text: 1ũYesu pĩna nukondia kukualagĩĩlia ĩamanigua aakue naikyumi naabĩlĩ, nulega kuasio nuenda kwimania nukwitanantia mukaa zaao. 2uYohana pĩna nũigia mukĩtũngo impola za utendi wa kĩKilisito, nuatuma ĩmanigua aakue kukumukolia, 3“Ue uuene nwijile, katia kumutũngĩle wĩngĩ.” 4ũYesu nushookeelia, nuaĩĩla, “Lendĩ mumuĩĩle uYohana namukuziigia nukukuziona, 5ĩapokũ iona, ĩanaketele igenda, ĩanamatana ieeligua, ĩanakĩlĩmba iiigia, ĩakiu iiiukigua, nĩatũka itanantĩligua iMpola naNziiza. 6Mukembetue unuasio nasika mukũmpigue kunsooko yaane.” 7Pĩna naalongola, nuandia ũYesu kukumaĩĩla ĩmaũmbĩ impola za kĩYohana, “Alĩ muendile kumbuga kwilaaa yaani? lunangi nalwishũngũsigua nĩnzegane? 8Ĩpa alĩ muendĩĩle yaani? kukumuona muntu nujialile intiila nantakatane? Laaĩ gua naakujialaa intiila nantakata akoolĩ munumba za atemi. 9Ĩpa alĩ muendĩĩle yaani? kukumuona munakĩdagune. Eeze, namuĩĩla, namukulu kwikĩla umunakĩdagu. 10Kuitĩ uyu wayu naalĩ muandĩkĩlue, ‘Laaa, namutuma umutumua waane ntongela ya usiu waako, nukijĩpĩĩlia ĩnzĩla yaako ntongela yaako.’” 11“Tai, namuĩĩla, Sika alĩ walakigyela kaumuĩ muwĩleli wa asungu namukulu kwikĩla uYohana Mubadĩĩzia; ĩpa namuniino muutemi wa kwigyulu ingĩ mukulu kwikĩla uyo. 12Kwipũma intondo za kĩYohana mubadĩĩzia sunga nantende uutemi wa kwigyulu ukuuza kumakanambalũ, nĩanamakanambalũ akuusolaa kungũlũ. 13Kuitĩ ĩAnakĩdagu ensi nuUlagĩĩlio alĩ ipũnilie unakĩdagu naukinĩĩla pantondo za kĩYohana. 14Malĩĩ ĩmusiiile kwigomba, uyo ingĩ Elia nũjiliiiza. 15Nutĩĩte ĩakutuĩ nũigie.” 16“Nuupianĩkĩĩlie niyaani uwĩleli uu? Wĩpianile zĩ ang'inia naikyalansile pigyulaanĩlo naakuĩĩta ĩĩĩa, 17naiũga, ‘Aza kukumukuĩla inie impembe ĩpa sika mwaina; aza kukomilie ĩsuuka ĩpa sika mwalĩla.’ 18Kuitĩ uYohana alũjile, sika alukulĩaa katia kwikopa; ĩantu naaũga, ‘Munalĩsĩĩmuĩ.’ 19uMuana-muntu alũjile, nwilĩa nukwikopa, naaũga, ‘Laaĩ, mulakũ uyu, kangĩ mukopekia mubinio, musuamuua wa asangulia-koodi nĩanamĩlandu! Nĩmasala migyelĩĩle kĩna makulukuuluu kuutendi waakue.’” 20Paapo nuandia kukuzitakĩla ikaa muna ĩmakula maakue namingĩ alĩ makutendekaa, kunsooko sika alĩ apelile, 21“Ukĩa kumuako Kolazini! ukĩa kumuako Betisaida! Kuitĩ kanga ĩmakula naalĩ matendekile kumiani kanga ĩalĩ matendekile kuTilo nĩSidoni, alĩ ijilee apelile kalĩ, ĩĩkĩtũnga imbuela nukukĩsemuĩla ĩmaũ. 22Ĩpa namuĩĩla, ikitũla itontũ kuTilo nĩ Sidoni kwigigimĩĩlia palutondo lwa ulamulua kwikĩla kumiani. 23Ninduue Kapelinaũmũ, ukinansuluane sunga kwigyulu? Ukitimigua sunga kuulungu. Kuitĩ kanga ĩmakula naalĩ matendekile kumuako ĩalĩ matendekile kuSodomũ, ĩkaa ĩkoolĩ sunga nantende. 24Ĩpa namuĩĩla, ikitũla intontũ kunsĩĩ ya Sodomũ kwigigimĩĩlia kwikĩla ue palutondo lwa ulamulua.” 25ĩTyungo liasio ũYesu nushookeelia, nuũga, “Nakusongelia, Tata, Shekulu wigyulu nĩnsĩĩ, kunsooko waapisĩĩle izi ĩanamasala nusugũ nuakũnukuĩla ĩaana naatakata. 26Eeze Tata, kuitĩ iio alĩ iloelĩĩlie ntongela yaako.” 27“Tũlũ yensi napĩĩlue nuTata waane; kutilĩ numulĩngile uMuana, isiititũla uTata; kangĩ kutilĩ numulĩngile uTata, isiititũla uMuana, nunuasio wensi uMuana nusiiile kukumukũnukũĩla. 28Nzuĩ kumuane tũlũ ensi namukatĩĩle nĩnamuaũnue nĩmĩligo, nineene nĩkakumusũũpĩlia. 29Egaalĩ umuango waane, ĩmaniĩ kumuane, kuitĩ ĩne numupolo, nĩnkolo yaane ĩniinupilie, niniinie mukiligia uusũũpio munkolo zaani. 30Kuitĩ umuango waane muuza, numuligo waane mupepeele.” 00018.tif Muango naupepeele (Mt 11:29)


c: text/html

text: 1uMupolia namukulu nuũga, “ĩMpola izi yoine zĩĩlĩ.” 2uSitepano nuũga, “Agoosia anũna aane nĩatata aane, tegeelĩ. uNzua wa ukulu alumwigyelelĩĩle utata wĩĩtu uIbũlahimu pĩna alĩ kĩlĩ wĩĩlĩ kuMesopotamia, pĩna alĩ wikaalĩ kwishaamĩla kuHalani. 3numuĩĩla, ‘Lega munsĩ yaako numuantu aako, wende kunsĩĩ nanĩkakukulagĩĩla.’ 4Paapo nulega munsĩĩ ya Akalidayo nwikyala kuHalani, nulega kuasio pĩna ũshee nukia, uNzua numusaamĩlia muna nsĩĩ ĩĩ namwikyalile inie ĩpaino. 5Sika alumupĩĩle kausaali munu sunga uwa kuĩĩkĩla umugulu, ĩpa nuĩĩka ilyago kĩna ukakumupeela yĩĩ nsao yaakue nuwĩleli waakue naupolokile pĩna alĩ kĩlĩ mugila kamuana. 6uNzua nuũga itĩ, ya kĩna uwĩleli waakue ukitũla ugenda munsĩĩ ya antu naĩngĩ nĩndĩo ĩkakuatenda ĩĩ asese aao nukuatendela naibĩĩ kumiaka magana maanĩĩ. 7Nindugu niasio nĩkakuatenda ĩĩ asese, nĩkakualamula uneene, aluũgile uNzua; nĩpĩna ijilikĩla yaasio, ikilega; nĩndĩo ijile kĩntekela ĩne papaapa. 8Numupeela ilyago lya walaami. uIbũlahimu numulela uIsaki, numualamia palutondo lwa munaana. uIsaki numulela uYakobo; uYakobo nualela iishekulu ĩĩtu naikyumi naabĩlĩ. 9iIshekulu aasio naatũla nuwĩĩlũ kwa kĩYosepũ, naamugulia wende kuMĩsili; ĩpa uNzua nuĩ palumuĩ ninduyo, 10numupũnia munzago zaakue zensi, numupeela ukende nĩmasala ntongela ya kĩPalao, umutemi wa Mĩsili; ninduyo numuĩĩka wĩĩ mutongeeli wa Mĩsili, kangĩ wa numba yaakue yensi. 11Nayĩĩ nzala munsĩĩ yensi nya Mĩsili nĩnya Kanaani, nuluago lukulu; ĩatata ĩĩtu naaulia india. 12Pĩna uYakobo nũigia ya kĩna kuMĩsili ukoolĩ upemba, nuatuma ĩatata ĩĩtu nkua ya muandio. 13Pamusĩnzo wa kabĩlĩ paapo uYosepu nwĩkooola kuanũna aakue; nĩkĩnũna kya kĩYosepũ nakigyelela kwa kĩPalao. 14uYosepu nuatuma antu numuĩta uYakobo ũshee nĩantu aakue, antu makumi mupũngatĩ naataano. 15uYakobo nuenda kuMĩsili; nukiĩla kuuko, umuene nĩatata ĩĩtu; 16naatualua kũShekemu naaĩĩkua mukĩbĩĩla kĩĩkio uIbũlahimu naalugulile kumpiia kuaana akĩHamoli kuasio kũShekemu. 17“Ĩpa ityũngo lilyago liasio uNzua naalumulagĩĩle uIbũlahimu, pĩna nalĩsũgamĩĩla, ĩantu naĩongeela kwitũla iingĩ dũũ kuasio kuMĩsili, 18sunga nuuuka umutemi wĩngĩ kuMĩsili nasika alumuĩzĩ uYosepu, 19nuasio nulũjulĩlia uluuli luĩtu uusoso nukukuaagia ĩatata ĩĩtu, nwilagĩĩlia ipiana pitaague, pilekikula. 20Pityũngo liasio nulelua uMusa, nunduyo alĩ muuza pa kĩNzua, nwikyala munumba ya kishee mieli ĩtatu. 21Pĩna nutaagua, una Palao numusola, numukulia nuĩ muana waakue. 22uMusa numanigua ĩmasala makĩMĩsili, nuĩ mukamatĩku munkaani nuutendi. 23ĩMiaka yaakue pĩna nĩgela zĩ makumi manĩĩ, nusĩĩga munkolo yaakue wende kwilaaa ĩanũna aakue, ĩaana a Ĩsilaeli. 24Numuona umuĩ witendelua ibĩĩ, numugidĩla numumalĩlia unuasio naalĩ muonelua, numukuangĩĩla uMumĩsili. ( 25Alũsĩĩgile kĩna ĩanũna aakue ikilĩnga kĩna uNzua ukuapeela ugũnua kumukono waakue ĩpa sika alĩ alĩngile.) 26uLutondo lwa kabĩlĩ nuaagaana ĩleeile, nukunga waakamantanie, nuũga, Agoosia inie, inie mukĩnũna, nĩkĩ mukĩtendela naibĩĩ itĩ. 27Ĩpa unuasio naalĩ ukumutendela naibĩĩ umunakaa muua, numuguma nuũga, Waani naalukuĩĩkile ue wĩĩ mukulu kangĩ wĩĩ mulamuli wĩĩtu. 28Usiilene umbulage nineene kĩna azumuulagile uMumĩsili igyulo. 29uMusa numanka kunsooko ya lukaani luasio, nutũla mugenda kunsĩĩ ya Midiani, nulela aana abĩlĩ kuuko.” 30“Pĩna nĩkĩla ĩmiaka makumi manĩĩ uMalaĩka wa kĩShekulu numũgyeleela mumbugi-melemele ya nkonko ya Sinai mukatũnkũ nakaakĩĩle umooto. 31uMusa pĩna nuuona, nukulĩlua kwiona yaasio, nĩpĩna nusũgamĩĩla walaae kĩĩsa, ululi lwa kĩShekulu nalumuagaana, 32Ĩne neene Nzua wa atata aako, Nzua wa kĩĨbũlahimu nunwa kĩĨsakĩ nunwa kĩYakobo. uMusa nũikĩkĩma, sika nugimia kwilaa. 33ũShekulu numuĩĩla, ‘Jiula ilaatu mumĩgulu yaako, kuitĩ ĩpa pĩna wĩĩmĩkile ingĩ nsĩĩ nanzelu. 34Kwiona, nauonile uwaagi wa antu aane naĩĩlĩ kuMĩsili; nigyulagiaa uwĩsũsũmi waao, nineene niikile nĩakomole. Ĩpaino nzuu, nikakukutuma kuMĩsili.’ 35“uMusa uuzo naalĩ amusiitile, naiũga, ‘Waani naalĩ wakuĩĩkaa wĩĩ mukulu, kangĩ wĩĩ mulamuli, uyo-uuyoo uNzua numutuma watũle mukulu, kangĩ mukomoli kumukono wa kĩmalaĩka naalumũgyelĩĩle mukakĩtũnkũ.’ 36uUyo aluapũnilie pĩna alutendile ĩmakula niilĩngasĩĩlio munsĩĩ ya Mĩsili nĩpananza iShamũ numumbugi-melemele kumiaka makumi manĩĩ. 37Uuyo Musa naalĩ waaĩĩlĩĩle ĩaana a Ĩsilaeli, uNzua ukakumunansulĩlia munakĩdagu muanũna aani, kĩna alunansuĩle ĩne. 38Uuyo alĩ wĩĩlĩ mumulundo mumbugi-melemele palumuĩ numalaĩka naalĩ ĩkĩtambuĩlaa pankonko ya Sinai, kangĩ nĩatata ĩĩtu; uuyo alĩ waanũnkuĩle inkaani za upanga wakupeele nindiishie. 39ĩAtata ĩĩtu naasiita kukumugomba ĩpa naamuguma kulĩ, numunkolo zaao naashooka kuMĩsili.” 40“Naamuĩĩla uAloni, ‘Kuzĩpĩĩlie anzua naĩkakukutongeela; kuiti uMusa naalukupũnilie kuMĩsili, sika kumanile nakyamuagaanaa.’ 41Naamĩzĩpia ndaama pantondo zaasio, naaleeta nĩmapolia kunzegamĩla, naalumbia mumĩlĩmo ya mĩkono yaano. 42uNzua nualeka alĩtekele iyũmbĩ ligyulu, kĩna yandĩkue mukĩtabũ kya anakĩdagu, Mbii! Alĩ mumpũnĩĩlie neenene ing'ombe nĩ mapolia miaka makumi manĩĩ mumbugi-melemele, inie namwa numba ya Ĩsilaeli. 43Inie namusola ihyeema lya Moloki Nĩnsonda ya kĩnzua Lepani, ĩAnzegamĩla naalĩ muazĩpilie mwĩtekele; Nineene nĩkakumusaamia muende kulĩ kwikĩla nĩBabeli. 44ĩAtata ĩĩtu alĩ atĩĩte ihyeema lya mumbugimelemele, iio kĩna uzo naalutambuĩle kwa kĩMusa walĩzĩpie iio-iioo kumpiani niasio naalumĩoonie. 45ĩAtata ĩĩtu muwĩalĩli naalingĩlia palumuĩ nũYosua muutemi wa ndugu zaasio uNzua naaluziingilie ntongela ya atata ĩĩtu, sunga kuntondo za kĩDaudi, 46naaluligilie uukende ntongela ya kĩNzua, ninduyo nulompa wamuligĩlie uNzua wa kĩYakobo wikyaalĩ. 47Ĩpa uSolomoni muene alumuzengĩĩlie ĩnumba.” 48“Ĩpa nukoolĩ kukiania sikukikyalaa munumba nanzengue kumĩkono, kĩna iio nuũgile umunakĩdagu, 49‘iGyulu ingĩ tyengu liane lya kĩtemi Nĩnsĩĩ uĩĩko wa mĩgulu yaane; Numba kĩ namukinjengela, uũgile ũShekulu? 50Kamuĩ luandĩ kĩ pausũũpĩlio waane. Sika mukono waanene nuzĩpilie yensi?’ 51“Inie namwa nkingo nankakũ, namutĩĩte inkolo nĩakutuĩ nasika aalamigue, upiupii mukĩkuaa nuMuau Muelu; kĩna ĩatata aani naalĩ atendile, niniinie iio mukutendaa. 52uMunakĩdagu nuĩmbi ĩatata aani nasika alĩ amuagilie. Sunga naaaulaga ĩaasio naalĩ atanantilie ĩkalĩ impola za kuuza kumuakue uMukola Kulukuuluu; wayuuyu ĩpaino namwamusakilie nukukumuulaga; 53inie naalĩ muwaanũnkuĩle uUlagĩĩlio kuulagĩĩligua wa amalaĩka, sika namuukendegeela.” 54Pĩna naiigia inkaani izi, naatakĩkia, naamukelelia ĩmiino, 55ĩpa uyo numũjulue nuMuau Muelu nulangamĩla kwigyulu, nuuona ukulu wa kĩNzua, nũYesu wĩĩmĩkile pamukono wa kĩgoosia wa kĩNzua. 56Nuũga, “Laaĩ naona igyulu lyakũnukuka, nuMuana-muntu wĩĩmĩkile pamukono wa kĩgoosia wa kĩNzua.” 57Naakulia ilyanga kyulu, naalĩmba ĩakutuĩ aao, naamupũũtĩla tũlũ ensi kwishĩĩgo lĩmuĩ. 58Naamuguma kwipũna mukaa naamutũlanga namagũe; nĩakuĩli naziĩĩka intiila zaao pamĩgulu ya musumba umuĩ naalĩ ukuĩtaguaa Sauli. 59Naamutũlanga namagũe uSitepano, ninduyo nwilompa, nuĩga, “Shekulu Yesu, aanũnkula ĩnkolo yaane.” 60Nutũngama nwĩtunta ululi, “Shekulu, uleke kukuaalĩĩlia uutimu uu. Pĩna nutambula izi nugona.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Pantondo zaasio umutemi Helode nunansula ĩmĩkono yaakue kwiaagia ityũmpĩ lya antu ikyanisa. 2Numuulaga uYakobo umunũna wa kĩYohana kwiyũmba. 3Pĩna nuona kĩna ĩAyahũdi aloeeligue, numuguĩla sunga uPetelo. Alĩ patondo za ugalĩ naugila igaaĩ. 4Pĩna numuguĩla, numũingĩlia mukĩtũngo, numuĩĩkĩla mumĩkono ya maũmbĩ manĩĩ ma ĩlaasi, iyũmbĩ liensi ĩlaasi anĩĩ, amulindĩĩle, alusiiile wamupũnie wamũgyelelie ntongela ya antu pĩna ulutondo lwa Pasaka lwakĩla. 5uPetelo nulindĩĩlua mukĩtũngo, nikyanisa nalyumulompa uNzua kuukamatĩkũ kunsooko yaakue. 6Sunga pĩna uHelode nusiia kukumupũnia, uutiku uuoo uPetelo alugonile pakatĩ ya ĩlaasi abĩlĩ namutũngue matendele mabĩlĩ; nĩalindĩĩli pamulango naakĩlindĩlĩĩle ĩkĩtũngo. 7Laaa, umalaĩka wa kĩShekulu numũgyeleela, weelu nawelia mukĩtũngo, numukua uPetelo mulualũ, numulaĩlia, nuũga, “Kaawa uuka!” ĩMatendele namalega mumĩkono yaakue. 8uMalaĩka numuĩĩla, “Ĩtũnge, jiala niilaatu yaako.” Nutenda iio. Numuĩĩla, “Ĩkũmbe numunkũmbĩ waako, ntiata.” 9Nupũna kunzi numutiata; sika numana kĩna aza tai namatendue nuMalaĩka, ĩpa alusĩĩgile kĩna nĩmbũge wiona maoni. 10Pĩna naakĩla paulindĩĩli wa muandio nuwa kabĩlĩ, sunga naenda palyumulango lya kiuma lya kũingĩlĩla mukaa naligyulĩka ĩliene. Naapũna kunzi naakĩlĩla munzĩla ĩmuĩ, ĩkamuĩ umalaĩka numuleka. 11uPetelo pĩna nulĩnga munkolo yaakue, nuũga, “Ĩpaino naonaa tai kĩna ũShekulu azumutumile umalaĩka waakue nukwindeegia mumukono wa kĩHelode numuzensi ĩantu a kĩYahũdi naalĩ azilaaĩlĩĩle.” 12Pĩna alukumasĩĩga aya, nupika kunumba ya kĩMalia, unina wa kĩYohana, ĩliina liakue lya kabĩlĩ Maliko, muasio antu iingĩ alĩ ĩlundĩlĩĩle, nailompa. 13Pĩna nukinintia pamulango wa mpongolo, mutugua ĩliina liakue Loda, nuuza kwitegeela. 14Pĩna nululĩnga ululi lwa kĩPetelo sika nulũgyula uluĩgĩ kunsooko ya ulumbi, ĩpa numanka munumba, nuaĩĩla kĩna uPetelo wĩĩlĩ pamulango. 15Naamuĩĩla, “Wishalane ue!” Ĩpa uyo nuũga; Tai kũgile. Naaũga, “Uyu umalaĩka waakue.” 16uPetelo nwĩkakia kwikinintia, sunga pĩna naamũgyuĩla, naamuona, naakũmia. 17Ninduyo nuaangaazĩlia umukono atuulie, nuaganuĩla kĩna ũShekulu azumupũnilie mukĩtũngo, nuũga. Mumuĩĩle uYakobo nĩanũna impola izi. Nulega, nuenda pĩngĩ. 18Sunga pĩna naweela, ĩĩlaasi naakunguala zigi-zigi yatũla mbii uPetelo. 19NuHelode pĩna numudũũma, sika numuona; nuakolekeelia ĩalindĩĩli, nulagĩĩlia aulague. Pĩna nulega muUyahũdi nuenda kuKaisalia nwikyala kuuko. 20nuHelode alĩ waatakĩlĩĩle dũũ ĩantu a Tilo nĩSidoni; ndĩo pĩna naakondia kukĩpaa ĩmbua nuBalasito, mukendegeeli wa migyuĩlo ma mutemi, naamuendeela kwishĩĩgo lĩmuĩ, naidũũma ĩmatiliga, kunsooko ĩnsĩĩ yaao alĩ yukuligagiaa india kwipũna kunsĩĩ ya mutemi. 21Lutondo lumuĩ naalĩ lulagĩĩligue, uHelode nujiala majialo ma kĩtemi, nwikyalansa mwityengu lya ulamuli, nupũnia inkaani ntongela yaao. 22ĩAntu naakulia ĩkĩlanga, naaũga; “Ĩngĩ luli lwa kĩnZua, sika luli lwa muntu!” 23Ĩkamuĩ umalaĩka wa kĩShekulu numukua kunsooko sika alumupĩĩle uNzua uukulu; nulĩĩgua ning'ũnuĩ, nutiĩka nkolo. 24uLukaani lwa kĩNzua nalulongoleka nukwishapatĩla. 25uBalinaba nuSauli pĩna naamala uwĩtumi waao, naashooka kwipũna kũYelusalemũ, naamusola palumuĩ ndĩo uYohana nukuĩtagua Maliko.


