text: 1uPaulo nuatuupĩĩla ĩakulu ilindĩ, nuũga; “Agoosia anũna aane, ine kumoo namuelu nikyalile ntongela ya kĩNzua sunga nantende.” 2ĩpa umupolia namukulu, uAnania, nualagĩĩlia ĩaasio naalĩ ĩpiipĩ ninduyo amukue umulomo waakue. 3Paapo uPaulo numuĩĩla, “uNzua akakukukua ue gyelele nipyakue ĩnkenke! Nĩkĩ wikyalansile kwinamula lika lya Ulagĩĩlio, ninduue wioonoona uUlagĩĩlio, nwilagĩĩlia nkuue.” 4ĩAasio naalĩ ĩĩmĩkile piipĩ ninduyo naaũga, “Waakumutukane umupolia namukulu nwa kĩNzua.” 5uPaulo nushookeelia nuũga, “Sika aza manile, anũna aane, kĩna uyu mupolia namukulu, kuitĩ yandĩkue, Uleke kumuĩĩla inkaani nambĩĩ umukulu wa antu aako.” 6uPaulo pĩna nulĩnga kĩna ĩĩĩa Asadukayo ĩĩĩa Apalisayo, nwĩtunta ululi luakue ntongela ya akulu ilindĩ, “Agoosia anũna aane, ĩne neene Mupalisayo, muana wa Mupalisayo ĩne nilamulua mumpola za ulaaĩĩli nuwiiuki wa akiu.” 7Pĩna nutambula izi, nawigyela wĩkungumi pakatĩ ya Apalisayo nĩAsadukayo, umulundo naukamatuka. 8Kuitĩ ĩAsadukayo akuũgaa ukutilĩ kawiiuki kamuĩ amalaĩka kamuĩ nkolo, ĩpa ĩApalisayo akukũmuulaa kĩna tũlũ ikoolĩ. 9Paapo nakiĩ kĩlanga kĩkulu; nĩalangĩ aluandĩ lwa Apalisayo naĩĩmĩka naĩĩ kĩkunguma naaũga, “Sika kuoonie kaubĩĩ wensi kumuntu uyu. Anga ĩnkolo kamuĩ malaĩka naĩkĩtambuĩla ninduyo, yaa yaani gua?” 10pĩna wĩleei ukulu nauuka, umukulu nuasio noopooka, uPaulo walekitandulanigua nĩndĩo, nualagĩĩlia ĩĩlaasi atime amuleegie kungũlũ mumĩkono yaao, amutuale kunkĩlĩ. 11uUtiku waasio ũShekulu nuĩmĩka piipĩ ninduyo nuũga, “Kamia nkolo Paulo, kuitĩ kĩna iio naalunkuĩlĩĩle mumpola zaane kũYelusalemũ, iio-iioo yukũjĩpĩĩle unkuĩle sunga kuLumĩ.” 12Pĩna naweela, ĩAyahũdi naakomia ĩkialo naiila ityunu ya kĩna sika ikilĩa nukwikopa sunga amuulage uPaulo. 13Nĩaasio naalĩ akomilie ĩkialo itĩ alĩ iingĩ kwikĩla makumi manĩĩ. 14Naenda kuapolia nakulu nĩanampala, naaũga, “Kwakamantanaa muiilityunu, kuleke kitomata kakĩntu sunga kumuulage uPaulo.” 15Luulo gua, inie palumuĩ nĩanilindĩ, muĩĩlĩ ino-iinoo umukulu wa ulugu wamuleete pansĩ kĩna muani zĩ mukakuzilekanula kĩĩsa impola zaakue. ishie kwĩzĩpĩlĩĩlie kukumuulaga pĩna wikĩĩlĩ kalasũgamĩĩla. 16uMũpyua wa kĩPaulo nwigyũlia kĩna akumuteketeelia, nuenda nũingĩla munkĩlĩ numuĩĩla uPaulo. 17uPaulo numuĩta umuĩ wa akulu a ĩlaasi, nuũga, “Mutuale umusumba uyu kumukulu wa ulugu, kuitĩ utĩĩte mpola za kumuĩĩla:” 18Numusola, numutuala kumukulu wa ulugu, numuĩĩla, “uPaulo umutũngua azunzĩtile wanompa nukuleetele umusumba uyu kunsooko utĩĩte mpola za kukuĩĩla.” 19uMukulu nuasio numuamba umukono, nwĩũna palumuĩ ninduyo kĩmpeelo numukolia kukĩmpisĩ-mpisĩ, “Utĩĩte lukaani kĩ lwa kumbuĩla.” 20Nuũga, “ĩAyahũdi ĩgombagiaa akulompe umutuale uPaulo mudaau umuĩĩke ntongela ilindĩ zĩ asiile kwimana kĩĩsa-kĩĩsa impola zaakue. 21Kuluulo gua, ue ulekigomba, kuitĩ antu akĩlile nĩmakumi manĩĩ, naamuteketelĩĩlie, naakamantanile muiilityunu kĩna sika ikilĩa nukwikopa sunga amuulage; nĩndĩo itĩ ĩzĩpĩĩlagiaa alindĩĩle ilyago kumuako.” 22uMukulu nuasio numuleka umusumba wende, numulagĩĩlia, “Uleke kumuĩĩla kamuntu kĩna wambuĩla impola izi.” 23Nuĩĩta akulu aĩlaasi abĩlĩ, nuũga, “Pansaa ya katatu nya utiku zĩpĩĩliĩ ĩĩlaasi magana mabĩlĩ ende sunga kuKaisalia, nĩadamĩĩla mpalasi makumi mupũngatĩ, nĩnaatĩĩte indilima, magana mabĩlĩ. 24Kangĩ mumuzĩpĩlĩlie uPaulo mpalasi ya kudaamĩĩla, mumutuale iiza kwakĩ jũmbe uPeliki.” 25Nuandĩka mbalua itĩ, 26“Kilaudio Lisia kwakĩ jũmbe numukulu Peliki, nakulamukia! 27uMuntu uyu alĩ muguĩlue nĩAyahũdi piipĩ kwiulagua ndĩo, paapo nanenda palumuĩ nĩĩlaasi nanumugũna, pĩna nanumumana kĩna uyu Mulumĩ. 28Pĩna nansiia mane alĩ amusokilie lukaani kĩ nanumutuala ntongela ilindĩ liao. 29Namona kĩna musokigue mumpola za Ulagĩĩlio waao, sika alĩ musokigue lukaani luensi nalũjĩpĩĩle kwitũngua kamuĩ kwiulagua. 30Pĩna naniigia kĩna ĩkakumukũsĩla, ĩkamuĩ namutuma kumuako, nalagĩĩlia ĩasokia aakue atambule inkaani zaao ntongela yaako Mulamu gua.” 31Iio gua, ĩĩlaasi naamusola uPaulo kĩna alĩ alagĩĩligue, naamutuala sunga kuAntipatili muutiku. 32Mudau yaakue naaleka ĩaasio ĩadaamĩĩla mpalasi ende palumuĩ ninduyo, naĩngĩ naashooka kunkĩlĩ. 33Pĩna naapika kuKaisalia nukukumupeela ũjũmbe ĩmbalua, naamuĩĩka uPaulo ntongela yaakue. 34Pĩna numĩsoma ĩmbalua, nukolia upũnile nsĩĩ kĩ. 35nuũga, “Nĩkakukutegeela pĩna ikiiza ĩasokia aako.” Nulagĩĩlia walindĩĩlue munumba ya kĩHelode.


