text: 1uAgilipa numuĩĩla uPaulo, “Utĩĩte lioma kukĩtambulĩlia uue.” Paapo uPaulo nunansula umukono waakue, nuĩ kĩtambulĩlia: 2ĩne neene nĩoonie numuliukũ kunsooko nĩkĩtambulĩlia ntongela yaako nantende, mutemi Agilipa, mumpola zensi nanumusokigue nĩAyahũdi. 3Kuitĩ ue wĩĩzĩ dũũ, intendo nuukolia wensi naatĩĩte ĩAyahũdi. Luulo gua, nukulompile untegeele kuugigimĩlia. 4uLugendo luane kwipũna uusumba waane, kĩna alĩ luĩlĩ kwipũna umuandio pakatĩ ya ndugu yaane kuasio kũYelusalemũ, ĩAyahũdi ensi alumanile. 5Alĩ amanile ĩne kwipũna umuandio, malĩĩ aloe kwikuĩla, kĩna alĩ nĩmĩtiatile ĩnkamĩ nĩkakilie kukuzikendegeela impola za wĩtekeli wĩĩtu, kuitĩ alĩ nĩMuPalisayo. 6Ĩpaino nĩĩmĩkile ĩpa namulue kunsooko ya ulaaĩĩli wilyago ĩatata ĩĩtu naalĩ apeegue nuNzua. 7Ninduuli zĩĩtu kyumi nazibĩlĩ zilaaĩlĩĩle zĩlĩpikĩĩle; pĩna ĩkamatĩkilie kukĩtekela utiku nĩmunsĩ. Kunsooko ya ulaĩĩli uu nishokigua nĩAyahũdi, ee Mutemi! 8Nĩkĩ lwatũla kumiani zĩmbũge ingĩ lukaani nasika lwishuĩĩlua kĩna uNzua ukũiukagiaa ĩakiu. 9Tai ĩne uneene alĩ moonie munkolo yaane kĩna injĩpĩĩle ntende utendi wingĩ naukĩkuaa nĩliina lya kĩYesu Munazaleti. 10Nantenda itĩ mũYelusalemu; pĩna alĩndigilie uusũũmi kuapolia naakulu, nanĩatũnga eelu iingĩ, kangĩ pĩna alĩ akuulagaguaa nangombagiaa. 11Nkua ningĩ mumasũnagogi maao mensi alĩ nĩkĩakaasagia, nanĩakakanĩka kukumutuka uNzua sunga kuugaali naukĩlĩkĩlĩĩle alĩ nĩkĩaagagiaa sunga kukaa za ugenda. 12Iio gua, nanongola sunga kuDamesiko nantĩĩte usũũmi nuulagĩĩligua wa apolia naakulu. 13Pansaa ya mutandatu, eeMutemi, pĩna alĩ nĩĩlĩ munzĩla, namona weelu naupũnile kwigyulu naukĩlile uweelu wa mpasu, naumĩlĩkĩla ĩne nĩaasio naalĩ kwĩensi nineene, inaandĩ zensi. 14Nakugua pansĩ tũlũ ensi; naniigia luli lwintambuĩla kuntambo ya kĩEbũlania, Sauli Sauli, nĩkĩ winjagia. ĩkakũ kumuako kukumĩsamba ilyakĩ ĩndilima. 15Nineene nambũga, “Uue waani Shekulu.” ũShekulu nuũga, “Ĩne neene Yesu, nwinjagia ue.” 16Ĩpa uuka, wĩĩmĩke kumĩgulu yaako, kuitĩ nukũgyelelĩĩle kunsooko yoĩ, nukuĩĩke wĩĩ mwĩtumi numukuĩli kumpola naazumoonie ĩne, sunga kumpola ziizo nanĩkakigyelelia kumuako. 17Ĩnukukugũna kwipũna kuantu aako sunga kwipũna kundugu nazĩngĩ; kuitĩ nukukutuma kumiao 18ualaĩlie ĩmiiso maao, agomolue kwipũna mukiiti, ingĩle muweelu; agomolue kwipũna muusũũmi wa kĩShetani, ingĩle kwa kĩNzua; aleegeligue ĩmĩlandu yaao, asaale palumuĩ nĩnaeeligue kuusuĩĩli nawĩĩlĩ mumuane. 19Luulo gua, eeMutemi Agilipa, sika nansiita ĩmaoni ma kwigyulu, 20ĩpa kumuandio nanĩatanantĩlia ĩaasio a kuDamesiko niYelusalemũ numunsĩĩ yensi nya Uyahũdi sunga kundugu nazĩngĩ, koona apele agomokele kwa kĩNzua, ĩĩtenda utendi nawijĩpĩĩle uupeli. 21Kunsooko ya izi ĩAyahũdi naanguĩla muNumba ya kĩNzua naagema kwimbulaga. 22Sunga ulutondo lwa nantende ndigilie waalĩĩligua naupũnile kwa kĩNzua, nanĩĩmĩkile ĩpa nukukuakuĩla aniino nĩakulu, kangĩ sika nitambula nkaani zĩngĩ, isiititũla zozoozo ĩanakĩdagu nuMusa naalĩ akuzitambulaa kĩna zijilitũla; 23ya kĩna uKilisito yumũjĩpĩĩle waagigue, kangĩ uzo wĩĩ wa muandio kwiiiuka muakiu, watanantie impola za weelu kuantu aakue nukundugu nazĩngĩ. 24Pĩna nutambula itĩ, uPesito nwĩtunta nuũga, “Paulo wasailile ue, uumani waako naukulu wakusalilie.” 25ĩpa uPaulo nuũga, “Sika nsalile ee Pesito numukulu, ĩpa nitambula inkaani za tai kangĩ za masala. 26kuitĩ mutemi umanile impola izĩ luulo nitambula ntongela yaakue kualiĩ.Kuitĩ moonie ti kĩna impola izi zukutilĩ nasikuzimanile, kuitĩ izi sika alĩ zitendekile kumpelo-mpelo. 27Ee Mutemi Agilipa, uasuĩlĩĩlene ĩanakĩdagu. Manile kĩna uasuĩlĩĩle.” 28uAgilipa numuĩĩla uPaulo, “Pityũngo niino usĩĩgile ntũle MuKilisito!” 29uPaulo nuũga, “Malĩĩ niino kamuĩ lyĩĩpũ, magu;” namulompa uNzua, sika ue dũũ, ĩpa tũlũ ensi nainigia nantende atũle zĩ neene, isiititũla ĩmatendele aya. 30Paapo umutemi nũj ũmbe, nuBelinike nĩaasio naalĩ ikyalansile palumuĩ nĩndĩo naĩĩmĩka. 31Pĩna naalega, naĩĩ kĩtambuĩla naiũga, “uMuntu uyu sikutendile kalukaani nalũjĩpĩĩle kwiulagua katia kwitũngua.” 32uAgilipa numuĩĩla uPesito, “uMuntu uyu azũjilishũũma kwitũnguĩlua kanga ĩsika alusiile kwitelia kwa kĩKaisali.”


c: text/html

text: 1Pĩna iyũmbĩ nalĩmutuunĩĩlia kukulutegeela ulukaani lwa kĩNzua, uzo alĩ wĩĩmĩkile pikiki lya nanza ya Genesaleti; 2nuona mapango mabĩlĩ namĩĩlĩ pikiki, ĩpa ĩazui alĩ apũnaa kukumoogia ĩmazũĩlo maao. 3Nũingĩla mwipyango lĩmuĩ, naalĩ lya kĩSimoni, numulompa walĩtelie iniino nikiki. Nũkyalansa numamania ĩmaũmbĩ pĩna alĩ wĩĩlĩ mũpyango. 4Pĩna nukondia kwitambula, numuĩĩla uSimoni, “Tuala pĩna ishimu mumagumĩle ĩmazũĩlo maani muzũe.” 5uSimoni nushookeelia numuĩĩla, “Shekulu, kuagile utiku pee, sika kwaligia kakĩntu, ĩpa kulukaani luako nĩkakumagumĩla ĩmazũĩlo.” 6Pĩna naatenda itĩ, naailingĩĩla inshiĩ ningĩ sunga ĩmazĩĩlo maao namiitiĩka. 7Naaangaazĩlia ĩakamantani aao naalĩ ĩĩlĩ mũpyaango lĩĩa, aaze kukuaalĩĩlia; naaaza naamijulia ĩmapango tũlũ mabĩlĩ sunga namiisheketela. 8uSimoni Petelo pĩna nuona, nutũngama pamĩgulu ya kĩYesu nuũga “Lega kumuane Shekulu, kunsooko ĩne numukola mĩlandu.” 9Kuitĩ alĩ wakulĩlaguaa uwingĩ wa nsiĩ naalĩ aligagiaa, uzo nĩĩĩa tũlũ naalĩ ĩpalumuĩ nduyo; 10sunga gaa uYakobo nuYohana ĩaana a kĩZebedayo, naalĩ akamantani a kĩSimoni. ũYesu numuĩĩla uSimoni, “Lekioopoka, kwipũna nantende ukitũlijũaa antu.” 11Pĩna naamasũgamĩĩlia ĩmapango pikiki, naaleka tũlũ naamutiata. 12Pĩna alĩ wĩĩlĩ mukaa ĩmuĩ ya kaa zaasio, laaa, alukoolĩ muntu naalukankatile ĩmatana. Pĩna numuona ũYesu, nugua uũndaala numupeepia nuũga, “Shekulu, malĩĩ umuloe, wishũũma kwinjelia.” 13Paapo nuunansula umukono numuamba, nuũga, “Numuloe, eela!” Ĩkamuĩ ĩmatana namamulegela. 14Numulagĩĩlia waleke kumuĩĩla kamuntu. Nuũga, “Ĩpa lenda wĩambie kumupolia, upũnie ĩsadaka ya kueligua kumuako kĩna uMusa alulagĩlĩĩlie, yĩĩ ukuĩli kumuao.” 15Ĩpa impola zaakue nazishapatĩlĩkia; namĩlundĩĩla maũmbĩ makulu kwiigia nukwikamigua ĩmauluĩle maao. 16Ĩpa uzo alukĩũnaa kumbuga nulompa. 17Palutondo lumuĩ lwa ntondo zaasio alĩ wimania alĩ akoolĩ Apalisayo nĩalangi alĩ ikyalansile naalĩ apũnile mũishaalĩ yensi ya Galĩlaya nuUyahũdi niYelusalemũ.Nuusũũmi wa kĩShekulu alĩ wĩpalumuĩ ninduyo kwikamia. 18Laaa, antu alĩ amukenkile muntu muluĩle wa kukiigyandi muulĩlĩ, naasiia kukumũingĩlia munumba kukumuĩĩka pamuakue. 19Pĩna naaulia ĩlioma lya kumũingĩlia kunsooko iyũmbĩ, naanankĩla kwityembe, naamũikia pakĩkololo muulĩlĩ waakue pakatĩ ntongela ya kĩYesu. 20Pĩna nuona uusuĩĩli waao, numuĩĩla “Mbuane, ĩmĩlandu yaako yeelagiguaa.” 21Naandia ĩalangi nĩApalisayo kukĩsĩĩgia, naaũga “Aauyu waani nwitambula inkaani za utuki? Waani nusũũmile kwileegelania ĩmĩlandu isiititũla uNzua wing'ene udũũ.” 22ũYesu pĩna nulĩnga uwĩsĩĩgia waao, nushookeelia, nuaĩĩla “Mwishĩĩga yaani munkolo zaani. 23Nayĩmbi naitontũ; kwiũga, ĩMĩlandu yaako yaleegagiguaa; katia kwiũga, ‘Uuka, ulongole.’ 24Ĩpa gua, mumane kĩna uMuana-muntu utĩĩte usũũmi muna nsĩĩ kwileegelania ĩmĩlandu.” Numuĩĩla umukiigyandi, “Nakuĩĩla uuka, wĩtuĩke uulĩlĩ waako, ulongole kukaa.” 25Ĩkamuĩ nuĩmĩka ntongela yaao nwĩtuĩka waasio naaluugonĩĩle, nulongola kunumba yaakue, kunu nukumukulia uNzua. 26Ukulĩlua nauityapa tũlũ ensi naamukulia uNzua, naijulua nuooa, naaũga Kuoonie makula natende. 27Izi pĩna nazikĩla, nulongola, numuona musangulia koodi ĩliina liakue Lawi, wikyalansile panumba ya usangulĩlio wa koodi, numuĩĩla, “Ntiata.” 28Nuleka yensi, nuuuka, numutiata. 29NuLawi numulũgĩla ndia ningĩ munumba yaakue. Muasio alĩ lĩkoolĩ yũmbĩ kyulu lya asangulia-koodi nĩnaĩngĩ naalĩ ikyalansile palumuĩ ndĩo pandia. 30ĩaPalisayo nĩalangi aao naĩĩ kuang'ung'untĩlia ĩamanigua aakue naaũga “Nĩkĩ mwilĩa nukwikopa palumuĩ nĩasangulia koodi nĩanamĩlandu?” 31ũYesu nushookeelia nuaĩĩla Naapanga agila kansula ya mukilĩki, ĩpa naaluĩle 32Sika nijile kukuĩĩta ĩanakulukuuluu, ĩpa ĩanamĩlandu, apele. 33Nĩndĩo naamuĩĩla, “Nĩkĩ gua ĩamanigua a kĩYohana akulaalĩlaa nkua ningĩ nukwilompa, iio nĩamanigua a Apalisayo, ĩpa ĩaako akulĩaa nukwikopa?” 34ũYesu nuaĩĩla, “Mwishũũma mbii kukualaalĩlia ĩanawĩnga pĩna umutooli yĩensi nĩndĩo.” 35Ĩpa intondo zikiiiza pĩna ijilileegeligua umutooli; muntondo zaasio paapo ijilitũlilaalĩla. 36Kangĩ nuaĩĩla ĩmpiani, “Kutilĩ kaumuĩ nukutemaa ĩkĩtaaso muntiila nampia nukukukĩĩĩkĩla muntiila nankulukulu; kanga watende itĩ umĩtanduĩle ĩntiila nampia, nĩkĩtaaso kiasio sika kilĩganĩĩla nĩniasio nankulukulu. 37kangĩ kutilĩ kaumuĩ nukutaagĩlaa umubinio mũyĩndĩ ya ndĩlĩ naikulukulu; kanga wataagĩle, umubinio namupia ukakuitandula iyĩndĩ ya ndĩlĩ, nunduo wiitĩka, niyĩndĩ ya ndĩlĩ ioononeka. 38Ĩpa umubinioo namupia utaagĩlue mũyĩndĩ ya ndĩlĩ naipia. 39Sunga kutilĩkaumuĩ nukukopaa umubinio nwa kalĩ nukwiona nsula kwikopa namupia; kuitĩ ukuũgaa, ‘Nwa kalĩ muuza nangũlũ.’”

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1ũYesu nuaĩĩla kangĩ kumpiani, nuũga, 2“uUtemi wa kwigyulu wĩpianile numutemi umuĩ naalumuzĩpĩĩlie umuana waakue uwĩnga. 3Nuatuma ĩĩtumi aakue aĩĩte naalĩ aanue kuwĩnga, ndĩo sika naaaza. 4Nutuma kangĩ ĩĩtumi nĩĩĩa nuũga, ‘Aĩĩlĩ naalĩ aanue, laaĩ india zakondaa; ng'ombe nĩnaigĩnũ yakonda kwitemigua; tũlũ yensi yakondaa; nzuĩ kuwĩnga.’ 5Ĩpa sika naakeela; naalongola kĩna aloele, umuua kumugunda waakue, umuua kuusuluzia waakue; 6naalĩ asaagile naaaguĩla ĩĩtumi naaagaalĩla naaaulaga. 7Paapo umutemi nutaka; nuatuma ĩĩlaasi aakue nuamala sue ĩaulagani aasio, numĩsonsa ĩkaa yaao. 8Paapo nuaĩĩla ĩĩtumi aakue, ‘uWĩnga wakondaa, ĩpa naaza aanue sika ijĩpĩĩle. 9Iio gua, lendĩ mumĩsambi ya nzĩla nankulu; ensi namukakuaona, aanĩ kuwĩnga.’ 10ĩĨtumi aasio naalongola, naenda munzĩla nankulu, naailingĩĩla ensi naalĩ akuaona, abĩĩ nĩnaaza; ĩnumba ya wĩnga nijula ĩagenda. 11Pĩna nũingĩla umutemi waa laae ĩagenda, numuona muntu muasio mugila kantiila ya wĩnga; 12numuĩĩla, ‘Mbuane, azũingĩĩle mbii munu pĩna umugila kantiila ya wĩnga?’ Nukeleala. 13Paapo umutemi nuaĩĩla ĩĩtumi aakue, ‘Mutũngĩ mĩgulu nĩmĩkono mutaagĩ mukiiti kya kunzi; kuasio kuuko ikitũla kĩlĩlo nukwikelia ĩmiino.’ 14Kuitĩ iingĩ naĩĩtue, ĩpa naasaagulue akeei.” 15Paapo ĩApalisayo naalongola naakomia ĩkialo kya kumutega munkaani zaakue. 16Naatuma kumuakue ĩamanigua aaao palumuĩ nĩantu a kĩHelode, naaũga, “Mumania, kumanile kĩna ue wĩmuntu wa tai, nĩnzĩla ya kĩNzua ukumĩmanagiaa mutai, kangĩ sikukusupaa kaukulu wa muntu wensi, kunsooko sikukulaaa kausiu wa antu. 17Ĩpa gua, ukuĩĩle, usĩĩgile mbii; iizane kukumulĩpa uKaisali koodi kanga zũi?” 18ũYesu pĩna nulĩnga uubĩĩ waao, nuũga, “Nĩkĩ mwingema inie anamampĩlu? 19Naambiĩ ĩmpiia ya koodi.” Naamuleetela ĩshilinge. 20Nuaĩĩla, “aityũe ĩlĩ lya kuani munu nuolua uu.” 21Naamuĩĩla, “Lya kĩKaisali.” Paapo nuaĩĩla, “Iio gua, iya kĩKaisali mupeelĩ uKaisali, niya kĩNzua muupelĩ uNzua.” 22Pĩna naiigia naakulĩlua, naamuleka nalongola. 23Lutondo luasio ĩAsadukayo naakuũgaa kutilĩ kawiiuki, naamuagaana, naamukolia, 24naaũga, “Mumania, uMusa aluũgile, ‘kanga umuntu wakie ĩmugila kaaana, umunũna waakue wamutoole umusungu waakue, wamulelelie umunũna waakue ĩaana.’ 25Kunsĩĩtu gua, alĩ akoolĩ agoosia mupũngatĩ akĩnũna; nwa muandio nutoola, nukia nduyo alĩ mugila kaaana, umunũna waakue numusaala umusungu. 26Iio-iioo nunwa kabĩlĩ, nunwa katatu, sunga ensi naa mupũngatĩ. 27ĩMpelo ya ĩa tũlũ nukia numusungu 28Kuluulo gua, muwiiuki ũjilitũla musungu wa kuani muĩa naa mupũngatĩ, kuitĩ tũlũ alĩ amutoolile.” 29Paapo ũYesu nuashookeelia, nuaĩĩla, “Mulimĩlĩĩle, kunsooko sika mumanile uwandĩkua sunga ingũlũ za kĩNzua. 30Kuitĩ muwiiuki sika akutoolaa sunga kwitoolua, ĩpa akutũlaa zĩ amalaĩka a kwigyulu. 31Kangĩ mumpola za wiiuki wa akiu sika mwalasomane naalĩ lutambulue nuNzua ya kĩna, 32‘Ĩne neene Nzua wa kĩIbũlahimu, nuNzua wa kĩIsaki, nuNzua wa kĩYakobo?’ uNzua sika Nzua wa akiu, ĩpa waa apanga.” 33Maũmbĩ pĩnanamiigia, namakulĩlua kuumania waakue. 34ĩApalisayo pĩna naiigia kĩna waamũmagiaa ĩAsadukayo, naĩlundĩĩla palumuĩ. 35Umuĩ waao wa amanakialo, numukolia kukumugema, nuũga, 36“Mumania, lyagĩĩlio kĩ nikyulu muUlagĩĩlio?” 37Nduzo numuĩĩla, “Umuloogue ũShekulu Nzua waako kumoo waako tũlũ, nukunkolo yaako tũlũ, nukumasala maako tũlũ. 38Ĩlĩ lyolĩ lyagĩĩlio nikyulu, kangĩ lya muandio. 39Nĩlya kabĩlĩ lĩpianile ndĩlo. Umuloogue umunakaa waako kĩna ĩnkolo yaako. 40uUlagĩĩlio wensi nĩAnakĩdagu ukamantĩĩne mumalagĩĩlio aya namabĩlĩ.” 41ĩApalisayo pĩna naĩilingĩĩla, ũYesu nuakolia, 42nuũga, “Mumusĩĩgile mbii uKilisito? Muana wa kuani?” Naamuĩĩla, “Muana wa kĩDaudi.” 43Nuaĩĩla, “Naitũla mbii gua, uDaudi mwa kĩMuau kukumuĩta Shekulu, nuũga, 44‘ũShekulu numuĩĩla ũShekulu waane,’ Kyalansa pamukono waane wa kĩgoosia Sunga nĩaĩĩke ĩanaulugu aako Pansĩlĩlĩ ya mĩgulu yaako?” 45Malĩĩ uDaudi ĩumuĩtile, “Shekulu, waa muana waakue mbii gua?” 46Sika nusũũma nunumuĩ kukumushookeelia kalukaani; sunga kwipũna luulo lutondo sika nugagũlia kaumuĩ kukumukolia kalukaani kangĩ.


