɔɔ Silisii kʋ Tarsɩ ʋ, bɩ tʋr mɔɔ ʋ naa ʋ, tara naa do nɔ ʋ. Gamalɩyɛl ɩ wɔɔ zɩrɔ wɔɔ lɛrɔ wɔɔ dɩnda mɔɔ m zʋr-zʋr. Mɔɔ nyɩnta m Woso zuure nyasʋ kɔɔkɔɔ, amba awɔɔ haay m her naa m. 4Mɔɔ nyɩnta, m fɩr ka gʋɔɔ ma karɩnda naa do zuure ma, m gɔsɩnnɔ zɩnzɛ, m gɔsɩnnɔ sur, m ŋ du lɔnnɔcɛ ʋ, lannɔ kan yaarɔ kɩ. 5Wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ kan do bɩ jɩtannɔ wɔɔ kɩ a da ma, ŋn'a kasɛtɩ ka. Ciro mɔɔ ŋ si ŋ han wɔɔ danyɩnɔ zɩɩfʋrɔ kʋ ŋ nɩ Damas ʋ rɔ wɔɔ minto. Bɩ mɔɔ ɩ tam Damas ʋ, kʋ m aa sɩrakarɛzannɔ kʋ ŋ nyɩnta b'ʋ rɔ wɔɔ sur, m bʋr ŋ nɩ Zerizalɛm ʋ, kʋ ŋ nɩ bɩ fɩr ka ŋ ma. 6Mɔɔ m zaa sa, m nɩ tarɛ, m m zɔ Damas ma. Lɛɛm bɩ, sinuu zeezi, lɛɛgure gʋta n a to brama an b'a ku mɔɔ ra. 7Mɔɔ n m do tara ʋ, mɔɔ nɩ leer marɛ, an n'a hɩrɛ, a ʋ: 'Sol, Sol, bɔ minto ɩ nɩ fɩr kam mɔɔ ma?' 8Mɔɔ n a nyɩ bɔ ʋ, mɔɔ ʋ: 'Nka n'ɩbɩɩ nɩ, Zuuba?' Leer bɩ n a ya, an a hɩ, a ʋ: 'Nazarɛtɩ Yeezuu m mɔɔ m, mɔɔ ɩbɩɩ nɩ fɩr karɛ m ma.' 9Mɔɔ zukuuzannɔ wɔɔ lɛɛgure bɩ yɩ mɩŋŋa, bɩ ŋ bɩr leer k'a nɩ meer bam kan mɔɔ kɩ bɩ marɛ y. 10Mɔɔ n laaka da: 'Bɔ mɔɔ m ga m, m a ba Zuuba?' Zuuba n a nyɩ bɔ mɔɔ nʋ, a ʋ: 'Wuti, ɩ ta Damas ʋ. K'ɩ lee ku b'ʋ, hɔ k'ɩbɩɩ ɩ ga m, ɩ ba bɩ, n y'a hɩrɛ ɩbɩɩ m deem-deem.' 11Bɩ, kʋ lɛɛgure naa do mɔɔ mɩm bɩ ta bɩ, mɔɔ zukuuzannɔ wɔɔ a wɔ dɔ mɔɔ rɛ, mɔɔ n lee ku Damas ʋ. 12Gʋaa niŋŋə n nɩ b'ʋ, a tɔ m Ananɩyas. A nyɩnta gʋaa mɩŋŋa, an nɩ lɛrɔ wɔɔ sim mɩŋŋa, zɩɩfʋrɔ kʋ ŋ nɩ b'ʋ rɔ wɔɔ n'a lɛ bɔŋ ʋ. 13A n bʋr, an bɩ mɔɔ yɩ, an a hɩ mɔɔ m, a ʋ: 'M danyɩ Sol, k'ɩ mɩm n lɛɛ yɩ!' Lɛɛm bɩ, mɔɔ mɩm a gʋ, m a yɩ. 14A n a hɩ mɔɔ m, a ʋ: 'Wɔɔ zɩrɔ Woso ɩ bɔ ʋ, k'ɩ hɔɔnhɔ dɔ, k'ɩ Gʋaa tɩrga bɩ yɩ, k'ɩ mɩŋŋa lɛ meerbaa ma. 15Sɩra m, ɩbɩɩ ɩ ga m, ɩ bɩr kasɛtɩzaa a minto gʋaa haay taa kan hɔ haay k'ɩbɩɩ yɩ, ɩ ma sɔ bɩ kɩ. 16Bɔ minto, ɩ nɩ sɩnsɩm karɛ? Aya! Wuti ɩ batɛm si, k'ɩ tɔ bir, ɩ ɩ mimbʋnyaarɔ dintim gʋ ɩ ma.' 17Kʋ mɔɔ m wusigə Zerizalɛm ʋ bɩ, hindeem ʋ, mɔɔ nɩ yaa dam Wosocɛ ʋ, 18mɔɔ n Zuuba yɩ hɔhɩnkarɛ nɔ ʋ, an n'a hɩrɛ, a ʋ: 'A ba zɔɔ, ɩ ɩ hʋr Zerizalɛm ʋ, bala, ŋ bɩ mɔɔ kasɛtɩ k'ɩbɩɩ n'a kam bɩ sire y.' 19Mɔɔ n a nyɩ bɔ ʋ, mɔɔ ʋ: 'Zuuba, ŋ y'a dɔ mɩŋŋa, ŋ ʋ, mɔɔ ɩ nyɩnta, m nɩ tam sokʋmacɛrɔ ʋ, m nɩ gʋɔɔ kʋ ŋ sɩra ka ɩbɩɩ ʋ rɔ wɔɔ gʋrm, m a ka, ŋn'ɩ ŋ dum lɔnnɔcɛ ʋ, ŋn'ɩ ŋ zɛm madɩɩrɔ m. 20Ɩbɩɩ kasɛtɩzaa Etɩyɛnnɩ ma k'a bra tara ra bɩ, mɔɔ mɩŋŋa nyɩnta b'ʋ sɔ, m m zɛ kʋ ra kan gʋɔɔ kʋ ŋ n'a zɛm nɔ wɔɔ kɩ, m dɔ ŋ huuro ma.' 21A n a hɩ mɔɔ m, a ʋ: 'Ta, ɩbɩɩ nyɔɔ mɔɔ nawʋm do vantɔɔ kʋrɔ ʋ.' " 22Zɩɩfʋrɔ wɔɔ kʋ ŋ y'a tʋr ka Pol ma, an ta an meerbaarɔ nɔɔn duro ku bɩ, ŋ wuti, ŋn'ɩ zee dam, ŋ ʋ: "K'a gʋaa ncɩnaaʋ bɩ bɔ durnya ʋ! A n a ga m, an bɩr mɩsɩr y." 23Kʋ ŋ nɩ zee dam bɩ, ŋ y'a huuro bɔ a ra, ŋnɩ taa gʋr, ŋn'a nyɔɔm brama, 24sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ n lɛ ka, kʋ ŋ nɩ gasʋ Pol m, sʋrdaarɔ wʋtajɩ b'ʋ, ŋn'a zɛ, k'a laaka da han a dɔ, kʋ bɔ minto m zɩɩfʋrɔ wɔɔ nɩ zee darɛ awɔɔ ma gɛ. 25Kʋ ŋ n'a bankam k'a Pol wʋta k'a zɛ bɩ, a a hɩ sʋrdaa zɔrɔ lɛɛzaa k'a nɩ zibəə ʋ b'ʋ bɩ m, a ʋ: "Rɔm zannɔ gʋaa kʋ ŋ n'a dʋdɔ ka bɩ, awɔɔ a ga m a zɛ madɩr m na?" 26Sʋrdaa zɔrɔ lɛɛzaa k'a naa ma bɩ, a ta an aa hɩ sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ m, a ʋ: "Bɔ ɩbɩɩ k'ɩ ba naa? Gʋaa bɩ, Rɔm zannɔ gʋaa m!" 27Sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ n a bɔ, an bɩ Pol lar, a ʋ: "Rɔm zannɔ gʋaa n'ɩbɩɩ m paan••• ra, k'ɩ hɩ m m?" Pol n a nyɩ bɔ ʋ, a ʋ: "Ɩɩn•••" 28Sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ n a hɩ m, a ʋ: "Mɔɔ busoo bɔ gʋta kʋ m bɔkarɛ, m m ba Rɔm zannɔ gʋaa." Pol n a hɩ m, a ʋ: "Mɔɔ naa, yɩ mɔɔ a nɔ ʋ." 29Lɛɛm bɩ, gʋɔɔ kʋ ŋ nyɩnta k'a Pol zɛ rɔ wɔɔ a to. Sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ k'a a dɔ a ʋ, Rɔm zannɔ gʋaa m Pol m, awɔɔ n a sur bɩ, dabɔʋ a nyasʋ. 30Dɔ k'a mɛ bɩ, sʋrdaa tisi lɛɛzaa bɩ k'a lɛ n taa k'a a dɔ paan••• kʋ bɔ minto m, zɩɩfʋrɔ wɔɔ nɩ mim kam Pol ra bɩ, a a ka, ŋnɩ baŋŋarɔ wɔɔ bʋmbɔ ma. A n a ka, ŋnɩ wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ wɔɔ bir kan dʋdɔkənno wɔɔ kɩ, an ŋ so kʋ ma, an a ka Pol n bʋr ŋ taa.


text: 1Mə taa mpa mpa pa kɛ́ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsaa tɔɣɔ ma wɛna pənɛ. Ma maɣamaɣa ɩsəntɔ ma kɛ́ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔ kɛ́. Na ma nana ma ɩsəpəle kɛ Kilisiti tɔɣɔ kʋnyɔməŋ wei tɔ. Kʋyaŋku paa kuli ɩ teeli tɔɔ tɔ maa hiki ma paa nyəm kɛ pə taa. Nti ma wiikina-mɛ tɔɣɔlɛ sɩ: 2Ɩ́ paasəna kaləkʋ ŋku Ɩsɔ yelina-mɛ tɔɣɔ teu, ɩsɩɩ tiikilaa lakʋɣʋ tɔ. Ɩ́ feŋ kʋ tɔɔ na luɣu kʋlʋmʋɣʋ ɩsɩɩ Ɩsɔ caakɩ tɔ, pə́ taa wɛɛ təlasɩ tɔm. Ɩ́ lakɩ mə təma tətetete, pə́ taa wɛɛ pɔɣɔlaɣa nyənʋɣʋ tɔɔ. Ama ɩ́ ha mə tɩ təkpataa kɛ́ pə lapʋ taa. 3Ɩ́ taa pɛɛkɩ sɩ ɩ́ ŋmakələɣɩ mpa pə cɛla-mɛ sɩ ɩ́ feŋiɣi pa tɔɔ tɔ. Ama ɩ́ wɛɛ mpa kaləkʋ ka nyənəɣəna na kʋ lakɩ tɔ. 4Na tiikilaa Wulaʋ ɩ́ kɔma na ɩ́ kɔɔ, ɩlɛ ɩ́ ká hiki mə teeli ntenuɣu ŋku kʋ ŋmaləm ká tee kɔkɔ kɛ tam tɔ. 5Səkpema mɛ mə nyəntʋ ntɛ́ sɩ mɩɩ seeki sɔsaa. Na mə təna təpaɩ ɩ́ pasa mə tɩ na ɩ́ səŋna təma, pə taɣa pʋlʋ, pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ Ɩsɔ yoona kalampaanɩ nyə́ma, na ɩ lakɩ kʋpantʋ kɛ mpa pa pasəɣɩ pa tɩ tɔ. 6Ye mpʋ ɩlɛ ɩ́ pasa mə təɣɩ Ɩsɔ niŋ toma nyəŋ taa, na pə́ kɔma na pə́ tala waatʋ wei ɩ ka sɩɩwa tɔ, ɩ ká kʋsɩ mə nyʋɣʋ. 7Ɩ́ pɛtɩ mə nəɣəsɛɛ tənaɣa Ɩsɔ, pə taɣa pʋlʋ, ɩ paasəɣəna-mɛ tɔ se. 8Ɩ́ nyɔɔsɩ mə tɩ, ɩ́ taa caɣa yem təpoto. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, mə kolontu ɩlɔɣɔʋ wɛɛ kɛ́, na ɩ́ cɔɔkɩ ɩsɩɩ tɔɣɔlaɣa wiikuɣu na ka cɔɔkɩ na ká pɛɛkəɣɩ sɩ ká hika wei ka taɣamɩ tɔ. 9Ɩ́ paasɩ na ɩ́ səŋ Ɩsɔ sɛɛʋ mpaaʋ taa kɛ́ teu na ɩ́ taŋɩ-ɩ teu. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ nyɩ sɩ mə taapalaa mpa pa yana antulinya tɔ, kʋnyɔntɔɣɔlɛnaa panɛ pa makəna pɛlɛɣɛ mpʋ tɔtɔɣɔ. 10Ɩ́ tɔkɩ kʋnyɔŋ kɛ laasaɣa tɔɔ tɔ, pɛɛlɛɛ təna tʋ Ɩsɔ wei ɩ yaa-mɛ sɩ ɩ́ hiki mə paa tete kɛ ɩ teeli wei ɩɩ tɛŋ tɔ ɩ taa kɛ́ mə na Kilisiti mə kpɛntʋɣʋ tɔɔ tɔ, ɩ maɣamaɣa ɩ ká taɣanəna-mɛɣɛ teu təmammam. Na ɩ ká la na ɩ́ nyɔɔ toŋ, na ɩ́ ha-mɛɣɛ apalʋtʋ, na ɩ́ səŋsɩ-mɛɣɛ kite nte tə tɔɔ pə kaa ciɣiti-mɛ tɔ. 11Ɩ pəsʋɣʋ kʋnɛ kʋ́ wɛɛ tam. Ami. 12Silaasɩ wei ma nyənəɣɩ ɩsɩɩ ta taapalʋ kʋpaŋ tɔ ɩnɩ ɩ sənna-m na má ŋmaa-mɛɣɛ takəlaɣa kanɛ. Ma caa ma sɔɔsɩ-mɛɣɛ apalʋtʋ na má la na ɩ́ tɛ mə taa sɩ Ɩsɔ tampana pɛɛlɛɛ tɔm wɛnna takəlaɣa kanɛ ka taa. Ɩ́ tɔkɩ-yɛɣɛ niŋ naalɛ. 13Papiloni Ɩsɔ sɛɛlaa mpa Ɩsɔ yaawa ɩsɩɩ ɩ yaaʋ-mɛ tɔ pa sɛɛ-mɛ, ma pəyalʋ Maləkɩ sɛɛ-mɛ tɔtɔ. 14Ɩ́ sɛɛ təmaɣa teu na sɔɔlʋɣʋ kʋpaŋkʋ na ɩ́ lɛlɩ. Ɩsɔ ɩ́ ha mə təna mpa Kilisiti tɩ tɔɣɔ alaafəya.


