text: 1Pĩna naikĩla yaasio, uPaulo nulega kuAtene, nupika kuKolinto. 2Numuona Muyahũdi umuĩ ĩliina liakue Akila, mukolakaa wa Ponto, ninduyo ziizo ntondo alupũnile kunsĩĩ ya Italia palumuĩ nuPilisila musungu waakue, kunsooko uKilaudio alĩ walagĩlĩĩlie ĩAyahũdi ensi alege kuLumĩ.Nuenda kumiao. 3nukunsooko umulĩmo wao wa kutũma ĩmaheema alĩ umuĩ, nuĩ kikyalaa nĩndĩo nukukĩtuma umulĩmo ensi. 4Nwĩtambuĩlaa nĩantu mũshũnagogi palutondo luensi lwa wikyali, nualũta ĩAyahũdi nĩAgiliki. 5uSila nũTimoteo pĩa naapika kwipũna kuMakedonia, uPaulo nutuunua nulukaani luasio, nwitanantia nukukuapũnĩlĩkĩa ukuĩli ĩAyahũdi kĩna ũYesu ingĩ Kilisito. 6Pĩna naĩkunguma nduyo nukukumutuka, nukũnũnta intiila zaakue, nuaĩĩla, “Ĩmĩgali yaani nayĩĩ mumatũe maani, ĩne numugila kautimu. Kwipũna nantende nikienda kundugu nazĩngĩ.” 7Nulega kuasio nũingĩla munumba ya muntu umuĩ, ĩliiina liakue Tito Yusito, mukulia-Nzua; nĩnumba yaakue alĩ ikinĩnkĩĩne nishũnagogi. 8uKilisipo, mukulu wishũnagogi nusuĩĩla mwa kĩShekulu palumuĩ nĩnumba yaakue yensi. ĩAkolinto iingĩ pĩna naiigia, naasuĩĩla, naabadĩĩzigua. 9ũShekulu numuĩĩla uPaulo mumaoni muutiku, “Lekioopoka, ĩpa utambule udũũ, lekituulia, 10kunsooko ĩne kwĩpalumuĩ ninduue, ukutilĩ nukakukuukĩĩla nukukukualaalia, kunsooko ĩne ntĩĩte antu iingĩ munakaa ĩĩ.” 11Nwikyala kuasio muaka umuĩ nĩmieli mutandatu, nwimania ulukaani lwa kĩNzua pakatĩ yaao. 12Ĩpa uGalio pĩna alĩ jũmbe wa kuAkaya, ĩAyahũdi naamuuukĩĩla uPaulo kwishĩĩgo lĩmuĩ, naamutuala kuntongela ityengu lya ulamuli, 13naaũga, “uMuntu uyu ukualũta ĩantu amutekele uNzua kunzĩla nasika ĩkamantĩĩne nuUlagĩĩlio.” 14uPaulo pĩna nusiia kwimũmuula umulomo waakue, uGalio nuaĩĩla ĩAyahũdi, “Iio gua, kanga ĩaza lukaani lwa kutenda ubĩĩ kamuĩ utimu naukulu, inie Ayahũdi, aza injĩpĩĩle ĩne kwitegeela kĩĩsa. 15Ĩpa malĩĩ ikyolio lya nkaani nĩmiina nuUlagĩĩlio waani pakatĩ yaani, lukendegeelĩ uniinie akola, kuitĩ ĩne uneene sika numuloe nĩĩ mulamuli wa nkaani izi.” 16Nuaĩnga ntongela ityengu lya ulamuli. 17Nĩndĩo ensi naamuguĩla uSositene, mukulu wishũnagogi, naamukua ntongela ityengu lya ulamuli, ĩpa uGalio sika nuzikeela inkaani izi. 18uPaulo nuĩmĩkia kuasio ntondo ningĩ, pembele naĩlaga nĩanũna, nupũũta ĩnanza wende kũSiria; uPilisila nuAkila naendania palumuĩ ninduyo. PaKenkelea numua ityũe liakue kunsooko aluĩkile ĩlyago. 19Naapika kuEpeso, nualeka kuuko. Uzo umuene nũingĩla mũshũnagogi, naĩkĩtambuĩla nĩAyahũdi. 20Pĩna naamulompa wĩĩme ityũngo lyĩĩpũ, sika nugomba, 21ĩpa naĩlaga nĩndĩo nuũga, “Nikishooka kangĩ kĩna nsiani kanga uNzua ĩmuloe.” Nupũũta ĩnanza kwipũna kuEpeso. 22Pĩna nupika kuKaisalia, nunankĩla wende kualamukia ĩo ikyanisa, nutima kangĩ kuAntiokia. 23Pĩna nuĩma kuasio ntondo nkeei, nulega nukĩlĩla pakatĩ ya Galatia nĩFiligia kaa kukaa, nukukuakamĩnkĩĩlia ĩamanigua tũlũ. 24Alukoolĩ Muyahũdi ĩliina liakue Apolo, mukolakaa wa Alekizandelia, nupika kuEpeso; alĩ mumani mukulu wa kutambula, naalumanikilie uwandĩkua. 25uNuasio alĩ mumanigue ĩnzĩla ya kĩShekulu, nukunsooko ĩnkolo yaakue alĩ kuuzaa yaakĩĩle nutambula nukukuzimania kĩĩsa-kĩĩsa impola za kĩYesu; ninduyo alĩ wĩĩzĩ uubadĩĩzo wa kĩYohana udũũ. 26Nuandia kwitambula kuukamatĩkũ mũshũnagogi; ĩpa uPilisila nuAkila, pĩna naamũigia, naamusũgamĩĩlia kunsiao, naamulĩngia ĩnzĩla ya kĩNzua kĩĩsa-kĩĩsa. 27Pĩna nuloma wamĩpũũte ĩnanza wende kuAkaya, ĩanũna naamukamia ĩnkolo, naaandĩkĩla ĩamanigua amusũgamĩĩlie. Pĩna nupika, nuaalĩĩlia dũũ ĩaasio naalĩ asuĩlĩĩle kunzĩla ya ukende. 28kuitĩ ukuakungumaa kualiĩ ĩAyahũdi, nwilagĩĩla kunzĩla ya wandĩkua kĩna ũYesu ingĩ Kilisito.


c: text/html

text: 1Iio gua, kĩna uKilisito alĩ muagigue mumuĩlĩ, niniinie uniinie jialĩ ishĩĩgo lĩĩlo zĩ mata kunsooko wensi namuagigue mumuĩlĩ nwĩkamatula nĩmĩlandu; 2itĩ pantondo nazishaagile za kikyala muna nsĩĩ, walekigendela munsula a kĩuntu, ĩpa muulooa wa kĩNzua. 3Kuitĩ ityũngo lya uumĩ wĩĩtu nalyakĩlile, liendile muumo kwitenda namaaloelĩĩlie ĩa ndugu nazĩngĩ, kwigendela muusambo numunsula nambĩĩ, nulugaalo, nuwĩsũgamĩĩlia wa ulakũ nuukopi, nuwĩtekela anzegamĩla nasika ugombigue. 4Akulĩlue kunsooko sika mukamantanile nĩndĩo muusambo naukĩlĩkĩlĩĩle, kuluulo naakumutuka. 5Ndĩo ikipũnia iyalo kumuakue uyo nwĩlĩganĩlĩĩlie kukualamula naapanga nĩnaakiile. 6Kuitĩ kunsooko ĩĩ nĩndĩo naalĩ akiile naatanantĩligua iMpola na Nziiza kanga alamulue kĩmuĩlĩ zĩ antu, atũle apanga munkolo zĩ uNzua namupanga. 7ĩMpelo ya intu tũlũ yasũgamĩĩlaa; luulo gua, ĩsukukĩ mukengeale kuulompi. 8Kwikĩla tũlũ muĩ nuwĩkakia wingĩ muwĩloogua, kunsooko uuloogua ukukũnĩkĩlaa uwingĩ wa mĩlandu. 9Mwĩ ĩsũgamĩĩlia nĩnĩe kuniinie ĩkutilĩ kawĩng'ũng'ũntia; 10wensi kĩna alĩ waanũnkuĩle ĩkĩpeegua, kĩtumĩlĩ gua muwĩaalĩĩlia, zĩ akendegeeli naaaza a ukende nawĩkulĩ-kulĩ wa kĩNzua. 11Wensi nwitambula, nwalikitie zĩ inkaani za kĩNzua; wensi nawaa kĩtuma, nwĩtumĩle mungũlũ namupeegue nuNzua, koona uNzua wakuligue mumpola tũlũ kunzĩla ya kĩYesu Kilisito. uUkulu nuusũũmi ingĩ kumuakue sunga ĩkalĩ nakalĩ yukutilĩ kampelo. Amini. 12Alogua, mulekiona ukulĩlua mulumpatĩ nalumuagaanile zĩ mooto koona mugemua, kĩna zĩ kĩntu kĩgenda nakĩmuagaanile. 13Ĩpa kĩna iio namukamantĩĩne muwaagi wa kĩKilisito, lumbĩkiĩ; koona numuukũnukulua wa ukulu waakue, mulumbe nukwilumbĩĩlia. 14Kanga mutukue kunsooko ya liina lya kĩKilisito mualiukũ, kuitĩ uMuau wa ukulu nuwa kĩNzua wamũkyalĩĩle. 15Ĩpa wensi kumiani walekiaagigua zĩ muulagi, katia zĩ mũii, katia zĩ mutenda mabĩĩ, katia zĩ nwĩkunkunĩĩlie mumpola za antu naĩngĩ. 16Ĩpa malĩĩ kunsooko MuKilisito, walekikolua kansoni; ĩpa wamukũmie uNzua kuliina liasio. 17Kuitĩ ityũngo liazaa uulamulua wandilie munumba ya kĩNzua. Na wandia kunsĩĩtu gua, ikitũla mbii kumpelo ya aasio nasika azigombile iMpola naNziiza za kĩNzua? 18“Kanga umunakulukuuluu wagũnĩke kuukakũ, nasikukumukulagiaa uNzua, kangĩ munamĩlandu, ukakigyelela mpĩĩ?” 19Iio gua, ĩaasio naiaagigua kĩna uNzua muloele, naatende naiiza naamuĩĩkĩlie inkolo zaao zĩ kĩuto, zĩ kwa kiTyũnda wa usuĩĩli.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1uMulundo tũlũ nawĩĩmĩka, naamutuala kwa kĩPilatu 2Naandia kukumusokia naaũga; “Kwamuonile uyu wipuutia ĩndugu yĩĩtu nukukuagilia ĩantu aleke kumupeela uKaisali ĩkoodi, nuũga ya kĩna uyo muene Kilisito mutemi.” 3uPilatu numukolia nuũga; “Ue uuene umutemi wa Ayahũdi.” Nushookeelia numuĩĩla, Kĩna “Ue uũgile.” 4uPilatu nuaĩĩla ĩapolia naakulu nĩmaũmbĩ, “Nasiitiiona kautimu kumuntu uyu.” 5Nĩndĩo naazoma naaũga; “Ukuasuagĩĩlagiaa ĩantu, wimania muUyahũdi pensi kwipũna kũGalilaya sunga kwanu.” 6uPilatu pĩna nwigyũlia izi, nukolia kĩna umuntu uyu muGalĩlayane? 7Pĩna nuligia impola ya kĩna uyu alĩ wa utemi wa kĩHelode, numutuala kwa kĩHelode, nduyo umuene alĩ wĩĩlĩ mũYelusalemũ intondo zaasio. 8uHelode pĩna numuona ũYesu, nulumbĩkia, kunsooko alĩ kuuza widũũma wamuone kwipũna ntondo ningĩ kuitĩ alĩ wigyũlilie impola zaakue; nusiia waone ĩkĩlĩngasĩĩlio nakĩtendue nduyo. 9Numukolia nkaani ningĩ; uyo sika numushookeelia kalukaani. 10ĩApolia naakulu nĩalangi naĩĩmĩka paasio, naamusokia kungũlũ dũũ. 11uHelode numumelekia palumuĩ nĩĩlaasi aakue, nukukumupopota nukukumujiala intiila za kĩtemi; paapo numushookia kwa kĩPilatu 12uLutondo luulo uHelode nuPilatu naakamantana naĩĩ kĩsuakĩĩa; kuitĩ pamuandio alĩ ĩulugu eene kueene. 13NuPilatu nuailingĩĩla ĩapolia naakulu nĩakulu nĩantu 14nuaĩĩla, “uMuntu uyu mumuleetile kumuane yakĩna alĩ wipuutia ĩantu; nineeene laaa, nalamulaa impola zaakue ntongela yaani, ĩpa sika moonie kumuakue umuntu uyu kautimu wensi mumpola izi naaza mukumusokia, 15sunga uHelode, kuitĩ wamushookagiaa kuna nsĩĩtu. Laaa, lukutilĩ kalukaani nutendile nalumũjĩpĩĩle kwikia. 16Luulo gua, nĩkakumukua, paapo nĩkakumutũnguĩla.” 17Kunsooko alĩ yumũjĩpĩĩle kukuatũngulĩlia umuĩ palutondo nalukulu. 18Naazogolia tũlũ palumuĩ naaũga; “Muleegiĩ uyu ukutũngulĩlie uBalaba.” 19Ninduyo alĩ muntu naalĩ mugumĩlue mukĩtũngo kunsooko ya luntampa naalĩ lũgyelile mukaa nukunsooko ya uulagani. 20uPilatu naĩtambuĩla nĩndĩo kangĩ kunsooko alusiiile kukumutũnguĩla ũYesu. 21Ĩpa naazogolia kunduli nkulu, “Mukononteele mumusalaba! Mukononteele mumusalaba!” 22Nuaĩĩla nkua ya katatu, “Kunsooko kĩ. Uyu utendile ubĩkĩ. Sika moonie kumuakue sunga kalukaani nalũjĩpĩĩle kukumuulaga, Luulo gua, nĩkakumukua, paapo nĩkakumutũnguĩla.” 23Ĩpa naakulia ĩkĩlanga kungũlũ dũũ, naishiia wakononteelue mumusalaba. Ninduli zaao nazidula. 24uPilatu nulamula ĩmasiio maao matendeke. 25Numutũnguĩla unuasio naalĩ mugumĩlue mukĩtũngo kunsooko ya luntampa nuulagani, unuasio naalĩ amusiiile. Numupũnia ũYesu amutendele kĩna aloele. 26Nĩpĩna alĩ akumulongolia, naamuguĩla muntu umuĩ, Simoni nwa kuKilene nalukĩlile kwipũna kumugunda, naamutuĩka umusalaba waukenke kunũma ya kĩYesu. 27Naamutiata antu iingĩ dũũ nĩasungu naalĩ ĩkĩkuanga mũikũa nukukumulĩĩla. 28ũYesu nuapĩlukĩĩla nuũga; Inie ananso iYelusalemũ, mulekindĩĩla ĩne, ĩpa ĩlĩĩlĩ uniinie nĩaana aani. 29Kuitĩ laaĩ, intondo zikiiza naikiũga, Aliukũ naagumba nindaa nasika zukulelaa, nimbelele nasika zukonkagiaa. 30Paapo ikiandia kukuziĩĩla inkonko, Kuguĩĩlĩ; nipiikonko, kukũnĩkĩlĩ. 31Kuitĩ kanga ĩitenda itĩ kwikyota nityotũ, ikitũla mbii kuna liumu? 32Naatualua nĩĩĩa abĩlĩ aleegelania aulague palumuĩ ninduyo. 33Pĩna naapika paasio pana yukuĩtaguaa Nungulu iTyũe, paapo naamukononteela uyo mumusalaba, nĩaleegelania, umuĩ pakĩgoosia, umuua pakĩkĩĩma. 34ũYesu nuũga, “Tata ualekele, kunsooko sika amanile naakumatenda.” Naoomolania intiila zaakue naazikuĩla nsimbi. 35ĩAntu naĩĩmĩkile nailaaa; ĩpa ĩakulu alĩ akumumela, naaũga, “Aluagũnile naĩngĩ, nwĩgũne umuene malĩĩ ĩKilisito wa kĩNzua, Musaagulua waakue.” 36Ĩĩlaasi ndĩo naamupopota, naamuagaana, naamuleetela siki nkalĩ 37naaũga; “Malĩĩ uue ĩumutemi wa Ayahũdi, ĩgũne uuue.” 38Pakiania yaakue alĩ ukoolĩ wandĩkua naalĩwandĩkue; UYU WAYU MUTEMI WA AYAHŨDI. 39Umuĩ wa aleegalania naalĩ atumbĩkue numutukĩla nuũga; “Ue sika uue Kilisitone. Ĩgũne uue nindiishie.” 40Ĩpa nwa kabĩlĩ numutakĩla nuũga; “Ue sikumoopokilene sunga uNzua, ninduue wĩĩlĩ muulamulua uo-uuoo. 41Niindiishie kualamulue kulukuuluu kuitĩ kwiaanũnkula nawijĩpĩĩle uutendi wĩĩtu, ĩpa uyu sikutendile kalukaani nalubĩĩ.” 42Nuũga; Ee Yesu, winjuke pĩna ukiiiza kuusũmi waako wa kĩtemi. 43ũYesu numuĩĩla; Tai nakuĩĩla, nantende yoĩ ukitũla palumuĩ nineene muPaladiiso. 44Pĩna naitũla zĩ nsaa ya mutandatu, nayĩĩ kiiti munsĩĩ tũlũ sunga kunsaa ikyenda, 45uweelu wa mpasu nauula, ipyupa lya numba ya kĩNzua nalĩtanduka pakatĩ. 46ũYesu nwĩtunta kululi lukulu nuũga; Tata mumĩkono yako namĩĩĩka ĩnkolo yaane. 47Pĩna nukondia kwitambula izi, nutiĩka ĩnkolo. uMutongeeli wa ĩlaasi gyana pĩna nuona naalĩ matendekile numukulia uNzua, nuũga; Tai umuntu uyu alĩ munakulukuuluu. 48Numulundo tũlũ wa antu naalĩ ĩilĩngĩlĩĩle kwilaaa aya, pĩna naaona naalĩ matendekile naashooka kukaa naĩĩ kĩkuanga mũikũa. 49Tũlũ naalĩ ĩĩĩzĩ ninduyo nĩasungu naalĩ ĩtiatile ninduyo kwipũna kũGalilaya naĩĩmĩka kulĩ nailaaa aya. 50Laa alukoolĩ muntu wa Alimatea, ĩkaa ya Uyahũdi, ĩliina liakue Yosepũ, munakialo muntu muuza kangĩ munakulukuuluu; 51ninduyo sika alugombile inkaani nuutendi waao, kangĩ alulaaĩlĩĩle uutemi wa kĩNzua. 52uMuntu uyu nuenda kwa kĩPilatu nulompa wapeegue umuĩlĩ wa kĩYesu. 53Nuwiikia nuutũnga muntiila nankamũ, nuuĩĩka mukĩbĩĩla naalĩ kĩkũnue mwipyampa nakikĩĩlĩ waĩĩkue kamuntu muasio. 54Nulutondo luasio alĩ lutondo lwa Wĩzĩpĩĩlia, nulutondo lwa wikyali nalũipika. 55Nĩasungu naalĩ ijile ninduyo kwipũna kũGalilaya naĩtiata, naaona ĩkĩbĩĩla nĩkĩna umuĩlĩ waakue alĩ muĩĩkue. 56Nashooka naazĩpĩĩlia ĩmakũta nuulũmba. Nulutondo lwa wikyali naasũpia kĩna alĩ ilagĩĩligue.