text: 1Nũingĩla kangĩ muKapelinaũmũ pĩna nazikĩla ntondo nkeei, naikũmuuka kĩna ukoolĩ munumba. 2Naĩlundĩĩla iingĩ, nalĩula kalioma sunga pamulango; nuĩ kuatambuĩla ulukaani. 3Naaaza antu naamuleetela muluile wa kukiigyandi, mukenkue nĩantu anĩĩ. 4Pĩna naalemua kukumusũgamĩĩlia kunsooko ya mulundo, naatalula kwityembe pĩna alĩ wĩĩlĩ. Pĩna naakondia kwitalula, naawiikiia uulĩlĩ naaluugonĩĩle umukiigyandi. 5ũYesu pĩna nuona uusuĩĩlĩ waao, numuĩĩla umukiigyandi, “Muana waane, ĩmĩlandu yaako yaleegagiguaa.” 6Alĩ akoolĩ nĩalangi naalĩ ikyalansile muasio, naiishĩĩga munkolo zaao, 7“Uyu witambula mbii itĩ? Wamutukaa uNzua! Waani nusũũmile kwileegia ĩmĩlandu isiititũla uNzua wing'ene dũũ?” 8Ĩkamuĩ ũYesu nulĩnga munkolo yaakue kĩna ishĩĩga itĩ, nuaĩĩla, “Nĩkĩ mwishĩĩga itĩ munkolo zaani? 9Nayĩmbi naitontũ, kukumuĩĩla umukiigyandi, ĩMĩlandu yaako yaleegagiguaa; katia, ‘Uuka, ĩtuĩke uulĩlĩ waako, ulongole?’ 10Ĩpa mumane gua, kĩna uMuana-muntu utĩĩte usũũmi muna nsĩĩ wa kuleegia ĩmĩlandu,” numuĩĩla umukiigyandi, 11“Nakuĩĩla, uuka ĩtuĩke uulĩlĩ waako, ulongole kunumba yaako.” 12Ĩkamuĩ nuuuka, nwĩtuĩka uulĩlĩ waakue, nupũna ntongela yaao ensi, sunga naakulĩlua tũlũ ensi, naamukulia uNzua naaũga, “Sika kwalaona itĩ nĩnainiino.” 13Nupũna kangĩ, nuenda pikiki lya nanza; iyũmbĩ liensi nalyumuagana, nuamania. 14Pĩna alukĩlile numuona uLawi ũsha Alpayo, wikyalansile p anumba ya usangulĩlio wa koodi; numuĩĩla, “Ntiata.” Nuuuka numutiata. 15Pĩna alĩ wilĩa munumba yaakue, ĩasangulia-koodi iingĩ nĩanamĩlandu alĩ ikyalansile palumuĩ nũYesu nĩamanigua aakue, kuitĩ iingĩ alĩ amutiatile. 16ĩAlangi nĩ Apalisayo pĩna naaona ilĩa ensi nĩasangulia-koodi nĩanamĩlandu, naaaĩĩla ĩamanigua aakue, “Nĩkĩ kawilĩa nukwikopa palumuĩ nĩanamĩlandu nĩasangulia-koodi?” 17ũYesu pĩna nũigia, nuaĩĩla, “Naapanga sika akusiiaa kamukilĩki, ĩpa naaluĩle. Sika nijile kukuĩĩtaa ĩanakulukuuluu ĩpa ĩanamĩlandu.” 18ĩAmanigua a kĩYohana nĩApalisayo alĩ akulaalĩlaa. Antu naaaza, naamuĩĩla, “Nĩkĩ ĩamanigua a kĩYohana nĩamanigua a Apalisayo akulaalĩlaa, ĩpa ĩamanigua aako sika akulaalĩlaa.” 19ũYesu nuaĩĩla, “ĩAkola wĩnga ishũũma mbii kwilaalĩla pĩna umutooli yĩensi nindĩo. Pĩna umutooli kĩlĩ yĩensi nindĩo sika ishũũma kwilaalĩla. 20Ĩpa intondo zikiiiza pĩna ikileegeligua umutooli; palutondo luasio paapo ikitũlilaalĩla. 21Kutilĩ kaumuĩ nukutũmĩĩlaa ĩkĩtaaso nakĩpia kya ntiila muntiila nankulukulu; itĩ ĩkĩtaaso nakĩpia kĩkimomoola ĩntiila nankulukulu, nuluandala lutũla lugalĩ. 22Kutilĩ kaumuĩ nukutaagĩlaa umubinio nasika ugaasile mũyĩndĩ ya ndĩlĩ naikulukulu; itĩ umubinio ukakuitandula iyĩndĩ ya ndĩlĩ, numubinio wiiitĩka, niyĩndĩ ya ndĩlĩ iooononeka. ĩpa umubinio nasika ugaasile ukutaagĩlaguaa mũyĩndĩ ya ndĩlĩ naipia.” 23Pĩna alukĩlĩĩle mumĩgunda palutondo lwa wikyali, ĩamanigua aakue, pĩna alĩ igenda, naaipikisula uupikisua. 24ĩApalisayo naamuĩĩla: Laaa katĩ, nĩkĩ aitenda naigiligue palutondo lwa wikyali? 25Nuaĩĩla: Sika musomilene kĩna alutendile uDaudi, pĩna nuulia india, nukolua ĩnzala, umuene nĩndĩo naalĩ yĩensi, 26kĩna alĩ wingĩĩle munumba ya kĩNzua pĩna alukolĩ umupolia namukulu uAbiatali, numalia ĩmapũli naalĩ mĩkũmbĩkĩlo kwa kĩNzua naalĩ mũiko kwilĩĩgua nĩnaĩngĩ isiititũla ĩapolia uduu; nuapeela nĩaasio naalĩ ĩensi nindĩo. 27Nuaĩĩla: Lutondo lwa wikyali alĩ luĩĩkue kunsooko ya muntu, sika muntu kunsooko ya lutondo lwa wikyali. 28Luulo gua, uMuana-muntu ingĩ Shekulu wa lutondo lwa wikyali gaa.


text: 1Nuaĩĩla ĩamanigua aakue; “iInkũmpa ikiiiza kutilĩ kawĩnegelo, ĩpa ukĩa kumuakue umuntu nuasio naijile kunsooko yaakue! 2Wijĩpĩĩle nangũlũ unuasio lĩluala lya kushiela lĩtũngĩĩligue munkingo yaakue, wagumĩlue munanza, kwikĩla wamutimulie umuĩ wa aniino ĩa. 3Ĩkendegeelĩ! Kanga umunũna waako watimule, umusugule; na wapela umulekele. 4Kanga wakutimulĩle nkua mupũngatĩ, kulutondo lumuĩ nukwishooka kumuako nkua mupũngatĩ, na waũga, Napelaa; umuleke.” 5ĩAtumua naamuĩĩla ũShekulu, “Kongeelie uusuĩĩli!” 6ũShekulu nuũga; “Kanga ĩazaa mutĩĩte uusuĩĩli kĩna kapeke ka haladali aza mwijile kuuĩĩla umukuu uu, Kuuluka upaandĩlue munanza, nĩnduo aza wijile kumugombia. 7“Waani gua kunsiani nutĩĩte umwĩtumi wa kulĩma katia wa kudĩĩma nukakumuĩĩla pĩna ukishooka kwipũna kumugunda, Nzuu, kyalansa pandia? 8Sika ukakumuĩĩlane, Nzĩpĩlĩlia india, ndĩe; ĩtũnge untumĩle; sunga nkondie kwĩlĩa nukwikopa, paapo nduue ukilĩa nukwikopa 9Ukumusongeliane umwĩtumi kunsooko wĩtumaa kĩna alĩ mulagĩĩligue. 10Iio niniinie, pĩna mukikondia tũlũ namualagĩĩligue, ũgĩ Kuĩtumi nasika kwijĩpĩĩle; kwĩtumile udũũ nayukũjipĩĩle kwĩtume.” 11Pĩna alĩ wĩĩlĩ munzĩla kwienda kũYelusalemũ, alukĩlĩĩle pakatĩ ya Samalia nĩGalĩlaya. 12Pĩna nũingĩla mukĩsaalĩ kĩmuĩ, naitaagana nĩantu kyumi anamatana naĩĩmĩka kulĩ 13naĩtunta induli naaũga; “EeeYesu Shekulu, kukolelue kĩnishungu!” 14Pĩna nuaona nuaĩĩla; “Lendĩ, mwĩlagĩĩle kuapolia.” Pĩna alĩ alonguĩle naeela. 15Umuĩ waao pĩna nuona yakĩna wakamagiaa, nushooka kunu nukumukulia uNzua kululi lukulu, 16nugua uũndaala pamĩgulu yaakue numusongelia, ninduyo alĩ Musamalia. 17ũYesu nushookeelia nuũga, “Sika aza eeliguene tũlũ ensi kyumi; ĩaasio naikyenda ĩĩlĩ mpĩĩ? 18Sika igyelelane naĩngĩ ashooke amupeele uNzua uukulu isiititũla umugenda wayu dũũ?” 19Numuĩĩla, “Uuka, longola, uusuĩĩli waako wakukamagiaa.” 20Pĩna nukoligua nĩ Apalisayo uutemi wa kĩNzua wijile nalĩ, nushookeelia nuaĩĩla; uUtemi wa kĩNzua sika wijile kuupeleelua; 21sunga sika ikiũga, Laaa, ukoolĩ kunu, katia ukoolĩ uko; kuitĩ laaa, uutemi wa kĩNzua ukoolĩ mumuani. 22Nuaĩĩla ĩamanigua; intondo zikiiiza pĩna mukiawa kwiona lumuĩ muntondo za Muana-muntu, sika mukakuluona. 23Kangĩ ĩkakumuĩĩla, Laaĩ uuko! Laaĩ kunu! Mulekilega, sunga muleke kuatiata, 24kuitĩ kĩna ulupĩĩto nalukumĩlĩkaa kwipũna luandĩ ulu nsĩlĩlĩ igyulu sunga kuluandĩ ulo nsĩlĩlĩ igyulu, iio ukitũla uMuana-muntu palutondo luakue. 25Ĩpa tangua yumũjĩpĩĩle waligie nzago ningĩ nukwishiitua nuwĩleli uu. 26Kĩna alĩ itũlile pantondo za kĩNoe, iio ikitũla pantondoza Muana-muntu. 27Alĩ akulĩaa nukwikopa; alĩ akutoola nukwitoolua sunga palutondo uNoe pĩna nũingĩla mwipyango, ukapĩli nauuza nuamala tũlũ. 28Iio, kĩna alĩ itũlile pantondo za kĩLoti alĩ akulĩaa nukwikopa, alĩ akugulaa nukwigulia, alĩ akupandĩlaa nukwijenga, 29ĩpa palutondo uLoti pĩna nulega muSodomũ naupoloka mooto nĩkĩbiliti kwipũna kwigyulu zĩ mbũla nuamala ensi. 30Iio ikitũla palutondo pĩna ukikũnukulua uMuana-muntu. 31Palutondo luasio, nuĩlĩ kukiania ityembe niisheme yaakue yĩĩlĩ munumba, waleekitima waishole; iio nuĩlĩ mumugunda waleke kuishookela ya kunũma. 32Mũjukĩ umusungu wa kĩLoti. 33Wensi nukudũũmaa kukuugũna uumĩ waakue ukakuulimĩĩlia, wensi nukakuulimĩĩlia ukakuupangatia. 34Namuĩĩla utiku waasio antu abĩlĩ ijile ĩagonile ulĩlĩ umuĩ, umuĩ ukitualua umuua walekue. 35Asungu abĩlĩ ijile ishia palumuĩ; umuĩ ukitualua umuua walekue. 36Antu abĩlĩ ijile akoolĩ mumugunda; umuĩ ukitualua umuua walekue. 37Naashookeelia naũga; “Mpĩĩ Shekulu.” Nuaĩĩla; “Pĩna ukoolĩ umuimba, paapo nindĩĩ zĩkakĩlundĩĩla.”


text: 1“Ĩne neene muzabiibu wa tai, nuTata waane ingĩ mulĩmi. 2uLutambĩ luensi munsĩ yaane nasika lukupĩaa inkali ukululeegagiaa; luensi nalukupĩaa ukulusogolelaa koona lupĩĩkie inkali ningĩ. 3Ĩnie ĩpaino mwieelu kunsooko ya lukaani naalĩ numuĩĩlĩĩle. 4Kyalĩ munsĩ yaane, nineene munsĩ yaani. Kĩna ulutambĩ nasika lusũũmile kwipĩa lwing'ene kanga lusiite kukikyala mumukali, iio niniinie kanga musiite kukikyala munsĩ yaane. 5Ĩne neene muzabiibu, inie mwĩntambĩ. Nwikyalile munsĩ yaane nineene munsĩ yaakue, ukupĩĩkagiaa. Kanga ĩsika neene sika mwishũũma kwitenda kalukaani. 6Wensi kanga wasiite kukikyala munsĩ yaane, ukutaagaguaa kunzi zĩ lutambĩ nukwiuuma; nintambĩ zukuilingĩĩlagua nukwitaagua mumooto, nazishonsua. 7Kanga mwikyale munsĩ yaane ninkaani zaane zikyale munsĩ yaani, lompĩ luensi namusiiile, mukitendelua. 8Iio uTata waane ukukulagiguaa, pĩna mukupĩaa inkali naningĩ; niniinie mukitũla amanigua aane. 9“Kĩna uTata naalundoilue ĩne, iio nineene numuloilue inie; kyalĩ muuloogua waane. 10Kanga mukendegeele ĩmalagĩĩlio maane, mukakikyala muuloogua waane, kĩna uneene naalĩ nĩmakendegelĩĩle ĩmalagĩĩlio ma kĩTata waane, nanikyala muuloogua waakue. 11Izi alĩ numuĩĩlĩĩle, uulumbi waane wikyale munsĩ yaani nuulumbi waani utimĩĩligue. 12“iLyagĩĩlio liane ntĩĩli, mwiloogue kĩna alĩ numuloilue inie. 13Ukutilĩ nutĩĩte uloogua naukulu kwikĩla uu, umuntu wapũnie uuumĩ waakue kunsooko ya asuaĩĩa. 14Inie mwĩasuaĩaane kanga mutende nanumulagĩlĩĩlie. 15Sika nukumuĩta kangĩ asese, kunsooko umusese sika wĩĩzĩ kĩna ukutendaa ũshekulu waakue. Ĩnie numuĩtile asuaĩaane, kunsooko tũlũ zensi nanĩziigilie kwa kĩTata nukumulĩngagiaa. 16Inie sika alĩ munsaaguĩle ĩne, ĩpa neene alĩ numusaaguĩle inie, nanumuĩĩka muende mupĩe inkali, ninkali zaani zikyale; koona luensi kanga mumulompe uTata muliina liane wamupeele. 17Izi nukumulagĩĩlia koona mwĩloogue.” 18“Kanga uunkũmbigyulu umusuukĩlue inie, mulĩnge kĩna ĩne neene namuandio kwishuukĩlua nduo. 19Kanga ĩazaa mwa unkũmbigyulu, uunkũmbigyulu aza wijile kualoogua ĩaakue; ĩpa kunsooko inie sika mwa unkũmbigyulu, ĩpa ĩne alĩ numusaaguĩle inie muunkũmbigyulu, iio gua, uunkũmbigyulu ukumusuukĩlaguaa. 20Lũjukĩ ulukaani naalĩ numuĩĩlĩĩle, musese sika mukulu kwikĩla ũshekulu waakue. Malĩĩ alĩĩ anzagilie ĩne, ĩkakumuagia niniinie. Malĩĩ alĩĩ alukendegelĩĩle ulukaani luane, ĩkakulukendegeela nulukaani luani. 21Ĩpa izi tũlũ ĩkakumutendela kunsooko ya liina liane, kuitĩ sika amuĩzĩ naaluntumile. 22Kanga alĩ nsiitiiiza nukukuatambuĩla ĩo, sika alĩ ijilitũla numulandu ĩpa agila kawĩlongo kumulandu waao. 23Nukunsuukĩlaguaa ĩne, ukumusuukĩlaguaa nuTata waane. 24Kanga alĩ nsiite kukĩtuma ĩmĩlĩmo kumiao nasika alĩ witumile nuĩngĩ, sika alĩ ijilitũla numulandu, ĩpa akuonaa nukukukusuukĩlua ĩne nuTata waane gaa. 25Ĩpa lutimĩĩligue ulukaani naalĩ luandĩkue muUlagĩĩlio waao, Alĩ ansuukĩlue nakanda. 26Ĩpa pĩna waaza uMualĩĩlia nanĩkakumutuma ĩne kwipũna kwa kĩTata, uMuau nwa tai nupũnile kwa kĩTata, unuasio ukinkuĩla; 27niniinie gaa mukunkuĩlaa, kunsooko kwipũna umuandio alĩ kwĩensi nineene.”


text: 1Aloogua, mulekishuĩĩla ĩnkolo zensi, ĩpa zigemĩ inkolo kanga ĩzipũnile kwa kĩNzua; kunsooko ĩanakĩdagu aulongo iingĩ igyelelaa muna unkũmbigyulu. 2Kunzĩla ĩĩ mumumanile uMuau wa kĩNzua; ĩnkolo yensi nĩkũmulĩĩle kĩna ũYesu Kilisito waazile mumuĩlĩ wa kĩuntu, ĩpũnile kwa kĩNzua. 3ĩNkolo yensi nasika ĩmukũmulĩĩle ũYesu sika alĩ ĩpũnile kwa kĩNzua. Ĩĩ yaĩ nkolo ya mugilia-Kilisito namũigilie ya kĩna ĩpolokile, nunzuauu ĩkoolĩ muna unkũmbigyulu. 4Ana ane, inie ingĩ mwa kĩNzua; niniiinie muadulile ĩaaso, kunsooko unuasio nuĩlĩ munsĩ yaani ingĩ mukulu kwikĩla uyo nuĩlĩ muna unkũmbigyulu. 5ĩAasio ingĩ a unkũmbigyulu; luulo akũgaa ĩzaasio ĩza unkũmbigyulu, nuunkũmbigyulu ukuategeelaa. 6Ishie kwa kĩNzua. uNuasio numumanile uNzua ukukutegeelaa, unuasio nasika wa kĩNzua sikukukutegeelaa. Kunzĩla ĩĩ kulekanuĩle ĩnkolo nya tai nĩnkolo nya ulimĩĩli. 7Aloogua, kwĩloogue ndiishie kundiishie; kunsooko uuloogua ukupũnaa kwa kĩNzua; wensi nutĩĩte uloogua mulelue nuNzua, kangĩ umulĩngile uNzua. 8uNuasio nasika utĩĩte uloogua sikumulĩngile uNzua; kunsooko uNzua ĩngĩ uloogua. 9uUloogua wa kĩNzua alĩ wigyelĩĩle kunsĩĩtu paapo pĩna alumutumile uMuana waakue nwing'ene muna unkĩmbigyulu kuligie upanga kwa kĩuyu. 10Uu wau uloogua, sika kĩna alĩ kumuloogilue uNzua, ĩpa umuene alukuloogilue ishie, numutuma uMuana waakue watũle pyolia kunsooko ya mĩlandu yĩĩtu. 11Aloogua, malĩĩ uNzua alukuloogilue ishie itĩ, yukũjĩpĩĩle gua, nindiishie kukĩloogua. 12Ukutilĩ naalumuoonie uNzua kũtyũngo liensi. Kanga kwĩloogue, uNzua ukikyala munsĩ yĩĩtu nuuloogua waakue witimĩĩligua munsĩ yĩĩtu. 13Kunzĩla ĩĩ kulĩngile ya kĩna kwikyalile munsĩ yaakue ninduyo munsĩ yĩĩtu, kunsooko wakukamantĩĩnie mwa kĩMuau waakue. 14Nindiishie kwaoonie nukwikuĩla ya kĩna uTata wamutumile uMuana watũle Mugũni wa unkũmbigyulu. 15Wensi nukũmulĩĩle kĩna ũYesu ingĩ Muana wa kĩNzua, uNzua ukikyalaa munsĩ yaakue, ninduyo munsĩ ya kĩNzua. 16Nindiishie kuulĩngile nukukuusuĩĩla uuloogua nuutĩĩte uNzua kumiĩtu. uNzua ingĩ uloogua, nunuasio nukikyalaa muuloogua, ukikyalaa munsĩ ya kĩNzua, nuNzua ukikyalaa munsĩ yaakue. 17Kunzĩla ĩĩ uuloogua ukamĩnkĩĩligua kumuĩtu, koona kuĩ nuukamatĩkũ palutondo lwa ulamulua, kunsooko kĩna wĩĩlĩ uzo, iio-iioo nindiishie kuĩlĩ munu muna unkũmbigyulu uu. 18uUloogua ugila kaooa, ĩpa uuloogua naukamĩnkĩĩlũ ukutaagaa uooa kunzi, kunsooko uooa utĩĩte ukuua; umooa sika mukamĩnkĩĩligue muuloogua. 19Iishie kutĩĩte uuloogua kunsooko muene alukuloogilue umuandio. 20Wensi kanga waũge; “Namuloogua uNzua,” ninduyo ĩumusuukĩĩlue umunũna waakue, uyu ingĩ mulongo; kuitĩ nasikumuloogilue umunũna waakue numuoonie, sika wishũũma gua, kukumuloogua uNzua nasikumuoonie. 21iLyagĩĩlio ĩlĩ kuapeegue ninduyo, kĩna unuasio numuloogilue uNzua wamuloogue numunũna waakue gaa.