c: text/html

text: 1Pĩna nazikĩla izi, ũShekulu nuaĩĩka nĩĩĩa makumi mupũngatĩ, nuatuma abĩlĩ-abĩlĩ amutongeele kwienda kukaa zensi nuluandĩ luensi kĩna alulomile kwienda umuene. 2Nuaĩĩla, “ĩMaogola mingĩ ĩpa ĩanamulĩmo akeei; iio gua mumulompe ũShekulu wa maogola waatuale ĩanamulĩmo mumaogola maakue. 3Longolĩ; laaĩ, namutumaa inie zĩ aana-nkolo pakatĩ ya iyĩngi. 4Mulekishola kambogoosi za mpiia sunga ĩmpĩnda sunga iilaatu, kangĩ muleke kĩsaaukia numuntu munzĩla. 5Nĩnumba yensi namukiingĩla muũge tangua; ‘matiliga mĩĩ muna numba ĩyĩ!’ 6Naaukoolĩ muana wa matiliga, ĩmatiliga maaani mĩkakumũkyalĩla uyu; naa ukutilĩ, ĩmatiliga maani mĩkakumushookela inie. 7Mũkyale munumba ĩĩo gua ĩmwilĩa nukwikopa iyaao; kuitĩ umunamulĩmo wijĩpĩĩle ĩkĩnamulĩmo kiakue; mulekishaama-saama kwipũna munumba ĩĩ nukwienda kunzĩa. 8Nĩkaa yensi namukiingĩla, naaamusũgamĩĩlia, mulĩe india nazikiĩĩkua ntongela yaani, 9muakamie ĩaluĩle naakoolĩ; muaĩĩle; ‘uUtemi wa kĩNzua wasũgamĩĩlaa kumuani.’ 10Nĩkaa yensi namukiingĩla, nĩndĩo kanga asiite kukumusũgamĩĩlia, mupũne muasio nĩpĩna mwakĩla munzĩla zaakue, ũgĩ; 11‘Sunga ulukundĩ lwa kaa yaani nalwakamantĩĩlaa mumĩgulu yĩĩtu kwalukũnũnta mumiani; ĩpa mumane izi, ya kĩna uutemi wa kĩNzua wasũgamĩĩlaa.’ 12Namuĩĩla ya Kĩna ikitũla itontũ kuSodomũ kwigigimĩĩlia palutondo luasio kwikĩla kukaa ĩyo. 13“Ukĩa kumuako Kolazini, ukĩa kumuako Betisaida! Kuitĩ kanga ĩmakula naalĩ matendekile kumiani kanga ĩalĩ matendekile kuTilo nĩSidoni, alĩ ijilee apelille kalĩ, ĩkikyalansa kunu ĩĩkĩtũnga imbuela nukukĩsemuĩla ĩmaũ. 14Ĩpa ikitũla itontũ kuTilo nĩSidoni kwigigimĩĩlia muulamulua kwikĩla kumiani. 15Ninduue Kapelinaũmũ, ukinansuluane sunga kwigyulu? Ukitimigua sunga kuulungu! 16Nukumũigagiaa inie ukunzigagiaa uneene; nukumusiitaa inie ukunsiitaa uneene; nunduyo nukunsiitaa ĩne ukumusiitaa uyo naaluntumile.” 17ĩAasio naa makumi mupũngatĩ naashooka kuulumbi, naaũga; “Shekulu, sunga ĩmasĩĩmuĩ makukugombia ishie kuliina liako.” 18Nuaĩĩla; “Aza numuoonie ũShetani wigua kwipũna kwigyulu zĩ lupĩĩto. 19Laaĩ, namupeelaa usũũmi kwitilata injoka ningĩĩ, nukũtilata ingũlũ tũlũ za mulugu; sunga kutilĩ kakĩntu nakĩkakumualaalia inie. 20Ĩpa mulekilumba yaasio kĩna ĩmasĩĩmuĩ makumugombia, ĩpa lumbĩ kunsooko ĩmiina maani mandĩkue kwigyulu.” 21iTyũngo lĩĩlo-lĩĩloo nulumbĩĩlia mwa kĩMuau Muelu, nuũga; Nakusongelia Tata, Shekulu wigyulu nĩnsĩĩ, kuitĩ waapisĩle izi ĩanamasala nuusugũ, nuakũnukuĩla naatakata. Eeze Tata, kuitĩ iio alĩ umuloeeligue. 22Tũlũ yensi napeegilue nuTata waane; kutilĩ numulĩngile uMuana isiititũla uTata, kangĩ wensi kutilĩ numulĩngile uTata isiititũla uMuana kangĩ wensi uMuana nusiiile kukumukũnukulĩla. 23Nuapĩlukĩĩla ĩamanigua aakue, nuĩ kĩtambuĩla nĩndĩo ing'ene dũũ, nuũga; “Maliukũ ĩmiiso namakuonaa namumaoonie inie. 24Kuitĩ namuĩĩla ya kĩna anakĩdagu iingĩ nĩatemi alĩ asiiile kwiona namukumaonaa inie, sika naamaonaa; nukukumiigia namukumiigagiaa iinie; sika naamiigia.” 25Laaa, umunakialo nuĩmĩka wamugeme, nuũga; “Mumania, ntende yaani nuusaale uupanga wa kalĩ nakalĩ?” 26Numuĩĩla; “Yandĩkue yaani muUlagĩĩlio. Usomile mbii?” 27Nushookeelia numuĩĩla; “Umuloogue ũShekulu Nzua waako kumoo waako tũlũ mukunkolo yaako tũlũ nukungũlũ zaako tũlũ nukumasala maako tũlũ, numunakaa waako kĩna ĩnkolo yaako.” 28Numuĩĩla; “Washookeelia iiza; tenda iio nĩnduue ukitũla umupanga.” 29Nunduyo nwĩsiia kukĩona kĩna munakulukuuluu, numukolia ũYesu; “uMunakaa waane waani?” 30ũYesu nuluamba ulukaani ulu nuũga, “Muntu umuĩ alupũnile kũYelusalemũ kwienda kũYeliko, nuguĩlua nĩaleegelania; naamujiula intiila naamukua nguma naenda naamuleka piipĩ kwikia. 31Kunsungia mupolia umuĩ alukĩlile ĩĩo nzĩla; pĩna numuona nuseenuka kĩmpeelo. 32nuMulawi iio-iiioo, pĩna nupika paasio numuona, nuseenuka kĩmpeelo. 33Ĩpa Musamalia umuĩ mumusĩnzo waakue numuagaana paapo pĩna alĩ wĩĩlĩĩ; ĩpa numuona numukolelua kĩsuusu. 34Numusũgamĩĩla numutũnga inguma zaakue, nuzipaka ĩmakũta numubinio; numunankĩlia mundoguĩ yaakue numutuala kunumba ya agenda, numukendegeela. 35Palutondo lwa kabĩlĩ nupũnia shilinge zibĩlĩ numupeela umukola numba ya agenda nuũga, ‘Mukendegeele uyu; tũlũ kiensi nukipũnia nakĩkĩlĩkĩlĩĩle, pĩna nikishooka nĩkakukushookelia.’ 36Waonaa mbii ue, muĩa naatatu nuĩmbi naalĩ munakaa waakue unuasio naalĩ muguĩlue nĩaleegelania?” 37Nuũga, “uUyo naalumukolĩĩlue ĩkĩsuusu.” ũYesu numuĩĩla, “Lenda utende iio-iioo.” 38Pĩna naalongola nũingĩla mukĩsaalĩ kĩmuĩ, numusungu ĩliina liakue Malita numusũgamĩĩlia munumba yaakue. 39Ninduyo alutĩĩte munũna nukuĩtaguaa Malia naalĩ wikyalansile pamĩgulu ya kĩYesu nũigia inkaani zaakue. 40Ĩpa uMalita alĩ wĩkunkunĩĩlie kuwĩtumi wingĩ, numuendeela nuũga, “Shekulu, sika kĩntune kumuako kĩna umunũna waane wandeka itĩ nĩtume ĩmilĩmo ning'ene dũũ? Luulo gua, umuĩĩle wanzalĩĩlie.” 41Ĩpa ũYesu nushookeelia nuũga; “Malita Malita, wĩkunkunĩĩlie nukukĩagia kunsooko ya intu iingĩ, 42ĩpa kĩdũũmue kĩntu kĩmuĩ dũũ. uMalia usaaguĩle ityũmpĩ naliiza nasikukileegeligua.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Pantondo zaasio ũYesu nukĩlĩla mumĩgunda palutondo lwa wikyali; ĩamanigua aakue naakolua nzala, naandia kũpikisa, upikisua naalĩa. 00106.tif Tyulĩ (Mt 12:1) 2ĩApalisayo pĩna naaaona, naamuĩĩla, “Laaa kati, Ĩamanigua aako aitenda nasika ijĩpĩĩle palutondo lwa wikyali.” 3Nuaĩĩla, “Sika alĩ musomilene kĩna uDaudi alutendile, pĩna alĩ mukolue ĩnzala, nĩnaalĩĩensi nduyo; 4kĩna alĩ wingĩĩle munumba ya kĩNzua numalia ĩmapũli naalĩ mĩkũmbĩkĩlo kwa kĩNzua, naalĩ mũiko kwilĩĩgua ninduyo nĩnaalĩ ĩensi, isiititũla ĩapolia udũũ. 5Kangĩ sika alĩ musomilene muUlagĩĩlio, kĩna pantondo za wikyali ĩapolia muNumba ya kĩNzua akoononeelagiaa lutondo lwa wikyali, sika naatimula.? 6Namuĩĩla gua kĩna, ukoolĩ ĩpa namukulu kwikĩla ĩNumba ya kĩNzua. 7Kanga ĩalĩ mulĩngile ĩndogolelio ya nkaani izi, ‘Nishiia kĩnishungu sika pyolia,’ sika aza mũjile kualamula nasika atimuĩle. 8Kuitĩ uMuana-muntu ingĩ shekulu wa lutondo lwa wikyali.” 9Nulega kuasio, nũingĩla mũshũnagogi liao. 10Alukoolĩ muntu wa mukono mulema, naamukolia, naaũga, “Mũikone kwikamia palutondo lwa wikyali? Koona amusokie.” 11Paapo nuaĩĩla, “Muntu kĩ kumiani kanga ĩutĩĩte ĩnkolo ĩmuĩ ĩguĩle mũlyĩndĩ palutondo lwa wikyali, wasiite kukumĩambane nukukumĩleegia? 12iTyũmbĩ lya muntu ingĩ kyakũ kwikĩla ĩnkolo! Luulo gua kutilĩ kamũiko kwitenda naiiza palutondo lwa wikyali.” 13Paapo numuĩĩla umuntu nuasio, “Golola umukono waako!” Nuugolola, naukamigua, naulĩganĩĩla numuua. 14Paapo ĩApalisayo naapũna naamukomelia ĩkialo amuulage kunzĩla kĩ. 15ũYesu pĩna nulĩnga izi, nulega kuasio. Iingĩ naamutiata, nuakamia tũlũ ensi, 16nualagĩĩlia aleke kukumukũmuula; 17koona lutimĩĩligue ulukaani naalĩ lutambulue numunakĩdagu Yesaya, ya kĩna, 18“Laaa, umwĩtumi waane nanumusaaguĩle, Muloogua waane; nkolo yaane yukuloeelagiguaa nduyo. nĩkakumuĩĩkĩla uMuau waane mumuakue, Nduyo ukakuzitanantĩlia indugu nazĩngĩ ĩkulukuuluu. 19Sikukikungumia katia sikukakĩtunta; Tilĩ nunumuĩ nukiiigia ululi luakue munzĩla. 20Sikukakuluũna ulutinde nalunũkĩkile, Katia sikukakukĩdibia ĩkĩtinde nakitũunkia ĩliuki Sunga pĩna ukileeta ĩkulukuuluu ĩdule. 21Numuliina liakue indugu nazĩngĩ zikilaaĩĩla.” 22Paapo naamuleetela mupokũ, munalĩsĩĩmuĩ, kangĩ ukĩmũũmi; numukamia; numunakĩmũũmi nuasio nũitambula nukwiona. 23uMulundo wensi naukulĩlua, naaũga, “Uyu sika wayune muana wa kĩDaudi?” 24Ĩpa ĩApalisayo pĩna naiigia, naaũga, “Uu usũũmi wa kĩBelizebuli udũũ umukulu wa masĩĩmuĩ, umuntu uyu wiĩnga ĩmasĩĩmuĩ.” 25ũYesu pĩna numana ĩmasĩĩgo maao, nuaĩĩla, “Utemi wensi kanga wĩĩ kĩpũka nkaani uweeene, ukupalansanaa. Nĩkaa yensi katia numba, kanga yĩĩ kĩpũka nkaani ĩnene, sika ikiĩĩmĩka. 26Kanga ũShetani wamuĩnge ũShetani, ukĩpũka nkaani umuene! Aĩpa uutemi waakue ukiĩĩmĩka mbii? 27Nineene kanga nĩmaĩnge ĩmasĩĩmuĩ kuusũũmi wa kĩBelizebuli, aĩaana aani akumaĩngaa kuusũũmi wa kuani. Luulo gua, ĩana aani ikitũla alamuli aani. 28Ĩpa ĩne kanga ĩnukumaĩngaa ĩmasĩĩmuĩ kuusũũmi wa kĩMuau waa kĩNzua, iio gua, uutemi wa kĩNzua wamuuzĩĩlaa. 29“Katia umuntu wishũũma mbii kwiingĩla munumba ya munangũlũ. nukwitepa inshao zaakue, anga ĩsikumutũngile tĩĩ umunangũlũ. Paapo wingĩle munumba watepe. 30Wensi nasika wa kuluandĩ luane ukunsiitaa; kangĩ nasikukuilingĩĩlaa palumuĩ nineeene ukusapatĩlagiaa. 31Iio gua namuĩĩla, Ĩantu ikileegeligua mulandu wensi nuutuki, ĩpa nukumutukĩlaa uMuau sikukileegeligua utimu. 32Wensi kanga waatambule ulukaaani lwa kumusiita uMuana-muntu ukileegeligua uutimu, ĩpa uzo kanga watambule ulukaaani lwa kumusiita uMuau Muelu siku kileegeligua uutimu muna umkũmbigyulu uu sunga nuwaasio naukiiza. 33“Mulĩzĩpie ikyota liĩ liiza ninkali zĩĩ nziiza; katia mulĩzĩpie ikyota liĩ byĩĩ ninkali zĩĩ mbĩĩ, kunsooko kunkali zaakue ikyota lyukulĩngaguaa. 34Inie wĩleli wa nzoka, mwishũũma mbii kwitambula nanziiza pĩna muabĩĩ. Kunsooko umulomo ukutaambulaa ziizo nazijuile munkolo. 35uMuntu namuuza mukĩuto kiakue nakĩĩza ukupũnagiaa nakĩĩza; umutu namubĩĩ mukĩuto kiakue nakĩbĩĩ ukupũnagiaa nakĩbĩĩ. 36Luulo namuĩĩla, Lukaani luensi lwa kiaka naakutambulaa ĩantu ijilipũnia iyalo lya lukaani luasio palutondo lwa ulamuli. 37Kuitĩ kunkaani zaako ukialĩĩligua ĩkulukuuluu, nukunkaani zaako ukilamulua.” 38Paapo ityũmpĩ lya alangi nĩApalisayo naamushookeelia, naaũga, “Mumania, kusiiile kuone kĩlĩgasĩĩlio kumuako.” 39Nuashookeelia, nuũga, “Wĩleli naubĩĩ nuwaugololia widũũma ĩkĩlĩngasĩĩlio; sika ukipeegua kakĩlĩngasĩĩlio, isiititũla ĩkĩlĩngasĩĩlio kya kiYona umunakĩdagu. 40Kuitĩ kĩna ũYona alĩ wĩĩmile mundaa ya nguĩna intondo zitatu munsĩ nuutiku, iio-iioo nuMuana-muntu ukakikyala pansĩ itondo zitatu munsĩ nuutiku. 41ĩAntu a kuNinawi ijiliĩĩmĩka palutondo lwa ulamulua palumuĩ nuwĩleli uu, ĩkakualamula ya kĩna atimuĩle, kunsooko ĩo naapela mĩlandu yaao kuutanantia wa kiYona. Laaĩ gua, ĩpa ukoolĩ namukulu kwikĩla ũYona. 42Mutemi namusungu nwa kutakama ũjiliuka palutondo lwa ulamuli palumuĩ nuwĩleli uu nukukuulamula ya kĩna utimuĩle. Kuitĩ alupũnile kuukinĩĩlo wa nsĩĩ wiigie ĩmasala ma kĩSolomoni. Laaĩ gua, ĩpa ukoolĩ namukulu kwikĩla uSolomoni.” 43“Lĩsĩĩmuĩ pĩna lyukumupũna umuntu lyukukĩlĩlaa paluandĩ nalugila kamaazĩ, lyukudũũmaa pakusũũpĩlia, nalĩulia. 44Paapo lyukuũgaa, ‘Nikishooka kunumba yaane pĩna alĩ mpũnile.’ Pĩna liaza, lyukumĩonaa ngila kakĩntu, mpiagulue nukwijĩpĩĩligua. 45Paapo lyukuendaa, nalĩmasola ĩmasĩĩmuĩ mĩĩa mupũngatĩ namabĩ-bĩĩ-bĩĩĩ kwikĩla ĩlo, namingĩla namikyala muumo. Nĩmpelo ya muntu nuasio yukutũlaa mbĩĩ kwikĩla nya muandio. Iio ikitũla nukuwĩleli uu naubĩĩ.” 46Pĩna alĩ kĩlĩ ukumatambuĩla ĩmaũmbĩ, laaa, unina nĩanũna alĩ ĩĩmĩkile panzi, naidũũma kukĩtambuĩla nduyo. 47Umuĩ numuĩĩla. Laaa, umaau waako nĩanũna aako ĩĩmĩkile panzi, idũũma mwĩtambuĩle ninduue. 48Nushookeelia, numuĩĩla unuasio naalumuĩĩlĩĩle, “uMaau waane waani, nĩanũna aane aani! 49Nualagĩĩla namukono ĩamanigua aakue, nuũga. Ntĩĩa ĩanũna aane numaau waane! 50Kuitĩ wensi nukutendaa uulooa wa kĩTata waane nwa kwigyulu, nuasio uuyo munũna waane, numugũlĩ waane, numaau waane.”


text: 1Anũna aane, iingĩ mumiani alekitũla amania, kuitĩ mumanile ya kĩna ishie nakwĩamania kukiligia ulamulua ukulu nangũlũ. 2Kuitĩ ishie tũlũ kukĩkũmpagiaa. Wensi nasika wĩkũmpilie muutambuli waakue, uyo ingĩ muntu wa kapanga, nusũũmile kuugilia numuĩlĩ wensi gaa kĩna zĩ kũgyuatio. 3Laaĩ, kukumaĩĩkĩlaa ĩmaguatio mumĩlomo ya mpalasi koona zukugombie ishie, itĩ kukuĩpĩlula ĩmiĩlĩ yaao yensi. 00029.tif Gyuatĩlio lya mpalasi (Yak 3:3) 4Laaĩ, sunga ĩmapango kanga mĩĩ makulu noo, makugendagiguaa nĩnzega nankulu, makupĩlulaguaa nĩkamankĩlio kaniinio tũlũ kwensi kĩna usiiile kwienda unuasio nwigendia. 5Iio-iioo nululĩmĩ ndulo ingĩ katũmpĩ kaniino, ĩo lukĩkeemaa wĩkeemi naukulu. Laaĩ kĩna umooto namuniino naukusonsaa uuwĩĩ naukulu zigi-zigi! 6Nululĩmĩ ndulo luene mooto; luene unkũmbigyulu wa uleki. Mumatũmpĩ mĩĩtu ma muĩlĩ, ululĩmĩ luene lukudobagiaa umuĩlĩ tũlũ wensi, kangĩ lukuishonsa tũlũ naalĩ iumbue, ndulo lukuakĩlagiguaa numooto wa Gehena 7Kuitĩ munduuli tũlũ zensi ĩza nimu, nĩza noni, nĩnazĩkĩkuesaa, nĩza munanza, tũlũ-tũũlũũ zukudĩĩmaguaa, ndizo zakondile kwidĩĩmua nĩantu. 8Ĩpa ululĩmĩ kutilĩ nusũũmile kukuludĩĩma, luene ubĩĩ nasika ukulũkupaa, wijuile uulogi naukola ukiu. 9Kuluasio nakumukulĩlĩa ũShekulu kangĩ Tata, sunga kuluasio nakuazũmĩla ĩantu naalĩ aumbue kumpiani ya kĩNzua. 10Mumulomo wazuuzu ukupũnaa ukembetua nuuzũmua. Anũna aane, sika ijĩpĩĩle kwitũla itĩ. 11Mbii, ĩkoolĩne ĩnjiĩlio nyukupũnagiaa ĩmaazĩ na maaza, nĩmaazĩ namakalĩ kuluuzĩ lumuĩ? 12Anũna aane, umukuu usũũmulene kwipĩa izeituuni, katia umuzabiibu kwipĩa inkuu? Iio-iioo nĩnjiĩlio sika ĩsũũmile kwipũnia ĩmaazĩ ma kĩlenge nĩmaazĩ namaaza. 13Waani munamasala, numulĩngi pakatĩ yaani? Nwalagĩĩle uutendi waakue mulugendo naluuza nuupolo wa masala. 14Ĩpa malĩĩ mutĩĩte wĩĩlũ naukalĩ nuuleei munkolo zaani, muleke kĩkũmazukia, kangĩ mulekitambula ulongo mumpola za tai. 15ĩMasala aya sika maasio namiikile kwipũna kukiania, ĩpa ma muna nsĩĩ, kangĩ ma kĩuntu nĩma kĩShetani. 16Kuitĩ ĩpaasio pĩna ukoolĩ uwĩĩlu nuuleei, paapo wĩĩlĩ umuzũgo nuutendi wensi naubĩĩ. 17Ĩpa ĩmasala namapũnile kukiania, kumuandio ingĩ meelu, kangĩ ingĩ ma matiliga, ma upolo, mĩlĩganĩlĩĩlie kwitegeela inkaani za antu, mijuile kĩnishungu ninkali nanziiza, magila kankankani sunga unamampĩlu. 18Nĩnkali nya kulukuuluu yukupandĩlaguaa mumatiliga nĩaasio naakuleetaa ĩmatiliga.