text: 1Ntondo mutandatu pĩna alĩ ikĩĩlĩ ĩPasaka, ũYesu nuenda kuBetania pĩna alĩ wĩĩlĩ uLazalo naalumũiukilie kwipũna muakiu. 2Iio naamulũgĩla india za mpĩndĩ kuasio; uMalita nukĩtuma. ULazalo alĩ umuĩ wa aasio naalĩ ĩĩlĩ pandia ensi nduyo. 3Paapo uMalia nuleeta kasali ka makũta ma nalada maaza ma ngele nkakũ, numupaka ũYesu ĩmĩgulu, nupiagula ĩmĩgulu yaakue kumatũmbĩ maakue, nĩnumba nijula ĩnsũla-nsũla ya makũta. 00117.tif Makuta manalada (Yn 12:3) 4ũYuda nwa kuIsikaliote, umuĩ wa amanigua aakue, naalusiile kukumusakia, nuũga, 5“Nĩkĩ ĩmakũta aya masiitigulua kushilinge magana matatu nukwipeegua ĩatũka.” 6Alutambuĩle izi, sika kukuakendegeela ĩatũka, ĩpa kunsooko alĩ mũii, alukuuzaa umĩtĩĩte ĩmbogoosi ya mpeesa, nusola naalĩ iĩĩkue muasio. 7ũYesu nuũga, “Mulekĩ, wamaĩĩkaa aya kulutondo lwa kuĩĩkua kumuane. 8ĩAtũka mwĩensi intondo tũlũ, ĩpa ĩne sika kwĩensi kantondo tũlũ.” 9ĩYũmbĩ kyulu lya Ayahũdi nalĩmana kĩna ukoolĩ kuasio; naaaza, sika kunsooko ya kĩYesu udũũ, ĩpa amuone nuLazalo naalumũiukilie kwipũna muakiu. 10ĩApolia naakulu naakomia ĩkialo amuulage nuLazalo gaa, 11kuitĩ kunsooko yaakue Ayahũdi iingĩ naenda naasuĩĩla mwa kĩYesu. 12Mudaau yaakue iyũmbĩ kyulu lya antu naalĩ ijile kulutondo lukulu pĩna naiigia kĩna ũYesu wijile kũYelusalemũ, 13naazishola ntambĩ za mĩpaama, naapũna kukumusĩngĩĩlia naĩtuntĩkia, Osiana, Wakuligue nũjile muliina lya kĩShekulu, Uuzo Mutemi wa Ĩsilaeli. 14ũYesu pĩna nuona muanandoguĩ, numudaamĩĩla, kĩna yandĩkue, 15“Ulekioopoka munanso Sayuni; Laaa, uMutemi waako wapolokaa Udaamĩlĩĩle muana-ndoguĩ.” 16ĩAmanigua akue sika naazilĩnga izi kumuandio, ĩpa pĩna ũYesu nukuligua, paapo naijuka kĩna alĩ muandĩkĩligue izi, kangĩ kĩna alĩ amutendĩĩle aya. 17Luulo gua, iyũmbi naalĩ yĩensi nduyo nalĩmukuĩla kĩna alumuĩtile uLazalo kwipũna mukĩbĩĩla numũiukia kwipũna muakiu. 18Kunsooko ĩĩo iyũmbĩ nalĩmuagaana, kuitĩ naiigia kĩna alutendile ĩkĩlĩngasĩĩlio ĩkĩ. 19Paapo ĩApalisayo naĩtambuĩla eene kueene, “Laaĩ katĩ, sika musũũmile kakĩntu; uunkũmbigyulu naumutiatĩlĩĩle kunũma yaakue.” 20Alĩ akoolĩ Agiliki muaasio nalĩ anankĩĩle kwienda kukĩtekela kulutondo lukulu. 21Paapo naamuagaana uPilipo nwa kuBetisaida ya Galĩlaya, naamukolia naaũga, “Shekulu, kusiiile kukumuona ũYesu.” 22uPilipo nuenda numuĩĩla uAndelea; uAndelea nuPilipo naenda naamuĩĩla ũYesu. 23ũYesu nuashookeelia nuũga, “iTyũngo liazaa uMuana-muntu wakuligue. 24Tai-taaii namuĩĩla, ĩmpekipemba kanga ĩsiite kwigua munsĩĩ nukwikĩa, ikikyala ing'ene. Kanga ĩkie, yukupĩaa upĩi wingĩ. 25Nuuloilue uuumĩ waakue ukuulimilagia; nuusuukĩĩlue uumĩ waakue muna nkũmbigyulu uu ukuulindĩĩlaa sunga kuupanga wa kalĩ nakalĩ. 26Wensi kanga wantumĩle, nwantiate; pĩna nĩĩlĩ ĩne, paapo numwĩtumi waane ukitũla wĩĩlĩ. Wensi kanga wamtumile, uTata ukakumukulia. 27“Ĩpaino ĩnkolo yaane yakankanalaa, mbũgeeii? Tata, ungũne mutyũngo ĩlĩ. Ĩpa kunsooko ya izi nalĩpikĩĩlaa ityũngo ĩlĩ. 28Tata, kulia ĩliina liako. Paapo naluuza luli kwipũna kwigyulu, Nalĩkulagiaa, kangĩ nĩkakulĩkulia.” 29Iio iyũmbĩ naalĩ liĩmĩkile paasio naigia, naaũga, Yatũla mugũgũmo. ĩĩĩa naaũga, “Malaĩka utambuĩle ninduyo.” 30ũYesu nushookeelia nuũga, “uLuli ulu sika lutũlile kunsooko yaane, ĩpa kunsooko yaani. 31Ĩpaino uulamulua wa unkũmbigyulu uu ukoolĩ; ĩpaino umukulu wa unkũmbigyulu ukitaagua kunzi. 32Nineene pĩna nikinansulua kwipũna muna nsĩĩ, nikilũta tũlũ-tũũlũũ kumuane.” 33Alutambuĩle izi, walagĩĩle nkia kĩ nukikia. 34iYũmbĩ nalĩmushookeelia, “Ishie kũigilie muulagĩĩlio kĩna uKilisito ukikyala sunga ĩkalĩ nakalĩ, ninduue waũga mbii kĩna ijipĩĩle uMuana-muntu wanansulue. uMuana-muntu uyu waani?” 35Iio ũYesu nuaĩĩla, “uWeelu kĩlĩ ukoolĩ kumiani tyũngo; mugende pĩna mutĩĩte uweelu, ĩkiitĩ kĩleke kumuguĩla. Nukugendalaa mukiiti sika wĩĩzĩ kĩna ulunziĩ. 36Pĩna mutĩĩte uweelu suĩĩlĩ muweelu, mutũle aana a weelu.” Pĩna nutambula izi ũYesu, nulega kwipũna kumiao nwĩpisa. 37Kanga alutendile ilĩngasĩĩlio iingĩ nakĩ ntongela yaao, sika naasuĩĩla mumuakue, 38koona lutimĩĩligue ulukaani lwa kĩYesaya umunakĩdagu naalutambuĩle, “Shekulu, waani nusuĩlĩĩle impola zĩtu. Numukono wa kĩShekulu alĩ mukũnukulĩlue waani?” 39Kunsooko ĩĩ sika naasũũma kwishuĩĩla, kuitĩ uYesaya nuũga kangĩ, 40“Uapokũilie ĩmiiso, Uakakĩĩlie inkolo Alekiona namiiso maao, Alekilĩnga munkolo zaao, Agomoke, nĩakamie.” 41uYesaya aluũgile izi pĩna aluoonie uukulu waakue, nutambula impola zaakue. 42Ĩpa sunga muakulu alĩ akoolĩ iingĩ naasuĩlĩĩle mumuakue, ĩpa kunsooko ya Apalisayo sika naakũmuula, alekikamatulua mũshũnagogi. 43Kuitĩ alĩ aloogue ulukumo lwa antu kwikĩla ulukũmo lwa kĩNzua. 44ũYesu nwĩtunta ululi nuũga, “Nusuĩlĩĩle mumuane sikunsuĩlĩĩle kaneene, ĩpa uuyo naaluntumile. 45Nundaaile ĩne amulaaile naaluntumile. 46Ĩne nijile nĩĩ weelu muna unkũmbigyulu, koona tũlũ wensi nusũlĩĩle mumuane waleke kikyala mukiiti. 47Wensi kanga wiigie inkaani zaane kanga waleke kuzikendegeela, ĩne sika nukumulamula, kunsooko sika nijile nuulamule uunkũmbigyulu, ĩpa nuugũne uunkũmbigyulu. 48Nwakunsiita ĩne, nasikukuanũnkulaa inkaani zaane, utĩĩte nwakumulamula; ulukaani nanulutambuĩle, luulo lukakumulamula palutondo lwa mpelo. 49Kunsooko sika alĩ ntambuĩle ning'ene, ĩpa uTata naaluntumile, muene undagĩlĩĩlie nanikiũga nikwitambula. 50Nineene manile kĩna ilyagĩĩlio liakue ingĩ upanga wa kalĩ nakalĩ. Izi nanukutambulaa gua; kĩna uTata alumbuĩlĩĩle, iio nukutambulaa.”


text: 1Ĩne neene Paulo, neene nukumupepia inie kuupolo nĩkĩsuusu kya kĩKilisito; ĩne nanĩmwĩniinupia pĩna nkoolĩ pakatĩ yaani, ĩpa pĩna nukutilĩ ĩnkolo yaane nkamũ kumiani! 2numupeepilie gua, koona pĩna nkoolĩ ndekitũla nĩnkolo nankamũ nansĩĩgile kĩna ukaa ntĩĩte kuaasio naasĩĩgile kĩna ishie kwigendela kwitiata inshula za kĩmuĩlĩ. 3Kuitĩ sunga pĩna kuĩlĩ mukĩmuĩlĩ sika kukĩlaasa kunzĩla ya kĩmuĩlĩ, 4kuitĩ ĩmata mĩĩtu ma ulugu sika ma kĩmuĩlĩ ĩpa matĩĩte ngũlũ za kĩNzua namasũũmile kwitaula inkĩlĩ. 5Ĩkwitalula ĩmasĩĩgo niintu yensi nayĩkĩkulagiaa nukukuuuukĩĩla umani wa kĩNzua, kangĩ kulĩsolile utepi shĩĩgo liensi, lyumugombe uKilisito. 6Nindishie ĩkwĩlĩganĩlĩĩlie kukuukaasia uuleki wensi; ĩpaasio uugombi wani pĩna ũjilikondeeleka. 7Ilaaĩ naigyelĩĩle pamiiso maani. Wensi anga wĩsanie ya kĩna wa kĩKilisito, wijuke munkolo yaakue kĩna iio umuene na wa kĩKilisito, iio-iioo nindiishie. 8Malĩĩ nkĩlĩkĩĩlile kukĩkũmazukia iniino kunsooko ya usũũmi wĩĩtu ũShekulu naalukupĩĩle kumuzenge inie sika kukumutalula, sika nikikolua kansoni, 9Koona ndekionua zĩ nukumoopookia inie kumbalua zaane. 10Kuitĩ akuũgaa, “iMbalua zaakue ingĩ nkakũ kangĩ za usũũmi, ĩpa pĩna ukoolĩ kukĩmuĩlĩ ingĩ muneketũ, ninkani zaakue za kumelua.” 11ĩAasio alĩnge kĩna mĩna kuĩlĩ munkaani za mbalua pĩna kukutilĩ, iio-iioo kuĩlĩ muutendi nĩpĩna kukoolĩ. 12Kuitĩ sika kusũũmile kukĩlĩganĩĩlia nukukĩpianĩkĩĩlia nityũmpĩ lya asio naakola kĩkulia ĩeene. Ĩpa ĩasio pĩna ĩkĩlĩganĩĩlia eene kueene nukukĩpianĩkĩĩlia eene kueene agila kaulĩngi. 13Ĩpa gua, sika kukĩkũmazukia kwikĩlĩkĩĩla, ĩpa kwilika lya ngele naalĩ kuagemeleligue nuNzua, yumupikĩĩle sunga kunsiani. 14Kuitĩ sika kwipũũtĩĩla ishie undiishie zĩmbũge kĩna sika kumupikĩlĩĩle. Kuitĩ sunga kunsiani alĩ kwamuandio kukumupikĩĩla inie muMumpola na Nziiza ĩza kĩKilisito. 15Sika kukĩkũmazukia kwikĩlĩkĩĩla mumĩlĩmo ya antu naĩngĩ; ĩpa gua ulaaĩĩli wĩĩtu ingĩ pĩna uusuĩĩli waani wiongeeleka, kukikuligua kunsiani kwilika lya ngele yĩĩtu, sunga kwiongeeligua, 16koona kuzitanantie iMpola na Nziiza sunga kunsiao naikyalile kulĩ kwikĩla ĩnsĩĩ yaani; kuleke kukĩkũmazukia munkaani nazakondile kwijĩpĩĩligua nĩnaĩngĩ. 17“Ĩpa umukola kĩkũmazukia, nwĩkũmazukie mwa kĩShekulu.” 18Kuitĩ nukugombagiguaa sika unuasio nukikũmazukagiaa umuene, ĩpa uuyo nukukũmazukagigua nũShekulu.


text: 1Pĩna ũYesu nulelua muBetelehemũ ya Uyahũdi pantondo za mutemi Helode. Laa anamĩlimu naakulu a kukĩĩlĩma naapika kũYerusalemũ, naaũga, 2“Wĩĩlĩ mpĩĩ namulelue mutemi wa Ayahũdi? Kuitĩ alĩ kumĩoonie ĩnsonda, yaakue kukĩĩlĩma, nindiishie kũjile kukumukulya. 3uMutemi Helode pĩna nuziigia, nukankanala, niYelusalemũ tũlũ palumuĩ nduyo.” 4Nualundĩĩla ĩapolia naakulu tũlũ nĩalangi a antu, nukolekeelia kumiao uKilisito ukilelua mpĩĩ. 5Nĩndĩo naamuĩĩla, “muBetelehemũ ya UYahũdi,” kuitĩ iio yandĩkue numunakĩdagu, 6“Nduue Betelehemũ, nsĩĩ iYuda Sikumuniino nĩnainiino muatemi iYuda, Kunsooko kumuako ukipũna mutemi Nukakuadĩĩma ĩantu aane ĩAsilaeli.” 7Paapo uHelode nuĩĩta ĩanamĩlimu aasio kukĩmpisĩmpisĩ, nuakolekelia kĩĩsakĩĩsa tyũngo kĩ ĩnsonda pĩna aligyelĩĩle; 8nuatuma kuBetelehemũ, nuũga, “Longolĩ mudũũme kĩĩsakĩĩsa impola za kaana. Pĩna mukakukaona mundeetele impola itĩ nineene nĩĩze nĩkakulye.” 9Pĩna naamũigia umutemi, naalongola, laaa, kumpumpukĩli ĩnsonda naalĩ amĩoonie kuKĩĩlĩma nĩatongeela, sunga nienda niĩma mukiania pĩna alĩ kĩĩlĩ ĩkaana. 10Pĩna naamĩona ĩnsonda, naalumba ulumbi ukulu dũũ; 11naingĩla munumba, naakaona ĩkaana palumuĩ nuMalia unina waakue, naatũngama naakatekela; naatũngula iinaugenda yaao, naakapũnĩlia ipeelo, zahabũ, ulũmba niilago. 12Pĩna naasugulua mundooti aleke kumushookela uHelode, naenda kunsiao naakĩlĩla nzĩla yĩngĩ. 13Ĩo pĩna naalongola kunsiao, laaa, uMalaĩka wa kĩShekulu numũgyeleela uYosepu mundooti, nuũga, “Uuka ukasole ĩkaana nunina waakue, utalamĩle kuMĩsili, wikyale kuko sunga nukuĩĩle; kunsooko uHelode usĩĩgile kukukadũũma Ĩkaana wakaulage.” 14Nuuuka nukasola Ĩkaana nunina waakue muutiku, nulongola kuMĩsili, 15nuĩwikuuko sunga uHelode nukia; itĩ lutimĩĩligue ulukaani naalĩ lutambulue nũShekulu kumunakĩdagu, nuũga, “Kwipũna kuMĩsili nanumuĩta muana waane.” 16Paapo uHelode, pĩna nuona kĩna wakongaguaa nĩanamĩlimu aasio nutakĩkia, nutuma antu kukuaulaga ĩaana tũlũ naagoosia naaniino sunga naatĩĩte ĩmiaka ĩbĩlĩ, tũlũensi muBetelehemũ numumĩmbĩ zaakue tũlũ, kwipũna intondo pĩna alĩ wikolekeelia kuanamĩlimu aasio. 17Papo lutimĩĩligue ulukaani naalĩ lutambulue nũYelemia munakĩdagu, nuũga, 18“Luli nalũigigua kuLama, Kĩlĩlo, niiombo iingĩ uLaheli nukualĩĩla ĩaana aakue, Sika nugomba kwipumbuligua kunsooko akutilĩ.” 19uHelode pĩna nukia, kumpumpukĩli uMalaĩka wa kĩShekulu numũgyeleela uYosepu mundooti kuMĩsili nuũga; 20“Uuka, ukasole ĩkaana nunina waakue, wende kunsĩĩ ya ĩSilaeli, kunsooko akiile naalĩ amĩdũũmile ĩnkolo ya kaana.” 21Nuuuka, nukasola ĩkaana nunina waakue, nupika munsĩĩ ya ĩSilaeli. 22Pĩna nũigia kĩna uAlikelao watemile mu Uyahũdi palioma Iya kishee uHelode, noopoka kwienda kuasio; nusugulua mundooti, nuenda kũGalilaya. 23Nuenda nũkyala mukaa nyukuĩtaguaa Nazaleti; itĩ lutimĩĩligue naalĩ lutambulue nĩanakĩdagu, “Ukiĩĩtua Munazaleti.”