text: 1Ĩpa naigyelela anakĩdagu a ulongo pakatĩ ya antu, kĩna iio kunsiani naikitũla amania a ulongo naikiingĩlia kukĩmpisĩ-mpisĩ uumanigua wa kulimĩĩlia, ĩakumukaana sunga ũShekulu naalĩ waakomuĩle, ĩakĩleetela uoonooneki kuukaaũ. 2Nĩnaiingĩ ikitiata uusambo waao, nukunsooko yao ĩnzĩla ya tai ikitukua. 3Numukĩaya ĩkakĩligĩlia nsaĩlo kumiani kunkaani naalĩ ntungue, nuulamulua waao kwipũna ĩkalĩ sika utinilie, sunga uoononeki waao sika witindila. 4Kuitĩ malĩĩ uNzua sika alĩ waalekile ĩamalaĩka naalĩ atimuĩle, ĩpa alĩ waagumĩĩle kuulungu, naatũngua nĩmatendele ma kiiti, alindĩĩlue muumo sunga uulamulua uuze; 5kangĩ malĩĩ sika aluulekile uunkũmbigyulu wa kalĩ, ĩpa numukendegeela uNoe, umutanantia wa kulukuuluu, nĩantu naĩngĩ mupũngatĩ, paasio pĩna aluleetile uUkapĩli wa maazĩ muna unkũmbigyulu wa antu nasika alĩ amukulilie uNzua. 6kangĩ malĩĩ aluzilamuĩle ikaa za Sodomũ nĩGomola zikaasigue, kukuzigalula nukukuzitenda zitũle maũ nwitenda izo zĩĩ kĩlingasĩĩlio kuantu nasika ĩkakumukulia uNzua pembele; 7kangĩ numugũna uLoti, umunakulukuuluu, naaluoonie usungu kunsooko ya lugendo lwa oononeki lwa antu naabĩĩ; ( 8kuitĩ uyo munakulukuulu, pĩna nwikyala pamuao kwiona nukwiiigia, nuagigua munkolo yaakue nya kulukuuluu lutondo kulutondo, kunsooko ya utendi waao naugila kilyagĩĩlio), 9iio gua, ũShekulu umanile kukuagũna mumagemua ĩaasio naakumukulagiaa, nukukuaĩĩka naagila ĩkulukuuluu akaasigue sunga palutondo ulwa ulamulua, 10naikulu nangũlũ ĩaasio naakutiataa ya kĩmuĩlĩ, naakugendela munsula za udobũ, nukwimela uusũũmi wa utemi. ĩAasio naagila kaooa kangĩ akakũ, sika akukĩkĩmaa pĩna akuatuka naatĩĩte uukulu. 11Ĩpa sunga ĩamalaĩka naakĩlile muusũũmi ningũlũ, sika akupũnagiaa uusokia wa utukĩlani kumiao ntongela ya kĩShekulu. 12Ĩpa ĩaasio ĩkĩna mĩtũgo nangila kamasala. naalĩ ndelue zĩ iyumbe udũũ za kuguĩlua nukwiulagua, naakĩtuka mumpola nasika azilĩngile, sunga muononeki waao ikioonoonua, 13ĩiaanũnkula uualaalĩki wa uleki waao. Naasĩĩgile ya kĩna ulugaalo ĩmunsĩ ingĩ wĩloeelia. Ĩa ingĩ mabado ninshoni naatiatile uwĩsũgamĩĩlia waao wa kĩsuakĩĩa, pĩna ijĩpia uwĩsũgamĩĩlia palumuĩ niniinie. 14ĩMiiso maao namijuile uusambo, antu nasika alekile kwitenda ĩmĩlandu. Naapuutia ĩaasio naatĩĩte inkolo za uneketũ. Naatĩĩte inkolo nazukumanaa mpola zensi za kĩaya; aana ijũmo, 15naalĩ amĩlekile ĩnzĩla nangolokũ, naalimĩĩla, naamĩamba ĩnzĩla ya kĩBalamũ, muana wa kĩBeoli naalĩ muloe ĩkĩpeegua kya uleki. 16Ĩpa alĩ musugulue kunsooko ya utimu waakue umuene; ndoguĩ nasika ĩsũũmile kwilikitia nĩtambula kululi lwa kĩuntu, nĩgilia uuputigua masala wa munakĩdagu nuasio. 17Ĩa ingĩ njiĩlio nangila kamaazĩ; malũnde namakenkue nukĩlaũmbĩ; uwiilu wa kiiti ingĩ kĩuto naaĩĩkĩligue. 18Naitambula ĩmakaani namakulu ĩma ulu nuwĩnansulĩkia, munsula za muĩlĩ za usambo naakuapuutia ĩaasio naandagiaa kukuatalama ĩo naikyalile muulimĩĩli. 19Naapũnĩlia ĩmalago ma ukomolua nĩndĩo ĩeene asese a oononeki. Kuitĩ nazukumudulaa umuntu, uzo ukutũla musese wa zaasio. 20Kuitĩ ĩaasio naalĩ atalamile uudobũ wa unkũmbigyulu kunzĩla ya kumumana ũShekulu nuMugũni wĩĩtu Yesu Kilisito, paapo kanga aguĩligue kangĩ nukwidulua, uwikyaalĩ waao wa mpelo witũla ubĩĩ kwikĩla uwaasio wa muandio. 21Kuitĩ aza ijilitũla iiza nangũlũ kumiao kanga ĩsika alĩ amĩmanile ĩnzĩla ya kulukuuluu, kwikĩla kukumĩmana, pembele alĩleke ilyagĩĩlio nalielu naalĩ apeegue. 22Ĩpa igyelela kumiao kwilika lya ung'enua wa tai, “ĩMbua yĩshookĩĩle ĩmalukiu maakue ĩnene, nĩngũlũma naalĩ nzogigue ĩshookĩĩle kwigala-gala mumalolo.”


text: 1Pĩna nukondia kukuzitambula inkaani zaakue zensi muakutuĩ a antu, nũingĩla muKapelinaũmũ. 2Numusese wa mutongeeli wa ĩlasi gyana, umuĩ alĩ mulemeeligue piipĩ kwikia, naalĩ muloogekigue nduyo. 3Pĩna nũigia impola za kĩYesu, nutuma kumuakue anampala a Ayahũdi kukumulompa waaze wamukamie umusese waakue. 4Pĩna naapika kwa kĩYesu naĩĩ kumupeepia naaũga, “Yumũjĩpĩĩle umutendele yaasio 5kuitĩ umĩloilue ĩndugu yĩĩtu, nduyo nukuzengelia ishũnagogi liĩtu.” 6Paapo ũYesu nuenda palumuĩ ndĩo. Pĩna nupigamĩĩla piipĩ nĩnumba yaakue, umutongeeli wa ĩlasi gyana nutuma asuaĩĩa kumuakue numuĩĩla, “Shekulu uleke kĩkunkunalia, kuitĩ sika injĩpĩĩle ĩne ue wingĩle mwityembe liane. 7Luulo gua, aza nĩoonie kĩna sika injĩpĩĩle ĩne uneene kwiiza kumuako; ĩpa tambula ulukaani udũũ, numusese waane ukikamia. 8Kuitĩ ĩne nineene nĩmuntu numuĩĩkue nsĩlĩlĩ ya usũũmi wa kĩtemi, ntĩĩte ĩĩlaasi naĩĩlĩ nsĩlĩlĩ yaane; nukumuĩĩlaa uyu, ‘Lenda,’ ukuendaa; numuua, ‘Nzuu,’ ukuuzaa; nukumusese waane, Tenda itĩ ukutendaa.” 9ũYesu pĩna nũigia izi numukulĩlua, nulĩkea iyũmbĩ naalĩ lyumutiatile, nuũga “Namuĩĩla inie, sunga muĩSilaeli sika nalaona nĩnainiino uusuĩĩle naukulu kĩna uu.” 10Nĩaasio naalĩ atumue pĩna naashooka kukaa naamuagaana umusese wakamagiaa. 11Pembele nulongola sunga kukaa nyukuĩtaguaa Naini, nĩamanigua akue alĩ ĩtiatile nunduyo palumuĩ niyũmbĩ kyulu. 12Pĩna nusũgamĩĩla palyumulango lya kaa, paasio alĩ ukoolĩ muimba mukenkue kunzi, muana wing'ene kwa kĩnina naalĩ mukiĩlua, nĩantu iingĩ a kaa alĩ yĩpalumuĩ nduyo. 13ũShekulu pĩna numuona, numukolelua kĩsuusu, numuĩĩla “Lekilĩla.” 14Nusũgamĩĩla nulĩamba ikyenkelo, ĩaasio naalĩ alĩkenkile naĩĩmĩka. Nuũga, “Musumbatĩ nakuĩĩla, Uuka!” 15uMuimba nauuuka, nwikyalansa, nuandia kwitambula. Numupeela unina waakue 16Tũlũ naingĩĩlua nuooa, naĩĩ kumukulia uNzua naiũga “Munakĩdagu mukulu wigyelelaa kunsĩĩtu;” kangĩ, “uNzua waagaanaa ĩantu aakue.” 17iMpola zaakue izi nazishapatĩla mu Uyahũdi wensi numunsĩĩ tũlũ nazipilimĩkĩlĩĩlie. 18ĩAmanigua a kĩYohana naamutualĩla ĩzaasio tũlũ. 19Paapo uYohana nuĩĩta abĩlĩ muamanigua aakue, nuatuma kwa kĩYesu nukolia “Ue uuene unuasio nwijile, katia kumulaaĩĩle wĩngĩ?” 20Nindĩo pĩna naapika kumuakue naaũga, “uYohana Mubadĩĩzia ukutumile kumuako uũgile itĩ Ue uuene nwijile katia kumulaaĩĩle wĩngĩ.” 21Nityũngo lĩĩlo-lĩĩloo alĩ waakamilie iingĩ ĩmauluĩle maao ninjago nĩmasĩĩmuĩ, nĩapokũ iingĩ nualaĩlia. 22Paapo nushookeelia nuaĩĩla, “Lendĩ, mumuĩĩle uYohana namuzioonie nukukuziigia ĩapokũ iona, ĩanakĩtele igenda, ĩanamatana ieeligua, ĩanakĩlĩmba iiigia, ĩakiu iiiukigua, ĩatũka itanantĩligua impola na Nziiza. 23Muliukũ unuasio nasika mukũmpigue kunsooko yaane.” 24Pĩna nalega naalĩ atumue nuYohana, nuandia kukumaĩĩla ĩmaũmbĩ impola za kĩYohana, “Alĩ mupũnile kwienda kumbuga kwilaaa yaani? Lunangine naalĩ lwishũngũsigua nĩnzega? 25Ĩpa alĩ mupũnile kwienda kwilaaa yaani, muntu namujialue intiila nantitimũne? Laaĩ, ĩantu naajialile intiila za ukulu, naakulĩaa kumamona akoolĩ mumazumba ma kĩtemi. 26Ĩpa alĩ mupũnile kwienda kwilaaa yaani? munakĩdagune? Eeze namuaĩĩla inie, nukĩlile munakĩdagu. 27Uyu wayu naalĩ muandĩkĩlue izi, ‘Laaa, namutuma umutumua waane ntongela ya usiu waako, nukijĩpĩĩlia ĩnzĩla yaako ntongela yaako.’” 28Nineene namuĩĩla, “Muaasio naalĩ alelue nĩasungu kutilĩ namukulu kwikĩla uYohana; ĩpa namuniino muutemi wa kĩNzua ingĩ mukulu kwikĩla uyo.” 29(Nĩantu tũlũ nĩasangulia-koodi pĩna naigyũlia izi naamĩkuĩla ĩkulukuuluu ya kĩNzua, kuitĩ abadĩzĩgue kuubadiizo wa kĩYohana. 30Ĩpa ĩApalisayo nĩanakialo naalĩsiita ishiio lya kĩNzua mumiao, kuitĩ sika alĩ abadĩĩzigue nunduyo.) 31ũShekulu nuũga, “Nĩapianĩkĩĩlie ĩantu a wĩleli uu niyaani, ndĩo ĩpianile niyaani?” 32Ĩpianile nĩang'inia naikyalansile pigyulaanĩlo nukukĩĩta eene kueene naiũga, aza kukumukuĩla inie impembe ĩpa sika mwaina; aza kukomilie ĩsuuka ĩpa sika mwalĩla. 33Kuitĩ uYohana Mubadĩĩzia nuuza sika alukulĩaa uugalĩ katia kwikopa umubinio, niniinie namuũga, munalĩsĩĩmuĩ. 34uMuana-muntu nuuza nwilĩa nukwikopa, niniinie namuũga, Laaĩ, mulakũ uyu, kangĩ mukopekia mubinio, musuamuua wa asangulia-koodi nĩanamĩlandu! 35Nĩmasala migyelĩĩle kĩna ma kulukuuluu kwĩaana aakue tũlũ. 36Muntu umuĩ wa Apalisayo alumusũgamĩlĩlie walĩe india kumuakue, nũingĩla munumba ya Mupalisayo, nwikyalansa pandia. 37Laaa, musungu umuĩ wa kaa niasio, naalĩ munamĩlandu, pĩna nuligia impola ya kĩna wikyalansile pandia munumba ya Mupalisayo, nuleeta kasali ka makũta, 38nuĩmĩka kunũma yaakue piipĩ nĩmĩgulu yaakue nũilĩla, nuandia kukumusonontekelia ĩmisholi mumĩgulu yaakue nukukuuĩpiagula kumatũmbĩ mityũe liakue, nuĩsunĩkia ĩmĩgulu yaakue nukukuĩpaka ĩmakũta. 39Ĩpa uMupalisayo nalumusũgamĩlĩĩlie pĩna nuona yaasio, nuũga munkolo yaakue, “uMuntu uyu kanga ĩazaa munakĩdagu azũjile kumumana umusungu uyu nukumuapaatia kĩna waani, kangĩ nduyo muntu kĩ, ya kĩna ingĩ, munamĩlandu.” 40ũYesu nushookeelia numuĩĩla, “Simoni, ntĩĩte lukaani lwa kukuĩĩla.” Nuũga “Lukaani kĩ, Mumania.” 41Nuũga, “Muntu umuĩ nukupeelanaa ĩmpaa alutĩĩte antu abĩlĩ naalĩ alĩĩle ĩmpaa; umuĩ alulĩĩle magana mataano ma shilinge, nwa kabĩlĩ makumi mataano. 42Nĩndĩo pĩna alĩ agila kya kumushookelia, nualekela alekilĩpa tũlũ uubĩlĩ waao. Muaasio naabĩlĩ nuĩmbi nukakumuloekigua?” 43uSimoni nushookeelia nuũga, “Nĩmbũge uyu namulekelue iingĩ.” Numuĩĩla “Ulamuĩle ĩtai.” 44Numupĩlukĩĩla umusungu, numuĩĩla uSimoni, “Wamuonaane umusungu uyu. Aza ningĩĩle munumba yaako; ĩpa uyu wansonontekelia ĩmisholi mumĩgulu yaane nukukuĩpiagula kumatũmbĩ mityũe liakue. 45Ue sika azunsunile, ĩpa uyu kwipũna pĩna ningĩlĩlaa, sika waleke kwinshunĩkia ĩmĩgulu yaane. 46Sika wampaka ĩmakũta mwityũe liane, ĩpa uyu azumpakile ĩmĩgulu yaane ĩmakũta. 47Kunsooko ĩĩ nakuĩĩla waleegelagiguaa ĩmĩlandu yaakue namingĩ kunsooko muloekigue; ĩpa nukuleegelagiguaa iniino, uyo ukuloaguaa iniino.” 48Paapo numuĩĩla umusungu, “Waleegelagiguaa ĩmĩlandu yaako.” 49Nĩaasio naalĩ ikyalansile pandia palumuĩ ninduyo naandia kukĩĩĩla eene kueene, “Waani uyu sunga waĩleegelania ĩmĩlandu.” 50Numuĩĩla umusungu, “uUsuĩĩli waako wakugũnaa, lenda nĩmatiliga.”


text: 1uLutondo lwa muandio lwijũma, uMalia nwa kuMagidala nuenda kukĩbĩĩla mũgyĩngu, kĩlĩ iilu, nulĩona igyũe lyaleegagiguaa mukĩbĩĩla. 2Iio numanka, nuenda kwa kĩSimoni Petelo nukumumanigua muua, unuasio ũYesu naalumuloilue, nuaĩĩla, “Amuleegagiaa ũShekulu mukĩbĩĩla, sika kumanile kĩna amuĩĩkile.” 3uPetelo numumanigua muua naapũna,, naenda kukĩbĩĩla. 4Naamanka tũlũ ensi abĩlĩ, umumanigua muua numankĩkia numukĩla uPetelo, nupika mbele kukĩbĩĩla; 5Nutũna, nusungĩĩla, nuziona intiila nzalue; ĩpa sika nũingĩla. 6Paapo nuuza nuSimoni Petelo numutiatile, nũingĩla mukĩbĩĩla, nuziona intiila nzalue, 7nĩkatiila naalĩ kĩĩlĩ mũtyũe sika alĩ kaalue palumuĩ nintiila, ĩpa alĩ kapalingue luandĩ king'ene. 8Paapo nũingĩla umumaniguaa muua naalĩ wa muandio kwipika kukĩbĩĩla, nuona nusuĩĩla. 9Alĩ ikaalĩ kukuulĩnga uwandĩkua kĩna yumũjĩpĩĩle kwiiiuka kwipũna muakiu. 10Paapo ĩamanigua naashooka kumiao kangĩ. 11Ĩpa uMalia nuĩmĩka panzi pakĩbĩĩla nũilĩla. Pĩna nuilĩla itĩ, nutũna, nusungĩĩla mukĩbĩĩla; 12nuaona amalaĩka abĩlĩ naajialile ntiila nzelu, naikyalansile, umuua kumĩtũe, umuua kumĩgulu, paasio pina umuĩlĩ wa kĩYesu alĩ muĩĩkue. 13ĩAasio naamuĩĩla, “Maau, wilĩĩla yaani?” Nuaĩĩla, “Amuleegagiaa ũShekulu waane, sika manile kĩna amuĩĩkile.” 14Pĩna nutambula izi, nupĩluka, numuona ũYesu wĩĩmĩkile, sika numumana kĩna muene ũYesu. 15ũYesu numuĩĩla, “Maau, wilĩĩla yaani? Ukumudũũma waani?” Uzo, nũshĩĩga kĩna uyu mukendegeela kĩtanga, numuĩĩla, “Shekulu, malĩĩ wamusolaa uue, mbuĩla kĩna umuĩĩkile, nineene numusole.” 16ũYesu numuĩĩla, “Malia.” Uyo nupĩluka, numuĩĩla kuKĩebũlania, “Laboni!” Ndogolelio yaakue. (Mumania waane numukulu.) 17ũYesu numuĩĩla, “Lekimamba kunsooko sika nalanankĩla kwa KĩTata. Ĩpa lenda kuanũna aane uaĩĩle, Ninankĩla kwa kĩTata waane nukwa kĩTata waani, kwa kĩNzua waane nukwa kĩNzua waani.” 18uMalia nwa kuMagidala nulongola nuaĩĩla ĩamanigua kĩna wamuonaa ũShekulu, kangĩ kĩna wamuĩĩlaa izi. 19Pĩna nĩtũla mpĩndĩ ya lutondo luasio lwa muandio lwijũma, injĩĩgĩ alĩ ngyalĩlue muasio muna alĩ ĩĩlĩ ĩamanigua kunsooko ya koopooka ĩAyahũdi, nuuza ũYesu nuĩmĩka pakatĩ, nuaĩĩla, “Matiliga mĩĩ kumiani.” 20Pĩna nutambula izi, nuambia ĩmĩkono yaakue nulualũ luakue. Iio ĩamanigua naalumba pĩna naamuona ũShekulu. 21Iio ũYesu nuaĩĩla kangĩ, “Matiliga mĩĩ kumiani. Kĩna uTata aluntumile ĩne, nineene nukumutuma inie.” 22Pĩna nutambula izi, nuasũũpĩla, nuaĩĩla, “Aanũnkulĩ uMuau Muelu. 23Tũlũ wensi namukakualeegelia ĩmĩlandu aleegelagiguaa kumuao; tũlũ ensi namukakuatũnga atugagua.” 24uTomaso, umuĩ wikyumi naabĩlĩ, nukuitangua Tyũtĩ alukutilĩ palumuĩ ndĩo pĩna alũjile ũYesu. 25Iio ĩamanigua naĩngĩ naamuĩĩla, “Aza kwamuonaa ũShekulu.” Nduyo nuaĩĩla, “Kanga nsiitiona mumĩkono yaakue ĩmaamba ma nkĩngĩ, ntuale uluala luane mumaamba ma nkĩngĩ, ntuale umukono waane mulualũ luakue, sikaka nikishuĩĩla kainiino.” 26Nazikĩla intondo munaana, ĩamanigua aakue alĩ akoolĩ munumba kangĩ, nuTomaso palumuĩ ndĩo ũYesu nuuza, injĩĩgĩ alĩ zigyalĩlaguaa, nuĩmĩka pakatĩ, nuũga, Matiliga mĩĩ kumiani. 27Paapo numuĩĩla uTomaso, “Leeta uluala luako ĩpa, ulaae ĩmĩkono yaane, uleete numukono waako uuĩĩkĩle mulualũ luane; ulekitũla nasikusuĩlĩĩle, ĩpa nusuĩlĩĩle.” 28uTomaso nushookeelia numuĩĩla, “Shekulu waane nuNzua waane!” 29ũYesu numuĩĩla, “Kunsooko wamonaa wasuĩĩlaa; aliukũ nasika aoonie naasũĩĩla.” 30Ikoolĩ ilĩngasĩĩlio nayĩngĩ iingĩ naalutendile ũYesu ntoongela ya amanigua nasika yandĩkue muna kĩtabũ ĩkĩ, 31ĩpa izi nandĩkue koona musuĩĩle kĩna ũYesu ingĩ Kilisito Muana wa kĩNzua, numuusuĩĩli muĩ nuupanga muliina liakue.