text: 1Anũna aane, mulekitũla nuuloeelania, pĩna mutĩĩte uusuĩĩli wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito mukola ukulu. 2Kuitĩ kanga muntu wingĩle mũshũnagogi liani nujialile iinanzala ya zahabũ nĩmajialo namaaza; kangĩ wingĩle umutũka nujialile ĩntiila na nkulukulu, 3niniiinie mukumulaaa unuaiso nujialile ĩmajialo namaaza nukukumuĩĩla, “Kyalansa ue ĩpa pĩna iiza,” nukukumuĩĩla ũmutuka, “Imika ĩpa, katia ĩmika paluandi luane;” 4mbii, sika mutendile kawĩkĩline niinie kuniinie, namutũla alamuli namutĩĩte ĩmasĩĩgo namabĩĩ? 5Ntegeelĩ, anũna aane aloogua, uNzua sika aluasaaguĩlene ĩatũka a unkũmbigyulu atũle agolĩ muusuĩĩli, kangĩ asaali a utemi naalualagĩĩle ĩaasio naamuloilue? 6Ĩpa inie mumuleegĩĩlie ikyulio umutũka. Sika agolĩne naakumudemelaa inie nukukumukuesa ntongela ya malindĩ? 7ĩAasio sika aao naakulĩtukĩlane ĩliina naliiza namuĩĩtue ndĩlo? 8Ĩpa gua, mwitenda iiza, kanga mulĩkendegeele ilyagĩĩlio lya kĩtemi, kĩna yandĩkue, “Muloogue umunakaa waako kĩna ĩnkolo yaako.” 9Ĩpa kanga mualoeelie ĩantu, mukutendaa mulandu nukwilamulua nuUlagĩĩlio zĩ atimuli. 10Kuitĩ wensi nukukendegeelaa uUlagĩĩlio tũlũ, nukukĩkũmpia mulukaani lumuĩ, wamatimulĩlaa ĩmalagĩĩlio mensi. 11Kuitĩ uzo naaluũgile, “Ulekigololia,” muene aluũgile, “Ulekiulaga.” Ĩpa gua, kanga wĩĩ sikugoluĩlie ĩpa uulagile, waaza mutimuli wa ulagĩĩlio. 12Tambulĩ nukwitenda iio zĩ antu naijililamulua kuulagĩĩlio wa ukolelua. 13Kuitĩ uulamuli ugila kakĩnishungu mumuakue nasikukulagĩĩlaa ĩkĩnishungu; ĩkĩnishungu kyukuudulaa uulamuli. 14Nsaĩlo kĩ anũna aane, wensi kanga waũge utĩĩte uusuĩĩli, ninduyo mugila kautendi? Uusuĩĩli waasio usũũmile kukumugũnane? 15Kanga munũna katia mugũli wĩĩ kĩpuĩ nukwikeepeelua nĩkya kulĩa sunga kulutondo lumuĩ, 16nuwensi mumuani wamuĩĩle, “Lenda nĩmatiliga, woote umooto nukukikyuta,” ĩpa wasiite kumupeela namusilĩlue kumuĩlĩ, nsaĩloo kĩ? 17Iio nuusuĩĩli, kanga ĩugila kautendi, ingĩ ukiu. 18Ĩpa wensi nukiũga, “Ue utĩĩte usuĩĩli, ĩne ntĩĩte utendi.” Ndagĩĩla uusuĩĩli waako pĩna kutilĩ kautendi waako, nineene nĩkakukulagĩĩla uusuĩĩli waane kuutendi waane. 19Ue usuĩlĩĩle kĩna uNzua ingĩ umuĩ, utendile iiza; sunga ĩmasĩĩmuĩ ndayo masuĩlĩĩle nukũkĩkĩma. 20Ĩpa ue muntu wa lukeemo, usiilene kwimana ya kĩna uusuĩĩli pĩna ugila kautendi ingĩ nakanda? 21uIbulahimu, tata wĩĩtu, sika alĩ mualĩĩliguene ĩkulukuuluu kuutendi, pĩna alumupũnilie uĨsakĩ umuana waakue paasio paupolelio? 22Waona kĩna uusuĩĩli alĩ witenda umulĩmo palumuĩ nuutendi waakue, nuusuĩĩli naukondeeleka kuutendi. 23Paapo uwandĩkua nautimĩĩligua nauũgile; “uIbũlahimu numusuĩĩla uNzua, naialĩĩligua ĩkulukuuluu kumuakue;” kangĩ nduyo alĩ muĩtue musuamuua wa kĩNzua. 24Mwaona kĩna umuntu ukualĩĩlagiguaa ĩkulukuulu kuutendi waakue, sika kuusuĩĩli udũũ. 25Iio-iioo nuLahabũ umugololia sika nualĩĩliguane ĩkulukuuluu kuutendi pĩna nuasũgamĩĩlia ĩatumua, nuapũnia kunzi kunzĩla yĩngĩ? 26Kuitĩ kĩna io umuĩlĩ pĩna kutilĩ kamuau ingĩ mukiu; iio-iioo gua, nuusuĩĩli pĩna ugila kautendi ingĩ ukiu.


text: 1Ĩpaino gua, kutilĩ kaulamulua wa kukaasigua kuaasio naĩĩlĩ mwa kĩKilisito Yesu. 2Kuitĩ uulagĩĩlio wa kiMuau wa upaanga naukoolĩ mwa kĩKilisito Yesu wantũngulĩĩle kwipũna muulagĩĩlio wa mulandu nuukia. 3Kuitĩ ĩzaasio nasika zishũũmĩkile kuUlagĩĩlio kunsooko ya uneketũ wa kĩmuĩlĩ, uNzua kukumutuma uMuana waakue umuene mumpiani ya muĩlĩ namukola mulandu nukunsooko ya mulandu, nulamula kukuukaasia umulandu mumuĩlĩ; 4koona ĩkulukuuluu nandagĩĩligue nuUlagĩĩlio ĩtimĩĩligue munsĩ yĩĩtu nasika kukugendelaa kwitiata ĩza kĩmuĩlĩ ĩpa ĩza kĩMuau. 5Kuitĩ ĩaasio naatiatile ĩza kĩmuĩlĩ akusĩĩgaa impola za kĩumuĩlĩ; ĩpa ĩaasio naatiatile ĩza kĩMuau akusĩĩgaa impola za kĩMuau. 6Kuitĩ ishĩĩgo lya kĩmuĩlĩ ingĩ ukiu ĩpa ishĩĩgo lya kĩMuau ingĩ upanga nĩmatiliga. 7Kuitĩ ishĩĩgo lya kĩmuĩlĩ ingĩ ulugu kwa kĩNzua, kangĩ sika ligombile uUlagĩĩlio wa kĩNzua, kangĩ sika asũũmile kwigombia. 8ĩAasio natiatile impola za kĩmuĩlĩ sika asũũmile kukumuloeelia uNzua. 9Ĩpa kanga uMuau Muelu wa kĩNzua ĩwikyalile tai munsĩ yaani, inie sika muĩlĩ mukĩmuĩlĩ; muĩlĩ mwa kĩMuau. Wensi nasikumutĩĩte uMuau wa kĩKilisito, unuasio sika muntu waakue. 10Kanga uKilisito ĩwĩĩlĩ munsĩ yaani, ĩmiĩlĩ yakiile kunsooko ya mulandu, ĩpa inkolo zaani zĩĩlĩ muupanga kunsooko ya kulukuuluu. 11Ĩpa kanga uMuau wa kĩuyo naalumũiukilie ũYesu kwipũna muakiu ĩwikyalile munsĩ yaani, uyo naalumũiukilie uKilisito Yesu kwipũna muakiu ukakuĩpangatia nĩmiĩlĩ yaani niĩlĩ muukiu, kwa kĩMuau waakue nũkyalile munsĩ yaani. 12Luulo gua anũna aane, kualĩĩ nĩmpaa, sika kumuĩlĩ, kwikyale kukuzitiata impola za kĩmuĩlĩ, 13Kuitĩ kanga mwikyale kukuzitiata impola za kĩmuĩlĩ mukikia; ĩpa kanga muulage uutendi wa muĩlĩ kunzĩla ya kĩMuau, mukitũla upanga. 14Kuitĩ ĩaasio naatongeelue nuMuau wa kĩNzua, ĩa ingĩ aana a kĩNzua. 15Kuitĩ sika muanũnkuĩle ĩnkolo ya usese mushookele kangĩ muooa, ĩpa alĩ muanũnkuĩle ĩnkolo ya waana, nukunkolo ĩĩ kwalĩla, “Aba! Tata!” 16uMuau muene ukukuĩlaa palumuĩ ninkolo zĩĩtu kĩna ishie kwĩaana akĩNzua. 17Malĩĩ kwĩaana gua, kuasaali, asaali a kĩNzua, kangĩ kuasaali palumuĩ nuKilisito, kanga kuagigue palumuĩ ninduyo, koona kukuligue palumuĩ ninduyo. 18Kuitĩ nsĩĩgile kĩna uwagi wa nzuauu sika kĩntu kwipianĩkĩĩligua nuukulu naukikũnukulua kumiĩtu. 19Kuitĩ niiumbe tũlũ gaa ilaaĩlĩĩle kunsula nkulu uukũnukulua wa aana a kĩNzua. 20Kuitĩ iumbe alĩ iĩĩkue nsĩlĩlĩ ya oononeki, sika kuulooa waao ĩeene, ĩpa kuulooa wa kĩuyo naaluiĩĩkile muulaaĩĩli; 21koona iiumbe ĩeene ĩkiĩĩkua uukolelua nukwileegigua muusese wa oononeki nukwiligia uukolelua wa ukulu wa aana a kĩNzua. 22Kuitĩ kumanile kĩna iiumbe yensi yĩkĩsũsũma palumuĩ nukwiaagigua palumuĩ sunga nunzuauu. 23Sika iio dũũ, ĩpa nindiishie gaa, nakutĩĩte ĩnduĩ-ĩnduĩ ya kĩMuau, kukĩsũsũma munkolo zĩĩtu nakulaaĩlĩĩle kwitendua aana, ingĩ uukomolua wa miĩlĩ yĩĩtu 24Kuitĩ alĩ kuagũnue muulaaĩĩli uu; ĩpa ulaaĩĩli nawigyelĩĩle sika ulaaĩĩli. Kuitĩ waani nukulaaĩĩlaa ĩkiaasio nukĩoonie. 25Ĩpa kanga ĩkukulaaĩĩlaa ĩkiasio nasika kukĩoonie, kukutũngĩlaa kuugigimĩlia. 26Iio-iioo uMuau nduyo ukukualĩĩlagiaa muuneketũ wĩĩtu, kunsooko sika kumanile kwilompa muna ijĩpĩĩle, ĩpa uMuau umuene ukukulompeelaa ishie kuwĩsũsũmi nasika ishũũmĩka kwitambulua. 27Ninduyo nukuzikeesagiaa inkolo umanile ishĩĩgo lya kĩMuau kĩna liĩlĩ, kunsooko ukualompeelaa ĩeelu, muna muloelue uNzua. 28Kumanile gua kĩna uNzua munkaani zensi ukĩtumaa umulĩmo kuuuza, kuaasio naamuloogilue uNzua, ingĩ aao naĩĩtue kuusiio waakue. 29Kunsooko ĩaasio naalĩ waamanile kwipũna iyuukĩ, aao alĩ waasaaguĩle kwipũna iyuukĩ apianĩkĩĩligue nĩmpiani ya Muana waakue, koona uzo wĩĩ mulelua wa muandio pakatĩ ya anũna iingĩ. 30Nĩaasio naalĩ waasaaguĩle kwipũna iyuukĩ, aao nuĩĩta, nĩaasio naaluĩĩtile, aao nuaalĩĩlia ĩkulukuuluu, nĩaasio naalĩ waaalĩlĩĩlie ĩkulukuuluu, aao nuakulia. 31Kuũge mbii gua mumpola izi? uNzua kanga wĩĩ paluandĩ luĩtu, waani ukakukudula? 32Uyo nasika alumugililie uMuana waakue-waakuee, ĩpa alumupũnilie kunsooko yĩĩtu ishie tũlũ, sikukakukupeelane kuukende iintu tũlũ palumuĩ ninduyo? 33Waani ukakuasokia ĩasaagulua a kĩNzua. ũNzua ingĩ umuene nukuaalĩĩlagiaa ĩkulukuuluu. 34Waani ukilamula kukaasigue. uKilisito Yesu ingĩ muene naalukiile, eeze naikulu nangũlũ naalĩ mũiukigue, nukoolĩ kumukono wa kĩgoosia nwa kĩNzua, kangĩ muene ukukulompeelaa. 35Waani uka kukukamatula nuuloogua wa kĩKilisito. Waagine, katia ukoi, katia mpatĩ, katia nzala katia kĩpuĩ, katia luago, katia iyũmba. 36Kĩna yandĩkue, “Kunsooko yaako kwiulagua munsĩ pii, Kwialĩĩligua zĩ nkolo za kuulagua.” 37Ĩpa itĩ mumpola izi tũlũ kukudulĩkagiaa kwikĩlĩkĩĩla kunzĩla yaakue nukuloilue. 38Kuitĩ manile tai ya kĩna sunga ĩnkia, katia upanga, katia malaĩka katia akola usũũmi, 39Kanga ya kukiania katia ya pansĩ, sunga kĩumbe kiensi nakiĩngĩ, kĩkutilĩ nakĩkishũũma kukukukamatula ishie nuuloogua wa kĩNzua nawĩĩlĩ mwa kĩKilisito Yesu Shekulu wĩĩtu.


text: 1“Ĩkendegeelĩ, mulekitenda uuza waani ntongela ya antu, koona muonue ndĩo; kanga yĩĩ yoi, muagila kakĩpeegua kwa kĩTata waani nwa kwigyulu. 2Luulo gua, pĩna wipũnia ĩshongelio, ulekikua idyede ntongela yaako, kĩna ĩanamampĩlu akutenda mumasũnagogi numunzĩla koona akũmuukigue nĩantu. Tai namuĩĩla. aligilie ĩkĩpeegua kiao. 00244.tif 3“Ue gua, pĩna wipũnia ĩshongelio, umukono waako wa kĩkĩĩma ulekimana umukono waako wa kĩgoosia kĩna witenda; 4ĩshongelio lyako kukĩmpisĩ-mpisĩ, nuTata waako nukuonaa kukĩmpisĩ-mpisĩ ukakukushokeelia.” 5“Pĩna mwilompa, mulekitũla zĩ anamampĩlu; kunsooko aloe kwilompa nukwiĩĩmĩka mumasũnagogi numumĩsambĩ ya nzĩla, koona aonue nĩantu. Tai namuĩĩla. Aligilie ĩkĩpeegua kiao. 6Ue gua, pĩna wilompa, ingĩla, kĩla kumbele; pĩna wigyalĩla uluĩgĩ, ulompe kwa kĩTata waako nwa mukĩmpisĩ-mpisĩ, nuTata waako nukuonaa mukĩmpisĩ-mpisĩ ukakukushookeelia. 7Pĩna mwilompa, muleke kĩtalitantĩla kĩna ĩa ndugu nazĩngĩ; kuitĩ akusĩĩgaa ikiiigigua kunsooko ya nkaani zaao naningĩ. 8Muleke kĩpiana nĩndĩo, kuitĩ uTata waani umanile namuasilĩlue kanga ĩmwikaalĩ mumulompe.” 9Luulo gua, inie lompĩ itĩ; “Tata wĩĩtu nukoolĩ kwigyulu, ĩLiina liako lieligue. 10uUtemi waako uuze, uUlooa waako utendue muna nsĩĩ kĩna kwigyulu. 11Ukupeele india zĩĩtu za nantende; 12Ukuleegelie ĩmĩlandu yĩĩtu, kĩna ndiishie kualeegelia naakutimulĩĩle, 13Uleke kukutuala muugemua, ĩpa ukugũne kumubĩĩ, Kunsooko uutemi ningũlũ nuukulu ingĩ waako sunga ĩkalĩ nakalĩ. Amini. 14“Kunsooko kanga mualekele ĩantu uutimu waao, uTata waani nwa kwigyulu ukakumuleegelia inie uutimu. 15Ĩpa kanga musiite kualekela ĩantu uutimu waao, sunga uTata waani sikukakumulekela iinie uutimu waani.” 16“Pĩna mulaalĩĩle gua, mulekishuununala zĩ anamampĩlu, kuitĩ akoonoonaa uusiu waao itĩ igyelele kuantu kĩna alaalĩĩle. Tai namuĩĩla. Aligilie ĩkĩpeegua kiao. 17Ĩpa ue pĩna ulaalĩĩle, wĩpake makũta kwityũe, woogie nuusiu; 18itĩ uleke kigyelela ntongela ya antu kĩna ulaalĩĩle, ĩpa ntongela ya kĩTata waako nwa mukĩmpisĩ-mpisĩ; nuTata waako nukuonaa mukĩmpisĩ-mpisĩ, ukakukushookelia.” 19“Muleke kĩĩĩkĩlia ĩkĩuto muna nsĩĩ, impekũni nuũũluĩ pĩna yukoonoonaa, nĩiii akutiaa nukwiiia. 20Ĩpa ĩĩĩkĩliĩ ĩkĩuto kwigyulu, kuasio impekũnĩ nuũũlũĩ sika ukoonoonaa, nĩiii sika akutiaa nukwiiia. 21Kuitĩ pĩna ĩkĩuto kiako kiĩlĩ, nĩnkolo yaako ikitũla yĩpaapo.” 22“ĩNtala ya muĩlĩ ingĩ liiso. Kanga ĩliiso liako liĩ lielu, umuĩlĩ waako wensi ukitũla nuweelu. 23Ĩpa ĩliiso liako kanga liĩ lyema, umuĩlĩ waako wensi ukitũla nuwiilu. Luulo gua, uweelu nawĩĩlĩ munsĩ yaako kanga wĩĩ wiilu, ukitũla wiilu ukulu!” 24“Kutilĩ nusũũmile kukuatumĩla ishekulu abĩlĩ. Kuitĩ ukakumusuukĩlua uyu nukukumuloogua uyu, katia ukikamantana nĩnduuyu nukukumumela uyu. Sika musũũmile kukumutumĩla uNzua nĩmamona. 25“Luulo gua, namuĩĩla. Lekĩ kuukunkunalĩla uumĩ waani, mulĩe yaani katia mukope yaani; Sunga umuĩlĩ waani, mwĩtũnge yaani. Uumĩ sika ukĩlĩkĩlĩĩlene india; numuĩlĩ sika ukĩlĩkĩlĩĩlene uwĩtũngi? 26Zilaaĩ inoni za mukyania; Sika zukupandĩlaa katia kwiogola, katia kwiuta mũshagĩ, nuTata waani nwa kwigyulu ukuzilĩĩsagiaa izo. Inie gua, sika mwĩaazane kwikĩla izo? 27Waani kumiani nukĩkunkunalia nusũũmile kukĩongelelia uulĩĩpũ waakue sunga umukono naumuĩ? 28Nuwĩtũngi, waa kĩ kunkunalĩla. Sĩĩgĩ ĩmalua ma mumakũũza, kĩna mikinda; sika mĩkĩtumaa kamulĩmo katia kwitũma intiila. 29Luulo gua, namuĩĩla. Sunga uSolomoni muugolĩpi waakue wensi, sika alĩ mujialue iiza zĩ lĩmuĩ lya maasio. 30Ĩpa malĩ uNzua ukumajialaa yoi ĩmasanzĩ ma mumakũũza namakoolĩ nantende matotũ, numudaau namasonsua, sika ukakumujialĩkiane inie namwa usuĩĩli uniino? 31Luulo gua, mulekikunkunala, mwiũga. Kulĩe yaani, katia kukope yaani? Katia kujiale yaani? 32Kuitĩ izi zensi ĩa ndugu nazĩngĩ akuzidũũmaa. 33Ĩpa udũũmi tangua uutemi waakue nĩkulukuuluu yaakue, nindizi tũlũ zensi mukiongeeligua. 34Muleke kuzikunkunalĩla ĩza mudaau, kunsooko mudaau ĩkakĩkunkunalĩla ĩzaakue. uUbĩĩ wa lutondo wendile muumo mulutondo luulo.”