text: 1Pantondo zaasio lyagĩĩlio nalĩpũna kwa kĩKaisali Augusto ya kĩna mandĩkue ĩmiina ĩma antu tũlũ ensi ĩa muna unkũmbigyulu. 2uWandĩkuua uu wau wa muandio pĩna uKilenio alutemile mũSilia. 3Naalongola tũlũ kwiandikua, wensi kukaa yaakue. 4uYosepu nduyo nulega kũGalilaya kwipũna mukaa ya Nazaleti, nuenda kuUyahũdi kukaa ya kĩDaudi nyukuĩtaguaa Betelehemũ, kunsooko alĩ wa numba muluuli lwa kĩDaudi, 5koona wandĩkue palumuĩ nuMalia naalĩ umuulilie, nunduyo alutĩĩte ndaa. 6Pĩna alĩ ĩĩlĩ kuasio, intondo za kĩtunguĩla nazipika. 7Numulela muana waakue naalĩ tyangĩ, numutũnga pitiila pya kĩng'inia, numugonia muntũa ya ng'ombe kunsooko alĩ lyukutilĩ kalioma munumba ya agenda. 8Alĩ akoolĩ adĩĩmi munsĩĩ niasio naalĩ ikyalile lugũndĩĩka nailindĩĩla kuwĩali idyale liao uutiku. 9Malaĩka wa kĩShekulu nũigyeleela nuweelu wa kĩShekulu nauamĩlĩkĩla tũlũ pensi; naoopooka pũũ. 10uMalaĩka nuaĩĩla, “Lekioopookĩ; laaĩ numuleetĩĩle inie impola nanziiza za ulumbi ukulu naukitũla kuantu tũlũ ensi, 11Kuitĩ nantende mukaa ya kĩDaudi walelaguaa Mugũni kunsooko yaani, muene Kilisito Shekulu. 12Nĩndĩĩkĩ kyokĩ kĩlĩngasĩĩlio kumuani mukakumuagaana muana mutũngue pitiila pya kĩng'inia mugoniugue muntũa ya ng'ombe.” 13Kumpũmpũkĩli iingĩ iyũmbĩ lya kwigyulu nayĩĩ yĩensi numalaĩka, naaa kumukũmazukia uNzua, naaũga 14“uUkulu kwa kĩNzua kukiania numuna nsĩĩ matiliga kuantu naamuloelĩĩlie.” 15Pĩna ĩamalaĩka naalega naalongola kwienda kwigyulu, ĩadĩĩmi naĩĩ kĩĩĩla, “Kuĩni sunga kuBetelehemũ kuluone ulukaani ulu nalutendekile, ũShekulu naazukulĩngilie.” 16Naambukanga naamuagaana uMaalia nuYosepu numuana mugonigue muntũa ya ng'ombe. 17Pĩna naamuona, naaganula naalĩ aĩĩlue ulwa muana uyu. 18Tũlũ ensi pĩna naiigia, naakulĩlua kuzaasio naalĩ aĩĩlaguaa nĩadĩĩmi. 19Ĩpa uMalia nuziĩĩka inkaani zaasio zensi nukukuzipindĩkia munkolo yaakue. 20ĩAdĩĩmi naashooka naakumukulia uNzua nukukumukũmazukia kumpola tũlũ zensi naalĩ aziigagiaa nukukuziona, kĩna alĩ aĩĩlue. 21Pĩna nazipika intondo munaana za kumualamia umuana, nuteegua ĩliina liakue Yesu, lĩĩlo-lĩĩloo naalityeegue numalaĩka pĩna alĩ wikaalĩ kalauukĩĩligua ĩndaa. 22iNtondo zaao za kĩeelia pĩna nazipika, kuUlagĩĩlio wa kĩMusa, naamutuala kũYelusalemũ, amupũnilie ũShekulu 23(kĩna alĩ yandĩkue muUlagĩĩlio wa kĩShekulu “uMuana namugoosia nwityangi ukiĩĩtua muelu kwa kĩShekulu.”) 24Nukwipũnia ĩshongelio kuUlagĩĩlio wa kĩShekulu, “Nkunda zibĩlĩ katia aana a nzĩa abĩlĩ.” 25Laaa, alukoolĩ muntu mũYelusalemũ ĩliina liakue Simoni, nduyo alĩ muntu wa kulukuuluu mukulia-Nzua nulaaĩlĩĩle uupumbuligua wa Ĩsilaeli, nuMuau Muelu alukoolĩ mumuakue. 26Alĩ wakũnukulĩĩlue nuMuau Muelu kĩna walekiona uukiu sunga wamuone tangua uKilisito wa kĩShekulu. 27Nuuza muNumba ya kĩNzua mutongeelue nuMuau; nĩaleli pĩna alĩ amuleetile umuana ũYesu amutendele kuntendo ya Ulagĩĩlio, 28Paapo uyo numusola numukũmazukia uNzua, nuũga, 29“Ĩpaino Shekulu wamulekela umuasi waako wende nĩmatiliga, kulukaani luako. 30kuitĩ ĩmiiso maane mauonaa uugũnua waako 31naaluzĩpĩlĩĩlie pamiiso ma antu ensi, 32uweelu wa kuamĩlĩkĩla ĩa ndugu nazĩngĩ, nuukulu kuantu aako ĩa Ĩsilaeli.” 33ũShee nunina alĩ ikulĩlua kuzaasio naalĩ ntambulue kunsooko yaakue. 34uSimoni nuakembeta, numuĩĩla uMalia unina, “Laaa, uyu waĩĩkaguaa iingĩ ague, iingĩ ĩĩmĩke mu Ĩsilaeli, ukitũla kĩlĩngasĩĩlio nakĩkikungumigua ibĩĩ 35(nunduue, iyũmba likishoma ĩnkolo yaako), koona ĩmasĩĩgo ma nkolo ningĩ makũnukuke.” 36Alukoolĩ munakĩdagu-mukĩĩma ĩliina liakue Ana muana wa kĩPanueli wa luuli lwa kĩAsheli; alĩ wakombitile. Alũkyalile numugoosia miaka mupũngatĩ kwipũna unanso waakue, 37alĩ mukiĩlua wa miaka makumi munaana nĩnĩĩ. Nasika alukulegaa muNumba ya kĩNzua ĩpa alukuuza nwilaalĩla nukwilompa nukĩtekela munsĩ nuutiku. 38Nunduyo nuuza ityũngo lĩĩlo-lĩĩloo numusongelia uNzua, nuaĩĩla impola zaakue ĩaasio tũlũ naalĩ alaaĩlĩĩle uukomolua wa Yelusalemũ. 39Pĩna naazikondeelia tũlũ kuUlagĩĩlio wa kĩShekulu, naashooka kũGalilaya, kukaa yaao kuNazaleti. 40uMuana nukula, nongeeleka ningulu, mũjuligue ĩmasala, nuukende wa kĩNzua alĩ wĩĩlĩ mumuakue. 41ĩAleli aakue alĩ akuenda muaka kumuaka kũYelusalemũ kulutondo nalukulu ulwa Pasaka 42ũYesu pĩna nuĩutĩĩte miaka kyumi nĩbĩlĩ, naalongola kĩna alĩ ntendo ya luutondo lukulu. 43Pĩna naazikondia intondo, naashooka, ĩpa umuana ũYesu nusaaga kũYelusalemũ; ĩaleli aakue sika naamana. 44Naasĩĩgile kĩna ukoolĩ mumusĩnzo; naagenda munsĩ pii, naĩĩ kumudũũma muantua nĩasuaĩĩa. 45Pĩna naamuulia, naashooka kũYelusalemũ, naakumudũũma. 46Pĩna nazikĩla ntondo zitatu naamuonela muNumba ya kĩNzua, wikyalansile pakatĩ ya amania nukukuategeela nukukuakolia. 47Tũlũ naalĩ amutegelĩĩle naakulĩlua kuulĩngi nuushookeelia waakue. 48Pĩna namuona naakũmia; nunina numuĩĩla, “Muana waane, nĩkĩ wakutendela itĩ. Laaa, ũshoo nineene aza kukukudũũmaa kuusungu.” 49Nuaĩĩla, “Nĩkĩ aza mwindũũma? Sika mumanilene kĩna injĩpĩĩle nĩĩ nĩĩlĩ munumba ya kĩTata waane?” 50Ndĩo sika naalulĩnga ulukaani naalĩ waaĩĩlĩĩle. 51Nulongola palumuĩ ndĩo, nupika kuNazaleti, nwĩniinupilie kumiao. UNina nuziĩĩka inkaani zensi munkola yaakue. 52ũYesu nwĩongeela mumasala nuukuli nuukende kwa kĩNzua nukuantu.


text: 1Pĩna nutima munkonko, maũmbĩ mingĩ alĩ mamutiatile. 2Laaa, munamatana nuuza nutũngama pamuakue, nuũga, “Shekulu, kanga ĩumuloe, usũũmile kwinjelia.” 3Nunansula umukono waakue numuamba, nuũga, “Numuloe, eela!” Ĩkamuĩ ĩmatana maakue nameela. 4ũYesu numuĩĩla, “Laaa, uleke kumuĩĩla kamuntu; ĩpa lenda wĩambie kumupolia, upũnie ĩshongelio kĩna uMusa alulagĩlĩĩlie, yĩĩ ukuĩli kumuao.” 5Pĩna ũYesu nũingĩla muKapelinaũmũ, mukulu wa ulugu numuagaana, 6numupeepia, nuũga, “Shekulu, umwĩtumi waane ugonile kukaa, muluĩle wigyandi, mulemue dũũ.” 7Numuĩĩla, “Nikiiiza numukamie.” 8uMukulu wa ulugu numushookeelia, nuũga, “Shekulu, sika nijĩpĩĩle ĩne ue wingĩle mwityembe liaane; ĩpa tambula ulukaani udũũ, numwĩtumi waane ukikamia. 9Kuitĩ nineene nĩmuntu nanĩĩlĩ nsĩlĩlĩ ya ulagĩĩligua, ntĩĩte ĩlaasi naĩĩlĩ nsĩlĩlĩ yaane; nukumulagĩĩlagiaa uyu, ‘Lenda,’ nuendaa; numuua, ‘Nzuu,’ nuuzaa; numsese waane, ‘Tenda itĩ,’ nutendaa:” 10ũYesu pĩna nũigia izi, nukulĩlua, nuaĩĩla naalĩ amutiatile, “Tai, namuĩĩla, sunga muĩSilaeli sika nalaona usuĩĩli naukulu kĩna uu. 11Namuĩĩla kĩna iingĩ ikiiiza kwipũna kukĩĩlĩma nukumueli, ndĩo ĩkakikyalansa palumuĩ nuIbũlahimu nuIsaki nu Yakobo muutemi wa kwigyulu. 12Ĩpa ĩaana a kĩtemi ikitaagua mukiiti kya kunzi, paapo ikitũla kĩlĩlo nukwikelia ĩmiino.” 13ũYesu numuĩĩla umukulu wa ulugu, “Longola, yĩĩ kumuako kĩna usuĩlĩĩle.” Numwĩtumi waakue nukamia lĩĩlo tyũngo. 14Pĩna ũYesu nupika kunumba ya kĩPetelo numuona umukuĩ wa kĩPetelo ugonile muluĩlee winsonselile. 15Numuamba umukono waakue; uluĩle waakue naumulegela, nuuuka numutumĩla. 16Pĩna niĩ mpĩndĩ, namuleetela, anamasĩĩmuĩ iingĩ; numaĩnga ĩmasĩĩmuĩ kulukani, nduyo nuakamia tũlũ naalĩ alemue, 17Koona lutimĩĩligue ulukaani naalĩ lutambulue numunakĩdagu Yesaya, nuũga, “Muene wasolile uuneketũ wĩĩtu, nuuluĩle wĩĩtu waukenkile.” 18ũYesu pĩna numaona ĩmaũmbĩ mingĩ mamupilimĩkĩlĩĩlie, nulagĩĩlia kwipũũta kwityumbĩ. 19Mulangi umuĩ numuagaana, numuĩĩla, “Mumania, nĩkakukutiata tũlũ kuensi kĩna ulunziĩ.” 20ũYesu numuĩĩla, “ĩAmulula atĩĩte ĩmalũlũ, ninoni za mukiania zitĩĩte itiiĩ, ĩpa uMuana-muntu mugila pakugonia ityũe liakue.” 21Numuua muamanigua aakue numuĩĩla, “Shekulu, undeke tangua nende numuĩĩke utata waane.” 22Ĩpa ũYesu numuĩĩla, “Ntiata; aleke ĩakiu aaĩĩke ĩakiu aao.” 23Pĩna nũingĩla mwipyango, ĩamanigua aakue naamutiata. 24laaa kumpumpukĩli, nautũla muzũgo mukulu munanza, sunga ipyango nalĩkũnĩkĩlua nĩmaĩngo; ĩpa uyo alugonile indoolo. 25Naamuendeela, naamulaĩlia, naaũga, “Shekulu, kugũne, kwikapĩla!” 26Nuaĩĩla, Nĩkĩ mwĩooa, inie namwa usuĩĩli uniino? Paapo nuuuka, numĩtakĩla ĩnzega nĩnanza; naituula dũũ. 27ĩAntu naakulĩlua, naaũga, “Uyu muntu kĩ, sunga ĩnzega nĩnanza zamũigia?” 28Pĩna nupika kwityumbĩ kunsĩĩ ya Agelasi, naataagana nduyo anamasĩĩmuĩ abĩlĩ, apũnile paibĩĩla, agaali dũũ, kutilĩ naalusũũmile kwikĩlĩla ĩnzĩla niasio. 29Laaa, naakuuta naaũga, “Kwĩmbii ninduue, Muana wa kĩNzua.” Wapikaa kukukuagiane pĩna ityũngo sika lyalaaza? 30Alĩ lĩkoolĩ paselũ dyale lya ngũlũĩ ningĩ naalĩ zidĩĩma. 31ĩMasĩĩmuĩ namamupeepia namaũga, “Nawakuĩnga kutuale kũingĩle mwidyale lya ngũlũĩ.” 32Numaĩĩla, “Lendĩ.” Namapũna, namingĩla mungũlũĩ. Kusinaga, idyale liensi lya ngũlũĩ nalĩtinĩntĩkĩla pigyĩlĩlĩ kunanza, nazikapĩla mumaazĩ. 33ĩAdĩĩmi naamanka, naingĩla mukaa, naazitanantia impola zensi sunga ĩza anamasĩĩmuĩ gaa. 34Kaa yensi nĩpũna yumusĩngĩĩlie ũYesu; pĩna naamuona, naamupeepia walege mukĩsaalĩ kiao.


text: 1Paulo mutumua, sika numutumue nĩantu katia kunzĩla ya kĩuntu, ĩpa kunzĩla ya kĩYesu Kilisito nuNzua Tata naalumũiukilie kwipũna muakiu. 2Ĩne palumuĩ nĩanũna tũlũ nakwĩensi nineene kwamuandĩkĩla inie namwa makanisa ma Galatia. 3uUkende wĩĩ kumiani nĩmatiliga namapũmile kwa kĩNzua Tata nukwa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito. 4Muene alĩ wĩpũnilie kunsooko ya mĩlandu yĩĩtu kuulooa wa kĩNzua Tata wĩĩtu, koona wakugũne kwipũna muubĩĩ wa unkũmbigyulu uu naukoolĩ ĩpaino. 5Ukulu wĩĩ kumuakue sunga ĩkalĩ nakalĩ Amini. 6Nakulĩlua kunsooko mwamulekaa itĩ kuukau uyo naalumuĩtile muukende wa kĩKilisito, mwazigomokeelaa impola nanziiza nazĩĩngĩ. 7Kangĩ kutilĩ nazĩngĩ; ipa akoolĩ antu naakumukankanalia inie naasiiile kukuzipĩlula iMpola na Nziiza za kĩKilisito. 8Ĩpa itĩ, ishie katia malaĩka nwa kwigyulu, kanga wamutanantĩlie impola nanziiza nazĩngĩ kwikĩla izo naalĩ kumutanantĩĩlie inie, nwazumue. 9Kĩna alĩ kutambuĩle kumuandio, natambula kangĩ ĩpaino, kanga wensi wamutanantĩlie impola nanziiza nasika izo naalĩ muzaanũnkuĩle, nwazũmue. 10ĩPaino nadũũma ng'ombigue nĩantune katia nuNzua? Katia nidũũma kukualoeelia antune? Kanga azaa kĩlĩ nukualoeelia antu, sika aza nijilitũla mwĩtumi wa kĩKilisito. 11Nukumuĩĩla inie anũna aane, ya kĩna iMpola na Nziiza naalĩ ntanantigue nineene sika za kĩuntu. 12Kuitĩ sika alĩ nĩzaanũnkuĩle kumuntu sunga sika alĩ numumanigue zaasio, ĩpa alĩ zijile kuukũnukuĩlua nũYesu Kilisito. 13Kuitĩ alĩ mũigilie impola za lugendo luane pakalĩ muwĩtekeli wa Ayahũdi, ya kĩna alĩ nĩaagilie ĩantu ikyanisa lya kĩNzua kwikĩlĩkĩĩla, nangema kukulionoona, 14nineene alĩ ntongĩĩle muwĩtekeli wa Ayahũdi kukuakĩla iiingĩ naalĩ kwilika muulelua pakatĩ ya ndugu yaane, kangĩ nanĩkakia dũũ kukuziamba intendo za atata aane. 15Ĩpa uNzua naalunkamatuĩle kwipũna mundaa ya kĩmaau waane, nunzĩta muukende waakue. 16Pĩna nuloogua kukumukũnukula uMuau waakue munsi yaane, koona nĩzitanantĩlie indugu nazĩngĩ impola zaakue; ĩkamuĩ sika nakwĩtambuĩla nĩantu naa muĩlĩ nĩmĩgali, 17sunga sika nanankĩla kwienda kũYelusalemũ kuaasio naalĩ atumua pĩna alĩ nikĩĩlĩ ĩne kwitũla mutumua, ĩpa nanenda kuUalabu, nĩkangĩ nanshooka kuDamesiko. 18Pĩna nĩkĩla miaka ĩtatu, nanankĩla kwienda kũYelusalemũ koona kwĩone nuKepa, nanĩĩma kumuakue ntondo kyumi nazitaano. 19Sika nanumuona nuĩngĩ nwa atumua isititũla uYakobo munũna wa kĩShekulu. ( 20Nĩzaasio nanukumwandĩkĩla, laaĩ, ntongela ya kĩNzua, sika nitambula kaulongo.) 21Pembele nanenda kunandĩ ziShamũ nĩKilikia. 22Ĩpa itĩ alĩ kĩlĩ kwĩmane ndĩo naalĩ a makanisa ma kĩKilisito namakoolĩ kuUyahũdi; 23ĩpa alĩ iigilie udũũ ya kĩna, “Uzo naalukukuagagiaa ishie pamuandio, ĩpaino ukuutanantia uUsuĩĩlĩ naalugemile kukuwoonoona ĩkalĩ.” 24Naamukulia uNzua kunsooko yaane.


text: 1Inie adĩinie Agalatia namuagila kamasala! Waani numulogile, inie namualagĩĩlue kualiĩ pamiiso maani ũYesu Kilisito ya kĩna alĩ mukononteelue mumusalaba. 2Nsiiile kukĩmania lukaani luuluu, lumuĩ kumiani; Alĩ mumuanũnkuĩlene uMuau kuutendi wa Ulagĩĩlio katia kuutegeeli wa usuĩĩli? 3Mwaulupalaane itĩ? Pĩna muandilie kunzĩla ya kĩMuau, musĩĩgile kĩna mukikamĩnkiligua kunzĩla ya kĩmuĩlĩne? 4Alĩ muaagigue kunzĩla ningĩ nakandane? Kanga nakanda, magu. 5Luulo gua, uzo nukumupeelaa uMuau nukwitenda ĩmakula pakatĩ yaani ukutenda aya kuutendi wa Ulagĩĩlio katia kuutegeeli wa usuĩĩline? 6Kĩna iio uIbũlahimu naalumusuĩlĩle uNzua nukwialiligua ĩkulukuuluu. 7Mulĩnge gua kĩna ĩaasio naa usuĩĩli, aao ingĩ aana akĩĨbulahimũ. 8Nuwandĩkua alĩ uoonie kwipũna ĩkalĩ kĩna uNzua aza wijile kuaalĩĩlia ĩkulukuuluu ĩa ndugu nazĩngĩ kunzĩla ya usuĩĩli, numutanantĩlia uIbũlahimu iMpola na Nziiza pakalĩ nuũga, “Mumuakue muumo ĩa ndugu zensi ikikembetua. 9Iio gua, naatĩĩte usuĩĩli akukembetaguaa palumuĩ nuIbũlahimu naalĩ mukola usuĩĩli.” 10Kuitĩ tũlũ ensi naa utendi wa Ulagĩĩlio ĩĩlĩ nsĩlĩlĩ ijũmo, kuitĩ yandĩkue, “Nwazũmue wensi nasika wĩkamatĩkilie mumensi namaandĩkue mumbũgũlũ ya Ulagĩĩlio, wamatende.” 11Yĩkualiĩ gua ya kĩna ukutilĩ nukualĩĩlagiguaa ĩkulukuuluu ntongela ya kĩNzua kunzĩla ya Ulagĩĩlio, kunsooko, “Nukutũlaa munakulukuuluu kunzĩla ya usuĩĩli ukitũla mupanga”; 12uUlagĩĩlio sika alĩ ũjile kunzĩla ya usuĩĩli, ĩpa, “Muntu nukutendaa ayo ukitũla mupanga mumaasio.” 13uKilisito alukukomuĩle kwipũna mũjũmo lya Ulagĩĩlio pĩna alutũlile jũmo kunsooko yĩĩtu, kuitĩ yandĩkue, “Wazũmaguaa wensi namutumbĩkue mwikyota,” 14luulo uukembetua wa kĩIbũlahimu waapikĩlĩĩle ĩa ndugu nazĩngĩ mwa kĩKilisito Yesu, koona kuanũnkule ilyago lya kĩMuau kunzĩla ya usuĩĩli. 15Anũna aane, nitambula kĩuntu. Sunga ilyago lya muntu anga lĩkamĩnkĩĩligue, ukutilĩ nukulĩleegagiaa katia kwiongeelia kalukaani. 16Luulo gua ĩmalago alĩ matambulue kwa kĩIbũlahimu nukumulelua wakue. Sikuũgile, “Kualelua,” zĩ antu naiingĩ, ĩpa zĩ umuĩ, “Kumulelua waako,” ingĩ muene uKilisto. 17Nanitambula ingĩ ntuulu; ilyago alikyamĩnkĩĩligue nĩkĩla miaka magana manĩĩ nĩmakumi matatu. uUlagĩĩlio sika usũũmile kukulionoona sunga kukulĩleegia ilyago. 18Kuitĩ uusali kanga alĩ ukoolĩ kunzĩla ya Ulagĩĩlio, sika utũlile kangĩ kunzĩla ilyago; ĩpa uNzua alumupĩĩle uIbũlahimu kunzĩla ilyago 19uUagĩĩlio alĩ wa nsooko kĩ gua? Alĩ uletue kunsooko ya utimu sunga waaze umulelua naalĩ mupeegue ĩlyago. Alĩ uĩĩkue kuwĩtumi wa amalaĩka kumukono wa mukamantania. 20Numukamantania sika mukamantania wa muntu umuĩ; ĩpa uNzua ingĩ umuĩ. 21Mbii gua, uUlagĩĩlio ukusĩĩtane ĩmalago ma kĩNzua? Sika iio! Kuitĩ malĩĩ alĩ ũjilileetua ulagĩĩlio nausũumile kwipangatia, paapo tai, ĩkulukuuluu alĩ ijilitũla kunzĩla ya ulagĩĩlio. 22Ĩpa uwandĩkua nautũngĩnkania tũlũ nsĩlĩlĩ ya mĩlandu, koona naasuĩlĩĩle apeegue ilyago kunzĩla ya usuĩĩli mwa kĩYesu Kilisito. 23Ĩpa itĩ pĩna alĩ ũkĩĩlĩ kalaaza uusuĩĩli, alĩ kuaĩĩkue zĩ asese nsĩlĩlĩ ya Ulagĩĩlio, nakutũngua sunga uuze uusuĩĩli nawijilikũnukulua. 24Iio gua, uUlagĩĩlio alĩ utũlile mulangi wĩĩtu sunga waaze uKilisito, koona kualĩĩligue ĩkulukuuluu kunzĩla ya usuĩĩli. 25Ĩpaino pĩna uusuĩĩli waazile sika kĩlĩ kuĩlĩ nsĩlĩlĩ ya muleli; 26kuitĩ inie tũlũ mwa kĩKilisito Yesu mualĩĩ aana a kĩNzua kunzĩla ya usuĩĩli. 27Kuitĩ inie tũlũ namuabadĩĩzigue mwa kĩKilisito mwamujialile uKilisito. 28Kutilĩ Muyahũdi katia Mugiliki; kutilĩ musese katia mukolelua; kutilĩ mugoosia katia mukĩĩma; kuitĩ inie tũlũ mualĩĩ umuĩ mwa kĩKilisito Yesu. 29Malĩĩ inie ĩmwa kĩKilisito, mualĩĩ wĩleli wa kĩIbũlahimu, kangĩ mwĩasaali kunzĩla ilyago.