text: 1Ukũnukulua wa kĩYesu Kilisito, naalĩ mupeegue nuNzua waalagĩĩle ĩĩtumi aakue impola nazikitũla kuukaaũ kutilĩ kawĩnegelo; nduyo nutuma kumukono wa kĩmalaĩka numulagĩĩla umwĩtumi waakue uYohana; 2naalulukuĩlĩle uLukaani lwa kĩNzua, nuukuĩli wa kĩYesu Kilisito, sunga impola tũlũ naaluzioonie. 3Mulyukũ nukusomaa, nĩndĩo naakwigagiaa inkaani za unakĩdagu uu, nukukuzikendegeela naalĩ nandĩkue muasio; kuitĩ ityũngo lyĩpiipĩ. 4Ĩne Yohana, namandĩkĩla ĩmakanisa namamupũngatĩ namĩĩlĩ muAsia, uUkende wĩĩ kumiani nĩmatiliga namapũnile kumuakue uyo nukoolĩ, nĩnaalukoolĩ nĩnukiiiza; nĩnazipũnile kunkolo mupũngatĩ nazĩĩlĩ ntongela ityegu liakue lya kĩtemi, 5kangĩ nukũpũna kwa kĩYesu Kilisito, mukuĩili namusuĩĩli, mulelua wa muandio wa aasio naalĩ akiile, kangĩ mukulu wa atemi a nsĩĩ. Kumuakue muene nukuloilue nukukukoogia ĩmĩlandu yĩĩtu kumugali waakue 6nukukuzĩpĩlĩlia uutemi, apolia kwa kĩNzua nuTata, kumuakue wĩĩ ukulu nuusũũmi sunga ĩkalĩ nakalĩ. Amini. 7Laaa, wijile nĩmalũnde, nĩliiso liensi lĩkakumuona, nĩndĩo naalĩ amusomile; ninduuli tũlũ za muna nsĩĩ zijililĩla ĩkĩlĩlo kunsooko yaakue. Eeze, Amini. 8“Ĩne neene Alipa nuOmega,” muandio nĩmpelo, uugile ũShekulu uNzua, nukoolĩ, nĩnaalukoolĩ, nĩnukiiiza, Mukolangũlũ zensi. 9Neene Yohana, umunũna waani, mukamantani palumuĩ niniinie munzago numuutemi numuugigimĩlia wa kĩYesu, alĩ nĩĩlĩ mukĩsiwa nakyukuĩtagua Paatimo kunsooko ya Lukaani lwa kĩNzua, nukunsooko ya ukuĩli wa kĩYesu. 10Alĩ nĩĩlĩ mwa kĩMuau palutondo lwa kĩShekulu; naniigia luli lukulu kunũma yaane, zĩ luli lwidyede 11naluũga; “Aya nukumaona umandĩke mukĩtabũ, umatuale kumakanisa nama mupũngatĩ, Epeso nĩSimilina, nĩPaligamo, nĩTiatila, nĩSalidi, nĩPiladelipia, nĩLaodikia.” 12Nampĩluka mone ululi naalĩ lũlikitia. Nĩpĩna nampĩluka, namona uĩĩkĩlo wa ntala mupũngatĩ ĩza zahabũ; 13nĩpakatĩ ya uĩĩkĩlo wa ntala namona muntu kumpiani ya muana-muntu, ujialile jialo nalĩpikile kumĩgulu, nukwitũngua umusipi wa zahabũ mukikua; 14ityũe liakue nĩmatũmbĩ maakue alĩ meelu zĩ maũli nameelu, zĩ seluji katia ulua, nĩmiiso maakue zĩ kĩmulĩ kya mooto, 15nĩmĩgulu yaakue zĩ kyuuma nakĩkasũkũ nakĩkũlũsue zigizigi, zĩmbũge shonselue mwilyungu; nululi luakue zĩ mulũgũũzo wa maazĩ mingĩ; 16nduyo alutĩĩte inshonda mupũngatĩ mumukono waakue nwa kĩgoosia; niyũmba lyugĩ, kwensi-kwensi, lĩpũnile mumulomo waakue; nuusiu waakue zĩ mpasu nĩlĩlile kungũlũ zaakue. 17Pĩna nanumuona, nangua pamĩgulu yaakue zĩ muntu nukiile mukanka. Nuĩĩka umukono waakue nwa kĩgoosia mumuane, numbuĩla; “Lekioopooka, ĩne neene namuandio kangĩ nampelo, 18nanumupanga; Nineene alĩ nakiile, ĩpa laaa numupanga sunga ĩkalĩ nakalĩ. Nineene ntĩĩte ĩmiguĩlo ma Ukiu nĩma Kuulungu. 19Andĩka gua impola naazuzioonie, nazikoolĩ nindizo nazikitũla pembele ya zaasio. 20uUnkũnkũ wa nsonda mupũngatĩ naazuzioonie mumukono waane nwa kĩgoosia, nuuĩĩkĩlo wa ntala mupũngatĩ wa zahabũ, iNshonda mupũngatĩ ingĩ amalaĩka a makanisa mupũngatĩ; nuuĩĩkĩlo mupũngatĩ wa ntala ingĩ makanisa mupũngati.


text: 1Sika nukumuandĩkĩla inie mumpola za nsangĩ kunsooko ya eelu, 2kuitĩ manile uulĩganĩĩlia waani, nineene nĩkĩkũmazukia kunsooko yaani kuAmakedonia, kĩna ĩAkaya ĩlĩganĩlĩĩlie kwipũna muakaazu, uukamatĩkũ waani wa kamatĩkĩlie iingĩ mumiao. 3Ĩpa alĩ nĩatumile ĩanũna, koona kukĩkũmazukia kumiĩtu kunsooko yaani ilekitũla nakanda mulukaani ulu, ĩpa mwigyelele ya kĩna mwĩlĩganĩlĩĩlie kĩna alĩ ntambuĩle. 4Kuitĩ ĩAmakedonia kaanga aaze palumuĩ nineene, amuone inie kĩna sika mwĩlĩganĩlĩĩlie, kukikolua inshoni (inie niniiniene gua) kunsooko ya usanio waasio. 5Kuluulo, alĩ moonie taazu kukuakamatĩkĩla ĩanũna atongele kwipika kunsiani, andie kwishangulia iipeegua ya masongelio maani naalĩ mupũnilie ilyago ĩkalĩ, malĩganĩlĩĩligue kwishanguligua, koona matũle masongelio ma ulooa, malekitũla mapũnigue kukĩaya. 6Ĩpa ulukaani ntuulu, “uMukola kupandĩla nkeei ukugolaa nkeeĩ, numukola kupandĩla kuukende ukuogolaa uukende.” 7Wensi wapũnie kĩna usĩĩgile munkolo yaakue, sika kuusungu katia kwioonatĩĩligua; kuitĩ uNzua ukumuloogaguaa umukola kupũnia kuulumbi. 8NuNzua usũũmile kukumũjulia uukende tũlũ kuwingĩ, koona niniinie muĩ niintu tũlũ nayendile muumo intondo tũlũ, sunga kukumũjulia inie kuutendi nauuza tũlũ, 9kĩna yandĩkue, “Ukupũnagiaa ukende; ukuoomoelaa ĩatũka. ĩKulukuuluu yaakue ikyalilee ĩkalĩ nakalĩ.” 10Uyo gua nukumupeelaa umupandĩli imbeu nuugalĩ wa kulĩa, uuyo ukakumupeela imbeu zaani nukukuzongeelia, nduyo ukakĩmongeelia ĩmaogola ma kulukuuluu yaani. 11Munzĩla tũlũ mukigolĩpigua, koona mupũnie kuukende wingĩ naukumuleetelaa uNzua ĩmasongelio kumulĩmo wĩĩtu 12Kuitĩ uwĩtumi wa mulĩmo uu sika ukuapũnĩlagiaa uusilĩlua wa eelu dũũ, ĩpa sunga kwiongeelia ĩmasongelio mingĩ kwa kĩNzua. 13Muugemua wa wĩtumi waasio mukakumukulia uNzua kunzĩla ya wĩniinupia waani, pĩna mwigomba iMpola na Nziiza za kĩKilisito, nukunsooko ya ukende wa ukamantani waani kumiao nukuantu tũlũ; 14Pĩna atĩĩte nsula kunsiani nukukumulompeela inie kunsooko ya ukende wa kĩNzua naukĩlĩkĩlĩĩle mumiani. 15Kumusongelie uNzua gua, kunsooko ya upeegua waakue nasika usũũmĩkile kwiganulua!


text: 1Nuaĩĩla, tai namuĩĩla, akoolĩ naĩĩmĩkile ĩpa, sika ikilũla kankia sunga auone uutemi wa kĩNzua wijile kungũlũ. 2Pĩna nazikĩla ntondo mutandatu, ũYesu nuasola palumuĩ nduyo uPetelo nuYakobo nuYohana, nuatuala munkonko nandĩĩpũ ing'ene dũũ. Nukaĩlĩka ikyelu liakue ntongela yaao, 3nintiila zaakue naziimĩlĩmĩnta, nazeela pee, kutilĩ kamuzĩpĩa-ntiila muna nsĩĩ nwishũũma kukuzeelia pee kĩna yaasio. 4Naigyeleelua nuElia palumuĩ nuMusa, alĩ akĩtambuĩla nũYesu. 5uPetelo nushookeelia numuĩĩla ũYesu, “Shekulu, iiza ishie nakwĩĩpa; kuzenge pigyũnda pitatu, kamuĩ kaako, kamuĩ ka kĩMusa, kamuĩ ka kĩElia.” 6Kunsooko sika alumanile lwa kutambula, kunsooko alĩ oopookaa pũũ. 7Lyũnde naliĩza nalĩakũnikĩla; luli nalupũna mwilyũnde, “Uyu wayu Muana waane muloogua, mũigiĩ umuene.” 8Kaaaziilaaa kunu nukunu, sika naona kamuntu kangĩ, ĩpa ũYesu wing'ene dũũ palumuĩ ndĩo. 9Pĩna alĩ iiika munkonko, nualagĩĩlia aleke kumuĩĩla nunumuĩ naalĩ azioonie, sunga uMuana-muntu pĩna ukiiiuka kwipũna muakiu. 10Naaluamba ulukaani, naĩĩ kĩkolia eene kueene, kwiiiuka kwipũna muakiu, ĩndogolelio yaakue yaani? 11Naamukolia naaũga, “Nĩkĩ ĩalangi akuũgaa, Yumũjĩpĩĩle uElia waaze tangua?” 12Nuaĩĩla, “Tai, uElia wijile tangua wazĩpĩĩlie yensi; ĩpa palumuĩ niyaasio, nuandĩkĩlua mbii uMuana-muntu kĩna ukiaagĩkigua mingĩ nukwimelekigua. 13Ĩpa namuĩĩla, uElia waazile, naamutendela tũlũ naalĩ aziloilue, kĩna alĩ muandikĩlue.” 14Pĩna naapika kuamanigua, naaona yũmbĩ kyulu naalĩ lĩapilimĩkĩlĩĩlie, nĩalangi ĩkĩkunguma nindĩo. 15Ĩkamuĩ iyũmbĩ pĩna nalĩmuona nalĩtunduala, nalĩmumankĩĩla, nalyumulamukia. 16Nuakolia ĩaasio, “Mukikunguma yaani nĩndĩo?” 17Umuĩ wiyũmbĩ numushookeelia, “Mumania aza numuleetile umuanaa kumuako, utĩĩte lĩsĩĩmuĩ lyĩkĩmũũmĩ; 18Nĩpĩna lyukumũtyapaa lyukumutaagaa pansĩ, nduyo ukupũũtagiaa ipyombolũ nukwikelia nĩmiino, nuumagala buu. Naaĩĩla ĩamanigua aako kukulĩĩnga ĩlĩsĩĩmuĩ, alemua.” 19Nuashookeelia nuũga, “Kaaa, wĩleli nasika ukusuĩĩlaa! Sunga nzalĩ nĩĩ kumiani? Sunga nzalĩ nĩkakĩuumĩĩlia niniinie? Muleetĩ kumuane.” 20Naamuleeta kumuakue. Pĩna numuona, ĩkamuĩ ĩlĩsĩĩmuĩ nalĩmuzũganga, nugua pansĩ, nũipingilita, nũipũũtia ipyombolũ. 21Numukolia ũshee, kwipũna nzalĩ nualĩĩ itĩ? Nuũga, kwipũna uug'inia waakue. 22Nkua ningĩ lyukumugumĩlaa mumooto numumaazĩ, koona lyĩmuulage. Malĩĩ usũũmile, ukualĩĩlie, ukuonele kĩsusu. 23ũYesu numuĩĩla, kanga ĩusũũmile! Tũlũ yensi ishũũmĩkile kumuakue nusuĩlĩĩle. 24Ĩkamuĩ ũshee wa mulĩĩsia nukuuta nuũga, nasuĩĩlaa; aalĩĩlia usiitishuĩĩla waane! 25ũYesu pĩna nulĩona iyũmbĩ lĩkĩlundĩkĩĩlanga, nulĩtakĩla ĩlĩsĩĩmuĩ, nulĩĩĩla, ue lĩsĩĩmuĩ munakĩmũũmĩ numunakĩlĩmba, ĩne nakulagĩĩlia, pũna mumuakue; uleke kumũingĩla kangĩ. 26Nalĩkuuta, nalyĩ kumuzũganga, nalyĩmupũna; nuĩ zĩmukiu, sunga iingĩ naaũga, “Wakiaa.” 27ũYesu numuamba umukono waakue, numuukia nuĩmĩka. 28Pĩna nũingĩla munumba, ĩamanigua aakue naamukolia ing'ene dũũ, “Nĩkĩ ishie sika nakusũũma kukulĩĩnga?” 29Nuaĩĩla, nalyĩkĩna itĩ sika lĩsũ umĩkile kwipũna isiititũla kuulompi udũũ. 30Naalega kuasio, naakĩlĩla muGalĩlaya; sika alĩ muloe kaumuĩ wamuone, 31Kunsooko alukuamania ĩamanigua aakue, nukukuaĩĩla itĩ, uMuana-muntu walongolaa kwiĩĩkĩlua mumĩkono ya antu, ndĩo ĩkakumuulaga; nĩpĩna waulagua zikikĩla ntondo zitatu ukiiiuka. 32Ĩpa sika naalĩnga ulukani luasio, naoopooka kukumukolia. 33Naapika kuKapelinaũmũ. Pĩna alĩ wĩĩlĩ munumba, nuakolia, aza mukĩkunguma yaani munzila. 34Naatuulia, kuitĩ alĩ ĩkĩtambuĩla eene kueene munzĩla, Waani namukulu. 35Nwikyalansa, nuĩĩta naikyumi nabĩlĩ nuaĩĩla, muntu nusiiile kwitũla wa muandio ukitũla wa mumalĩĩlio kwikĩla tũlũ, kangĩ mwĩtumi wa tũlũ 36Nukasola ĩkang'inia, nukaĩĩka pakatĩ yaao, nukakoleela, nuaĩĩla, 37uMuntu nukakukaanũnkula ĩkang'inia kamuĩ nakĩkĩna ĩka kuliina liane, winanũnkulaa uneene, numuntu kanga wananũnkule ĩne sikunanũnkuĩle uneene, ĩpa umuene naaluntumile. 38uYohana numuĩĩla, “Mumania alĩ kumuoonie muntu umuĩ alukumaĩnga ĩmasĩĩmuĩ kuliina liako nasika kukĩtiataa nindiishie, nakumugilia kunsooko sikukĩtiataa nindiishie.” 39ũYesu nuũga, lekĩ kukumugilia, kuitĩ kutilĩ nukutendaa ikyula kuliina liane, paapo kangĩ wasũũme kwitambula naibĩĩ; 40Kunsooko nasikukusiitile, unuasio wĩĩlĩ kuluandĩ luĩtu. 41Wensi nukakumukopia inie ĩkĩĩko kya maazĩ kunsooko inie mwĩantu a kĩKilisito, tai namuĩĩla sika ukiulia ĩkĩpeegua kiakue. 42Wensi nukakumutimulia umuĩ wa aasio naaniino naansuĩlĩĩle, taazu watũngĩĩligue lĩluala munkingo yaakue wagumĩlue munanza. 43Numukono waako kanga ukutimulie, uudumule; taazu kwiingĩla muupanga umulema kwikĩla kwitũla nĩmĩkono ĩbĩlĩ nukwienda muGehena mumooto nasika ukudibaa. 44Numuasio ing'ũnuĩ sika zukukiaa numooto sika ukudibaa. 45Numugulu waako kanga ukutimulie, uudumule; taazu kwiingĩla muupanga ĩwĩmunakĩtele kwikĩla kwitũla nĩmĩgulu ĩbĩlĩ, nukwigumĩlua muGehena. 46Numuasio ing'unuĩ sika zukukiaa numooto sika ukudibaa. 47Nĩlĩĩso liako kanga lyukutimulie, lĩkuule ulĩtaage; tazu kwiingĩla muutemi wa kĩNzua utĩĩte, kyopo kwikĩla kwitũla nĩmiiso mabĩlĩ, nukwigumĩlua muGehena. 48Muasio ingũnuĩ sika zukukiaa numooto sika ukudibaa. 49Kunsooko muntu wensi ukilungĩlua mulenge kumooto. 50uMulenge ingĩ muuza, ĩpa umulenge kanga usuuke, mukiĩĩkĩla yaani ukolele. Muĩ numulenge munsĩ yaani, mwikyale nĩmatiliga niinie kuniinie.