text: 1ũYesu pĩna nukondia kukualagĩĩlia ĩamanigua aakue naikyumi naabĩlĩ, nulega kuasio nuenda kwimania nukwitanantia mukaa zaao. 2uYohana pĩna nũigia mukĩtũngo impola za utendi wa kĩKilisito, nuatuma ĩmanigua aakue kukumukolia, 3“Ue uuene nwijile, katia kumutũngĩle wĩngĩ.” 4ũYesu nushookeelia, nuaĩĩla, “Lendĩ mumuĩĩle uYohana namukuziigia nukukuziona, 5ĩapokũ iona, ĩanaketele igenda, ĩanamatana ieeligua, ĩanakĩlĩmba iiigia, ĩakiu iiiukigua, nĩatũka itanantĩligua iMpola naNziiza. 6Mukembetue unuasio nasika mukũmpigue kunsooko yaane.” 7Pĩna naalongola, nuandia ũYesu kukumaĩĩla ĩmaũmbĩ impola za kĩYohana, “Alĩ muendile kumbuga kwilaaa yaani? lunangi nalwishũngũsigua nĩnzegane? 8Ĩpa alĩ muendĩĩle yaani? kukumuona muntu nujialile intiila nantakatane? Laaĩ gua naakujialaa intiila nantakata akoolĩ munumba za atemi. 9Ĩpa alĩ muendĩĩle yaani? kukumuona munakĩdagune. Eeze, namuĩĩla, namukulu kwikĩla umunakĩdagu. 10Kuitĩ uyu wayu naalĩ muandĩkĩlue, ‘Laaa, namutuma umutumua waane ntongela ya usiu waako, nukijĩpĩĩlia ĩnzĩla yaako ntongela yaako.’” 11“Tai, namuĩĩla, Sika alĩ walakigyela kaumuĩ muwĩleli wa asungu namukulu kwikĩla uYohana Mubadĩĩzia; ĩpa namuniino muutemi wa kwigyulu ingĩ mukulu kwikĩla uyo. 12Kwipũma intondo za kĩYohana mubadĩĩzia sunga nantende uutemi wa kwigyulu ukuuza kumakanambalũ, nĩanamakanambalũ akuusolaa kungũlũ. 13Kuitĩ ĩAnakĩdagu ensi nuUlagĩĩlio alĩ ipũnilie unakĩdagu naukinĩĩla pantondo za kĩYohana. 14Malĩĩ ĩmusiiile kwigomba, uyo ingĩ Elia nũjiliiiza. 15Nutĩĩte ĩakutuĩ nũigie.” 16“Nuupianĩkĩĩlie niyaani uwĩleli uu? Wĩpianile zĩ ang'inia naikyalansile pigyulaanĩlo naakuĩĩta ĩĩĩa, 17naiũga, ‘Aza kukumukuĩla inie impembe ĩpa sika mwaina; aza kukomilie ĩsuuka ĩpa sika mwalĩla.’ 18Kuitĩ uYohana alũjile, sika alukulĩaa katia kwikopa; ĩantu naaũga, ‘Munalĩsĩĩmuĩ.’ 19uMuana-muntu alũjile, nwilĩa nukwikopa, naaũga, ‘Laaĩ, mulakũ uyu, kangĩ mukopekia mubinio, musuamuua wa asangulia-koodi nĩanamĩlandu! Nĩmasala migyelĩĩle kĩna makulukuuluu kuutendi waakue.’” 20Paapo nuandia kukuzitakĩla ikaa muna ĩmakula maakue namingĩ alĩ makutendekaa, kunsooko sika alĩ apelile, 21“Ukĩa kumuako Kolazini! ukĩa kumuako Betisaida! Kuitĩ kanga ĩmakula naalĩ matendekile kumiani kanga ĩalĩ matendekile kuTilo nĩSidoni, alĩ ijilee apelile kalĩ, ĩĩkĩtũnga imbuela nukukĩsemuĩla ĩmaũ. 22Ĩpa namuĩĩla, ikitũla itontũ kuTilo nĩ Sidoni kwigigimĩĩlia palutondo lwa ulamulua kwikĩla kumiani. 23Ninduue Kapelinaũmũ, ukinansuluane sunga kwigyulu? Ukitimigua sunga kuulungu. Kuitĩ kanga ĩmakula naalĩ matendekile kumuako ĩalĩ matendekile kuSodomũ, ĩkaa ĩkoolĩ sunga nantende. 24Ĩpa namuĩĩla, ikitũla intontũ kunsĩĩ ya Sodomũ kwigigimĩĩlia kwikĩla ue palutondo lwa ulamulua.” 25ĩTyungo liasio ũYesu nushookeelia, nuũga, “Nakusongelia, Tata, Shekulu wigyulu nĩnsĩĩ, kunsooko waapisĩĩle izi ĩanamasala nusugũ nuakũnukuĩla ĩaana naatakata. 26Eeze Tata, kuitĩ iio alĩ iloelĩĩlie ntongela yaako.” 27“Tũlũ yensi napĩĩlue nuTata waane; kutilĩ numulĩngile uMuana, isiititũla uTata; kangĩ kutilĩ numulĩngile uTata, isiititũla uMuana, nunuasio wensi uMuana nusiiile kukumukũnukũĩla. 28Nzuĩ kumuane tũlũ ensi namukatĩĩle nĩnamuaũnue nĩmĩligo, nineene nĩkakumusũũpĩlia. 29Egaalĩ umuango waane, ĩmaniĩ kumuane, kuitĩ ĩne numupolo, nĩnkolo yaane ĩniinupilie, niniinie mukiligia uusũũpio munkolo zaani. 30Kuitĩ umuango waane muuza, numuligo waane mupepeele.” 00018.tif Muango naupepeele (Mt 11:29)


text: 1Nulega kuasio nupika kumĩmbĩ za Uyahũdi nukwityumbĩ liYolidani, maũmbĩ namĩlundĩĩla kangĩ namamuagaana, nuamania kangĩ kĩna alĩ wijiĩlĩĩle. 2ĩApalisayo naamuagaana naamukolia koona amugeme, mũikone umugoosia kukumuleka umusungu waakue? 3Nuashookeelia nuaĩĩla, “uMusa alumulagĩlĩĩlie yaani?” 4Naamuĩĩla, “uMusa alukulekĩĩle kwiandĩka ĩmbalua ya kĩlekela nukukumuleka.” 5ũYesu nuaĩĩla, “Kunsooko ya ukakũ wa nkolo zaani numuandĩkĩlia ilyagĩĩlio ĩlĩ. 6Ĩpa gua kwipũna umuandio wa utũndua wa unkũmbigyulu, ‘uNzua nuaumba umugoosia numukĩĩma.’ 7‘Kunsooko ĩĩ umuntu ukakualeka ũshee nunina, wakamantane numusungu waakue; 8nĩaasio naabĩlĩ ikitũla muĩlĩ umuĩ sunga sika ikitũla abĩlĩ kangĩ ĩpa muĩlĩ umuĩ.’ 9Iio gua uNzua naalukĩkamantĩĩnie, umuntu waleke kukĩkamantuula.” 10“Sunga numunumba ĩamanigua naamukolia impola za lukaani luasio. 11Nuaĩĩla, wensi nukakumuleka umusungu waakue nukwitoola wĩngĩ, wagololagiaa; 12numusungu kanga wamuleke umugoosia waakue nukwitoolua numuntu wĩngĩ, wagololagiaa.” 13Naamutualila ĩang'inia waasumbule; ĩamanigua aakue naaa kuagilia. 14ũYesu pĩna nuaona nuĩĩpĩlua, nuaĩĩla, “Alekĩ ĩang'inia aaze kumuane, muleke kuagilia, kuitĩ naĩkĩna ĩa, uutemi wa kĩNzua ingĩ waao. 15Tai namuĩĩla, uNuasio nasikuwaanũnkuĩle uutemi wa kĩNzua zĩ mung'inia sika ukakuwingĩla kainiino. 16Nuakũmbasĩla nuĩĩkĩla ĩmĩkono yakue mumiao, nuakembeta.” 17Sunga pĩna alulonguĩle munzĩla muntu umuĩ numumankĩĩla, nutũngama pamuakue, numukolia, “Mumania nwĩmuuza, ntende yaani nsũũme kukuusaala uupanga wa kalĩ nakalĩ.” 18ũYesu numuĩĩla, “Nĩkĩ winjĩta nĩmuuza. Kutilĩ namuuza isiititũla umuĩ dũũ nduyo uNzua.” 19Umamanile ĩmalagĩĩlio, “Ulekiulaga, ‘Ulekigololia, Ulekiiia, Ulekikuĩla uulongo, Ulekipembeelia, kulia utata waako numaau waako.’” 20“Numuĩĩla, mumania aya mensi namakendegelĩĩle kwipũna uulĩsia waane.” 21ũYesu numulaa, numuloogua, numuĩĩla, “Umukeepeele lukaani lumuĩ; longola, ugulie tũlũ yensi nutĩĩte, uapeele ĩatũka, ninduue ukitũla utĩĩte ĩkĩuto kwigyulu; kangĩ nzuu untiate. 22Nusiununala kuusiu kulukaani ulu, nulongola nuusungu kunsooko alutĩĩte nsao ningĩ.” 23ũYesu nulaaanga, nuaĩĩla ĩmanigua aakue, “Ikakũ kuaasio akola nsao kwiingĩla muutemi wa kĩNzua! 24ĩAmanigua naakulĩlua kunkaani zaakue. ũYesu nushookeelia kangĩ, nuaĩĩla, aana aane, ikakũ kuaasio naasanilie inshao kwiingĩla muutemi wa kĩNzua! 25Itontũ ĩngamĩa kwisheelela munsungĩĩli ya lusinge kwikĩla umugolĩ kwiingĩla muutemi wa kĩNzua.” 26Naakũmĩkia nangũlũ naamuĩĩla, “Waani gua nusũũmile kwigũnĩka?” 27ũYesu nualaaa nuũga, “Kuantu sika ishũũmĩkile, ĩpa kwa kĩNzua sika iio, kunsooko tũlũ zensi zishũũmĩkile kwa kĩNzua. 28uPetelo nuandia kukumuĩĩla, laaa, ishie kwalekile tũlũ yensi nakukutiata ue.” 29ũYesu nuũga, “Tai taaii namuĩĩla, muntu wensi nulekile ĩnumba katia mĩgunda kunsooko yane nukusooko ya Mpola na Nziiza 30ukipeegua nkua gyana ĩpaino munityũngo ĩlĩ, numba nĩanũna niagũlĩ nunina nĩaana nĩmĩgunda palamuĩ nuupaatigua, numuunkũmbigyulu naũjile uupanga wa kalĩ nakalĩ. 31Ĩpa iingĩ naa muandio ikitũla a mumalĩĩlio, nĩamumalĩĩlio ikitũla a muandio.” 32Nindĩo alĩ ĩĩlĩ munzĩla naiinankĩla kũYelusalemũ. ũYesu alĩ watongelaa; naakulĩlua, nindĩo naalĩ ĩtiatile naoopooka. Nuatuala kangĩ naikyumi naabĩlĩ nuandia kukuaĩĩla nazĩkakumuagaana, 33nuũga, laaaĩ kwinankĩla kulunziĩ kũYelusalemũ, nuMuana-muntu ukiĩĩkĩlua mumĩkono ya apolia naakulu nĩalangi, nĩndĩo ĩkakumulamula kwiulagua; ĩkakumuĩĩka mumikono ya ndugu nazĩngĩ, 34nĩndĩo ĩkakumupopota nukukumutiĩla ĩmatĩ, nukukumukua namĩkoa nukukumuulaga, nĩpĩna intondo zitatu zikikila ukiiiuka. 35uYakobo nuYohana, ĩaaana a kĩZebedayo, naamuagaana naamuĩĩla, mumania, kusiiile ukutendele luensi nakukakukulompa. 36Nuaĩĩla, musiiile numutendele yaani? 37Naamuĩĩla, ukugombie ishie kwikyalanse umuĩ kumukono waako wa kĩgoosia, umuua kumukono waako wa kĩkĩĩma muukulu waako. 38ũYesu nuaĩĩla, sika mumanile namukululompa. Mwishũũmane kwikopela ĩkĩĩko nanukukopelaa ĩne, nukwibadĩĩzigua uubadĩĩzo nanumubadĩĩziligue ĩne? 39Naamuĩĩla, kusũũmile. ũYesu nuaĩĩla, ĩkĩĩko nanukukopelaa ĩne mukakukĩkopela, nuubadĩĩzo nanumubadĩĩzĩligue ĩne mukibadĩĩzigua; 40ĩpa mumpola za kikyalansa kumukono waane wa kĩgoosia nuwakĩkĩĩma, sika lukaani luane kwipeelana, ĩpa ikipeegua ĩaasio naalĩ azĩpĩlĩligue. 41Nĩaasio naikyumi pĩna naaziigia, naandia kukuatakĩla uYakobo nuYohana. 42uYesu nuaĩĩla, mumanile kĩna ĩaasio naakusĩĩgaguaa kũtũla akulu a ndugu nazĩngĩ akudemelaa kungũlũ, nĩakulu aao akĩoonatĩĩlagiaa. 43Ĩpa sika ikitũla itĩ kumiani, ĩpa wensi nusiiile kwitũla mukulu mumiani ukitũla mwĩtumi waani; 44wensi nusiile kwitũla wa muandio mumiani ukitũla musese wa tũlũ ensi. 45Kuitĩ uMuana-muntu sika alũjile kukĩtumĩlua ĩpa kukĩtuma nukwipũnia uuumĩ waakue wĩĩ ukomoli kunsooko ya iingĩ. 46Naapika kũYeliko. Pĩna alĩ wilega kũYeliko palumuĩ nĩamanigua akue niyũmbĩ nikyulu, umuana wa kĩTimayo, uBalitimayo, mulompi namupokũ, alĩ wikyalansile panzĩla. 47Ninduyo pĩna nũigia kĩna ingĩ ũYesu Munazaleti, nuandia kwikuuta, nuũga, ee Yesu Muana wa kĩDaudi, unkolelua kĩnishungu! 48Iingĩ naamugilia koona watuulie, ĩpa nulongoleka kukĩtunta, ee Muana wa kĩDaudi unkolelue kĩnishungu! 49ũYesu nuĩma, nuũga, muĩti! Naamuĩta umupokũ, naamuĩĩla, kamia nkolo; uuka, ukukuĩta. 50Nutaaga ĩntiila yaakue, nupũũta, numuagaana ũYesu. 51ũYesu numushookeelia numuĩĩla, usiiile nukutendele yaani? uMupokũ numuĩĩla, shekulu, nsiiile moone. 52ũYesu numuĩĩla, “Longola, uusuĩĩlĩ waako wakukamagiaa.” Ĩkamuĩ nuona, numutiata munzĩla.


text: 1Kanga ndikitie muntambo za antu nĩza amalaĩka, ĩpa ĩnumugila uuloogua, naazaa zĩ nkeng'enge nilĩla nĩnkĩnda nijuama. 2Kangĩ kanga ntũle nuunakĩdagu nuumane uunkũnkũ wensi nĩmasala mensi, kanga ntũle nuusuĩĩli zigi-zigi, nsũũme kwishamia sunga inkonko, malĩĩ numugila uuloogua, sikanĩkĩntu ĩne. 3Kangĩ kanga mpũnie inshao zaane tũlũ zensi kukualĩĩsia ĩatũka, kanganĩpũnie umuĩlĩ waane nsonselue mumooto, malĩĩ numugila uuloogua sika nishaĩpĩla kakĩntu. 4uUloogua ukutũla nuupolo, kuuzaa wa ukende, uuloogua ugila kawĩĩlũ, uuloogua sika ukiinansulaa katia kukĩkeema. 5Sika ukĩkulagiaa sika ukudũũmaa ĩzaakue, sika ukuĩĩpĩlaguaa, sika ukualagiaa namabĩĩ, 6sika ukulumbĩĩlagiaa uoononelani, ĩpa ukulumbaa palumuĩ nĩtai. 7Ukĩtuĩkaa tũlũ, ukusuĩĩlaaa tũlũ ukulaaĩĩlaa tũlũ ukugigimĩlagiaa tũlũ. 8uUloogua ugila kampelo; kanga wĩĩ ukoolĩ unakĩdagu wijilitũla nakanda; kanga zĩĩ zikoolĩ mtambo zijiliula; kanga wĩĩ ukoolĩ umuĩ wijilitũla nakanda. 9Kuitĩ kulĩngile kwityũmpĩ udũũ, kangĩ kukuupũnagiaa uunakĩdagu kwityũmpĩ; 10Ĩpa uukamĩnkĩĩlũ pĩnawaaza ĩmatũmpĩ mijilitũla nakanda. 11Pĩna alĩ numung'inia, ali nukutambulaa zĩ numung'inia, alĩnukulĩngaa zĩ numung'inia, alĩ nukusĩĩgaa zĩ numung'inia, kwipũna paapo pĩna nanĩĩ muntu mukulu, nanizileka ĩza kĩng'inia. 12Kuitĩ unzuauu kwiona zĩ mukĩlolelo kunzĩla ya ung'enua; ĩpa pityũngo liasio usiu kuusiu; unzuauu nĩngile kwityũmpĩ udũũ; ĩpa pityũngo liasio nijililĩngĩkia kĩna iio naalĩ numulĩngĩkigue. 13Naukikyalaa gua usuĩĩli, ulaaĩĩli, uloogua, zozi nazitatu; nĩnalukulu muizi ingĩ uloogua.


text: 1Namona gyulu pĩa nĩnsĩĩ mpia; kunsooko igyulu lya muandio nĩnsĩĩ nya muandio alĩ zakĩlile, sunga kutilĩ kananza kangĩ. 2Namona ĩkaa nanzelu, Yelusalemũ mpia, iiika kwipũna kwigyulu kwa kĩNzua yakonda kwijĩpĩĩligua, kĩna mutĩĩzĩla moogeeligue kumugoosia waakue; 3Naniigia luli lukulu kwipũna mwityengu lya kĩtemi naluũga, “Laaa, wikyaalĩ wa kĩNzua wĩpalumuĩ nĩantu, nduyo ukakikyala palumuĩ ndĩo, nĩndĩo ikitũla antu aakue, uNzua umuene ukitũla palumuĩ ndĩo. 4Ukipiagula ulũsholi luensi mumiiso maao, nĩnkia ikitũla yukutilĩ kangĩ; sunga ukiu nĩkĩlĩlo nuuwai ukitũla ukutilĩ kangĩ, kunsooko ĩza muandio zakondile kwikĩla.” 5Nduyo nwikyalansile mwityengu lya kĩtemi nuũga, “Laaa, mensi nukumatenda mĩĩ mapia.” kangĩ, “Andĩka, kuitĩ inkaani izi ingĩ za usuĩĩli nĩza tai.” 6Numbuĩla, “Yakondaa kwitũla! Ine neene Alipa nĩOmega, Muandio nĩMpelo. Namukolue ĩnoota, nĩkakumupeela nakanda ĩmaazĩ namapũnile munjiĩlio ya maazĩ ma upanga. 7Nudulile ukakumasaala aya, nineene nikitũla Nzua waakue, ninduyo ukitũla muana waane. 8Ĩpa ĩooa, nĩasiitishuĩĩla nĩasuukĩlia, nĩaulagi, nĩagololia, nĩalaguli, nĩnaakĩtekelaa ĩanzegamĩla, nĩalongo ensi, ityũmpĩ liao liĩlĩ munanza ĩyoo nyukuakĩlaa umooto nĩkĩbiliti-biliti. Ĩĩ yoĩ nkia ya kabĩlĩ.” 9Nuuza umuĩ wa amalaĩka naa mupũngatĩ naalĩ atĩĩte iisheme namupũngatĩ naijuile ĩmakuo mupũngatĩ ma mpelo, nwĩtambuĩla nineene, nuũga, “Nzuu kunu, nĩkakukulagĩĩla umutĩĩzĩla, umusungu wa Muana-nkolo.” 10Nunsola mwa kĩMuau sunga kunkonko nankulu nandĩĩpũ, nundagĩĩla ĩkaa nanzelu Yelusalemũ, iiika kwipũna kwigyulu kwa kĩNzua, 11nĩtĩĩte uukulu wa kĩNzua, nuweelu waakue alĩ mpiani ya kagũe ka ngele nkakũ, zĩ kagũe ka yasipi, zĩ kĩlolelo nakielu. 12Alĩ ĩtĩĩte gyelele kyulu, kangĩ lyĩĩpũ, nĩtĩĩte mamĩlango kyumi namabĩlĩ, numumamĩlango amalaĩka kyumi naabĩlĩ, nĩmiina mandĩkue ma nduuli kyumi nazibĩlĩ za aana a Ĩsilaeli; 13paluandĩ lwa kĩĩlĩma mamĩlango matatu, paluandĩ lwa sũkũma mamĩlango matatu, paluandĩ lwa takama mamĩlango matatu, paluandĩ lwa mueli mamĩlango matatu. 14iGyelele lya kaa alĩ lĩtĩĩte mĩkũlĩla kyumi nĩbĩlĩ, numumĩkũlĩla ĩmiina kyumi namabĩlĩ ma atumua naikyumi naabĩlĩ a Muana-nkolo. 15Nduyo naalukĩtambuĩla nineene alutĩĩte lukito lwa zahabũ, koona wamĩlĩganĩĩlie ĩkaa, nĩmamĩlango maakue, nigyelele liakue. 16Nĩkaa niĩmĩka mulĩgaano, uulĩĩpũ waakue ilika nuugalĩ waakue. Numĩlĩganĩĩlia ĩkaa kulukito alĩ zĩ maili gyana lya nzogũ nĩmagana mataano, uulĩĩpũ waakue nuugalĩ waakue nukwienda kukiania kumuakue alĩ ilika lĩmuĩ. 17Nulĩganĩĩlia igyelele liakue, mĩkono gyana lĩmuĩ nĩmakumi manĩĩ kwiyalo lya kĩuntu, ndogolelio yaakue, lya malaĩka. 18Nuuzengua wigyelele alĩ wiyasipi, nĩkaa alĩ ya zahabũ nzelu pee, zĩ kĩlolelo nakielu pee. 19nĩmĩkũlĩla ya magelele ma kaa alĩ miogeeligue kupigũe tũlũ pya ngele nkakũ. uMukũlĩla wa muandio alĩ yasipi; wa kabĩlĩ sapilo; wa katatu kalekedoni; wa kanĩĩ zumalidi; 20wa kataano salidoniki; wa mutandatu salidio; wa mupũngatĩ kilisolito; wa munaana belilo; wikyenda topazi; wikyumi kilisopulasi; wikyumi nakamuĩ yasinto; wikyumi nakabĩlĩ ametisito. 21Nĩmamĩlango nikyumi namabĩlĩ ingĩ lũũlũ kyumi nazibĩlĩ, nilyĩmulango lĩmuĩ lĩmuĩ ingĩ lũũlũ ĩmuĩ. Nĩnzĩla ya kaa ingĩ zahabũ nzelu pee, zĩ kĩlolelo nakielu. 22Sika namona kaNumba ya kĩNzua munsĩ yaakue, kunsooko ũShekulu Nzua mukola ngũlũ zensi nuMuana-nkolo eene ĩNumba ya kĩNzua yaakue, 23nĩkaa sika ĩsiile ĩmpasu katia mueli kukumielia, kuitĩ uukulu wa kĩNzua ingĩ uweelu waakue, nĩntala yaakue ingĩ uMuana-nkolo. 24Nindugu zikigendela muweelu waakue; nĩatemi a nsĩĩ akuleetaa uukulu waao mumuakue, 25nĩmamĩlango maakue sika mĩkakigyalĩlua kainiino mumunsĩ; kuitĩ umuasio ukutilĩ kautiku; 26nĩndĩo akuleetaa uukulu nikyulio lya ndugu mumuakue. 27Sika ukiingĩla muasio kainiino ubĩĩ wensi; katia naitenda ĩmausuukĩlo nuulongo, ĩpa aao dũũ naandĩkue mukĩtabũ kya upanga, ĩkya Muana-nkolo