text: 1Nũingĩla kangĩ muKapelinaũmũ pĩna nazikĩla ntondo nkeei, naikũmuuka kĩna ukoolĩ munumba. 2Naĩlundĩĩla iingĩ, nalĩula kalioma sunga pamulango; nuĩ kuatambuĩla ulukaani. 3Naaaza antu naamuleetela muluile wa kukiigyandi, mukenkue nĩantu anĩĩ. 4Pĩna naalemua kukumusũgamĩĩlia kunsooko ya mulundo, naatalula kwityembe pĩna alĩ wĩĩlĩ. Pĩna naakondia kwitalula, naawiikiia uulĩlĩ naaluugonĩĩle umukiigyandi. 5ũYesu pĩna nuona uusuĩĩlĩ waao, numuĩĩla umukiigyandi, “Muana waane, ĩmĩlandu yaako yaleegagiguaa.” 6Alĩ akoolĩ nĩalangi naalĩ ikyalansile muasio, naiishĩĩga munkolo zaao, 7“Uyu witambula mbii itĩ? Wamutukaa uNzua! Waani nusũũmile kwileegia ĩmĩlandu isiititũla uNzua wing'ene dũũ?” 8Ĩkamuĩ ũYesu nulĩnga munkolo yaakue kĩna ishĩĩga itĩ, nuaĩĩla, “Nĩkĩ mwishĩĩga itĩ munkolo zaani? 9Nayĩmbi naitontũ, kukumuĩĩla umukiigyandi, ĩMĩlandu yaako yaleegagiguaa; katia, ‘Uuka, ĩtuĩke uulĩlĩ waako, ulongole?’ 10Ĩpa mumane gua, kĩna uMuana-muntu utĩĩte usũũmi muna nsĩĩ wa kuleegia ĩmĩlandu,” numuĩĩla umukiigyandi, 11“Nakuĩĩla, uuka ĩtuĩke uulĩlĩ waako, ulongole kunumba yaako.” 12Ĩkamuĩ nuuuka, nwĩtuĩka uulĩlĩ waakue, nupũna ntongela yaao ensi, sunga naakulĩlua tũlũ ensi, naamukulia uNzua naaũga, “Sika kwalaona itĩ nĩnainiino.” 13Nupũna kangĩ, nuenda pikiki lya nanza; iyũmbĩ liensi nalyumuagana, nuamania. 14Pĩna alukĩlile numuona uLawi ũsha Alpayo, wikyalansile p anumba ya usangulĩlio wa koodi; numuĩĩla, “Ntiata.” Nuuuka numutiata. 15Pĩna alĩ wilĩa munumba yaakue, ĩasangulia-koodi iingĩ nĩanamĩlandu alĩ ikyalansile palumuĩ nũYesu nĩamanigua aakue, kuitĩ iingĩ alĩ amutiatile. 16ĩAlangi nĩ Apalisayo pĩna naaona ilĩa ensi nĩasangulia-koodi nĩanamĩlandu, naaaĩĩla ĩamanigua aakue, “Nĩkĩ kawilĩa nukwikopa palumuĩ nĩanamĩlandu nĩasangulia-koodi?” 17ũYesu pĩna nũigia, nuaĩĩla, “Naapanga sika akusiiaa kamukilĩki, ĩpa naaluĩle. Sika nijile kukuĩĩtaa ĩanakulukuuluu ĩpa ĩanamĩlandu.” 18ĩAmanigua a kĩYohana nĩApalisayo alĩ akulaalĩlaa. Antu naaaza, naamuĩĩla, “Nĩkĩ ĩamanigua a kĩYohana nĩamanigua a Apalisayo akulaalĩlaa, ĩpa ĩamanigua aako sika akulaalĩlaa.” 19ũYesu nuaĩĩla, “ĩAkola wĩnga ishũũma mbii kwilaalĩla pĩna umutooli yĩensi nindĩo. Pĩna umutooli kĩlĩ yĩensi nindĩo sika ishũũma kwilaalĩla. 20Ĩpa intondo zikiiiza pĩna ikileegeligua umutooli; palutondo luasio paapo ikitũlilaalĩla. 21Kutilĩ kaumuĩ nukutũmĩĩlaa ĩkĩtaaso nakĩpia kya ntiila muntiila nankulukulu; itĩ ĩkĩtaaso nakĩpia kĩkimomoola ĩntiila nankulukulu, nuluandala lutũla lugalĩ. 22Kutilĩ kaumuĩ nukutaagĩlaa umubinio nasika ugaasile mũyĩndĩ ya ndĩlĩ naikulukulu; itĩ umubinio ukakuitandula iyĩndĩ ya ndĩlĩ, numubinio wiiitĩka, niyĩndĩ ya ndĩlĩ iooononeka. ĩpa umubinio nasika ugaasile ukutaagĩlaguaa mũyĩndĩ ya ndĩlĩ naipia.” 23Pĩna alukĩlĩĩle mumĩgunda palutondo lwa wikyali, ĩamanigua aakue, pĩna alĩ igenda, naaipikisula uupikisua. 24ĩApalisayo naamuĩĩla: Laaa katĩ, nĩkĩ aitenda naigiligue palutondo lwa wikyali? 25Nuaĩĩla: Sika musomilene kĩna alutendile uDaudi, pĩna nuulia india, nukolua ĩnzala, umuene nĩndĩo naalĩ yĩensi, 26kĩna alĩ wingĩĩle munumba ya kĩNzua pĩna alukolĩ umupolia namukulu uAbiatali, numalia ĩmapũli naalĩ mĩkũmbĩkĩlo kwa kĩNzua naalĩ mũiko kwilĩĩgua nĩnaĩngĩ isiititũla ĩapolia uduu; nuapeela nĩaasio naalĩ ĩensi nindĩo. 27Nuaĩĩla: Lutondo lwa wikyali alĩ luĩĩkue kunsooko ya muntu, sika muntu kunsooko ya lutondo lwa wikyali. 28Luulo gua, uMuana-muntu ingĩ Shekulu wa lutondo lwa wikyali gaa.


text: 1Luulo gua, muĩ atiati a kĩNzua zĩ aana naaloogua. 2Mugendele muuloogua kĩna uKilisito naalumuloogilue inie, nwĩsuula kunsooko yĩĩtu, wĩĩ pyũnio nipyolia kwa kĩNzua, kwitũla munũnku namuuza. 3Ĩpa itĩ ugololia nuudobũ wensi katia kwiawa, ilekitambulua kumiani kainiino, kĩna yĩijĩpĩĩle ĩeelu, 4sunga inkaani za udobũ nĩza ulu nĩza nsoni; izi sika zijĩpĩĩle, ĩpa taazu kwishoongelia. 5Kuitĩ ulukaani luasio mulumanile tai, ya kĩna ukutilĩ umugololia sunga umudobũ sunga nwansula mbĩĩ, (muene nukuatekelaa ĩanzegamĩla,) nutĩĩte uusaali muutemi wa kĩKilisito nuwa kĩNzua. 6uMuntu waleke kumupembeelia kumakaani namagila kandogolelio; kunsooko ya aya uutaki wa kĩNzua ukuaagaanaa ĩaana a uleki. 7Luulo gua, mulekikamantana ndĩo. 8Kuitĩ ĩkalĩ alĩ mwĩkiiti, ĩpaino mwatũlaa weelu mwa kĩShekulu; gendelĩ zĩ aana a weelu. ( 9Kuitĩ ĩnkali ya weelu ĩkoolĩ muuuza tũlũ nĩkulukuuluu nĩtai), 10Muzilekanule nazumuloelĩĩlie ũShekulu, 11kangĩ mulekikamantana muutendi wa kiiti nasika ukupĩaa inkali, ĩpa taazu muutakĩle. 12Kuitĩ namitendeka kumiao kukĩmpisĩ-mpisĩ ingĩ nsoni sunga kukumatambula. 13Kuitĩ tũlũ pĩna matakĩlua naweelu, makigyelelagiguaa; kuitĩ kiensi nakikigyelelagiguaa ingĩ kya weelu. 14Iio gua uũgile, “Laĩla ue nugonile indoolo, Iiuka kwipũna muakiu, NuKilisito ukakukumĩlĩkĩla.” 15Laaĩ kĩĩsa kĩna mwigenda, sika kĩna antu naagila kamasala, ĩpa kĩna naatĩĩte ĩmasala; 16ĩmwitumila kĩĩsa ĩmatũngo, kunsooko intondo izi ingĩ mbĩĩ. 17Kunsooko ĩĩ mulekitũla anaulu, ĩpa muĩ antu naalĩngile kĩna uulooa wa kĩShekulu wĩĩlĩ. 18Kangĩ mulekigaala umubinio, kuitĩ muasio ukoolĩ usambo, ĩpa mũjulue nuMuau; 19ĩmukĩtambuĩla kumalumbĩĩlio nukumĩmbo nukuulumbi wa kĩnkoolo ĩmukumuĩmbĩla ũShekulu nukukumulumbĩĩlia kunkolo, zaani. 20ĩmukumusongelia uNzua Tata upiupii nukunsooko ya intu tũlũ, muliina lya kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito. 21Mwĩniinupie muntu wensi numuua, muooa mwa kĩKilisito 22inie asungu mwĩniinupie paagoosia aani kĩna zĩ kwa kĩShekulu. 23Kunsooko umugoosia ingĩ tyũe lya musungu, kĩna iio uKilisito ingĩ ityũe likyanisa, umuĩlĩ waakue, ninduyo muene Mugũni wa muĩlĩ. 24Kĩina iio ikyanisa lĩkĩniinupagiaa pa kĩKilisito, iio-iioo nĩasungu ĩniinupie paagoosia aao mulukaani luensi. 25Inie agooia, alooguĩ asungu aani kĩna iio uKilisito naalulĩloogilue ikyanisa, nwĩpũnia kunsooko yaakue, 26koona walielie pĩna alulĩogilie kumaazĩ nukuLukaani. 27Iio wileetelie ikyanisa lya ukulu, nigila kaudobũ katia uniolũ katia liensi nalĩkĩna aya, ĩpa lĩtule lielu nigila kibyado. 28Iio-iioo ijĩpĩĩle ĩagoosia kukualoogua ĩasungu aao kĩna ĩmiĩlĩ yaao ĩeene. Numuloilue umusungu waakue wĩloilue umuene. 29Kuitĩ kutilĩ nuusuukĩĩlue umuĩlĩ waakue tyũngo liensi, ĩpa ukuulĩĩsagiaa nukukuukendegeela kĩna iio uKilisito nukulĩtendelaa ikyanisa; 30kunsooko kwĩpitũmpĩ pya muĩlĩ waakue. 31“Kunsooko ĩĩ umuntu ukakumuleka ũshee nunina, ukikamantana numusungu waakue; ndĩo naabĩlĩ ikitũla muĩlĩ umuĩ.” 32Uu wau unkũnkũ naukulu; ĩpa itĩ nitambula impola za kĩKilisito nikyanisa. 33Ĩpa itĩ niniinie, mugoasia wensi wamuloogue umusungu wamukulie, nusungu wamukulilie umugoosia waakue.


text: 1Petelo, mutumua wa kĩYesu Kilisito, namuandĩkĩla inie asaagulua namwikyalile zĩ agenda nukwishapatĩla kuasio kuPonto, nĩGalatia nĩKapadokia nĩAsia nĩ Bitinia. 2Kĩna iio uNzua Tata alumumanile kwipũna ĩkalĩ alumuelilie inie kwa kĩMuau, mumugombie ũYesu Kilisito nukwimĩnzĩlua umugali waakue. Uukende nĩmatiliga mongeeligue kunsiani. 3Wakũmazukigue uNzua Tata wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito! Kukĩnishungu kiakue kingĩ alukulelile ĩnkua ya kabĩlĩ kuulaaĩĩli naukola upanga, kunzĩla ya wiuki wa kĩYesu Kilisito kwipũna muakiu. 4Kuligie uUsaali nasika ukoonoonekaa, naugila kibyado, nasika ukutyukaa, naalĩ ukendegeelue kwigyulu kunsooko yaani, 5Kangĩ mualindĩĩlue kungũlũ za kĩNzua kunzĩla ya usuĩĩli sunga muligie uugũnua namuaĩĩkĩligue naukikũnukulua kwityũngo lya mpelo. 6Mwilumbĩkia kunsooko yaakue, kanga ĩpaino kwityũngo, itũle yumũjĩpĩĩle kwiona usungu kumagemua mĩkulĩ kulĩ, 7itĩ kuugemua waani usungu waani nawa ngele nkulu kwikĩla ĩzahabũ nyukoononekaa, kanga ĩtũle ngemue kumooto nakĩĩ, uusuĩĩli waasio wigyelele kwitũla kulukũmo nuukulu nikyulio muukũnukulua wa kĩYesu Kilisito. 8Nduyo mumuloilue pĩna sika mumuoonie; kanga ĩsika mumuoonie unzuauu nakĩĩ, musuĩlĩĩle mumuakue nukwilumbĩkia kuulumbi nasika usũũmĩkile kwitambulua, kangĩ naukũmigue. 9Namwiaanũnkula ĩmpelo ya usuĩĩli waani, ingĩ uuugũnua wa nkolo zaani. 10ĩAnakĩdagu naalĩ apũnilie uunakĩdagu mumpola za ukende kumuani, naakudũũma-dũũmaa nukwikeesekia mumpola za ugũnua uu, 11naakeesekia kĩna muntu kĩ nityũngo kĩ naalĩ lyagĩĩligue nuMuau wa kĩKilisito naalĩ wĩĩlĩ munsĩ yaao, pĩna alukuatongeela kwikuĩla impola za waagigua wa kĩKilisito nuukulu naukitiata. 12Naalĩ akũnukuĩlue ya kĩna sika kunsooko yaao ĩeene, ĩpa kunsooko yĩĩtu naatumĩka mumpola zaasio naalĩ ntanantigue kunsiani nĩaasio naalĩ amutanantĩĩlie inie iMpola naNziiza kunzĩla ya kĩMuau Muelu naalĩ mutumue kwipũna kwigyulu. Sunga ĩamalaĩka asũũmue nsula kwishungĩĩla impola zaasio. 13Luulo gua, lĩganĩĩliĩ kĩĩsa masĩĩgo maani, kengealĩ, mulaaĩĩlĩkie kuukamĩnkĩĩlũ uukende namukileetelua muukũnukulua wa kĩYesu Kilisito. 14Zĩ ĩaana naakugombaa muleke kĩlĩganĩĩlia ninshula zaani ĩza kalĩ ĩza usiitimana waani. 15Ĩpa kĩna uzo naalumuĩtile namuelu, niniinie gaa muĩ eelu mulugendo luani tũlũ. 16Kunsooko yandĩkue, “Muĩ eelu, kuitĩ ĩne nĩmuelu.” 17Kanga ĩmukumuĩta Tata uzo nulamuĩle wensi, kutilĩ kauloeelania, kwilika lya utendi waakue, gendelĩ muooa mwityũngo liani ĩlya kikyala ĩpa zĩ agenda; 18ĩmulĩngile kĩna alĩ muakomolue, sika kuintu nayukoononekaa, kumpiia katia kuzahabũ, kwipũna mulugendo luani nasika lujĩpĩĩle, naalĩ muluanũnkuĩle kuatata aani; 19ĩpa alĩ muakomolue kumugali wa kĩKilisito nwa ngele nkakũ, zĩ wa muana-nkolo namugila kakĩlema, namugila kibyado. 20Uzo alĩ mumanue pĩna sika alĩ walaĩĩkua umukũlĩla wa unkũmbigyulu, ĩpa alĩ mukũnukulue kumumalĩĩlio wa matũngo kunsooko yaani. 21Kwa kĩuyo mukusuĩĩlaa mwa kĩNzua naalumũiukilie kwipũna muakiu, numupeela ukulu; sunga uusuĩĩli waani nuulaaĩĩli waani wĩĩ kwa kĩNzua. 22Pĩna namuzeelia inkolo zaani kukumĩgombia ĩtai, mwĩloogekigue nkankanaa mukĩnũna, ĩkutilĩ kaunamampĩlu; ĩkakiĩ gua kukĩloogua kunkolo nanzelu. 23Mwalelilue nkua ya kabĩlĩ, sika kumbeu nyukoononekaa, ĩipa nasika yukoononekaa, kunzĩla ya ulukaani lwa kĩNzua nalutĩĩte uupanga nĩnalũkyalile sunga ĩkalĩ nakalĩ. 24Kunsooko, “uUuntu wensi zĩ masanzĩ, Nuukulu waakue tũlũ zĩ lyua lya masanzĩ, ĩMasanzĩ makuumaa nilyua liakue lyukuguaa, 25Ĩpa ulukaani lwa kĩNzua lukikyalaa sunga ĩkalĩ nakalĩ. Nulukaani luasio luulo Mpola naNziiza naalĩ ntanantigue kunsiani.”