text: 1ĩApalisayo naamulundĩkĩĩla, nityũmpĩ lya alangi naalĩ apũnile kũYelusalemũ 2Naaona tyũmpĩ lya amanigua nailĩa india kumĩkono namĩdobũ, ĩndogolelio yaakue, nasika alĩ mĩkalaligue. 3Kunsooko ĩApalisayo nĩAyahũdi ensi sika akulĩaa pĩna sika ĩkalĩĩlie tangua ĩmĩkono, naaziamba intendo za anampala aao. 4Kangĩ pĩna naapũna mwigyulĩlo sika ilĩa kanga asiite kĩeelia; zikoolĩ nazĩngĩ naalĩ azaanũnkuĩle kukuziamba, kĩna kwioogia iiiko ninungu niisheme ya yuuma. 5ĩApalisayo nĩalangi naamukolia, nĩkĩ gua ĩamanigua aako sika akugendelaa muntendo za anampala, ĩpa akulĩaa india kumĩkono namĩdobũ. 6Nuaĩĩla, uYesaya alumupũnĩĩlie unakĩdagu iiza, inie anamampĩlu, kĩna alĩ yandĩkue, “Antu ĩa ankunkulagiaa kumĩlomo Ĩpa inkolo zaao zĩkulĩ nineene. 7Ĩkĩtekelaa nakanda gua, Naimania ĩmamania nama malagĩĩlio ma antu.” 8Mwalĩlekile ilyagĩĩlio lya kĩNzua nukukuziamba intendo za antu. 9Nuaĩĩla, “Iiza! Mwalĩsiita ilyagĩĩlio lya kĩNzua koona muziambe intendo zaani! 10uMusa aluũgile, ‘Kulia utata waako numaau waako; nwakumutukĩla ũshee nunina, kwikia nwakie.’ 11Inie mukuũgaa gua, ‘Kanga umuntu wamuĩĩle ũshee katia unina, Kĩntu kiane nakijĩpĩĩle kukukusaĩpia ingĩ Kolibani’ (ĩndogolelio yaakue, Kĩpũnigue kwa kĩNzua), 12sika mukumugombagiaa kukumutendela kalumuĩ ũshee katia unina 13Mukuloononeelia ulukaani lwa kĩNzua kuntendo zaani naalĩ mukĩsaalĩlaa; kangĩ mingĩ namĩitĩ mukutendaa.” 14Pĩna nuliĩta iyũmbĩ nulĩĩĩla, nzigiĩ tũlũ ensi, mulĩnge. 15Kutilĩ nakĩĩlĩ kunzi ya muntu nakyukumũingĩlaa mumuakue nakĩsũũma kukumudobia, ĩpa nakĩkumupũnaa umuntu, kĩĩkio kyukumudobagiaa umuntu. 16Naa ukolĩ umukola akutuĩ a kuigĩlia, nũigie. 17Pĩna nũingĩla munumba nulĩleka iyũmbĩ, ĩamanigua aakue namukolia impola za mpiani niasio 18Nuaĩĩla, yoine, niniinie muagila kaulĩngi? Sika mulĩngilene kĩna nakiĩlĩ kunzi ya muntu nakyukumũingĩlaa mumuakue sika kishũũma kukumudobia? 19Kunsooko sika kiingĩla munkolo ĩpa mundaa, nukwipũna kwibyaala. Iio nuzeelia india zensi. 20Nuũga, nakyukumupũnaa umuntu, kiasio kĩĩkio kyukumudobagiaa umuntu. 21Kunsooko kwipũna mumoo wa muntu makupũnaa masĩĩgo namabĩĩ, ulandĩ, wiii, uulagi, 22ugololia, uawa, ugaali, upembeelia, usambo, ukĩndani, ituki, lukeemo, uulu. 23uUbĩĩ uu wensi ukupũnaa munsĩ nukukumoonoona umuntu. 24Nulega kuasio, nuenda kumĩmbĩ za Tilo nĩSidoni. Nũingĩla munumba, nusiia walekimana kamuntu kaumuĩ; sika nusũũma kukĩpisa. 25Ĩkamuĩ umusungu naalutĩĩte ĩkananso naalĩ kingĩlue nĩlĩsĩĩmuĩ, pĩna nũigia impola zaakue, nuuza numuguĩĩla pamĩgulu yaakue. 26Numusungu alĩ Mugiliki, kĩntua kiakue muSilopoiniki. Numulompa walĩĩnge ĩlĩsĩĩmuĩ mumunanso waakue. 27Numuĩĩla, “Aleke ĩaaana ikyute tangua; sika iiza gua kukuusola uugalĩ wa aana nukukuzigumĩla imbua.” 28Nduyo numushookeelia numuĩĩla, “Eeze Shekulu, nimbua zukulĩa imaminangulua ma aana paulũngũ wa meeza.” 29Numuĩĩla, kunsooko ya lukaani ulu, longola, ĩlĩsĩĩmuĩ lyamulegelaa umunanso waako. 30Nulongola kunumba yaakue, nukaagaana ĩkaana kagonigue muulĩlĩ, nĩlĩsĩĩmuĩ lyakalegelaa. 31Nulega kangĩ mumĩmbĩ za Tilo, nukĩlĩla pakatĩ ya Sidoni sunga kunanza ya Galĩlaya, pakatĩ ya mĩmbĩ za Dekapoli. 32Naamuleetela munakĩlĩmba kangĩ musekema, naamupeepia waĩĩke ĩmĩkono yaakue 33Numuũna luandĩ pamulundo wing'ene, nuĩĩkĩla injala zaakue muakĩtuĩ aakue, nutia matĩ, nulupaatia ululĩmĩ luakue, 34nulangamĩla kwigyulu, nwĩsũsũma, numuĩĩla, “Epata,” ĩndogolelio yaakue, “Lĩmbuuka!” 35Nĩakĩtuĩ aakue naalĩmbuuka, ĩkamuĩ ululĩmĩ luakue nalutonta, nutambula kĩĩsa. 36Nualagĩĩlia aleke kukumukũmulĩla kaumuĩ. Iio kĩna alĩ wĩkakilie kukualagĩĩlia, iio nĩndĩo naĩkakia kwitanantia. 37Naakũmĩkia kwikĩlĩkĩĩla, naiiũga, watendaa tũlũ iiza; sunga ĩanakĩlĩmba iigie nianakĩmũũmĩ atambule.


text: 1uMalaĩka nwa kataano nulĩlĩlia idyede, namona nsonda kwipũna kwigyulu nĩguile munsĩĩ, nupeegua igyuĩlo lya lulungu nalusimu lwa kuulungu; 2nulũgyula ululungu nalusimu lwa kuulungu; liuki nalĩnankĩla kwipũna mululungu zĩ liuki lilyungu kyulu; ĩmpasu nilyupa nĩkiania gaa kunsooko ya liuki lya mululungu. 3Nkumbĩ nazipũna muliuki nazenda pansĩĩ, nazipeegua ngũlũ zĩ ngũlũ za ngĩĩ za munsĩĩ; 4naziĩĩlua zilekioonoona ĩmasanzĩ ma nsĩĩ sunga tũlũ kiensi nakĩtotũ, katia kyota liensi, isiititũla ĩantu naagila umuntoozo wa kĩNzua muusiu. 5Nazipeegua lyagĩĩlio zileke kuaulaga, ĩpa zĩaagie mieli ĩtaano. Nukwiluma kumiao alĩ zĩ kwilumua nĩngĩĩ pĩna ĩlumile umuntu. 6Nĩpantondo zaasio ĩantu ĩkidũuma ĩnkia, ndĩo sika ĩkakumĩona kainiino; ĩkiloogua kwikia, nĩnkia ĩkakuatalama. 7Nĩmakelu ma nkumbĩ alĩ zĩ mpalasi naalĩ nzĩpĩĩligue kuulugu, numumatũe maao zĩ ngala, mpiani ya zahabũ, nuusiu waao zĩ usiu wa antu. 8Alĩ zitĩĩte nĩmatũmbĩ zĩ matũmbĩ ma asungu, nĩmiino maao alĩ zĩ miino mansimba; 9Alĩ zitĩĩite majialo muikũa zĩ majialo ma yuuma. Numulũgũũzo wa mbaa zaao alĩ zĩ mulũgũũzo wa magalĩ mingĩ ma mpalasi nazambukile kuukaaũ muulugu. 10Zitĩĩte mĩkĩla zĩ ya ngĩĩ, nĩmiigia; nuusũũmi waao kukuaagia ĩantu mieli ĩtaano ukoolĩ mumĩkĩla yaao. 11Zitĩĩte mutemiwaao, nduyo malaĩka wa kuulungu, ĩliina liakue kuKĩebũlania, Abadoni, nukuKĩgiliki ukuĩtagua Apolioni. 12Ukĩa wa muandio wakĩlaa. Laaa kĩlĩ ukoolĩ ukĩa ubĩlĩ ukiiiza pembele. 13uMalaĩka nwa mutandatu nulĩlia idyede liakue; naniigia luli lumuĩ kwipũna mpembe zinĩĩ za witekelo wa zahabũ ntongela ya kĩNzua, 14nalukumuĩĩla umalaĩka nwa mutandatu naalulĩtĩĩte idyede, “Atũnguĩle ĩamalaĩka anĩĩ naatũngue kumongo namukulu Eupũlati.” 15ĩAmalaĩka naanĩĩ naatũnguĩlua, naalĩ azĩpĩĩligue kwityũngo liasio nulutondo, numueli, numuaka, koona alĩulage ityũmpĩ lya katatu lya antu. 16Niyalo lya maũmbĩ ma adaamĩĩla-mpalasi alĩ magana ma nzogũ makumi mabĩlĩ nkua magana ma nzogũ kyumi; naniigia iyalo liao. 17Iio alĩ nizioonie impalasi muuoni waane, nĩnaikyalansile mumiao naatĩĩte majialo ma yuuma muikũa zĩ ma mooto, ĩmĩĩa miilu, ĩmĩĩa mikyelu lya kĩbiliti-biliti, nĩmatũe ma mpalasi zĩ matũe ma nsimba; naupũna mumĩlomo yaao mooto nĩliuki nĩkĩbiliti-biliti. 18iTyũmpĩ lya katatu lya antu naaulagua kumakuo masio matatu, kumooto, nĩliuki, nĩkĩbiliti-biliti, nakĩpũnile mumĩlomo yaao. 19Kunsooko uusũũmi wa mpalasi alĩ mumĩlomo yaao numumĩkĩla yaao, kuitĩ ĩmĩkĩla yaao ingĩ mpiani ya nzoka nĩtĩĩte matũe, nukumaasio zilumanĩla. 20Nĩantu naalĩ asaagile nasika alĩ aulague kumakuo maasio, sika naapela kumĩlĩmo ya mĩkono yaao aleke kumatekela ĩmasĩĩmuĩ nĩanzegamĩla a zahabũ nĩa mpiia, nĩa yuuma, nĩa magũe, nĩa makota, ndĩo sika asũũmile kwiona katia kwiigia sunga kwigenda. 21Ĩpa sika naapela uulagi waao, katia uulaguli wao, katia uugololia waao, katia uwii waao.


text: 1Kuũge mbii gua mumpola za kĩIbũlahimu utata wĩĩtu kukĩmuĩlĩ. 2Kuitĩ kanga uIbũlahimu ĩalĩĩ mualĩĩligue ĩkulukuuluu kunsooko ya utendi waakue, utĩĩte lwa kĩkũmazukĩlia, ĩpa sika pa kĩNzua. 3Kuitĩ uwandĩkua uũgile mbii. uIbũlahimu alumusuĩlĩĩle uNzua, nualĩĩligua ĩkulukuuluu. 4Ĩpa kwa kĩuyo nukĩtumaa umulĩmo, ĩkĩnamulĩmo kiakue sika kialĩĩligua kĩna kya ukende, Ĩpa ingĩ kya mpaa. 5Ĩpa nasika wĩtumile umulĩmo, ĩpa nusuĩlĩĩle mumuakue nukumualĩĩlia ĩkulukuuluu umunamĩlandu, uyo gua waalĩĩgiguaa ĩkulukuuluu kuusuĩĩli waakue. 6Kĩinaa iio uDaudi nuutambuĩle uuliukũ wa muntu namualĩĩligue ĩkulukuuluu pĩna kutilĩ kautendi, 7“Aliukũ naaleegeligue uutimu Naakũnĩkĩlĩligua ĩmĩlandu, 8Muliukũ umuntu ũShekulu nasikumualĩlĩĩlie ĩmĩlandu.” 9Ĩpa gua, uuliukũ uo wĩĩlĩ kuaasio naaalamiguene, katia sunga kuaasio nasika aalamigue. Kuitĩ kutambuĩle ya kĩna uIbũlahimu alĩ mualĩĩligue ĩkulukuuluu kuusuĩĩli waakue. 10Nualĩĩligua mbii; pĩna alĩ mualamiguene, katia pĩna sika alĩ mualamigue? Sika pĩna nukondia kwiaalamigua, ĩpa pĩna alĩ wikĩĩlĩ kwiaalamigua. 11Ninduyo aluanũnkuĩle ĩkĩlĩngasĩĩlio ĩkĩ kya kualamigua, lumenko lwa kulukuuluu naalutĩĩte kuusuĩĩli pĩna alĩ wikĩĩlĩ kalaalamigua, koona watũle tata wa tũlũ ensi naasuĩlĩĩle, kanga yĩĩ sika mualamigue nakĩ; koona nĩndĩo gaa aalĩĩligue ĩkulukuuluu, 12kangĩ watũle tata wa aasio naaaalamigue; sika kuaasio naalĩ aalamigue udũũ, ĩpa sunga naakutiataa gaa ulugendo lwa usuĩĩli naalutĩĩte utata wĩĩtu uIbũlahimu pĩna alĩ wikĩĩlĩ kalaalamigua. 13Kuitĩ ilyango liasio kĩna ukitũla musaali wa unkũmbigyuli, alĩ mupeegue uIbũlahimu nuwĩleli waakue, sika kunzĩla ya Ulagĩĩlio ĩpa kunzĩla ya kulukuuluu nya usuĩĩli. 14Kanga ĩaasio naatiatile uUlagĩĩlio ĩasaali, uusuĩĩli ukitũla nakanda nilyango lileegigua. 15Kuitĩ uUlagĩĩlio ukuleetaa utaki, kuitĩ pĩna kutilĩ kaUlagĩĩlio yukutilĩ kautimu. 16Kunsooko ĩĩ alĩ ipũnile kuusuĩĩli; koona ilyago lĩzengue muukende, nukwikamĩnkĩĩligua kuwĩleli waakue wensi, sika kuaasio udũũ naatiatile uUlagĩĩlio, ĩpa nukuaasio gaa naakukamantanaa muusuĩĩli wa kĩIbũlahimu, kuitĩ muene tata wĩĩtu ishie tũlũ, 17kĩna yandĩkue, “Nakuĩĩka utũle tata wa ndugu ningĩ” Ntongela ya kĩNzua numusuĩlĩĩle, nukũiukagiaa ĩakiu nukukigyelelia iintu nayukutilĩ kĩna zĩ ikoolĩ. 18Ninduyo alusuĩlĩĩle kuulaaĩĩli nasika usũũmile kwilaaĩĩlua, koona watũle tata wa ndugu ningĩ kĩna alĩ itambulue, “Iio ukitũla uwĩleli waako.” 19Nasikutũlile muneketũ muusuĩĩli pĩna alusĩĩgile impola za muĩlĩ wakue kĩna wakiile, kunsoko wagelilie miaka gyana; katia pĩna alusĩĩgile impola za ndaa ya kĩSala kĩna yakiile. 20Sunga mwilyago lya kĩNzua alĩ mugila kankankani kuusiitishuĩĩla, ĩpa alĩ mupeegue ngũlũ muusuĩĩli waakue, nukukumupeela uNzua uukulu, 21nwimanĩkia kĩna uNzua usũũmile kwitenda zaasio naalulagile. 22“Luulo gua, naialĩĩligua ĩkulukuuluu kumuakue.” 23Ĩpa sika alĩ nandĩkue kunsooko yaakue udũũ kĩna “waalĩĩligue ĩkulukuuluu,” 24ĩpa kunsooko yĩĩtu nindiishie kukialĩĩligue iio-iioo, ishie nakusuĩlĩĩle mumuakue naalumũiukilie ũYesu Shekulu wĩĩtu kwipũna muakiu; 25naalĩ mupũnigue kunsooko ya utimu wĩĩtu, nukwiiiukigua kunsooko ya ualĩĩligua wĩĩtu wa kulukuuluu.


text: 1Petelo, mutumua wa kĩYesu Kilisito, namuandĩkĩla inie asaagulua namwikyalile zĩ agenda nukwishapatĩla kuasio kuPonto, nĩGalatia nĩKapadokia nĩAsia nĩ Bitinia. 2Kĩna iio uNzua Tata alumumanile kwipũna ĩkalĩ alumuelilie inie kwa kĩMuau, mumugombie ũYesu Kilisito nukwimĩnzĩlua umugali waakue. Uukende nĩmatiliga mongeeligue kunsiani. 3Wakũmazukigue uNzua Tata wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito! Kukĩnishungu kiakue kingĩ alukulelile ĩnkua ya kabĩlĩ kuulaaĩĩli naukola upanga, kunzĩla ya wiuki wa kĩYesu Kilisito kwipũna muakiu. 4Kuligie uUsaali nasika ukoonoonekaa, naugila kibyado, nasika ukutyukaa, naalĩ ukendegeelue kwigyulu kunsooko yaani, 5Kangĩ mualindĩĩlue kungũlũ za kĩNzua kunzĩla ya usuĩĩli sunga muligie uugũnua namuaĩĩkĩligue naukikũnukulua kwityũngo lya mpelo. 6Mwilumbĩkia kunsooko yaakue, kanga ĩpaino kwityũngo, itũle yumũjĩpĩĩle kwiona usungu kumagemua mĩkulĩ kulĩ, 7itĩ kuugemua waani usungu waani nawa ngele nkulu kwikĩla ĩzahabũ nyukoononekaa, kanga ĩtũle ngemue kumooto nakĩĩ, uusuĩĩli waasio wigyelele kwitũla kulukũmo nuukulu nikyulio muukũnukulua wa kĩYesu Kilisito. 8Nduyo mumuloilue pĩna sika mumuoonie; kanga ĩsika mumuoonie unzuauu nakĩĩ, musuĩlĩĩle mumuakue nukwilumbĩkia kuulumbi nasika usũũmĩkile kwitambulua, kangĩ naukũmigue. 9Namwiaanũnkula ĩmpelo ya usuĩĩli waani, ingĩ uuugũnua wa nkolo zaani. 10ĩAnakĩdagu naalĩ apũnilie uunakĩdagu mumpola za ukende kumuani, naakudũũma-dũũmaa nukwikeesekia mumpola za ugũnua uu, 11naakeesekia kĩna muntu kĩ nityũngo kĩ naalĩ lyagĩĩligue nuMuau wa kĩKilisito naalĩ wĩĩlĩ munsĩ yaao, pĩna alukuatongeela kwikuĩla impola za waagigua wa kĩKilisito nuukulu naukitiata. 12Naalĩ akũnukuĩlue ya kĩna sika kunsooko yaao ĩeene, ĩpa kunsooko yĩĩtu naatumĩka mumpola zaasio naalĩ ntanantigue kunsiani nĩaasio naalĩ amutanantĩĩlie inie iMpola naNziiza kunzĩla ya kĩMuau Muelu naalĩ mutumue kwipũna kwigyulu. Sunga ĩamalaĩka asũũmue nsula kwishungĩĩla impola zaasio. 13Luulo gua, lĩganĩĩliĩ kĩĩsa masĩĩgo maani, kengealĩ, mulaaĩĩlĩkie kuukamĩnkĩĩlũ uukende namukileetelua muukũnukulua wa kĩYesu Kilisito. 14Zĩ ĩaana naakugombaa muleke kĩlĩganĩĩlia ninshula zaani ĩza kalĩ ĩza usiitimana waani. 15Ĩpa kĩna uzo naalumuĩtile namuelu, niniinie gaa muĩ eelu mulugendo luani tũlũ. 16Kunsooko yandĩkue, “Muĩ eelu, kuitĩ ĩne nĩmuelu.” 17Kanga ĩmukumuĩta Tata uzo nulamuĩle wensi, kutilĩ kauloeelania, kwilika lya utendi waakue, gendelĩ muooa mwityũngo liani ĩlya kikyala ĩpa zĩ agenda; 18ĩmulĩngile kĩna alĩ muakomolue, sika kuintu nayukoononekaa, kumpiia katia kuzahabũ, kwipũna mulugendo luani nasika lujĩpĩĩle, naalĩ muluanũnkuĩle kuatata aani; 19ĩpa alĩ muakomolue kumugali wa kĩKilisito nwa ngele nkakũ, zĩ wa muana-nkolo namugila kakĩlema, namugila kibyado. 20Uzo alĩ mumanue pĩna sika alĩ walaĩĩkua umukũlĩla wa unkũmbigyulu, ĩpa alĩ mukũnukulue kumumalĩĩlio wa matũngo kunsooko yaani. 21Kwa kĩuyo mukusuĩĩlaa mwa kĩNzua naalumũiukilie kwipũna muakiu, numupeela ukulu; sunga uusuĩĩli waani nuulaaĩĩli waani wĩĩ kwa kĩNzua. 22Pĩna namuzeelia inkolo zaani kukumĩgombia ĩtai, mwĩloogekigue nkankanaa mukĩnũna, ĩkutilĩ kaunamampĩlu; ĩkakiĩ gua kukĩloogua kunkolo nanzelu. 23Mwalelilue nkua ya kabĩlĩ, sika kumbeu nyukoononekaa, ĩipa nasika yukoononekaa, kunzĩla ya ulukaani lwa kĩNzua nalutĩĩte uupanga nĩnalũkyalile sunga ĩkalĩ nakalĩ. 24Kunsooko, “uUuntu wensi zĩ masanzĩ, Nuukulu waakue tũlũ zĩ lyua lya masanzĩ, ĩMasanzĩ makuumaa nilyua liakue lyukuguaa, 25Ĩpa ulukaani lwa kĩNzua lukikyalaa sunga ĩkalĩ nakalĩ. Nulukaani luasio luulo Mpola naNziiza naalĩ ntanantigue kunsiani.”