text: 1“Izi alĩ numuĩĩlĩĩle mulekikũmpigua. 2Ĩkakumukamatula mumasũnagogi; ĩtai ityũngo lijile, wensi kanga wamuulage inie ukishĩĩga ukumutumĩla uNzua. 3Nindiizi ĩkakuzitenda kunsooko sika alĩ amuĩzĩ uTata sunga uneene. 4Ĩpa alĩ numuĩĩlĩĩle koona ityũngo liao pĩna likiiiza muzijuke kĩna ĩne alĩ numuĩĩlĩĩle. Izi sika alĩ numuĩĩlĩĩle kwipũna umuandio kunsooko alĩ kwĩensi niniinie. 5Ĩpaino nalongola kumuakue naaluntumile. Ukutilĩ mumuani nwinkolia, Ulunziĩ mpĩĩ? 6Ĩpa kunsooko naalĩ numuĩĩlĩĩle izi, uusungu wijula inkolo zaani. 7Ĩpa ĩne namuĩĩla ĩtai, yumũjĩpĩle inie ĩne ndege; kuitĩ kanga nsiitilega, uMualĩĩlia sika wijile kumiani; ĩpa kanga nende nĩkakumutuma kumuani. 8Na waaza unuasio ukakuusokia uunkũmbigyulu kumpola za mulandu nĩkulukuuluu nuulamuli. 9Kumpola za mulandu, kunsooko sika asuĩlĩĩle mumuane. 10Kumpola za kulukuuluu, kunsooko nalongolaa kwa kĩTata; sika mwimona kangĩ. 11Kumpola za ulamuli kunsooko umukulu wa unkũmbigyulu uu walamulaguaa.” 12“Kĩlĩ ntĩĩte ningĩ za kumuĩĩla, ĩpa sika mwishũũma kukuzigigimĩlia ĩpaino. 13Ĩpa pĩna ukiiiza unuasio, uMuau nwa tai, ukakumutongeela inie mutai tũlũ yensĩ, kunsooko sika ukakĩtambulĩlia wing'ene, ĩpa ziizo nukakuziigia ukitambula; sunga nazijile ukakumutanantĩlia. 14uNuasio ukinkulia ĩne, kunsooko ukishola ĩzaane nukakumutanantĩlia inie. 15Tũlũ zensi nutĩĩte uTata ingĩ zaaane, luulo alĩ ntambuĩle kĩna ukusolaa ĩzaane nukukumutanantĩlia. 16“Kĩlĩ katũngo kaniino sika mwimona; kangĩ kĩlĩ katũngo kaniino mukimona.” 17Paapo ityũmpi lya amanigua naĩtambuĩla eene kueene. “Yaani itĩ nukukuĩĩla, kĩlĩ katũngo kaniino sika mwimona, kangĩ kĩlĩ katũngo kaniino mukimona; kangĩ, Kunsooko nalongola kwa kĩTata?” 18Iio naaũga, “Yaani itĩ nwiũga, Kĩlĩ katũngo kaniino. Sika kumanile witambula yaani.” 19ũYesu nulĩnga kĩna asiiile kukumukolia, nuaĩĩla, “Mukĩkoliane naaza mbũgile, kĩlĩ katũngo kaniino sika mwimona, kangĩ kĩlĩ katũngo kaniino mukimona? 20Tai-taaii namuĩĩla, mukikuuta kĩlĩlo nukwilĩla inie, ĩpa uunkũmbigyulu ukilumba; inie mukileetelua usungu, ĩpa uusungu waani ukikaĩlĩka wĩĩ ulumbi. 21Umusungu pĩna wĩkĩtũnguĩla utĩĩte uusungu kunsooko ityũngo liakue liazaa; pĩna wamulela umuana, sika ukulũjuka kangĩ uluago kunsooko ya ulumbi wa kalelua umuntu muna unkũmbigyulu. 22Iio niniinie mutĩĩte uusungu ĩpaino, ĩpa nĩkakumuona kangĩ ninkolo zaani zikilumba, nuulumbi waani ukutilĩ nukumuleegelia. 23Mulutondo luasio sika mukinkolia kalukaani. Tai-taaii namuĩĩla, luensi kanga mumulompe uTata muliina liane ukakumupeela. 24Sunga ĩpaino sika mulompile kalukaani muliina liane. Lompĩ, mukiligia, uulumbi waani wĩĩ ukamĩnkĩĩlũ. 25“Izi numuĩĩlĩĩle inie kuung'enua; ityũngo lijile sika nikitambula niniinie kangĩ kuung'enua, ĩpa nĩkakumudundulĩla impola za kĩTata. 26Palutondo luasio mukilompa muliina liane; sika nukumuĩĩla kĩna nĩkakumulompeela inie kwa kĩTata. 27Kunsooko uTata muene umuloilue inie, kuitĩ inie mwandoilue nukwishuĩĩla kĩna ĩne alĩ mpũnile kwa kĩTata. 28Alĩ mpũnile kwa kĩTata, naazile muna unkũmbigyulu; kangĩ naulekaa uunkũmbigyulu, nalongolaa kwa kĩTata.” 29ĩAmanigua aakue naaũga, “Laaa gua, ĩpaino witambula tengetenge, sikakawitambula kuung'enua. 30Ĩpaino kumanile kĩna umanile tũlũ-tũũlũũ, sika wishiia tũlũ wensi wakukolie; luulo kwasuĩĩla kĩna ue upũnile kwa kĩNzua.” 31ũYesu nuashookeelia, “Iino mwasuĩĩlane. 32Laaa gua, ityũngo lijile, kangĩ liazaa, mukishapatĩla muntu wensi kunsiao, mukindeka ning'ene. ĩpa sika ning'ene, kunsooko uTata ukoolĩ palumuĩ nineene. 33Izi alĩ numuĩĩlĩĩle muĩ nĩmatiliga mumuane. Muna unkũmbigyulu mutĩĩte luago ĩpa kamiĩ nkolo; ĩne naudulile uunkũmbigyulu.”


text: 1Kumpola za usangulia kunsooko ya naeelu, kĩna iio naalĩ ndagĩlĩĩlie kumakanisa ma kuGalatia, niniinie tendĩ iio-iioo. 2Palutondo lwa muandio ulwijũma, muntu wensi kunsiani nwaĩĩke ĩkĩuto kumuakue kĩna iio muna uligĩĩlie, ilekitũla usangulia ĩpaasio pĩna nikiiza. 3Nineene pĩna nikipika, nĩkakuatuma nambalua ĩaasio namukakuasaagula, atuale uukende waani sunga kũYelusalemũ. 4Naa injĩpĩĩle nende nineene, kukienda palumuĩ ni neene. 5Nikiiza kunsiani gua pĩna nakondia kwikĩlĩla pakatĩ ya Makedonia; kuitĩ nikĩlĩla pakatĩ ya Makedonia. 6Katia nĩkakikyala kunsiani, katia nikiĩĩma kunsiani muntondo za mbula, musũũme kwinjĩpĩlĩlia umusĩnzo kĩna nunziĩ. 7Kunsooko sika nsiile kukĩona niniinie ĩpaino pĩna ukaa nkĩlĩle; Ĩpa itĩ ndaaĩlĩĩle nikyale kunsiani ntondonkeei, nũShekulu walooagua. 8Ĩpa nikiĩĩma kuEpeso sunga ĩPentekote, 9kuitĩ numũgyuĩlue umulango mukulu nawinjĩpĩĩle, kangĩ akoolĩ iingĩ nainkaania. 10Ĩpa ũTimoteo na waaza, laaĩ wĩĩme kunsiani, ĩmugila kaooa; kuitĩ ukĩtuma umulĩmo wa kĩShekulu kĩna uneene. 11Luulo gua, wensi waleke kumumela ĩpa mumuzĩpĩlĩlie umusĩnzo kumatiliga, koona waaze kumuane, kuitĩ numulaaĩlĩĩle palumuĩ nĩanũna. 12Ĩpa gua, kumpola za kĩApolo umunũna wĩĩtu alĩ numupeepilie waaze kunsiani palumuĩ nĩanũna ndĩo, ĩpa sika ulooa wa kĩNzua waaze ĩpaino; ukiiza pĩna waligia ĩlioma. 13Kengealĩ, muĩmĩke kee muusuĩĩli, muĩ akĩgoosia, muĩ akamatĩkũ. 14Munkaani zaani, tũlũ zensi zitendeke muuloogua. 15Mumĩmanile ĩnumba ya kĩSitefana ya kĩna ingĩ nduĩ-nduĩ ya kuAkaya, nĩndĩo ĩpũnilie mumulĩmo wa kuatumĩkĩla ĩeelu; numupeepilie niinie, anũna aane; 16muakulie ĩantu naĩkĩna ĩa sunga kumuntu wensi nukĩtuma umulĩmo nukukĩaagia palumuĩ nĩndĩo. 17Nineene numbile kunsooko ya kuuza kumuao uSitefano nu Folitunato nu Akaiko; kuitĩ ĩa alĩ ansũgamĩlĩĩliee dũũ naalĩ numukeepeelue kumiani, 18Kunsooko alĩ ampumbuĩlie ĩnkolo yaane, ninkolo zaani gaa; kuluulo gua, mualĩngĩkie ĩantu naĩkĩna aasio. 19ĩMakanisa ma kuAsia mamulamukilie. uAkila nuPilisika amulamukilie dũũ mwa kĩShekulu palumuĩ nikyanisa nalĩkoolĩ munumba yaao. 20ĩAnũna tũlũ amulamukilie. Mwĩlamukie kuwĩsuni naweelu. 21Uu wau mulamu waane nanĩPaulo, kumukono waane uneene. 22uMuntu nasikumuloilue ũShekulu nuĩ muzũmue. Shekulu wĩĩtu, poloka! 23uUkende wa kĩShekulu Yesu Kilisito wĩĩ palumuĩ niniinie. 24Uloogua waane nawĩĩ palumuĩ niniinie tũlũ mwa kĩKilisito Yesu. Amini


text: 1Pantondo zaasio umutemi Helode pĩna nũigia impola za kĩYesu, nuaĩĩla ĩĩtumi aakue, 2“Uyu wayu Yohana Mubadĩĩzia, wiiukaa kwipũna muakiu; luulo ingũlũ izi zaakĩtuma munsĩ yaakue.” 3Kunsooko uHelode alĩ wamuguĩlile uYohana numutũnga, numugumĩla mukĩtũngo, kunsooko ya kĩHelodia, umusungu wa kĩPilipo umunũna waakue. 4Kunsooko uYohana alumuĩĩlĩĩle, “Mũiko kumuako kukumutoola unuasio.” 5Pĩna nusiia kukumuulaga, nwĩoopooka ĩantu, kunsooko alĩ aoonie kĩna alĩ munakĩdagu. 6Pĩna nalupika ulutondo nalukulu lwa kulelua kumuakue uHelode, umunanso wa kĩHelodia alĩ wiina ntongela ya antu, numuloeelia uHelode. 7Paapo nupũnia ilyago nukwilapa ukakumupeela kiensi nukakukĩlompa. 8Kuupambua shala nunina, nuũga, “Mpeela ityũelya kĩYohana Mubadĩĩzia muna kĩsela.” 9uMutemi nuĩ nuusungu, ĩpa kunsooko ilyapo liakue, nukunsooko ya aasio naalĩ ikyalansile nduzo pandia, nulagĩĩlia wapeegue; 10nutuma muntu, numudumula ityũe uYohana mukĩtũngo. 11ityũe liakue nalĩleetua mukĩsela, nupeegua umunanso, numutualĩla unina. 12ĩamanigua aakue naenda naausola umuĩlĩ waakue, naauĩĩka, naenda namuĩĩla ũYesu impola zaasio. 13ũYesu pĩna nũigia izi, nulega kuasio nipyango, nwĩũna wing'ene kuutuulũ pĩna kutilĩ kaantu. Nĩmaũmbĩ pĩna namiigia, namapilima ĩnanza namĩgulu kwipũna kukaa zaao. 14ũYesu pĩna nupika kũtyumbĩ nulĩona iyũmbĩ kyulu, nuakolelua kĩnishungu, nuakamia ĩaluĩle aao. 15Pĩna niĩ mpĩndĩ ĩamanigua aakue naamuagaana naaũga, “Ĩpa mbuga ntilĩ, nuutiku wiilaa; Malage ĩmaũmbĩ malongole kũishaalĩ, ĩgulĩlie india.” 16Paapo ũYesu nuaĩĩla, “Yaa kĩ kwienda kũishaalĩ; apeelĩ uniinie india.” 17Paapo naamushookeeli, “Kuagila kakĩntu, isiititũla ĩmapũli mataano ninshiĩ zibĩlĩ.” 18Nuuaĩĩla, “Ndeetelĩ.” 19Numalagĩĩla ĩmaũmbĩ mikyalanse pamasanzĩ, numasola ĩmapũli namataano ninshiĩ nazibĩlĩ, nulangamĩla kwigyulu, numakembeta, numaega ĩmapũli, nuapeela ĩamanigua aakue, nĩamanigua naamapeela ĩmaũmbĩ. 20Naalĩa tũlũ ensi, naikyuta. Naapisholeela ipiminangulua naalĩ pishaagile, naijulia itooto kyumi naibĩlĩ. 21Naalĩ alĩĩle alĩ zĩ agoosia magana manzogũ mataano, kwileka ĩakĩĩma nĩaana. 22Ĩkamuĩ ũYesu nuakangasĩĩlĩa ĩamanigua aakue ingĩle mwipyango atongele kwityumbĩ, pĩna uzo alukumalaga ĩmaũmbĩ. 23Pĩna numalaga ĩmaũmbĩ nunankĩla munkonko wing'ene, wendilompa. Pĩna niĩ mpĩndĩ alĩ wĩkuuko wing'ene. 24Nipyango pĩna alĩ liĩlĩ pakatĩ ya nanza naliiunguigua nĩmaĩngo, kuitĩ ĩnzega alĩpũnĩlĩĩle kuntongela. 25Mũgyĩngu ũYesu nuaagaana, wigenda mukiania ya nanza. 26ĩAmanigua pĩna naamuona wigenda mukiania ya nanza, naatunduala, naaũga, “Muntũnga!” Naakuuta kuooa. 27Ĩkamuĩ nuatambulia, nuũga, “Kamiĩ nkolo ingĩ neene, lekioopokĩ!” 28uPetelo numushookeelia, nuũga, “Shekulu, malĩĩ ĩuue, ndagĩĩlia nĩĩze kumuako mukiania ya maazĩ.” 29Nuũga, “Nzuu!” uPetelo nũika mũpyango, nugenda mukiania ya maazĩ, wamuagaane ũYesu; 30Pĩna numĩona ĩnzega, noopooka, nuandia kwisheketela, nukuuta, nuũga, “Shekulu, ngũna!” 31Ĩkamuĩ ũYesu nuambĩĩlĩa umukono waakue, numũtyapa, numuĩĩla, “Ue nwa usuĩĩli uniino, nĩkĩ watũla ninkankani?” 32Pĩna naingĩla mũpyango, ĩnzega nĩtuula. 33Ndĩo naalĩ ĩĩlĩ mũpyango naatũngama pamuakue, naaũga. Tai-taaii, ue uue wĩMuana wa kĩNzua. 34Pĩna naapũũta, naapika kunsĩĩ ya Genesaleti. 35Nĩantu a paasio pĩna naamumana, naatuma ĩantu tũlũ pensi munsĩĩ niasio, naamuleetela tũlũ ensi naalĩ aluĩle, 36naamupeepia alĩapaatie udũũ ishogolo lya ntiila yaakue; ensi naalĩ alĩpaatilie naakamigua.