text: 1Dɩbam na wəli dɩ Wɛ d'ɩ tʋŋɩ DƖ tɩtʋŋa yam tɩn, d'ɩ loori abam sɩ 'a yɩ zaŋɩ 'a pa Wɛ zaanɩ dɩm DƖ na pɛ abam tɩn ji kafɛ. 2Baŋa-Wɛ maŋɩ DƖ ta DƖ wɩ: "Maŋa kalʋ na maŋɩ dɩ a wʋbʋŋa tɩn, amʋ sɛ nmʋ loro kʋm. Dɛ dɩlʋ na maŋɩ sɩ a vrɩ nmʋ tɩn, amʋ zəni nmʋ." Nii-na! Wɛ zənə maŋa kam yiə. Kʋ yɩ zɩm mʋ DƖ lagɩ DƖ vrɩ abam. 3D'ɩ na tʋŋɩ Wɛ ŋwaanɩ tɩn, d'ɩ ba lagɩ sɩ nɔɔn-nɔɔnʋ na cwəŋə o lwɛ d'ɩ tɩtʋŋɩ dɩm. Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ d'ɩ ba kɩ kʋlʋ na w'ʋ cɔgɩ nɔɔnʋ wʋ sɩ o yɩ da Wɛ tɩn. 4D'ɩ nan kwaanɩ d'ɩ brɩ d'ɩ tɩtɩ nɩ d'ɩ yɩ Wɛ tɩntʋŋna mʋ woŋo maama wʋnɩ. D'ɩ yəni d'ɩ vɔ d'ɩ wʋ mʋ, kʋ na yɩ yaara naa cam dɩ wʋ-cɔgɔ wʋnɩ. 5Ba magɩ dɩbam yɩ ba jaanɩ dɩbam ba kɩ pɩɩna digə nɩ kuni zanzan. Ba maa yeeri dɩbam. D'ɩ maa yəni d'ɩ tʋŋɩ tɩtʋŋ-cɛɛra. D'ɩ maa ba dɔ d'ɩ sui, yɩ d'ɩ pɩɩnɩ d'ɩ tɩtɩ dɩ kana. 6D'ɩ ma maɩ wʋ-poŋo dɩ yəno dɩ wʋ-zuru d'ɩ maa tʋŋa, yɩ d'ɩ ta kwəri d'ɩ kɩ nɔɔna lanyɩranɩ. D'ɩ maa jɩgɩ Wɛ Joro kʋm dam dɩ sono cɩga cɩga. 7D'ɩ maa ŋɔɔnɩ Wɛ cɩga kam d'ɩ brɩ nɔɔna, yɩ d'ɩ jɩgɩ Wɛ dam d'ɩ ma d'ɩ tʋŋa. D'ɩ na yɔɔrɩ d'ɩ tɔgɩ cɩga cwəŋə te tɩn, kʋ nyɩ dɩ d'ɩ na ze jara zɩla jazɩm dɩ jagwiə te tɩn mʋ. 8Nɔɔna badonnə paɩ dɩbam zulə, yɩ badaara gooni dɩbam. Babam maa twɩ dɩbam, yɩ badaara paɩ dɩbam cɩga. Badonnə maa paɩ d'ɩ yɩ balʋ na ganɩ nɔɔna tɩn, yɩ d'ɩ nan yɔɔrɩ d'ɩ tɔgɩ cɩga mʋ. 9Badaara tɛ ba wɩ, ba yəri dɩbam, yɩ nɔɔna maama yagɩ ba ye dɩbam lanyɩranɩ. Badonnə ma paɩ d'ɩ lagɩ d'ɩ tɩ mʋ, yɩ d'ɩ nan ta ŋwɩ. Ba paɩ d'ɩ naɩ cam, yɩ ba nan wʋ wanɩ ba gʋ dɩbam. 10Nɔɔna maa paɩ d'ɩ wʋ cɔga, yɩ d'ɩ nan ta jɩgɩ wʋpolo maŋa maama. Nɔɔna paɩ d'ɩ yɩ yinigə tiinə mʋ, yɩ d'ɩ yagɩ d'ɩ wəli nɔɔna zanzan dɩ wo-laarʋ. Nɔɔna paɩ d'ɩ ba jɩgɩ kʋlʋkʋlʋ mʋ, yɩ d'ɩ nan jɩgɩ woŋo maama Wɛ yigə nɩ. 11D'ɩ badonnə Korɛntɩ tiinə-ba, d'ɩ kwe d'ɩ bɩcara maama mʋ d'ɩ ma ŋɔɔnɩ dɩ abam jaja. Dɩbam tiini d'ɩ soe abam dɩ d'ɩ bɩcara maama. 12Kʋ nan daɩ dɩbam mʋ cɩgɩ sono kʋlʋ na wʋ dɩbam dɩ abam laŋa nɩ tɩn daanɩ, kʋ yɩ abam mʋ cɩga. 13Amʋ nan loori abam nɩ 'a yɩ a biə mʋ te, sɩ 'a ta'a jɩgɩ amʋ sono kʋm doŋ 'a bɩcara nɩ. 14Abam nan yɩ zaŋɩ 'a kwe 'a tɩtɩ 'a wəli dɩ balʋ na ba tɔgɩ Zezi tɩn, sɩ lanyɩranɩ dɩ balɔrɔ ba jɩgɩ wəl-dɔnɔ daanɩ. Pooni dɩ lim dɩ nan ba jɩgɩ wəl-dɔnɔ. 15Zezi Krisi dɩ sʋtaanɩ b'a wanɩ ba taa jɩgɩ ni-dɩdwɩ. Wʋlʋ na sɛ Zezi tɩn dɩ wʋlʋ na wʋ sɛ-o tɩn b'a wanɩ ba taa jɩgɩ wʋbʋŋ-dɩdwɩ. 16Jwənə nan b'a wanɩ ya taa jɩgɩ wəl-dɔnɔ dɩ Wɛ tɩtɩ digə. Dɩbam nan mʋ nyɩ dɩ Wɛ digə kam DƖ na zʋʋrɩ ka wʋnɩ tɩn. Bɛŋwaanɩ Wɛ maŋɩ DƖ ta DƖ wɩ: "Amʋ w'ʋ ta zʋʋrɩ a nɔɔna bam wʋnɩ, yɩ a wʋra dɩ ba. Amʋ w'ʋ ta yɩ bantʋ Wɛ, yɩ ba dɩ w'ʋ ta yɩ amʋ nɔɔna." 17Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ Wɛ tagɩ DƖ wɩ: "Abam maŋɩ sɩ 'a lɩ 'a tɩtɩ balʋ na wʋ sɛ amʋ tɩn tɩtarɩ nɩ, sɩ 'a daarɩ 'a pɔɔrɩ 'a tɩtɩ dɩ ba. 'A fɔgɩ 'a cɩ 'a tɩtɩ dɩ wəənu tɩlʋ maama na yɩ wo-zɔɔna tɩn. Kʋntʋ mʋ amʋ w'ʋ joŋi abam. 18Amʋ w'ʋ ta yɩ abam Ko, yɩ abam dɩ w'ʋ ta yɩ amʋ biə." Mʋ d'ɩ Yuutu Baŋa-Wɛ dɩlʋ na jɩgɩ dam wəənu maama baŋa nɩ tɩn na tagɩ te.


text: 1Yeezuu k'a hɔ dɩnda a karɩndanyɩnɔ bueerehɩɩyɔɔ wɔɔ m an a nya bɩ, a a hʋr lɛɛ bɩ do ʋ k'a yaa Woso lemim pa da, k'a hɔ dɩnda sɔ kʋrɔ kʋ ŋ nɩ b'ʋ rɔ wɔɔ ʋ. 2Zaan k'a nɩ lɔnnɔcɛ ʋ b'a to an Krista zibəəro wɔɔ mim ma, an a karɩndanyɩnɔ gɔsɩnnɔ nyɔɔ, 3kʋ ŋ n aa laaka da han, ŋ ʋ: "Ɩbɩɩ ŋn'ɩ dɔrɛ ɩ zɛrɛ ma bɩ gɛɛ, gʋaa vanta nɩ?" 4Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʋ, a ʋ: "K'a ta a yaa hɔ k'awɔɔ n'a mam, an n'a yɩm naa dɩnda Zaan m: 5Bʋʋrɔ mɩm ɩ lɛɛ yɩm, lʋgɔrɔ ɩ tam, kusimoo y'a waam, dintim nɩ gʋrɛ ŋ ma, tikkiro ɩ meerbaa mam, gəəno y'a mɩm bɔŋ ʋ, lemim nyɩnta ɩ hɩm ŋʋazannɔ m. 6Mimbirenyɩntazaa m gʋaa k'a n a sɩrakarɛ to mɔɔ minto bɩ m." 7Zaan karɩndanyɩnɔ wɔɔ kʋ ŋ y'a hʋr bɩ, Yeezuu a sɩŋŋɩda ba, an n'a hɩm zamaa bɩ m, a ʋ: "Nka awɔɔ ta a yaa dɩga a poohɔɔn ʋ? Hɩnhɛr awɔɔ yɩ, an nɩ niigə gɔ yəŋŋəm gɛ? 8Bɔ awɔɔ ta a yaa dɩga a paan•••? Gʋaa m, an huu wɩsɩ da a ra gɛ? Gʋɔɔ kʋ ŋ nɩ huu wɩsɩrɔ darɛ a ra rɔ wɔɔ ɩ cinno harlɔ ʋ. 9Nka awɔɔ ta a yaa dɩga a? Wosolɛsinnɩsorazaa m gɛ? Ɩɩn•••, mɔɔ y'a hɩ awɔɔ m, a lɛ da wosolɛsinnɩsorazaa ra. 10Zaan mim n y'a gʋrsɩra ba Wosoci nɔ ʋ, n ʋ: 'Mɔɔ nɩ m zibəəzaa nyɔɔrɛ ɩbɩɩ lɛɛ, k'an ɩbɩɩ zaa banka.' 11Sɩra mɔɔ n'a hɩrɛ awɔɔ m, lannɔ nyɩnɔ barla gʋaa ba ʋ an lɛ da Zaan-Batiisi ra y. A n bɔkarɛ gʋaa k'an poore Woso cirbəə nɔ ʋ bɩ lɛ da m. 12A n a sɩŋŋɩda sa Zaan-Batiisi Woso lemim padarɛ dɔmɩnnɔ ʋ, an lee ku dɩɩtaa naa ma bɩ, arzana bɩ gasʋ n nawʋŋ ʋ paŋŋa m, tʋntɔʋrɛzannɔ n'a soŋ ʋ. 13Wosolɛsinnɩsorazannɔ wɔɔ haay kan Moyiisi lɛrɔ wɔɔ kɩ Woso cirbəə bɩ mim dɩnda, an ta an Zaan dɔmɩm ku. 14K'a dɔ mɩŋŋa a ʋ, Elii niŋŋə kʋ n ʋ a zɛm bɩ m Zaan m. 15Gʋaa k'a nɩ tʋr m k'an a ma! 16Kʋ m her gʋɔɔ nɔɔn makra ba kan bɔ kɩ? Bɔ ŋ y'a ʋ kʋ ʋ kan nyɩnɔ kʋ ŋ yaa nyɩnta daasɩyaa ʋ, ŋn'a to, ŋn'ɩ kʋ bimbirm, ŋ ʋ: 17Wɔɔ hir hɛ awɔɔ m, b'awɔɔ n sar ba y! Wɔɔ zɛlaa lɔ awɔɔ m, b'awɔɔ n nyi ka y! 18Bala, Zaan k'a bʋr bɩ, a bɩr hɔ bɩrɛ y, a bɩr dɩvɛn mim sɔ y. N n a hɩrɛ, n ʋ: zinə n ta m. 19Gʋaanyɩ bɩ bʋr, an nɩ hɔ bɩm, an nɩ hɔ mim, n n'a hɩm ma, n ʋ: Naa do naa, nɔzaa m, bɩ, bɛɛmir m sɔ. Yawʋrsinno kan mimbʋnyaabənno kɩ hannyɩ m. Bɩ, gʋɔɔ kʋ ŋ nɩ yɛm Woso Mindɔrɛ bɩ ma rɔ wɔɔ a dɔ ŋ ʋ, Woso Mindɔrɛ bɩ tɩrga." 20A m naa, Yeezuu n a sɩŋŋɩda sa, an nɩ nyaa bam kan kʋrɔ k'a hoserlo ba ʋ gʋta bɩ ŋ n a bɔ a taam nɔ wɔɔ kɩ. 21"Korazɛn, ɩbɩɩ kʋsɩ yɩm! Bɛtsayɩdaa, ɩbɩɩ kʋsɩ yɩm sɔ! Bala, hoserlo kʋ ŋ ba awɔɔ bireyaa ʋ rɔ wɔɔ, kʋ ba ŋ y'a ʋ Tiir kʋ ʋ kan Sidɔn kʋ kɩ, k'an naa brɔɔ huu yiiro gʋr ŋnɩ ŋ ka a ra ŋnɩ suu lo a ra, k'a hɩnka a ʋ, a lɛ taa k'a a bɔ a taam. 22Bɩ y'a ka, mɔɔ n'a hɩrɛ awɔɔ m: dʋdɔkarɛ hinni ʋ, awɔɔ fɩryɩrɛ nyɩntam kʋsɩ, an lɛ da Tiir kan Sidɔn kɩ m. 23B'ɩbɩɩ, Kapɛrnawum, ɩbɩɩ y'ɩ busure ɩ lee ku brama ra? Ɩbɩɩ zerm ɩ gasʋ gəənokʋ ʋ! Bala, kʋ hoserlo kʋ ŋ ba ɩbɩɩ zi rɔ wɔɔ, kʋ ba ŋ y'a ʋ Sodɔm kʋ ʋ, k'an naa a gɔɔta an ta ʋ her dɔmɩm ʋ. 24Naa y'a ka, mɔɔ n'a hɩrɛ awɔɔ m: dʋdɔkarɛ dɔmɩm ʋ, ɩbɩɩ fɩryɩrɛ yɩm kʋsɩ an lɛ da Sodɔm hɔ ra." 25Dɔmɩm bɩ do ʋ bɩ, Yeezuu meer ba, a ʋ: "Zɩ k'a a so tara ʋ kan brama kɩ, mɔɔ ɩ yaa darɛ ɩbɩɩ m barka, k'ɩbɩɩ hɔɔ nɔɔn duro nyaakʋm da gʋɔɔ hɔɔnzannɔ m kan hɔdonno kɩ m, ɩ bɔkarɛ, ɩ ŋ hɩnka nyɩnɔ poorero m bɩ minto. 26Ɩɩn•••, Zɩ, ɩbɩɩ y'a ŋʋa ɩ ba ncɩnaaʋ. 27Mɔɔ Zɩ hɔ haay ka mɔɔ ʋ. Zɩ bɩ y'a deem ɩ Nyɩ bɩ dɔ. Nyɩ bɩ y'a deem ɩ Zɩ bɩ dɔ kan gʋɔɔ k'a lɛ n taa k'a hɩnka ŋ nɩ rɔ wɔɔ kɩ bala. 28K'a bʋr mɔɔ zi, awɔɔ haay k'awɔɔ mɔr gorezaa busu an n'a kɔm nɔ wɔɔ, mɔɔ hoonsire karɛ awɔɔ ʋ. 29K'a zu mɔɔ ʋ, k'a mɔɔ hɔdɩndarɛ si, bala, mɔɔ bʋgʋ-bʋgʋ, mɩŋŋazerlezaa m mɔɔ m. Bɩ, awɔɔ nyiro wɔɔ hoonsire yɩm. 30Bala, zuuba k'an kʋsɩ bɛɛ m mɔɔ nɩ y. Mɔr kʋ mɔɔ n'a karɛ awɔɔ ʋ bɩ gore ba ʋ sɔ y."