text: 1Anũna aane, sika nsiiile mulekimana kĩna ĩatata ĩĩtu tũlũ alĩ ĩĩlĩ nsĩlĩlĩ ilyũnde; tũlũ naakĩla pakatĩ yananza; 2tũlũ naabadĩĩzigua kwa kĩMusa mwilyũnde numunanza; 3tũlũ naalĩa uludia lulo-luuloo lwa kĩnkoolo; 4tũlũ naakopa kĩkopelo kĩĩkio-kĩĩkioo ĩkya kĩnkoolo. Kuitĩ naakopela pyampa lya kĩnkoolo naalĩ lĩatiatile; nipyampa liasio alĩ uKilisito. 5Ĩpa iingĩ dũũ pakatĩ yaao uNzua sika nuloeeligua ndĩo; kuitĩ naamalua mumbugi-melemele. 6Izi gua nazitũla mpiani kumuĩtu, itĩ ishie kulekitũla antu a kuawa namabĩĩ kĩna ĩaasio naalĩ aawe. 7Sunga mulekitũla ĩtekela-anzegamila kĩna naĩngĩ kumiao, kinayandĩkue, “Antu naikyalansile kwilĩa nukwikopa, naĩĩmĩka kũina.” 8Sunga kulekitenda uugololia kĩna naĩngĩ naalĩ autendile, naagua lutondo lumuĩ ĩantu magana ma nzogũ makumi mabĩlĩ namatatu. 9Sunga kuleke kumugema ũShekulu, kĩna naĩngĩ kumiao naalĩ amugemile, naoonoonua ninjoka. 10Sunga kuleke kĩũlũnga kĩna naĩngĩ kumiao naalĩ ĩkĩUlũnga, naoonoonua nuMoonooni. 11Izi tũlũ alĩ aziligilie ĩaasio zĩĩ mpiani, nanandĩkue zukusugule ishie nakwapikĩlĩĩlue nĩmpelo ya unkũmbigyulu. 12Luulo gua nwĩsĩĩgile kĩna wĩĩmĩkie wĩlaaĩkie walekigua. 13uUgemua sika alĩ umuligilie inie isiititũla alĩ umuendile muumo mukĩuntu, nuNzua ingĩ wa usuĩĩli, sikukakumuleka mugemue kwikĩlĩkĩĩla muna musũũmĩĩle; ĩpa palumuĩ nuugemua ukuzĩpagiaa ĩnzila ya kutalamĩla musũũme kwigigimĩlia. 14Luulo gua alooguaaane, utalamĩ uwĩtekela anzegamĩla. 15Nitambula zĩ nĩantu naakola usugũ, lamulĩ uniinie nanukulutambula. 16ĩKĩĩko kya ukembetua nakukĩkembetile, sika nkamĩ ya mugali wakĩ Kilisitone? ĩKĩgao nakukĩegile sika nkamĩ ya muĩlĩ wa kĩKilisitone. 17Kunsooko ĩkĩgao ingĩ kĩmuĩ, ishie nakwĩiingĩ kwĩmuĩlĩ umuĩ; kuitĩ tũlũ kukukamantanaa mukĩgao kĩĩkio kĩmuĩ. 18Alaaĩ na aĨsilaeli kukĩmuĩlĩ naakulĩaa ĩmapolia, agilane kankamĩ nuitekelo. 19Ntambule yaani gua? Ya kĩna nakĩpũnigue ipyolia kuanzegamĩla kĩntune? Katia kĩna ĩanzegamĩla kĩntune? 20Zũi, ĩpa iintu naapũnilie ipyolia ĩanakĩlungu aapũnĩĩliie ĩalungu; sika kwa kĩNzua. Sika numuloe inie kwikamantana nĩalungu. 21Sika musũũmile kwikopela ĩkĩĩko kya kĩShekulu nĩkĩĩko kya alungu. Sika musũũmile kwilĩa pameeza ya kĩShekulu nĩpameeza ya ulungu. 22Katia kumutende ũShekulu wĩĩ nuwĩĩlũne? Kutĩĩte ngũlũne kwikĩla uyo? 23“Kutilĩ kamũiko kumuane mũintu tũlũ,” ĩpa iintu tũlũ sika ileetile kansaĩlo. “Kutilĩ kamũiko kumuane mũintu tũlũ,” ĩpa sika intu tũlũ nayukuzengaa. 24Muntu walekidũũma kukĩsaĩpĩla umuene, ĩpa kukumusaĩpĩla umunakaa waakue. 25Kĩntu kiensi nakĩguligue mumagulĩlo lĩĩ udũũ, mulekikolekeelia kunsooko ya moo. 26Kuitĩ, “ĩNsĩĩ ingĩ yaakue ũShekulu sunga uwijuli waakue.” 27Malĩĩ umuntu nasikusuĩlĩĩle wamuana kundia, niniinie musiiile kwienda, lĩĩ tũlũ kiensinakĩĩĩkue ntongela yaani, mulekikolekeelia kunsooko ya moo. ( 28Malĩ muntu wamuĩĩla, “ĩKĩntu ĩkĩ kĩpũnigue pyolia,” mulekilĩa kunsooko yaakue) naukaa wakulagĩĩlaa nukunsooko ya moo. 29Nitambula moo, sika waako, ĩpa waakue. Mulekilĩa nĩkĩ ukolelua waane ulamulue numoo wa muntu nuĩngĩ. 30Malĩĩ ĩnilĩa kwishongelio, ntukue nĩkĩ kunsooko ya kĩntu nanĩkĩsongĩĩlie. 31Luulo gua, pĩna mwilĩa katia kwikopa katia kwitenda lukaani luensi, tendĩ tũlũ kuukulu wa kĩNzua. 32Muleke kuakũmpia ĩAyahũdi katia ĩAgiliki katia ikyanisa lya kĩNzua; 33iio-iioo kĩna uneene nanĩaloelĩĩlie tũlũ mumpola zensi, ndekidũũma ĩnsaĩlo yaane uneene, ĩpa nsaĩlo yaao naiingĩ, koona agũnue.


text: 1Pĩna nazikĩla izi nanigyũlia, zĩĩ luli lukulu lwa mulundo mukulu mwigyulu naluũga, “Aleluya! Uugũnua nuukulu nuusũũmi ingĩ mwa kĩNzua wĩĩtu, 2kuitĩ uulamuli wakue ingĩ wa tai, kangĩ wa kulukuuluu; kuitĩ wamulamuĩle umugololia namukulu naalumionoonile ĩnsĩĩ kuugololia waakue, nukukumukaasia kunsooko ya mĩgali ya ĩĩtumi aakue.” 3Naaũga nkua ya akabĩlĩ, “Aleluya! Nĩliuki liakue lyukunankĩla kukiania sunga ĩkalĩ nakalĩ.” 4Nĩanampala namakumi mabĩlĩ naanĩĩ, niiumbe naipanga inĩĩ naatũngama nukukumutekela uNzua nwikyalansile mwityengu lya kĩtemi, naiũga, Amini, aleluya! 5Luli nalupũnĩĩla muumo mwityengu lya kĩtemi naluũga, “Mukuliĩ uNzua wĩĩtu inie ĩĩtumi aakue tũlũ, niniinie namukumoopoka, aniino nĩakulu.” 6Naniigia luli zĩ luli lwa mulundo mukulu, zĩ luli lwa maazĩ mingĩ, zĩ luli lwa mugũgũmo mukulu, lwiũga, “Aleuya! Kuitĩ ũShekulu Nzua wĩĩtu, Mukola ngũlũ zensi utemile. 7Kulumbe nukwikua ingiligili, kumupeele uukulu, waakue, kuitĩ uwĩnga wa Muana-nkolo waazaa, numutoolua waakue wĩzĩpiĩlagiaa, 8nduyo wapeegaguaa kwijiala ntiila nankamũ nanziiza nimĩlĩmĩnta, nanzelu pee,” kuitĩ intiila nanziiza ingĩ uutendi wa kulukuuluu wa eelu. 9Numalaĩka numbuĩla, “Andĩka, ‘Alĩuku naaanue kundia za wĩnga wa Muana-nkolo.’ Numbuĩla, ‘Izi ingĩ nkaani za tai za kĩNzua.’ 10Nineene nangua ntongela ya mĩgulu yaakue koona numutekele; numbuĩla, ‘Lekitenda yaasio; Ĩne nĩnwĩtumi mĩaako, kangĩ wa anũna aako naatĩĩte uukuĩli wa kĩYesu. Mutekele uNzua.’ Kuitĩ uukuĩli wa kĩYesu ingĩ nkolo ya unakĩdagu.” 11Namona igyulu nalĩkũnukuka; laaa, mpalasi nzelu! Ninduyo naalumĩdaamĩlĩĩle ukuĩtagua Musuĩĩli, kangĩ Wa tai, nukukulukuuluu ukulamulaa nukukĩlasaa ulugu. 12Nĩmiiso maakue alĩ zĩ waakĩlo wa mooto, numwityũe liakue ngala ningĩ, nutĩĩte ĩliina naliandĩkue, nasika wĩĩzĩ kaumuĩ, ĩpa umuene namukola. 13Nduyo namujialue ĩjialo naalĩ tyoeligue mumĩgali, nĩliina liakue ukuĩtaguaa Lukaani lwa kĩNzua. 14Nĩmaũmbĩ ma ĩlaasi a kwigyulu namamutiata mumpalasi nanzelu, nukwijialua intiila nankamũ nanziiza, nanzelu, nanzelu pee. 15Niyũmba nalyugĩ yukupunĩĩlaa mumulomo waakue koona wazikue indugu kuniasio. Ninduyo ukakuadĩĩma kunkome ya kiuma, ninduyo witilangĩla ityulĩ lya kusuuzĩla mubinio wikyũo lya utaki wa kĩNzua Mukola ngũlũ zensi. 16Mujialo liakue numukĩĩga kiakue nutĩĩte liina naliandĩkue, mutemi wa atemi nũShekulu waashekulu. 17Namona malaĩka umuĩ wĩĩmĩkile kumpasu, nulĩla kululi lukulu, nuziĩĩla inoni tũlũ zensi nazukupũpũtaa pakatĩ igyulu, “Nzuĩ mwĩlundĩĩle palumuĩ kuludia nalukulu lwa kĩNzua, 18muzilĩe inama za atemi, ninama za atongeeli a ulugu, ninama za akola ngũlũ, ninama za mpalasi nĩza akola kuzidaamĩĩla, ninama za antu tũlũ ensi, akolelua nĩasese, aniino nĩnaakulu.” 19Nanĩmĩona ĩnimu, nĩatemi a nsĩĩ, nĩmaũmbĩ ma ĩlaasi aao, ĩlundĩlĩĩle ĩkue ulugu nunduyo nudaamĩlĩĩle ĩmpalasi sunga nĩmaũmbĩ ma ĩlaasi aakue. 20ĩNimu nĩguĩlua, numunakĩdagu wa ulongo palumuĩ nĩnduyo uyo naalutendile ilĩngasĩĩliio ntongela yaakue, kuitĩ kũyaasio alualimĩlĩĩlie ĩaasio naalĩ aligilie uugomola wa nimu, nĩndĩo naalĩ akumutekela unzegamĩla waakue; ĩaasio naabĩlĩ naataagua kĩlĩ apanga munanza ya mooto nĩakĩĩle kukĩbiliti-biliti. 21Naalĩ asaagile naaulagua kuyũmba nalĩpũnile mumulomo waakue uyo nudaamĩlĩĩle ĩmpalasi; ninoni nazikyutĩkia kunama zaao.


text: 1Namona mumukono, nwa kĩgoosia waakue, uyo nwikyalansile mwityengu lya kĩtemi,, mbũgũlũ naalĩ nandĩkue munsĩ nukunũma, mbĩĩkĩlue mĩntoozo mupũngatĩ. 2Namona malaĩka nwa usũũmi witanantia kululi lukulu, “Waani nwijĩpĩĩle kukumĩkũnukula ĩmbũgũlũ, nukwiũnanga ĩmintoozo yaakue?” 3Nayĩĩ kutilĩ kaumuĩ mwigyulu sunga muna nsĩĩ, sunga munsĩ ya nsĩĩ naalũsũũmile kukumĩkũnukula ĩmbũgũlũ sunga kukumĩlaa. 4Nandĩla dũũ kunsooko sika nugyela kaumuĩ nwijĩpĩĩle kukumĩkũnukula ĩmbũgũlũ katia kukumilaa. 5Umuĩ wa anaampala numbuĩla, “Lekilĩla; laaa ĩNsimba nya muluuli lwa kĩYuda, lina lya kĩDaudi, wadulile koona wamĩkũnukule ĩmbũgũlũ nĩmĩntoozo yaakue namupũngatĩ.” 6Namona pakatĩ ityengu lya kĩtemi, niiumbe naipanga inĩĩ, nĩpakatĩ ya anampala, Muana-nkolo wĩĩmĩkile zĩ muulague, nutĩĩte mpembe mupũngatĩ nĩmiiso mupũngatĩ, ziizo nkolo mupũngatĩ za kĩNzua naalĩ ntumue muna nsĩĩ tũlũ pensi. 7Nuuza numĩsola ĩmbũgũlũ mumukono nwa kĩgoosia unuakue uyo nwikyalansile mwityengu lya kĩtemi. 8Pĩna numĩsola ĩmbũgũlũ, iiumbe naipanga inĩĩ nĩanampala namakumi mabĩlĩ naanĩĩ naagua ntongela ya Muana nkolo, wensi waao utĩĩte lusumbĩ, niisheme ya zahabũ naalĩ ijuile ulũmba, nduo ingĩ ulompi wa eelu. 9Ndĩo Iĩmba liĩmbo pia, naiũga, “Wijĩpĩĩle ue kukumĩsola ĩmbũgũlũ nukukuĩunanga ĩmĩntoozo yaakue; kunsooko umuulague, nukumugali waako numugulĩlia uNzua ĩantu kwipũna muluuli luensi, nĩntambo, nĩantu, nĩndugu, 10nuatenda ĩĩ utemi kangĩ apolia kwa kĩNzua wĩĩtu; ndĩo ikitema muna nsĩĩ.” 11Namona, kangĩ naniigia nduli za amalaika iingĩ inandĩ zensi zityengu lya kĩtemi nĩza iyumbe naipanga, nĩza anampala, luli lwa amalaĩka iingĩ, niyalo liao alĩ magana manzogũ kyumi nkua magana manzogũ kyumi, kangĩ magana manzogũ nkua magana manzogũ; 12ndĩo naaũga kululi lukulu, “Wijĩpĩĩle uMuana-nkolo naalĩ muulague, kwiaanũnkula ingũlũ, nuugolĩ, nĩmasala, nuusũũmi nikyulio nuukulu nuukũmazukia!” 13Nĩkĩumbe kiensi nakiĩlĩ mwigyulu numuna nsĩĩ numunsĩ ya nsĩĩ numunanza, niintu tũlũ yensi naikoolĩ mumuakue, naniigia naiũga, “Ukũmazukia nikyulio nuukulu nuusũũmi wĩĩ kumuakue uyo nwikyalansile mwityengu lya kĩtemi, nukuMuana-nkolo sunga ĩkalĩ nakalĩ!” 14Niiumbe naipanga inĩĩ naiũga, “Amini!” Nĩanampala naagua nukukĩtekela.


text: 1Uleke kumutakĩla umunampala, ĩpa umusugule zĩ tata; nĩasumbatĩ zĩ anũna, 2ĩakombi zĩ amaau, nĩananso zĩ agũlĩ, kuweelu tũlũ. 3Uakulie ĩakiĩlua naakiĩlua a tai-taaii. 4Ĩpa umukiĩlua kanga ĩutĩĩte aana katia ijukulu, naĩmanie tangua kwitenda nayĩijĩpĩĩle pa kĩNzua mumpola za numba yaao ĩeene, nukukuashokeelia naiiza ĩaleli aao; kuitĩ ulukaani ulu lugombigue ntongela ya kĩNzua. 5Ĩpa unuasio namukiĩlua wa tai-taaii namulekue wing'ene waĩĩkile uulaaĩĩli wakue mwa kĩNzua, nduyo ukĩkakagiaa muwĩneni numuulompi utiku nĩmunsĩ. 6uNuasio nasikukĩgilagiaa umuene wakiile kanga ĩmupanga nakĩĩ. 7Lagĩĩlia izi koona atũle agila kishokio. 8Kanga wensi wasiite kuakendegeela ĩaakue, nangũlũ ĩaasio a munumba yaakue, waukaana uusuĩĩli, kangĩ ingĩ mubĩĩ kwikĩla uyo nasikusuĩlĩĩle. 9uMukiĩlua walekiandĩkua isiititũla ĩwaalĩĩ miaka makumi mutandatu, nduyo ĩalĩ musungu wa mugoosia umuĩ; 10namukuĩlue kuutendi nauuza, kanga alĩ mukendegeelaana, kanga alĩ musũgamĩĩlia agenda, kanga alukioogagiaa, ĩeelu ĩmũgulu, kanga aluukuaalĩĩlagiaa naakuagagiguaa, kanga aluutiatile utendi wensi nauuza. 11Uasiite kukuandĩka ĩakiĩlua a kĩsungu kuitĩ pĩna inshula zaao zaakĩlaa, akumusiita uKilisito naasiia kwitoolua; 12ndĩo iingĩla muulamulua kunsooko alĩ alekile usuĩĩli waao wa muandio. 13Palumuĩ niyaasio, akĩmanagiaa kwitũla akata, ĩipilima-pilima numba kunumba, kangĩ sika akata dũũ, ĩpa atĩĩte nĩmĩ ndĩĩpũ nukwipeleela impola za naĩngĩ, naitambula makaani nasika mijĩpĩĩle. 14Numuloe ĩakiĩlua a kĩsungu atoolue, alele aana, aziteme impola za munumba; aleke kumupeela umulugu ĩlioma lya kutukĩla. 15Kuitĩ naĩngĩ akondilie kwigomoka nukukumutiata ũShetani. 16Mugoosia katia musungu naasuĩlĩĩle, kanga ĩatĩĩte akiĩlua, aaalĩĩlie, ikyanisa lĩlekiligia umuligo koona lyĩaalĩĩlie ĩasio naakiĩlua a tai-taai. 17ĩAnampala naakutongeela iiza ijĩpĩĩle ikyulio nkua zibĩlĩ nangũlũ ĩaasio nakĩtumaa umulĩmo namukakũ kwitanantia nukwimania. 18Kuitĩ uwandĩĩkua uũgile; “Uleke kumĩtũnga ĩng'oombe umulomo pĩna ipuula upemba.” Nĩkangĩ, “uMunamulĩmo wijĩpĩĩle ĩkĩnamulĩmo kiakue.” 19Kanga umunampala wasokigue, ulekigomba isiititũla kumĩlomo ya akuĩli abĩlĩ katia atatu. 20Naakutimulaa, uasugule ntongela ya antu tũlũ, koona naĩngĩ oopoke. 21Ntongela ya kĩNzua, nukuntongela ya kĩKilisito Yesu, nukuntongela ya malaĩka naeelu, nukulagĩlĩĩlie ue, uzikendegeele inkaani zaasio, ulekilamula kuukaaũ, ulekitenda kalukaani kuuloeelania. 22Uleke kumuĩĩkĩla muntu ĩmĩkono kuukaaũ; kangĩ ulekikamantana mumĩlandu ya muntu nuĩngĩ; wĩkendegeele ue wĩĩ muelu. 23Ulekikopa ĩmaazĩ matilĩ ĩpa tumĩla nĩpimubinio pikeei kunsooko ya ndaa yaako, nuuluĩle naukukuambaa nkua kunkua. 24ĩMĩlandu ya antu naĩngĩ yĩkwaliĩ yatongĩĩle kwienda kuulamulua, ĩpa ĩmĩlandu ya naĩngĩ ĩkakigyelela pembele. 25Iio-iioo nuutendi nauuza wĩkualiĩ; sunga uuo nasika wĩkualiĩ sika usũũmile kũpisĩgua.