text: 1Pĩna naasũgamĩĩla kũYelusalemũ piipĩ nĩBetipage nĩBetania pankonko ya mĩzeituni, nuatuma abĩlĩ muamanigua aakue, 2nuaĩĩla, lendĩ sunga kukĩsaalĩ ĩkio namutungĩnkĩĩne, nĩpĩna mukiingĩla muasio, ĩkamuĩ mukiona muana-ndoguĩ mutũngue nasika waladaamĩĩlua numuntu; mutũngulĩ muleetĩ. 3Wensi kanga wamukolie, Nĩkĩ mwitenda itĩ, ũgĩ, Shekulu umusiiile, ĩkamuĩ ukakumushookia kangĩ umuana-ndoguĩ papa. 4Naalongola, naamuona umuana-ndoguĩ mutũngue pamulango kunzi ya nzĩla nankulu; naamutũnguĩla. 5Nĩantu naĩngĩ naalĩ ĩĩmĩkile paasio naaĩĩla, mwitenda yaani namukumutũnguĩla umuana-ndoguĩ? 6Naaaĩĩla kĩna ũYesu alĩ ualagĩlĩĩlie, ndĩo naaalekela. 7Naamutualĩla ũYesu umuana ndoguĩ, naala intiila zaao mukiania yaakue; numudaamĩĩla. 8Iingĩ naaala intiila zaao munzĩla, ĩĩa naatema intambĩ mumĩgunda nukukuzaala munzĩla. 9ĩAntu naalĩ atongĩĩle nĩaasio naalĩ ĩtiatile naĩtunta induli zaao naaũga, Osiana, wakũmazukigue nũjile muliina lya kĩShekulu! 10Ukũmazukigue uutemi naupolokile, wa kĩtata wĩĩtu uDaudi! Osiana kukiania kwigyulu! 11Nũingila mũYelusalemũ munumba ya kĩNzua; pĩna nulaaanga tũlũ yensi nandĩ zensi, kuitĩ alĩ yaazaa mpĩndĩ nupũna nuenda kuBetania palumuĩ nĩnaikyumi naabĩlĩ. 12Mudaau pĩna naapũna kuBetania, nukolua nzala. 13Nuona kĩna kulĩ mukuu nalĩ utĩĩte ĩmalũka, nuenda koona waone yaani naĩkoolĩ muasio. Pĩna nuusũgamĩĩla sika nuona kakĩntu isiititũla ĩmalũka udũũ, kuitĩ sika alĩ tyũngo lya nkali. 14Nushookeelia nuuĩĩla, sunga ĩkalĩ nakalĩ, kaumui walekilĩa inkali kumuako. Nĩamanigua aakue naiigia. 15Naapika kũYelusalemũ, nũingĩla muNumba ya kĩNzua, nuandia kukuaĩnga ĩaasio naalĩ igulia nukwigula munumba ya kĩNzua nuzigalulanga imeeza za akaĩĩsia-mpeesa, nĩ matengu maagulia nkunda. 16Sunga sika numuleka kaumuĩ wakĩlie ĩkĩseme pakatĩ ya numba ya kĩNzua. 17Nũimania nuũga, “Sika yandĩkuene kĩna ĩnumba yaane ikiĩĩtua numba ya wĩtekeli kundugu tũlũ zensi? Ĩpa inie gua mwamĩtendaa yĩĩ lyũlũ lya aleegelania.” 18ĩApolia naakulu nĩalangi naaziigia impola, naadũũma ĩnzila ya kumuulaga kuitĩ alĩ amoopookaa, kunsooko iyũmbĩ tũlũ alĩ lyakũmagiaa kuumania waakue. 19Nĩpĩna nayĩĩ mpĩndĩ nulega mukaa. 20Mudaau pĩna alĩ akĩlile, naauona umukuu uumaa kwipũna kũtyina. 21uPetelo nwijuka impola zaakue numuĩĩla, shekulu laaa, umukuu naazuuzũmile, uumaa! 22ũYesu nushookeelia nuaĩĩla, musuĩĩle mwa kĩNzua. 23Tai namuĩĩla, Wensi nukakumĩĩĩla ĩnkonko ĩĩ, Kuuluka utaague munanza, sunga walekitũla ninkankani munkolo yaakue, ĩpa wasuĩĩle kĩna zaasio nwitambulla zitendeke, zikitũla zaakue. 24Kunsooko ĩĩ namuĩĩla, Mensi namukumapeepia muulompi, suĩĩlĩ ya kĩna mukumaanũnkula, nindayo mikitũla maani. 25Pĩna muĩmĩkile nukwilompa, lekelĩ kanga ĩmutĩĩte lukaani kumuntu; koona nuTata waani nwa kwigyulu wamuleegelie inie uutimu waani. 26Ĩpa kanga uniinie sika mũleegelania ĩmĩlandu, sunga uTata waani nwa kwigyulu sika ukakumuleegelia inie uutimu waani 27Naapika kũYelusalemũ kangĩ, pĩna alĩ wiumbaumba panumba yakiNzua, ĩapolia naakulu nĩalangi nĩanampala naamuagaana, 28naamuĩĩla, kuusũũmi kĩ witenda inkaani izi; kangĩ waani naalukupĩĩle uusũũmi uu uzitende izi? 29ũYesu nuaĩĩla, “Nĩkakumukolia lukaani lumuĩ, niniinie munshookeelie; paapo nĩkakumuĩĩla kuusũũmĩ kĩ nukutendaa izi. 30uUbadĩĩzo wa kĩYohana alĩ upũnile kwigyulu kanga kuantu? Nshookeeliĩ.” 31Naĩtambuĩla eene kueene naiiũga, kanga kuũge, Alĩ upũnile kwigyulu, ukiũga, Nĩkĩ gua sika namumusuĩĩla. 32Ĩpa kanga kuũge, Upũnile kuantu? alĩ oopokile ĩantu, kuitĩ ensi alĩ amuoonie uYohana kĩna munakĩdagu wa tai. 33Naamushookeelia ũYesu, naaũga, sika kumanile. ũYesu nuũga, sunga nineene sika nukumuĩĩla inie kuusũũmi kĩ nukuzitendaa izi.


text: 1Luulo gua anũna namwĩeelu, namukamantĩĩne muwĩĩtua wa kwigyulu, musĩĩgĩkiĩ ũYesu, mutumua kangĩ mupolia namukulu wa ukũmuuli wĩĩtu. 2Alĩ musuĩĩli kumuakue uyoo naalumuĩĩkile, kĩna uMusa nduyo naalĩ musuĩĩli munumba tũlũ nya kĩNzua. 3Kuitĩ ũYesu alĩ wijĩpĩĩle kwiligia ikyulio nangũlũ kwikĩla uMusa, kĩna umuzengi wa numba nutĩĩte ulukũmo nangũlũ kwikĩla ĩnumba ĩnene. 4(Kuitĩ ĩnumba tũlũ nzengue numuntu, ĩpa umuzengi wa tũlũ yensi ingĩ uNzua.) 5NuMusa, tai alĩ musuĩĩli munumba tũlũ nya kĩNzua kĩna mwĩtumi, watũle ukuĩli wa mpola nazijilitambulua. 6Ĩpa uKilisito gua alĩ musuĩĩli mumpola za numba ya kĩNzua kĩna Muana. Nidiishie kwĩnumba yaakue kanga kwityapĩkie sunga kumpelo uukamatĩkũ wĩĩtu, nukukĩkũmazukilia muulaĩĩli wĩĩtu. 7Iio gua, kĩna uMuau Muelu uũgile, “Nantende pĩna mukiiigia ululi luakue, 8Mulekikapũkia inkolo zaani Kĩna mumatũngo ma uleki, Palutondo lwa ugemua mumbugi-melemele, 9ĩpaasio ĩatata aani alĩ ingema naandaaa Naaona uutendi waane kumiaka makumi manĩĩ. 10Luulo gua, nansuukĩlua uwĩleli uu, Nambũga, ‘Ĩntondo tũlũ akulimĩĩlaa munkolo zaao, Sika alĩ azimanile injĩla zaane.’ 11Kĩna alĩ ndapile muutaki waane, ‘Sikaka ikiingĩla muusũũpio waane.’” 12Ĩkendegeelĩ, anũna aane, ilekitũla mumiani kaumuĩ nutĩĩte ĩnkolo nambĩĩ nya kusiitishuĩĩla, nya kumuleka uNzua namupanga. 13Ĩpa itĩ mwĩsugule lutondo luensi, pĩna yĩĩtue, “Nantende,” kaumuĩ mumiani walekikapũka kuupembeeligua wa mulandu. 14Kuitĩ kualĩĩ akamantani a kĩKilisito kanga kũtyapĩkie uukamatĩkũ wĩĩtu wa muandio sunga kumpelo, 15kĩna itambulue, “Nantende pĩna ukiiigia ululi luakue, Mulekikapũkia inkolo zaani Kĩna mumatũngo ma uleki.” 16Kuitĩ naalĩ iigilie nukwileka alĩ aani; sika aao tũlũne naalĩ apũnile muMĩsili naalĩ atongeelue nuMusa? 17Kumiaka makumi manĩĩ alĩ waasuukĩĩlue aani; sika aaone naalĩ atimuĩle, nĩmĩimba yaao naalĩ ĩguile mumbugi-melemele? 18Kangĩ aani naalĩ waalapĩĩle ya kĩna sika ijiliingĩla muusũũpio waakue, isiititũla aao nasika alĩ agombile. 19Kwaona gua, ya kĩna sika naasũũma kwiingĩla kunsooko ya usiitishuĩĩla.


text: 1Pĩna nazikĩla ntondo zitaano, uAnania mupolia namukulu nuuza palumuĩ nityũmpĩ lya anampala numutambuĩla umuĩ ĩliina liakue Telitulo, nĩndĩo naamulondooselia ũjũmbe impola za kĩPaulo. 2Ninduyo pĩna nuĩtua, uTelitulo nuandia kukumusokia, nuũga. “Kunsooko kwaligilie matiliga mingĩ muutemi waako Peliki numukulu; kangĩ kuukendegeeli waako mpola ningĩ zukuzĩpĩĩlagiguaa kundugu ĩĩ, 3izi tũlũ kukuzaanũnkulaa kumasongelio mingĩ kunzĩla zensi sunga tũlũ pensi. 4Ĩpa ndeke kukutinĩlia nakupeepia ukutegeele nkaani nkeei kuuza waako. 5Kuitĩ kumuonile umuntu uyu kĩna mugaali, ukoonoonaa nukukualũangĩla ĩAyahũdi tũlũ muna unkũmbigyulu, kangĩ muene tyũe lya nkamĩ ya Anazaleti. 6Kangĩ nugema kumĩdobia ĩNumba ya kĩNzua; paapo namuguĩla, nakusiia kukumulamula kuUlagĩĩlio wĩĩtu.” 7Ĩpa uLisia umukulu wa ĩlaasi nupika, numuleegia kungũlũ mumĩkono yĩĩtu, 8nualagĩĩlia ĩasokia aaze kumuako. Kunzĩla ya kumuakue mumpola izi nakukumusokia 9ĩAyahũdi naĩgombia uusokia uu, naiũga kĩna iio wĩĩlĩ. 10ũJũmbe pĩna numuangaazĩlia umukono watambule, uPaulo nushookeelia, “Manile kĩna ue waalĩĩ mulamuli wa ndugu ĩĩmiaka mingĩ, nitambula mumpola zaane kuulumbi. 11Ue usũũmile kwimana kĩna intondo kwipũna naalĩ nendile kũYelusalemũ kukĩtekela sika zikĩlile kyuni nazibĩlĩ. 12Kangĩ ĩa sika alĩ amoonie kĩna alĩ nĩkĩkunguma numumtu wensi katia kukulĩlũangĩla iyũmbĩ munumba ya kĩNzua katia mumasũnagogi katia mukaa. 13Kangĩ sika asũũmile kwikamĩnkĩĩlia inkaani naansokilie mumpola zaane. 14Ĩpa ntongela yaako nikũmuula itĩ, kĩna mumpola za Nzĩla naaakumiĩta wĩkamatuli, iio nukumutekelaa uNzua wa atata ĩĩtu nukwishuĩĩla zensi nanandĩkue muUlagĩĩlio numuAnakĩdagu. 15Ntĩĩte ulaaĩĩli kwa kĩNzua nĩndĩo naaugombile, kĩna wiijile ukoolĩ uwiiuki wa akiu, akola kulukuuluu nĩnasika akola kulukuuluu, 16nineene nĩkakilie intondo zensi nĩĩ numoo naugila kukũmpia naĩngĩ ntongela ya kĩNzua nĩantu gaa.” 17Pĩna nĩkĩla miaka mingĩ nampika, nĩatualĩle ĩantu a ndugu yaane ishadaka niipeelo. 18Pĩna alĩ nitenda itĩ, alĩ amoonie muNumba ya kĩNzua, kangĩ numueligue, numugila kamulundo katia ulũngili. Ĩpa ĩAyahũdi ĩĩa naalĩ apũnile kuAsia, 19iJĩpĩĩle nĩndĩo aaze ĩpa ntongela yaako aazinshokia kanga ĩatĩĩte lukaani luensi kumuane. 20Katia ĩeene atambule utimu kĩ naalĩ auoonie pĩna alĩ nĩĩmĩkile ntongela ilindĩ, 21isiititũla kulukaani lwalu nalumuĩ naalĩ nĩtuntile pĩna nanĩĩmĩka pakatĩ yaao nukwiũga, Mumpola za wiiuki wa akiu ĩne nilamulua ntongela yaako nantende ĩĩ. 22uPeliki, kuitĩ alĩ wazimanaa kĩĩsa impola za Nzĩla ĩĩ, nukĩsũnta ĩkialo kiĩ lutondo luĩngĩ, nwiũga, “uLisia umukulu wa ulugu pĩna ukiiiza, nukilamula inkaani zaani.” 23Numulagĩĩlia umukulu nuasio uPaulo walindĩĩlue, ĩpa wĩĩ nĩlioma, kangĩ waleke kumugilia kaumuĩ wa asuaĩĩa aakue kukumutumĩla. 24Pĩna nazikĩla ntondo nkeei, uPeliki nupika palumuĩ nuDulusila musungu waakue naalĩ Muyahũdi, nutumanĩĩlia uPaulo wĩĩtue, numutegeela impola za usuĩĩli mwa kĩKilisito Yesu. 25Pĩna nulondoosia impola za kulukuuluu nukukĩgilia nuulamuli naukiiza, uPeliki nũingĩĩlua nuooa, nuũga, “Longola ĩpaino, pĩna nikiligia ĩlioma nĩkakukuĩta.” 26Palumuĩ niyaasio, nutũngĩĩle zĩ ukipeegua mpiia nuPaulo; iio gua, numuĩta nkua ningĩ naĩtambuĩla ninduyo. 27Pĩna nĩkĩla miaka ĩbĩlĩ, uPeliki numuanũnkula uPolikio Pesto wateme palioma liakue. uPeliki, kunsooko nusĩĩa kukualoeelia ĩAyahũdi, numuleka uPaulo mukĩtũngo.


text: 1Pĩnanazikĩla izi, namona malaĩka muua wiiika kwipũna kwigyulu, mukola usũũmi ukulu; nĩnsĩĩ nĩmĩlĩkua naukulu waakue. 2Nulĩla kungũlũ kululi lukulu, nuũga, “Yagua, yagua, Babeli nankulu! Yatũla wikyalo wa masĩĩmuĩ, kĩtũngo kya nkolo yensi nandobũ, nĩkĩtũngo kya noni yensi nandobũ nya kukilana; 3Kunsooko indugu tũlũ zakopile umubinio wa ugaali wa ugololia waakue, nĩatemi a nsĩĩ agoluĩlie ninduyo, nĩagulia a nsĩĩ ĩgolĩpilie kungũlũ za usambo waakue.” 4Naniigia luli luĩngĩ kwipũna kwigyulu naaluũga, “Ĩmumuakue antu aane, mulekikamantana mumĩlandu yaakue, kangĩ mulekiaanũnkula ĩmakuo maakue; 5kunsooko ĩmĩlandu yaakue yapikaa sunga kwigyulu, nuNzua wijukile ĩmabĩĩ maakue. 6Mulĩpĩ kĩna umuene naalulĩpile, mumulĩpe nkua zibĩlĩ kwilika lya utendi waakue; mukĩĩko naalukĩsaalinkĩĩnie, mumusaalĩnkanĩlie nkua zibĩlĩ. 7Kwilika naalĩ wĩkulilie nukwitenda usambo, mupeelĩ uuwai nuukĩa kwilika lĩlo-lĩĩloo. Kunsooko ukuũgaa munkolo yaakue, ‘Nikyalansile musungu wa kĩtemi, nineene sika numukiĩlua, kangĩ sika nikiona kaukĩa,’ 8luulo gua, ĩmakuo maakue mikiiza mulutondo lumuĩ, ukiu, nuukĩa, nĩnzala ninduyo ukishenselua kumooto. kunsooko ũShekulu Nzua nukumulamulaa ingĩ mukola usũũmi.” 9Nĩatemi a nsĩĩ naalĩ agoluĩlie nduyo nukwishambuka palumuĩ ninduyo ikilĩla nukukumulĩĩla pĩna ĩkakulĩona ĩliuki lya kupĩa kumuakue; 10ĩĩĩmĩkile kulĩ kuooa wa uwai waakue, ĩiũga, “Ukĩa! ukĩa! ĩkaa nankulu, Babeli, ĩkaa nya usũũmi! muNsaa ĩmuĩ ulamulua waako waazaa.” 11Nĩagulia a munsĩĩ ilĩla nukukumulĩĩla, kunsooko kutilĩ nwigula iintu yaao kangĩ, 12ĩĩntu yaao ingĩ ya zahabũ, nimpiia, nipigũe pya ngele nkakũ, nilũũlũ, nintiila nankamũ nanziiza, nintiila za kĩtemi, nintiila nantelele, nintiila nankasũkũ; kyota liensi lya ulũmba, kĩseme kiensi kya mpembe, kĩseme kiensi kikyota lya ngele nkakũ, nĩkya kiuma nakĩkasũkũ, nĩkya kiuma ĩkiene, nĩmagũe namakakũ. 13numudalasini, niilungĩlo nĩmĩkũũsĩ, nuulũmba, niilago, numubinio, nĩmakũta, nũũtũ nauuza, nuupemba, ning'ombe, ninkolo nimpalasi, nĩmagalĩ ma ulugu, nĩmiĩlĩ ninkolo za antu. 14“Nuugolĩ naali uawe nĩnkolo yaako wakulegelaa; niintu tũlũ naikiukuukĩ niya loogo yakulimĩĩlaa, sikukakuiona kangĩ!” 15Nĩagulia a intu yaasio naalĩ ĩgolĩpilie kumuakue, ikiĩĩmĩka kulĩ kuooa wa uwai waakue ilĩla nukwilĩla ĩsuuka, 16ĩiũga, “Ukĩa, ukĩa, ĩkaa nankulu naalĩ njialue ntiila nkamũ nanziiza, nintiila za kĩtemi, nintiila nankasuku. nukwioogeeligua kuzahabũ. nipigũe pya ngele nkaakũ nilũũlũ! 17Kuitĩ kunsaa ĩmuĩ uugolĩ nawingĩ kĩna itĩ watũla ulanda.” Numugendia wensi nwa mapango, nuwensi nukugendagenda pensi kumapango, nĩanamulĩmo a mũpyango, nĩaaiso tũlũ naĩkĩtumaa umulĩmo munanza, naĩĩmĩka kulĩ, 18nailĩlĩkia pĩnanaalĩona ĩliuki lya kupĩa kumuakue, naaũga, “Kaa kĩ nilika lya kaa ĩĩ nankulu?” 19Naĩkĩsemuĩla ulunkundĩ mumatũe maao, naikuuta nukwigendia ĩmisholi, nukwilĩla kĩlĩlo, naiũga, “Ukĩa, ukĩa ĩkaa nankulu, kuitĩ munsĩ yaakue tũlũ naatĩĩte ĩmapango ma munanza alĩ ĩgolĩpilie kuugolĩ waakue! kuitĩ kunsaa ĩmuĩ yatũlaa ulanda. 20Lumbĩkiĩ, ee gyulu, nĩeelu, nĩaatumua, nĩanakĩdagu; kuitĩ uNzua walamuĩle ulamuli waani mumuakue!” 21Numalaĩka umuĩ nwa usũũmi nunansula igyũe zĩ gyũe kyulu ĩlya kusiela, nulĩgumĩla munanza, nuũga, “Itĩ yoi, kungũlũ ningĩ ikitaulua Babeli, ĩkaa nankulu, sika ĩkakigyelela kangĩ. 22Ninduli za akua-nsumbĩ, nĩza akua-ngoma, nĩza akua-mpĩlĩmbĩ, nĩza akua-dyede, sika zĩkakigyũligua munsĩ yaako kangĩ; sunga mumani wensi nwa mulĩmo wensi sika ukakigyelela munsĩ yaako kangĩ; sunga umukindo wa luala sika ukakigyũligua munsĩ yaako kangĩ; 23sunga uweelu wa ntala sika ukimĩlĩka munsĩ yaako kangĩ; sunga ululi lwa mutooli katia mutoolua sika lukigyũligua munsĩ yaako kangĩ; kunsooko ĩagulia aako alĩ akulu a nsĩĩ, kuitĩ indugu tũlũ alĩ nimĩĩligue nuulaguli waako. 24Numunsĩ yaakue alĩ igyelĩĩle mĩgali ya anakĩdagu nĩeelu, kangĩ ya tũlũ naalĩ aulague muna nsĩĩ.”