text: 1Ha swe ɛngɛ, Jésus gboa ha twa, nɛ a dungɔnu ha nukolo tɔ Galile. 2Hazu dɔka giliwi wesara may hapɛtɛ wa, a lea sɔngu nɛ dungɔnu ha zanga. Hio giliwi dungɔ ha nukolo. 3Nɛ wɛnɛ osamɔ ha mbwa nɛdɔka nɛ wal towen. A tɔa: «Ɛnɛ ze, ma wi nɛa ha fɔ hazu pɛ kpalmɔ. 4Nɛ ka wɛnɛ pɛa, hio ma teka ha liwal. Nɛ hio nɔy hɔa tɛ saki yo. 5Hio ma teka ha zu gogo ha bhandi ka nu bo ang nɛdɔka na. Hio kpalmɔa kpɔatɛ nɛhasa, hazu nu bo nɛ gdukoa na. 6Ka swe hɔa ha sila zu, yo yɔmba nɛ yo kota hazu kua le nu nɛdedea na. 7Hio ma teka ha soko yak ngombia, ka kpɔatɛ nɛ luo kpalmɔ ndɔng. 8Hio ma teka ha dede nu, nɛ yo waya. Ma waya gɔmmay ndang, ma waya bhukɔa mɔrkɔ zu bhukɔa ndang, nɛ ma waya bhukɔa tar.» 9Nɛ Jésus tɔa fin: «Wi ka bo nɛ zala mɛ ze mɔ, wɛnɛ aze.» 10Hio wan-yambimɔ tiko nɛ ha pɛ Jésus, nɛ ani wɛnɛ: «Mɛ wolmɔ ha mbwa nɛ wal towen hazu ge nde?» 11Nɛ wɛnɛ kiforo wen ha mbwa: «Pɛ ɛnɛ, mɔ ka badung nɛ wuso hazu Kongakandɔ Ngɔn, Sɔ gbasa yo ha ɛnɛ. Ma, pɛ hio oloa, Sɔ gbasi yo ha mbwa na. 12Hazuɛ beha mɔ ha wi ka dung nɛ mɔ ha kɔ wa. Nɛ wɛnɛ bedung ha zang yɛbhɛ-yɛbhɛ kpaamɔ. Ma, wi ka bo nɛ ma mɔ na, ngase bebe mɔ ka dung ha kɔ wa, ɛ beku yo yunɛ. 13Yo nɛ̂ ɛngi, ka mi wolmɔ ha mbwa nɛ wal towen. Hazu ngase ka mbwa ha gɛra mɔ, mbwa zɔk yo na, nɛ ngase ka mbwa ha lɛnga zala, mbwa ze nɛ ing yo na. 14Mɛgi, kuliwen ka Sɔ batɔ nɛ wal nu Esaïe, lɛmsara tɛ ha mbwa: ‹Ɛnɛ belɛngi zala, ma, ɛnɛ lɛm ze mɔ na. Ɛnɛ begɛri mɔ, ma, ɛnɛ lɛm zɔk mɔ na. 15Hazu sila wi mɔ kandɔ ɛngɛ tɛ bo gdingbiti. Mbwa gdɔka zala mbwa nɛ li mbwa tuka nde, li mbwa azɔk mɔ na, nɛ zala mbwa aze mɔ na, nɛ sila mbwa aing gotomɔ na. Yu nde, mbwa betɛ kifiri sila mbwa nɛ mi betɛ kpasisi mbwa.› 16«Ma, totɛ ha ɛnɛ, hazu li ɛnɛ ha zɔka mɔ, nɛ zala ɛnɛ ha zea mɔ! 17Kpasawen, mi tɔ ha ɛnɛ nde, dɔka wan-tɔkuliwen nɛ dɔka nzeng wi dea hɛl mɛ zɔk mɔ ka ɛnɛ ha zɔka. Ma, mbwa tɛ zɔk yo na. Mbwa dea hɛl mɛ ze mɔ ka ɛnɛ ha zea. Ma, mbwa tɛ ze yo na.» 18«Mɛgi, ɛnɛ ze goto towen hazu wan-pɛ kpalmɔ: 19Hio ma wi zea wen hazu Kongakandɔ Ngɔn, ma, mbwa ing yo na. Mɛgi Satan tɛ, tɛ ku yo ha sila mbwa yunɛ. Pɛ mbwa, yo gbesi tuka kpalmɔ ka teka ha liwal. 20Pɛ hio ma wi, yo gbesi tuka kpalmɔ ka teka ha gogo. Mbwa zea wen pɛ Sɔ nɛ baa yo nɛhasa nɛ totɛ. 21Ma, wena le sila mbwa nɛdedea na, hazu mbwa bo nɛ nɔa na. Ka ɛ yeksa mana namala mbwa hazu wen pɛ Sɔ, mbwa laka mɛkaramɔ Sɔ gde nɛhasa. 22Pɛ hio ma wi, yo gbesi tuka kpalmɔ ka teka ha soko yak ngombia. Mbwa zea wen pɛ Sɔ, ma, mbwa nɛ nɔzang hazu mɔ mɛ nzan ɛngɛ, nɛ hɛl yɛbhɛ-yɛbhɛ mɔ osili mbwa. Mɛgi yo luo wen pɛ Sɔ ka lɛm way fin na. 23Ma, pɛ hio ma wi, yo gbesi tuka kpalmɔ ka teka ha dede nu. Yo nɛ̂ wi ndɔng ka zea nɛ ingɔ goto wen pɛ Sɔ. Nɛ mbwa waya, ma gɔmmay ndang, ma waya bhukɔa mɔrkɔ zu bhukɔa ndang, nɛ ma waya bhukɔa tar.» 24Jésus tɔa ma towen ha mbwa fin: «Kongakandɔ Ngɔn dung gbesi tuka ma wi ka pɛa dede kpalmɔ ha fɔ pɛa. 25Ka hio wi ha ɔala, ngana pɛa tɛa, tɛ pɛ gdanga pala ha sokoa nɛ pena. 26Ka kpalmɔ ha kpɔatɛ mɛ way, gdanga pala fin ha kpɔatɛ gbesi. 27Mɛgi hio wan-tom nɛa, nɛ ani wan pɛ mbwa: ‹Wan pɛ ɔ, mɛ pɛa dede kpalmɔ ha fɔ pɛ mɛ. Ma, gdanga pala ndɔng gutɛ fin ha ndo?› 28Nɛ wɛnɛ tɔa ha mbwa: ‹Yo nɛ̂ ngana pɔm ka dea yo.› Hio wan-tom ana fin wɛnɛ: ‹Mɛ ngoya nde, ɔ anɛ, nɛ zuri gdanga pala ndɔng yunɛ, nde?› 29Wɛnɛ kafa nɛ tɔa: ‹Dalo, yu nde, ɛnɛ betɛ zuri hio dede kpalmɔ nɛ pala ndɔng gbesi. 30Ɛnɛ gde mbwa akpɔtɛ gbesi kanɛ ngimɔ bhi kpalmɔ. Ha ngimɔ ɛngi, mi betɔ ha hio wan-bhi kpalmɔ nde, mbwa awesiri gdanga pala sɔngsi, nɛ hɛl yo nɛ zika hazu besisi yo. Hapata, mbwa bewesiri dede kpalmɔ gde ha zang gulo pɔm.› » 31Jésus tɔa ma mbing towen ha mbwa: «Kpɔatɛ pɛ Kongakandɔ Ngɔn dung gbesi tuka gbala mutarde, ka ma wi pɛa ha fɔ pɛa. 32Gbalamɔ ɛngɛ nɛ bebea pen oloa fɛt. Ma, ka yo kpɔatɛ kari, yo tɛ bo nɛ̂ gasa wakpo pen mbinga fɛt. Yo tɛ bo nɛ̂ te, nɛ hio nɔy tɛa, tɛ de twa ha hio gbakɔa.» 33Nɛ Jésus tɔa ma mbing towen ha mbwa: «Kpɔatɛ pɛ Kongakandɔ Ngɔn dung tuka yina hasisi mampa ka ma bhoko kuo tikiring vɔtiki nɛ dɔka fok, kanɛ mbɔrɔa fɛt haa don toy.» 34Jésus wolamɔ ndɔng fɛt ha giliwi nɛ wal towen. Ma wen ka wɛnɛ tɔa ha mbwa, ka bo nɛ̂ towen na, bona. 35Mɛgi, wen ɛngɛ ka Sɔ batɔ nɛ wal nu wan-tɔkuliwen lɛmsara tɛ: «Mi bewolmɔ ha mbwa nɛ wal towen. Mi begbasi ha mbwa mɔ ka dungɔ nɛ wuso nisi ha kudom nzan.» 36Hapata Jésus laka hio giliwi gde nɛ lea twa pɛa. Hio wan-yambimɔ pɛa tiko nɛ hapɛtɛ wa, nɛ tɔa: «Mɛ osi goto towen hazu gdanga pala ha ɔ.» 37Jésus kiforo wen ha mbwa: «Wi ka pɛ dede kpalmɔ ha fɔ, yo nɛ̂ mi, Bewei pɛ Wi. 38Nɛ fɔ ɛngɛ, yo nɛ̂ nzan. Dede kpalmɔ, yo nɛ̂ hio wi mɔ Kongakandɔ Ngɔn. Nɛ gdanga pala, yo nɛ̂ hio wi pɛ Satan. 39Ngana ka pɛa gdanga pala, yo nɛ̂ Satan. Ngimɔ bhi kpalmɔ, yo nɛ̂ kpogio ngimɔ pɛ nzan ɛngɛ. Nɛ hio wan-bhi kpalmɔ, yo nɛ̂ hio telenge. 40Gbesi tuka ka ɛ wesiri gdanga pala nɛ besisi yo ha we, mɔ bedung mɛgi ha kpogio ngimɔ pɛ nzan ɛngɛ. 41Mi, Bewei pɛ Wi, betomsi hio telenge pɔm, nɛ mbwa bewesiri mɔ ka dak wi pi ha dea gdangamɔ nɛ hio wan-de gdangamɔ fɛt gbosisi ha Kongakandɔ pɔm. 42Nɛ hio telenge bepi mbwa ha gbaguru we. Haki mbwa behe kwa nɛ yɔng nzata. 43Ma, hio nzeng wi beba gbesi tuka swe ha zang Kongakandɔ pɛ Bafa mbwa. Wi ka bo nɛ zala mɛ ze mɔ, wɛnɛ aze.» 44«Kongakandɔ Ngɔn dung fin tuka dɔka mbɔli ka ɛ wuso ha zang ma fɔ. Ma wi kpaa yo, ma, a gdea yo ha wusoa. Gasa totɛ dona sila wa, mɛgi a gdonga mɔ pɛa fɛt, nɛ hɛa fɔ ɛngɛ.» 45«Kongakandɔ Ngɔn dung fin tuka ɛngɛ: Ma wan-gdongimɔ ang ka ki dede mɛtɛtɛ. 46Wɛnɛ zɔka ma ndang nɛ ngagɛnɛ, mɛgi a nɛa nɛ gdongi mɔ pɛa fɛt, nɛ hɛa yo.» 47«Kongakandɔ Ngɔn dung fin tuka yɔk ka ɛ pio ha li, nɛ ka wesara tili kɔyɔ fɛt. 48Ka yo dona, ɛ daka yo pi ha nubɛlɛ. Ɛ dungɔnu nɛ kaya hio dede kɔyɔ a ha toy, nɛ pi hio gdangaa. 49Mɔ bedung mɛgi ha kpogio ngimɔ pɛ nzan ɛngɛ: Hio telenge betɛ tɛ kɛtini soko hio gdanga wi hinɛ hio nzeng wi. 50Nɛ mbwa bepi hio gdanga wi ndɔng ha gbaguru we. Haki mbwa behe kwa nɛ yɔng nzata.» 51Jésus ana hio wan-yambimɔ pɛa: «Ɛnɛ ingɔ mɔ ndɔng fɛt nde?» Mbwa kɔa: «Ey!» 52Nɛ a tɔa ha mbwa fin: «Mɛgi hio wan-osi mbonga ndang ndang fɛt ka tɛ bo nɛ̂ wan-yambimɔ mɔ Kongakandɔ Ngɔn, mbwa dung tuka ma wan-twa ka gbosisi mbombe nɛ mɔa mɔ ha bhandi toy pɛ mbwa.» 53Ka Jésus karsa tɔa hio towen ndɔng, a pena haki, 54nɛ ha le Nazaret, ka wɛnɛ kpɔatɛ ang. A angara osamɔ ha zang twa gɔ Sɔ mɔ lea. Nɛ hio wi haki yaksa nɛ tɔa: «Wɛnɛ kpaa mbaramɔ ɛngɛ nɛ ziomɔ mɛ de mɔkifi ndɔng ha ndo? 55Wi kɛ bo nɛ̂ bewei pɛ wan-sɛkte na? Nana wa bo nɛ̂ Marie na? Nɛ bo nɛ̂ hio ya wa nɛ̂ Jacques, Joseph, Simon nɛ Jude na? 56Bo nɛ̂ hio ya wa mɔ bebhoko fɛt ha soko ɔ hakɛ, na nde? Ma, a kpaa mɔ ndɔng fɛt ha ndo?» 57Mɛgi, mɔ ndɔng fɛt dolsa mbwa mɛ mɛkiri Jésus. Nɛ Jésus tɔa ha mbwa: «Hio wi ba wan-tɔkuliwen nɛ zioa ha bhandi fɛt. Ma, ha le ka wɛnɛ kpɔatɛ ang, nɛ ha soko hio nam pɛa, ɛ ba wɛnɛ ang nɛ zioa na.» 58Mɛgi Jésus tɛ de dɔka mɔkifi haki na, hazu mbwa tɛ mɛkiri wɛnɛ na.


text: 1Nyɛ kɛ á aa laa Wɩɩsɩ di, ʋ leŋ á yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ nyɛ, Wɩɩsɩ tɩŋ á Tɩɩna Yesu Krisita tɩyaŋ nɛ a leŋ á beel-ʋ mɩɩgɩ sʋma. 2Akuu á aa laa Krisita di wɩya, ʋ leŋ á gyʋʋ Wɩɩsɩ lahɔrʋmɔ tɩyaŋ nɛ. Lagɩlagɩ no á aa gyʋʋ Wɩɩsɩ lahɔrʋmɔ tɩyaŋ nyɛ, á aa gyʋwɔsɩ rɛ beewɩya á kaŋ bayɩyɛla rɛ anɩɩ kyɛɛ kɩdɩgɩ, Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ á mɛ kaŋ ʋ gaŋdarɩ hʋ. 3Ɛɛ mɛ dʋŋ daa, á aa gyʋwɔsɩ rɛ akuu tʋwara hʋ á aa naa wɩya, beewɩya á gyɩma anɩɩ tʋwara no sɩ leŋ dɩ á kaŋ mala. 4Dɩ ámaa rɛ kaŋ mala, ɛɛ rɛ sɩ leŋ dɩ Wɩɩsɩ teŋ fɩyɛlɩ á tɩyaŋ. Dɩ ámaa rɛ gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ teŋ fɩyɛla á tɩyaŋ, ɛɛ rɛ sɩ leŋ dɩ á kaŋ bayɩyɛla. 5Bayɩyɛla hʋ á aa kana, á bɩ sɩ maakyiye dɩ hɩɩsɩ, beewɩya Wɩɩsɩ tɩŋ ʋ Wiyesi Welii hʋ ʋ aa kpaa tɩya ma tɩyaŋ nɛ a kpa ʋ kyori we á tɩsɩ tɩyaŋ. 6Beewɩya saŋa hʋ á ha fa aa we á wɩbɔmɔ tɩyaŋ, a bɩ kaŋ dee á aa sɩ wuwo lɩɩ á tɩɩ ba tɩyaŋ, haŋ saŋa hʋ tɩyaŋ nɛ Wɩɩsɩ biŋ kyɛɛ, a leŋ Krisita ko sʋba á wɩya. 7Ʋ yaa wɩduwo rɛ abee nal aa sɩ laa nyʋwa sʋba nɩtɩɩ wɩya. Amɛ kapuwo nal kɛ sɩ laa nyʋwa sʋba nal aa yaa wɩweliye wɩya. 8Amɛ Wɩɩsɩ daga ma anɩɩ ʋ kyo ma rɛ kɩŋkaŋ, beewɩya saŋa hʋ á ha gyɩ aa yaa wɩbɔŋyaala tɩyaŋ nɛ Krisita sʋba á wɩya. 9Krisita aa sʋba a kpa ʋ kyal sasɩ á wɩbɔmɔ a leŋ á mɩɩgɩ yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ nyɛ, nyɛ kɛ rɛ gba Wɩɩsɩ sɩ marɩ kuu Krisita wɩya a laa ma ta kyɛɛ hʋ ʋ aa sɩ na baaŋ dʋnɩya nala buloŋ nyuu tɩyaŋ dʋnɩya kyɛtenii. 10Á bee Wɩɩsɩ fa kyogi dɔmɔŋ nɛ. Amɛ Wɩɩsɩ mɩɩgɩ leŋ á beel-ʋ yaa sʋma rɛ, akuu ʋ Biye hʋ aa sʋba á wɩya nyubaanɩŋ. Krisita sʋʋ aa leŋ á mɩɩgɩ yaa Wɩɩsɩ kyaŋsɩ nyɛ, ʋ aa weye nyɛ kɛ rɛ ʋ sɩ marɩ laa ma ta dɩ Wɩɩsɩ ta dɔgɩsɩ ma. 11Amɛ ɛɛ mɛ dʋŋ daa, Krisita nyubaanɩŋ, á tenni fɩyɛla Wɩɩsɩ tɩyaŋ nɛ, beewɩya ʋ á Tɩɩna Yesu Krisita tɩyaŋ nɛ Wɩɩsɩ tɩŋa a leŋ á beel-ʋ mɩɩgɩ sʋma. 12Nɩdɩgɩ tɩyaŋ nɛ wɩbɔmɔ yayɩ tɩŋa a ko gyʋʋ dʋnɩya. Wɩbɔmɔ yayɩ mɛ rɛ tɩŋ sʋʋ we dʋnɩya tɩyaŋ, beewɩya dʋnɩya nala buloŋ aa yaa wɩbɔmɔ rɛ tɩŋ sʋʋ we dʋnɩya buloŋ tɩyaŋ. 13Wɩbɔmɔ yayɩ gyɩ we dʋnɩya tɩyaŋ nɛ, ka Wɩɩsɩ gyɩ na kpa ʋ mɩrɩsɩ hʋ tɩya Moosi, amɛ dɩ mɩrɩsɩ rɛ tuwo, ba bɩ magɩlɩ wɩbɔmɔ mɛ kɩ biŋ. 14A lɩɩ á naabaa Adama saŋa hʋ a kaŋ kɩ ko á naabaa Moosi saŋa hʋ, sʋʋ rɛ gyɩ laa dʋnɩya buloŋ tɩŋa, haalɩ abee nala hʋ gyɩ aa we doŋ a bɩ vɩya Wɩɩsɩ nyʋwa anɩɩ Adama gyɩ aa vɩya Wɩɩsɩ nyʋwa gɛɛ. Adama rɛ gyɩ yaa nal hʋ aa sɩ ko daaliiŋ, nal no rɛ yaa Krisita. 15Amɛ nala no balɩya bɩ yaa kɩdɩgɩ, beewɩya Wɩɩsɩ bɔnyɛ wɩɩ hʋ ʋ aa kpaa yaa ma ʋ bee wɩɩ hʋ Adama wɩbɔŋ hʋ yayɩ aa kaŋ ko bɩ kɩɩ dɔmɔŋ. Ʋ yaa wɩtɩɩ rɛ anɩɩ Adama wɩbɔŋ hʋ ʋ aa yaa leŋ nala yʋga sʋba rɛ, amɛ Krisita lahɔrʋmɔ tɩyaŋ, Wɩɩsɩ daga ʋ bɔnyɛ tɩya nala yʋga rɛ a te gɛɛ. 16Amɛ Wɩɩsɩ bɔnyɛ wɩɩ hʋ ʋ aa kpaa yaa ma ʋ bee wɩɩ hʋ Adama wɩbɔŋ hʋ aa kaŋ ko dʋnɩya kʋla rɛ. Akuu nɩdɩgɩ no wɩbɔŋ hʋ ʋ aa yaa wɩya, Wɩɩsɩ kpaa kyogisi tɩya á buloŋ nɛ. Amɛ nala aa yaa wɩbɔmɔ yʋga hal tɩyaŋ, Wɩɩsɩ tɩŋ ʋ bɔnyɛ hʋ tɩyaŋ nɛ a kpa á wɩbɔmɔ kyɛ ma, aŋ leŋ á yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ. 17Adama wɩbɔŋ hʋ ʋ aa yaa rɛ tɩŋ sʋʋ ko laa dʋnɩya tɩŋa. Amɛ wɩɩ hʋ Yesu Krisita aa yaa tɩya ma, ʋ tɔnɔ rɛ tee wɩɩ hʋ Adama wɩbɔŋ hʋ aa kaŋ ko. Wɩɩsɩ tɩŋ Yesu tɩyaŋ nɛ a fá á sikii yʋga a leŋ á yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ abee bɔnyɛ. Nala hʋ aa laa Wɩɩsɩ bɔnyɛ no, ka ʋ fá ba sikii a leŋ ba yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ, ba sɩ kaŋ mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii, ka dɩ ba bee Yesu Krisita dɩ koro. 18Ɛɛwɩya, nɩdɩgɩ wɩbɔŋ aa yaŋ wuwo leŋ Wɩɩsɩ kpa kyogisi tɩya nal buloŋ gɛɛ, ɛɛ tɩɩ rɛ nɩdɩgɩ tɩpʋlʋŋ wɩyaaweliye mɛ wuwo leŋ nal buloŋ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, a kaŋ mɩɩbol. 19Nɩdɩgɩ aa vɩya Wɩɩsɩ nyʋwa aa leŋ nala yʋga yaa wɩbɔŋyaala gɛɛ, ɛɛ tɩɩ rɛ nɩdɩgɩ aa tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa mɛ sɩ leŋ dɩ nala yʋga yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. 20Wɩɩ hʋ aa tɩŋ Wɩɩsɩ gyɩ kpa ʋ Mɩrɩsɩ hʋ tɩya Moosi rɛ yaa dɩ ba leŋ nala gyɩŋ ba wɩbɔmɔ aa yʋga maga gɛɛ. Amɛ saŋa hʋ nala aa ko marɩ yaa wɩbɔmɔ yʋga, haŋ saŋa hʋ rɛ Wɩɩsɩ mɛ marɩ daga ʋ bɔnyɛ yʋga á lee. 21Ɛɛwɩya, wɩbɔmɔ gyɩ aa yaŋ tɩŋ sʋʋ tɩyaŋ a laa dʋnɩya tɩŋa gɛɛ, ɛɛ tɩɩ rɛ Wɩɩsɩ bɔnyɛ mɛ mɩɩgɩ tɩŋ tɩpʋlʋŋ hʋ ʋ aa leŋ á kana tɩyaŋ a laa dʋnɩya tɩŋa, dɩ gɛɛ leŋ á tɩŋ á Tɩɩna Yesu Krisita tɩyaŋ a kaŋ mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii.