text: 1uPetelo nuYohana alĩ inankĩla kwienda ensi kuNumba ya kĩNzua pityũngo lya ulompi nsaa ikyenda. 2Numuntu umuĩ naalĩ munakĩtele kwipũna mundaa ya kĩnina alukukenkaguaa nĩantu, numuĩĩka pamulango wa Numba ya kĩNzua naukuĩtagũaa Muuza, walompe iipeegua kuantu naiingĩla muNumba ya kĩNzua. 3Uzo pĩna numuona uPetelo nuYohana iingĩla muNumba ya kĩNzua, nulompa wapeegue kĩpeelo. 4uPetelo numutuupĩĩla palumuĩ nuYohana nuũga, “Kulaae ishie.” 5Nualaaĩkia, nusĩĩgile ukipeegua kĩntu ndĩo. 6Ĩpa uPetelo nuũga, “iMpiia nĩzahabũ numugila, ĩpa nanikĩtĩĩte, kĩĩkio nukukupeela. Kuliina lya kĩYesu Kilisito Munazaleti, ĩĩmĩka ugende.” 7Numũtyapa kumukono waakue wa kĩgoosia, numunansula; ĩkamuĩ ĩmĩgulu yaakue niing'ueng'ue yaakue nailigia ngũlũ. 8Nupũũta, nuĩmĩka, nugenda; nũingĩla muNumba ya kĩNzua palumuĩ ndĩo, nwigenda, nwipũũta pũũta nukukumukũmazukia uNzua. 9Antu tũlũ naamuona wigenda nukukumukũmazukia uNzua. 10Naamumana ya kĩna muene alukuuzaa nwikyalansile nukwilompa iipeegua pamulango Muuza wa Numba ya kĩNzua. Naijulua numuntũmbĩ nuukũmia mumpola izi naalĩ zigyelĩĩle kumuakue. 11Paapo pĩna aluityapile uPetelo nuYohana, antu tũlũ naĩlundĩkĩĩla kuukaaũ kumuao mukĩanda nakyukuĩtaguaa kĩanda kya kĩSolomoni, naakulĩlua dũũ. 12uPetelo pĩna nuona izi nuaĩĩla ĩantu, “Agoosia a Ĩsilaeli, nĩkĩ mũkulĩlua izi, sunga nukukukutuupĩĩla ishie zĩ kĩna ndiishie kumutendile uzo wagende kungũlũ zĩĩtu undiishie, katia kunsooko ya ukulia-Nzua wĩĩtu.” 13uNzua wa kĩĨbũlahimu nuĨsakĩ nuYakobo, uNzua wa atata ĩĩtu wamukulagiaa uMwĩtumi waakue ũYesu, uuyo inie naalĩ mumusakilie nukukumukaana ntongela ya kĩPilatu pĩna alupũnilie ulamuli umuasio watũnguĩlue. 14Inie gua namumukaana uyo naMuelu na Munakulukuuluu, namulooa mupeegue umuulagi, 15namumuulaga uyo uMuandio wa upanga, uyo uNzua naalumũiukilie kwipũna muakiu, nindiishie kuakuĩlli aakue. 16ĩLiina liakue, nukuusuĩĩli muliina liakue, lyumupĩĩle ingũlũ umuntu uyu namumuoonie nukukumumana; nuusuĩĩli mwa kĩYesu wamupeelaa uyu uumuĩ wa kapanga ntongela yaani inie tũlũ. 17Ĩpaino anũna aane, manile ya kĩna alĩ mutendile izi kuusiitimana, kĩna iio ĩakulu aani naalĩ atendile. 18Ĩpa impola izo naalutanantilie uNzua kwipũna ĩkalĩ kumĩlomo ya anakĩdagu tũlũ, ya kĩna uKilisito waakue ukiaagigua; ziizo watimĩlĩĩlie itĩ. 19Pelĩ gua, mupĩluke, ĩmĩlandu yaani ĩlimansĩĩligue, koona maaze ĩmatũngo ma usepeeleki namapũnile kwa kĩShekulu; 20koona wamutume uKilisito naalĩ muaĩĩkĩligue kwipũna ĩkalĩ, muene ũYesu, 21naalĩ yumũjĩpĩĩle kwiaanũnkulua kwigyulu, sunga maaze ĩmatũngo ma kutendua upia intu tũlũ, naalĩ matambulue nuNzua kumĩlomo ya anakĩdagu aakue naeelu kwipũna iyuukĩ ĩkalĩ. 22Kuitĩ uMusa nuũga, “ũShekulu Nzua ukakumunansulĩlia inie munakĩdagu nukipũna muanũna aani zĩ uneene; mukakumũigia mumpola tũlũ nukakumuĩĩla. 23Kangĩ ikitũla ya kĩna muntu wensi nasikukamũigia umunakĩdagu uyo ukioononeka nukwileegigua pakatĩ ya antu aakue.” 24Kangĩ nĩanakĩdagu tũlũ kwipũna uSamueli nĩndio naalĩ amutiatile, tũlũ naalĩ atambuĩle alĩ atanantilie impola za ntondo izi. 25Inie mwĩaana a anakĩdagu nilyago uNzua naalĩ ilagaanile nĩatata aani pĩna numuĩĩla uIbũlahimu, “Muwĩleli wako indugu tũlũ za unkũmbigyulu zikikembetua.” 26Nzua pĩna numũiukia kwupũna muakiu uMwĩtumi waakue Yesu, numutuma kumiani tangua, wa mukembete wamuleegie wensi mumuani kwipũna muubĩĩ waakue.


text: 1Pĩna uMuana-nkolo nuuũnanga umuntoozo wa mupũngatĩ, nayĩĩ ituulũ dũũ mwigyulu zĩ katungo kakupĩ. 2Nanĩaona ĩamalaĩka mupũngatĩ nakuuza ĩĩmĩkile ntongela ya kĩNzua, naapeegua madede mupũngatĩ. 3Numalaĩka muua nuuza nuĩmĩka ntongela ya witekelo, utĩĩte kĩseme kya zahabũ, nupeegua ulũmba wingĩ, wausaalĩnkanie palumuĩ nuulompi wa eelu tũlũ witekelo wa zahabũ nawĩĩlĩ ntongela ityengu lya kĩtemi. 4Nĩliuki lya ulũmba nalĩnankĩla kuntongela ya kiNzua palumuĩ nuulompi wa eelu kwipũna mumukono wa kĩmalaĩka. 5uMalaĩka nukĩsola ĩkĩseme nukijulia umooto wa upolelio, nuutaaga munsĩĩ, naitũla mugũgũmo ninduli, nimpĩĩto, numumanga. 6Nĩamalaĩka naa mupũngatĩ naatĩĩte ĩmadede mupũngatĩ naĩlĩganĩĩlia amalĩlie. 00187.tif Dyede (Uk 8:6) 7uMalaĩka nwa muandio nulĩlĩlia idyede, niĩ mbũla ya magũe numooto naishaalĩnkana nĩmĩgali, naitaagua munsĩĩ; ityũmpĩ lya katatu lya nsĩĩ nalĩsonsua, nityũmpĩ lya katatu lya makota nalĩsonsua, ĩmasanzĩ namatotũ tũlũ namasonsua sue. 8uMalaĩka nwa kabĩlĩ nulĩlĩlia idyede, nĩkĩntu zĩ nkonko nkulu niakĩĩle umooto nakĩtaagua munanza; ityũmpĩ lya katatu lya nanza nalĩtũla mĩgali. 9iTyumpĩ lya katatu lya iyumbe nakuuzaa ikoolĩ munanza naipanga naikia, nityũmpĩ lya katatu lya mapango nalionoonua. 10uMalaĩka nwa katatu nulĩlĩlia idyede, nsonda nkulu nĩgua kwipũna kwigyulu, niakĩĩle zĩ kienge, nĩguĩla mwityũmpĩ lya katatu lya miongo, numunjiĩlio za maazĩ. 11Nĩliina lya nsonda yukuĩtaguaa Ukalĩ; nityũmpĩ lya katatu lya maazĩ nalĩtũla makalĩ, nĩantu iingĩ naakia kumazĩ maasio kunsooko alĩ makalĩpagiguaa. 12uMalaĩka nwa kanĩĩ nulĩlĩlia idyede, ityũmpĩ lya katatu lya mpasu nalĩkuua, nityũmpĩ lya katatu lya mueli, nityũmpĩ lya katatu lya nsonda, koona ityũmpĩ liakue lya katatu liĩ wiilu, umunsĩ ulekimĩlĩka ityũmpĩ liakue lya katatu, sunga utiku iio-iioo. 13Namona nanĩigia ndĩĩ nĩpũpũta pakatĩ igyulu, nĩlĩla kululi lukulu, “Ukĩa, ukĩa, ukĩa, waao naakuuzaa ĩĩlĩ muna nsĩĩ, kunsooko ya mĩlĩlo nĩsaagile nya madede ma amalaĩka naatatu, naakilĩlia!”