text: 1Taazu aza mũjilingigimĩlia iniino muulu waane. Eeze, mungigimĩlie! 2Namuluĩla wĩĩlũ nauuza wa kĩNzua kuitĩ numuligĩĩlie inie umugoosia umuĩ, ingĩ uKilisito, koona numutualĩle umunanso namueligue. 3Ĩpa noopokile kĩna ĩnzoka naalĩ yumupembelĩĩlie uHawa kuwĩsukukia waakue, iio-iioo ĩmasĩĩgo maani mikioononeka, nukukuuleka uugolokũ nuweelu kwa kĩKilisito. 4Kuitĩ kanga muntu waaze nukukumutanantia ũYesu wĩngĩ nasika kumutanantilie ishie, katia mwiaanũnkula ĩnkolo yĩngĩ nyĩsia nĩndĩo naalĩ mumianũnkuĩle, katia mwiaanũnkula iMpola na Nziiza nazĩngĩ nasikaalĩ muzigombile, mwigigimĩlia iiza yoo! 5Kuitĩ nsĩĩgile sika numukeepeelue kakĩntu, kĩna ĩaasio naĩkĩpeela uukulu wa utumua! 6Kanga ĩsika numutambuli nakĩĩ, sika numulũto wa kulĩnga; munzĩla tũlũ kũigyeleligue kualiĩ kumiani mumpola zensi. 7Alĩ ntimuĩlene kukĩniinupia, koona inie mukuligue, kunsooko alĩ numutanantĩĩlie iMpola na Nziiza za kĩNzua, kakĩnamulĩmo alĩ numugila? 8Alĩ nĩmaleegĩĩlie ĩmakanisa namĩngĩ kunzĩla ya kuwaanũnkula uukendegeeli waao, koona numutumĩle inie. 9Pĩna alĩ nkoolĩ kunsiani nukwisilĩlua, sika alĩ ntũlile muligo kumuntu wensi, kuitĩ ĩanũna naalĩ ijile kwipũnĩĩla kuMakedonia naampela naalĩ numusilĩlue. Munkaani tũlũ alĩ nĩgililie, kangĩ nĩkakĩgilia, ndekitũla muligo kumiani. 10Kĩna iio ĩtai ya kĩKilisito ĩkoole mumuane, ukutilĩ nwakumũmia umulomo waane nuwĩkũmazukia waane kunandĩ za Akaya. 11Nĩkĩ gua, kunsooko sika numuloiluene inie? Umanile uNzua! 12Ĩpa nanukulutendaa, nĩkakulutenda, nĩaleegelie ĩnsooko ĩasio naidũũma ĩnsooko ya kĩkũmazukĩlia kukigyelekia kĩna kwilika nindiishie. 13Kuitĩ ĩaasio ingĩ atumua a ulongo, naakĩtumaa umulĩmo wa upembeelia, naĩkĩpĩlulaa atũle zĩ aatumua a kĩKilisito. 14Kangĩ sika ukulĩlua, kuitĩ ũShetani umuene ukĩpĩlula wĩĩ mpiani ya malaĩka wa weelu. 15Luulo gua, sika lukani lukulu kanga ĩtumi aakue ĩĩkĩpĩlulaa atũle mpiani ya ĩtumi a kulukuuluu, nĩmpelo yaao ikitũla kwilika lya mĩlĩmo yaao. 16Natambula kangĩ, “Wensi walekinshĩĩga kĩna ĩne numunaulu; kanga munsĩĩgĩle iio gua, mung'ombie zĩ numunaulu, koona nineene gua nĩkũmazukie kainiino.” 17Nanukuzitambula ĩpaino sika mbũgile kĩna nkaani za kĩShekulu, ĩpa zĩ kuulu, muukamatĩkũ uu wa wĩkũmazukia; 18kunsooko iingĩ ĩkĩkũmazukia mukĩuntu, nineene nĩkakĩkũmazukia. 19Kuitĩ inie namutĩĩte ĩmasala mukuagigimĩlagiaa ĩanaulu kuulumbi! 20Mukugigimĩlagiaa umuntu kanga wamutende muĩ asese, kanga wamulĩe inie, kana wamuleegelie iiintu yaani, kanga wĩkulie nukukumukua inie muusiu. 21Numukolue nsoni kwitambula itĩ, alĩ kuaniekũ kwikĩlĩkĩĩla kwitenda yaasio! Ĩpa gua mulukaani luensi kanga umuntu wĩĩ mukamũ kukĩkũmazukia (nitambula kĩulu) nineene gaa numukamũ kukĩkũmazukia. 22Aebũlaniane ĩo? Nineene gaa. Aĩsilaeline ĩo? Nineene gaa. A wĩleli wa kĩIbũlahimune ĩo? Nineene gaa. 23Ĩtumi a kĩKilisitone ĩo? Ĩne nangũlũ (nitambula zĩ numusali) muukoi wa mulĩmo kwikĩlĩkĩĩla, mũitũngo kwikĩlĩkĩĩla, muukuua kwikĩlĩkĩĩla nkankanaa, nkua ningĩ piipĩ kwikia. 24Nkua zitaano alĩ numukuue kuAyahũdi mĩkoa makumi manĩĩ kwikeepia umuĩ. 25Alĩ numukuue nankome nkua zitatu; alĩ numutũlue magũe nkua ĩmuĩ; ipyango liane naalĩ nononekeela munanza nkua zitatu, nanĩĩ nkoolĩ munanza utiku nĩmunsĩ. 26Mumĩsĩnzo nkua ningĩ, muwĩlũgi wa miongo, muwĩlũgi wa aleegelania, muwĩlũgi wa antua aane, muwĩlũgi wa ndugu nazĩngĩ, muwĩlũgi wa mukaa nankulu, muwĩlũgi wa mumbuga, muwĩlũgi wa munanza, muwĩlũgi wa anũna a ulongo; 27mumĩlĩmo namĩkakũ, munzago, muuumia ndoolo, nkua kunkua munzala nĩnoota, nkua ningĩ muulia ndia, mumpeepo pĩna numugila kantiila. 28Leka ĩzaasio za kunzi, zikoolĩ gua nazukunzũgaa mumeelele, nduo iingĩ uukendegeeli wa makanisa tũlũ. 29Waani namuneketũ nineene ndekineketa? Waani namukũmpigue nineene ndekishuukĩlua? 30Kanga ĩinjĩpĩĩle kukĩkũmazukia, nĩkakĩkũmazukĩlia uuneketũ waane. 31uNzua Tata wa kĩShekulu Yesu namukuligue ĩkalĩ nakalĩ, umanile ya kĩna sika nilomboka. 32kuDamesiko ũjũmbe nwa mutemi Aleta alukumĩlindĩĩlaa ĩkaa ya Damesiko koona wanguĩle, 33nineene naniikĩligua mũtyooto kwipũna mũdilishia lya nkĩlĩ, nangũnĩka kwipũna mumĩkono yaakue.


text: 1Ĩne gua anũna aane, sika alĩ nsũũmile kukĩtambuĩla niniinie zĩ antu a kĩnkoolo, ĩpa zĩ naa kĩmuĩlĩ udũũ, zĩ aana naatakata mwa kĩKilisito. 2Alĩ numonkilie ĩmasunsu, sika alĩ numulĩĩsilie india nankakũ, kuitĩ sika alĩmwalasũũma kukuzilĩa. Sunga nunzuauu sika musũũmile, 3kunsooko kĩlĩ mwĩantu a kĩmuĩlĩ udũũ. Kuitĩ kunsiani malĩĩ ukoolĩ wĩĩlũ nuwĩleei, sika mwĩantu a kĩmuĩlĩne, kangĩ sika mukugendelaa mukĩuntune. 4Kuitĩ pĩna umuĩ uũgile, “ĩne na kĩPaulo,” umuua, “ĩne na kĩApolo,” sika mwĩantu a kĩmuĩlĩne? 5uApolo gua waani? NuPaulo gua waani? Ingĩ ĩtumi nukuwĩtumi waao namusuĩĩla, muntu wensi muna ũShekulu alumupeelĩĩle. 6Ĩne nampandĩla, uApolo nũitĩla ĩmaazĩ, ĩpa umukola kukulia ingĩ uNzua. 7Iio gua nupandĩĩle sika kĩntu, sunga nũitĩĩle ĩmaazĩ, ĩpa ingĩ uNzua nukukulagiaa. 8Luulo gua, uyo nukupandĩlaa ninduyonukũitĩlaa ĩmaazĩ ingĩ ilika lĩmuĩ, kangĩ wensi ukiligia kĩpeegua kiakue muumo-muumoo muna ukuagĩlaa umukola. 9Kuitĩ ishie kukĩtumaa umulĩmo palumuĩ nuNzua; inie mwĩmugunda wa kĩNzua, mwĩnumba ya kĩNzua. 10Kwilika lya ukende wa kĩNzua naalĩ numupeegue, ĩne zĩ numukulu wa azengi namukola masala nuuĩĩkile umukũlĩla; umuua wijenga mukiania yaakue. 11Kuitĩ umukũlĩla nuĩngĩ kutilĩ nusũũmile kukuuĩĩka, isiititũla uo nawakondile kwiĩĩkua, ingĩ ũYesu Kilisito. 12Ĩpa kanga umuntu wazenge mukiania ya mukũlĩla uu kuzahabũ katia kumpeesa, katia kupigũe napya ngele nkakũ, katia kumakota, katia kumasanzĩ, katia kunenge, 13umulĩmo wa muntu wensi ukakigyelela. Kuitĩ uLutondo lukakigyelelia; kunsooko ukikũnukulua kumooto, numooto ukakuugema umulĩmo wa muntu wensi kĩna wilika kĩ. 14uMulĩmo wa muntu nuzengile mukiania yaakue kanga wikyale, ukiligia ĩkĩpeegua. 15uMulĩmo wa muntu kanga utekenteeligue, ukiligia ukapĩki; ĩpa uyo umuene ukigũnĩka, ĩpa zĩ kumooto. 16Sika mumanilene inie kĩna mualĩĩ Numba ya kĩNzua, kangĩ kĩna uMuau wa kĩNzua wikyalile munsĩ yaani? 17Numuntu kanga wamionoone ĩNumba ya kĩNzua, uNzua ukakumoonoona umuntu nuasio. Kuitĩ ĩNumba ya kĩNzua ingĩ nzelu, ndĩo ingĩ niinie. 18Muntu waleke kĩpembeelia umuene, na wĩona kĩna munamasala pakatĩ yaani muna unkũmbigyulu uu, nwa tũle munaulu, koona watũle munamasala. 19Kuitĩ ĩmasala ma unkũmbigyulu uu ingĩ ulu ntongela ya kĩNzua. Kuitĩ yandĩkue, “uzo ukuaguĩlagiaa ĩanamasala muwĩsukukia waao.” 20Nĩkangĩ, “ũShekulu umamanile ĩmasĩĩgo ma anamasala ya kĩna nakanda udũũ.” 21Iio gua, kaumuĩwaleke kĩkũmazukĩlia ĩantu. Kunsooko tũlũ yensi yaani. 22Kanga wĩĩ Paulo katia Apolo katia Kefa, katia unkũmbigyulu katia upanga katia nkia, katia ii naikoolĩ ĩpaino, katia io naikitũla; tũlũ yensi ingĩ yaani, 23niniinie ingĩ mwa kĩKiisito, nuKilisito ingĩ wa kĩNzua.


text: 1Namona kĩlĩngasĩĩlio nĩkĩĩa mwigyulu, kĩkulu kangĩ kya ukulĩlua; amalaĩka mupũngatĩ akola makuo mupũngatĩ ma mpelo. Kunsooko mumaasio uutaki wa kĩNzua utimĩĩlĩkile. 2Kangĩ namona zĩ mpiani ya nanza ya kĩlolelo naalĩsaalĩnkĩĩne numooto, nĩndĩo naalĩ adulile ĩnimu nunzegamĩla waakue niyalo lya liina liakue, ĩĩmĩkile pananza nya kĩlolelo, atĩĩte nsumbĩ za kĩNzua mumĩkono. 3Ndĩo iĩmba ĩliĩmbo lya kĩMusa, mwĩtumi wa kĩNzua, nĩliĩmbo lya Muana-nkolo naaiũga, “Ukulu, kangĩ wa ukulĩlua uutendi waako, Ee shekulu Nzua, Mukola ngũlũ zensi! Za kulukuuluu kangĩ za tai-taaii injĩla zaako, ee Mutemi wa ndugu! 4Waani nasikukoopokile, ee Shekulu, nukwikulia ĩliina liako? Kunsooko ue wing'ene dũũ wĩmuelu. Kuitĩ indugu tũlũ zikiiiza nukukukutekela ntongela yaako, Kunsooko uutendi waako wa kulukuuluu wakunukuĩlue.” 5Pĩna nazikĩla izi namona, laaa, ĩnumba ya kĩNzua ihyeema lya ukuĩli mwigyulu nigyulua, 6nĩamalaĩka mupũngatĩ akola makuo mupũngati naapũna munumba ya kĩNzua, ajialue ntiila nankakũ nanzelu, atũngue muikũa yaao mĩsipi ya zahabũ. 7Umuĩ wa iyumbe inĩĩ naipanga nuapeela ĩamalaĩka mupũngatĩ isheme mupũngatĩ ya zahabũ, ijuile uutaki wa kĩNzua nakuuza mupanga sunga ĩkalĩ nakalĩ; 8ĩnumba ya kĩNzua nijuligua ĩliuki nalĩpũnile kuukulu wa kĩNzua ningũlũ zaakue. Nayĩĩ kutilĩ kamuntu naalusũũmile kwiingĩla muNumba ya kĩNzua, sunga matimĩĩligue ĩmakuo mupũngatĩ ma amalaĩka namupungatĩ.


text: 1Kumuandio alĩ uLukaani, nuLukaani alĩ yĩensi nuNzua, nuLukaani alĩ uNzua. 2Uyu ĩmuandio alĩ yĩensi nuNzua. 3Tũlũ yensĩ alĩ itendue kwa kĩuyu; kanga ĩsika muene sika kitendeka kakĩmuĩ nakyatendekile. 4Mumuakue uupanga alĩ ukoolĩ, nduo upanga alĩ weelu wa antu; 5nduo uweelu weelilie mukiiti, nĩkiiti sika nakĩudula. 6Nwigyelela muntu mutumue kwipũna kwa kĩNzua, ĩliina liakue Yohana. 7Uyu nuuza kuukuĩli koona waukuĩle uweelu, tũlũ asuĩĩle kwa kĩuyo. 8uNuasio sika alĩ weelu, ĩpa alũjile waukuĩle uweelu. 9Alĩ ukoolĩ uweelu nwa tai nukumuelelagiaa umuntu wensi, nũjile muna unkũmbigyulu. 10Alĩ wĩĩlĩ muna unkũmbigyulu nuunkũmbigyulu nautũla kwa kĩuyu; nuunkũmbigyulu sika naumulĩnga. 11Nuuza kumuakue, ndĩo naalĩ aakue sika naamuanũnkula. 12Ĩpa tũlũ naalĩ amuanũkuĩle nuapeela usũũmi atũle aana a kĩNzua, naasuĩlĩĩle muliina liakue, 13naalelue sika kumugali, katia sika kuulooa wa muĩlĩ, katia sika kuulooa wa muntu, ĩpa kwa kĩNzua udũũ. 14NuLukaani nutũla muĩlĩ, nwikyala kumuĩtu, nakuulaaa uukulu waakue, ukulu zĩ wa Muana wing'ene kwa kĩTata, wijuile uukende nĩtai. ( 15uYohana numukuila, nwĩtunta nuũga, “Uyu wayu naalĩ ntambuĩle, nũjile kunuma yaane alĩ wa ntongela yaane kunsooko alĩ wa mbele kumuane.”) 16Numuwijuli waakue ishie tũlũ nakuanũnkula, ukende muukende. 17Kuitĩ uUlagĩĩlio nauleetua kumukono wa kĩMusa; uukende nĩtai alĩ zijile mwa kĩYesu Kilisito. 18Kutilĩ numuoonie uNzua ityũngo liensi; uMuana wing'ene nuĩlĩ mukĩkũa kya kĩTata, muene alumukũnukuĩle. 19Uuwau ukuĩli wa kĩYohana pĩna ĩAyahũdi naatuma kumuakue kwipũna kũYelusalemũ apolia nĩAlawi amukolie, “Ue uue waani?” 20Nukũmuula, sika nukaana; nukũmuula, “ĩne sika nĩKilisito.” 21Naamukolia, “mbii gua? Ue uue Eliane?” Nuũga, “Sika neene.” “Ue uue munakĩdagu nuasione?” Nushookeelia, “Zũi.” 22Paapo naamuĩĩla, “Ue uue wani gua? Kuashookeelie naalĩ akutumile. Ukĩĩĩlaaii?” 23Nuũga, “Ĩne neene luli nalukĩtunta mumbuga, mĩgololĩ ĩnzĩla ya kĩShekulu, kĩna aluũgile umunakĩdagu Yesaya.” 24Ndĩo naalĩ atume alĩ Apalisayo. 25Naamukolia naamuĩĩla, “Nĩkĩ gua wibadĩĩzia kanga ue ĩsika wĩKilisito katia Elia katia munakĩdagu uzo?” 26uYohana nushookeelia nuũga, “Ĩne nibadĩĩzia kumaazĩ; pakatĩ yaani wĩĩmĩkile nasika mumuĩzĩ inie, 27nũjile kunũma yaane, uyo nasika nijĩpĩĩle ĩne kukuutũngula umukoa wa kĩlaatu kiakue.” 28Izi nazitendeka paBetania kwityumbĩ liYolidani, kuuko uYohana alĩ wĩĩlĩ nũbadĩĩzia. 29Mudaau yakue numuona ũYesu wijile kumuakue nuũga, “Laaĩ uMuana-nkolo wa kĩNzua nuukenkile umulandu wa unkũmbigyulu! 30Uyu wayu naalĩ ntambuĩle ĩne, ‘Kunũma yaane wijile muntu naalĩ wa ntongela yaane kunsooko alĩ wa mbele kumuane.’ 31Nineene sika alĩ numuĩzĩ, Ĩpa koona wigyeleligue kũIsilaeli, luulo nijile nibadĩĩzia kumaazĩ.” 32uYohana nukuĩla nuũga, “Nanumuona uMuau nwitima zĩ nzĩa kwipũna kwigyulu, nwikyala mumuakue. 33Nineene sika numuĩzĩ, ĩpa uzo naaluntumile kwibadĩĩzia kumaazĩ uuyo numbuĩla, ‘Uyo nukakumuona uMuau witima nukukikyala mumuakue, uuyo ukubadĩĩzagiaa kuMuau Muelu.’ 34Nineene moonie, kangĩ nkuĩlĩĩle kĩna uyu wayu uMuana wa kĩNzua.” 35Mudaau yaakue uYohana alĩ wĩĩmĩkile kangĩ nĩamanigua aakue abĩlĩ. 36Numulaaa ũYesu wigenda, nuũga, “Laaĩ uMuana-nkolo wa kĩNzua.” 37ĩAmanigua aakue naabĩlĩ naamũigia witambula, naamutiata ũYesu. 38ũYesu nupĩluka, nuaona naamutiatile, nuaĩĩla, “Mwidũũma yaani?” Naamuĩĩla, “Labi” (ndogolelio yaakue, Mumania namukulu) “wikyalile mpĩĩ?” 39Nuaĩĩla, “Nzuĩ muone.” Iio naenda naaona pĩna wikyalile, naikyala ninduyo ulutondo luasio. Alĩ zĩ nsaa ikyumi. 40uAndelea, umunũna wa kĩSimoni Petelo, alĩ umuĩ wa aasio naabĩlĩ naalĩ amũigilie uYohana nukukumutiata ũYesu. 41Uyo numuona tangua Usimoni umunũna waakue, numuĩĩla, “Aza kwamuonaa uMesia” (ndogolelio yaakue, Kilisito). 42Numutuala kwa kĩYesu. ũYesu numutuupĩĩla, nuũga, “uUe Simoni muana wa kiYona. Ue ukiĩĩtua Kefa” (ndogolelio yaakue, Petelo). 43Mudaau yaakue ũYesu nuloma kwienda kũGalilaya. Numuona uPilipo, numuĩĩla, “Ntiata.” 44uPilipo alĩ wa kuBetisaida, kukaa ya kĩAndelia nuPetelo. 45uPilipo numuona uNatanaeli, numuĩĩla, “Aza kwamuonaa uzo naalĩ muandĩkĩlue nuMusa muUlagĩĩlio numuAnakĩdagu, ũYesu wa kuNazaleti, muana wa kĩYosepũ.” 46uNatanaeli numuĩĩla, “Kishuũũmane kĩntu nakĩĩza kwipũna muNazaleti?” uPilipo numuĩĩla, “Nzuu uone.” 47ũYesu numuona uNatanaeli wijile kumuakue, nutambula mumpola zaakue; “Laaĩ muĩSilaeli wa tai-taaii, kutilĩ kaupembeelia mumuakue!” 48uNatanaeli numuĩĩla, “Wasũũma mbii kwinĩnga ĩne?” ũYesu nushookeelia numuĩĩla, “uPilipo aza wĩkaalĩ kukuĩta pĩna aza wĩĩlĩ pamukuu, aza nukuoonie.” 49uNatanaeli nushookeelia numuĩĩla, “Mumania numukulu, ue uue uMuana wa kĩNzua! Ue uue umutemi wa Ĩsilaeli!” 50ũYesu nushookeelia numuĩĩla, “Kunsooko aza nakuĩĩlaa, Aza nukuoonie pamukuu, wasuĩĩlane? Ukiona nankulu kwikĩla izi.” 51Numuĩĩla, “Tai-taaii namuĩĩla, mukakulĩona igyulu lyakũnukuka nĩamalaĩka a kĩNzua inankĩla nukwiiika muMuana-muntu.”