text: 1Lutondo lwa Penteskote pĩna nalupika, alĩ akoolĩ tũlũ ensi palumuĩ nailundilĩĩle. 2Kumpũmpũkĩli kwipũna kwigyulu nauuza mulũgũũzo zĩ mulũgũũzo wa nzega nkulu nĩkũnkile kungũlũ, naumijulia ĩnumba tũlũ muna alĩ ikyalansile. 3Naziigyeleela nĩmĩ naalĩ zĩtemanukile zĩ nĩmĩ za mooto naalĩ zĩĩmile mumuntu wensi. 4Tũlũ naijulua nuMuau Muelu, naandia kwitambula kuntambo nazĩngĩ kĩna uMuau alĩ waatongelĩĩle kwilikitia. 5Alĩ akoolĩ kũYelusalemũ Ayahũdi naikyalile, antu akulia-Nzua a ndugu zensi nsĩlĩlĩ igyulu. 6uMulũgũũzo pĩna nũigigua, maũmbĩ namĩlundĩkĩĩla namatunduala, kuitĩ wensi waao alĩ wiigilie kĩna itambula kuntambo yaakue yaakuee. 7Naakũmia tũlũ, naakulĩlua, naaũga, “Ĩa tũlũ naitambula, sika Agalĩlayane. 8Yatũla mbii ishie kwiiigia ĩntambo yĩĩtu naalĩ kualelue ndĩzo? 9ĩApaliti nĩAmedi nĩAelamani, nĩndĩo naikyalile kuMesopotamia, kuUyahũdi nukuKapadokia, Ponto nĩAsia, 10Piligia nĩ Pampilia, Mĩsili ninandĩ za Libia piipĩ nukuKilene, nĩagenda kwipũna kuLumĩ, ĩAyahũdi nĩ aasio naalĩ atiati a wĩtekeli waao, 11ĩAkelete nĩAlabu; kukiigyũlia ĩa itambula kuntambo zĩĩtu uutendi naukulu wa kĩNzua!” 12Naakũmia tũlũ, naingĩĩlua ninkankani naĩĩ kĩtambuĩla ĩeene kueene, “Aaizi itĩ ndogolelio yaakue yaani. 13ĩĨĩa naakuapopota nukwiũga, ‘Agaalile mubinio mupia.’” 14Ĩpa uPetelo nuĩmĩka palumuĩ nĩnaikyumi numuĩ, nwitunta ululi luakue nuaĩĩla, “Ĩnie agoosia a Uyahũdi niniinie namwikyalile mũYelusalemũ, manĩ ulukaani ulu, tegeelĩ inkaani zaane. 15Sika iio kĩna musĩĩgile; ĩa sika agaalile, kuitĩ ingĩ nsaa ya katatu ya munsĩ; 16ĩpa ulukaani ulu lualu naalĩ lutambulue numunakĩdagu Yoeli. 17‘Ikitũla pantondo za mpelo, uũgile uNzua, nĩkakuiitĩla ĩantu tũlũ uMuau waane, nĩaana aani, agoosia nĩnaakĩĩma, ikipũnia unakĩdagu; nĩasumba aani ikiona maono; nĩanampala aani ikiloota ndooti 18Sunga pantondo zaasio nĩkakuiitĩla ĩĩtumi aane, 2 agoosia nĩnaasungu, uMuau waane, Ndĩo ikipũnia uunakĩdagu. 19Nikipũnia makula mukiania mwigyulu niilĩngasĩĩlio muna nsĩlĩlĩ ya nsĩĩ, mugali numooto numulũke wa liukĩ. 20ĩMpasu ijilikaĩlĩka kwitũla wiilu, numueli kwitũla mugali pĩna ulutondo lwa kĩShekulu lũkĩĩlĩ kalaaza, ulutondo nalukulu nalukigyelela kualiĩ. 21Kangĩ ikitũla wensi nukakulĩtekela ĩliina lya kĩShekulu ukigũnua.’ 22“Agoosia a Ĩsilaeli, tegeelĩ inkaani izi; ũYesu Munazaleti, muntu naalĩ mũgyeleligue kumiani nuNzua kuutendi kwa kĩuyo pakatĩ yaani, kĩna uniinie akola namumanile; 23wa yuuyu naalĩ mupũnigue kũshiio lya kĩNzua nuumani waakue kwipũna iyuukĩ; inie namumukononteela mumusalaba nukukumuulaga kumĩkono ya antu naabĩĩ. 24Ĩpa uNzua numũiukia, numutũnguĩla muuwai wa nkia, kunsooko sika alĩ ishũũmĩkile waguĩlue nduo. 25Kuitĩ uDaudi uũgile mumpola zaakue, ‘Kuuzaa numuoonie ũShekulu ntongela yaane intondo zensi, Kunsooko wĩĩlĩ pamukono waane wa kĩgoosia ndekishũngũsĩka. 26Luulo gua ĩnkolo yaane nĩlumba, ululĩmĩ luane nalulumbĩĩligua; Kangĩ umuĩlĩ waane ukakikyala muulaaĩĩli. 27Kunsooko sikukindekelia ĩnkolo yaane kuulungu; Sunga sikukakumuleka uMuelu waako wauone uoononeki. 28Unĩngilie injĩla za upanga; Ukakinjulia ulumbi pausiu waako.’ 29“Agoosia anũna aane, kantambule kuukamatĩkũ ntongela yaani impola za munampala wĩĩtu uDaudi, ya kĩna nukia, nuĩĩkua; nĩkĩbĩĩla kiakue kĩkoolĩ kunsĩĩtu sunga nantende. 30Iio gua kunsooko alĩ munakĩdagu, nwimana ya kĩna uNzua alumulapĩĩle kwilyapo kĩna ukakumunansulĩlia umuĩ wa wĩleli wa kĩĩno kiakue wikyalanse mwityengu luakue lya kĩtemi; 31umuene mukoleka pĩna nutoongela kukuzioona izi, alutambuĩle impola za wiiuki wa kĩKilisito ya kĩna sika nulekua kuulungu, sunga umuĩlĩ waakue sika nauona uoononeki. 32“ũYesu wayu uNzua naalumũiukilie, nindiishie tũlũ kuakuĩli a mpola izi. 33Iio gua, pĩna nunankĩligua sunga kumukono nwa kĩgoosia nwa kĩNzua nukwiligia kwa kĩTata ilyago lya Muau Muelu, ukiitile ĩkĩntu ĩkĩ namukĩoonie nukukukiigia. 34Kuitĩ uDaudi sika alunankĩĩle kwigyulu, ĩpa umuene mukoleka uũgile, ‘Shekulu alumuĩĩlĩĩle ũShekulu waane, Kyalansa pamukono waane nwa kĩgoosia 35Sunga pĩna nĩkakuaĩĩka ĩanaulugu aako nsĩlĩlĩ ya mĩgulu yaako.’ 36“Luulo gua, ĩnumba tũlũ nya Ĩsilaeli amane kutai ya kĩna uNzua wamutendile ũYesu unuasio naalĩ mumukonontelĩĩle mumusalaba kwitũla Shekulu, kangĩ Kilisito.” 37Pĩna naiigia izi naasonsua munkolo zaao, naamuĩĩla uPetelo nĩatumua naĩngĩ, kutendeii, agoosia anũna ĩĩtu. 38uPetelo nuashookeelia, “Pelĩ, mubadĩĩzigue wensi mumiani muliina lya kĩYesu Kilisito, muleegeligue ĩmĩlandu yaani, niniinie mukiligia ĩkĩpeegua kya Muau Muelu. 39Kuitĩ ilyago ingĩ kumiani nukuaana aani nukuaasio naĩĩlĩ kulĩ tũlũ ensi, ĩaasio ũShekulu Nzua wĩĩtu ukuĩĩtaa kumuakue.” 40Nuakuĩla kunkaani nazĩngĩ ningĩ, nukukuasugula nuũga, “Ĩgũnĩ kwipũna muwĩleli uu wa uleki.” 41Iio gua, ĩaasio naalĩ aanũnkuĩle ulukaani luakue naabadĩĩzigua; nulutondo luasio naĩongeela antu magana ma nzogũ matatu. 42Naĩkamatĩkia muumanigua wa atumua, numuukamamtani, nukukuuega uugalĩ numuulompi. 43Muntu wensi nũingĩĩlua nuooa; makula mingĩ niilĩngasĩĩlio naitendua nĩatumua. 44Tũlũ naalĩ asuĩlĩĩle alĩ akoolĩ palumuĩ, niintu tũlũ alĩ asangĩĩle, 45nukwigulia inshao zaao niintu yaao naalĩ kuuzaa atĩĩte nukukuoomolania tũlũ kwilika lya usilĩlua wa muntu wensi. 46Lutondo kulutondo kunkolo ĩmuĩ alĩ kuuzaa akoolĩ muNumba ya kĩNzua nukwilĩa uugalĩ munumba zaao. Nailĩa ndia zaao kuulumbi nukunkolo nanzelu, 47naakumukũmazukia uNzua nukukualoeelia ĩantu tũlũ. ũShekulu nongeeelia lutondo kulutondo iyalo lya aasio naalĩ igũnua.


text: 1Pĩna nutima munkonko, maũmbĩ mingĩ alĩ mamutiatile. 2Laaa, munamatana nuuza nutũngama pamuakue, nuũga, “Shekulu, kanga ĩumuloe, usũũmile kwinjelia.” 3Nunansula umukono waakue numuamba, nuũga, “Numuloe, eela!” Ĩkamuĩ ĩmatana maakue nameela. 4ũYesu numuĩĩla, “Laaa, uleke kumuĩĩla kamuntu; ĩpa lenda wĩambie kumupolia, upũnie ĩshongelio kĩna uMusa alulagĩlĩĩlie, yĩĩ ukuĩli kumuao.” 5Pĩna ũYesu nũingĩla muKapelinaũmũ, mukulu wa ulugu numuagaana, 6numupeepia, nuũga, “Shekulu, umwĩtumi waane ugonile kukaa, muluĩle wigyandi, mulemue dũũ.” 7Numuĩĩla, “Nikiiiza numukamie.” 8uMukulu wa ulugu numushookeelia, nuũga, “Shekulu, sika nijĩpĩĩle ĩne ue wingĩle mwityembe liaane; ĩpa tambula ulukaani udũũ, numwĩtumi waane ukikamia. 9Kuitĩ nineene nĩmuntu nanĩĩlĩ nsĩlĩlĩ ya ulagĩĩligua, ntĩĩte ĩlaasi naĩĩlĩ nsĩlĩlĩ yaane; nukumulagĩĩlagiaa uyu, ‘Lenda,’ nuendaa; numuua, ‘Nzuu,’ nuuzaa; numsese waane, ‘Tenda itĩ,’ nutendaa:” 10ũYesu pĩna nũigia izi, nukulĩlua, nuaĩĩla naalĩ amutiatile, “Tai, namuĩĩla, sunga muĩSilaeli sika nalaona usuĩĩli naukulu kĩna uu. 11Namuĩĩla kĩna iingĩ ikiiiza kwipũna kukĩĩlĩma nukumueli, ndĩo ĩkakikyalansa palumuĩ nuIbũlahimu nuIsaki nu Yakobo muutemi wa kwigyulu. 12Ĩpa ĩaana a kĩtemi ikitaagua mukiiti kya kunzi, paapo ikitũla kĩlĩlo nukwikelia ĩmiino.” 13ũYesu numuĩĩla umukulu wa ulugu, “Longola, yĩĩ kumuako kĩna usuĩlĩĩle.” Numwĩtumi waakue nukamia lĩĩlo tyũngo. 14Pĩna ũYesu nupika kunumba ya kĩPetelo numuona umukuĩ wa kĩPetelo ugonile muluĩlee winsonselile. 15Numuamba umukono waakue; uluĩle waakue naumulegela, nuuuka numutumĩla. 16Pĩna niĩ mpĩndĩ, namuleetela, anamasĩĩmuĩ iingĩ; numaĩnga ĩmasĩĩmuĩ kulukani, nduyo nuakamia tũlũ naalĩ alemue, 17Koona lutimĩĩligue ulukaani naalĩ lutambulue numunakĩdagu Yesaya, nuũga, “Muene wasolile uuneketũ wĩĩtu, nuuluĩle wĩĩtu waukenkile.” 18ũYesu pĩna numaona ĩmaũmbĩ mingĩ mamupilimĩkĩlĩĩlie, nulagĩĩlia kwipũũta kwityumbĩ. 19Mulangi umuĩ numuagaana, numuĩĩla, “Mumania, nĩkakukutiata tũlũ kuensi kĩna ulunziĩ.” 20ũYesu numuĩĩla, “ĩAmulula atĩĩte ĩmalũlũ, ninoni za mukiania zitĩĩte itiiĩ, ĩpa uMuana-muntu mugila pakugonia ityũe liakue.” 21Numuua muamanigua aakue numuĩĩla, “Shekulu, undeke tangua nende numuĩĩke utata waane.” 22Ĩpa ũYesu numuĩĩla, “Ntiata; aleke ĩakiu aaĩĩke ĩakiu aao.” 23Pĩna nũingĩla mwipyango, ĩamanigua aakue naamutiata. 24laaa kumpumpukĩli, nautũla muzũgo mukulu munanza, sunga ipyango nalĩkũnĩkĩlua nĩmaĩngo; ĩpa uyo alugonile indoolo. 25Naamuendeela, naamulaĩlia, naaũga, “Shekulu, kugũne, kwikapĩla!” 26Nuaĩĩla, Nĩkĩ mwĩooa, inie namwa usuĩĩli uniino? Paapo nuuuka, numĩtakĩla ĩnzega nĩnanza; naituula dũũ. 27ĩAntu naakulĩlua, naaũga, “Uyu muntu kĩ, sunga ĩnzega nĩnanza zamũigia?” 28Pĩna nupika kwityumbĩ kunsĩĩ ya Agelasi, naataagana nduyo anamasĩĩmuĩ abĩlĩ, apũnile paibĩĩla, agaali dũũ, kutilĩ naalusũũmile kwikĩlĩla ĩnzĩla niasio. 29Laaa, naakuuta naaũga, “Kwĩmbii ninduue, Muana wa kĩNzua.” Wapikaa kukukuagiane pĩna ityũngo sika lyalaaza? 30Alĩ lĩkoolĩ paselũ dyale lya ngũlũĩ ningĩ naalĩ zidĩĩma. 31ĩMasĩĩmuĩ namamupeepia namaũga, “Nawakuĩnga kutuale kũingĩle mwidyale lya ngũlũĩ.” 32Numaĩĩla, “Lendĩ.” Namapũna, namingĩla mungũlũĩ. Kusinaga, idyale liensi lya ngũlũĩ nalĩtinĩntĩkĩla pigyĩlĩlĩ kunanza, nazikapĩla mumaazĩ. 33ĩAdĩĩmi naamanka, naingĩla mukaa, naazitanantia impola zensi sunga ĩza anamasĩĩmuĩ gaa. 34Kaa yensi nĩpũna yumusĩngĩĩlie ũYesu; pĩna naamuona, naamupeepia walege mukĩsaalĩ kiao.


text: 1Ĩne gua anũna aane, sika alĩ nsũũmile kukĩtambuĩla niniinie zĩ antu a kĩnkoolo, ĩpa zĩ naa kĩmuĩlĩ udũũ, zĩ aana naatakata mwa kĩKilisito. 2Alĩ numonkilie ĩmasunsu, sika alĩ numulĩĩsilie india nankakũ, kuitĩ sika alĩmwalasũũma kukuzilĩa. Sunga nunzuauu sika musũũmile, 3kunsooko kĩlĩ mwĩantu a kĩmuĩlĩ udũũ. Kuitĩ kunsiani malĩĩ ukoolĩ wĩĩlũ nuwĩleei, sika mwĩantu a kĩmuĩlĩne, kangĩ sika mukugendelaa mukĩuntune. 4Kuitĩ pĩna umuĩ uũgile, “ĩne na kĩPaulo,” umuua, “ĩne na kĩApolo,” sika mwĩantu a kĩmuĩlĩne? 5uApolo gua waani? NuPaulo gua waani? Ingĩ ĩtumi nukuwĩtumi waao namusuĩĩla, muntu wensi muna ũShekulu alumupeelĩĩle. 6Ĩne nampandĩla, uApolo nũitĩla ĩmaazĩ, ĩpa umukola kukulia ingĩ uNzua. 7Iio gua nupandĩĩle sika kĩntu, sunga nũitĩĩle ĩmaazĩ, ĩpa ingĩ uNzua nukukulagiaa. 8Luulo gua, uyo nukupandĩlaa ninduyonukũitĩlaa ĩmaazĩ ingĩ ilika lĩmuĩ, kangĩ wensi ukiligia kĩpeegua kiakue muumo-muumoo muna ukuagĩlaa umukola. 9Kuitĩ ishie kukĩtumaa umulĩmo palumuĩ nuNzua; inie mwĩmugunda wa kĩNzua, mwĩnumba ya kĩNzua. 10Kwilika lya ukende wa kĩNzua naalĩ numupeegue, ĩne zĩ numukulu wa azengi namukola masala nuuĩĩkile umukũlĩla; umuua wijenga mukiania yaakue. 11Kuitĩ umukũlĩla nuĩngĩ kutilĩ nusũũmile kukuuĩĩka, isiititũla uo nawakondile kwiĩĩkua, ingĩ ũYesu Kilisito. 12Ĩpa kanga umuntu wazenge mukiania ya mukũlĩla uu kuzahabũ katia kumpeesa, katia kupigũe napya ngele nkakũ, katia kumakota, katia kumasanzĩ, katia kunenge, 13umulĩmo wa muntu wensi ukakigyelela. Kuitĩ uLutondo lukakigyelelia; kunsooko ukikũnukulua kumooto, numooto ukakuugema umulĩmo wa muntu wensi kĩna wilika kĩ. 14uMulĩmo wa muntu nuzengile mukiania yaakue kanga wikyale, ukiligia ĩkĩpeegua. 15uMulĩmo wa muntu kanga utekenteeligue, ukiligia ukapĩki; ĩpa uyo umuene ukigũnĩka, ĩpa zĩ kumooto. 16Sika mumanilene inie kĩna mualĩĩ Numba ya kĩNzua, kangĩ kĩna uMuau wa kĩNzua wikyalile munsĩ yaani? 17Numuntu kanga wamionoone ĩNumba ya kĩNzua, uNzua ukakumoonoona umuntu nuasio. Kuitĩ ĩNumba ya kĩNzua ingĩ nzelu, ndĩo ingĩ niinie. 18Muntu waleke kĩpembeelia umuene, na wĩona kĩna munamasala pakatĩ yaani muna unkũmbigyulu uu, nwa tũle munaulu, koona watũle munamasala. 19Kuitĩ ĩmasala ma unkũmbigyulu uu ingĩ ulu ntongela ya kĩNzua. Kuitĩ yandĩkue, “uzo ukuaguĩlagiaa ĩanamasala muwĩsukukia waao.” 20Nĩkangĩ, “ũShekulu umamanile ĩmasĩĩgo ma anamasala ya kĩna nakanda udũũ.” 21Iio gua, kaumuĩwaleke kĩkũmazukĩlia ĩantu. Kunsooko tũlũ yensi yaani. 22Kanga wĩĩ Paulo katia Apolo katia Kefa, katia unkũmbigyulu katia upanga katia nkia, katia ii naikoolĩ ĩpaino, katia io naikitũla; tũlũ yensi ingĩ yaani, 23niniinie ingĩ mwa kĩKiisito, nuKilisito ingĩ wa kĩNzua.