text: 1- 2Nɔɔnʋ wʋdoŋ dɛɛn zʋʋrɩ Betani nɩ, o yɩrɩ mʋ Lazaarɩ. O nakwa mʋ yɩ Mari dɩ o zɩmbaarʋ Marɩtɩ. Mari wʋntʋ mʋ yɩ wʋlʋ dɛɛn na kwe tralɩ nugə o lo d'ɩ Yuutu wʋm nɛ nɩ yɩ o daarɩ o ma o yuuywe o guguni-sɩ tɩn. Lazaarɩ ma ba o ba jɩgɩ yazurə. 3Mari dɩdaanɩ Marɩtɩ ma tʋŋɩ ni ba pa Zezi ba wɩ: "Dɩbam Yuutu, nmʋ ciloŋ-sono kʋm ba jɩgɩ yazurə." 4Zezi na ni kʋntʋ tɩn, o maa wɩ: "Yawɩʋ kʋntʋ kweelim je b'a ta yɩ o tʋʋnɩ. Kʋ nan kɩ sɩ kʋ pa Wɛ mʋ na zulə, sɩ amʋ Wɛ Bu wʋm dɩ na zulə kʋ ŋwaanɩ." 5Zezi yagɩ o soe Marɩtɩ dɩ o nyaanɩ wʋm dɩ Lazaarɩ lanyɩranɩ. 6O na ni nɩ Lazaarɩ ba jɩgɩ yazurə tɩn, o ta ma kɩ da yale o ya na wʋ mɛ tɩn, 7yɩ o laan daarɩ o ta dɩ o karabiə bam o wɩ: "Pa-na d'ɩ joori d'ɩ vu Zude." 8O karabiə bam ma ta dɩd-o ba wɩ: "Karanyɩna, Zwifə bam daama na lagɩ sɩ ba dʋlɩ nmʋ dɩ kandwa ba gʋ tɩn, n swe mʋ na? Yɩ n daa ta lagɩ sɩ n joori n vu da." 9Zezi ma ləri-ba o wɩ: "Kʋ nan maŋɩ sɩ a vu mʋ. Luu fugə-bale mʋ wʋra wɩa nɩ. Kʋ daɩ kʋntʋ na? Nɔɔnʋ na ve wɩa nɩ, o daa ba tri o tʋɩ, bɛŋwaanɩ lʋgʋ baŋa pooni dɩm paɩ o naɩ. 10O nan na ve tɩtɩɩ nɩ, o tri o tʋ mʋ, bɛŋwaanɩ pooni təri o tee nɩ." 11Zezi na tagɩ kʋntʋ tɩn, o daa ma ta o wəli da o wɩ: "Dɩbam ciloŋ Lazaarɩ dɔ mʋ. A nan maa ve sɩ a pa o zaŋɩ." 12O karabiə bam ma ta dɩd-o ba wɩ: "Dɩbam yuutu, o na dɔa, kʋ'ʋ garɩ o yɩra nɩ." 13Zezi nan na tagɩ te tɩn brɩ nɩ Lazaarɩ tɩgɩ mʋ. Bantʋ maa bʋŋɩ nɩ Zezi ŋɔɔnɩ dɔɔm tɩtɩ woŋo mʋ. 14O laan ma ta dɩ ba jaja o wɩ: "Lazaarɩ tɩgɩ mʋ. 15Amʋ nan jɩgɩ wʋpolo abam ŋwaanɩ dɩ a na təri o tee nɩ tɩn. Kʋ'ʋ pa 'a wanɩ 'a kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ. Nan pa-na d'ɩ vu o te." 16Toma wʋlʋ ba na bə nɩ 'Yiywɛ' tɩn ma ta dɩ o donnə bam o wɩ: "Pa-na d'ɩ maama tɔgɩ d'ɩ vu d'ɩ wəli dɩ d'ɩ Yuutu d'ɩ tɩ." 17Zezi ma vu o yi Betani dɩ ba kwe Lazaarɩ ba kɩ kʋ jɩgɩ da yana mʋ. 18Betani batwarɩ dɩ Zeruzalɛm nɩnɛɛnɩ kilomɛtra yale mʋ te. 19Zwifə zanzan dɛɛn ya tu sɩ ba kɩ Marɩtɩ dɩ Mari le dɩ ba nabɔ wʋm tʋʋnɩ dɩm. 20Marɩtɩ na ni nɩ Zezi maa bɩɩnɩ tɩn, o ma nuŋi o vu sɩ o jeer-o. Mari ma maŋɩ sɔŋɔ nɩ. 21Marɩtɩ na yi Zezi te tɩn, o ma ta o wɩ: "A yuutu, nmʋ ya na wʋ yo, a nabɔ wʋm ya b'a tɩ. 22Dɩ kʋ dɩ, a ye nɩ nmʋ na loori kʋlʋ maama Wɛ tee nɩ tɩn, DƖ w'ʋ kɩ DƖ pa nmʋ." 23Zezi ma ta dɩd-o o wɩ: "N nabɔ wʋm w'ʋ joori o bi." 24Marɩtɩ ma lər-o o wɩ: "A ye nɩ o'o joori o bi lʋgʋ tiim dɛ dɩm nɩ, Wɛ na w'ʋ pa twa joori ba bi ba yagɩ tʋʋnɩ tɩn." 25Zezi ma ta dɩd-o o wɩ: "Amʋ mʋ yɩ twa biinu dɩ ŋwɩa tu. Wʋlʋ na kɩ o wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ tɩn, o na maŋɩ o tɩ dɩ, kʋntʋ tu ta w'ʋ na ŋwɩa. 26Kʋlʋ na wəli da tɩn, wʋlʋ maama na ŋwɩ yɩ o kɩ o wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ tɩn, tʋʋnɩ daa b'a ja kʋntʋ tu maŋa dɩ maŋa. Nmʋ sɛ kʋntʋ na?" 27O ma lər-o o wɩ: "Ɛɛn. A yuutu, a sɛ nɩ nmʋ mʋ yɩ Krisi wʋm Wɛ na tʋŋɩ tɩn, yɩ n kwəri n yɩ Wɛ Bu wʋlʋ na maŋɩ sɩ o ba lʋgʋ baŋa tɩn." 28Marɩtɩ na tagɩ kʋntʋ o ti tɩn, o ma joori o vu o na Mari o yɩranɩ, yɩ o bəŋ-o o wɩ: "Karanyɩna tuə, yɩ o lagɩ sɩ o na-m." 29Mari na ni kʋntʋ tɩn, o ma zaŋɩ lɩla o nuŋi o vu sɩ o jeer-o. 30Zezi daa ta wʋ jəgə kalʋ Marɩtɩ na jeer-o da tɩn mʋ. O ta wʋ yi tɩʋ kʋm wʋ. 31Zwifə balʋ na wʋ sɔŋɔ kʋm nɩ ba larɩ dɩ Mari sɩ kʋ ganɩ o wʋ tɩn ma na o na zaŋɩ lɩla o nuŋi. Ba ma zaŋɩ ba tɔg-o, yɩ ba bʋŋɩ nɩ o ga lagɩ o vu yibeeli dɩm jəgə mʋ o keeri. 32Mari na ve o yi Zezi na wʋ mɛ tɩn, o ma na-o yɩ o vu o kuni doonə o yigə nɩ o wɩ: "A yuutu, nmʋ ya na wʋ yo, a nabɔ wʋm ya b'a tɩ." 33Zezi ma na o na keerə, yɩ Zwifə balʋ na tɔgɩ dɩd-o ba ba tɩn dɩ keerə. O wʋ ma cɔgɩ, yɩ o yɩra sɔɔrɩ. 34O ma bwe-ba o wɩ: "Abam kɩ-o yən mʋ?" Ba ma ləri ba wɩ: "Dɩbam yuutu, ba n nii o yibeeli dɩm." 35Zezi ma kan yi-na. 36Zwifə bam na nɛ kʋntʋ tɩn, ba ma ta ba wɩ: "Nii o na tiini o so-o te." 37Kʋ daarɩ badaara maa tɛ ba wɩ: "Wʋntʋ mʋ puri lilwe wʋm yiə yam. Kʋ nan kɩ ta mʋ yɩ o wʋ cɩgɩ Lazaarɩ tʋʋnɩ dɩm?" 38Zezi na maa ve yibeeli dɩm jəgə tɩn, o wʋ daa ma cɔgɩ zanzan. Yibeeli dɩm dɛɛn wʋ piu yɩra nɩ mʋ, yɩ ba ma kandwɛ ba pɩ dɩ ni. 39Zezi ma ta o wɩ: "Lɩ-na kandwɛ dɩm 'a yagɩ daa nɩ." Tʋ wʋm nakɔ Marɩtɩ ma ləri o wɩ: "A yuutu, ba na kwe-o ba kɩ tɩn, kʋ jɩgɩ da yana mʋ zɩm. Kʋntʋ tɩn, o'o ta tiini o lwe." 40Zezi ma ta dɩd-o o wɩ: "A maŋɩ a ta dɩ nmʋ nɩ, nmʋ na kɩ n wʋ-dɩdʋa dɩ amʋ, nmʋ w'ʋ na Wɛ na jɩgɩ dam te tɩn." 41Ba ma lɩ kandwɛ dɩm ba yagɩ daa nɩ. Zezi ma kwəni o yuu wɛɛnɩ, yɩ o ta o wɩ: "Amʋ Ko, dɩnle dɩ nmʋ na cəgi a taanɩ tɩn. 42A maŋɩ a ye nɩ nmʋ yəni n cəgi a taanɩ maŋa maama. A nan tagɩ kʋntʋ nɔn-kɔgɔ kʋlʋ na zɩgɩ yo tɩn ŋwaanɩ mʋ, sɩ kʋ pa ba sɛ nɩ nmʋ tʋŋɩ-nɩ." 43O na tagɩ kʋntʋ o ti tɩn, o ma bəŋi dɩ kwər-dɩa o wɩ: "Lazaarɩ, zaŋɩ n nuŋi!" 44Tʋ wʋm ma zaŋɩ o nuŋi, dɩ garyiə yam ba ya mɛ ba ba o jɩa dɩ o nɛ, yɩ gɔrɔ dɩ kɩkarɩ o yibiyə. Zezi ma ta dɩ ba o wɩ: "Bwəli-na garyiə yam 'a yagɩ sɩ o vu." 45Zwifə balʋ ya na tu Mari te tɩn ma na Zezi na bi Lazaarɩ te tɩn. Ba zanzan ma kɩ ba wʋ-dɩdʋa dɩd-o. 46Kʋ daarɩ ba badaara ma joori ba vu Farizɩan tiinə bam te, yɩ ba ta dɩ ba Zezi na kɩ kʋlʋ tɩn. 47Wɛ kaanɩm yigə tiinə bam dɩ Farizɩan tiinə bam laan ma la sarɩya-dirə nakwa bam maama ba kɩ daanɩ, yɩ ba bwɛ ba wɩ: "Nii-na nɔɔnʋ wʋntʋ na kɩ wo-kɩnkagɩla yalʋ maama tɩn. Dɩbam nan w'ʋ kɩ-o ta mʋ? 48D'ɩ na yag-o sɩ o taa kɩ kʋntʋ, nɔɔna bam maama w'ʋ ba ba sɛ wʋm mʋ. Kʋntʋ w'ʋ pa Rom dɩdɛɛra bam laan ba ba cɔgɩ d'ɩ Wɛ-di-kamunu kʋm dɩ d'ɩ tɩʋ kʋm maama." 49Balʋ na bwɛ daanɩ kʋntʋ tɩn, ba wʋ nɔɔnʋ dɩdʋa yɩrɩ mʋ Kayifu. Wʋntʋ mʋ yɩ ba Wɛ kaanɩm yuutu bɩnɩ dɩm kʋntʋ wʋnɩ. O ma ta dɩ ba o wɩ: "Abam yəri kʋlʋkʋlʋ. 50'A fɔgɩ 'a bʋŋɩ 'a nii, nɔɔnʋ dɩdʋa na tɩga dɩbam nɔɔna bam maama ŋwaanɩ, kʋ'ʋ ta lana kʋ pa dɩbam kʋ garɩ d'ɩ tɩʋ kʋm maama na cɔgɩ." 51Kayifu na tagɩ kʋntʋ tɩn, kʋ daɩ o tɩtɩ wʋbʋŋa mʋ o mɛ o ta. O nan na yɩ Wɛ kaanɩm yuutu tɩn, mʋ Wɛ pɛ o wuuri o ta nɩ, Zezi lagɩ o tɩ Zwifə dwi dɩm maama ŋwaanɩ mʋ. 52Kʋ nan daɩ nɩ o lagɩ o tɩ bantʋ dwi dɩm m'a ŋwaanɩ mʋ. Kʋ yɩ Wɛ biə bam na jagɩ je maama tɩn dɩ ŋwaanɩ mʋ, sɩ o wanɩ o kɩ-ba daanɩ sɩ ba taa yɩ dwi dɩdʋa. 53Kʋ na zɩgɩ dɛ dɩm kʋntʋ nɩ tɩn, Zwifə yigə tiinə bam ma kɩ ni daanɩ sɩ ba gʋ Zezi. 54Kʋntʋ ma pa Zezi daa ba beeri jaja Zude nɩ sɩ nɔɔna taa na-o. O ma yagɩ d'aanɩ, yɩ o vu je sɩlʋ na batwarɩ dɩ kagʋa ni tɩn. Kʋ yɩ Efrayim nɩ mʋ o ve o zʋʋrɩ da dɩ o karabiə bam. 55Zwifə bam candiə kalʋ yɩrɩ na yɩ Pakɩ tɩn dɛɛn ma daarɩ fɩɩn sɩ ka yi. Nɔɔna zanzan ma zaŋɩ tɩʋ kʋm je maama nɩ, ba vu Zeruzalɛm sɩ ba kwɛ ba tɩtɩ dɩ Wɛ, sɩ kʋ loori candiə kam. 56Nɔɔna bam ma beeri Zezi je. Ba ma la daanɩ Wɛ-di-kamunu kʋm nɩ, yɩ ba bwe daanɩ ba wɩ: "Abam bʋŋɩ nɩ, o b'a ba o di candiə kam na?" 57Wɛ kaanɩm yigə tiinə bam dɩ Farizɩan tiinə bam dɛɛn ya pɛ ni nɩ, nɔɔnʋ wʋlʋ na ye Zezi na wʋ mɛ tɩn, sɩ o brɩ-ba, sɩ ba ja-o.