text: 1Pĩna numaona ĩmaũmbĩ, nunankĩla munkonko; nwikyalansa, ĩamaningua aakue naamuagaana. 2Numũmuula umulomo waakue, nuamania, nuũga; 3“akembetue ĩatũka a nkolo; kuitĩ uutemi wa kwigyulu ingĩ waao. 4Akembetue naakola usungu; kuitĩ ĩaasio ikipumbuligua. 5Akembetue naapolo; kuitĩ ĩaasio ĩkakumĩsaala ĩnsĩĩ. 6Akembetue naakola nzala nĩnoota kukulukuulu; kuitĩ ĩaasio ĩkakikyuta. 7Akembetue naakola kĩnishungu; kuitĩ ĩaasio ikionelua kĩnishungu. 8Akembetue naeelu munkolo; kuitĩ ĩaasio ĩkakumuona uNzua. 9Akembetue naakuleetaa ĩmatiliga; kuitĩ ĩaasio ikiĩĩtua aana a kĩNzua. 10Akembetue naakuagagiguaa kunsooko ya kulukuuluu; kuitĩ uutemi wa kwigyulu ingĩ waao.” 11Muakembetue pĩna ĩkakumutukĩla nukukumuagia nukukumutambula uubĩ wensi kuulongo, kunsooko yaane. 12Lumbĩ nukwilumbĩĩlia; kuitĩ ĩkĩpeegua kiani ĩngĩ kĩkulu kwigyulu; kuitĩ iio aliaaagilie ĩanakĩdagu naalĩ amutongelĩĩle. 13“Inie mwĩmulenge wa muna nsĩĩ; kanga umulenge usuuke ukilungĩlua yaani? Sika wijĩpĩĩle kakĩntu, isiititũla kwiiitũa kunzi nukũtilangĩlua nĩantu. 14Inie mwĩweelu wa unkũmbigyulu. Kaa niĩĩlĩ munkonko sika ĩsũũmile kwipisigua. 15ĩAntu sika akusonsagiaa ĩntala nukwiĩĩkĩla munsĩ ityooto, ĩpa pauĩĩko wa ntala; yukuamĩlĩkĩlaa tũlũ ensi naakoolĩ munumba. 16Iio-iioo uweelu waani weelie ntongela ya antu, aone uutendi waani nauuza, amukulie uTata waani nwa kwigyulu.” 17“Mulekishĩĩga kĩna alĩ nijile kukuwoonoona uUlagĩĩlio ninkaani za Anakĩdagu; Sika alĩ nijile kwioonoona, ĩpa kwikamĩnkĩĩlia. 18Tai namuĩĩla; ‘Sunga igyulu nĩnsĩĩ pĩna zijililega, koolua kamuĩ katia kalutonua kamuĩ sika kikileegigua muUlagĩĩlio sunga tũlũ zensi zikondeeligue. 19Wensi gua, kanga wakoonoone kalagĩĩlio kamuĩ muipi napiniino, nukukuamania ĩantu iio, ukiĩĩtua muniino kwikĩla tũlũ muutemi wa kwigyulu; ĩpa wensi nukupitenda nukukupimania, nuasio ukiĩĩtua mukulu muutemi wa kwigyulu. 20Namuĩĩla; Kanga ĩkulukuuluu yaani ĩlekikĩlĩkĩĩla ĩkulukuuluu ya alangi nĩApalisayo, sika mukiingĩla kainiino muutemi wa kwigyulu.’” 21“Mũigilie ĩanakalĩ naalĩ aĩĩlue; ‘Ulekiulaga; wensi nukiulaga, yumũjipĩĩle ulamulua.’ 22Ĩne gua, namuĩĩla. Wensi nukumutakĩĩlaa umunũna waakue yumũjĩpĩĩle ulamulua. Nukumushoonelagia umunũna waakwe yumũjĩpĩĩle watualue kwilindi; numuntu wensi kanga wamumele, yumũjĩpĩĩle ĩGehena, ya mooto. 23Iio gua, kanga ĩwipũnia imasongelio maako paupolelio, nukunu wijuke kĩna umunũna waako, utĩĩte gyũndo kumuako, 24leka paapo imasongelio maako pawitekelo, lenda ukamantane tangua numunũna waako, paapo ushooke upũnie imasongelio maako. 25Kamantananga numulugu waako pĩna mwĩensi munzĩla, umulugu waleke kukuĩĩka mumĩkono ya mulamuli, numulamuli wakuĩĩke mumĩkono ya mulindĩĩla-kĩtũngo ugumĩlue mukĩtũngo. 26Tai nakuĩĩla, Sikukipũna muasio sunga ukalĩpe ĩkasenti ĩka mumalĩĩlio.” 27“Mũigilie kĩna alĩ itambulue; ‘Mulekigololia.’ 28Ĩne gua, namuĩĩla. Wensi nukumulaaa umukĩĩma kuuawa, paapo wagololagia ninduyo munkolo yaakue. 29Kanga ĩliiso liako Iya kĩgoosia lĩkutimulie, ulĩkuule, ulĩtaage kulĩ ninduue; iiza nangũlũ ulimĩĩlie ĩkatũmpĩ kaako kamuĩ, kwikĩla umuĩlĩ waako wensi utaague muGehena. 30Kanga umukono waako wa kĩgoosia ukutimulie uudumule, uutaage kulĩ ninduue; iiza nangũlũ ulimĩĩlie ĩkatũmpĩ kaako kamuĩ, kwikĩla umuĩlĩ waako wensi utaague muGehena. 31Kangĩ alĩ itambulue. Nukakumuleka umusungu waakue, wamupeele ĩkieti kya wĩleki. 32Ĩne gua, namuĩĩla. Wensi kanga wamuleke umusungu waakue, isiititũla kunsooko ya usambo, ukumutendaa mugololia; numuntu wensi kanga wamutoole umusungu namulekue, wagololagiaa.” 33“Kangĩ mũigilie kĩna ĩanakalĩ alĩ aĩĩlue. Ulekilapa kuulongo, ĩpa upikĩĩlie kwa kĩShekulu uulapi waako. 34Ĩne gua, namuĩĩla. Ulekiiila ityunu kainiino; sunga kwilapĩla igyulu, kuitĩ lĩĩlo tyengu lya kĩtemi lya kĩNzua; 35katia kwilapĩla ĩnsĩĩ, kuitĩ muumo uĩĩko wa mĩgulu yaakue; katia kũYelusalemũ, kuitĩ ĩĩo kaa ya mutemi namukulu. 36Katia ulekiiilĩla ityunu ityũe liako, kuitĩ sikusũũmile kwitenda tyũmbĩ lĩmuĩ lĩtũle lielu katia liilu. 37Utambuli waani utũle eeze yĩĩ eeze, zũi yĩĩ zũi; nazĩkĩongeela kuizi zukupũnaa kumubĩĩ.” 38“Mũigilie kĩna alĩ itambulue. Liiso kuliiso, liino kuliino 39Ĩne gua, namuĩĩla. Muleke kĩkunguma numuntu namubĩĩ; ĩpa nuasio kanga wakukue lupĩĩ kuluakasa lwa kĩgoosia, umupĩlulĩlie nuluua. 40Nusiiile kukukusokia nukwishola ĩntiila yaako, umulekele numunkũmbĩ. 41Nuasio nukakukukankanĩka wende maili ĩmuĩ, lenda ninduyo zibĩlĩ. 42Nukukulompa umupeele. nusiiile kwilĩa mpaa kumuako, uleke kumũima.” 43“Mũigilie kĩna alĩ itambulue, ‘Ukakuumuloogua umunakaa waako, nukukumusuukĩlua umulugu waako.’ 44Ĩne gua, namuĩĩla; Alooguĩ ĩalugu aani, alompeelĩ naakumuagagiaa, 45koona mutũle aana a kĩTata waani nwa kwigyulu; kuitĩ ukuatuĩlagiaa ĩmpasu yaakue ĩabĩĩ nĩnaaaza, nukukuakuĩlia ĩmbũla ĩanakulukuuluu nĩnasika akulukuuluu. 46Kanga ĩmualogilue naamuloogilue, mutĩĩte kĩpeegua kĩ? Sunga ĩasangulia-koodi sika iio akutendaane? 47Kanga ĩmukuaũgia ĩanũna aani udũũ, mutendile yaani namuakĩlĩkĩlĩĩle? Sunga ĩandugu nazĩngĩ sika iio akutendaane? 48Iio gua muĩ akamĩnkĩĩlũ niniinie zĩ uTata waani nwa kwigyulu namukamĩnkĩĩlũ.”


text: 1Namona paapo uMuana-nkolo pĩna nuuũnanga umuĩ wa mĩntoozo nupũngatĩ, naniigia kĩmuĩ kya iyumbe naipanga inĩĩ nakiũga zĩ luli lwa mugũgũmo, “Nzuu!” 2Namona, laaa, mpalasi nzelu, nĩnaalumĩdaamĩlĩĩle utĩĩte uuta, nupeegua ngala, nupũna nudula kangĩ wadule. 3Pĩna nuuũnanga ũmuntoozo wa kabĩlĩ, nanĩkiigia ĩkĩumbe nakĩpanga kya katatu kiũga, “Nzuu!” 4Nĩpũna ĩmpalasi yĩngĩ nkasũkũ zuu, naalumĩdaamĩĩlĩĩle nupeegue kukumaleegia ĩmatiliga munansĩĩ, koona ĩantu ĩulage; nupeegua yũmba kyulu. 5Pĩna nuuũnanga ũmuntoozo wa katatu, nanĩkiigia ĩkĩumbe nakĩpanga kya katatu kiũga, “Nzuu!” Namona laaa, ĩmpalasi nzilu, naalumũdaamĩlĩĩle utĩĩte ngele mumukono waakue. 6Naniigia zĩ luli pakatĩ ya iyumbe naipanga inĩĩ lwiũga, “ĩNngele nya ngano kushilinge, ningele nazitatu zaupemba kushilinge, ĩpa ulekioonoona ĩmakũta numubinio!” 7Pĩna nũũnanga ũmuntoozo wa kanĩĩ, naniigia luli lwa kĩumbe nakĩpanga kya kanĩĩ kiũga, “Nzuu!” 8Namona, laaa, mpalasi ikyelu lya utiukĩkũ, naalumĩdaamĩlĩĩle ĩliina liakue ingĩ Ukiu, nuUlungu naĩtiata nunduyo. Naapeegua usũũmi mwityũmpĩ lya kanĩĩ lya nsĩĩ, aaulage kuyũmba, nukunzala, nukukĩhuumo nukunkialu za nsĩĩ. 9Pĩna nuuũnanga ũmuntoozo wakataano, namona nsĩlĩlĩ ya upolelio inkolo zaao naali aulague kunsooko ya lukaani lwa kĩNzua, nukunsooko ya ukuĩli naalĩ akuĩlĩĩle. 10Naalĩla kululi lukulu, naiũga, “Ee Shekulu, Muelu numukola tai, sunga nzuakĩ sikaka wilamula nukukuĩligĩlia ĩkulukuuluu ĩmĩgali yĩĩtu kuĩa naĩkikyalaa muna nsĩĩ?” 11Naapeegua wensi waao ntiila ndĩĩpũ nzelu, naaĩĩlua asũũpie kĩlĩ tyũngo niino, sunga pĩna likitimĩĩla iyalo lya ĩtumi ĩa nĩanũna aao naikiulagua zĩ ĩeene. 12Namona pĩna nuuũnanga umuntoozo wa mutandatu, nawĩĩ mumanga mukulu; ĩmpasu nĩtũla nzilu zĩ mbuela ya maũli, umueli nautũla zĩ mĩgali, 13ninshonda za kwigyulu nazigua munsĩĩ zĩ kyota nalĩkulagalagiaa inkali zaakue nampolokotia, pĩna likũnkua nĩnzega nankulu. 14iGyulu nalĩleegigua zĩ ĩmbũgũlũ nampaningue; nĩnkonko yensi nĩkĩsiwa kiensi nazishaamigua panandĩ zaao. 15Nĩatemi a muna nsĩĩ, niakulu, nĩatongeeli a ulugu, nĩagolĩ, nĩanangũlũ, numusese wensi, numukolelua wensi naipisa mumalũlũ numunsĩlĩlĩ ya matunda ma nkonko, 16naaziĩĩla inkonko nĩmatunda, “Kutũlatĩĩliĩ mukupise kulekiona uusiu waakue nwikyalansile mwityengu lya kĩtemi, nuutaki wa Muana-nkolo, 17kunsooko ulutondo nalukulu lwa utaki wao luazaa; waani gua nusũũmile kwiĩĩmĩka.”


text: 1Anũna aane, muntu kanga wigyelele wagua muutimu wensi, inie namwa kĩnkolo, mumushookie kunkolo ya upolo; ĩpa ue wĩsukuke, ulekigemua nunduue gaa. 2Mwĩkenkie ĩmĩligo; iio mutimĩĩlie ilyagĩĩlio lya kĩKilisito. 3Kuitĩ wensi kanga wĩsĩĩge umuene kĩna wĩkĩntu nduyo sika kĩntu, wĩpembelĩĩlie umuene. 4Wensi gua nwaulaaĩkie umulĩmo waakue umuene, paapo ukitũla nĩnsooko ya kĩkũmazukia umuene udũũ, ilekitũla kumuntu muua. 5Kuitĩ wensi ukikenka umuligo waakue umuene. 6uMumanigua nwakamantane numumania waakue muuuza tũlũ. 7Muleke kĩkonga; uNzua sikukupopotaguaa, kuitĩ kiensi nukukĩpandĩla umuntu, kĩĩkio ukakukĩogola. 8Kunsooko unuasio nukupandĩlaa kumuĩlĩ waakue umuene, muumo mumuĩlĩ ukiogola uuolũ; ĩpa unuasio nukupandĩlaa kwa kĩMuau, muumo mwa kĩMuau ukiogola uupanga wa kalĩ nakalĩ. 9Kulekikatala kwitenda naiiza gua, kuitĩ pityũngo liakue kukiogola kanga kulekitia nsula. 10Tũlũ gua, pĩna kutĩĩte ĩlioma, kuatendele tũlũ naiiza nangũlũ ĩaasio nakukĩnũna muusuĩĩli. 11Laaĩ, iwandĩkua naukulu nanumuandĩkĩĩle inie kumukono waane uneene neenee! 12Tũlũ naaloe kukigyelela zĩ aaza mumpola za kĩmuĩlĩ, aao akumoonatĩĩlia inie kwiaalamigua; lukutilĩ naluĩngĩ, lwalu udũũ, alekiaagigua kunsooko ya musalaba wa kĩKilisito. 13Kuitĩ sunga ĩene ĩakola naaalamigue sika aukendegelĩĩle uUlagĩĩlio; ĩpa asiiile inie mualamigue koona ĩkũmazukie mumpola za miĩlĩ yaani. 14Ĩne gua, sika numuloe kukĩkũmazukia isiititũla mumusalaba wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito muumo uunkũmbigyulu wakonontelĩĩlue kumuane, nineene nakonontelĩĩlue kuunkũmbigyulu. 15Kuitĩ kwiaalamigua sika kĩntu, sunga kwishiitiaalamigua sika kĩntu, ĩpa kwitũla kĩumbe nakĩpia. 16Ndĩo tũlũ naikigendela muutongeelua uu, matiliga mĩĩ kumiao nĩkĩnishungu, sunga kũIsilaeli ya kĩNzua. 17Kwipũna ĩpaino, walekinjagia kamuntu; kuitĩ ĩne ntĩĩte mumuĩlĩ waane ĩmĩntoozo ya kĩYesu. 18Anũna aane, uukende wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisisto wĩĩ palumuĩ nĩnkolo zaani. Amini


text: 1Paulo, mutumua wa kĩKilisio Yesu kuulooa wa kĩNzua, namuandĩkĩla inie eelu namukoolĩ kuEpeso, namuasuĩĩli mwa kĩKilisito Yesu. 2uUkende wĩĩ kumiani nĩmatiliga namapũnile kwa kĩNzua Tata wĩĩtu nukwa kĩShekulu Yesu Kilisito. 3Wakũmazukigue uNzua, Tata wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito, naalukukembetile mwa kĩKilisito kuukembetua tũlũ wa kĩnkolo naupũnile kwigyũlu; 4kĩna iio naalukusaguĩle mumuakue pĩna ĩmĩkũlĩla ya unkũmbigyulu alĩ ikĩĩlĩ kalaĩĩkua, kutũle eelu, nagila kishokio ntongela yakue muulogua. 5Kuitĩ wakusaaguĩle kwipũna iyuukĩ, koona kutendue aana aakue kunzĩla ya kĩYesu Kilisito, kwilika lya ugombigua wa ulooa waakue. 6Ukũmigue uukulu wa ukende waakue naalukukembetile mumuloogua waakue. 7Mumuakue kutĩĩte ukomolua munzĩla ya mugali waakue, ulegeligua wa mĩlandu, kwilika lya ugolĩ wa ukende waakue, 8naalukongelĩĩlie kunsĩĩtu mumasala tũlũ nuumani. 9Ukumanĩkilie ishie uunkũnkũ wa ulooa waakue, kwilika lya usiio waakue naalĩ wigyelĩĩle mwa kĩKilisito, 10wĩĩ ulĩganĩĩlũ wa ukamĩnkĩĩlũ wa matũngo, uKilisito watũle tyũe lya tũlũ-tũũlũũ, intu naikoolĩ kwigyulu, niintu naikoolĩ muna nsĩĩ gaa. 11Numunsĩ yaakue alĩ kuatendue usaali kwilika lya usiio wa kĩuyo nukutendaa inkaani tũlũ kwilika lishĩĩgo lya ulooa waakue; 12ishie naalĩ kumulaaĩlĩĩle uKilisito ĩmuandio, alĩ kuasaagulue kwikyale kuukũmazukia wa ukulu waakue. 13Mumuakue niniinie ga, naalĩ mũigilie ulukaani lwa tai, impola na nziiza za ugũnua waani, nukwishuĩĩla mumuakue alĩ muaĩĩkĩluue umuhũli nuMuau Muelu wilyago, 14muene ingĩ uĩĩkĩĩli wa usaali wĩĩtu sunga kupeegue uukomolua wensi, kuukũmazukia wa ukulu waakue. 15Kunsooko ĩo gua, nineene kwipũna pĩna alĩ niigilie impola za usuĩĩli waani mwa kĩShekulu Yesu, sunga uuloogua waani kueelu tũlũ, 16sika nileka kwishoongelia kunsooko yaani nukukumũjuka inie muulompi waane. 17Koona uNzua wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisisto, Tata wa ukulu, wamupeele ĩnkolo ya masala nĩnya ukũnukulua, mumulĩnge uyo kĩna wĩĩlĩ. 18Ĩmiiso maani ma nkolo meeligue, koona mumane kĩna wĩĩlĩ uulaaĩĩli wa wĩĩto waakue, sunga mumane kĩna wĩĩlĩ uugolĩ wa usaali waakue naukulu mueelu. 19Nukwimana kĩna wĩĩlĩ uukulu naukĩlĩkĩlĩĩle wa ngũlũ zaakue munsĩ yĩĩtu nakusuĩlĩĩle; kwilika lya mulĩmo wa ngũlũ za usũũmi waakue. 20Naali wĩtumĩĩle mwa kĩKilisito, pĩna alukumũiukia kwipũna muakiu, numuĩĩka pamukono waakue wa kĩgoosia kwigyulu, 21Kukiania zigi kwikĩla uutemi wensi nuusũũmi ningũlũ nĩkĩtemi, nĩliina liensi nalukuteaguaa, sika muna unkũmbigyulu wau udũũ, ĩpa sunga muwaasio gaa naũjile. 22Nuĩĩka iintu tũlũ nsĩlĩlĩ ya mĩgulu yaakue, numuĩĩka watũle tyũe mũintu tũlũ yensi kunsooko ikyanisa, 23numuĩlĩ waakue; uwijuli waakue nukuijulagiaa intu yensi tũlũ pensi.