text: 1Pĩna nazikĩla ntondo mutandatu, ũYesu nuasola palumuĩ nduyo uPetelo nuYakobo nuYohana umunũna waakue, nuatuala munkonko nandĩĩpũ ing'ene. 2Nukaĩlĩka ikyelu liakue ntongela yaao, nuusiu waakue naweela zĩmpasu, ni ntiila zaakue nazitũla nzelu zĩ weelu. 3Laaa, naigyeleelua nuMusa nuElia naĩĩ kĩtambuĩla nduyo. 4uPetelo nushookeelia numuĩĩla ũYesu, “Shekulu, iizaa ishie nakwĩĩpa. Malĩĩ umuloe, nĩkakupijenga pigyũnda pitatu ĩpa, kamuĩ kaako, kamuĩ kakĩMusa, kamuĩ ka kĩElia.” 5Pĩna alĩ kĩlĩ witambula, ilyũnde lielu nalĩakũnĩkĩla; laaa, luli nalupũna mwilyũnde naluũga, “Uyu wayu Muana waane muloogua, nanumuloeeligue ninduyo; mũigiĩ umuene.” 6Pĩna ĩamanigua naiigia, nagua pansĩ, naoopoka pũũ. 7ũYesu nuuza, nuauukia, nuũga, “Ĩĩmĩkĩ, mulekioopooka.” 8Pĩna naanansula ĩmiiso maao, sika naaona kamuntu, ĩpa ũYesu wing'ene dũũ. 9Pĩna alĩ itima munkonko, ũYesu nualagĩĩlia, nuũga, “Muleke kumuĩĩla kamuntu aza naaza mwamaonaa, sunga pĩna uMuana-muntu ukiiiuka kwipũna muakiu.” 10ĩAmanigua aakue naamukolia, naaũga, “Nĩkĩ ĩalangi akuũgaa, ‘Yumũjĩpĩĩle uElia waaze tangua?’ 11ũYesu nushookeelia, nuaĩĩla, ‘Tai uElia upolokile, nduyo ukijĩpĩĩlia tũlũ; 12ĩpa namuĩĩla gua, uElia wakondile kwiiiza, sika naamulĩnga, ĩpa naamutendela yensi kĩna alĩ asiile. Iio-iioo nuMuana-muntu ukiaagigua ndĩo.’” 13Paapo ĩamanigua naalĩnga kĩna ukuaĩĩla impola za kĩYohana Mubadĩĩzia. 14Pĩna naalĩpikĩĩla iyũmbĩ, muntu numuagaana, nutũngama pamuakue, nuũga, 15“Shekulu, umukolelue kĩnishungu umuana waane, kunsooko muguankolo, nukwiaagigua ibĩĩ; nkua ningĩ ukuguĩlaa mumooto kangĩ nkua ningĩ mumaazĩ. 16Aza numuleetile kuamanigua aako, sika asũũma kukumukamia.” 17ũYesu nushookeelia, nuũga, “Kaaa, wĩleli nasika ukusuĩĩlaa, kangĩ wa uleki! Sunga nalĩ nĩĩ niniinie? Sunga nalĩ nĩkakĩuumĩĩlia niniinie? Muleetĩ kunu.” 18ũYesu nulĩtakĩla; ĩlĩsĩĩmuĩ nalĩpũna, numusumbatĩ nukamia lĩĩlo tyũngo. 19Pembele ĩamanigua naamuagaana ũYesu ing'ene, naamukolia. Nĩkĩ ishie sika kwa sũũma kukulĩĩnga? 20ũYesu nuaĩĩla, “Kunsooko ya uniino wa usuĩĩli waani.” Tai, namuĩĩla, kanga ĩmutĩĩte usuĩĩli zĩ kapeke ka mbeu ya haladali, mukumĩĩĩla ĩnkonko ĩĩ, “Lega ĩpa wende uko, ndĩo ilega kutilĩ nasika lũshũũmĩka kumiani.” 21Ĩpa ĩlĩsĩĩmuĩ lya mpiani ĩĩ sika lishũũma kwipũna isiititũla kuulompi nukwilaalĩla. 22Pĩna alĩ ipilima-pilimaa kũGalilaya. ũYesu nuaĩĩla, “uMuana-muntu ulonguile kwiĩĩkĩlua mumĩkono ya antu, 23nĩndĩo ĩkakumuulaga; nulutondo lwa katatu ukiiiuka.” Naĩsũsũmĩkia. 24Pĩna naapika kuKapelinaũmũ, ĩasangulia a nũsũshekeli naamuagaana uPetelo, naaũga, “Mumania waani sikukulĩpaane ĩkoodi ĩĩ.” Nuũga, “Ukulĩpaa.” 25Nduyo pĩna nũingĩla munumba, ũYesu nutongela kukumukolia, nuũga, “Ue Simoni, usĩĩgileeii; ĩatemi a nsĩĩ akusangulagiaa kuaani ĩkoodi, kwipũma kuana aao katia kuagenda.” 26Pĩna nuũga, “Kuagenda,” ũYesu numuĩĩla, “Malĩĩ ĩiio, ĩaana ingĩ akolelua. 27Ĩpa koona kuleke kuakũmpia, lenda kunanza ugumĩle ĩndoana, umĩsole ĩnsiĩ nĩkakigyelela umuandio, nĩpĩna wamĩansamula umulomo waakue, ukiona shekeli muumo; mĩsole, uapeele kunsooko yaane nukunsooko yaako.”


text: 1Kumuandio alĩ uLukaani, nuLukaani alĩ yĩensi nuNzua, nuLukaani alĩ uNzua. 2Uyu ĩmuandio alĩ yĩensi nuNzua. 3Tũlũ yensĩ alĩ itendue kwa kĩuyu; kanga ĩsika muene sika kitendeka kakĩmuĩ nakyatendekile. 4Mumuakue uupanga alĩ ukoolĩ, nduo upanga alĩ weelu wa antu; 5nduo uweelu weelilie mukiiti, nĩkiiti sika nakĩudula. 6Nwigyelela muntu mutumue kwipũna kwa kĩNzua, ĩliina liakue Yohana. 7Uyu nuuza kuukuĩli koona waukuĩle uweelu, tũlũ asuĩĩle kwa kĩuyo. 8uNuasio sika alĩ weelu, ĩpa alũjile waukuĩle uweelu. 9Alĩ ukoolĩ uweelu nwa tai nukumuelelagiaa umuntu wensi, nũjile muna unkũmbigyulu. 10Alĩ wĩĩlĩ muna unkũmbigyulu nuunkũmbigyulu nautũla kwa kĩuyu; nuunkũmbigyulu sika naumulĩnga. 11Nuuza kumuakue, ndĩo naalĩ aakue sika naamuanũnkula. 12Ĩpa tũlũ naalĩ amuanũkuĩle nuapeela usũũmi atũle aana a kĩNzua, naasuĩlĩĩle muliina liakue, 13naalelue sika kumugali, katia sika kuulooa wa muĩlĩ, katia sika kuulooa wa muntu, ĩpa kwa kĩNzua udũũ. 14NuLukaani nutũla muĩlĩ, nwikyala kumuĩtu, nakuulaaa uukulu waakue, ukulu zĩ wa Muana wing'ene kwa kĩTata, wijuile uukende nĩtai. ( 15uYohana numukuila, nwĩtunta nuũga, “Uyu wayu naalĩ ntambuĩle, nũjile kunuma yaane alĩ wa ntongela yaane kunsooko alĩ wa mbele kumuane.”) 16Numuwijuli waakue ishie tũlũ nakuanũnkula, ukende muukende. 17Kuitĩ uUlagĩĩlio nauleetua kumukono wa kĩMusa; uukende nĩtai alĩ zijile mwa kĩYesu Kilisito. 18Kutilĩ numuoonie uNzua ityũngo liensi; uMuana wing'ene nuĩlĩ mukĩkũa kya kĩTata, muene alumukũnukuĩle. 19Uuwau ukuĩli wa kĩYohana pĩna ĩAyahũdi naatuma kumuakue kwipũna kũYelusalemũ apolia nĩAlawi amukolie, “Ue uue waani?” 20Nukũmuula, sika nukaana; nukũmuula, “ĩne sika nĩKilisito.” 21Naamukolia, “mbii gua? Ue uue Eliane?” Nuũga, “Sika neene.” “Ue uue munakĩdagu nuasione?” Nushookeelia, “Zũi.” 22Paapo naamuĩĩla, “Ue uue wani gua? Kuashookeelie naalĩ akutumile. Ukĩĩĩlaaii?” 23Nuũga, “Ĩne neene luli nalukĩtunta mumbuga, mĩgololĩ ĩnzĩla ya kĩShekulu, kĩna aluũgile umunakĩdagu Yesaya.” 24Ndĩo naalĩ atume alĩ Apalisayo. 25Naamukolia naamuĩĩla, “Nĩkĩ gua wibadĩĩzia kanga ue ĩsika wĩKilisito katia Elia katia munakĩdagu uzo?” 26uYohana nushookeelia nuũga, “Ĩne nibadĩĩzia kumaazĩ; pakatĩ yaani wĩĩmĩkile nasika mumuĩzĩ inie, 27nũjile kunũma yaane, uyo nasika nijĩpĩĩle ĩne kukuutũngula umukoa wa kĩlaatu kiakue.” 28Izi nazitendeka paBetania kwityumbĩ liYolidani, kuuko uYohana alĩ wĩĩlĩ nũbadĩĩzia. 29Mudaau yakue numuona ũYesu wijile kumuakue nuũga, “Laaĩ uMuana-nkolo wa kĩNzua nuukenkile umulandu wa unkũmbigyulu! 30Uyu wayu naalĩ ntambuĩle ĩne, ‘Kunũma yaane wijile muntu naalĩ wa ntongela yaane kunsooko alĩ wa mbele kumuane.’ 31Nineene sika alĩ numuĩzĩ, Ĩpa koona wigyeleligue kũIsilaeli, luulo nijile nibadĩĩzia kumaazĩ.” 32uYohana nukuĩla nuũga, “Nanumuona uMuau nwitima zĩ nzĩa kwipũna kwigyulu, nwikyala mumuakue. 33Nineene sika numuĩzĩ, ĩpa uzo naaluntumile kwibadĩĩzia kumaazĩ uuyo numbuĩla, ‘Uyo nukakumuona uMuau witima nukukikyala mumuakue, uuyo ukubadĩĩzagiaa kuMuau Muelu.’ 34Nineene moonie, kangĩ nkuĩlĩĩle kĩna uyu wayu uMuana wa kĩNzua.” 35Mudaau yaakue uYohana alĩ wĩĩmĩkile kangĩ nĩamanigua aakue abĩlĩ. 36Numulaaa ũYesu wigenda, nuũga, “Laaĩ uMuana-nkolo wa kĩNzua.” 37ĩAmanigua aakue naabĩlĩ naamũigia witambula, naamutiata ũYesu. 38ũYesu nupĩluka, nuaona naamutiatile, nuaĩĩla, “Mwidũũma yaani?” Naamuĩĩla, “Labi” (ndogolelio yaakue, Mumania namukulu) “wikyalile mpĩĩ?” 39Nuaĩĩla, “Nzuĩ muone.” Iio naenda naaona pĩna wikyalile, naikyala ninduyo ulutondo luasio. Alĩ zĩ nsaa ikyumi. 40uAndelea, umunũna wa kĩSimoni Petelo, alĩ umuĩ wa aasio naabĩlĩ naalĩ amũigilie uYohana nukukumutiata ũYesu. 41Uyo numuona tangua Usimoni umunũna waakue, numuĩĩla, “Aza kwamuonaa uMesia” (ndogolelio yaakue, Kilisito). 42Numutuala kwa kĩYesu. ũYesu numutuupĩĩla, nuũga, “uUe Simoni muana wa kiYona. Ue ukiĩĩtua Kefa” (ndogolelio yaakue, Petelo). 43Mudaau yaakue ũYesu nuloma kwienda kũGalilaya. Numuona uPilipo, numuĩĩla, “Ntiata.” 44uPilipo alĩ wa kuBetisaida, kukaa ya kĩAndelia nuPetelo. 45uPilipo numuona uNatanaeli, numuĩĩla, “Aza kwamuonaa uzo naalĩ muandĩkĩlue nuMusa muUlagĩĩlio numuAnakĩdagu, ũYesu wa kuNazaleti, muana wa kĩYosepũ.” 46uNatanaeli numuĩĩla, “Kishuũũmane kĩntu nakĩĩza kwipũna muNazaleti?” uPilipo numuĩĩla, “Nzuu uone.” 47ũYesu numuona uNatanaeli wijile kumuakue, nutambula mumpola zaakue; “Laaĩ muĩSilaeli wa tai-taaii, kutilĩ kaupembeelia mumuakue!” 48uNatanaeli numuĩĩla, “Wasũũma mbii kwinĩnga ĩne?” ũYesu nushookeelia numuĩĩla, “uPilipo aza wĩkaalĩ kukuĩta pĩna aza wĩĩlĩ pamukuu, aza nukuoonie.” 49uNatanaeli nushookeelia numuĩĩla, “Mumania numukulu, ue uue uMuana wa kĩNzua! Ue uue umutemi wa Ĩsilaeli!” 50ũYesu nushookeelia numuĩĩla, “Kunsooko aza nakuĩĩlaa, Aza nukuoonie pamukuu, wasuĩĩlane? Ukiona nankulu kwikĩla izi.” 51Numuĩĩla, “Tai-taaii namuĩĩla, mukakulĩona igyulu lyakũnukuka nĩamalaĩka a kĩNzua inankĩla nukwiiika muMuana-muntu.”


text: 1Kumpelo gua, anũna aane, lumbikiĩ mwa kĩShekulu kukumuandĩkĩla zizo-ziizoo sika zinkatalia ĩne, ĩpa yukumusaĩpia inie. 2Ĩsukukĩ nimbua, ĩsukukĩ nĩnaakutendaa namabĩĩ, ĩsukukĩ nĩndĩo naakuudumulaa umuĩlĩ. 3Kuitĩ ishie kuakola kualamigua, ishie nakukumutekelaa uNzua kwa kĩMuau nukukĩkũmazukia mwa kĩKilisito Yesu, sunga sika kuzishanilie ĩza kĩmuĩlĩ. 4Ĩne nineene kanga aza nsiiile, aza nijilishania ĩza kĩmuĩlĩ. Wensi kaanga waone kĩna utĩĩte nsooko ya kuzishania ĩza kĩmuĩlĩ, ĩne nangũlũ. 5Alĩ numualamigue palutondo lwa munaana; nĩmuntu wa luuli lwa Ĩsilaeli, wa kĩntua kya kĩBenjamini, nuMuebũlania wa Aebũlania; kumpola za kutiata uUlagĩĩlio, nuMupalisayo; 6kumpola za wĩkakia, mukola kuliagia ikyanisa; kumpola za kulukuuluu niĩlĩ muUlagĩĩlio, alĩ numugila kishokio. 7Ĩpa itĩ, ĩzaasio naalĩ nsaĩlo kumuane,, naniziona kĩna ukapĩkĩ kunsooko ya kĩKilisito. 8Tai-taaii, naiona tũlũ tũũlũũ kĩna ukapĩki kunsooko ya uuza naugila kaukinĩĩlo wa kumumana uKilisito Yesu, Shekulu waane; iio kunsooko yaakue nandigia uukapĩki wa intu tũlũ, naniiona zĩ mpalala koona numuligie uKilisito; 9kangĩ nigyelele mumuakue, ndekitũla nĩkulukuuluu nikigyelelaa kuUlagĩĩlio, ĩpa ĩo nikigelelaa kunzĩla ya usuĩĩli mwa kĩKiliisto; ĩkulukuuluu nyukupũnaa kwa kĩNzua, kunzĩla ya usuĩĩli. 10Kangĩ numumane uyo, ningũlũ za wiiuki waakue, nuukamantani wa waagi waakue, nĩpianĩkĩĩligue nukwĩkia kumuakue; 11koona kanga ĩishũũmĩkile mpikĩĩle uwiiuki wa kupũna muakiu. 12Sika ya kĩna napikile katia nakamĩnkĩlĩĩle, zũi, ĩpa nĩambukĩlĩĩlie, nulũtyape uluasio naKilisito Yesu alũtyapile. 13Anũna aane, sika nsĩĩgile ya kĩna ĩne neene nityapile; ĩpa nitenda lukaani luulu, lumuĩ dũũ, nukuzĩĩwa ĩza kunũma, nukukĩsũntĩĩla ku zakuntongela, 14nĩambukĩlĩĩlie, mpikĩĩle paukopelio wa mpĩĩla, ndigie ĩkĩpeegua kya wĩĩtua wa kukiania wa kĩNzua mwa kĩKilisito Yesu. 15Ishie nakuakamĩnkĩĩlũ nakutiate ĩmasĩĩgo aya; kanga musĩĩge naliĩngĩ muliensi, uNzua ukakumukũnukuĩla ĩlĩ ndĩlo. 16Ĩpa paasio pĩna kwapikile, nakugendele muulagĩĩlio uu-uuoo. 17Anũna aane, mutũle atiati aane; mualaae ĩaasio naakugendaa kuutiati wa mpiani naalĩ kumupĩĩle inie. 18Kuitĩ iingĩ akugendaa kĩna alĩ numuĩĩlĩĩle nkua ningĩ impola zaao, sunga nunzuauu nukumuĩĩla kumisholi, ya kĩna ingĩ alugu a musalaba wa kĩKilisito 19ĩMpelo yaao ingĩ oononeki, unzua waao ingĩ ĩndaa, uukulu waao wĩĩlĩ munsoni zaao, naakusĩĩgaa impola za muna nsĩĩ. 20Ĩpa uukolakaa wĩĩtu ukoolĩ kwigyulu, kwipũna kuasio kumutũngĩĩle uMugũni, Shekulu Yesu Kilisito; 21nukakuukaĩla umuĩlĩ wĩĩtu wa uniekũ wĩpiane numuĩlĩ waakue wa ukulu, kungũlũ nazukumusũũmagia kukuiĩĩka tũlũ yensi nsĩlĩlĩ yaakue.


text: 1uLukaani ulu ingĩ lwa tai; wensi kanga wadũũme udĩĩmi wa ulĩnguli usiile mulĩmo namuuza. 2Luulo gua, ijĩpĩĩle mulĩnguli wĩĩ utĩĩte lukũmo naluuza, mugoosia wa musungu umuĩ, kangĩ nasikukugaalaa, munamasala muntu wa kĩĩsa-kĩĩsa, musũgamĩĩlia agenda, numanile kwilanga; 3sika muntu nwijiĩlĩĩle ulugaalo, sika mukuani ĩpa wĩĩ mupolo, sika wa nkungumi, sunga sika muawa mpiia. 4Ijĩpĩĩle wakendegeele ĩnumba yaakue iiza, nukuamanagiaa ĩaana aakue ĩniinupie nukukuapeela ĩantu ikyulio; 5wensi nasikumanile kwikendegeela ĩnumba yaakue umuene, ukishũũma mbii kwikendegeela ikyanisa lya kĩNzua. 6Ijĩpĩĩle walekitũla mulĩnguli koona waleke kĩkentula wague muulamulua wa kĩShetani; 7kangĩ ijĩpĩĩle kwikuĩlua uuza nĩantu naĩĩlĩ kunzi, koona walekiguĩla mumutego wa kĩShetani. 8Iio-iioo nĩaalĩĩlia iKyanisa ĩĩ akola lukũmo, nasika a masĩĩgo mabĩlĩ, nasika akukopekagiaa umubinio, sunga sika aawa mpiia za nsoni, 9ĩakendegelĩĩle uunkũnkũ wa usuĩĩli muumoo namuelu. 10Nĩndĩĩa gaa agemue tangua; na akondia kukigyelela kĩna agila kishokio, paapo ĩtume umulĩmo wa waalĩĩlia wiKyanisa. 11Nĩasungu gaa ĩĩ a lukũmo naluuza, sika asingĩĩlania, nasika akugaalaa, asuĩĩli mumpola zensi. 12ĩAalĩĩlia iKyanisa ĩĩ agoosia a musungu umuĩ, ĩakendegelĩĩle iiza inumba zaao nĩaana aao; 13kuitĩ naakĩtumaa umulĩmo wa waalĩĩlia iiza, akĩligĩlagiaa ikyulio naliiza, nuukamatĩkũ wingĩ muusuĩĩli nawĩĩlĩ mwa kĩKilisito Yesu. 14Ndaaĩlĩĩle kwiiiza kumuako kuukaaũ, ĩpa nakuandĩkĩla izi 15kanga ntinie, umane kĩna ijĩpĩĩle ĩantu kwigendela munumba ya kĩNzua. ĩlĩ lyolĩ kyanisa lya kĩNzua namupanga, ishĩmbĩlĩ kangĩ mukũlĩla wa tai. 16Kutilĩ kankankani, uunkũnkũ wa wĩtekeli wĩĩtu ingĩ ukulu. uNzua alĩ mũgyeleligue mumuĩlĩ, Nulĩngĩkigua kĩna munakulukuuluu mwa kĩMuau, Alĩ wigyelĩĩle kuamalaĩka, Nutanantigua pakatĩ ya ndugu, Nusuĩĩlua muna unkũmbigyulu, Nunansulua kukiania muukulu.