text: 1Pĩna numaona ĩmaũmbĩ, nunankĩla munkonko; nwikyalansa, ĩamaningua aakue naamuagaana. 2Numũmuula umulomo waakue, nuamania, nuũga; 3“akembetue ĩatũka a nkolo; kuitĩ uutemi wa kwigyulu ingĩ waao. 4Akembetue naakola usungu; kuitĩ ĩaasio ikipumbuligua. 5Akembetue naapolo; kuitĩ ĩaasio ĩkakumĩsaala ĩnsĩĩ. 6Akembetue naakola nzala nĩnoota kukulukuulu; kuitĩ ĩaasio ĩkakikyuta. 7Akembetue naakola kĩnishungu; kuitĩ ĩaasio ikionelua kĩnishungu. 8Akembetue naeelu munkolo; kuitĩ ĩaasio ĩkakumuona uNzua. 9Akembetue naakuleetaa ĩmatiliga; kuitĩ ĩaasio ikiĩĩtua aana a kĩNzua. 10Akembetue naakuagagiguaa kunsooko ya kulukuuluu; kuitĩ uutemi wa kwigyulu ingĩ waao.” 11Muakembetue pĩna ĩkakumutukĩla nukukumuagia nukukumutambula uubĩ wensi kuulongo, kunsooko yaane. 12Lumbĩ nukwilumbĩĩlia; kuitĩ ĩkĩpeegua kiani ĩngĩ kĩkulu kwigyulu; kuitĩ iio aliaaagilie ĩanakĩdagu naalĩ amutongelĩĩle. 13“Inie mwĩmulenge wa muna nsĩĩ; kanga umulenge usuuke ukilungĩlua yaani? Sika wijĩpĩĩle kakĩntu, isiititũla kwiiitũa kunzi nukũtilangĩlua nĩantu. 14Inie mwĩweelu wa unkũmbigyulu. Kaa niĩĩlĩ munkonko sika ĩsũũmile kwipisigua. 15ĩAntu sika akusonsagiaa ĩntala nukwiĩĩkĩla munsĩ ityooto, ĩpa pauĩĩko wa ntala; yukuamĩlĩkĩlaa tũlũ ensi naakoolĩ munumba. 16Iio-iioo uweelu waani weelie ntongela ya antu, aone uutendi waani nauuza, amukulie uTata waani nwa kwigyulu.” 17“Mulekishĩĩga kĩna alĩ nijile kukuwoonoona uUlagĩĩlio ninkaani za Anakĩdagu; Sika alĩ nijile kwioonoona, ĩpa kwikamĩnkĩĩlia. 18Tai namuĩĩla; ‘Sunga igyulu nĩnsĩĩ pĩna zijililega, koolua kamuĩ katia kalutonua kamuĩ sika kikileegigua muUlagĩĩlio sunga tũlũ zensi zikondeeligue. 19Wensi gua, kanga wakoonoone kalagĩĩlio kamuĩ muipi napiniino, nukukuamania ĩantu iio, ukiĩĩtua muniino kwikĩla tũlũ muutemi wa kwigyulu; ĩpa wensi nukupitenda nukukupimania, nuasio ukiĩĩtua mukulu muutemi wa kwigyulu. 20Namuĩĩla; Kanga ĩkulukuuluu yaani ĩlekikĩlĩkĩĩla ĩkulukuuluu ya alangi nĩApalisayo, sika mukiingĩla kainiino muutemi wa kwigyulu.’” 21“Mũigilie ĩanakalĩ naalĩ aĩĩlue; ‘Ulekiulaga; wensi nukiulaga, yumũjipĩĩle ulamulua.’ 22Ĩne gua, namuĩĩla. Wensi nukumutakĩĩlaa umunũna waakue yumũjĩpĩĩle ulamulua. Nukumushoonelagia umunũna waakwe yumũjĩpĩĩle watualue kwilindi; numuntu wensi kanga wamumele, yumũjĩpĩĩle ĩGehena, ya mooto. 23Iio gua, kanga ĩwipũnia imasongelio maako paupolelio, nukunu wijuke kĩna umunũna waako, utĩĩte gyũndo kumuako, 24leka paapo imasongelio maako pawitekelo, lenda ukamantane tangua numunũna waako, paapo ushooke upũnie imasongelio maako. 25Kamantananga numulugu waako pĩna mwĩensi munzĩla, umulugu waleke kukuĩĩka mumĩkono ya mulamuli, numulamuli wakuĩĩke mumĩkono ya mulindĩĩla-kĩtũngo ugumĩlue mukĩtũngo. 26Tai nakuĩĩla, Sikukipũna muasio sunga ukalĩpe ĩkasenti ĩka mumalĩĩlio.” 27“Mũigilie kĩna alĩ itambulue; ‘Mulekigololia.’ 28Ĩne gua, namuĩĩla. Wensi nukumulaaa umukĩĩma kuuawa, paapo wagololagia ninduyo munkolo yaakue. 29Kanga ĩliiso liako Iya kĩgoosia lĩkutimulie, ulĩkuule, ulĩtaage kulĩ ninduue; iiza nangũlũ ulimĩĩlie ĩkatũmpĩ kaako kamuĩ, kwikĩla umuĩlĩ waako wensi utaague muGehena. 30Kanga umukono waako wa kĩgoosia ukutimulie uudumule, uutaage kulĩ ninduue; iiza nangũlũ ulimĩĩlie ĩkatũmpĩ kaako kamuĩ, kwikĩla umuĩlĩ waako wensi utaague muGehena. 31Kangĩ alĩ itambulue. Nukakumuleka umusungu waakue, wamupeele ĩkieti kya wĩleki. 32Ĩne gua, namuĩĩla. Wensi kanga wamuleke umusungu waakue, isiititũla kunsooko ya usambo, ukumutendaa mugololia; numuntu wensi kanga wamutoole umusungu namulekue, wagololagiaa.” 33“Kangĩ mũigilie kĩna ĩanakalĩ alĩ aĩĩlue. Ulekilapa kuulongo, ĩpa upikĩĩlie kwa kĩShekulu uulapi waako. 34Ĩne gua, namuĩĩla. Ulekiiila ityunu kainiino; sunga kwilapĩla igyulu, kuitĩ lĩĩlo tyengu lya kĩtemi lya kĩNzua; 35katia kwilapĩla ĩnsĩĩ, kuitĩ muumo uĩĩko wa mĩgulu yaakue; katia kũYelusalemũ, kuitĩ ĩĩo kaa ya mutemi namukulu. 36Katia ulekiiilĩla ityunu ityũe liako, kuitĩ sikusũũmile kwitenda tyũmbĩ lĩmuĩ lĩtũle lielu katia liilu. 37Utambuli waani utũle eeze yĩĩ eeze, zũi yĩĩ zũi; nazĩkĩongeela kuizi zukupũnaa kumubĩĩ.” 38“Mũigilie kĩna alĩ itambulue. Liiso kuliiso, liino kuliino 39Ĩne gua, namuĩĩla. Muleke kĩkunguma numuntu namubĩĩ; ĩpa nuasio kanga wakukue lupĩĩ kuluakasa lwa kĩgoosia, umupĩlulĩlie nuluua. 40Nusiiile kukukusokia nukwishola ĩntiila yaako, umulekele numunkũmbĩ. 41Nuasio nukakukukankanĩka wende maili ĩmuĩ, lenda ninduyo zibĩlĩ. 42Nukukulompa umupeele. nusiiile kwilĩa mpaa kumuako, uleke kumũima.” 43“Mũigilie kĩna alĩ itambulue, ‘Ukakuumuloogua umunakaa waako, nukukumusuukĩlua umulugu waako.’ 44Ĩne gua, namuĩĩla; Alooguĩ ĩalugu aani, alompeelĩ naakumuagagiaa, 45koona mutũle aana a kĩTata waani nwa kwigyulu; kuitĩ ukuatuĩlagiaa ĩmpasu yaakue ĩabĩĩ nĩnaaaza, nukukuakuĩlia ĩmbũla ĩanakulukuuluu nĩnasika akulukuuluu. 46Kanga ĩmualogilue naamuloogilue, mutĩĩte kĩpeegua kĩ? Sunga ĩasangulia-koodi sika iio akutendaane? 47Kanga ĩmukuaũgia ĩanũna aani udũũ, mutendile yaani namuakĩlĩkĩlĩĩle? Sunga ĩandugu nazĩngĩ sika iio akutendaane? 48Iio gua muĩ akamĩnkĩĩlũ niniinie zĩ uTata waani nwa kwigyulu namukamĩnkĩĩlũ.”


text: 1ũYesu nwijuile uMuau Muelu, nushooka kwipũna kũYolidani, nutualua numuau kumbuga 2kuntondo makumi manĩĩ kunu nũgemua nũShetani muntondo zaasio sika alukulĩaa kakĩntu, sunga pĩna naziula nukolua nzala. 3ũShetani numuĩĩla “malĩĩ ue ĩwĩ Muana wa kĩNzua, lĩĩĩle igyũe ĩlĩ lĩtũle ugalĩ.” 4ũYesu numushookeelia nuũga, “Yandĩkue, umuntu sika witũla muumĩ kuugalĩ dũũ.” 5Numunankĩlia kukiania, numulagĩĩla uutemi tũlũ wensi wa unkũmbigyulu kukatũngo kaniino. 6ũShetani numuĩĩla, “Nĩkakukupeela uusũũmi uu tũlũ nuukulu waakue, kunsooko uwaasio ĩne numupeeegue, nineene nukumupeela tũlũ wensi muna numuloelue. 7Iio gua, ue kanga wĩntekele, tũlũ mikitũla maako.” 8ũYesu nushookeelia numuĩĩla, “Yandĩkue, Umutekele ũShekulu Nzua waako, ninduyo wing'ene dũũ umutumĩle. 9numutuala kũYelusalemũ numuĩmĩkia kunsonge ya Numba ya kĩNzua, numuĩĩla, Malĩĩ ue ĩwĩ Muana wa kĩNzua, ĩsuulie pansĩ kwipũna ĩpa; 10Kuitĩ yandĩkue, ‘Ukakukulagĩlĩlia ĩmalaĩka aakue akulindĩĩle,’ 11Kangĩ, ĩkakukukenka mumĩkono yaao, Uleke kĩkũmpia umugulu waako mwigyũe.” 12ũYesu numushookeelia, “Itambulue Uleke kumugema ũShekulu Nzua waako.” 13umupembelia, pĩna numala ĩmagemua mensi, numuleka kwityũngo. 14ũYesu nushooka ningũlũ za kĩMuau, nuenda kũGalilaya; impola zaakue nazikũmuuka munsĩĩ tũlũ nazĩpiipĩ. 15Ninduyo alukumanagiaa mumasũnagogi maao nwikuligua nĩantu tũlũ 16Nupika kuNazaleti paasio pĩna alukulĩĩle, nũingĩla palutondo lwa wikyali mũshũnagogi kĩna alĩ ntendo yaakue, nuĩmĩka wasome. 17Nupeegua ĩkĩtabũ kya munakĩdagu Yesaya. Pĩna nukĩkũnukula ĩkĩtabũ kiasio nuona pĩna yandĩkue, 18“uMuau wa kĩShekulu wĩĩlĩ mumuane, kuitĩ wampakile ĩmakũta kukuatanantĩlia ĩatũka iMpola na Nziiza. Untumile nĩatanantĩlie ĩatũngua uutũnguĩlua waao, nĩapokũ aone kangĩ, nĩatende akolelua naalĩ atuunĩĩligue, 19nuutanantie umuaka wa kĩShekulu namugombigue.” 20Nukĩkũnĩkĩla ĩkĩtabũ, numushookelia umwĩtumi, nwikyalansa. Tũlũ ensi naalĩ akoolĩ mũshũnagogi naamutuupĩĩlĩkia. 21Nuandia kukuaĩĩla, “Nantende uandĩkua uu watimĩĩlagiguaa muakutuĩ aani.” 22Tũlũ naamukuĩla iiza, naakulĩlua kunsooko ya nkaani za ukende naalĩ zipũnile mumulomo waakue, naaũga “Uyu sika wayu muana wa kĩYosepũne?” 23Nuaĩĩla “Tai, mukimbuĩla uung'enua uu, ‘Mukilĩki, ĩkamie uuue;’ inkaani zensi nalĩ kuziigilie kĩna alĩ zitendekile muKapelinaũmũ zitende nĩndĩĩpa gua muna nsĩĩ yaako.” 24Nuũga “Tai namuĩĩla, Kutilĩ kamunakĩdagu nukugombagiguaa munsĩĩ yaakue umuene.” 25Ĩpa tai namuĩĩla, “Pantondo za kĩElia alĩ akoolĩ akiĩlua iingĩ muĨsilaeli pĩna igyulu aligyalĩlue miaka ĩtatu nĩmieli mutandatu, pĩna nĩtũla nzala nkulu munsĩĩ yensi; 26Ĩpa uElia sika alĩ mutume kuumuĩ wa aasio isiititũla kumukiilua wa Salepita munsĩĩ ya Sidoni. 27Kangĩ alĩ akoolĩanamatana iingĩ muĨsilaeli pantondo za munakĩdagu Elisha, sunga kutilĩ naalĩ mueligue isiititũla uNamani wa kuSilia.” 28Tũlũ ensi naalĩ akoolĩ mũshũnagogi pĩna naaziigia izi, naijulua nuutaki, 29naauuka naamupũnia kĩnzinzi kya kaa, naamutuala kunkilimbua ya nkonko pana alĩ nzengue ĩkaa yaao, koona amugumĩle pansĩ; kĩngaalĩ ngaalĩ 30Ĩpa uyo nukĩlĩla pakatĩ yaao, nulongola. 31Nutima kuKapelinaũmũ, kaa ya Galĩlaya, nuĩ kuamania palutondo lwa wikyali. 32Naakũmia uumania waakue kunsooko ulukaani luakue alĩ lutĩĩte usũũmi. 33Mũshũnagogi alukoolĩ muntu munalĩsĩĩmuĩ, nukuuta kululi lukulu, 34nuũga “Hai! Kwĩmbii nĩnduue, Yesu Munazaleti. Wijile kukukumalane, Nukuĩzĩ kĩnaue wĩwaani, wĩMuelu wa kĩNzua.” 35ũYesu nulĩtakĩla nuũga Mũma! Pũna mumuakue! Paapo ĩlĩsĩĩmuĩ nalĩmuguusia pakatĩ yaao, nalĩmupũna, sika nalĩmulemaalia. 36Ensi naakũmia, naĩtambuĩla eene kueene naaũga, “Lukaani kĩ ulu, kuusũũmi ningũlũ ukumalagĩĩlia ĩmasĩĩmuĩ, ndayo mipũna.” 37iMpola zaakue nazikũmuuka munandĩ zensi za nsĩĩ niasio. 38Nupũna mũshũnagogi, nũingĩla munumba ya kĩSimoni. uMukuĩ wa kĩSimoni, unina wa musungu waakue, alugonile muluĩle alĩ wisonselĩĩle naamulompa kunsooko yaakue. 39Nuĩmĩka piipĩ nduzo, nuutakĩla uuluĩle naumulegela. ĩkamuĩ nuuuka, nuĩ kuatumĩla. 40ĩMpasu pĩna nĩsaalĩĩla, ensi naalĩ atĩĩte ĩaluĩle naauluĩle nawĩsiasia naaaleeta kumuakue. Numuĩĩkĩla wensi ĩmĩkoono nuakamia. 41Nĩmasĩĩmuĩ namaapũna iingĩ, namikuuta namiũga, “Uwe wĩmuana wa kĩNzua.” Numatakĩlĩkia, sika numagombia kwitambula, kunsooko alĩ mamanile kĩna uzo ingĩ Kilisito. 42Pĩna naweela nupũna, nulongola kĩna tilĩ kaantu, ĩmaũmbĩ namaa kumudũũma, namapika kumuaakue, namaa kumugilĩĩlia walekilega kunsiao. 43Ĩpa nuaĩĩla, “Injĩpĩĩle kwitanantia impola na Nziiza za utemi wa kĩNzua numukaa nzia, kuitĩ yoi alĩ numutumue.” 44Nũitanantagiaa mumasũnagogi ĩma muGalĩlaya.


text: 1Pĩna nukondia kukuzitambula inkaani zaakue zensi muakutuĩ a antu, nũingĩla muKapelinaũmũ. 2Numusese wa mutongeeli wa ĩlasi gyana, umuĩ alĩ mulemeeligue piipĩ kwikia, naalĩ muloogekigue nduyo. 3Pĩna nũigia impola za kĩYesu, nutuma kumuakue anampala a Ayahũdi kukumulompa waaze wamukamie umusese waakue. 4Pĩna naapika kwa kĩYesu naĩĩ kumupeepia naaũga, “Yumũjĩpĩĩle umutendele yaasio 5kuitĩ umĩloilue ĩndugu yĩĩtu, nduyo nukuzengelia ishũnagogi liĩtu.” 6Paapo ũYesu nuenda palumuĩ ndĩo. Pĩna nupigamĩĩla piipĩ nĩnumba yaakue, umutongeeli wa ĩlasi gyana nutuma asuaĩĩa kumuakue numuĩĩla, “Shekulu uleke kĩkunkunalia, kuitĩ sika injĩpĩĩle ĩne ue wingĩle mwityembe liane. 7Luulo gua, aza nĩoonie kĩna sika injĩpĩĩle ĩne uneene kwiiza kumuako; ĩpa tambula ulukaani udũũ, numusese waane ukikamia. 8Kuitĩ ĩne nineene nĩmuntu numuĩĩkue nsĩlĩlĩ ya usũũmi wa kĩtemi, ntĩĩte ĩĩlaasi naĩĩlĩ nsĩlĩlĩ yaane; nukumuĩĩlaa uyu, ‘Lenda,’ ukuendaa; numuua, ‘Nzuu,’ ukuuzaa; nukumusese waane, Tenda itĩ ukutendaa.” 9ũYesu pĩna nũigia izi numukulĩlua, nulĩkea iyũmbĩ naalĩ lyumutiatile, nuũga “Namuĩĩla inie, sunga muĩSilaeli sika nalaona nĩnainiino uusuĩĩle naukulu kĩna uu.” 10Nĩaasio naalĩ atumue pĩna naashooka kukaa naamuagaana umusese wakamagiaa. 11Pembele nulongola sunga kukaa nyukuĩtaguaa Naini, nĩamanigua akue alĩ ĩtiatile nunduyo palumuĩ niyũmbĩ kyulu. 12Pĩna nusũgamĩĩla palyumulango lya kaa, paasio alĩ ukoolĩ muimba mukenkue kunzi, muana wing'ene kwa kĩnina naalĩ mukiĩlua, nĩantu iingĩ a kaa alĩ yĩpalumuĩ nduyo. 13ũShekulu pĩna numuona, numukolelua kĩsuusu, numuĩĩla “Lekilĩla.” 14Nusũgamĩĩla nulĩamba ikyenkelo, ĩaasio naalĩ alĩkenkile naĩĩmĩka. Nuũga, “Musumbatĩ nakuĩĩla, Uuka!” 15uMuimba nauuuka, nwikyalansa, nuandia kwitambula. Numupeela unina waakue 16Tũlũ naingĩĩlua nuooa, naĩĩ kumukulia uNzua naiũga “Munakĩdagu mukulu wigyelelaa kunsĩĩtu;” kangĩ, “uNzua waagaanaa ĩantu aakue.” 17iMpola zaakue izi nazishapatĩla mu Uyahũdi wensi numunsĩĩ tũlũ nazipilimĩkĩlĩĩlie. 18ĩAmanigua a kĩYohana naamutualĩla ĩzaasio tũlũ. 19Paapo uYohana nuĩĩta abĩlĩ muamanigua aakue, nuatuma kwa kĩYesu nukolia “Ue uuene unuasio nwijile, katia kumulaaĩĩle wĩngĩ?” 20Nindĩo pĩna naapika kumuakue naaũga, “uYohana Mubadĩĩzia ukutumile kumuako uũgile itĩ Ue uuene nwijile katia kumulaaĩĩle wĩngĩ.” 21Nityũngo lĩĩlo-lĩĩloo alĩ waakamilie iingĩ ĩmauluĩle maao ninjago nĩmasĩĩmuĩ, nĩapokũ iingĩ nualaĩlia. 22Paapo nushookeelia nuaĩĩla, “Lendĩ, mumuĩĩle uYohana namuzioonie nukukuziigia ĩapokũ iona, ĩanakĩtele igenda, ĩanamatana ieeligua, ĩanakĩlĩmba iiigia, ĩakiu iiiukigua, ĩatũka itanantĩligua impola na Nziiza. 23Muliukũ unuasio nasika mukũmpigue kunsooko yaane.” 24Pĩna nalega naalĩ atumue nuYohana, nuandia kukumaĩĩla ĩmaũmbĩ impola za kĩYohana, “Alĩ mupũnile kwienda kumbuga kwilaaa yaani? Lunangine naalĩ lwishũngũsigua nĩnzega? 25Ĩpa alĩ mupũnile kwienda kwilaaa yaani, muntu namujialue intiila nantitimũne? Laaĩ, ĩantu naajialile intiila za ukulu, naakulĩaa kumamona akoolĩ mumazumba ma kĩtemi. 26Ĩpa alĩ mupũnile kwienda kwilaaa yaani? munakĩdagune? Eeze namuaĩĩla inie, nukĩlile munakĩdagu. 27Uyu wayu naalĩ muandĩkĩlue izi, ‘Laaa, namutuma umutumua waane ntongela ya usiu waako, nukijĩpĩĩlia ĩnzĩla yaako ntongela yaako.’” 28Nineene namuĩĩla, “Muaasio naalĩ alelue nĩasungu kutilĩ namukulu kwikĩla uYohana; ĩpa namuniino muutemi wa kĩNzua ingĩ mukulu kwikĩla uyo.” 29(Nĩantu tũlũ nĩasangulia-koodi pĩna naigyũlia izi naamĩkuĩla ĩkulukuuluu ya kĩNzua, kuitĩ abadĩzĩgue kuubadiizo wa kĩYohana. 30Ĩpa ĩApalisayo nĩanakialo naalĩsiita ishiio lya kĩNzua mumiao, kuitĩ sika alĩ abadĩĩzigue nunduyo.) 31ũShekulu nuũga, “Nĩapianĩkĩĩlie ĩantu a wĩleli uu niyaani, ndĩo ĩpianile niyaani?” 32Ĩpianile nĩang'inia naikyalansile pigyulaanĩlo nukukĩĩta eene kueene naiũga, aza kukumukuĩla inie impembe ĩpa sika mwaina; aza kukomilie ĩsuuka ĩpa sika mwalĩla. 33Kuitĩ uYohana Mubadĩĩzia nuuza sika alukulĩaa uugalĩ katia kwikopa umubinio, niniinie namuũga, munalĩsĩĩmuĩ. 34uMuana-muntu nuuza nwilĩa nukwikopa, niniinie namuũga, Laaĩ, mulakũ uyu, kangĩ mukopekia mubinio, musuamuua wa asangulia-koodi nĩanamĩlandu! 35Nĩmasala migyelĩĩle kĩna ma kulukuuluu kwĩaana aakue tũlũ. 36Muntu umuĩ wa Apalisayo alumusũgamĩlĩlie walĩe india kumuakue, nũingĩla munumba ya Mupalisayo, nwikyalansa pandia. 37Laaa, musungu umuĩ wa kaa niasio, naalĩ munamĩlandu, pĩna nuligia impola ya kĩna wikyalansile pandia munumba ya Mupalisayo, nuleeta kasali ka makũta, 38nuĩmĩka kunũma yaakue piipĩ nĩmĩgulu yaakue nũilĩla, nuandia kukumusonontekelia ĩmisholi mumĩgulu yaakue nukukuuĩpiagula kumatũmbĩ mityũe liakue, nuĩsunĩkia ĩmĩgulu yaakue nukukuĩpaka ĩmakũta. 39Ĩpa uMupalisayo nalumusũgamĩlĩĩlie pĩna nuona yaasio, nuũga munkolo yaakue, “uMuntu uyu kanga ĩazaa munakĩdagu azũjile kumumana umusungu uyu nukumuapaatia kĩna waani, kangĩ nduyo muntu kĩ, ya kĩna ingĩ, munamĩlandu.” 40ũYesu nushookeelia numuĩĩla, “Simoni, ntĩĩte lukaani lwa kukuĩĩla.” Nuũga “Lukaani kĩ, Mumania.” 41Nuũga, “Muntu umuĩ nukupeelanaa ĩmpaa alutĩĩte antu abĩlĩ naalĩ alĩĩle ĩmpaa; umuĩ alulĩĩle magana mataano ma shilinge, nwa kabĩlĩ makumi mataano. 42Nĩndĩo pĩna alĩ agila kya kumushookelia, nualekela alekilĩpa tũlũ uubĩlĩ waao. Muaasio naabĩlĩ nuĩmbi nukakumuloekigua?” 43uSimoni nushookeelia nuũga, “Nĩmbũge uyu namulekelue iingĩ.” Numuĩĩla “Ulamuĩle ĩtai.” 44Numupĩlukĩĩla umusungu, numuĩĩla uSimoni, “Wamuonaane umusungu uyu. Aza ningĩĩle munumba yaako; ĩpa uyu wansonontekelia ĩmisholi mumĩgulu yaane nukukuĩpiagula kumatũmbĩ mityũe liakue. 45Ue sika azunsunile, ĩpa uyu kwipũna pĩna ningĩlĩlaa, sika waleke kwinshunĩkia ĩmĩgulu yaane. 46Sika wampaka ĩmakũta mwityũe liane, ĩpa uyu azumpakile ĩmĩgulu yaane ĩmakũta. 47Kunsooko ĩĩ nakuĩĩla waleegelagiguaa ĩmĩlandu yaakue namingĩ kunsooko muloekigue; ĩpa nukuleegelagiguaa iniino, uyo ukuloaguaa iniino.” 48Paapo numuĩĩla umusungu, “Waleegelagiguaa ĩmĩlandu yaako.” 49Nĩaasio naalĩ ikyalansile pandia palumuĩ ninduyo naandia kukĩĩĩla eene kueene, “Waani uyu sunga waĩleegelania ĩmĩlandu.” 50Numuĩĩla umusungu, “uUsuĩĩli waako wakugũnaa, lenda nĩmatiliga.”