text: 1Kangĩ nuaĩĩla ĩamanigua aakue, “Alukoolĩ muntu umuĩ mugolĩ naalutĩĩte umulindĩĩla-nsao. Uyo nusokigua kumuakue ya kĩna wishapatĩlia inshao zaakue. 2Numuĩta numuĩĩla, Mpola kĩizi nanikigyũlia kumuako. Pũnia iyalo lya ulindĩĩli waako, kuitĩ sikusũũmile kwitũla mulindĩĩli kangĩ. 3uMulindĩĩli nuũga munkolo yaakue, ntendeii, kuitĩ ũShekulu waane wandeegelia uulindĩĩli waane. Kwilĩma sika nsũũmile; kwigelelua niona nsoni. 4Nalĩngaa kĩna nikitenda koona pĩna nikileegigua muulindĩlĩ waane, ĩantu ansũgamĩĩlie munumba zaao. 5Nuĩĩta ĩantu a Mpaa ĩa kĩShekulu waakue umuĩ-umuĩ; numuĩĩla nwa muandio, ‘Alulĩĩle mpaa kĩ kwa kiShelulu waane?’ 6Nuũga, iNgele gyana za makũta. Numuĩĩla, ‘Sola uwandĩkua waako, wikyalanse kuukaaũ, andĩka makumi mataano.’ 7Paapo numuĩĩla numuua, aue, ‘alulĩĩle mpaa kĩ?’ Nuũga, ‘Mĩligo gyana ya upemba.’ Numuĩĩla, ‘Sola uwandĩkua waako, andĩka makumi munaana.’ 8ũShekulu nuasio numukũmazukia umulindĩĩli nasika munakulukuuluu kuusugũ waakue; kuitĩ ĩaana a unkũmbigyulu uu muwĩleli waao uweene asugũ kwikĩla ĩaana a weelu.” 9Nineene namuĩĩla, ĩpaĩlĩ ĩkĩsuakĩĩa kunsao nasika za kulukuuluu koona pĩna zijiliula, amusũgamĩĩlie muwikyalo waao uwa kalĩ nakalĩ. 10“Namusuĩĩli mũintu nainiino ukutũlaa musuĩĩli sunga mũintu naikulu gaa; nasika munakulukuuluu mũintu nainiino ukutũlaa sika munakulukuuluu sunga mũintu naikulu gaa. 11Kangĩ malĩĩ uniinie sika muasuĩĩli munsao nasika za kulukuuluu, waani ukakumusuĩĩla munsao za tai. 12Malĩĩ sika alĩ muasuĩĩli munsao za muntu wĩngĩ, waani ukakumupeela inshao nazaani uniinie. 13Kutilĩ umwĩtumi nusũũmile kukuatumĩla iShekulu naabĩlĩ, kuitĩ katia ukakumusuukĩlua umuĩ nukukumuloogua umuua, katia ukikamantana nuumuĩ nukukumumela umuua Sikaka musũũmile kukumutumĩla uNzua nĩmamona.” 14ĩApalisayo naalĩ alogua mpiia, pĩna naigyũlia ĩzaasio tũlũ, naamumela. 15Nuaĩĩla; “Inie niinie mukĩpeelaa ĩkulukuuluu ntongela ya antu, ĩpa uNzua ulĩngile inkolo zaani; kuitĩ nalukuligue pakatĩ ya antu lukutũla uĩĩpĩlua ntongela ya kĩNzua. 16“uUlagĩĩlio nĩAnakĩdagu alĩ ikoolĩ sunga kuntondo za kĩYohana; kwipũna ĩmatũngo maao iMpola naNziiza ĩza utemi wa kĩNzua zukutanantagiguaa, numuntu wensi ukĩingĩlagiaa kungũlũ. 17Ĩpa itontũ igyulu nĩnsĩĩ zilimansĩĩligue kwikĩla katonua kamuĩ ka Ulagĩĩlio kwioononeka. 18“Wensi nukumuleka umusungu waakue nukwitoola wĩngĩ wagololagiaa; ninduyo nukumutoola uyo namulekue numugoosia wagololagiaa.” 19“Alukoolĩ muntu umuĩ namugolĩ naalukĩtũnga intiila za kĩtemi naza ngele nkakũ nukulĩaa lutondo luensi kumamona. 20Nĩpamulango waakue alukuĩĩkaaguaa mutũka umuĩ, ĩliina liakue Lazalo naalutĩĩte inkonko ningĩ. 21ninduyo alukuuzaa muauwe wikyute kumaminangulua namaguile pameeza ya mugolĩ; sunga imbua nazukumulampa inkonko zaakue. 22Numutũka nukia, nusolua nĩamalaĩka kukĩkũa kya kĩIbũlahimu. uMugolĩ nduyo nukia, nuĩĩkua. 23Ĩpa kuasio kuulungu nunansula ĩmiiso maakue kĩna alĩ wĩĩlĩ muluago, numuona uIbũlahimu kĩna kulĩ nuLazalo mukĩkũa kiakue. 24Nwĩtunta nuũga, Ee tata Ibũlahimu, unkolelue kĩnishungu, umutume uLazalo watoelie ĩnsonge ya luala luakue mumaazĩ walupolie ululĩmĩ luane, kunsooko niaaga muna mooto uu. 25“uIbũlahimu nuũga, Muana waane, juka ya kĩna ue aluligilie maaza ĩmako muumĩ waako nuLazalo iio nuligia namabĩĩ. Ĩpaino nduyo wipumbuligua kunu, ninduue ualaalĩke. 26Kangĩ sika kunsooko yoĩ dũũ, ĩpa pakatĩ yĩĩtu ishie niniinie, lyaĩĩkilue lyĩndĩ kyulu koona ĩaasio naasiiile kwipũna alongole kunsiani alemue, sunga ĩaaiso a kunsiani alemue kwipũũta aaze kunsĩĩtu. 27Nuũga, Tata, nakulompa gua, umutume kunumba ya kĩtata wane, 28kunsooko ntĩĩte anũna aane ataano, koona waakuĩle, alekipika ndĩo paluandĩ ulu ulwa luago. 29uIbũlahimu nuũga, ‘Atĩĩte uMusa nĩanakĩdagu, naaiigie aao.’ 30Nuũga, ‘Zũi Tata Ibũlahimu, ĩpa kanga muntu wapũne muakiu waagaane ndĩo ikipela.’ 31Numuĩĩla, ‘Na asiita kukĩiigia uMusa nĩanakĩdagu, sika ikigomba kanga umuntu wiiuke nakĩ kwipũna muakiu.’”


text: 1Ana ane na mwanino, nukumuandĩkĩla izi mulekitimula. Kanga wensi watimule kutĩĩte uMualĩĩlia kwa kĩTata, Yesu Kilisito munakulukuuluu; 2Muene pyolia kunsooko yamĩlandu yĩĩtu; sika kunsooko ya mĩlandu yĩĩtu udũũ, ĩpa kunsooko ya mĩlandu ya unkũmbigyulu tũlũ. 3Muasio kukulĩngĩlaa kĩna kumulĩngile, kanga kumakendegeele ĩmalagĩĩlio maakue. 4Uzo nuũgile, “Numulĩngile,” ninduyo sikukumakendegelĩĩle ĩmalagĩĩlio maakue,, ingĩ mulongo, nĩtai yukutilĩ munsĩ yaakue; 5uNuasio nulukendegelĩĩle ulukaani luakue, mumuakue uuloogua wa kĩNzua wakamĩnkĩlĩĩle ĩtai-taai. Muasio kulĩngile kĩna kuĩlĩ munsĩ yaakue. 6Uzo nuũgile kĩna ukikyalaa munsĩ yaakue, yumũjĩpĩĩle umuene wagendele ii-oiioo kĩna uyo naalukugendelaa. 7Aloogua, sika nukumuandĩkĩla kilyagĩĩlio nĩpia, ĩpa ilyagĩĩlo ĩlya kalĩ naalĩ mutĩĩte kwipũna umuandio. Nindĩlo ilyagĩĩlio ĩlya kalĩ ingĩ ulukaani luulo naalĩ mulũigilie. 8Kangĩ niandĩka kumuani lyagĩĩlio nĩpia, lya tai munsĩ yaakwe kangĩ munsĩ yaani, kunsooko uwiilu wikĩla, nuweelu wa tai wakondagiaa kwieelia. 9Uzo nukuũgaa kĩna wĩĩlĩ muweelu, ninduyo umusuukĩĩlue umunũna waakue, wĩĩlĩ muwiilu sunga nunzuauu. 10uNuasio nukumuloogaguaa umunũna waakue ukikyalaa muweelu, sunga mumuakue kĩkutilĩ kakĩnkũpa. 11Ĩpa unuasio numusuukĩlue umunũna waakue wĩĩlĩ muwiilu, kangĩ ukugendelaa muwiilu, sunga sikumanile kĩna ulunziĩ, kunsooko uwiilu wamupokũilie ĩmiiso maakue. 12Nukumuandĩkĩla inie, ana namwanino, kunsooko mwaleegelagiguaa ĩmĩlandu yaani kunsooko ya liina liakue. 13Nukumuandĩkĩla inie atata kunsooko mumulĩngile uyo naalukoolĩ kwipũna umuandio. Nukumuandĩkĩla inie asumbatĩ, kunsooko mumudulile uMubĩĩ. Numuandĩkĩĩle inie ana kunsooko mumulĩngile uTata. 14Numuandĩkĩĩle inie atata, kunsooko mumulĩngiile uyo naalukoolĩ kwipũna umuandio. Numuandĩkĩĩle inie asumbatĩ, kunsooko muakamũ, nulukaani lwa kĩNzua lwikyalile munsĩ yaani, kangĩ mumudulile uMubĩĩ. 15Muleke kuuloogua uunkũmbigyulu, sunga nazĩĩlĩ muunkũmbigyulu. Wensi kanga wauloogue uunkũmbigyulu, uuloogua kwa kĩTata ukutilĩ munsĩ yaakue. 16Kunsooko kiensi nakĩkoolĩ muna unkũmbigyulu, nsula ya muĩlĩ, nĩnsula ya miiso, nulekeemo lwa uumĩ, sika zipũnile kwa kĩTata, ĩpa zipũnile muna unkũmbigyulu. 17Nuunkũmbigyulu wikĩla palumuĩ ninshula zaakue, ĩpa unuasio nukutendaa uuloogua wa kĩNzua ukikyalaa sunga kalĩ nakalĩ. 18Ana ane, ingĩ tyũngo lya mpelo; kĩna iio naalĩ mũigilie kĩna umugilia-Kilisito ũjile, sunga nunzuauu ĩagilia-Kilisito iingĩ igyelelaa; iio gua, kulĩngile kĩna ingĩ tyũngo lya mpelo. 19Alĩ apũnile mumiĩtu, ĩpa sika alĩ a mumuĩtu. Kuitĩ kanga ĩalĩĩ ijilitũla a mumiĩtu, alĩ ijiliĩĩma palumuĩ nindiishie. Ĩpa gua, alĩ apũnile koona igyelele kĩna sika tũlũ a kumiĩtu. 20Ĩpa inie mwapakilue makũta nunuasio naMuelu, kangĩ mumanile tũlũ. 21Sika alĩ numuandĩkĩĩle inie kunsooko sika mumanile ĩtai, ĩpa kunsooko mumĩmanile, kangĩ mumanile kĩna ukutilĩ kaulongo wensi naukũpunaa mutai. 22Waani gua namuloongo isiititũla uuyo nukukaanaa ya kĩna ũYesu ingĩ Kilisito? Nuasio mugilia-Kilisito, nukumukaana uTata nuMuana. 23Tũlũ wensi nukumukaana uMuana mugila kaTata; uzo nukumukũmuulaa uMuana, unuasio utĩĩte nuTata gaa. 24Ĩpa gua inie, uluasio naalĩ mulũigilie kwipũna umuandio, lũkyale munsĩ yaani. Kanga uluasio naalĩ mulũigilie kwipũna umuandio lwikyale munsĩ yaani, paapo mukakikyala munsĩ ya muana numunsĩ ya kĩTata. 25Nĩndĩĩlĩ lyolĩ lyago naalukulagĩĩle ishie, uupanga wakalĩ nakalĩ. 26Numuandĩkĩĩle inie izi mumpola za asio naasiiile kukumulimĩĩlia. 27Ĩpa ĩmakũta naalĩ mumaligilie kumuakue makikyalaa munsĩ yaani, niniinie sika musiiile wensi wamumanie; ĩpa gua, kĩna iio ĩmakũta maasio makumumania impola tũlũ zensi, kangĩ maayo tai, sika ulongo, iio-iioo naalĩ mamumanilie inie; kyalĩ munsĩ yaakue. 28Ĩpaino ana namuaniino, kyalĩ munsĩ yaakue, koona pĩna ukakigyeleligua, kutũle nuukamatĩkũ, sunga kulekikolua kansoni ntongela yaakue pĩna ukiiiza. 29Kanga ĩmumanile kĩna uzo ingĩ munakulukuuluu, lĩngĩ, kĩna wensi nukutendaa ĩkulukuuluu mulelue ninduyo.