text: 1Pembele alĩ lukoolĩ lutondo lukulu lwa Ayahũdi. ũYesu nunankĩla kwienda kũYelusalemũ. 2Kuasio mũYelusalemũ pamulango wa nkolo lĩkoolĩ lyambo lyukuĩtaguaa kuKĩebũlania Betesida, nalĩtĩĩte ianda itaano. 3Muasio alĩ akoolĩ aluĩle iingĩ, apokũ, anakĩtele, akiigyandi, naatũngĩĩle uuseliuki wa maazĩ. 4Kuitĩ ityũngo alĩ lĩkoolĩ pĩna alukutimaa umalaĩka pilyambo, numakũlũgania ĩmaazĩ. Iio gua wensi nwa kũingĩla mbele pĩna ĩmaazĩ makũlũganiguaa nukamia uluĩle wensi naalĩ wamutyapile. 5ĩPaasio alukoolĩ muntu alĩ walemilue miaka makumi matatu namunaana. 6ũYesu pĩna numuona ugonile, nulĩnga kĩna wikyalile iio miaka mingĩ, numuĩĩla, “Usiiilene wĩĩ mupanga?” 7uMuluĩle numushookeelia, “Shekulu, numugila kamuntu nwa kungumĩla mwilyambo pĩna ĩmaazĩ makũlũganigua. Pĩna ĩne nunziĩ, wĩngĩ nũingĩla nuntanga.” 8ũYesu numuĩĩla, “Ĩimĩka, ĩTuĩke uulĩlĩ waako ulongole.” 9Ĩkamuĩ umuntu nukamia nwĩtuĩka uulĩlĩ waakue, nulongola. Lutondo luasio alĩ lutondo lwa wikyali. 10Iio gua ĩAyahũdi naamuĩĩla naalĩ mukamigue, “Nantende lutondo lwa wikyali, ingĩ mũiko kumuako kukĩtuĩka uulĩlĩ.” 11Uyo nuashookeelia, “Uzo naazunkamilie muene azumbuĩlĩĩle, ĩtuĩke uulĩlĩ waako, ulongole.” 12Naamukolia, “Muntu kĩ nukuĩĩlĩĩle, ĩtuĩke uulĩlĩ, ulongole?” 13Ĩpa uzo naalĩ mukamigue sika numana kanga waani magu, kunsooko ũYesu nwĩũna, kuitĩ paasio alĩ mulundo mukulu, 14Pembele ũYesu numuona muNumba ya kĩNzua, numuĩĩla, “Laaa, wakamagiaa! Ulekitimula kangĩ, nalubĩĩ nangũlũ luleke kukuagaana.” 15uMuntu nuasio nuenda nuaĩĩla ĩAyahũdi kĩna ingĩ ũYesu naalumukamilie. 16Luulo gua, ĩAyahũdi naamuagia ũYesu kunsooko alutendile izi palutondo lwa wikyali. 17ũYesu nuashookeelia, “uTata waane ukĩtumaa umulĩmo sunga nunzuauu, nuneene nĩkĩtumaa umulĩmo.” 18Kunsooko ĩĩ, ĩAyahũdi naĩkakia kwidũũma kukumuulaga kunsooko sika alutimulĩĩle ulutondo lwa wikyali udũũ, ĩpa numuĩta uNzua Tata waakue, nukĩtenda lika lĩmuĩ nuNzua umuene. 19Iio gua ũYesu nushookeelia, “Tai-taai namuĩĩla, uMuana sika wishũũma kwitenda kalukaani wing'ene, ĩpa luensi nuoonie uTata witenda; kuitĩ kĩna ukutendaa uyo, iio nuMuana ukuzitendaa zizo-ziizoo. 20Kunsooko uTata umuloogilue uMuana, ukumulagĩĩlaa tũlũ zensi nukuzitendaa umuene, nĩmĩlĩmo namĩkulu nangũlũ kwikĩla ĩĩ ukakumulagĩĩla, koona inie mukulĩlue. 21Kuitĩ kĩna uTata ukũiukagiaa ĩakiu nukukuapangatia, iio-iioo nuMuana ukuapangatagiaa nualoilue. 22Kangĩ uTata sika ukumulamulaa kaumuĩ, ĩpa numupeela uMuana ulamuli wensi, 23itĩ tũlũ ensi amukulie uMuana kĩna akumukulagiaa uTata. Uzo nasika ukumukulagiaa uMuana sika ukumukulagiaa nuTata naalumutumile.” 24Tai-taaii namuĩĩla, “Nukũigagiaa ulukaani luane nukukumusuĩĩla naaluntumile utĩĩte uupanga wa kalĩ nakalĩ, sunga sika wipika muulamuli, ĩpa walegile muukiu, wingĩĩle muupanga. 25Tai-taai namuĩĩla, iTyũngo lijile nunzuauu lĩkoolĩ, ĩakiu ĩkakulũigia ululi lwa Muana wa kĩNzua, nĩndĩo naĩkakulũigia ikitũla apanga. 26Iio gua, kĩna uTata utĩĩte upanga umuene, iio-iioo numupeela uMuana wĩĩ nuupanga umuene. 27Numupeela uusũũmi kwilamula, kunsooko ingĩ Muana-muntu. 28Mulekikulĩlua izi, kuitĩ ityũngo lĩpolokile pĩna tũlũ ensi naakoolĩ muibĩĩla ikiigia ululi luakue, 29ndĩo ikipũna, naalĩ atendile iiza kuwiiuki wa upanga, naalĩ atendile namabĩĩ kuwiiuki wa ulamulua.” 30“Ĩne sika nishũũma kwitenda kalukaani ning'ene; kĩna nukũigagiaa iio nukulamulaa, nuulamuli waane wa kulukuuluu kunsooko sika nidũũma kaulooa waane uneene, ĩpa uuloa waakue naaluntumile. 31Kanga ĩnĩkĩkuĩla uneene, ukuĩli waane sika tai; 32Ukoolĩ nuĩngĩ nwinkuĩla; manile kĩna uukuĩli waakue nwinkuĩla ingĩ wa tai. 33Ĩnie alĩ mutumile antu kwa kĩYohana; numĩkuĩla ĩtai. 34uUkuĩli naniaanũnkula ĩne sika upũnile kumuntu, ĩpa nitambula izi koona inie mugũnike. 35uNuasio alĩ ntala nyukuakĩlaa nukwieelia, inie alĩ mualoe kwilumbĩĩlia muweelu waakue kwityũngo. 36“Ĩne gua ntĩĩte ukuĩli ukulu kwikila wa kĩYohana. Kuitĩ ĩmĩlĩmo naalĩ numupeegue nuTata nĩĩmalĩĩlie, ĩmĩlĩmo niasio nanukuĩtumaa ĩnkuĩlĩĩle kĩna uTata untumile. 37NuTata naaluntumile, muene wankuĩlĩĩle. Ululi luakue sika mukulũigagiaa tyũngo liensi, ikyelu liakue sika mukulĩonaa, 38sunga ulukaani luakue sika lukolĩ munsĩ yaani, kunsooko unuasio naalĩ mutumue, inie sika mwamusuĩĩla. 39Mukuukeesekagiaa uwandĩkua, kuitĩ inie mukusĩĩgaa kĩna muumo mutĩĩte uupanga wa kalĩ nakalĩ; uwaasio uuo unkuĩlĩĩle ĩne. 00150.tif Wandĩkua naweelu (Yn 5:39) 40“Ĩpa sika mualoe kwiiza kumuane muĩ nuupanga. 41Sika niaanũnkula ulukũmo kuantu. 42Ĩpa numumanile kĩna muagila kauloogua wa kĩNzua munsĩ yaani. 43Ĩne nijile muliina lya kĩTata waane, sika mwananũnkula ĩne, umuua kanga waaze muliina liakue umuene, unuasio mukakumuanũnkula. 44Mwishũũma mbii kwishuĩĩla, inie namukĩkulagiaa niinie kuniinie, nuukulu naupũnile kwa kĩNzua nwing'ene sika mukuudũũmaa? 45Mulekishĩĩga kĩna ĩne nĩkakumusokia kwa kĩNzua, ukoolĩ umusokia waani, ingĩ uMusa namumusanilie inie. 46Kuitĩ kanga ĩmumusuĩlĩĩle uMusa, aza mujilinshuĩĩla nineeni; kunsooko uzo alĩ wandĩkile impola zaane. 47Kanga musiitishuĩĩla uwandĩkua waakue, mukishuĩĩla mbii inkaani zaane?”


text: 1Pĩna nazikĩla izi nanigyũlia, zĩĩ luli lukulu lwa mulundo mukulu mwigyulu naluũga, “Aleluya! Uugũnua nuukulu nuusũũmi ingĩ mwa kĩNzua wĩĩtu, 2kuitĩ uulamuli wakue ingĩ wa tai, kangĩ wa kulukuuluu; kuitĩ wamulamuĩle umugololia namukulu naalumionoonile ĩnsĩĩ kuugololia waakue, nukukumukaasia kunsooko ya mĩgali ya ĩĩtumi aakue.” 3Naaũga nkua ya akabĩlĩ, “Aleluya! Nĩliuki liakue lyukunankĩla kukiania sunga ĩkalĩ nakalĩ.” 4Nĩanampala namakumi mabĩlĩ naanĩĩ, niiumbe naipanga inĩĩ naatũngama nukukumutekela uNzua nwikyalansile mwityengu lya kĩtemi, naiũga, Amini, aleluya! 5Luli nalupũnĩĩla muumo mwityengu lya kĩtemi naluũga, “Mukuliĩ uNzua wĩĩtu inie ĩĩtumi aakue tũlũ, niniinie namukumoopoka, aniino nĩakulu.” 6Naniigia luli zĩ luli lwa mulundo mukulu, zĩ luli lwa maazĩ mingĩ, zĩ luli lwa mugũgũmo mukulu, lwiũga, “Aleuya! Kuitĩ ũShekulu Nzua wĩĩtu, Mukola ngũlũ zensi utemile. 7Kulumbe nukwikua ingiligili, kumupeele uukulu, waakue, kuitĩ uwĩnga wa Muana-nkolo waazaa, numutoolua waakue wĩzĩpiĩlagiaa, 8nduyo wapeegaguaa kwijiala ntiila nankamũ nanziiza nimĩlĩmĩnta, nanzelu pee,” kuitĩ intiila nanziiza ingĩ uutendi wa kulukuuluu wa eelu. 9Numalaĩka numbuĩla, “Andĩka, ‘Alĩuku naaanue kundia za wĩnga wa Muana-nkolo.’ Numbuĩla, ‘Izi ingĩ nkaani za tai za kĩNzua.’ 10Nineene nangua ntongela ya mĩgulu yaakue koona numutekele; numbuĩla, ‘Lekitenda yaasio; Ĩne nĩnwĩtumi mĩaako, kangĩ wa anũna aako naatĩĩte uukuĩli wa kĩYesu. Mutekele uNzua.’ Kuitĩ uukuĩli wa kĩYesu ingĩ nkolo ya unakĩdagu.” 11Namona igyulu nalĩkũnukuka; laaa, mpalasi nzelu! Ninduyo naalumĩdaamĩlĩĩle ukuĩtagua Musuĩĩli, kangĩ Wa tai, nukukulukuuluu ukulamulaa nukukĩlasaa ulugu. 12Nĩmiiso maakue alĩ zĩ waakĩlo wa mooto, numwityũe liakue ngala ningĩ, nutĩĩte ĩliina naliandĩkue, nasika wĩĩzĩ kaumuĩ, ĩpa umuene namukola. 13Nduyo namujialue ĩjialo naalĩ tyoeligue mumĩgali, nĩliina liakue ukuĩtaguaa Lukaani lwa kĩNzua. 14Nĩmaũmbĩ ma ĩlaasi a kwigyulu namamutiata mumpalasi nanzelu, nukwijialua intiila nankamũ nanziiza, nanzelu, nanzelu pee. 15Niyũmba nalyugĩ yukupunĩĩlaa mumulomo waakue koona wazikue indugu kuniasio. Ninduyo ukakuadĩĩma kunkome ya kiuma, ninduyo witilangĩla ityulĩ lya kusuuzĩla mubinio wikyũo lya utaki wa kĩNzua Mukola ngũlũ zensi. 16Mujialo liakue numukĩĩga kiakue nutĩĩte liina naliandĩkue, mutemi wa atemi nũShekulu waashekulu. 17Namona malaĩka umuĩ wĩĩmĩkile kumpasu, nulĩla kululi lukulu, nuziĩĩla inoni tũlũ zensi nazukupũpũtaa pakatĩ igyulu, “Nzuĩ mwĩlundĩĩle palumuĩ kuludia nalukulu lwa kĩNzua, 18muzilĩe inama za atemi, ninama za atongeeli a ulugu, ninama za akola ngũlũ, ninama za mpalasi nĩza akola kuzidaamĩĩla, ninama za antu tũlũ ensi, akolelua nĩasese, aniino nĩnaakulu.” 19Nanĩmĩona ĩnimu, nĩatemi a nsĩĩ, nĩmaũmbĩ ma ĩlaasi aao, ĩlundĩlĩĩle ĩkue ulugu nunduyo nudaamĩlĩĩle ĩmpalasi sunga nĩmaũmbĩ ma ĩlaasi aakue. 20ĩNimu nĩguĩlua, numunakĩdagu wa ulongo palumuĩ nĩnduyo uyo naalutendile ilĩngasĩĩliio ntongela yaakue, kuitĩ kũyaasio alualimĩlĩĩlie ĩaasio naalĩ aligilie uugomola wa nimu, nĩndĩo naalĩ akumutekela unzegamĩla waakue; ĩaasio naabĩlĩ naataagua kĩlĩ apanga munanza ya mooto nĩakĩĩle kukĩbiliti-biliti. 21Naalĩ asaagile naaulagua kuyũmba nalĩpũnile mumulomo waakue uyo nudaamĩlĩĩle ĩmpalasi; ninoni nazikyutĩkia kunama zaao.


text: 1Niniinie alumupangatilie pĩna alĩ muakiu kunsooko ya utimu nĩmĩlandu yaani. 2Naalĩ mukugendelaa ndĩo ĩkalĩ kukuzitiata intendo za unkũmbigyulu uu, nukukumutiata umutemi wa usũũmi wa nzega, ĩnkolo niasio nyĩkĩtuma umulĩmo sunga nunzuauu muaana auleki. 3Pakatĩ yaao sunga nindiishie alĩ kukikyala ĩkalĩ munsula za miĩlĩ yĩĩtu, nakukondeelia uulooa wa kĩmuĩlĩ nuwa masĩĩgo, nakutũla kuwikyaalĩ wĩĩtu aana a utaki kĩna nĩndĩo naĩngĩ. 4ĩpa itĩ uNzua, namukola ugolĩ wa kĩninshungu, kuuloogua waakue naukulu naalukuloogilue, 5sunga paapo pĩna alĩ kuakiu kunsooko ya utimu wĩĩtu, nukupangatia palumuĩ nuKilisito (muagũnue kuukende). 6Kangĩ nukuĩukia palumuĩ nduyo nukukũkyalansia ensi nduyo kwigyulu pa kĩKilisito Yesu. 7Koona mwityũngo nalijile, waũgyelelie uwingĩ wa ukende wakue naukĩlile ĩngele kuuuza waakue kumuĩtu mwa kĩKilisito Yesu. 8Kuitĩ muagũnue kuukende kunzĩla ya usuĩĩli; nuwaasio sika upũnile kumuani inie, ingĩ upeegua wa kĩNzua; 9kangĩ sika kuutendi, tũlũ wensi waleke kĩkeema. 10Kuitĩ kwĩmulĩmo waakue, alĩ kuaumbue mwa kĩKilisito Yesu kutende utendi nauuza, uo uNzua naaluzĩpĩĩlĩĩlie kwipũna umuandio, kugendele muwaasio. 11Luulo gua, jukĩkiĩ kĩna ĩkalĩ inie namwa ndugu nazĩngĩ kukĩmuĩlĩ namukuĩtaguaa nasika alaamigua nĩaasio naaalamigue, ingĩ waalami wa kĩmuĩlĩ naukutendaguaa kumĩkono; 12jukĩkiĩ kĩna ĩkalĩ paasio alĩ muagila ka Kilisito, alĩ mutemanukile nuluuli lwa Ĩsilaeli, agenda naagila ĩmalago milyago. Alĩ muagila kaulaaĩĩli, alĩ muagila kaNzua muna unkũmbigyulu. 13ĩpaino mwa kĩKilisito Yesu, inie naalĩ mwĩkulĩ ĩpo pamuandio, muasũgamĩlĩĩligue piipĩ kumugali wa kĩKilisito 14kuitĩ uyo muene matiliga mĩĩtu, naalukutendile ishie naalĩ kuabĩlĩ kwitũla umuĩ, nukĩleegia ĩkĩgilia ĩkya pakatĩ, ĩkya ulugu naalĩ kyukutemanuĩle. 15Pĩna nuuleegia uulugu kumuĩlĩ waakue, uulagĩĩlio waasio wa malagĩĩlio namĩĩlĩ muntendo, koona waaumbe ĩaasio naabĩlĩ kwitũla muntu mupia umuĩ mumuakue umuene, muaasio muumo nuleeta ĩmatiliga. 16Nukamantania tũlũ ensi naabĩlĩ nuNzua mumuĩlĩ umuĩ kunzĩla ya musalaba, nukuuuo nuuuulaga uulugu wasio. 17Nuuza nutanantia ĩmatiliga kumiani inie naalĩ mwĩkulĩ, nĩmatiliga kumiao naalĩ ĩpiipĩ. 18Luulo gua, kunzĩla yaakue ishie nakuabĩlĩ kwaligagiaa nzĩla ya kumusũgamĩĩla uTata kwa kĩMuau umuĩ. 19Iio gua sika kĩlĩ muagenda nĩakĩlania, ĩpa itĩ inie muakolakaa palumuĩ nĩeelu, antu a munumba ya kĩNzua. 20Muazengue mumukũlĩla wa atumua nĩanakĩdagu, nuKilisito Yesu ingĩ umuene gyũe nikyulu lya kuluũno. 21Mumuakue uzengi tũlũ ukukamantanagiguaa kĩĩsa nukwikula, sunga utũle Numba nanzelu mwa kĩShekulu. 22Mumuakue niniinie mwijengua palumuĩ kwitũla wikyaalĩ wa kĩNzua mwa kĩMuau.