text: 1Paapo nundagĩĩla umongo wa mazĩ ma upanga naukumĩlĩmĩntaa zĩ kĩlolelo, upũnile mwityengu lya kĩtemi lya kĩNzua, nĩlya Muana-nkolo, 2pakatĩ ya nzĩla yaakue, sunga paluandĩ ulu nuluandĩ luua lwa mongo alĩ lĩkoolĩ kyota lya upanga, nalĩkupĩaa inkali, matũmpĩ kyumi namabĩlĩ, nalĩkupĩaa inkaali zaakue mueli wensi, nĩmalũka mikyota makuzikamagiaa indugu. 3Ijilitũla kutilĩ kakĩzũmo kiensi kangĩ, nityengu lya kĩtemi lya kĩNzua nĩlya Muanankolo jilee liĩlĩ mumuakue, nĩĩtumi aakue ĩkakumutumĩla; 4ĩkakumuona uusiu waakue, nĩliina liakue lĩkoolĩ muusiu waao. 5Kutilĩ kautiku paasio, sika asiiile kaweelu wa ntala sunga uweelu wa mpasu, kunsooko ũShekulu Nzua ukueelelagiaa, nĩndĩo ijilitema ĩkalĩ nakalĩ. 6Numbuĩla, “iNkaani izi ingĩ za kusuĩĩlua kangĩ za tai. NũShekulu, Nzua nwa nkolo za anakĩdagu, alumutumile umalaĩka waakue waalagĩĩle ĩĩtumi aakue impola nazikitũla zikoolĩ kuukaaũ kutilĩ kawĩnegelo. 7Laaa, nijile kuukaaũ;” Mukembetue unuasio nukuzikendegeelaa inkaani za uunakĩdagu wa kĩtabũ ĩkĩ. 8Ĩne nanĩYohana, neene alĩ nizigyũũlie nukukuziona impola izi. Pĩna nanizigyũlia nukukuziona, nangua kukĩtekela pamigulu ya kĩMalaĩka naalundagĩlĩĩle ĩzaasio, 9numbuĩla, “Lekitenda yaasio! Ĩne nĩmwĩtumi mĩaako, kangĩ wa anũna aako ĩanakĩdagu, kangĩ nĩaasio naakuzikendegeela inkaani za kĩtabũ ĩkĩ. Mutekele uNzua.” 10Numbuĩla, “Leka kuziĩĩkĩla umuhũli inkaani za unakĩdagu wa kĩtabũ ĩkĩ, kuitĩ ityũngo lyasũgamĩlaa. 11uMukola kukapana, nuĩme muukapani; numukola udobũ, nuĩme muudobũ; numukola kulukuuluu, nuĩme mukulukuuluu, nĩnamuelu, nuĩme muweeligua.” 12“Laaa, nijile kuukaaũ, nuupeegua waane wĩpalumuĩ nineene kukumulĩpa wensi kwilika lya mulĩmo waakue. 13Ĩne neene Alipa nuOmega, wa kuandia numumalĩĩlio, umuandio nĩmpelo.” 14Aliuku naakupũaa ĩmajialo maao, kooona ĩĩ nuusũũmi kukĩliagaana ikyota lya upanga, nukwiingĩla mukaa kumamĩlango maakue. 15Kunzi zikoolĩ imbua, nĩalaguli, nĩagololia, nĩaulagi, nĩatekela anzegamĩla, kangĩ wensi nuuloogilue ulongo nukukuutenda. 16“Ĩne neene Yesu namutumaa umalaĩka waane kukumukuĩla inie impola izi mumakanisa. Ĩne neene tina nuwĩleli wa kĩDaudi; ĩnsonda nya daau nyukumĩlĩmĩntaa.” 17nuMuau nuMutoolua iũga, “Nzuu!” Ninduyo nukũigagiaa waũge, “Nzuu!” Nĩnamukolue ĩnoota nuaze; ninduyo nusiile, nwamasole nakanda ĩmaazĩ ma upanga. 18Numukuĩlĩĩle wensi nukũigagiaa inkaani za unakĩdagu wa kĩtabũ ĩkĩ, wensi kanga wazongeelie, uNzua ukakumongeelia ĩmakuo namandĩkue muna kĩtabũ ĩkĩ, 19kangĩ wensi kanga waluleegie luensi lwa nkaani za unakĩdagu wa kĩtabũ ĩkĩ, uNzua ukakumuleegelia ityũmpĩ liakue mwikyota lya upanga, numukaa nanzelu, kĩna nandĩkue muna kĩtabũ ĩkĩ. 20Nukuzikuĩla izi uũgile, “Eeze mpolokile kuukaaũ.” Amini. Nzuu, Shekulu Yesu! 21uUkende wa kĩShekulu Yesu wĩĩ palumui ni eelu ensi Amini.


text: 1Nukulagĩlĩĩlie ntongela ya kĩNzua nũShekulu Kilisito Yesu nukilamula naapanga nĩnaakiu, sunga kuwigyeleli waakue nuutemi waakue. 2Lutanantie uLukaani, ĩkamatĩkie matũngo namijĩpĩĩle nĩmatũngo nasika mijĩpĩĩle, uasokie ubĩĩ waao, uasugule, uakamie nkolo muugigimĩlia tũlũ numuumanigua. 3Kuitĩ ityũngo likiiza pĩna ikishiita uumanigua wa kapanga, ĩpa kunzĩla ya kutiata inshula zaao ĩeene ĩkakĩligĩlia amania iingĩ, kuitĩ atĩĩte akutuĩ naakĩdũũmĩlia nazĩaloelĩĩlie. 4Nĩndĩo ĩkakĩnega alekiiigia naza tai, ikigomokeela inshimu za ulongo udũũ. 5Ue gua, sukuka munkaani zensi, gigimĩlia injago, ĩtume mulĩmo wa mutamantia, kondeelia uwĩtumi waako. 6Kuitĩ ĩne naaziishonontekigua zĩ pyolia, nulutondo lwa kusaama kumuane lwasũgamĩlaa. 7Nĩsinkile ulugu nauuza, umusĩnzo naumalĩĩlagiaa, uusuĩĩli naukendegeelaa. 8Naishaagile numuĩĩkĩlĩgue ngala ya kulukuuluu, ĩniasio ũShekulu mulamuli nwa kulukuuluu nukimpeela paLutondo luasio; kangĩ sika uneene dũũ, ĩpa nĩaasio gaa naauloogilue uwigyeleli waakue. 9Ĩkamatĩkie ukaaae kwiiiza kumuane. 10Kuitĩ uDeema wandekile, nuuloogua uunkũmbigyulu wa nzuauu, nuenda kuTesaloniki; uKeleske wendile kuGalatia, ũTito wendile kuDalimatia. 11uLuka wing'ene dũũ kwĩensi nineene umusole uMaliko, umuleete muĩzanie; kuitĩ ukĩntumĩlaa iiza dũũ. 12uTikiko alĩ namutualaa nuEfeso. 13uMunkũmbĩ naalĩ nuulekile kwa kĩKalipo kuTiloa, pĩna ũjile, uleeteelie, niitabũ gaa, nangũlũ iyaasio iya mĩkunza. 14uAlekizando, mutiana-yuuma, aluntendĩĩle ubĩĩ wingĩ; ũShekulu ukakumushookeelia kwilika lya utendi waakue. 15Ninduue wĩsukuke nunuasio, kuitĩ alĩ wazipĩngaa dũũ inkaani zĩĩtu. 16Pĩna alĩ nĩkĩkuĩla nkua ya muandio, ukutilĩ naalĩ wĩĩmĩkile paluandĩ luane, ĩpa tũlũ ensi naandeka; alekikosigua kuutimu uu. 17Ĩpa itĩ ũShekulu nuĩmĩka paluandĩ luane, numpeela ingũlũ kwitanantia uLukaani kuukamatĩkũ, indugu nazĩngĩ alũigie. Itĩ yoi nangũnua kwipũna mumulomo wa nsimba. 18ũShekulu ukindeegia kwipũna muubĩĩ wensi nukwingũna kuutemi waakue wa kwigyulu. Kumuakue wĩĩ ukulu ĩkalĩ nakalĩ. Amini. 19Namukĩlia uPilisika nuAkila, nĩa munumba ya kĩOnesifolo. 20uElasito wĩĩmile kuKolinto. UTilofimo namulekile kuMileto, muluĩle. 21Ĩkamatĩkie kwiiiza pĩna mikaalĩ matũngo ma mbula. uEubũlo ukulamukilie, nuPũũde, nuLiinosi, nuKilaudia, nĩanũna tũlũ ensi. 22ũShekulu wĩĩ palumuĩ nĩnkolo yaako. uUkende wĩĩ niniinie.


text: 1Iio gua aloogua, kunsooko kutĩĩte ĩmalago aya, kwĩeelie kwipũna muudobũ wensi wa muĩlĩ nĩnkolo; ĩkwikamĩnkĩĩlia uweeligua muooa wa kĩNzua. 2Kuligiliĩ ĩlioma munkolo zaani. Ukutilĩ naalĩ kumutimuĩlie; ukutilĩ naalĩ kumupembelĩĩlie. 3Sika nitambula izi itĩ numulamule inie kĩna muatimu. Kuitĩ alĩ ntambuĩle kumuandio ya kĩna mukoolĩ munkolo zĩĩtu, kukie palumuĩ sunga kuĩ apanga palumuĩ. 4Nitambula kualiĩ kumuani, ntĩĩte ningĩ kumiani ĩza kĩkũmuzukĩilia; nkamigue nkolo. Nalumbĩkia munzago zĩĩtu tũlũ. 5Kuitĩ pĩna nakupika kuMakedonia, ĩmiĩlĩ yĩĩtu sika nĩsũũma kwishũũpia alĩ kunsooko ya nzago naalĩ kuligilie tũlũ pensi; kunzi alĩ ukoolĩ wĩkui, munsĩ ooa. 6Ĩpa uNzua nukuapumbulagiaa naalemue nukupumbulia ishie pĩna nuuza ũTito; 7sika kunsooko ya kuuza kumuakue udũũ, ĩpa nukuupumbuligua waasio gaa naalĩ mupumbuligue kumiani, pĩna nukuganuĩla ishie impola za nsula yaani nuusungu waani nuukamatĩkũ waani kunsooko yaane, sunga nanumbĩkia. 8Nineene malĩĩ namuleetĩĩle usungu kumbalua niasio, (sika nĩsokilie, ĩpa kanga alĩ nĩsokilie,) alĩ moonie ya kĩna ĩmbalua niasio yumupĩĩle usungu kwityũngo udũũ. 9Ĩpaino numbile sika kunsooko muoonie usungu, ĩpa kunsooko alĩ muoonie usungu nauleetile uupeli. Kuitĩ muoonie usungu kunzĩla ya kĩNzua, koona mulekiligia uukapĩki muutendi wĩĩtu munkaani tũlũ zensi. 10Kuitĩ uugũnua, nawĩĩlĩ kunzĩla ya kĩNzua ukuleetaa upeli nauleetile uugũnua, naugila kawĩsokia; ĩpa uusungu wa unkũmbigyulu akuleetaa ukiu. 11Kuitĩ laaĩ usungu uu munzĩla ya kĩNzua, ya kĩna ukuleetaa ukamatĩkũ kĩ munsĩ yaani, nuwĩkuĩli, nuusuukua, nuooa, nukũshũũmua ninshula nanziiza, nuukamũ, nuukaasigua. Muzaasio tũlũ zensi alĩ mwĩkamĩnkĩlĩĩlie inie uniinie, kĩna muagila kautimu mulukaani luasio. 12Ninene pĩna nanumuandĩkĩla, sika alĩ numuandĩkĩĩle kunsooko yaakue uyo naalutimuĩle, sunga sika kunsooko yaakue uyo naalĩ mutimulĩlue, ĩpa uukamatĩkũ waani kunsooko yĩĩtu wigyelele kumiani ntongela ya kĩNzua. 13Kunsooko ĩĩ kuakamigue nkolo. Palumuĩ nukwikamigua ĩnkolo kunsĩĩtu, alĩ kulumbile nkankanaa kuulumbi wa kĩTito, kunsooko ĩnkolo yaakue yapoleelagiguaa niniinie tũlũ. 14Malĩĩ lukoolĩ lukaani kunsiani naalĩ nĩkũmazukilie kumuakue, sika alĩ numukolue inshoni; ĩpa kĩna alĩ kumuĩĩlĩĩle inie tũlũ naza tai, iio-iioo sunga nĩzaasio naalĩ kwĩkũmazukilie kumuakue ũTito alĩ za tai. 15Nuuloogua waakue kunsiani ingĩ wingĩ kwikĩlĩkĩĩla, pĩna wijukile uugombi waani inie tũlũ, naalĩ mumuanũnkuĩle kuooa nukwikĩkĩma. 16Numbile kunsooko munkaani tũlũ nakumusanilie inie.


text: 1Injĩpĩĩle Kukĩkũmazukia kanga ĩkutilĩ kansaĩlo no, ĩpa nikilongoleka nimaoni nukuukũnukuĩlua nũShekulu. 2Numuĩzĩ muntu umuĩ mwa kĩKilisito, yaalĩĩ miaka kyumi nĩnĩĩ (kanga alĩ wĩĩlĩ mumuĩlĩ magu, katia alĩ wĩĩlĩ kunzi ya muĩlĩ magu, umanile uNzua). uMuntu nuasio nupũlua sunga kwigyulu lya katatu. 3Nineene numuĩzĩ umuntu nuasio (kanga alĩ wĩĩlĩ mumuĩlĩ magu, katia alĩ wĩĩlĩ kunzi ya muĩlĩ magu, umanile uNzua); 4manile kĩna umuntu nuasio nupũlua sunga kuPaladiso, nũigia inkaani nasika zukulikitagiguaa, nangiligue umuntu walekitambula. 5Mumpola za muntu kĩna uyo nĩkakĩkũmazukia, ĩpa sika nĩkakĩkũmazukia uneene isiititũla mumpola zauneketũ waane. 6Kuitĩ kanga aza nijilishiia kukĩkĩkumazukia sika aza nijilitũla munaulu, kunsooko nikitambula ĩtai, ĩpa nĩgililie kooona umuntu walekinshĩĩgĩla kwikĩlĩkĩĩla ĩzaasio nukuziona kumuane katia kukuziigia kumuane. 7Koona ndeke kũkiulia nangũlũ kunsooko ya ukũnukuĩlua nawingĩ, nambĩĩkĩlua ĩligia mumuĩlĩ, mutumua wa kĩShetani, wankue inkũndi, ndeke kĩkulia nangũlũ. 8Kunsooko ĩĩo nanumupeepia ũShekulu kunkua zitatu wandeegelie. 9Numbuĩla, “uUkende waane ukuendile muumo, kuitĩ muuneketũ, muumo ingũlũ zaane zukukondeelekaa.” Iio gua, nĩkakĩkũmazukĩlia uuneketũ waane kuulumbi wingĩ kwikĩlĩkĩĩla, koona ingũlũ za kĩKilisito zikyale mumuane. 10Kunsooko ĩĩ numuloeeligue nuuneketũ, nuugaalĩlua, nuwaagigua, nuupaatigua, nuukoigua kunsooko ya kĩKilisito, kuitĩ pĩna numuneketũ, paapo ntĩĩte ingũlũ. 11Naalĩĩ munaulu! Ĩpa niinie munonatĩlĩĩlie. Kuitĩ alĩ injĩpĩĩle ĩne nkũmazukigue niniinie, kuitĩ sika numukeepeelue kakĩntu, kĩna ĩaasio naĩkĩpeela uukulu wa atumua; kanga ĩsika nĩkĩntu noo 12Tai iilĩngasĩĩlio ya mutumua alĩ itendue pakatĩ yaani muugigimĩlia tũlũ, kuilĩngasĩĩio nĩmakula, nuutendi wa ngũlũ. 13Kĩntu kĩ namuakeepeelue kwikĩla ĩmakanisa namĩngĩ, isiititũla sika ntũlile muligo kumiani? Ndeegelie uutimu uu! 14Laaĩ, ĩĩ ĩnkua ya katatu nanĩzĩpĩlĩĩlie kwiiiza kunsiani sika nikitũla muligo kumiani, kuitĩ sika ndũũmile kaintu yaani, ĩpa nukumudũũmaa uniinie. Kuitĩ sika ijĩpĩĩle ĩaana aaĩĩkĩlie ĩaleli iuto, ĩpa ĩaleli aaĩĩkĩlie ĩaana aao. 15Kuulumbi wingĩ nikipũnia iyaane, sunga nikipũnigua kunsooko ya nkolo zaani. Malĩĩ nĩkakilie kukumuloogua, numukeepeeluene kwiloogua niniinie. 16Na yaa iio, kĩina sika numulemelĩĩlie inie, ĩpa mukuũgaa kĩna ĩne nĩmwĩsukukia, kangĩ alĩ numusolile kuupeembeelia! 17Alĩ numusolĩĩlie intune kunzĩla ya aasio naalĩ nĩatumile kunsiani? 18Nanumukamatĩkĩla ũTito alumusolĩĩlie yaani? Sika alĩ kukugendelaane kunkolo ĩo-ĩĩoo, nukũtiata inshambatĩlio zizo-ziizoo? 19Kangĩ musĩĩgilene kĩna kukĩgidĩĩla kumiani? Ntongela ya kĩNzua kwitambula mwa kĩKilisito, nĩzaasio tũlũ aloogua, koona muzengue inie. 20Kuitĩ noopokile katia pĩna nijiliiiza sika nĩkakumuona inie kĩna nsiiile kukumuona, nineene sika mukimona kĩna musiiile kwimona. Noopokile katia kwiaagaana wĩleei nuwĩĩlũ, nuutaki, nĩmagũndo, nuusingĩĩlia, nĩmatekete, ninkeemo, nĩmalanga. 21Nineene pĩna nijiliiiza kangĩ, uNzua walekinkolelua inshoni ntongela yaani, nineene nĩaonele uusungu kunsooko ya iingĩ naalĩ atimuĩle ĩmuandĩo nasika apelile muudobũ, nuugololia nuusambo naalĩ autendile.