text: 1Pĩna nuĩĩta ĩaasio naikyumi naabĩlĩ, nuapeela ingũlũ nuusũũmi mumasĩĩmuĩ tũlũ nukwikamia ĩmauluĩle. 2Nuatuma autanantie uutemi wa kĩNzua nukukuakamia ĩaluĩle. 3Nuaĩĩla “Mulekishola kakĩntu kya musĩnzo waani, si nkome, si mpĩnda, si mapũli, simpiia; sunga kaumuĩ waani walekishola ĩmĩnkũmbĩ ĩbĩlĩ. 4Nĩnumba yensi namukiingĩla, kyalĩ muumo sunga mupũne muasio. 5Nĩaasio nasika ĩkakumusũgamĩĩlia inie, pĩna mwipũna mukaa niasio lukũnũntĩ ulukundĩ mumĩgulu yaani wĩĩukuĩli kumiao.” 6Naalongola, naakĩlĩla mũishaalĩ, naitanantia iMpola naNziiza nukwikamania ĩantu tũlũ pensi. 7uMutemi Helode nũigia impola tũlũ naalĩ zitendekile nukunguala kunsooko naĩngĩ alĩ iũgaa ya kĩna uYohana wiiukile kwipũna muakiu, 8ĩĩĩa ya kĩna uElia wigyelile, nĩĩĩa ya kĩna umuĩ wa anakĩdagu a kalĩ wiiukile. 9uHelode nuũga; “uYohana alĩ namudumuĩle ityũe, ĩpa waani uyu naniigia impola kĩna izi?” Nudũũma wamuone. 10ĩAtumua pĩna naashooka, naamuganuĩla impola tũlũ naalĩ azitendile. Nuasola nulongola nĩndĩo ing'ene sunga kukaa nĩkuĩtaguaa Betisaida. 11Ĩpa ĩmaũmbĩ pĩna namamana namamutiata; nuasũgamĩĩlia nuĩ kuatambuĩla impola za utemi wa kĩNzua, nuakamia ĩaasio naalĩ asiiile kwikamigua. 12Pĩna ĩmpasu alishaalĩĩla, ĩaasio naikyumi naabĩlĩ naamuagaana namuĩĩla, “Malage ĩmaũmbĩ malongole kũishaalĩ nukumĩgunda nĩpilimĩkĩlĩĩlie aligie pakugona nindia, kuitĩ ĩpa pĩna kuĩlĩ mbuga ntilĩ.” 13Nuaĩĩla; “Apeelĩ uniinie india.” Naaũga; “Kuagila kakĩntu nakiĩngĩ isiititũla ĩmapũli mataano ninshiĩ zibĩlĩ kanga kusiitienda kuagulĩlie ĩantu ĩa tũlũ india.” 14Kuitĩ ĩagoosia naalĩ akolĩ alĩ zĩ magana ma nzogũ mataano. Nuaĩĩla ĩamanigua aakue; “Ikyalansiĩ ĩantu nkĩlĩlĩ-nkĩlĩlĩ, zensi ĩzitĩĩte antu makumi mataano.” 15Naatenda iio, naaikyalansia tũlũ. 16Numasola ĩmapũli mataano ninshiĩ zibĩlĩ, nulangamĩla kwigyulu nuikembeta nuiega, nuapeela ĩamanigua aakue aatengelie ĩanamulundo. 17Naalĩa naikyuta tũlũ; naamasoleela ĩmaminamgulua naalĩ masaagile, itooto kyuminaibĩlĩ. 18Pĩna alĩ wilompa wing'ene, ĩamanigua aakue naalĩ ĩpalumuĩ ninduyo, nuakolia; “ĩMaũmbĩ makuũgaa ĩne neene waani?” 19Naamushookelia naaũga; “Yohana Mubadĩĩzia, ĩpa ĩĩĩa akuũgaa Elia, nĩĩĩa ya kĩna umuĩ wa anakĩdagu a kalĩ wiiukile.” 20Nuaĩĩla; “Ainie gua, mukuũgaa ĩne neene waani?” uPetelo nushookeelia nuũga, “Ue uue Kilisito wa kĩNzua.” 21Nuasugula nukukualagĩĩlia aleke kumuĩĩla kaumuĩ ulukaani ulu; 22nuũga; “Yumũjĩpĩĩle uMuana-muntu kwiaagigua mumpola ningĩ nukwishiitua nĩanampala nĩapolia naakulu nĩalangi, nukwiulagua; nulutondo lwa katatu kwiiukigua.” 23Nuaĩĩla tũlũ ensi; “Wensi nusiile kwintiata nwĩĩime ĩmaakue, waukenke umusalaba waaakue lutondo luensi, wantiate ĩne. 24Kuitĩ wensi nusiiile kwigũna uumĩ waakue ukakuulimĩĩlia, ĩpa wensi nukakuulimĩĩlia uumĩ waakue kunsooko yaane, uuyo ukakuugũna. 25Kuitĩ umuntu wishaĩpigua yaani kanga wauligie uunkũmbigyulu wensi nukukĩlimĩĩlia, katia kukĩkapĩkia umuene? 26Kuitĩ wensi nukinkolelua inshoni ĩne ninkaani zaane, uMuana-muntu ukakumukolelua inshoni unuasio pĩna ukiiza muukulu waakue nuwa kĩTata nuwa amalaĩka naeelu. 27Nineene nukumuĩĩla ĩtai; Akoolĩ muĩa naĩĩmĩkile ĩpa nasika ikilũla kaukiu sunga auone tangua uutemi wa kĩNzua.” 28Pĩna nukondia kwitambula inkaani izi, nazikĩla zĩ ntondo munaana, nuasola palumuĩ nduyo uPetelo nuYohana nuYakobo, nunankĩla munkonko walompe. 29Pĩna alĩ wilompa, kyelu lya usiu waakue nalĩkaĩlĩka, nintiila zaakue nazitũla nzelu pee, naziimĩlĩmĩnta. 30Laaa, antu abĩlĩ alĩ ĩkĩtambuĩla ninduyo, ndĩo alĩ uMusa nuElia, 31naalĩ igyelĩĩle muukulu, naitambula impola za kulega kumuakue kĩna ukakuzitimĩĩlia kũYelusalemũ. 32uPetelo nĩaasio naalĩ ĩpalumuĩ ninduyo, ĩmiiso maao alĩ maalũto, ĩpa pĩna naalaĩla naauona uukulu waakue, nĩantu nabĩlĩ naalĩ ĩĩmĩkile palumuĩ ninduyo. 33ĩAasio pĩna naalekanuka ninduyo, uPetelo numuĩĩla ũYesu, “Shekulu, iiza ishie nakwĩĩpa, kuzenge pigyũnda pitatu, kamuĩ kaako, kamuĩ ka kĩMusa, kamuĩ ka kĩElia;” sika numanile nĩkĩna witambula. 34Pĩna alĩ kĩlĩ witambula ĩzaasio, lyũnde naliĩza nalĩakũnĩkĩla; naoopoka pĩna alĩ iingĩla mũlyũnde. 35Luli nalupũna mwilyũnde naluũga; “Uyu wayu Muana waane, Musaagulua waane, mũigiĩ umuene.” 36Nĩpĩna ululi nalukondia kwitambula, ũYesu nũgyelela wing'ene dũũ, Nĩndĩo naatuulia; sika naamuĩĩla kaumuĩ intondo zaasio kalukaani naalĩ azioonie. 37Palutondo lwa kabĩlĩ pĩna naiika munkonko, yũmbĩ kyulu nalĩtaagana ninduyo. 38Laaa, muntu mwiyũmbĩ nwĩtunta nuũga; “Mumania, nakupeepia umulaae umuana waane kunsooko ingĩ muana waane wing'ene. 39Laaa, ĩlĩsĩĩmuĩ lyukumũtyapaa; kumpũpũkĩlĩ ukukuutaa, ndĩlo lyukumugalagalagiaa sunga ukupũũtagia ipyombolũ, kangĩ lyukutinagiaa kukumulegela, nalĩkumutiunulanga.” 40naapeepia ĩamanigua aako kukulĩĩnga, alemua 41ũYesu nushookeelia nuũga; Kaaa, wĩleli naugila kausuĩĩli nuwa uleki! Sunga nalĩ nĩĩme kumiani nukukĩuumĩĩlia niniinie. Muleete umuana waako kunu. 42Pĩna alulonguĩle, ĩlĩsĩĩmuĩ nalĩmuguusia pansĩ nukukumugalagalia. ũYesu nulĩtakĩla ĩlĩsĩĩmuĩ, numukamia umuana numushookelia ũshee. 43Tũlũ ensi naakulĩlua pĩna naaona uukulu wa kĩNzua. Nĩndĩo pĩna alĩ akuzikulĩlua tũlũ naaluzitendile, nuaĩĩla ĩamanigua aakue, 44“Inkaani izi naziingĩle muakutuĩ aani, kuitĩ uMuana-muntu ukiĩĩkĩlua mumĩkono ya antu.” 45Ĩpa sika naalĩnga ulukaani luasio; alĩ lupisigue kumiao aleke kululĩnga; naoopoka kukumukolia ĩndogolelio ya lukaani luasio. 46Nautũla wĩkungumi pakatĩ yaao, kĩna waani namukulu mumiao. 47ũYesu pĩna nulĩnga ĩmasĩĩgo ma nkolo zaao, numusola mung'inia numuĩĩka pamuakue, 48nuaĩĩla; “Wensi nukumuanũnkulaa umung'inia uyu muliina liane ukunanũnkulaa uneene; kangĩ wensi nukunanũnkulaa ĩne ukumuanũnkulaa uyo naaluntumile; kuitĩ namuniino pakatĩ yaani tũlũ, uuyo mukulu.” 49uYohana nuũga; “Shekulu, alĩ kumuoonie umuntu naalĩ wiĩnga ĩmasĩĩmuĩ kuliina liako, nakumugilia kunsooko sika alĩ kwĩtiatile nindiishie.” 50ũYesu numuĩĩla; “Leka kumugilia, kuitĩ nasikumusiitile inie wĩĩlĩ paluandĩa luani.” 51Pĩna ntondo zaakue za kunankĩla kwigyulu naziishũgamĩĩla, uyo nutengemalia uusiu waakue wende kwitungĩnkana niYelusalemũ; 52nuatuma atumua kuntongela yaakue, naalongola naingĩla mukĩsaalĩ kya Asamalia koona amuzĩpĩlĩlie pakugona. 53Ĩpa ĩakolakaa sika naamusũgamĩĩlia kunsooko alĩ watungĩnkanagiaa uusiu waakue wende kũYelusalemũ. 54ĩAmanigua aakue uYakobo nuYohana, Pĩna naaona ĩzaasio naaũga; “Shekulu, usiiile kulagĩĩliene umooto utime kwipũna kwigyulu uasonse kĩna uElia naalutendile?” 55Nuapĩlukĩĩla nuatakĩla nuũga, “Sika mumanile inie kĩna muazaa nĩnkolo kĩ.” 56Kuitĩ uMuana-muntu sika alĩ wijile kwioonona uumĩ wa antu ĩpa kukuagũna. Naalongola kukĩsaalĩ kiĩngĩ. 57Pĩna alĩ alonguĩle munzĩla muntu numuĩĩla, “Nĩkakukutiata pensi pĩna ukienda.” 58ũYesu numuĩĩla, “ĩAmulula atĩĩte ĩmalũlũ, ninoni za mukiania zitĩĩte uutimo, ĩpa uMuana-muntu mugila pakugonia ityũe liakue.” 59Numuĩĩla umuua, “Ntiata.” Nuũga, “Shekulu, undeke nende numuĩĩke tangua utata waane.” 60Numuĩĩla, “Aleke ĩakiu aaĩĩke ĩakiu aao, ĩpa ue lenda uutanantie uutemi wa kĩNzua.” 61uMuua numuĩĩla; “Shekulu, nĩkakukutiata, ĩpa undeke nende tangua kukualaga ĩaasio a munumba yaane.” 62ũYesu numuĩĩla; “uMuntu nukityapaa igyembe nukwilaaa kunũma sika wijĩpĩĩle uutemi wa kĩNzua.”