text: 1Paapo ĩalangi nĩApalisayo kwipũna kũYelusalemũ naamuagaana ũYesu, naaũga, 2“Nĩkĩ ĩamanigua aako akuzitimulĩlaa intendo za anampala? Kunsooko sika akukalalaa ĩmĩkono pĩna aakiilĩa.” 3Nuashookeelia, nuaĩĩla, “Nĩkĩ niniinie mukulĩtimulĩlaa ilyagĩĩlio lya kĩNzua kuntendo zaani? 4Kuitĩ uNzua nuũga, ‘Mukulie utata waako numaau waako; kangĩ nwakumutuka ũshee katia nina, kwikia, nwakie.’ 5Ĩpa inie mukuũgaa gua, ‘Nukumuĩĩla ũshee katia nina. Kiensi naaza kinjĩpĩĩle kukumualĩĩlia inie kiazaa kya kwa kĩNzua, 6iio gua, nwaleke kumukulia ũshee katia nina. Namuloononeelia ulukaani lwa kĩNzua kuntendo zaani.’ 7Inie neene inie namuanamampĩlu! Kaa luulo uYesaya alupũnĩĩlie uunakĩdagu kumiani, nuũga, 8‘ĩAntu ĩa akunkulagiaa kumĩlomo yaao, ĩpa inkolo zaao zĩĩlĩ kulĩ nineene. 9Akĩntekelaa nakanda, Naimania uumanigua wa malagĩĩlio ma antu.’” 10Nuĩĩta ĩantu nuaĩĩla, “Tegeelĩ nukũlĩnga, 11nakyukũingĩlaa mumulomo sika kĩĩkio nakyukumudobagiaa umuntu; ingĩ nakyukupũna mumulomo, kĩĩkio nakyukumudobagiaa umuntu.” 12Paapo ĩamanigua naamuagaana, naamuĩĩla, “Umanilene kĩna ĩApalisayo aza aĩĩpĩlaguaa pĩna iigia ulukaani luasio?” 13Nushookeeliaa, nuũga, “Yensi nayĩliĩĩle nasika ipandĩlue nuTata waane nwa kwigyulu ikikuulua. 14Alekĩ iio, ĩasio ingĩ atongeeli naapokũ a apokũ. Numupokũ kanga wamutongeele umupokũ muua, tũlũ naabĩlĩ iguĩla mwilyĩndĩ.” 15uPetelo numushookeelia, numuĩĩla, “Ukulondoosie ĩmpiani ĩĩ.” 16Nduyo nuũga, “Sunga nunzuauu sika mwalalĩngane? 17Sika mulĩngilene kĩna kiensi nakyukũingĩlaa mumulomo kyukukĩlaa mundaa, nakĩtaagua kũbyaala? 18Ĩpa nayukupũnaa mumulomo yukupũnaa munkolo, yaasio iio yukumudobagiaa umuntu. 19Kunsooko munkolo makupũnaa masĩĩgo mabĩĩ, uulagi, ugololia, usambo, wii, ukuĩli wa ulongo, ituki; 20ii yoi nayukumudobagiaa umuntu. Ĩpa kwilĩa namĩkono nasika mĩkalaligue sika yukumudobagiaa umuntu.” 21ũYesu nulega paasio, nuenda nandĩ za Tilo nĩSidoni. 22Kuasio nwigyela musungu muKananayo, numwĩtuntĩĩla, nuũga, “Unkolelue kĩnishungu, Shekulu, Muana wa kĩDaudi; umunanso waane mũingĩĩlue dũũ nĩlĩsĩĩmuĩ!” 23Nduyo sika numushookeelia kalukaani. ĩAmanigua naamuagaana, naamulompa, naaũga, “Muĩĩle washooke waleke kukuzogolelia.” 24Nushookeelia, nuũga, “Alĩ numutumue kunkolo nazilimĩlĩĩle ĩza numba ya ĩSilaeli udũũ.” 25Nduzo nuuza, nutũngama pamuakue, nuũga, “Shekulu unzalĩĩlie!” 26Nushookeelia, nuũga, “Sika iiza kukuusola uugalĩ wa aana nukukuzigumĩla imbua.” 27Nuũga, “Eeze Shekulu, ĩpa gua, sunga imbua zukumalĩla ĩmaminangulua namakugua pameeza ya ishekulu aao.” 28Paapo ũYesu nushookeelia, numuĩĩla, “Maau, uusuĩĩli waako ukulu! Nayĩĩ iio kĩna usiiile.” Numunanso waakue nukamia kwipũna lĩĩlo tyũngo. 29ũYesu nulega kuasio, nupika pananza ya Galĩlaya. Nunankĩla munkonko, nwikyalansa kuuko. 30Namamuagaana maũmbĩ mingĩ, naamuleetela pamĩgulu yaakue ĩanakĩtele, apokũ anakĩmũũmĩ, alema nĩnaĩngĩ iingĩ; nuakamia. 31Sunga iyũmbĩ nalĩkulĩlua, pĩna nalĩona ĩanakĩmũũmĩ itambula, nĩalema akamagiaa, nĩanakĩtele igenda, nĩapokũ iona, naamukulia uNzua wa ĩSilaeli. 32ũYesu nuĩĩta ĩamanigua aakue, nuũga, “Nalĩonelaa kĩnishungu iyũmbĩ kunsooko zaazaa intondo zitatu ikyalile palumuĩ nineene, agila kandia. Sika numuloe alongole alaalĩĩle, ikigua naweesa munzĩla.” 33ĩAmanigua aakue naamuĩĩla, “Kuligĩlie mpĩĩ mapũli namingĩ munu muna mbuga, sunga kulĩĩsie iyũmbĩ nikyulu kĩna ĩlĩ?” 34ũYesu nuaĩĩla, “Mutĩĩte mapũli manga?” Naaũga, “Mupũngatĩ, nipishiĩ pikeei.” 35Numalagĩĩlia ĩmaũmbĩ mikyalanse pansĩ. 36Numasola ĩmapũli nama mupũngatĩ nipishiĩ, nusongelia, numaega, nuapeela ĩamanigua aakue, ĩamanigua naalĩpeela iyũmbĩ. 37Naalĩa ensi naikyuta; naamasoleela ĩmaminangulua naalĩ masaagile, naijulia ĩmatooto mupũngatĩ. 38Ndĩo naalĩ alĩĩle alĩ agoosia magana ma nzogũ manĩĩ kwileka ĩakĩĩma nĩaana. 39Numalaga ĩmaũmbĩ, nunankĩla mwipyango, nuenda kunandĩ za Magadani.


text: 1Inie aana mũigie ĩaleli aani mwa kĩShekulu, kuitĩ ĩĩ yoĩ kulukuuluu. 2“Mukulie utata waako numaau waako,” (lyolĩ lyagĩĩlio lya muandio nalĩtĩĩte ilyago). 3“Uligie uliukũ intondo zaako zĩĩ ningĩ muna nsĩĩ.” 4Nininie namuatata, muleke kuagaalĩla ĩaana aani, ĩpa akendegeelĩ muumania numuusugulua wa kĩShekulu. 5Inie asese, mũigie ishekulu aani a muĩlĩ, kĩna zĩ pa kĩKilisito kuooa nukwikĩkĩma, kuweelu wa nkolo, 6sika kuusese wa miiso zĩ kukualoeelia ĩantu, ĩpa zĩ asese a kĩKilisito ĩmwitenda uulooa wa kiNzua kumoo; 7kuuloa nauuza ĩmukumutumĩla ũShekulu sika antu; 8ĩmumanile ya kĩna lukaani luensi naluuza nukulutenda, wensi ukiaanũnkula lulo-luulo kwa kĩShekulu, kanga wĩĩ musese katia wĩĩ mukolelua. 9Niniinie namũishekulu, atendelĩ iio-iioo, muleke kuoopokia, ĩmumanile ya kĩna uzo na Shekulu waao kangĩ waani, ukoolĩ kwigyulu, nukumuakue kutilĩ kauloeelia. 10Kumpelo, muĩ akamũ mwa kĩShekulu numuusũũmi wa ngũlũ zaakue. 11Jialĩ ĩmata tũlũ ma kĩNzua musũũme kukuĩgilia ĩmiena ya mupembeelia. 12Kunsooko umusiko wĩĩtu sika wa kĩkua nĩakola mugali nĩnama, ĩpa wa kĩkua nĩmatemi nĩanausũũmi, nĩanautemi a unkũmbigyulu wa ĩpaino wa kiiti, nĩmaũmbĩ ma kĩnkoolo namabĩĩ pakiania. 13Kunsooko ĩĩ gua, kenkĩ ĩmata tũlũ ma kĩNzua musũũme kukĩsinka palutondo nalubĩĩ; nĩpĩna mwakondia tũlũ, kwiĩĩmĩka kee. 14Luulo gua, ĩĩmĩkĩ, ĩmwĩtũngile ĩtai mũyĩĩno yaani nukwijiala ĩkulukuuluu mũikũa zĩ majialo ma yuuma. 15Mumĩgulu mujiale uwĩzĩpĩĩlia wa mpola na nziiza za matiliga. 16Palumuĩ niizi tũlũ, mumĩkenke ĩngula ya usuĩlĩĩ, kuniasio mukishũũma kwidibia inshonga tũlũ za mooto iza Mubĩĩ. 17Kũtyũe jialĩ gyĩgu lya kyuma lya ugũnũa, muambe iyũmba lya kĩMuau, ndĩlo ingĩ uLukaani lwa kĩNzua. 18Lompĩ matũngo mensi mwa kĩMuau, ĩmwinena nukwipeepia. Kangĩ kunsooko ya nkaani izi, mũkyale nuukenge ĩmwĩkamatĩkilie dũũ nukukualompela ĩeelu ensi. 19Nompeelĩ nineene gaa, mpeegue uutambuli kukuumũmuula umulomo waane kuukamatĩkũ, nuutanantie unkũnkũ wa Mpola na Nziiza. 20Kunsooko ya waasio ĩne nanumutumua muna kĩtũngo; ndigie uukamatĩkũ mumpola izi kwitambula kĩna injĩpĩĩle. 21Ĩpaino, inie niniinie mumane impola zaane nuutendi waane kĩna zĩmbii, uTikiko umunũna muloogua, mwĩtumi namusuĩlĩ mwa kĩShekulu, ukakumuganuĩla impola tũlũ. 22Uyo naalĩ numutumile kumiani kunsooko yoĩ-yooii, koona mumane impola zĩĩtu, ninduyo wamukamie inkolo zaani. 23Matiliga mĩĩ, kuanũna, nuuloogua palumuĩ nuusuĩĩli naupũnile kwa kĩNzua Tata, nukwa kĩShekulu Yesu Kilisito. 24uUkende wĩĩ palumuĩ nĩensi naamuloogilue ũShekulu wĩĩtu, Yesu Kilisito kuuloogua naugila kampelo.


text: 1Pantondo zaasio nũgyelela uYohana Mubadĩĩzia nwitanantia mumbuga ya Uyahũdi, nuũga, 2“Pelĩ, kunsooko uutemi wa kwigyulu wasũgamĩlaa.” 3Uyu wayu alimutambulue numunakĩdagu Yesaya, nuũga, “Luli lwa muntu lukĩtunta mumbuga, mĩzĩpĩĩliĩ ĩnzĩla ya kĩShekulu, Gololĩ pijĩla piakue.” 4Nduyo uYohana alutĩĩte ntiila za maũli ma ngamĩa numusipi wa ndĩlĩ mukĩĩno kiakue; nindia zaakue alĩ inkumbĩ nuuukĩ wa muuwĩĩ. 5Paapo naĩ kumuagana iYelusalemũ nu Uyahũdi wensi, nĩmatumbĩ miYolidani mensi, 6Naabadĩĩzigua mumongo wiYolidani ninduyo, kunu naikũmuula ĩmĩlandu yaao. 7Pĩna nuaona ĩApalisayo nĩAsadukayo iingĩ auuzĩlĩĩĩle ubadĩĩzo, nuaĩĩla, “Inie wĩleli wa nzoka, waani umusuguĩle muutalame uutaki naukiiiza? 8Pĩĩ gua ĩnkali nizĩjĩpĩĩle uupeli! 9Mulekishĩĩga nukwitambula munkolo zaani, ‘Kutĩĩte utata wĩĩtu, uIbũlahimu;’ luulo gua, namuĩĩla kĩna uNzua usũũmile mumagũe aya kukumũgyelelia uIbũlahimu ĩaana. 10ĩMpoopo yaĩĩkaguaa pamatina mamakota. Luulo gua, ikyota liensi nasika Iyukupĩaa inkali nanziiza Iyukudumulaguaa nukwitaagua mumooto.” 11“Ĩne nukumubadĩĩzagiaa kumaazĩ kunsooko ya upeli; ĩpa uzo nũjile kunũma yaane, utĩĩte uusũũmi kwinkĩla ĩne, sika nijĩpĩĩle sunga kwikenka iilaatu yaakue; uzo ukakumubadĩĩzia kuMuau Muelu nukumooto. 12ĩKĩpeetelo kiakue kiĩlĩ mumukono waakue; ukakukĩpiagula sue ĩkĩuga kiakue; ukiĩĩka uupemba waakue mũshagĩ, ĩpa ĩmapuulĩlo ukakumasonsa mumooto nasika ukudibaa.” 00097.tif Kupeeta ĩngano (Mt 3:12) 13Paapo ũYesu nupũna kũGalilaya, nuuza kũYolodani kwa kĩYohana, wabadĩĩzigue nduyo. 14Nuĩ kumugilia, nuũga, “Ĩne injĩpĩĩle mbadĩĩzigue nunduue, nunduue wanzagaana ĩne.” 15ũYesu numushookeelia, numuĩĩla. Ĩpaino naitũle iio! Kuitĩ yukũjĩpĩĩle kwitimĩĩlia ĩkulukuuluu tũlũ. 16Pĩna ũYesu nubadĩĩzigua, Ĩkamuĩ nupũna mumaazĩ; laaa, igyulu nalĩkũnukuka, numuona uMuau wa kĩNzua witima zĩ nkunda mumuakue; 17Luli kwipũna kwigyulu naluũga, “Uyu wayu Muana waane muloogua, nanumuloeeligue ninduyo.”


text: 1Paulo nanĩmwĩtumi wa kĩYesu Kilisito, nanumuĩtue ntũle mutumua nukwikamatulua ntanantie impola na nziiza za kĩNzua, 2muzaasio nwapũnilie ilyago ĩkalĩ kunzĩla ya anakĩdagu aakue muwandĩkua naweeelu. 3Ingĩ mpola za Muana waakue naalĩ mulelue kĩuntu muluuli lwa kĩDaudi, 4nukukigyeleligua kungũlũ kĩna ingĩ muana wa kĩNzua kuwiiuki waakue kwipũna muakiu, kunzĩla ya kĩMuau mukola kuelia muene Yesu Kilisito Shekulu wĩĩtu. 5Numumuakue umuene nakuanũnkula uukende nuutumua, koona kuzimanie indugu tũlũ zensi uugombigua wa usuĩĩli kunsooko ya liina liakue. 6Mumiao niniinie gaa namuĩtua muĩ a kĩYesu Kilisito. 7Namuandĩkĩla inie tũlũ namũkyalille mukaa yaLumĩ, namualĩĩ aloogua akĩNzua, namuĩĩtue mutũle eelu. uUkende wĩi kumiiani nĩmatiliga namapũnile kwa kĩNzua Tata wĩĩtu nukwa kĩShekulu Yesu Kilisito. 8Tangua namusongelia uNzua waane mwa kĩYesu Kilisito kunsooko yaani tũlũ, kuitĩ uusuĩĩli waani witanantigua muna unkũmbigyulu wensi. 9Kuitĩ uNzua nanukumutumĩlaa kunkolo yaane muMpola na Nziiza za Muana waakue, ingĩ mukuĩli waane kĩna iio nanukumutea inie muulompi waane upiupii, kangĩ sika nukukatalaa, 10Nilompa kuuloa wa kĩNzua nsũũmĩkigue kwiiiza kunsiani zozi ntondo. 11Kuitĩ ntĩĩte nsula dũũ ya kumuona, nsũũme kukumupeela ĩkĩpeegua kya kĩnkoolo, koona mukamĩnkĩĩligue; 12itĩ kwĩkamie nkolo ĩne niniinie, wensi kuusũĩĩli wa muua, uwaani nuwaane. 13Ĩpa anũna aane, sika numuloe muulie impola kĩna nkua ningĩ alĩ nukulomaa nĩĩze kunsiani, (koona ndigie inkali nukumuani gaa,) kĩna io nantĩĩte pakatĩ ya ndugu nzia; nangiligua sunga ityũngo lyolĩ. 14Ĩne ndĩĩle mpaa kuaGiliki, nĩnasikaAlumi, ndĩĩle mpaa kuanamasala nĩnaagila ĩmasala. 15Luulo gua kuluandĩ luane, ĩne nĩzĩpĩlĩĩlie kukuzitanantia iMpola na Nziiza sunga kunsiani namuĩlĩ kuLumĩ. 16Kuitĩ ĩne numugila kansoni kuMpola na Nziiza, kunsooko ingĩ ngũlũ za kĩNzua nazukuleetaa uugũnua kuwensi nusuĩlĩle, kuMuyahũdi tangua, nukuMugiliki gaa. 17Kuitĩ ĩkulukuuluu ya kĩNzua yukukũnukulaguaa munsĩ yaakue kwipũna uusuĩĩli sunga kuusuĩĩli, kĩna yandĩkue, “uMukola kulukuuluu kunzĩla ya usuĩĩli ukitũla mupanga.” 18Kuitĩ uutaki wa kĩNzua wakũnukuĩlue kwipũna kwigyulu kuuleki wensi nuubĩĩ wa antu naakugilagiaa ĩtai kuubĩĩ waao. 19Kunsooko impola za kĩNzua nazimanĩkile zaalĩĩ kualiĩ kumuao, kuiti uNzua alĩ wazigyelĩĩlie kumiao. 20Kuitĩ impola nasika zigyelĩĩle kwipũna kumĩlĩmo yaakue, ingĩ ingũlũ zaakue za kalĩ nakalĩ nuUnzua waakue, sunga agila kawĩlongo; 21kunsooko pĩna naamumana uNzua, sika naamukulia kĩna muene Nzua, sunga kukumusongelia, ĩpa ĩmasĩĩgo maao maalĩĩ nakanda, nĩmioo yaao nya ulu nilyupigua. 22Naĩkĩsĩĩgĩla kĩna akola masala naatũla anaulu. 23Naaukaĩla uukulu wa kĩNzua namugila kaoononeki kumpiani ikyelu lya muntu namukola oononeki, ninoni, ninimu, nĩnazĩkĩkuesaa. 24Luulo gua, uNzua nualeka munsula za nkolo zaao autiate uudobũ, sunga naaulia kikyulio mumiĩlĩ yaao eene kueene; 25Kunsooko alĩ akaĩĩle ĩtai ya kĩNzua niĩ uloongo, naakĩtekela nukukukĩtumĩla nakĩumbue palioma lya kiTyũnda nukukũmazukakiguaa ĩkalĩ nakalĩ! Amini. 26Kunsooko ĩĩ Nzua nualeka atiate inshula zaao za nsoni, sunga ĩakĩĩma naakaĩla intendo ziyuukĩ zĩĩ ntendo nasika ziyuukĩ. 27Nĩagoosia iio-iioo naaleka intendo zi yuukĩ kuakĩĩma, naĩaakĩlĩlia inshula agoosia atilĩ, naiitiata utendi wa nsoni, naaligia ĩeene munsĩ yaao ulĩpua nawijĩpĩĩle uulimĩĩli waao. 28Kangĩ kĩna alĩ asiitile kukumugomba uNzua muulĩngi waao, uNzua nualeka atiate ishala liao nasikigyombigue, atende nasika zijĩpĩĩle. 29Naijulua nuoonooni tũlũ wensi, nuubĩĩ nĩkĩaya nuukakũ. Naijulua nuwĩĩlũ nuulagi nuuleei nuupembeelia nĩmasĩĩgo namabĩĩ, ateketani, 30atũngania, asuukĩla Nzua, agaali, akola lukentulo, akola kĩkũmuukia, azĩpia mabĩĩ, agila kikyulio kualeli aao, 31agila kaulĩngi, aleka ukamantani, agila kauloogua, agila kakĩsuuusu. 32Ndĩo naakulĩngaa uulamuli wa kulukuuluu wa kĩNzua ya kĩnanaakutendaa itĩ ijĩpĩĩle ukiu, akutendaa izi, sunga sika iio udũũ, ĩpa ĩgombilie nĩndĩo naakuzitendaa.