text: 1Hapata Nzɔy-Sɔtɛ ngbɔsa Jésus nɛnɛ ha kpɛnu tuka nde, Satan awe sila wa. 2Ka Jésus zimɔ yɔngamɔ swe bhukɔa nar nɛ zɛ bhukɔa nar kari, wɔ dea wɛnɛ. 3Satan tiko nɛ hapɛtɛ Jésus nɛ tɔa: «Ka mɛ nɛ̂ Bewei pɛ Sɔ, mɛ ha nu ha ta ndɔng akifi mampa.» 4Nɛ Jésus kiforo wen: «Takarata pɛ Sɔ tɔa nde, wi lɛm dung nɛ zutunɔ nɛ wal mampa sɔna na. Ma, yo nɛ̂ wen pɛ Sɔ ndang ndang fɛt ka de nde, wɛnɛ adung nɛ zutunɔ.» 5Hapata Satan kuo wɛnɛ nɛnɛ ha nzɔy le Jérusalem. A gdea wɛnɛ ha bhele-bhele zu gasa twa Sɔ. 6Nɛ wɛnɛ tɔa ha Jésus: «Ka mɛ nɛ̂ Bewei pɛ Sɔ, mɛ bhil tek ha nu. Hazu takarata pɛ Sɔ tɔa nde, Sɔ beha nu ha hio telenge pɛa mɛ gde kɔ ha si mɛ nde, mɛ akɔ nanga mɛ ha ta na.» 7Nɛ Jésus kiforo wen: «Takarata pɛ Sɔ tɔa fin nde, ka mɛ awe sila Kongawan, Sɔ pɛ mɛ na.» 8Mɛgi Satan kuo wɛnɛ nɛnɛ ha zu kuso bhele-bhele ngari. Nɛ a osa hio kongakandɔ pɛ nzan nɛ lɛkɛ-lɛkɛ mɔa fɛt ha wɛnɛ, 9nɛ tɔa: «Ka mɛ ngbio zigolo ha si mi nɛ lukisi mi, mi beha mɔ ndɔng fɛt ha mɛ.» 10Nɛ Jésus kiforo wen: «Mɛ pen Satan! Takarata pɛ Sɔ tɔa nde, mɛ alukisi Kongawan, Sɔ pɛ mɛ, nɛ mɛ ade tom Sɔ ha wɛnɛ ndang sɔna.» 11Hapata Satan laka wɛnɛ gde. Nɛ hio telenge hɔa nɛ dea tom ha Jésus. 12Ka Jésus zea nde, ɛ pio Jean wan-gdumsiwi ha zɔbhɔ, a daka tɛ nɛ ha kandɔnu Galile. 13A tɛ bhɔn ha le Nazaret na, ma, a pena nɛ de le ha Kapernaum, ma le ha nukolo tɔ Galile, ha kandɔnu Zabulon nɛ Neftali. 14Mɛgi wen ka wan-tɔkuliwen Esaïe batɔ sɔngsi lɛmsara tɛ: 15«Kandɔnu Zabulon nɛ Neftali, ha nukolo tɔ Galile, ha kuli Jourdain, Galile pɛ hio wi ndɔng ka bo nɛ̂ zuife na! 16Hio wi mɔ kandɔ ka de le ha zang tutum, zɔka gasa saamɔ. Nɛ saamɔ baa zikiri ɛ ndɔng, ka dung ha tutum kandɔnu fio.» 17Angiri ha ngimɔ ɛngi, Jésus bulo wen mɛgɛ: «Ɛnɛ akifiri sila ɛnɛ, hazu Kongakandɔ Ngɔn tɛ bo sanga nɛ ɛnɛ!» 18Jésus yala hapɛtɛ tɔ Galile, nɛ a zɔka hio wan-ki kɔyɔ bwa ha pio yɔk. Mbwa nɛ̂ gdiya, Simon ka ɛ sa fin nde, Pierre hinɛ ya wa André. 19Nɛ Jésus tɔa ha mbwa: «Ɛnɛ ndari mi, mi bede nde, ɛnɛ adung wan-ki wi.» 20Nɛhasa mbwa laka yɔk li pɛ mbwa gde, nɛ mbwa ndara Jésus. 21Ka mbwa pena nɛyɛa tikiring, Jésus zɔka fin hio ma gdiya bwa. Yo nɛ̂ hio bem pɛ Zebede, Jacques hinɛ Jean. Mbwa hinɛ bafa mbwa dungɔ ha bhɔngara yɔk ha zang sɔngu. Nɛ Jésus saa mbwa. 22Nɛhasa mbwa laka sɔngu nɛ bafa mbwa gde, nɛ mbwa ndara Jésus. 23Ha ngimɔ ɛngi, Jésus yala zikiri kandɔnu Galile fɛt, nɛ wɛnɛ dungɔ ha bulo Dede Wen Kongakandɔ Ngɔn ha zang hio twa gɔ Sɔ. Wɛnɛ dungɔ fin ha kpasasa hio wan-zɛlɛ nɛ hio kumɔ wi fɛt. 24Nɛ kasi tɛ wa yambala hɔ ha kandɔnu Siri fɛt. Mɛgi ɛ kaya hio wi ndɔng fɛt ka dung nɛ tili zɛlɛ nɛtɛ-nɛtɛ tɛnɛ ha pɛa, nɛ fin hio bala ha kɔ gdanga sɔtɛ, hio wan-zɛlɛ bedole, nɛ hio wan-zɛlɛ mɛla. Nɛ Jésus kpasasa mbwa fɛt. 25Nɛ dɔka giliwi ndara wɛnɛ. Mbwa guotɛ ha Galile, ha kandɔnu ka ɛ sa nde «Le Bhukɔ», ha Jérusalem, ha Judée nɛ ha kuli Jourdain fɛt.


text: 1Bɛtɩlɛhɛm Jude dɩɩra wɩ kɔɔ kɔ̃ Jeju, dɩ dabɔɔlera Ɛrɔɔdɩ kɔɔ do fãgadaar. Dɩ hɩnɛ, tɩɩ kpɛsɛsɔɔkɛ jɛnɩ thɩ̃ɛ ƴepələ̃berə kɔɔ ther kɩrrɔ a pɔ dã Jerujalɛm, 2dɩ wa-n bule ayɩ: Juifisɔɔ fãgadaarɩkɛ wɩ kɔnɩ, kana a ha? Gɩdonɩ ɔɔ ƴepələ̃bi sɩ kɔɔ yɩ kɩrrɔ a ɩ̃ sɩ fʋɔrʋʋ. 3Ɔbɔɔkɛ Ɛrɔɔdɩ fãgadaar nɩɛnɩ gele, ɔɔ kpɩɛr nyanyaanɛ na wɩrɛ fɛʋʋkɛ hanaanɩ kha le Jerujalɛm. 4Dɩ a kpar bonɩ jidaar kɔ̃tɩna fɛʋ nakha tɩbɩlaa jɔfʋ dɩɩrdaarsɔ, a bule wi ka teananɩ wɩ kɔna Kirisitira. 5Dɩ wɩ sʋʋraa: Bɛtɩlɛhɛm Jude dɩɩra gɩ, gɩdonɩ gɛr dɔ gɩrɛ Thãgbaa bobon kɔɔ kherenɩ, gɩ sor ayɩ: 6“Fɛr Bɛtɩlɛhɛmɩkɛ dɔnɩ Juda dɩɩ, sobɔr gɩ, fa do dɩɩkɛ 'lunoni a jɔ Juda dɩ kɔ̃tɩ̃sɔa'. Gɩdonɩ afɩ pa kɔ̃tɩnɩkɛ na thɔɔnɩ mɛr Thãgbaa tookɛ dɔnɩ Ɩjɩrayɛldara na the.” 7Le Ɛrɔɔdɩ wolõ a we tɩɩ kpɛsɛsɔ, a jɩɩ bule wi a jɩɩ jɩ bɔɔbɔɔ bɔɔkɛ ƴepələ̃bireelera phanɩ. 8Agɩpɩ dɩ thɔ̃ wɩ Bɛtɩlɛhɛm dɩɩra ayɩ: Nɩ jala a jɩɛ 'lo bɩsaanɩdaalera; ado nɩ yɩɩ, nɩ dɔ ɩ̃ nɩɛ ɩ̃ jal dakha mer ɩ̃ fʋɔrʋʋ. 9Ɔbɔɔkɛ wɩ nɩɛnɩ gelela fãgadaarɩle so warnɩ pɩ, wɩ jaal. Dɩ hɩnɛ, ƴepələ̃bireekɛ wɩ kɔɔ yɩnɩ kɩrrɔ, ɔr kʋlɛ wɩ ƴɩɛ a jal phaphapha a dã ka bɩsaanna hanɩ a jɩɩl ƴũ. 10Ɔbɔɔkɛ wɩ yɩnɩ ƴepələ̃bireele, da kɔ̃tɩ̃ɩ kɔɔ fʋ wɛr na sobɔr. 11Dɩ wɩ pɔ dã a lõ cʋɔrɔɔlera a yɩ bɩsã buurə nakha ɔɔ nɩ Marɩ, dɩ wɩ gburõkure a fʋɔrʋʋ, sɩ agɩpɩ, wɩ thʋbɩrɛ thɩ̃ɛɛkɛ wɩ pɔnanɩ a haa khaardaa, dɛ gɩ na thɩ̃ɛɛkɛ n hʋnanɩ daʋ, nakha thɩ̃ɛɛkɛ hɔnɩ latɩkolo ni caar. 12Sɩ Thãgba kɔɔ mɩɩna wɛr dəəlela wa-n bir jal Ɛrɔɔdɩɩ pa bã, dɩ wɩ bire gba hʋ kpɩɩ a kɔ̃ awɩ dʋɔ. 13Ɔbɔɔkɛ tɩɩ kpɛsɛsɔ kɔnɩ pɩ, hɩnɛ Kɔ̃tɩnɩ thɔ̃thɔ̃daar thu bɩɛl pɔr Jojɛfɩra dəəlela a sʋʋraa ayɩ: Ɩrɛ, gba biikɛra na ɔɔ nɩ, a fuo jala Ejipiti, a tɔɔ le gɩ dana bɔɔkɛ ma so farnɩ fɩ kɛr fɩ ɩ̃, gɩdonɩ Ɛrɔɔdɩ n ƴaalɛ a kʋ biikɛra. 14Dɩ Jojɛfɩ ɩɩr dɩtɩnɔna, a gba biile na ɔɔ nɩ a jal Ejipiti. 15Dɩ le a too phaphapha Ɛrɔɔdɩ khinə, dɩ mɛ̃ gɩrɛɛkɛ Kɔ̃tɩn kɔɔ gbanɩ ɔɔ bobonɩ nɔ a mɩɩna dã otirə, gɩ sor: “Mɛr Kɔ̃tɩn kɔɔ wɛ ɩ̃ Bikuun dɩ the Ejipiti.” 16Ɔbɔɔkɛ Ɛrɔɔdɩ yɩnɩ mɔ̃ kpɛsɛsɔɔle fɩɩlʋʋnɩ, nĩkhii fʋʋrɛ dɩɩ pho ka, dɩ hɩɩnɔ bɔɔkɛ tɩɩ kpɛsɛsɔ kɔɔ mɩɛnɩ, sa thɔ̃ Bɛtɩlɛhɛm dɩ bɩnɔ na Bɛtɩlɛhɛm dɩ khuirə fɛʋ, a kʋʋr bɩsã kuuminə fɛʋ phaphapha a jalna dana yɛna yenyɔdara. 17Dɩ mɛ̃ gɩrɛ Thãgbaa bobon Jeremɩ kɔɔ mɩɩnɩ dã a ha oti, gɩ sor: 18“Hulẽbe kɔɔ ther Rama, khɩsa na benɩɛ jɔɔ. Rasɛl gɩ da-n bɩ ɔɔ bɩsãsɔra. A bor ayɩ, ɩna faa haara', gɩdonɩ wa hale bã.” 19Ɔbɔɔkɛ Ɛrɔɔdɩ khini pɩ, hɩnɛ Kɔ̃tɩnɩ thɔ̃thɔ̃daar thu bɩɛl bire pɔ Jojɛfɩra Ejipiti, a sʋʋraa dəəlela ayɩ: 20Ɩrɛ, gba biikɛra na ɔɔ nɩ a kɛra birə Ɩjɩrayɛl dɩɩra, gɩdonɩ wɩrɛ n kɔɔ ƴaalɛnɩ bɩsã buukɛraa yʋ wɩ khiire. 21Dɩ Jojɛfɩ ɩɩr a gba bɩsã buurə na ɔɔ nɩ a kɛr bir Ɩjɩrayɛl dɩɩra. 22Sɩ ɔbɔɔkɛ a kɔɔ nɩɛnɩ dɩ wɩ yɩ Arkɛlayʋsɩ kɔɔ gbaan ɔɔ thɩ Ɛrɔɔdɩɩ too pa a do fãgadaar Jude dɩɩra, maar fʋʋrɛ, aa 'la na lõ la', sɩ Thãgba kɔɔ mɩɩnaanɛ dəəlela, dɩ kɛr jal lõ Galile khʋra, 23a pɔ too dɩ bɩɛllaakɛ wɩ-n wenɩ Najarɛtɩ mɛ̃ gɩrɛ Thãgbaa bobona kɔɔ mɩɩnɩ na dã oti, gɩ sor: “Wa-n wɩɩrɛ Najarɛtɩdaar.”