text: 1Kanga wĩĩ ukoolĩ ukamia nkolo wensi mwa kĩKilisito kanga wĩĩ ukoolĩ wĩpumbulia wensi wa uloogua; kanga wĩĩ ukoolĩ ukamantani wensi mwa kĩMuau; kanga wĩĩ ukoolĩ untu nauuza nĩkĩsuusu; 2julĩĩlie uulumbi waane ĩmutĩĩte shĩĩgo lĩmuĩ, ĩmutĩĩte uloogua umuĩ, akola nkolo ĩmuĩ, ĩmusangĩĩle ĩmasĩĩgo. 3Mulekitenda luensi kuwĩkungumi nulukentulo; ĩpa kuwĩniinupia, wensi wamuone umuua kĩna mukulu kwikĩla uyo umuene. 4Wensi walekilaa impola zaakue, umuene ĩpa wensi nwalaae nimpola za naĩngĩ. 5Muĩ nishĩĩgo ĩlĩ mumiani naalĩ liĩlĩ mwa kĩKilisito Yesu. 6Uyo kũyuukĩ naalĩ utĩĩte ikyelu lya kĩNzua, kangĩ kwitũla lika lĩmuĩ nuNzua sika nualĩĩlia kĩna kĩintu kya kusiitĩĩla 7ĩpa wĩtenda mugila kaukulu, nusola ikyelu lya musese, nutũla mpiani ya antu, 8kangĩ pĩna naamulaa, nwigyelela kwilika lya kĩuntu udũũ, alĩ wĩniinupilie, nugombia sunga ĩnkia, ndĩo ĩnkia ya musalaba. 9Kunsooko ĩĩ uNzua numukulĩkia nkankanaa, numupeela iLiina nalĩkĩlile iliina liensi; 10koona kuliina lya kĩYesu lyũũ liensi lĩtũngamigue, ĩaasio naakoolĩ mwigyulu, nĩa muna nsĩĩ, nĩa kuulungu; 11lulĩmĩ luensi lukũmuule ya kĩna ũYesu Kilisito ingĩ Shekulu, kuukulu wa kĩNzua Tata. 12Luulo gua, aloogua aane, kĩna iio naalĩ mukugombaa intondo tũlũ, sika pĩna alĩ nkoolĩ udũũ, ĩpa nangũlũ ĩne pĩna nukutilĩ, ukondeeliĩ uugũnua waani uniinie kuooa nukwikĩkĩma. 13Kuitĩ ingi Nzua muene nukĩtumaa umulĩmo munsĩ yaani, kwishiia kumiani sunga kwitenda kumiani kwilika lya ulooa waakue nauuza. 14Tendi zensi ĩkutilĩ kawĩsũsũmi nuwĩkungumi, 15mutũle aana a kĩNzua naagila kishokio sunga utiulia, naagila kakĩlema pakatĩ ya wĩleli uu naukakũ kangĩ nauleki, pakatĩ yaao ĩmwigyelĩĩle zĩ weelu muna unkũmbigyulu, 16pĩna mũtyapile uLukaani lwa upanga, ntũle nĩnsooko ya kĩkũmazukia paLutondo lwa kĩKilisito, ya kĩna uugendi wane sika alĩ nakanda, kangĩ kĩna sika alĩ nĩkĩtumaa kamulĩmo nakanda. 17Sunga kanga nsonontekigue zĩ pyolia paupũnio wa wĩtekeli wa usuĩĩli waani, numbile, kangĩ numbile palumuĩ niniinie tũlũ. 18Niniinie iio-iioo lumbĩkiĩ, kangĩ lumbĩ palumuĩ nineene. 19Ĩpa ndaaĩlĩĩle gua mwa kĩShekulu Yesu kukumutuma ũTimoteo wapike kunsiani kuukaaũ, mpumbuligue pĩna nikiiigia impola zaani. 20Kuitĩ numugila kamuntu nuĩngĩ nwishĩĩgo lĩmuĩ nineene nukikendegeela uwikyaalĩ waani kutai-taaii. 21kuitĩ naĩngĩ tũlũ akĩdũũmĩlia iyaao ĩeene, sika iya kĩYesu Kilisito. 22Ĩpa itĩ mumanile ulukũmo luakue, kĩna wĩtumĩkilie palumuĩ nineene muMpola na Nziiza zĩ muana nũshee. 23Luulo gua ndaaĩlĩĩle kukumutuma uyo ĩkamuĩ pĩna nikimana nazikinjagaana; 24Nsuĩlĩĩle gua mwa kĩShekulu ya kĩna nineene uneene nikiiiza nkaaile. 25Luulo gua, injĩpĩĩle numutume kumiani uEpapulodito umunũna waane, munamulĩmo palumuĩ nineene, umwĩlaasi palumuĩ nineene; kangĩ mutumua waani, kangĩ mwĩtumi wa usilĩlua waane. 26Kunsooko alutĩĩte nsula kumiani inie tũlũ, nuona usungu dũũ kunsooko alĩ mũigilie ya kina alĩ muluĩle. 27Tai alĩ mulemue nkankanaa, piipĩĩnkia. Ĩpa uNzua numukolelua kĩnishungu; sunga sika umuene wing'ene, ĩpa nineene gaa; ndekitũla nuusungu kwikĩlĩkĩĩla. 28Iio gua nĩkamatĩkĩĩlie kukumutuma, koona pĩna mwamuona kangĩ mulumbe; nineene nkeepeligue uusungu waane. 29Muanũnkulĩ gua mwa kĩShekulu kwilyumbi tũlũ; muakulie ĩantu kĩna uyo. 30Kuitĩ kunsooko ya mulĩmo wa kĩKilisito alĩ wasũgamĩĩlaa kwikia, nwĩpũnia uuumĩ waakue, wakondeelie naikeepile muwĩtumi waani kumuane.


text: 1Paulo, Siluano nũTimoteo kwamuandĩkĩla inie mwikyanisa lya Atesaloniki naliĩlĩ mwa kĩNzua Tata wĩĩtu nũShekulu Yesu Kilisito. 2uKende wĩĩ kumiani nĩmatiliga namapũnile kwa kĩNzua Tata nukwa kĩShekulu Yesu Kilisito. 3Yukũjĩpĩĩle kukumusongelia uNzua intondo tũlũ kunsooko yaani anũna ĩĩtu, kĩna wĩĩlĩ uulagĩĩligua wĩĩtu, kuitĩ uusuĩĩli waani wiongeeleka, nuwĩloogua wa muntu wensi nwa kunsiani kumuua ukijulikia. 4Luulo gua undiishie akola kwĩkũmuukia mumakanisa ma kĩNzua kunsooko ya ukamatĩkũ waani nuusuĩĩli namuutĩĩte mumpatĩ zaani tũlũ ninjago namugigimĩĩlie. 5Kĩĩkio kĩlagĩĩlo kya ulamulĩ wa kulukuuluu wa kĩNzua, koona mwijĩpĩligue kwiingĩla uutemi wa kĩNzua nukuwaasio ĩĩo nsooko mwiaagigua. 6Kuitĩ ingĩ kulukuuluu ntongela ya kĩNzua kukualĩpa uwaagigua ĩaasio naakumuagagiaa inie; 7nukukumupeela inie namukuagagiguaa uusũũpio palumuĩ nindiishie, pityũngo lya ukũnukulua waakue ũshekulu Yesu kwipũna kwigyulu palumuĩ nĩamalaĩka a ngũlũ zaakue muwaakĩlo wa mooto, 8kunu ĩukakuakaasia ĩaasio nasika amuĩzĩ uNzua, nĩndĩo nasika azigombile iMpola naNziiza ĩza kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito. 9Ikikaasigua muoononeki wa kalĩ nakalĩ, nukwikamatulua kwipũna pausiu wa kĩShekulu, nuukulu wa usũũmi waakue, 10Pĩna ũjiliiiiza kwikuligua pakatĩ ya eelu aakue, kangĩ wĩĩ ukulĩlua pakatĩ ya antu tũlũ naasuĩlĩĩle palutondo luasio, kunsooko uukuĩli wĩĩtu alĩ wagombagiguaa kumiani. 11Luulo, kukumulompeelaa inie intondo tũlũ, koona uNzua wĩĩtu wamũjĩpĩlie kuwĩĩtua waani, wakondeelie tũlũ yensi ya nsula nanziiza nuutendi wensi wa usuĩĩli kungũlũ zaakue. 12Itĩ yoi ĩliina lya kĩShekulu wĩĩtu Yesu lĩkuligue kumiani, niniinie munsĩ yaakue, kwilika lya ukende wa kĩNzua wĩĩtu nuwa kĩShekulu Yesu Kilisito.


text: 1Alukoolĩ muntu wa APalisayo, ĩliina liakue Nikodemo, mukulu wa Ayahũdi. 2Uzo alũjile kwa kĩYesu utiku numuĩĩla, “Mumania numukulu, kumanile kĩna ue uue uMumania nupũnile kwa kĩNzua, kunsooko kutilĩ nusũũmile kwitenda iilĩngasĩĩlio ii nukuitendaa ue pĩna uNzua sika yĩensi nduyo.” 3ũYesu nushookeelia numuĩĩla, “Tai taaii nakuĩĩla, tũlũ wensi kanga wasiitilelua kaubĩlĩ sika wishũũma kukuuona uutemi wa kĩNzua.” 4uNikodemo numuĩĩla, “Wishũũma mbii umuntu kwilelua ĩwaalĩĩ munampala? Wishũũmane kwiingĩla mundaa ya kĩnina kaubĩlĩ nukwilelua?” 5ũYesu nushookeelia, “Tai-taaii nakuĩĩla, muntu kanga wasitilelua kumaazĩ nukwa kĩMuau, sika wishũũma kwiingĩla muutemi wa kĩNzua 6uMuĩlĩ ukulelaa umuĩlĩ; ĩnkolo yukulelaa ĩnkolo. 7Ulekikulĩlua nanukukuĩĩla yumũjĩpĩĩle kwilelua kaubĩlĩ. 8ĩNzega yukukũnkaa pĩna ĩsiiile numulũgũzo waakue ukũigagiaa, ĩpa sika umanile kĩna ipũna katia kĩna ĩlunziĩ. Iio gua tũlũ wensi wĩĩlĩ namulelue kwa kĩMuau.” 9uNikodemo nushookeelia numuĩĩla, “Zishũũmĩka mbii izi?” 10ũYesu nushookeelia numuĩĩla, “Ue umumania wa Ĩsilaeli, nindizi sikulĩngilene? 11Tai-taaii nakuĩĩla, nakulumanile kukulutambulaa; nakuluoonie kukulukuĩlaa, nuukuĩlĩ wĩĩtu sika mugombile. 12Kanga numuĩĩle za muna nsĩĩ niniinie sika mwishuĩĩla, mukishuĩĩla mbii kanga numuĩĩle ĩza kwigyulu.” 13Kutilĩ naalunankĩĩle kwigyulu ĩpa uuzo uMuana-muntu naalĩ wiikile kwipũna kwigyulu. 14Kĩna uMusa naalumĩnansuĩle ĩnzoka mumbugi-melemele, iio iioo yumũjĩpĩĩle uMuana-muntu wanansulue. 15Koona tũlũ wensi nusuĩlĩĩle mumuakue wĩĩ nuupanga wakalĩ nakalĩ. 16Iti yoi uNzua aluulogilue uunkũmbigyulu, sunga numupũnia uMuana waakue wing'ene, koona tũlũ wensi nusuĩlĩĩle mumuakue walekilimĩĩla, ĩpa wĩĩ nuupanga wa kalĩ nakalĩ. 17Kuitĩ uNzua sikumutumile uMuana muna unkũmbigyulu waulamule uunkũmbigyulu, ĩpa uunkũmbigyulu ugũnue ninduyo. 18Nusuĩlĩĩle mumuakue sika mulamulue; nasikusuĩlĩĩle wakondile kwilamulua, kunsooko sikusuĩlĩĩle; muliina lya Muana nwing'ene nwa kĩNzua. 19Uu wau ulamuli, ya kĩna uweelu waazile muna unkũmbigyulu nĩantu naakĩloogua ĩkiiti kwikĩla uweelu, kunsooko uutendi waao alĩ ubĩĩ. 20Tũlũ wensi gua nukumatendaa namabĩĩ ukuusuukĩlaguaa uweelu. Sikukuuzaa kuweelu, uutendi waakue ulekitakĩlua. 21Uyo gua nukumĩtendaa ĩtai ukuuzaa kuwelu, itĩ uutendi waakue wigyelele kĩna utendue mwa kĩNzua. 22Pembele ũYesu nĩamanigua akue naenda kunsĩĩ ya Uyahũdi, nukyala pii kuuko palumuĩ nĩndĩo, nubadĩĩzia. 23Nduyo uYohana alĩ wibadĩĩzia pa Enoni piipĩ nĩSalimu kunsooko alĩ maazĩ mingĩ kuasio; antu naamuagaana nukwibadĩĩzigua. 24Kuitĩ uYohana sika alĩ walagumĩlua mukĩtũngo. 25Luulo gua, nautũla wĩkungumi wa amanigua a kĩYohana nuMuyahũdi umuĩ kumpola za wĩeelia. 26Naamuagaana uYohana naamuĩĩla, “Mumania numukulu, unuasio naalĩ mwĩensi ninduue kwityũmbĩ liYolidani naalumukuĩlĩle ue, laaa nduzo wibadĩĩzia, nĩ tũlũ ensi akumuagaana.” 27uYohana nushookeelia nuũga, “uMuntu sika wishũũma kwiaanũnkula kakĩntu ĩsika mupeegue kwipũna kwigyulu. 28uNiinie munkuĩlĩĩle kĩna alĩ mbũgile, ĩne sika nĩKilisito, ĩpa numutumue ntongela yaakue. 29Nutĩĩte umutoolua ingĩ mutooli, ĩpa umusuamuua wa mutooli nuĩmĩkile nukukumũigia ukulumbĩkagiaa kunsooko ya luli lwa mutooli. 30Luulo gua, uulumbi waane uu witimĩĩligua. Uzo ijĩpĩĩle wakule, ĩpa ĩne niinupe.” 31Uzo nujĩle kwipũna kukiania, uuyo ukĩlile tũlũ. Nwa muna nsĩĩ, uuyo wa muna nsĩĩ; ukutambulaa za muna nsĩĩ. Nũjile kwipũna kwigyulu ukĩlile tũlũ-tũũlũũ. 32Nuzioonie nukukuziigia, ziizo ukuzikuĩlaa; ĩpa kutilĩ nukugombaa uukuĩli waakue. 33Uzo nuugombile uukuĩli waakue waĩĩkĩĩle lumenko ya kĩna uNzua ingĩ wa tai. 34Kuitĩ uzo, kunsooko sika ukumupũnagiaa uMuau kunzĩla ya kugelelana. 35uTata umuloilue uMuana, nduyo umupĩĩle tũlũ mumukono waakue. 36Nusuĩlĩĩle mwa kĩMuana utĩĩte uupanga wa kalĩ nakalĩ; nasikumusuĩlĩĩle uMuana sikukiona uupanga, ĩpa uutaki wa kĩNzua ukuĩmaa mumuakue.


text: 1Ĩpa gua, uMuyahũdi utĩĩte ukĩlĩkĩĩli kĩ? Nukwiaalamigua nsaĩlo kĩ? 2Ingĩ nsaĩlo nkulu kunzĩla zensi. Tangua apĩĩlue inkaani za kĩNzua. 3Yaani gua, kanga ityũmpĩ liao ĩsika asuĩlĩĩle. uUsiitishuĩĩla waao ukuleegagiaa uusuĩĩli wa kĩNzua. 4Sika iio! uNzua wĩĩ wa tai numuntu wensi wĩĩ mulongo; kĩna yandĩkue, “Koona upeegue ĩkulukuuluu munkaani zaako, Udule pĩna wilamulua ue.” 5Ĩpa gua, kanga uutimu wĩĩtu ulagĩĩle ĩkulukuuluu ya kĩNzua, kuũge mbii; kĩna uNzua sika munakulukuuluune nuleetile utaki. (Nitambula kĩuntu.) 6Sika iio! Kunsooko paasio, uNzua wishũũma mbii kukuulamula uunkũmbigyulu. 7Ĩpa gua, malĩĩ ĩtai ya kĩNzua Iĩkĩlĩkĩlĩĩle kuukulu waakue kunsooko yaulongo waane, nĩkĩ kĩlĩ nilamulua zĩ munamĩlandu. 8Kunĩkĩ kulekiũga (kĩna kuatũngigue, nĩkĩna naĩngĩ naĩkakilie kwitambula ya kĩna kuũgile), “Kutende namabĩĩ koona maaze namaaza. uUlamulua waao ingĩ wa kulukuuluu.” 9Mbii gua ishie kwĩaazane kwikĩla naĩngĩ? Zũi, sunga kainiino! Kunsooko kwakondilie kukuasokia ĩAyahũdi nĩAgiliki ya kĩna tũlũ ensi ingĩ anamĩlandu, 10kĩna yandĩkue, “Kutilĩ umunakulukuuluu sunga kaumuĩ 11Kutilĩ nulĩngile, Kutilĩ nukumudũũma uNzua. 12Tũlũ ensi endile kungĩ. Agila kansaĩlo tũlũ palumuĩ” Kutilĩ nukutendaa naiiza, sunga kaumuĩ. 13“ĩKĩmĩlo kiao ingĩ kĩbĩĩla kualiĩ; kunĩmĩ zaao akupembeelagiaa.” “Usungu wa mũilu munsĩ ya mĩlomo yaao.” 14“ĩMĩlomo ijulile ijũmo nuukalĩ.” 15“ĩmĩgulu yaao mĩpepeele kwimanka kwiita ĩmĩgali. 16Oonooni nuwaagi ukoolĩ munzĩla zaao. 17ĩNzĩla ya matiliga sika amĩmanile.” 18“Kukumoopoka uNzua yukutilĩ pamiiso maao.” 19Kumanile gua, kĩna impola zensi naukutambula uUlagĩĩlio ukutambulaa kuasio naĩĩlĩ nsĩlĩlĩ ya Ulagĩĩlio, koona umulomo wensi umũmigue, uunkũmbigyulu tũlũ wensi ukosigue pa kĩNzua. 20Kunsooko ĩĩ, ukutilĩ umukola muĩlĩ nukialĩĩligua ĩkulukuuluu ntongela yaakue kuutendi wa Ulagĩĩlio. Kuitĩ kwilĩnga ĩmĩlandu yukuuzaa kunzĩla ya Ulagĩĩlio. 21Ĩpaino, ĩkulukuuluu ya kĩNzua ngyeleligue pĩna ukutilĩ nuUlagĩĩlio; nkuĩlue nuUlagĩĩlio nĩAnakĩdagu; 22ingĩ ĩkulukuuluu ya kĩNzua kunzĩla ya usuĩĩli mwa kĩYesu Kilisito kuaasio tũlũ nasuĩlĩĩle. Kuitĩ ukutilĩ kawĩkĩli; 23kunsooko tũlũ ensi atimuĩle nukwikeepeelua nuukulu wa kĩNzua. 24Naaalĩĩligua ĩkulukuuluu nakanda kuukende waakue kunzĩla ya ukooli nawĩĩlĩ mwa kĩKilisito Yesu. 25Uyo uNzua numuPũnilie watũle tyengu lipyolia kunzĩla ya usuĩĩli mumugali waakue. Itĩ walagĩĩle ĩkulukuuluu yaakue, kunsooko ya kuĩleka ĩmĩlandu naalĩ ĩtongĩĩle kwitendua muugigimĩlia wakĩnzua. 26Koona walagĩĩle ĩkulukuuluu yaakue pĩnityũngo ĩlĩ, kĩna muene munakulukuuluu, kangĩ kĩna muene mukola kumualĩĩlia ĩkulukuuluu unuasio nutĩĩte uusuĩĩli mwa kĩYesu. 27Yĩmpĩĩ gua kukĩkũmazukia. Igyalĩlue kunzi. Kwilyagĩĩlio kĩ; kwilagĩĩlio lya utendine. Zũi, ĩpa kwilagĩĩlio lya usuĩĩli. 28Luulo gua kwaamba ulu, ya kĩna kuutendi wa ulagĩĩlio. 29Katia uNzua ingĩ Nzua wa Ayahũdi udũũne, sika Nzua wa ndugu nazĩngĩ gaane. Eeze, ingĩ wa ndugu nazĩngĩ gaa. 30kunsooko uNzua ingĩumuĩ nukakualĩĩlia ĩkulukuuluu kuusuĩĩli waao ĩaasio naaalamigue; nĩndĩo nasika aalamigue kunzĩla ya usuĩĩli uo-uuoo. 31Ĩpa gua, kwaleegagiaane uUlagĩĩlio kunzĩla ya usuĩĩli. Sika iio! Kuluandĩ luua kwakamĩnkĩĩlia uUlagĩĩlio.