text: 1Paulo, mutumua wa kĩKilisito Yesu, kuulagĩĩligua wa kĩNzua Mugũni wĩĩtu nuwa kĩKilisito, uulaaĩĩli wĩĩtu; 2nakuandĩkĩla ue Timoteo, muanuane wa tai muusuĩĩli. uUkende wĩĩ kumuako, nĩkĩnishungu nĩmatiliga namapũnile kwa kĩNzua Tata nukwa kĩKilisito Yesu Shekulu wĩĩtu. 3Kĩna iio alĩ nukuĩĩlĩĩle pĩna alĩ nitũnga umusĩnzo kwienda kuMakedonia, wikyale muEfeso koona ualagĩĩlie naĩngĩ alekimania ĩmamanio ma kĩgenda, 4sunga alekikendegeela inshimu nasika za tai, sunga impola za kalĩ nangila nuukinĩĩlo, nazukuleetaa inkungumi dũũ, sika uzengi wa kĩNzua nawĩĩlĩ muusuĩĩli. 5Ĩpa itĩ, ĩnsooko ya ulagĩĩligua wĩĩtu ingĩ uloogua naupũnile munkolo nanzelu, numoo namuelu, nuusuĩĩli naugila kaunamampĩlu. 6Naĩngĩ naazileka ĩzaasio, naalimĩĩla, naagomokela ĩmakaani namagila kansaĩlo. 7ĩAasio naishiia atũle alangi a Ulagĩĩlio, sika naalĩnga naakumatambulaa, sunga impola ziizo naakuzidunduulaa kungũlũ. 8Kumanile gua, kĩna uUlagĩĩlio ingĩ uuzakanga wensi wautumĩle kunzĩla nang'ombigue; 9kangĩ walĩnge kĩna uUlagĩĩlio sika umũjĩpĩĩle umunakulukuuluu ĩpa ĩaleki, nĩanakiaka, nĩnasika amoopookile uNzua, nĩanamĩlandu, nĩnasika amukulilie uNzua, nĩadobũ, nĩnaakuulagaa atata nĩamaau aao, nĩaulagi, 10nĩagololia, nĩnaĩkĩgololagiaa agoosia atilĩ, nĩnaakuiia ĩantu, nĩalongo, nĩnaakulapaa kuulongo, naa lwa lukoolĩ lukaani luensi naluĩngĩ nasika lukamantĩĩne nuumanigua nautĩĩte upanga, 11kwilika lya mpola na nziiza za ukulu wa kĩNzua namuliukũ; ziizo nineene numupeegue kukuzitanantia. 12Nineene namusongelia uKilisito Yesu Shekulu wĩĩtu naalumpĩĩle ingũlũ, kunsooko alumoonie kĩna numusuĩĩli, numbĩĩka muwĩtumi waakue; 13ĩne ĩmuandio naalĩ numutukani, mukola kuagia antu, mugaali; ĩpa nankolelua kĩnishungu kunsooko alĩ ntendile yaasio kuusiitimana, numuusiitishuĩĩla. 14Ĩpa itĩ uukende wa kĩShekulu wĩĩtu nawĩongeelekia palumuĩ nuusuĩĩli nuuloogua nawĩĩlĩ mwa kĩKilisito Yesu. 15Ingĩ lukaani lwa kusuĩĩlua, nalwijĩpĩĩle kwigombigua nkankanaa, ya kĩna uKilisito Yesu alĩ wijile muna unkũmbigyulu waagũne ĩanamĩlandu, nineene namuandio waao; 16kunsooko ĩĩ nankolelua kĩnishungu, koona mumuane nanamuandio, ũYesu Kilisito wigyelelie uugigimĩlia waakue tũlũ, ntũle mpiani kuaasio naikishuĩĩla mumuakue aligie upanga wa kalĩ nakalĩ. 17KuMuteni wa kalĩ nakalĩ, nasikukuonaa uoononeki, nasika wigyĩĩle, uNzua wing'ene dũũ, kumuakue liĩ kyulio nuukulu ĩkalĩ nakalĩ, kutilĩ kampelo. 18iLyagĩĩlio ĩlĩ nĩlĩlagĩlĩĩlie kumuako, muanuane Timoteo, kwilika lya nkaani za unakĩdagu naalĩ zitongĩĩle kumuako, itĩ muzaasio wĩkue uulugu nauuza. 19Uuambe uusuĩĩli numoo namuuza. Naĩngĩ alĩ ausiitilie umoo waao naakapĩla mumpola za uusuĩĩli waao. 20Muaasio akoolĩ uHimeneyo nuAlekizando, aao naaĩĩkile mumĩkono ya kĩShetani amanigue aleke kumutukĩla uNzua.


text: 1Paulo, Mwĩtumi wa kĩNzua, kangĩ mutumua wa kĩYesu Kilisito, koona ĩasaagulua a kĩNzua amĩsuĩĩle nukukumĩlĩnga ĩtai nyukumanagiaa kukumukulia uNzua. 2Nukukuulaaĩĩla upanga wa kalĩ nakalĩ, ĩlĩ lyoli lyago, uNzua, nasikukutambulaa ulongo naalukuĩkĩlĩe kwipũna ĩkalĩ, 3ĩpa pĩna itungo liakue nalipika, nwigyelelia uLukaani luakue muutanantia naalĩ numupeegue ine kwilika lilyagĩĩlio lya Mugũni wĩĩtu, uNzua. 4Nakuandĩkĩla ue Tito, muanuane muusuĩĩli nakukamantĩĩne, uUkende wĩĩ kumuako nĩmatiliga namapũnile kwa kĩNzua Tata nukwa kĩShekulu Yesu Kilisito, Mugũni wĩĩtu. 5Yoĩ nsooko nanukuleka kuKilete, koona uzijĩpĩĩlie naalĩ zishagile nukwiĩĩka ĩanampala mukaa yensi, kĩna alĩ nukulagĩlĩĩlie, 6muntu namugila kishokio, nduyo wĩĩ mugoosia wa musungu umuĩ, nwa aana naasuĩĩli nasika akusokakiguaa ya kĩna asambo katia akakũ. 7Kuiti yumũjĩpĩĩle umulĩnguli wĩĩ muuntu namugila kishokio; kuitĩ mukendegeeli wa mulĩmo wa kĩNzua; waleke kĩkentula, walekitũla mukaaũ wa kutaka, walekitũla nukugaalaa, walekitũla mugaali, walekiawa inshao za nsoni, 8ĩpa wĩĩ musũgamĩĩlia agenda, muloogua wa uuza, nusũũmile kukĩtema, munakulukuuluu, muelu, mukola kĩsiitĩlia namabĩĩ; 9nulũtyapile ulukaani lwa usuĩĩli kĩna iio naalĩ mumanigue wasũũme kukuakamĩnkĩĩlia ĩantu kuumanigua nawa kapanga, nukukuakunguma naĩkĩkunguma nduo. 10Kuitĩ akoolĩ iingĩ naakakũ, naakutambulaa inkaani nangila kandogolelio, apembeelia, nangũlũ ĩaasio a waalami; ĩa ijipĩĩle amũmigue ĩmĩlomo yaao. 11Ĩa naakugomolaa ĩantu a numba zensi naimania nasika zijĩpĩĩle kwimania koona aligie nsao, ziizo nsao za nsoni. 12uMuĩ wa kunsiao, munakĩdagu waao eene, uũgile, ĩAkilete ingĩ aloongo intondo tũlũ, nimu nambĩĩ, alakũ, akata. 13Ukuĩli uu ingĩ wa tai. Kunsooko yoĩ uasokie kuutaki atũle a kapanga muusuĩĩli; 14alekitegeela inshimu za kĩYahũdi, sunga ĩmalagĩĩlio maantu naasiitile ĩtai. 15Intu tũlũ ingĩ yeelu kuantu naeelu; ĩpa kutilĩ nakielu kuaasio naadobũ nasika asuĩlĩĩle, ĩpa ishala liao sunga ĩmioo yaao yadobiligue. 16Akukũmuulaa ya kina amuĩzĩ uNzua, ĩpa kuutendi waao akumukaanaa; ingĩ akola usuukua, aleki, sika ijĩpĩĩle kwitenda luensi naluuza.


text: 1Anũna aane, numuloe nkankanaa munkolo yaane, kangĩ nukulompaa kwa kĩNzua kunsooko ya Aĩsilaeli, koona agũnue. 2Kuitĩ nukuakuĩla ya kĩna atĩĩte ukamatĩku kwa kĩNzua, ĩpa itĩ sika kunzĩla ya masala. 3Kuitĩ pĩna sika amanile ĩkulukuuluu ya kĩNzua, naasiia kwikamĩnkĩĩlia ĩkulukuuluu yaao ĩeene, sika naĩĩĩka nsĩlĩlĩ ya kulukuuluu ya kĩNzua. 4Kuitĩ uKilisito alukondelĩĩlie uUlagĩĩlio, kĩna wensi nusuĩlĩĩle waaalĩĩligue ĩkulukuuluu. 5Kuitĩ uMusa wandĩkile mumpola za kulukuuluu nĩpũnile kuUlagĩĩlio, ya kĩna umuntu nukuukendegeelaa uwaasio ukitũla mupanga kuwaasio. 6Ĩpa ĩkulukuuluu nĩpũnile kuusuĩĩli yukutambulaa itĩ, “Ulekiũga munkolo yaako, ‘Waani ukinankĩla kwieenda kwigyulu,’ (wamuleete uKilisito pana pansĩ.) 7Katia, ‘Waani ukitima kwienda kuulungu?’ (wamuleete uKilisito kuna kiania kwipũna muakiu.)” 8Ĩpa ĩũgile mbii? ULukaani lwĩpiipĩ ninduue, mumulomo waako numunkolo yaako, ingĩ ulukaani lwa usuĩĩli nakukulutanantagiaa. 9Kunsooko, kanga umukũmuule ũYesu kumulomo waako ya kĩna ingĩ Shekulu, nukwishuĩĩla munkolo yaako ya kĩna uNzua alumũiukilie kwipũna muakiu, ukigũnĩka. 10Kuitĩ umuntu kunkolo ukusuĩĩla waalĩĩligue ĩkulukuuluu, nukumulomo ukukũmuulaa wagũnue. 11Kuitĩ uwandĩkua uũgile, “Wensi nusuĩlĩĩle mumuakue sikukikolua kansoni.” 12Kuitĩ yukutilĩ kawĩkĩli pakatĩ ya Muyahũdi nuMugiliki, kuitĩ uyo muene Shekulu wa tũlũ ensi, mukola ugolĩ kuantu tũlũ naakumuĩtaa. 13“Kuitĩ wensi nukakuliĩta ĩliina lya kĩShekulu ukigũnĩka.” 14Iio gua, amuĩte mbii uyo nasika amusuĩlĩĩle. Kangĩ amusuĩĩle mbii uyo nasika amũigilie. Kangĩ amũigie mbii pĩna kutilĩ kamutanantia. 15Kangĩ atanantie mbii pĩna sika atumue. Kĩna yandĩkue, “Laaa kĩna yukuloeelagiaa ĩmĩgulu yaao naitanantia impola nanziiza.” 16Ĩpa sika tũlũ ensi naalĩ agombilie iMpola na Nziiza, kuitĩ uYesaya waũga, “Shekulu, waani alusuĩlĩĩle impola zĩĩtu.” 17Iio gua, usuĩĩli ukupũnaa kuzaasio nazukũigagiguaa; nĩzaasio nazukũigagiguaa zukupũnaa kunzĩla ya lukaani lwa kĩKilisito. 18Ĩpa nakolia, ĩo sika naiigiane? Eeze, iigilie; kuitĩ “uLuli luao nalusapatĩla muna nsĩĩ poo, Ninkaani zaao sunga impelo za unkũmbigyulu.” 19Kangĩ nakolia, ĩĨsilaeli sika nĩlĩngane? Muandio uMusa nuũga, “Nĩkakumutenda muĩ nuwĩĩlũ kuantu nasika ndugu; Kundugu nangila kaulĩngi nĩkakumutakia inie.” 20Sunga uYesaya nugimia, nuũga, “Namonua nĩndĩo nasika andũũmile Nanigyelela kumiao nasika amkolelĩĩlie.” 21Ĩpa kũIsilaeli uũgile, “Munsĩ pii nanĩambĩĩlia ĩmĩkono ĩantu naasiitile, ndĩo akakũ.”


text: 1uMuntu wa kunsiai pĩna utĩĩte ulukaani kumuua usũũmilene kukumusokia ntongela yaao nasika anakulukuuluu, ilekitũla ntongela ya eelu? 2Sika mumanilene kĩna ĩeelu ijile kuulamula uunkũmbigyulu? Maalĩĩ uunkũmbigyulu wijililamulua niniinie, sika mũjĩpĩĩlene kwilamula ulamuli nauniino? 3Sika mumanilene kĩna kwijile kualamula ĩamalaĩka? Sika nangũlũne inkaani za uumĩ uu! 4Iio gua, kanga ĩmutĩĩte inkaani za kulamulua za uumĩ uu, nĩkĩ muaĩĩkile mwityengu lya ulamuli ĩaasio naagila kalukũmo mũkyanisa? 5Ntambuĩle izi numukolie inshooni. Itĩ kunsiani kutilĩne kaumuĩ namunamasala, nusũũmile kwilamula inkaani za anũna aakue. 6Ĩpa mukĩsokia kĩnũna kukĩnũna, kangĩ ntongela yaao nasika asuĩlĩĩle? 7Iio gua, sunga kukĩsokia niinie kuniinie mulukaani luensi, ingĩ ulemua waani. Sika taazune kwitendelua uubĩĩ. Sika taazune kwinamantulua inshao zaani? 8Ĩpa kuluandĩ luua mukuatendelaa ubĩĩ ĩantu nukukuanamantuula inshao zaao, sunga za ĩanũna aani. 9Sika mumanilene kĩna nasika anakulukuuluu sika ijile kuusala utemi wa kĩNzua? Muleke kĩpembeelia; ĩagololia nĩatekela anzegamĩla, nĩasambo, nĩnaĩkĩgololagiaa akĩĩma atilĩ katia agoosia atilĩ, 10nĩiii, nĩaawa, nĩnaakugaalaa, nĩatukani, nĩatũlani, sikaijile kuusaala uutemi wa kĩNzua. 11Nĩĩĩa kunsiani alĩ ĩkĩna awa. Ĩpa namoogigua, ĩpa namueligua, ĩpa namualĩĩligua ĩkulukuuluu muliina lya kĩShekulu Yesu Kilisito, nuMuau wa kĩNzua wĩĩtu. 12“Kumuane ĩne yukutilĩ naya mũiko,” ĩpa sika tũlũ naileetile ĩnsaĩlo. “Kumuane ĩne yukutilĩ naya mũiko,” ĩpa sika nikitũla musese wa tũlũ yensi. 13“iNdia ingĩ kundaa, nĩndaa ingĩ kundia,” ĩpa uNzua uzilioonoona tũlũ. uMuĩlĩ gua sika kuugololia, ĩpa ingĩ kwa kĩShekulu, nũShekulu ingĩ kumuĩlĩ. 14NuNzua alumũiukilie ũShekulu, nĩkangĩ ukakukũiukia nindiishie kungũlũ zaakue. 15Sika mumanilene kĩina ĩmiĩlĩ yaani ingĩ pitũmpĩ pya kĩKilisito? Iio gua, nipisholene ipitũmpĩ pya kĩKilisito nukukupitenda pitũmpĩ pya mugololia. Sika iio! 16Sika mumanilene kĩna uyo namukamantanigue numugololia ingĩ muĩlĩ umuĩ ninduyo? Kuitĩ uũgile, “ĩAasio naabĩlĩ ikitũla muĩlĩ umuĩ.” 17Ĩpa uyo nukamantĩĩne nũShekulu ingĩ nkolo ĩmuĩ ninduyo. 18Utalamĩ uugololia Mulandu wensi nukuutendaa umuntu ingĩ kunzi ya muĩlĩ waakue; ĩpa uyo nukugololagiaa ukuutimulĩlaa umuĩlĩ waakue umuene. 19Sika mumanilene kĩna umuĩlĩ waani ingĩ Numba ya kiMuauMwelu nuili munsi yaani, naali mwapegue nu Nzua? Niniinie sika nsao yaani uniinie; 20kuitĩ alĩ muagulue kungele nkakũ. Mumukulie gua uNzua mumiĩlĩ yaani.