text: 1Pəlɛ pə waalɩ Yesu cɔɔkaɣa Kalilee tɛtʋ taa. Ɩ luɣu fɛɩ Yuta tɛtʋ taa kɛ́ cɔɔʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Yuta nyə́ma pɛɛkaɣa ɩ kʋɣʋ. 2Yuta nyə́ma acima wena pa yaa sɩ coka acima tɔ a wʋsaa. 3Ɩlɛna ɩ newaa tɔmɩ-ɩ sɩ: Kʋlɩ cənɛ na ń polo Yuta na nyá ɩfalaa na təma nna n lakɩ tɔ tɔtɔ. 4Ye yʋlʋ caa sɩ pá nyəmɩ-ɩ ɩɩ ŋmɛsəɣɩ ɩ təma. Ye n lakɩ təma anəɣɩ mpʋ ɩlɛ, yele na yəlaa təna nyɩ-ŋ mɛɛ. ( 5Pə taɣa pʋlʋ, Yesu newaa maɣamaɣa ná tá mʋ ɩ tɔm tɔtɔ.) 6Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Pə ta maɣata-m na pə́cɔ́. Ama ye mɛ, paa pəlee pə maɣa-mɛɣɛ. 7Pə taɣa pʋlʋ, antulinya nyə́ma taa kaa kpana-mɛ. Ama pa taa kpaana má. Mpi tɔ, ma hʋ́lə́ɣɩ́ sɩ pa kʋlapʋtʋ fɛɩ teu. 8Mɩɩ kpa tənaɣa acima. Ye ma, ma kaa polo. Pə taɣa pʋlʋ, pə ta maɣata má. 9Yesu tɛma-wɛɣɛ heeluɣu kɛ mpʋ ɩlɛna ɩnɩ ɩ́ saalɩ Kalilee. 10Yesu newaa kɔma na pá kpa acima tɔɣɔʋ, ɩlɛna Yesu maɣamaɣa polo. Ama ɩ ta yele sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ nyɩ, ɩ pola ɩŋmɛlaʋ kɛ́. 11Yuta nyə́ma pɛɛkaɣa-ɩ acima wɛɛ taa, na pá tɔŋna təmaɣa pɔɔsʋɣʋ sɩ: Ɩlɛ leɣe ɩ wɛɛ? 12Halɩ samaa wɛlətaɣa Yesu tɔm kɛ pa taa pa tike kɛ sɔsɔm. Lɛlaa sɩ: Yʋlʋ kʋpaŋ kɛ́. Lɛlaa sɩ: Aaɩ, ɩ kɛ́ yʋlʋ tʋsʋlʋ kɛ́. 13Paa na mpʋ Yuta nyə́ma sɔɣɔntʋ tɔɔ nɔɣɔlʋ taa yɔɣɔtəɣɩ təfoo. 14Pə kɔma na acima haɣa hɛkʋ, ɩlɛna Yesu polo na ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa na ɩ́ sɛɣɛsəɣɩ. 15Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa Yuta nyə́ma kɛ piti, na pá tɔŋ sɩ: Ɩsənaɣa pə lapa na ɩ́ nyɩ pə tənaɣa mpʋ pə́cɔ́ ɩ ta la ceu? 16Tənaɣa Yesu cɔ-wɛ sɩ: Nti ma sɛɣɛsəɣɩ ɩsəntɔ tɔ, ma ta lu-təɣɩ kʋlupu. Ama wei ɩ tila-m tɔ ɩnɩ ɩ hʋləna-m-tɩ. 17Ye wei ɩ sɔɔla Ɩsɔ luɣu nyəntʋ təŋʋɣʋ, pʋntʋ tike ka nyəna sɩ ma kʋsɛɣɛsətʋ lɩɩna Ɩsɔ kiŋ yaa ma maɣamaɣa ma kaŋkantɛ kɛ ma lakəna. 18Wei ɩ lakəna ɩ kaŋkantɛ tɔ, ɩ maɣamaɣa ɩ sam kɛ ɩ pɛɛkəɣɩ. Ama wei ɩ pɛɛkəɣɩ ɩ tillu sam, pʋntʋ ntɛ́ tampana tʋ, pɔpɔtʋ fɛɩ ɩ kiŋ. 19Ntɔŋ Moisi hʋla-mɛɣɛ Ɩsɔ sɛɛʋ kʋsəsɩɩtʋ təna na? Pə́cɔ́ paa mə taa kʋlʋm ɩɩ təŋəɣɩ-tɩ. Aŋha, na ɩ́ caa ɩ́ kʋ-m suwe? 20Ḿpʋ́ɣʋ́ samaa cɔwa Yesu sɩ: N nyəna alɔɣaa kɛ? Awe caa ɩ kʋ-ŋ? 21Tənaɣa Yesu cɔwa sɩ: Pə taɣa pʋlʋ, wule təlɩ ma lapa təmlɛ sɔsɔɔlɛ natəlɩ na piti kpa mə təna. 22Moisi ná tʋ-mɛɣɛ pɛlʋɣʋ, (pəyele pə ta tɩɩ kɛʋ Moisi kiŋ kɛ pə lɩɩnaa. Ama hatoo mə caanaa caanaa kiŋ kɛ́,) na paa kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule ɩ́ pɛləɣɩ pəyaɣa kɛ́. 23Ye ɩ́ pɛləɣɩ pəyaɣa kɛ kʋhɛɛsʋɣʋ wule sɩ pə taa kɔɔ na ɩ́ yɔkɩ Moisi kʋsəsɩɩtʋ. Pepe tɔɔ kɛ́ má waa yʋlʋ pilimile təcu kɛ kʋhɛɛsʋɣʋ wule na mɩɩ mʋ-m na pááná? 24Ɩ́ taa nyənəɣɩ tɔɔ tike. Ama ɩ́ təŋəɣɩ tampana na pə́cɔ́ ɩ́ yɔɣɔtəɣɩ. 25Yosalɛm nyə́ma napəlɩ pa yɔɣɔtaɣa sɩ: Pə taɣa wei pa pɛɛkaɣa sɩ pa kʋɣɩ tɔɣɔlɛ? 26Ɩ́ nyənɩ ɩ́lɛ́ ɩ məlaa na ɩ́ yɔɣɔtəɣəna-wɛ na ɩɩ nyaŋna pʋlʋ, na pá suma. Ɩsɩɩ tá sɔsaa mpɛ pa tɛŋ pa taa sɩ ɩ kɛ́ Mesii kɛlɛ yaa? 27Tə nyəmá sɩ waatʋ wei Mesii ká kɔɔ tɔ, nɔɣɔlʋ ɩɩ nyəŋ ɩ tɛ. Tɔfɔ ye pə kaasa ɩnɛ ɩlɛ, tə nyəmá ɩ́lɛ́ ɩ təlɩɩlɛ mɛɛ. 28Yesu tɔŋna sɛɣɛsʋɣʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa, ɩlɛna ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ na nɔɣɔ sɔsaɣa sɩ: Mɛ sɩ ɩ́ nyəma-m, na ɩ́ nyəmá ma təlɩɩlɛ yaa? Aaɩ, ma ta kɔɔ ma maɣamaɣa ma kɔntɛ se. Ama wei ɩ tila-m tɔ ɩ wɛɛ na ɩ kɛ́ tampana tʋ. Ɩlɛ mə ta nyəmɩ-ɩ. 29Ama ma, ma nyəma-ɩ, pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩ kiŋ kɛ ma lɩɩnaa, na ɩnɩ ɩ tilina-m. 30Yəlaa luɣu lapa sɩ pá kpa-ɩ, ɩlɛ nɔɣɔlʋ ta tʋ niŋ kɛ ɩ tɔɔ, ɩ wʋlɛ ta tata tɔ pə tɔɔ. 31Paa na mpʋ samaa ɩnɩ ɩ taa paɣalɛ mʋ Yesu tɔm na pá tɛ pa taa. Haləna pá tɔŋ sɩ: Mesii ɩ kɔma ɩ ká la piti təma na a kəlɩ ɩnɛ ɩ nyəna na? 32Pə kɔma na Falisanaa nɩɩ nti samaa miitiɣi Yesu tɔɔ tɔ, ɩlɛna pá na kɔtəlaa sɔsaa pá tili filisinaa sɩ pá polo pá kpa-ɩ. 33Tənaɣa Yesu tɔma sɩ: Pə kaasa-m wɛɛ naalɛɣɛ mə hɛkʋ kɛ́, ɩlɛna má məlɩ wei ɩ ka tila-m tɔ ɩ kiŋ. 34Ɩ́ ká pɛɛkɩ-m ɩ́ kaa na-m. Pə taɣa pʋlʋ, ɩ́ kaa pəsɩ na ɩ́ kɔɔ timpi maa wɛɛ tɔ. 35Tənaɣa Yuta nyə́ma pɔɔsa təma sɩ: Leɣe Yesu ká polo na tə́ kaa na-ɩ? Ɩ ká polo Yuta nyə́ma mpa pa yawa na pá polo tuu Kəlɛɛkɩ acalɛɛ taa tɔ pa kiŋ na ɩ́ paasəna Kəlɛɛkɩ nyə́ma yaa ɩsəna? 36Ye pə taɣa mpʋ, ntiɣilɛ ɩ yɔɣɔtəɣɩ mpʋ sɩ: Tɩɩ pɛɛkɩ-ɩ tə kaa na-ɩ? Tə kaa pəsɩ na tə́ polo timpi ɩ ka wɛɛ tɔ? 37Acima kʋyakʋ kantəkaɣa nyəŋkʋ ŋku kʋ kɛ kʋyakʋ sɔsɔɔʋ tɔ kʋ wule, Yesu səŋa ɩsɔ na ɩ́ kpaalɩ sɩ: Ye lʋkɔtʋ ɩ́ wɛna wei, pʋntʋ ɩ́ kɔɔ ma kiŋ na ɩ́ nyɔɔ. 38Wei ɩ́ mʋ ma tɔm weesuɣu lʋm pusi ká lɩɩkəna ɩ taa na pə́ kpeŋ, ɩsɩɩ pa yɔɣɔtʋɣʋ Ɩsɔ Tɔm taa tɔ. 39(Mpa pa mʋ Yesu paa kɔɔ pá hiki Ɩsɔ Feesuɣu ŋku tɔ, kʋ tɔm kɛ ɩ yɔɣɔtaɣa. Mpi tɔ, waatʋ ɩnɩ Ɩsɔ Feesuɣu taa kɔnta. Pə taɣa pʋlʋ, Yesu taa sʋʋta ɩ teeli taa tɔ pə tɔɔ). 40Samaa ɩnɩ ɩ taa yəlaa nɩɩ mpʋ, ɩlɛna pá tɔ sɩ: Ɩnəɣəlɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ wei tɔ. 41Ḿpʋ́ɣʋ́ lɛlaa sɩ: Mesii kɛ́. Na lɛlaa náá tɔŋ sɩ: Kalilee kɛ Mesii ká lɩɩna? 42Ɩsɔ Tɔm takəlasɩ taa wɛɛ sɩ: Mesii ka wɛɛ Tafiiti lʋlʋɣʋ taa tʋ kɛ́. Pɛtəlɛhɛm timpi Tafiiti ka wɛɛ tɔɣɔ ɩ ká lɩɩna. 43Ḿpʋ́ɣʋ́ samaa faɣa Yesu tɔɔ. 44Pa taa lɛlaa luɣu lapa sɩ pá kpa Yesu. Ama nɔɣɔlʋ ta tʋ niŋ kɛ ɩ tɔɔ. 45Ḿpʋ́ɣʋ́ filisinaa məla kɔtəlaa sɔsaa na Falisanaa pa kiŋ na pɛlɛ pá pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ tá kɔna-ɩ? 46Tənaɣa filisinaa cɔwa sɩ: Tuu tɔ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ ta yɔɣɔtəta ɩsɩɩ ɩnɩ. 47Ḿpʋ́ɣʋ́ Falisanaa pɔɔsa-wɛ sɩ: Ɩ kpɛnna-mɛ na ɩ́ puɣusi tɔtɔɣɔ? 48Wulee ɩ́ keesa tá sɔsaa yaa Falisanaa taa nɔɣɔlʋ na pʋntʋ təŋəɣɩ-ɩ? 49Samaa wei ɩ ta nyɩ Moisi kʋsəsɩɩtʋ kɛ mpʋ tɔ, sɔntɔ nyə́ma kɛ́. 50Falisanaa taa lɛlʋ wei pa yaa sɩ Nikotɛm na ɩ́ ka pola Yesu kiŋ kɛ ahoo tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ tɔma-wɛ sɩ: 51Anɩ ɩ nyəmá sɩ, ta kʋlapʋtʋ taa pə fɛɩ sɩ tə kʋ yʋlʋ tɔm kɛ mpʋ, na tə tá caɣa na tə nɩɩ pə təna na tə cɛkəna mpi ɩ wakəlaa tɔ. 52Ḿpʋ́ɣʋ́ Falisanaa cɔwa Nikotɛm sɩ: Sɛsɛ Kalilee nyə́ma mpɛɣɛlɛ na nyaɣa? Wiili Ɩsɔ Tɔm taa na ń ná, tuu tɔ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ nɔɣɔlʋ ta tɛnta lɩɩʋ na Kalilee se. [ 53Pəlɛ pə waalɩ kɛ́ pa yawa na paa wei ɩ́ məlɩ ɩ təyaɣa.


text: 1Pʋ̃pãanyã, n yɛɛr, sɩ bʋɔrɔ naa ɩka yɩ bɔ̃ɔ a wɩ̃ɛfʋ nyã a Nãaŋmɩn na wɩ̃ɛ a Masedonɩya pupuorbiir gbulsɩ. 2A bɛɛr kaa tuo na nyɔɔ ba, ka ba ɩ nɔ̃n dẽme, tɩ a chɛnɛ na nʋ̃mɔ̃ ba, ka a nɔ̃ɔ kʋrɔ ba, a ba kʋ tɩ põn bar. 3Bojũu maa mɩ̃ɛ din dãasɩɛ ɩka ba kʋn a lɛ ban na tʋ̃ɔ, ba gba kʋn tɩ põn bar. Bala mɩ̃ɛ wʋɔ pɔ lɛ a yi. 4Ba sʋɔr sɩn yãayãabɩlɛ ɩka, sɩ de a kʋfʋ anyãna tɩ kʋ a Nãaŋmɩn nɩbɛ ka ɩ ba mɩ nyɛn sɔr pʋɔ a tʋ̃mɔ̃ pɔ. 5Baa maal a lɛ a sɩn mɩ̃ɛ na dɔ̃ɔ tɩɛr ɛ, tɩchɛ ba den nie de a ba mɩ̃ɛ kʋ a sɩ Soro nɩ a sɩn lɛ a Nãaŋmɩn na bʋɔrɔ. 6Ala lɛ so a sɩ sʋɔr a Titusɩ an ɩ 'lɔ lɛ dɔ̃ɔ piel, wʋ baar baar a wɩ̃ɛfʋ tʋ̃mɔ̃ nyã a yɩ jie. 7Tɩchɛ nɩtãa lɛ yɩn ma maal yele jaa tɩ põn bar, a yɩ sɔɔfʋ pɔ, a yɩ 'yɛr pɔ, nɩ a yɩ bɔ̃ɔfʋ pɔ, nɩ a yɩ nɩbijɩɛ pɔ, nɩ a lɛ yɩn nʋ̃ sɩ, yɩ kaa na yɩ mɩ kʋ tɩ põn bar a wɩ̃ɛfʋ nyã pɔ. 8N ba fɩrɛ yɩ ɛ, tɩchɛ n bʋɔrɔ naa ɩka n bɛɛr a yɩ nʋ̃fʋ kaa naa mɩ de man a bamɩne mɩ maal vɩla yele kaa. 9Bojũu yɩ bɔ̃ɔn naa a lɛ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto wɩ̃ɛfʋ na be. Wʋ dɔ̃ɔ ɩ taraa sʋɔ, tɩchɛ a yɩ jũu, wʋ wa lɩɛb nɔ̃ɔ sʋɔ, ka yɩn tu a wʋ nɔ̃ɔ pɔ, mɩ lɩɛb taraa dẽme. 10A lɛ ɩn tara na 'yɛr a yele nyãna pɔ nɩ nyã, dɩyɛ̃, yɩn lɛ ɩ nɩbɛ na de nie na ba ɩ a kʋfʋ tɛɛ pɔ ɛ, tɩchɛ ka a ɩrɛ yɩ vɔlaa ɩka, yɩ ɩ a lɛ. 11Pʋ̃pãanyã yɩ baar tʋ̃, ka a lɛ na ɩ a yɩ bɔfʋ ɩka, yɩ maal ka a tu taa a yɩ tɩ baar jɩ̃ a lɛ yɩn tara. 12Bojũu ala ɩ a kʋfʋ vɔlaa ben be, Nãaŋmɩn ma sɔɔn de bon jaa wʋn tara, a ba ɩ a bon 'lɔ wʋn ba tara ɛ. 13A sɩ bɔfʋ ba lɛ ɩka bamɩne ba pɛ̃nɛ, tɩchɛ ka a bamɩne 'lɔ bala ɛ, tɩchɛ jɩ̃taa a be be. 14Ka a dɩna a yɩ bʋ̃yɔɔ na sʋ̃ʋ ba a lɛ ban bʋɔrɔ, ka a lɛ mɩ a ba bʋ̃yɔɔ mɩ na lɩɛb sʋ̃ʋ yɩ, ka a jɩ̃taa pãa be be. 15Nɩtãa lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, "A 'lɔ sʋɔ na wob yɔɔ, wʋ maa tara yɔɔ ɛ, ka a 'lɔ mɩ na wob bɩ̃lãa maa tara bɩ̃lãa ɛ." 16N puor Nãaŋmɩn yãan, 'lɔ lɛ de a tɩɛr bʋ̃'yen 'lɔ̃nɔ̃ ɩn tara kʋ yɩ 'yɔ̃ɔ a Titusɩ tɩɛr mɩ pɔ. 17Bojũu a Titusɩ ba sɔɔ de a lɛ sɩn 'yɛr tɛɛ ɛ, tɩchɛ wʋ mɩ̃ɛ mɩ dɔ̃ɔ kaa ir ŋme nyãa waara a yɩ sɛ̃. 18Sɩ mɩ tʋ̃n a yɛbɛ ɩ̃sʋɔ ka wʋn pʋɔ ka ba 'mataa tɩ, 'lɔ a pupuorbiir gbulsɩ ba jaa na dãna wʋ, a wʋ Nãaŋmɩn 'yɛr 'yɛrfʋ pɔ. 19Ala lɛ so ka a pupuorbiir gbulsɩ ir wʋ ɩka wʋ pʋɔ sɩ, a sɩ 'mataa tuo a kʋfʋ anyãna chiin, na sɩn tʋ̃ɔ 'yɔ̃ɔn a sɩ Soro mɩ̃ɛ na sɩ mɩ wiil a lɛ sɩn bʋɔrɔ ɩka sɩ sʋ̃ʋ. 20Saa bʋɔrɔ hũhũfʋ nɩ a kʋfʋsɩ anyãna yele ɛ. 21Sɩ sɔɔ naa ɩka sɩ maal a lɛ na tor, a ba ɩ a lɛ na tor a sɩ Soro niem tɛɛ ɛ, tɩchɛ a lɛ mɩ na tor a nɩbɛ niem. 22Sɩ mɩ lɛ sʋɔr a sɩ yɛbɛ ɩ̃sʋɔ sɩn jʋʋr kaa a wʋ tara yelmɩ̃ɛ, sɩ tʋ̃nɔ̃ wʋ naa ka ban 'mataa tɩ, wʋ mɩ gba bar tɩɛr a yɩ jũu. 23A Titusɩ 'lɔ, n tʋ̃tʋ̃tɔ sʋɔ lɛ, ka sɩ 'mataa tʋ̃nɔ̃ a yɩ pɔ. Tɩchɛ a sɩ yɛɛr banyã 'lɔ, a pupuorbiir gbulsɩ lɛ ir ba tʋ̃nɔ̃ ka a ɩ 'yɔ̃ɔfʋ kʋ a Yesu Kɩrɩsɩto. 24A lɛ jũu yɩ maal a yɩ nʋ̃fʋ wiil ba, nɩ a lɛ jũu sɩn ma chɩɛrɛ nyãa a yɩ 'yɔ̃ɔ, ka a pupuorbiir gbulsɩ na be jie jaa ka ba nyɛ.


text: 1- 2Mɩyaŋ Pɔɔl lɛ sabɩ teŋ no a kɩ tɩya ɩ Timoti ŋ biikyoolii. Á Tɩɩna Wɩɩsɩ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ ʋ lɩɩ ŋ dɩ ŋ yaa Yesu Krisita kpambɩya, aŋ tɩma ŋ dɩ ŋ gɔllɩ basɩ mɩɩbol hʋ Wɩɩsɩ aa wee nyʋwa baa á sɩ kana akuu á bee Yesu Krisita aa yaa kɩdɩgɩ wɩya, a tɩya nala. Á Kuwo Wɩɩsɩ abee á Tɩɩna Yesu Krisita bɔnyɛ abee ba sikii-fá abee ba fɩyɛlʋʋ sɩ we ɩ lee. 3Ŋ aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ hʋ ŋ bee ŋ naabaala buloŋ aa tɩŋ abee tɩdɩgɩ aŋgyʋwasʋ rɛ. Saŋa kɛ buloŋ dɩ mɩyaŋ nɛ ko kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ, ŋ aa kɩ liisi ɩ wɩya rɛ. 4Dɩ mɩyaŋ nɛ liisi gɛɛ hʋ ɩ gyɩ aa wɩɩ sɩnɩɩl saŋa hʋ ŋ beel-ɩ aa ta dɔmɔŋ, ŋ aa kyo dɩ ŋ bɩl na ɩ rɛ a kpʋ yʋwaŋ. 5Ŋ aa liisi gɛɛ hʋ ɩ aa laa Krisita wɩya di abee ɩ wɩtɩɩ buloŋ nɛ. Ɛɛ tɩɩ rɛ ɩ naha Lɔwɩsɩ abee ɩ naa Yunisi mɛ fa laa Krisita wɩya di. Ŋ gyɩma anɩɩ ɩ ha yaŋ sɩŋ gɛɛ tɩyaŋ nɛ. 6Ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ kɩ liisi ɩ dɩ ɩ kaŋ Wɩɩsɩ bɔnyɛ kɩŋ hʋ kɩ tʋma weliŋ. Bɔnyɛ kɩŋ hʋ ʋ gyɩ aa kpaa tɩya ɩ saŋa hʋ ŋ gyɩ aa kpaa ŋ nosi dɔbɔ ɩ tɩyaŋ, a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ tɩya ɩ hʋ. 7Beewɩya Wɩɩsɩ bɩ kpa ʋ Wiyesi Welii hʋ we á tɩyaŋ dɩ á kɩ fá kambɩŋ, amɛ ʋ kpa we á tɩyaŋ nɛ dɩ á kaŋ dee, a kaŋ kyori, aŋ gyɩŋ á tɩɩ kanɩɩ mɛ. 8Ɛɛ wɩya, ta leŋ dɩ á Tɩɩna Yesu wɩya basɩɩ yaa ɩ hɩɩsɩ. Aŋ ta leŋ dɩ mɩyaŋ, nal hʋ ba aa kuu ʋ wɩya kaŋ tɔ dɩya tɩyaŋ wɩya mɛ yaa ɩ hɩɩsɩ. Amɛ Wɩɩsɩ dee tɩyaŋ ɩ mɛ kaŋ weliŋ, a na ɩ tʋwara tol akuu ɩ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ wɩya. 9Wɩɩsɩ laa ma ta rɛ, a yɩrɩ ma dɩ á yaa ʋ nala. Ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ á wɩyaalɩɩ kɩdɩgɩ buloŋ nɛ tɩŋ, amɛ Wɩɩsɩ tɩɩ bampaga abee ʋ bɔnyɛ tɩyaŋ nɛ ʋ tɩŋ Yesu Krisita tɩyaŋ a laa ma ta. Ʋ vʋʋlɩ biŋ nɛ faafaa buloŋ anɩɩ ʋ sɩ yaa wɩɩ no tɩya ma, ka dʋnɩya na piili. 10Amɛ nyɛ kɛ, Wɩɩsɩ tɩŋ á laataal Yesu Krisita koyi tɩyaŋ nɛ a daga ma ʋ bɔnyɛ. Krisita laa sʋʋ dee buloŋ nɛ, aŋ tɩŋ ʋ wɩweliye hʋ tɩyaŋ a daga ma ŋmanɩɩ hʋ á aa sɩ tɩŋa a kaŋ mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii. 11Wɩweliye no wɩya rɛ Wɩɩsɩ lɩɩ ŋ dɩ ŋ yaa kpambɩya, a basɩ ba kɩ tɩya nala, a kpa ba kɩ daga nala mɛ. 12Ŋ aa basɩ wɩweliye no rɛ tɩŋ ŋ kɩ na tʋwara no. Amɛ abee tʋwara no ŋ aa naa buloŋ, ka hɩɩsɩ bɩ kana ŋ, beewɩya ŋ gyɩŋ nal hʋ ŋ aa laa di rɛ. Ŋ laa di rɛ anɩɩ ʋ aa wuwo ʋ deŋ wɩɩ hʋ ŋ aa kpaa we ʋ nosi tɩyaŋ weliŋ nɛ a mʋ pele kyɛɛ hʋ Yesu Krisita aa sɩ mɩɩgɩ ko. 13Wɩya hʋ buloŋ ŋ fa aa daga ɩ yaa wɩtɩɩ rɛ. Ɛɛ wɩya, kaŋ ba weliŋ a kɩ tɩŋ ba. Laadii hʋ bee kyori hʋ ɩ aa kana akuu á bee Yesu Krisita aa yaa kɩdɩgɩ wɩya, yaa kuwokeri aŋ kaŋ gɛɛ weliŋ. 14Wiyesi Welii hʋ aa we á tɩyaŋ dee tɩyaŋ, kaŋ wɩweliye hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa we ɩ nosi tɩyaŋ weliŋ. 15Ɩ gyɩma anɩɩ Krisitabiisi hʋ buloŋ aa lɩɩ Esɩya paalʋʋ fáá vɩya ŋ ta rɛ. Haalɩ Figyɛlusi abee Hɛmogyinisi buloŋ mɛ gba fáá vɩya ŋ ta rɛ. 16Amɛ ŋ aa sʋl Wɩɩsɩ rɛ dɩ ʋ fá Onisifɔrɔsɩ abee ʋ dɩya nala buloŋ sikii, beewɩya saŋa hʋ ŋ gyɩ aa we nɩtɔdɩya tɩyaŋ, ʋ gyɩ ville ko fɩyɛlɩ ŋ bembii rɛ weliŋ. Ʋ gyɩ bɩ fáá hɩɩsɩ anɩɩ ba aa kana ŋ tɔ nɩtɔdɩya tɩyaŋ wɩya. 17Ʋ gyɩ aa ko dɩ ʋ pele Roma paalʋʋ, ʋ gyɩ gɔllɩ kyɛ ŋ nɛ abee sɩfɩyasɩ a mʋ na ŋ. 18Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ á Tɩɩna Krisita fá ʋ sikii kyɛɛ hʋ ʋ aa sɩ mɩɩgɩ ko. Ka ɩ tɩɩ mɛ naa gɛɛ ʋ gyɩ aa kyiyeli ŋ nɛ saŋa hʋ ŋ gyɩ aa we Ɛfiso tɩyaŋ.


text: 1Maŋa kam kʋntʋ nɩ kɔ-fɔrɔ zanzan ya lagɩ daanɩ Zezi tee nɩ. Ba dɛɛn yi nɔɔna mʋrrʋ mʋrrʋ mʋ. Ba tiini ba pɩɩnɩ daanɩ yɩ ba nɔnɩ daanɩ. Zezi ma puli o ta dɩ o karabiə bam o wɩ: "'A fɔgɩ 'a cɩ 'a tɩtɩ, sɩ 'a yɩ pa Farizɩan tiinə bam dɩ abam ba dabɩlɩ dɩm, dɩ ba na yɩ pipiri-nyɩna yɩ ba səgi ba kɩ wo-balwaarʋ te tɩn. 2Kʋlʋ maama na səgi nɔɔna tee nɩ tɩn, kʋ jwa w'ʋ ba kʋ lwarɩ jaja. 3Kʋntʋ tɩn, abam na səgi 'a ta kʋlʋ maama tɩn w'ʋ nuŋi pooni mʋ sɩ nɔɔna maama ni. Abam na waasɩ woŋo kʋlʋ digə wʋnɩ tɩn, nɔɔna w'ʋ di nayuu ba tɔɔlɩ-kʋ. 4A cilonnə-ba, a lagɩ a ta abam sɩ 'a yɩ ta'a kwarɩ fʋʋnɩ dɩ balʋ na waɩ ba gʋɩ 'a yɩra yam yɩ ba daa warɩ ba kɩ abam kʋlʋkʋlʋ ba wəli da tɩn. 5A nan w'ʋ brɩ abam 'a na maŋɩ sɩ 'a ta'a kwarɩ wʋlʋ tɩn. 'A maŋɩ sɩ 'a ta'a kwarɩ Wɛ mʋ, bɛŋwaanɩ dɩntʋ jɩgɩ dam sɩ DƖ gʋ abam sɩ DƖ daarɩ DƖ dɩ abam min-tɩʋ nɩ. A lagɩ a ta abam sɩ dɩntʋ mʋ 'a maŋɩ sɩ 'a ta'a kwarɩ. 6Kʋ na yɩ kabəmbəli, ba yəni ba yəgi sɩntʋ mwalɩ mwalɩ mʋ. Wɛ nan ba swe sɩ dɩdʋa dɩdʋa ni nɩ. 7Wɛ maŋɩ DƖ ye abam yuuywe sɩm ni na maɩ te tɩn. 'A yɩ ta'a kwarɩ fʋʋnɩ, sɩ abam dɩdʋa dɩdʋa jɩgɩ kuri 'a dwe kabəmbəli zanzan. 8A lagɩ a ta abam sɩ nɔɔnʋ wʋlʋ maama na zɩgɩ nabiinə yigə nɩ o brɩ jaja sɩ o yɩ a nɔɔnʋ tɩn, amʋ Nabiin-bu wʋm dɩ w'ʋ zɩgɩ kʋntʋ tu kwaga nɩ a brɩ nɩ o yɩ a nɔɔnʋ Wɛ malɛsɩ sɩm yigə nɩ. 9Kʋ daarɩ, wʋlʋ maama na vɩn amʋ nabiinə yigə nɩ tɩn, amʋ dɩ w'ʋ vɩn kʋntʋ tu Wɛ malɛsɩ sɩm yigə nɩ. 10Wʋlʋ maama na ŋɔɔnɩ wo-balwaarʋ o pa amʋ Nabiin-bu wʋm tɩn, Wɛ w'ʋ sɛ sɩ DƖ ma cɛ kʋntʋ tu. Wʋlʋ nan na ŋɔɔnɩ o twɩ Wɛ Joro kʋm tɩn, Wɛ b'a sɛ sɩ DƖ ma cɛ-o. 11Nɔɔna w'ʋ ja abam ba vu ba saŋɩ Zwifə nakwa tee nɩ dɩ tɩʋ kʋm yigə tiinə tee nɩ dɩ dɩdɛɛra tee nɩ. Ba na kɩ abam kʋntʋ, sɩ 'a yɩ ta'a liə dɩ 'a na w'ʋ ŋɔɔnɩ kʋlʋ sɩ 'a ma vrɩ 'a tɩtɩ, naa 'a na w'ʋ tʋlɩ taanɩ dɩm te tɩn. 12Kantʋ maŋa kam nɩ Wɛ Joro kʋm w'ʋ pa 'a lwarɩ 'a na maŋɩ sɩ 'a ta kʋlʋ tɩn." 13Nɔɔnʋ dɩdʋa mʋ tɔgɩ o wʋ kɔgɔ kʋm wʋnɩ, o ma ta dɩ Zezi o wɩ: "Karanyɩna, a loori-m sɩ n ta a zɩmbaarʋ wʋm, sɩ o kwe wəənu tɩlʋ dɩbam ko na tɩgɩ o daarɩ tɩn o maŋɩ amʋ nyɩm o pa-nɩ." 14Zezi ma lər-o o wɩ: "A ciloŋ. Wɔɔ mʋ tiŋi amʋ sɩ a di abam taanɩ naa sɩ a maŋɩ 'a jɩjɩgɩrʋ a pa abam?" 15O laan ma ta dɩ ba maama o wɩ: "'A ta'a yɩrɩ 'a tɩtɩ dɩ wo-swənə zanzan. Nɔɔnʋ jɩjɩgɩrʋ na daga te, tɩ b'a wanɩ o ŋwɩa tɩ yɩrɩ, o na maŋɩ o yɩ nadum te dɩ." 16Zezi laan ma maŋɩ mɩmaŋa o brɩ-ba o wɩ: "Nadum wʋdoŋ mʋ wʋra. O maa jɩgɩ karɩ sɩ na kɩ wʋdiiru zanzan sɩ pa-o. 17O ma bʋŋɩ o wɩ: 'A nan w'ʋ kɩ ta mʋ? Je daa tərə sɩ a kɩ a wʋdiiru tɩm maama da'. 18O laan ma bʋŋɩ o wɩ: 'A na w'ʋ kɩ te tɩn, a'a magɩ a tuli sɩm maama mʋ a dɩ tɩga nɩ, sɩ a daarɩ a lɔ tuli-zɛ, sɩ a wanɩ a pɛ a wo-vaalʋ tɩm dɩ a wəənu tɩm maama a kɩ da. 19A laan w'ʋ ta a wʋnɩ a wɩ: "A jɩgɩ wəənu tɩlʋ maama a na lagɩ tɩn sɩ kʋ taa ve bɩna kɔgɔ kɔgɔ. Liə daa b'a ja-nɩ. A'a ta kɩ a wʋbʋŋa na lagɩ te tɩn, a di yɩ a nyɔa yɩ a kɩ wʋpolo." ' 20Wɛ ma ta dɩd-o DƖ wɩ: 'Nmʋ yɩ joro mʋ. Tɩtɩɩ dɩntʋ wʋnɩ a'a joŋi n ŋwɩa. Kʋntʋ tɩn, wɔɔ mʋ w'ʋ ta te wəənu tɩlʋ maama n ya na jɩgɩ tɩn?' 21Kʋ yɩ kʋntʋ doŋ mʋ dɩ wʋlʋ maama na tiŋi jɩjɩgɩrʋ zanzan o pa o tɩtɩ yɩ o ba jɩgɩ kʋlʋkʋlʋ Wɛ tee nɩ tɩn." 22Zezi ma ta dɩ o karabiə bam o wɩ: "Kʋntʋ ŋwaanɩ mʋ a lagɩ a ta abam sɩ 'a yɩ ta'a jɩgɩ liə dɩ lʋgʋ baŋa kʋlʋkʋlʋ, kʋ na yɩ 'a ni-wʋdiu, naa 'a na w'ʋ zʋ gwaarʋ tɩlʋ tɩn. 23Bɛŋwaanɩ 'a ŋwɩa garɩ wʋdiiru. Yɩra yalʋ Wɛ na pɛ abam tɩn dɩ maa garɩ gwaarʋ. 24Nan maanɩ-na 'a nii bacangaarʋ na yɩ te tɩn. Tɩ ba duə, yɩ tɩ ba zagɩ mɩna. Tɩ ba jɩgɩ tuli dɩ tikəri sɩ tɩ kɩ wʋdiiru da. Kʋ nan yɩ Wɛ mʋ nii tɩ baŋa nɩ dɩ tɩ ni-wʋdiu. Abam nan tiini 'a jɩgɩ kuri 'a dwe zunə bam. 25Abam wʋlʋwʋlʋ b'a wanɩ o toŋi o ŋwɩa dɩ fɩnfɩɩn dɩ, o na maŋɩ o li te dɩ. 26'A b'a wanɩ kʋ fɩnfɩɩn dɩ 'a kɩ, bɛɛ nan mʋ yɩ 'a jɩgɩ liə dɩ wəənu tɩlʋ maama na daarɩ tɩn? 27Maanɩ-na 'a nii ga-punnu tɩm lam na yɩ te tɩn. Tɩntʋ nan warɩ tɩ tʋŋɩ, yɩ tɩ warɩ gwaarʋ tɩ sɔ. Nan ta'a ye-na nɩ, tɩntʋ jɩgɩ lam tɩ dwe Pɛ Salɔmɔn dɛɛn na maŋɩ o zʋʋrɩ gwar-ŋʋnnʋ tɩlʋ tɩn. 28Kʋ nan na yɩ gaarʋ tɩm kʋntʋ, tɩntʋ ba jɩgɩ dɛ dɩ nɔɔna na zwɛ-tɩ. Dɩ kʋntʋ dɩ, Wɛ ta mʋ paɩ tɩ jɩgɩ lam kʋntʋ doŋ. Kʋntʋ ŋwaanɩ, kʋ na yɩ abam, Wɛ tiini DƖ nii abam baŋa nɩ. Bɛɛ mʋ yɩ 'a ba kɩ 'a wʋ-dɩdʋa dɩ Wɛ? 29'A yɩ ta'a jɩgɩ wʋbʋŋ-fara dɩ 'a na w'ʋ kɩ te sɩ 'a na wʋdiu 'a di tɩn. 'A yɩ ta'a kɩ liə dɩ kʋntʋ woŋo. 30Lʋgʋ baŋa nɔɔna balʋ na yəri Wɛ tɩn mʋ tiini ba bʋŋɩ wəənu tɩm kʋntʋ maama wʋbʋŋa. Abam Ko Wɛ nan maŋɩ DƖ ye nɩ abam maŋɩ sɩ 'a ta'a jɩgɩ wəənu tɩm kʋntʋ. 31Abam maŋɩ sɩ 'a pa 'a wʋbʋŋa taa tɔgɩ Wɛ paarɩ dɩm mʋ. 