text: 1uMupolia namukulu nuũga, “ĩMpola izi yoine zĩĩlĩ.” 2uSitepano nuũga, “Agoosia anũna aane nĩatata aane, tegeelĩ. uNzua wa ukulu alumwigyelelĩĩle utata wĩĩtu uIbũlahimu pĩna alĩ kĩlĩ wĩĩlĩ kuMesopotamia, pĩna alĩ wikaalĩ kwishaamĩla kuHalani. 3numuĩĩla, ‘Lega munsĩ yaako numuantu aako, wende kunsĩĩ nanĩkakukulagĩĩla.’ 4Paapo nulega munsĩĩ ya Akalidayo nwikyala kuHalani, nulega kuasio pĩna ũshee nukia, uNzua numusaamĩlia muna nsĩĩ ĩĩ namwikyalile inie ĩpaino. 5Sika alumupĩĩle kausaali munu sunga uwa kuĩĩkĩla umugulu, ĩpa nuĩĩka ilyago kĩna ukakumupeela yĩĩ nsao yaakue nuwĩleli waakue naupolokile pĩna alĩ kĩlĩ mugila kamuana. 6uNzua nuũga itĩ, ya kĩna uwĩleli waakue ukitũla ugenda munsĩĩ ya antu naĩngĩ nĩndĩo ĩkakuatenda ĩĩ asese aao nukuatendela naibĩĩ kumiaka magana maanĩĩ. 7Nindugu niasio nĩkakuatenda ĩĩ asese, nĩkakualamula uneene, aluũgile uNzua; nĩpĩna ijilikĩla yaasio, ikilega; nĩndĩo ijile kĩntekela ĩne papaapa. 8Numupeela ilyago lya walaami. uIbũlahimu numulela uIsaki, numualamia palutondo lwa munaana. uIsaki numulela uYakobo; uYakobo nualela iishekulu ĩĩtu naikyumi naabĩlĩ. 9iIshekulu aasio naatũla nuwĩĩlũ kwa kĩYosepũ, naamugulia wende kuMĩsili; ĩpa uNzua nuĩ palumuĩ ninduyo, 10numupũnia munzago zaakue zensi, numupeela ukende nĩmasala ntongela ya kĩPalao, umutemi wa Mĩsili; ninduyo numuĩĩka wĩĩ mutongeeli wa Mĩsili, kangĩ wa numba yaakue yensi. 11Nayĩĩ nzala munsĩĩ yensi nya Mĩsili nĩnya Kanaani, nuluago lukulu; ĩatata ĩĩtu naaulia india. 12Pĩna uYakobo nũigia ya kĩna kuMĩsili ukoolĩ upemba, nuatuma ĩatata ĩĩtu nkua ya muandio. 13Pamusĩnzo wa kabĩlĩ paapo uYosepu nwĩkooola kuanũna aakue; nĩkĩnũna kya kĩYosepũ nakigyelela kwa kĩPalao. 14uYosepu nuatuma antu numuĩta uYakobo ũshee nĩantu aakue, antu makumi mupũngatĩ naataano. 15uYakobo nuenda kuMĩsili; nukiĩla kuuko, umuene nĩatata ĩĩtu; 16naatualua kũShekemu naaĩĩkua mukĩbĩĩla kĩĩkio uIbũlahimu naalugulile kumpiia kuaana akĩHamoli kuasio kũShekemu. 17“Ĩpa ityũngo lilyago liasio uNzua naalumulagĩĩle uIbũlahimu, pĩna nalĩsũgamĩĩla, ĩantu naĩongeela kwitũla iingĩ dũũ kuasio kuMĩsili, 18sunga nuuuka umutemi wĩngĩ kuMĩsili nasika alumuĩzĩ uYosepu, 19nuasio nulũjulĩlia uluuli luĩtu uusoso nukukuaagia ĩatata ĩĩtu, nwilagĩĩlia ipiana pitaague, pilekikula. 20Pityũngo liasio nulelua uMusa, nunduyo alĩ muuza pa kĩNzua, nwikyala munumba ya kishee mieli ĩtatu. 21Pĩna nutaagua, una Palao numusola, numukulia nuĩ muana waakue. 22uMusa numanigua ĩmasala makĩMĩsili, nuĩ mukamatĩku munkaani nuutendi. 23ĩMiaka yaakue pĩna nĩgela zĩ makumi manĩĩ, nusĩĩga munkolo yaakue wende kwilaaa ĩanũna aakue, ĩaana a Ĩsilaeli. 24Numuona umuĩ witendelua ibĩĩ, numugidĩla numumalĩlia unuasio naalĩ muonelua, numukuangĩĩla uMumĩsili. ( 25Alũsĩĩgile kĩna ĩanũna aakue ikilĩnga kĩna uNzua ukuapeela ugũnua kumukono waakue ĩpa sika alĩ alĩngile.) 26uLutondo lwa kabĩlĩ nuaagaana ĩleeile, nukunga waakamantanie, nuũga, Agoosia inie, inie mukĩnũna, nĩkĩ mukĩtendela naibĩĩ itĩ. 27Ĩpa unuasio naalĩ ukumutendela naibĩĩ umunakaa muua, numuguma nuũga, Waani naalukuĩĩkile ue wĩĩ mukulu kangĩ wĩĩ mulamuli wĩĩtu. 28Usiilene umbulage nineene kĩna azumuulagile uMumĩsili igyulo. 29uMusa numanka kunsooko ya lukaani luasio, nutũla mugenda kunsĩĩ ya Midiani, nulela aana abĩlĩ kuuko.” 30“Pĩna nĩkĩla ĩmiaka makumi manĩĩ uMalaĩka wa kĩShekulu numũgyeleela mumbugi-melemele ya nkonko ya Sinai mukatũnkũ nakaakĩĩle umooto. 31uMusa pĩna nuuona, nukulĩlua kwiona yaasio, nĩpĩna nusũgamĩĩla walaae kĩĩsa, ululi lwa kĩShekulu nalumuagaana, 32Ĩne neene Nzua wa atata aako, Nzua wa kĩĨbũlahimu nunwa kĩĨsakĩ nunwa kĩYakobo. uMusa nũikĩkĩma, sika nugimia kwilaa. 33ũShekulu numuĩĩla, ‘Jiula ilaatu mumĩgulu yaako, kuitĩ ĩpa pĩna wĩĩmĩkile ingĩ nsĩĩ nanzelu. 34Kwiona, nauonile uwaagi wa antu aane naĩĩlĩ kuMĩsili; nigyulagiaa uwĩsũsũmi waao, nineene niikile nĩakomole. Ĩpaino nzuu, nikakukutuma kuMĩsili.’ 35“uMusa uuzo naalĩ amusiitile, naiũga, ‘Waani naalĩ wakuĩĩkaa wĩĩ mukulu, kangĩ wĩĩ mulamuli, uyo-uuyoo uNzua numutuma watũle mukulu, kangĩ mukomoli kumukono wa kĩmalaĩka naalumũgyelĩĩle mukakĩtũnkũ.’ 36uUyo aluapũnilie pĩna alutendile ĩmakula niilĩngasĩĩlio munsĩĩ ya Mĩsili nĩpananza iShamũ numumbugi-melemele kumiaka makumi manĩĩ. 37Uuyo Musa naalĩ waaĩĩlĩĩle ĩaana a Ĩsilaeli, uNzua ukakumunansulĩlia munakĩdagu muanũna aani, kĩna alunansuĩle ĩne. 38Uuyo alĩ wĩĩlĩ mumulundo mumbugi-melemele palumuĩ numalaĩka naalĩ ĩkĩtambuĩlaa pankonko ya Sinai, kangĩ nĩatata ĩĩtu; uuyo alĩ waanũnkuĩle inkaani za upanga wakupeele nindiishie. 39ĩAtata ĩĩtu naasiita kukumugomba ĩpa naamuguma kulĩ, numunkolo zaao naashooka kuMĩsili.” 40“Naamuĩĩla uAloni, ‘Kuzĩpĩĩlie anzua naĩkakukutongeela; kuiti uMusa naalukupũnilie kuMĩsili, sika kumanile nakyamuagaanaa.’ 41Naamĩzĩpia ndaama pantondo zaasio, naaleeta nĩmapolia kunzegamĩla, naalumbia mumĩlĩmo ya mĩkono yaano. 42uNzua nualeka alĩtekele iyũmbĩ ligyulu, kĩna yandĩkue mukĩtabũ kya anakĩdagu, Mbii! Alĩ mumpũnĩĩlie neenene ing'ombe nĩ mapolia miaka makumi manĩĩ mumbugi-melemele, inie namwa numba ya Ĩsilaeli. 43Inie namusola ihyeema lya Moloki Nĩnsonda ya kĩnzua Lepani, ĩAnzegamĩla naalĩ muazĩpilie mwĩtekele; Nineene nĩkakumusaamia muende kulĩ kwikĩla nĩBabeli. 44ĩAtata ĩĩtu alĩ atĩĩte ihyeema lya mumbugimelemele, iio kĩna uzo naalutambuĩle kwa kĩMusa walĩzĩpie iio-iioo kumpiani niasio naalumĩoonie. 45ĩAtata ĩĩtu muwĩalĩli naalingĩlia palumuĩ nũYosua muutemi wa ndugu zaasio uNzua naaluziingilie ntongela ya atata ĩĩtu, sunga kuntondo za kĩDaudi, 46naaluligilie uukende ntongela ya kĩNzua, ninduyo nulompa wamuligĩlie uNzua wa kĩYakobo wikyaalĩ. 47Ĩpa uSolomoni muene alumuzengĩĩlie ĩnumba.” 48“Ĩpa nukoolĩ kukiania sikukikyalaa munumba nanzengue kumĩkono, kĩna iio nuũgile umunakĩdagu, 49‘iGyulu ingĩ tyengu liane lya kĩtemi Nĩnsĩĩ uĩĩko wa mĩgulu yaane; Numba kĩ namukinjengela, uũgile ũShekulu? 50Kamuĩ luandĩ kĩ pausũũpĩlio waane. Sika mukono waanene nuzĩpilie yensi?’ 51“Inie namwa nkingo nankakũ, namutĩĩte inkolo nĩakutuĩ nasika aalamigue, upiupii mukĩkuaa nuMuau Muelu; kĩna ĩatata aani naalĩ atendile, niniinie iio mukutendaa. 52uMunakĩdagu nuĩmbi ĩatata aani nasika alĩ amuagilie. Sunga naaaulaga ĩaasio naalĩ atanantilie ĩkalĩ impola za kuuza kumuakue uMukola Kulukuuluu; wayuuyu ĩpaino namwamusakilie nukukumuulaga; 53inie naalĩ muwaanũnkuĩle uUlagĩĩlio kuulagĩĩligua wa amalaĩka, sika namuukendegeela.” 54Pĩna naiigia inkaani izi, naatakĩkia, naamukelelia ĩmiino, 55ĩpa uyo numũjulue nuMuau Muelu nulangamĩla kwigyulu, nuuona ukulu wa kĩNzua, nũYesu wĩĩmĩkile pamukono wa kĩgoosia wa kĩNzua. 56Nuũga, “Laaĩ naona igyulu lyakũnukuka, nuMuana-muntu wĩĩmĩkile pamukono wa kĩgoosia wa kĩNzua.” 57Naakulia ilyanga kyulu, naalĩmba ĩakutuĩ aao, naamupũũtĩla tũlũ ensi kwishĩĩgo lĩmuĩ. 58Naamuguma kwipũna mukaa naamutũlanga namagũe; nĩakuĩli naziĩĩka intiila zaao pamĩgulu ya musumba umuĩ naalĩ ukuĩtaguaa Sauli. 59Naamutũlanga namagũe uSitepano, ninduyo nwilompa, nuĩga, “Shekulu Yesu, aanũnkula ĩnkolo yaane.” 60Nutũngama nwĩtunta ululi, “Shekulu, uleke kukuaalĩĩlia uutimu uu. Pĩna nutambula izi nugona.”


text: 1Pĩna alĩ wipũna muNumba ya kĩNzua, umuĩ wa amanigua akue numuĩĩla, “Mumania, laaa ĩmagũe nuuzengua uu wa ukulilua!” 2ũYesu nushookeelia numuĩĩla, “Waonaane uuzengua uu naukulu. Sika likishaaga kigyũe mukiania igyũe nasika likitaulua.” 3Pĩna alĩ wikyalansile munkonko ya Mĩzeituni kwitunginkana ninumba ya kĩNzua, uPetelo nuYakobo nuYohana nuAndelea naamuũna kĩmpeelo, naamukolia wing'ene. 00351.tif Nkonko ya Mĩzeituni (Mk 13:3) 4“Kuĩĩle, impola izi zikitũla nalĩ kangĩ kĩlĩngasĩĩlio kĩ, izi tũlũ pĩna zikiandia kwikondeeleka. 5ũYesu nuandia kukuaĩĩla, Ĩsukuki, muntu wensi waleke kumulimĩĩlia. 6Iingĩ ĩkiiiza kuliina liane iiũga, ‘Ĩne ingĩ muene, nĩndĩo ĩkakualimĩĩlia iingĩ!’ 7Niniinie pĩna mukiiigia impola za ulugu nuukũmuuki wa ulugu, mulekitũmbua; maasio mikitũla kutilĩ kawĩnegelo, ĩpa ĩmpelo ikĩĩlĩ. 8Kuitĩ ndugu ikiuuka ĩkue nĩndugu, nuutemi wĩkue nuutemi; nĩmĩmanga uko ninduuko, nzala ikitũla ikoolĩ; aya maya muandio wa uwai naukulu.” 9“Kendegeelĩ inkolo zaani, kuitĩ ĩkakumutuala kumalindĩ, numumasũnagogi mukikuua, mukiĩĩmĩkigua ntongela ya akulu nĩatemi kunsooko yaane, mutũle ukuĩli kumiao. 10NiMpola naNziiza zikitanantigua tangua mundugu tũlũ zensi. 11Nĩpĩna ĩkakumutuala inie nukukumutũngia, muleke kĩkunkunalia kĩna mukitambula kĩ. Ĩpa luensi namukipeegua pityũngo liasio, lutambulĩ; kuitĩ sika niinie namwitambula, ĩpa ingĩ uMuau Muelu. 12Numunũna ukakumusakia umunũna waulague, nũshee numuana waakue yoi, nĩaana ĩkakuasakia ĩaleli aao aulague. 13Niniinie mukitũlishuukĩlua nĩantu tũlũ kunsooko ya liina liane. Ĩpa umukola kugigimĩlia sunga kumpelo, uyo ukigũnĩka. 14Ĩpa pĩna mwakĩona ĩkĩolũ kya oononeki kiĩĩmĩka pĩna sika ijĩpĩĩle (nwishoma nwalĩnge), paapo naĩĩlĩ muUyahũdi naatalamĩle kunkonko. 15Numuntu nuĩlĩ kwityembe walekitima sunga walekiingĩla kwishola kakĩntu munumba yaakue. 16Nunuasio nuĩlĩ kumugunda walekishooka kukuusola umunkũnbĩ waakue. 17Ĩpa ukĩa kumuao naa maimbi nĩaasio naakoonkagiaa intondo zaasio! 18Ĩpa lompĩ maleke kigyelela aya pantondo za mbula. 19Kuitĩ intondo zaasio zikitũla za luago nasika lwalatũla, kwipũna umuandio wa kuumba pĩna uNzua aluumbile sunga nantende, kaangĩ sika lũjilitũla kainiino. 20Kanga ũShekulu ĩsika alukaguĩlie intondo zaasio, sika alũjiligũnĩka nunumuĩ; ĩpa kunsooko ya asaagulua naaluasaaguĩle nuzikagulia intondo.” 21Paapo kanga muntu wamuĩĩle, “Laaa, ‘uKilisito nsuuyu papa’; laaa ‘nsuuyo uko,’ lekishuĩĩlĩ. 22Kuitĩ mijile kigyelela maKilisito ma ulongo nĩmanakĩdagu ma ulongo, namikitenda iilĩngasĩĩlio nĩmakula kukualimĩĩlia, kĩna ishũũmĩkile, sunga ĩasaagulua. 23Inie gua, ĩkendegeelĩ; nakondagiaa kukumuĩĩla impola zensi. 24“Ĩpa pantondo zaasio, pĩna uluago luasio lwakĩla, ĩmpasu ĩkakilyupa, numueli sika ukieelia uweelu waakue, 25nishonda zikitũligua kwigyulu, ningũlũ nazĩĩlĩ kwigyulu zikishũngũsĩka. 26Paasio paapo ĩkakumuona uMuana-muntu upolokile mumalũnde kungũlũ ningĩ nuukulu. 27Paapo ukakuatuma ĩamalaĩka nukukuailingĩĩla ĩasaagulua aakue kwipũna kunandĩ zinĩĩ za upũnĩĩlo wa nzega, kwipũna kuluandĩ lwa mpelo ya nsĩĩ sunga kuluandĩ lwa mpelo igyulu.” 28“Ĩmaniĩ mpiani kumukuu; pĩna ulutambĩ luakue lukuũmbaa nukwishonga ĩmalũka, mukulĩngaa kĩna ĩsongola yanũnkaa. 29Iio gua niniinie pĩna mwaona aya makiigyela, mulĩnge kĩna wĩpiipĩ pamĩlango. 30Tai nukumuĩĩla, uluuli ulu sika lukikĩla sunga aya tũlũ mensi makondeeleke. 31iGyulu nĩnsĩĩ zikikĩla, ĩpa inkaani zaane sikazĩkikĩla kainiino. 32Ĩpa impola za lutondo luasio nityũngo liasio, kutilĩ nuzimanile, sunga ĩamalaĩka kwigyulu sunga uMuana, isiititũla uTata dũũ. 33Sukukĩ, kengealĩ, mulompe, kuitĩ sika mumanile ityũngo liasio pĩna likitũla. 34Ikitũla zĩ muntu nutũngile musĩnzo kulĩ, nuleka ĩnumba yaakue, nuapeela ĩĩtumi aakue uusũĩmi, wensi umulĩmo waakue, numulagĩĩlia umulindĩĩla-mulango wakengeale. 35Kengealĩ gua, kuitĩ sika mumanile pĩna ukiiiza ũShekulu wa numba, kanga mpĩndĩ, kanga muutiku wa katĩ, kanga pĩna ĩamumbĩ aikunkula, kanga daau; 36walekiiiza kumpũmpũkĩli wamuagaane mugonile 37Niitĩ nanukumuĩĩla inie, nukuaĩĩla tũlũ ensi, Kengealĩ.”


text: 1Pĩna ĩasangulia-kooodi nĩanamĩlandu naiishũgamĩĩla amutegeele, 2ĩApalisayo nĩalangi naĩĩ kĩulũnga naaũga; “uMuntu uyu ukuasũgamĩĩlagiaa ĩanamĩlandu, kangĩ nulĩaa ensi nĩndĩo.” 00005.tif Nkolo naalĩĩlĩmĩlĩĩle (Lk 15:4) 3Paapo nuaĩĩla ĩmpiani ĩĩ, nuũga; 4“Waani mumiani nutĩĩtee inkolo gyana, kanga walimĩĩlie ĩmuĩ wasiite kuzileka ĩzaasio namakumi kyenda nikyenda kumbuga, wende kumĩdũũma nĩlimĩlĩĩle sunga wamĩone? 5Ninduyo pĩna wamĩona, numĩĩĩkĩla kumaega maakue kuulumbi. 6Nĩpĩna ukipika kukaa, ukĩĩĩtaa ĩasuaĩĩa aakue nĩanakaa aakue waaĩĩle, ‘Lumbĩ palumuĩ nineene, kuitĩ namĩligagiaa ĩnkolo yaane naazĩlimĩlĩĩle!’ 7Namuĩĩla, iio-iioo ukaa ukoolĩ ulumbi kwigyulu kunsooko ya munamĩlandu umuĩ nupelile, kwikĩla kunsooko ya anakulukuuluu naa makumi kyenda nikyenda nasika asiiile kwipela.” 8Katia ukoolĩ musungu kĩ nutĩĩte shilinge kyumi, kanga wamĩlimĩĩlie ĩmuĩ nasikukusonsagiaa ĩntala nukwipiagula ĩnumba nukwidũũmĩkia sunga wamĩone. 9Nĩpĩna wamĩona ukĩĩĩtaa ĩasuaĩĩa aakue nĩanakaa aakue nukukuaĩĩla, “Lumbĩ palumuĩ nineene kuitĩ namĩonaa kangĩ ĩshilinge yaane naaza nĩmĩlimĩlĩĩlie.” 10Namuĩĩla, “Iio-iioo ukaa ukoolĩ ulumbi ntongela ya amalaĩka a kĩNzua kunsooko ya munamĩlandu umuĩ nupelile.” 11Nuũga, “Alukoolĩ muntu umuĩ naalutĩĩte aana abĩlĩ. 12namuniino numuĩĩla ũshee, ‘Tata, mpeela ityũmpĩ lya nsao nalikitũla liane.’ Nwĩoomolania inshao zaakue. 13Pĩna nazikĩla ntondo sika ningĩ, umuana namuniino nuilingĩĩla tũlũ, nutũnga umusĩnzo kwienda kunsĩĩ ya kulĩ, nusapatĩlia inshao zaakue kuuko kuwikyalĩ wa usambo. 14Pĩna nulĩa tũlũ, nzala nkulu ningĩla munsĩĩ niasio; nduyo nuandia kwikolua ĩnzala. 15Nuenda nutũgua numukolakaa umuĩ wa nsĩĩ niasio, nduyo numutuala kumugunda waakue wadĩĩme ingũlũĩ. 16Alutĩĩte nsula kukikyuta ĩmuululilua naalĩ zukulĩaa ingũlũĩ, ĩpa kutilĩ naalumupĩĩle kakĩntu. 17Pĩna nwijuka mumoo waakue nuũga, ĩAnamulĩmo aanga a kĩtata waane nailĩa ĩkikyuta nukwishaagia, nineene ĩpa nikia nanzala. 18Nikilongola nende kwa kĩtata, nĩkakumuĩĩla, ‘Tata, natimuĩle kwigyulu nĩntongela yaako. 19sika nijĩpĩĩle kwiĩĩtua muana waako kangĩ; ntenda zĩ umuĩ wa anamulĩmo aako.’ 20Nulongola nuenda kwa kishee. “Pĩna alĩ kĩlĩ wĩĩlĩĩ kulĩ, ũshee numuona numukolelua kĩsuusu, numanka numukũmbasĩla munkingo, numusunĩkia. 21uMuana numuĩĩla ũshee, ‘Tata, natimuĩle kwigyulu nĩntongela yaako; sika nijĩpĩĩle kwiĩĩtua muana waako kangĩ.’ 22Ĩpa ũshee nuaĩĩla ĩĩtumi aakue, ‘Mĩleetĩ kuukaaũ ĩntiila niasio nanziiza,’ mumujiale; mujialĩ nĩkĩnanzala muluala luakue niilaatu mumĩgulu yaakue; 23Mĩleetĩ nĩndaama niasio nangĩnu mumĩtemie; nindiishie kulĩe nukwilumba. 24Kuitĩ umuana waane uyu alĩ wakiile ninduyo wiiukaa, alĩ walimĩlĩĩle ninduyo wigyelaa. Naandia kwilumbĩĩlia. 25“Ĩpa umuana namukulu alĩ wĩĩlĩ kumugunda; pĩna nupoloka nukwishũgamĩĩla panumba, nũigia induli za mĩmbo nĩmĩsĩgo. 26Numuĩta mwĩtumi umuĩ numukolia, Mpola izi, ĩndogolelio yaakue yaani? 27Numuĩĩla, ‘uMunũna waako waazaa, nũshoo wamĩtemagiaa ĩndaama nangĩnu.’ 28Nutaka, nusiita kwiingĩla. ĩpa ũshee nupũna kunzi, numupeepeelia. 29Numushookeelia ũshee nuũga, ‘Laaa, ĩne nukukutumĩlaa miaka yĩnga ĩzĩ, sunga sika alĩ ntimulĩĩle kilyagĩĩlio liako ityũngo liensi, ĩpa sika numpeela kakaana-mbuli, nzĩpie ulumbi palumuĩ nĩasuaĩaane; 30ĩpa pĩna waazaa uyu umuana waako naalulĩĩle inshao zaako palumuĩ nĩagololia, wamutemelia uyo ĩndaama nangĩnu.’ 31Numuĩĩla, ‘Muanuane, ukoolĩ palumuĩ nineene intondo tũlũ, kangĩ tũlũ nayaane ingĩ yaako. 32Ĩpa kwijĩpia uulumbi nukwilumbĩĩlia aza ijĩpĩĩle kuitĩ uyu umunũna waako alĩ wakiile nduyo wiiukaa, alĩ walimĩĩlĩĩle nduyo wigyelaa.’”