'A na kɩ kʋntʋ, Wɛ laan w'ʋ wəli abam woŋo kʋlʋ na daarɩ tɩn. 32A nɔɔna bam 'a na ba daga tɩn, yɩ pa-na fʋʋnɩ taa jɩgɩ abam. Abam Ko Wɛ wʋbʋŋa mʋ lagɩ sɩ DƖ pa abam tɔgɩ 'a di DƖ paarɩ dɩm. 33Kwe-na 'a jɩjɩgɩrʋ tɩm 'a yəgi, sɩ 'a daarɩ 'a maŋɩ tɩ səbu kʋm 'a ma wəli yinigə tiinə. Kʋntʋ mʋ 'a kwe 'a jɩjɩgɩrʋ 'a tiŋi Wɛ-sɔŋɔ nɩ, səbiə gan-lɔgɔdɩ na b'a cɔgɩ mɛ tɩn. 'A na tiŋi jɩjɩgɩrʋ Wɛ tee nɩ, tɩ daa b'a je. Ŋwɩɩna daa b'a wanɩ ba ŋɔ-tɩ, yɩ tʋa b'a wanɩ ka mu-tɩ ka cɔgɩ. 34Bɛŋwaanɩ, abam jɩjɩgɩrʋ na tigi mɛ tɩn, 'a bɩcara dɩ tigi d'aanɩ mʋ." 35- 36Zezi ta ma ta o wɩ: "'A ta'a fɔgɩ 'a cʋ 'a tɩtɩ, nɩ nɔɔna balʋ yuutu na nuŋi o vu sɩ o di kadiri candiə yɩ ba jɩgɩ tɩɩna sɩ o joori o ba tɩn. Ba ma fɔgɩ ba vɔ ba gwaarʋ dɩ vwɩ, yɩ ba tarɩgɩ ba min-zwəənu ba zɩgɩ ba tee nɩ. Ba yuutu wʋm na tu o yi manco-pɩɩna o magɩ boro, ba laan w'ʋ wanɩ ba zaŋɩ lɩla ba pʋrɩ ba pa-o. 37Ba yuutu wʋm na joori o ba, yɩ tɩntʋŋna balʋ na zɩgɩ ba niə yɩ ba ba dɔ tɩn, kʋ'ʋ ji wʋpolo dɩ ba. A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, ba yuutu wʋm laan w'ʋ pa ba jəni ba di wʋdiu. O ma w'ʋ vɔ o gɔrɔ dɩ vʋa, sɩ o kwe wʋdiu kʋm o vu o zɩgɩ sɩ ba di. 38O nan na joori o ba tɩtɩɩ kʋrʋ nɩ dɩ, yɩ o tɩntʋŋna bam ta na zɩgɩ ba niə yɩ ba ba dɔa, kʋ'ʋ ji wʋpolo dɩ ba. 39'A ta'a ye sɩ, sɔŋɔ tu ya na lwarɩ maŋa kalʋ ŋwɩɩnʋ na lagɩ o ba tɩn, o ya b'a pa ŋwɩɩnʋ wʋm na cwəŋə o zʋ o ŋɔ. 40Kʋntʋ ŋwaanɩ abam maŋɩ sɩ 'a cɩ 'a tɩtɩ mʋ, sɩ amʋ Nabiin-bu wʋm lagɩ a ba maŋa kalʋ abam na ba tɩɩna nɩ a'a ba tɩn mʋ." 41Pɩyɛɛrɩ ma bwe Zezi o wɩ: "D'ɩ Yuutu, nmʋ na maŋɩ mɩmaŋa yantʋ tɩn, kʋ yɩ dɩbam yɩranɩ ŋwaanɩ mʋ naa nɔɔna maama ŋwaanɩ mʋ?" 42D'ɩ Yuutu Zezi ma ləri o wɩ: "Wɔɔ mʋ yɩ tɩntʋŋ-ŋʋm wʋlʋ na jɩgɩ wʋbʋŋa tɩn? O nyɩ nɩnɛɛnɩ tɩntʋŋnʋ wʋlʋ o yuutu na yagɩ o tɩtʋŋa o pa-o yɩ o daarɩ o vu cwəŋə tɩn. O yuutu wʋm ma lɩ-o sɩ o taa nii o donnə tɩntʋŋna bam baŋa nɩ, sɩ o daarɩ o taa pa-ba ba ni-wʋdiu dɛ maama. 43O sɔŋɔ tu wʋm na joori o ba, yɩ o na piini dɩ o kɩ kʋlʋ maama o na pɛ-o sɩ o kɩ tɩn, tɩntʋŋnʋ wʋm kʋntʋ laan w'ʋ na wʋpolo. 44A lagɩ a ta cɩga mʋ dɩ abam sɩ, o yuutu wʋm laan w'ʋ pa o taa nii o jɩjɩgɩrʋ maama baŋa nɩ mʋ. 45Tɩntʋŋnʋ wʋm nan na bʋŋɩ o wɩ, o yuutu wʋm daanɩ zanzan yɩ o ba tui, yɩ o na jɩgɩ o donnə tɩntʋŋ-baara dɩ tɩntʋŋ-kaana bam o maga, o di o gaala, yɩ o nyɔ sana o bugə, 46tɩntʋŋnʋ wʋm kʋntʋ yuutu wʋm laan w'ʋ joori o ba, dɛ dɩm tɩntʋŋnʋ wʋm na ba jɩgɩ tɩɩna dɩ maŋa kalʋ o na w'ʋ ba tɩn. O yuutu wʋm na tu o pɩɩr-o kʋntʋ, o laan w'ʋ pa o na cam, yɩ o daarɩ o pa o da dɩ balʋ na vɩn Wɛ cɩga kam tɩn o na yaara zanzan. 47Tɩntʋŋnʋ wʋlʋ maama na lwarɩ o yuutu wʋbʋŋa na lagɩ sɩ o kɩ kʋlʋ tɩn, yɩ o na wʋ sɛ sɩ o ja o tɩtɩ o kɩ-kʋ, kʋntʋ tu w'ʋ na magɩrʋ zanzan. 48Kʋ daarɩ, wʋlʋ na yəri o yuutu na lagɩ sɩ o kɩ kʋlʋ tɩn, yɩ o na kɩ kʋlʋ na maŋɩ sɩ ba mag-o tɩn, kʋntʋ tu w'ʋ na magɩrʋ fɩnfɩɩn mʋ. Wʋlʋ maama ba na pɛ wəənu zanzan tɩn, ba'a bwe-o wəənu zanzan bwiə. Nɔɔnʋ wʋlʋ na joŋi wəənu zanzan sɩ o taa nii-tɩ tɩn, Wɛ w'ʋ bwe-o wəənu zanzan kʋ ja gaalɩ." 49Zezi daa ta ma ta o wɩ: "Amʋ tu lʋgʋ baŋa sɩ a tarɩgɩ mini mʋ a ma zwɛ-kʋ. A nan ya lagɩ dɩ a wʋ maama sɩ mini dɩm na maŋɩ dɩ ya tarɩgɩ mʋ. 50Amʋ nan maŋɩ sɩ a zʋ yaara wʋ, nɩnɛɛnɩ a na w'ʋ miisi na wʋnɩ te tɩn mʋ. A nan wʋ wʋ-cɔgɔ wʋnɩ mʋ, sɩ kʋ taa ve maŋa kam kʋ na w'ʋ kɩ kʋ ti tɩn. 51Amʋ na tu lʋgʋ baŋa tɩn, 'a bʋŋɩ sɩ kʋ yɩ sɩ a pa nɔɔna fɔgɩ daanɩ mʋ na? Aye. A tu sɩ a pa nɔɔna pɔɔrɩ daanɩ mʋ. 52Kʋ na puli zɩm kʋ maa ve, sɔŋɔ dɩdʋa wʋnɩ nɔɔna banu na wʋra, ba'a pɔɔrɩ daanɩ batɔ dɩ bale. 53Ko dɩ o bu w'ʋ pɔɔrɩ daanɩ. Nu dɩ o bukɔ dɩ w'ʋ pɔɔrɩ daanɩ. Kaanɩ dɩ o barʋ nu dɩ w'ʋ pɔɔrɩ daanɩ." 54Zezi laan ma ta dɩ nɔn-kɔgɔ kʋm o wɩ: "'A na nɛ kunkwəənu na wʋra tɩ zaŋa mɛ seeni dʋa na zɩgɩ da ka nɩ tɩn, 'a yəni 'a ta lɩla sɩ dʋa lagɩ ka nɩ, yɩ ka'a sɩɩnɩ ka nɩ mʋ. 55Kʋ daarɩ gungun-kʋrrʋ viu na wʋra kʋ fulə, 'a yəni 'a wɩ lʋn-wɩa maa bɩɩna, yɩ kʋ'ʋ sɩɩnɩ kʋ kɩ kʋntʋ mʋ. 56Abam yɩ pipiri-nyɩna mʋ. Abam waɩ 'a nii wɛyuu dɩ tɩga baŋa 'a ma lwarɩ tɩga kam yibiyə na w'ʋ ta yɩ te tɩn. Bɛɛ nan mʋ yɩ 'a warɩ 'a lwarɩ wəənu tɩlʋ na wʋra tɩ kɩ lele tɩn kuri? 57Bɛŋwaanɩ mʋ yɩ abam ba bʋŋa, sɩ 'a lwarɩ kʋlʋ na lana tɩn sɩ 'a ta'a kɩa? 58Kʋ nyɩ dɩ nɔɔnʋ na jaanɩ-m o vu o saŋɩ sarɩya jəgə nɩ te tɩn. Abam ta na wʋ cwəŋə nɩ 'a maa ve tɩn, sɩ n kwaanɩ n pa 'a fɔgɩ daanɩ. Kʋ na daɩ kʋntʋ, o laan w'ʋ ja nmʋ o kɩ sarɩya-diru wʋm jɩŋa nɩ. Wʋntʋ dɩ laan ma w'ʋ kɩ nmʋ o tɩntʋŋnʋ jɩŋa nɩ, sɩ o kɩ nmʋ pɩɩna digə nɩ. 59A lagɩ a ta nmʋ sɩ n'n ta n wʋra taan. N na wʋ ŋwɩ jɩnɩ dɩm maama n ti, ba b'a yagɩ-m."


text: 1Ma taapalaa, nti ma luɣu sʋʋ katatəlaɣa na má sələməɣɩ Ɩsɔ kɛ́ tə tɔɔ tɔɣɔlɛ sɩ, pə́ ya Yuta nyə́ma nyʋɣʋ. 2Ama pɔpɔtʋ fɛɩ, ma pəsəɣɩ má ləsɩ pa nyɩɩlʋɣʋ sɩ pa sɛɛsa ɩsəlɛ na Ɩsɔ Tɔm kɛ teu yaa, ɩlɛ nyəm laŋna-wɛ. 3Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pa ta cɛkəna ɩsəna Ɩsɔ lakɩ na yəlaa pəsəɣɩ kʋpama kɛ ɩ ɩsɛntaa tɔ. Ɩlɛna pá luna pa maɣamaɣa pa laɣatʋ kɛ mpaaʋ ŋku paa təŋ na pá lá kʋpama tɔ. Na pá kisi sɩ pa kaa pasa pa tɩ na pá təŋ ɩsəna Ɩsɔ lakɩ na yəlaa pəsəɣɩ kʋpama tɔ. 4Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Kilisiti sɩɩna Moisi kʋsəsɩɩtʋ tənaɣa sɩ pa təna mpa paa tɛmɩ-ɩ na pa taa tɔ pá pəsɩ kʋpama kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa. 5Moisi kɛɛsa takəlasɩ taa kɛ́ ɩsəna pə siɣisuɣu yʋlʋ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa kɛ́ kʋsəsɩɩtʋ təŋʋɣʋ tɔɔ tɔ sɩ: Yʋlʋ wei ɩ təŋa kʋsəsɩɩtʋ tɔ, tə tɔɔ ɩ ká tʋlɩ-tɩ. 6Ama pa tasa lɛntɩ kɛ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ ɩsəna pə siɣisuɣu yʋlʋ kɛ ɩ tɛmna Ɩsɔ kɛ́ ɩ taa tɔ pə tɔɔ sɩ: Taa hʋʋ nyá taa sɩ na awe náá kpana ntɛɣɛ ɩsɔtaa ɩlɛ? Pə hʋwɛɛ wɛɛ sɩ, awe ká tisi-tʋɣʋ Kilisiti? 7Pəyele taa tɩɩ hʋʋ tɔtɔ sɩ: Na awe ká sʋʋna ntɛɣɛ tɛtʋ tɛɛ nyə́ma kiŋ? Na təlɛ tə hʋwɛɛ wɛɛ sɩ, awe ká feesi-tʋɣʋ Kilisiti kɛ səm taa? 8Ɩlɛ pə tɩɩ yɔɣɔtaa suwe təkpem? Pə yɔɣɔtaa kɛ́ sɩ: Pə tɔm wɛ nyá tɛɛ nyá tɛɛ tənɛ ɩnəɣɩ, haləna tə wɛ nyá nɔɣɔ taa na nyá lotu taa kɛ́. Na tə maɣamaɣa kɛlɛ sɩ tə́ tɛ tá taa na Ɩsɔ, ɩsɩɩ tə lakʋɣʋ waasʋ tɔ. 9Ye n tisina nyá nɔɣɔ kɛ yəlaa təna ɩsɛntaa sɩ Yesu kɛlɛ Tacaa, na ń tɛ nyá taa kɛ́ kʋpam sɩ Ɩsɔ feesa-ɩ waatʋ wei ɩ səpa tɔ, pɩɩ ya nyá nyʋɣʋ. 10Pə taɣa pʋlʋ, yʋlʋ tɛŋ ɩ taa kɛ́ ɩlɛna Ɩsɔ la na ɩ́ pəsɩ yʋlʋpaŋ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa. Ɩ́ tisina ɩ nɔɣɔ, aaɩ, pə yapa ɩ nyʋɣʋ ntɛ́ mpʋ. 11Kʋpam Ɩsɔ Tɔm taa pa yɔɣɔta mpʋ sɩ: Yʋlʋ wei ɩ́ tɛma ɩ taa na Ɩsɔ, ɩ kaa kɔɔ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ maa nyəmá. 12Mpʋ tɔ pə fɛɩ sɩ Yuta tʋ ntɔ, aaɩ, pə taɣa Yuta tʋ ntɔ. Pa təna pa Sɔsɔ ntɛ́ kʋlʋm ɩnɩ, na ɩ́ lakɩ kʋpantʋ kɛ pa təna mpa pa wiikina-ɩ tɔ. 13Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ Tɔm taa wɛɛ kɛ́ sɩ: Wei ɩ wiina Tacaa tɔ, pʋntʋ nyʋɣʋ kɛ pə yakɩ. 14Pə wɛ mpʋ te, ɩlɛ ɩsənaɣa paa wiina wei pa ta tɛna pa taa tɔ? Na ɩsənaɣa paa tɛna pa taa kɛ́ wei ɩ tɔm pa ta tɩɩ nɩɩta tɔ? Na ɩsənaɣa paa nɩɩ na nɔɣɔlʋ ta kpaalɩ-tɩ? 15Ye pa ta tili kpaallaa, awe ká kpaaləna yem? Ɩsɔ Tɔm taa pa yɔɣɔta mpʋ sɩ: Mpa pa kɔŋna tɔm kʋpantʋ tɔ, pa nyənʋɣʋ tewaɣa. 16Ama pa təna pa ta mʋ Laapaalɩ Kʋpaŋ, pə tɔɔ kɛ́ Ɩsayii tɔma sɩ: Haɩ, Tacaa, pa taa kʋlʋm tɩɩ mʋwa tá tɔm ntɔ? 17Yʋlʋ nɩɩkɩ tɔm kʋkpaalətʋ kɛ́ ɩlɛna ɩ́ mʋ-tɩ na ɩ́ tɛ ɩ taa. Tɔm kʋkpaalətʋ ntəɣəlɛ Kilisiti tɔm. 18Ɩlɛ ma pɔɔsəɣɩ təkpem sɩ, pa ta nɩɩ tɔm ntɩ yaa ɩsəna? Pɔpɔtʋ fɛɩ pa nɩɩ-tɩ mɛɛ. Ɩsɔ Tɔm taa pa yɔɣɔtaa sɩ: Pa nɔɔsɩ nɩɩ tɛtʋ təna taa, pa tɔm tala hatuu antulinya tənasɩ tɔɔ. 19Ma pɔɔsəɣɩ tɔtɔ sɩ, Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma ta cɛkəna yaa ɩsəna? Kancaalaɣa ɩlɛ ntəɣəlɛ Moisi ná yɔɣɔtaa sɩ: Maa yele na ɩsəsɛɛmlɛ kpa-mɛɣɛ mpa pa ta kɛ piitim kʋpam napəlɩ tɔ pa tɔɔ. Maa la na mə pááná huuna piitim mpi pə fɛɩna laɣatʋ tɔ. 20Ɩsayii nyaɣa apalʋtʋ na ɩ́ yɔɣɔtɩ nti tə kəla mpʋ tɔ sɩ: Mpa pa taa pɛɛkəɣɩ-m tɔ, mpɛ pa mələna na pá na-m. Mpa pa taa pɔɔsəɣɩ ma tɔɔ tɔ, pɛlɛɣɛ ma məlaa na má hʋ́lɩ́ ma tɩ. 21Ama ɩ məlaa na ɩ́ kɛɛsɩ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma tɔm sɩ: Ma hʋla kaanɩɩtʋnaa na katɛ nyə́ma mpɛɣɛ niŋ kɛ ilim na pə tɛm, kpɛtɛ.