text: 1Pembele ũYesu nuenda kwityumbi lya nanza ya Galĩlaya, ĩĩo nanza ya Tibelia. 2iYũmbi kyulu nalĩmutiatĩĩla, kunsooko alĩ aionaa iilĩngasĩĩlio naalĩ waatendĩĩle ĩaluĩle. 3ũYesu nunankĩla munkonko, kuasio nwikyalansa palumuĩ nĩamanigua aakue. 4ĩPasaka, ulutondo nalukulu lwa Ayahũdi, alĩ lwĩpiipĩ. 5Paapo ũYesu nunansula ĩmiiso maakue, nuoona yũmbĩ kyulu lĩpolokile kumuakue, numuĩĩla uPilipo, “Kugule mpĩĩ ĩmapũli ĩa alĩe.” 6Alutambuĩle itĩ wamugeme, kuitĩ umuene alumanile kĩna ukitenda. 7uPilipo numushookeelia, “ĩMapũli ma shilinge magana mabĩlĩ sika makuenda muumo tũlũ wensi waligie kaniino udũũ.” 8Umuĩ wa amanigua aakue, uAndelea umunũna wa kĩSimoni Petelo, numuĩĩla, 9“Kakoolĩ kalĩĩsia papa nakatĩĩte mapũli mataano ma uwele nipishiĩ, pibĩlĩ ĩpa aya makuagela mpĩĩ naiingĩ itĩ?” 10ũYesu nuũga, “Ikyalansiĩ ĩantu.” Paasio alĩ maakoolĩ masanzĩ mingĩ. Iio gua, naikyalansa ĩagoosia magana ma nzogũ mataano. 11ũYesu numasola ĩmapũli, nusongelia, nuoomolania naalĩ ikyalansile, iio-iioo nipishiĩ gaa, muna alĩ aloelue. 12Pĩna naikyuta, nuaĩĩla amanigua aakue, “Soleelĩ ipiminangulua napishaagile, kĩlekilimĩĩla kakĩntu.” 13Iio gua naapishooleela, naijulia itooto kyumi naibĩlĩ ipiminangulua pya mapũli na mataano ma uwele naalĩ pishaagigue nĩnaalĩ alĩĩle. 14Luulo gua, ĩantu pĩna naakĩona ĩkĩlĩngasĩĩliio naaũga, “Uyu wayu tai taaii umunakĩdagu nũjile muna unkũmbigyulu.” 15Iio gua, ũYesu pĩna nulĩnga kĩna alĩ asĩĩgaa kukumuguĩla koona amutende wĩĩ mutemi, nwĩũna kangĩ kunkonko wing'ene dũũ. 16Pĩna niĩ mpĩndĩ, ĩamanigua aakue naatima sunga kunanza, 17naingĩla mwipyango naĩĩ kumĩpũũta ĩnanza kwienda kuKapelinaũmũ. Alĩ yaazaa kiiti, nduyo ũYesu alũkĩĩlĩ waapikĩĩle. 18Nĩnanza niiĩndiuka kunsooko nzega nankulu alĩ ikũnka. 19Pĩna alĩ igendia ipyango zĩ maili zitatu katia zinĩĩ, naamuona ũYesu wigenda mukiania ya nanza, nuĩ kulĩsũgamĩĩla ipyango, naoopooka. 20Nuaĩĩla, “Ingĩ neene, lekioopokĩ.” 21Paapo naasiia kukumuanũnkula mwipyango; ĩkamuĩ ipyango nalĩpikĩĩla kunsĩĩ naalĩ alunziĩ. 22Mudaau yaakue iyũmbĩ naalĩ liĩmĩkile pityumbĩ lya nanza nalĩona kĩna lyukutilĩ pyango naliĩngĩ paasio, isiiititũla lĩĩlo naalĩ lĩmuĩ, kangĩ kĩna ũYesu sika alĩ wingĩĩle mwipyango liasio palumuĩ nĩamanigua aakue, ĩpa ĩamanigua aakue alĩ endile ing'ene. 23Ĩpa ĩmapango mĩĩa kwipũna kuTibelia namapika piipĩ nĩpaasio pĩna alĩ alĩĩlĩĩle ĩmapũli pĩna ũShekulu alumasongĩĩlie. 24Paapo gua, iyũmbĩ pĩna nalĩona kĩna ũYesu ukutilĩ kuasio sunga ĩamanigua aakue gaa, naingĩla mwipyango ĩeene, naalongola kuKapelinaũmũ naĩĩ kumudũũma ũYesu. 25Pĩna naamuona pityumbĩ lya nanza naamuĩĩla, “Mumania numukulu, aza waazaa nzalĩ kunu.” 26ũYesu nushookeelia nuũga, “Tai-taaii namuĩĩla mwindũũma, sika kunsooko alĩ muoonie ilĩngasĩĩlio, ĩpa kunsooko alĩ mulĩĩle ĩmapũli namwikyuta. 27Muleke kĩtuma umulĩmo kunsooko ya ndia nyukoononekaa, tazu kunsooko ya ndia nyĩkikyalaa sunga upanga wa kalĩ nakalĩ, uMuana-muntu nukakumupeela; kuitĩ uyu wayu namuĩĩkĩlue ulumenko nuTata Nzua.” 28Paapo naamuĩĩla, “Kutendeeii kuĩtume ĩmĩlĩmo ya kĩNzua.” 29ũYesu nushookeelia nuaĩĩla, “Uu wau mulĩmo wa kĩNzua, musuĩĩle mumuakue naalĩ mutumue nduyo.” 30Naamuĩĩla, “Uwe witenda kĩlĩngasĩĩlio kĩ gua, kuone kukusuĩĩle? Ukĩtuma mulĩmo kĩ? 31ĩAtata ĩĩtu naalĩa ĩmana munbugi-melemele, kĩna yandĩkue, Alĩ waapĩĩle india kwipũna kwigyulu alĩe.” 32ũYesu nuaĩĩla, “Tai-taaii namuĩĩla, sika Musa naalumupĩĩle ĩndia nya tai kwipũna kwigyulu, ĩpa uTata waane ukumupeelaa ĩndia nya tai kwipũna kwigyulu. 33Kuitĩ ĩndia ya kĩNzua, ĩĩoo nyĩtimile kwipũna kwigyulu nukukuupeela uunkũmbigyulu upanga.” 34Paapo naamuĩĩla, “Shekulu, intondo tũlũ kupeele ĩndia niasio.” 35ũYesu nuaĩĩla, “Ĩne neene nĩndia ya upanga. Nuasio nũjile kumuane sika ukikolua kanzala; nduyo nusuĩlĩĩle mumuane sikukikolua ĩnoota kainiino. 36Ĩpa itĩ aza namuĩĩlaa ya kĩna mumoonie, ĩpa sika mwasuĩĩla. 37Ensi uTata nukumpeelaa ikiiiza kumuane; nduyo nũjile kumuane sika nĩkakumutaaga kunzi kainiino. 38Kuitĩ sika alĩ ntimile kwipũna kwigyulu koona nĩtume uulooa waane, ĩpa uulooa waakue naaluntumile. 39Nuuloa waakue naaluntumile ingĩ ntuu, wensi naalumpĩĩle ndekilimĩĩlia kaumuĩ, ĩpa numũiukie palutondo lwa mpelo. 40Kuitĩ uu wau uulooa wa kĩtata waane, tũlũ wensi nukumulaaa uMuana nukwishuĩĩla mumuakue, wĩĩ nuupanga wa kalĩ nakalĩ; nineene nĩkakumũiukia palutondo lwa mpelo.” 41Paapo ĩAyahũdi naĩĩ kĩũlũnga kunsooko yaakue, kuitĩ alĩ waũgaa, “Ĩne neene nĩndia naalĩ ĩtimile kwipũna kwigyulu.” 42Naaũga, “Sika wayune Yesu muana wa kĩYosepũ? Sika kuĩĩzĩne ũshee nunina? Ĩpaino wiũgaaii, Ntimile kwipũna kwigyulu?” 43ũYesu nushookeelia nuaĩĩla, “Muleke kĩũlũnga niinie kuniinie. 44Kutilĩ nusũũmile kwiiiza kumuane kaanga ĩsika mulũtue nuTata naaluntumile; nineene nĩkakumũiukia palutondo lwa mpelo. 45Yandĩkue muunakĩdagu, Tũlũ ensi ikitũlimanigua nuNzua. Tũlũ wensi nũigilie nukukĩmania kwa kĩTata ukuuzaa kumuane. 46Ukutilĩ naalumuoomie uTata isiititũla umuene nupũnile kwa kĩNzua, wayu alumuoonie uTata. 47Tai-taaii namuĩĩla, nusuĩlĩĩle utĩĩte uupanga wa kalĩ nakalĩ. 48Ĩne neene nindia ya upanga. 49ĩAtata aani alĩ alĩĩle ĩMana mumbugimelemele, naakia. 50Ĩĩ yoĩ ndia nĩtimile kwipũna kwigyulu koona tũlũ wensi wamĩlĩe walekikia. 51Ĩne neene nĩndia ya upanga naalĩ ĩtimile kwipũna kwigyulu; tũlu wensi kanga wamĩlĩe ĩndia ĩĩ, ukitũla nuupanga wa kalĩ nakalĩ. Nĩndia nanikipũnia ĩne kunsooko ya upanga wa unkũmbigyulu ingĩ umuĩlĩ waane.” 52Paapo ĩAyahũdi naĩĩ kĩkunguma eene kueene, naaũga, “Wishũũma mbii uyu kukukupeela umuĩlĩ waakue kuulĩe?” 53Paapo ũYesu nuaĩĩla, “Tai-taaii namuĩĩla, kanga musiite kuulĩa umuĩlĩ wa Muana-muntu nukwikopa umugali waakue, muagila kaupanga munsĩ yaani. 54Nulĩĩle umuĩlĩ waane nukwikopa umugali waane utĩĩte upanga wa kalĩ nakalĩ; nineene nĩkakumũiukia palutondo lwa mpelo. 55Kuitĩ umuĩlĩ waane ingĩ ndia ya tai, numugali waane ingĩ ukopi wa tai. 56Nulĩĩle umuĩlĩ waane nukwikopa umugali waane ukikyalaa munsĩ yaane nineene munsĩ yaakue. 57Kĩna uTata namupanga naaluntumile, nineene numupanga kunsooko ya kĩTata, iio-iioo nunuasio nukundĩaa ĩne ukitũla mupanga kunsooko yaane. 58Ĩĩ yoi ndia naalĩ ĩtimile kwipũna kwigyulu, sika kĩna atata aani naalĩ alĩĩle naakia.” nukumĩlĩa ĩndia ĩĩ ukitũla mupanga ĩkalĩ nakalĩ. 59iNkaani izi alĩ witambula mũshũnagogi pĩna alĩ wimania muKapelinaũmũ. 60Kunsooko ĩĩ, iingĩ muamanigua aakue pĩna alĩ iigilie izi, naaũga, “uLukaani ulu lukakũ! Waani nusũũmile kukulutegeela.” 61ũYesu pĩna numana munkolo yaakue ya kĩna ĩamanigua aakue ĩkĩũlũnga kunsooko ya lukaani ulu, nuaĩĩla, “Lwalu lwamukũmpiane? 62Ikitũla mbii gua kanga mumuone uMuana-muntu winankĩla kĩna alĩ wĩĩlĩĩ umuandio? 63ĩNkolo, ĩĩo yukupangatagiaa, umuĩlĩ sika ũjĩpĩĩle kakĩntu, iNkaani nalĩ nukumuĩĩla ingĩ nkolo, kangĩ upanga. 64Ĩpa akoolĩ mumiani nasika asuĩlĩĩle.” Kuitĩ ũYesu alumanile kwipũna umuandio aani nasika asuĩlĩĩle, kangĩ waani nukakumusakia. 65Nuũga, “Kunsooko ĩĩ aza mumuĩĩlĩĩle kĩna ukutilĩ nusũũmile kwiiiza kumuane kanga ĩsika mupeegue nuTata.” 66Kwipũna paapo iingĩ muamanigua aakue naashooka kĩnũũma, sika naĩtiata nduyo. 67Paapo ũYesu nuaĩĩla naikyumi naabĩlĩ, “Niniinie gaa mwasiiane kwilega?” 68uSimoni Petelo numushookeelia, “Shekulu, kwende kwa kuani? Ue utĩĩte inkaani za upanga wa kalĩ nakalĩ, 69nindiishie kwasuĩlĩĩle nukwilĩnga kĩna ue ingĩ uMuelu wa kĩNzua.” 70ũYesu nuashookeelia, “Sika alĩ numusaaguĩlene inie namwikyumi naabĩlĩ. Nuumuĩ waani ingĩ shetani?” 71Alumugambile ũYuda ũsha Simoni nwa kuIsakaliote; uuyo numuĩ mwikyumi naabĩlĩ, nũjile kumusakia.


text: 1Ĩkamuĩ pĩna naweela ĩapolia naakulu palumuĩ nĩanampala nĩalangi nilindĩ liensi naakoomia ĩkialo, naamutũnga ũYesu, naamutuala naamuĩĩka mumikono ya kĩPilatu. 2uPilatu numukolia, “Ue uuene umutemi wa Ayahũdi?” Nushookeelia nuũga, “Iio kĩna uũgile ue.” 3Nĩapolia naakulu alĩ akumusokia nkaani ningĩ. 4uPilatu numukolia kangĩ, nuũga, sika wishookeelia kalukaanine, Laaa, nkaani zinga naakukusokia? 5ũYesu sika nushookeelia kalukaani kangĩ, sunga uPilatu nukulĩlua. 6Palutondo nalukulu ukuatũngulĩlagiaa mutũngua umuĩ, naamulompile. 7Alukoolĩ muntu nukuĩtaguaa Balaba, alĩ mutũngue palumuĩ nĩanaluntampa naaulagana muluntampa luasio. 8iYũmbĩ naliĩza, naliandia kwilompa lĩtendelue kĩna kuuza wijiĩli. 9uPilatu nuashookeelia nuũga, “Musiiilene numutũngulĩlie umutemi wa Ayahũdi.” 10Kuitĩ alĩ walĩngaa kĩna ĩapolia naakulu alĩ amupũnilie kuwĩĩlũ. 11ĩApolia naakulu naalĩsuagĩĩlia iyũmbĩ koona waatũngulĩlie uBalaba. 12uPilatu nushookeelia kangĩ nuaĩĩla, nteendeeii gua ninduyu namuũgile umutemi wa Ayahũdi? 13Naakulia ĩkĩlanga kangĩ, “Mukononteele mumusalaba!” 14uPilatu nuaĩĩla, ubĩĩ kĩ naalutendile? Naĩkakia dũũ kwikulia ĩkĩlanga, “Mukononteele!” 15uPilatu nusiia kukulĩloeelia iyũmbĩ, nuatũngulĩlia uBalaba, numupũnia ũYesu pĩna naamukua ĩmĩkoa, koona wakononteelue mumusalaba. 16Nĩĩlaasi naamusola mukĩanda kijumba lya kĩtemi naĩlundĩĩla palumuĩ yũmbĩ liensi lya ĩlaasi. 17Naamujiala ntiila nkasũkũ, naataa ngala ya miigia, naamujiala mwityũe, 18naandia kukumulamukia, weelaa, mutemi wa Ayahũdi! 19Naamukua ninkome mwityũe, naamutiĩla ĩmatĩ, naatũngama nukukumutekela. 20Pĩna naakondia kukumupopota, naamujiula ĩntiila nankasũkũ, naamujiala intiila zaakue umuene, naamutuala kunzi koona amukononteele mumusalaba. 21Naamukankanĩka muntu umuĩ naalukĩlile upũnile kumugunda, Simoni nwa kuKilene ushee wakĩ Alekizando nuLũpo, wakenke umusalaba waakue. 22Naamutuala kuasio kuGoligota, ĩndogolelio yaakue, panungulu ityũe. 23Naamupeela umubinio naalĩ musangigue niilago, ĩpa sika nuanũnkula. 24Naamukononteela mumusalaba, naoomolana intiila zaakue, naazikuĩla nsimbi, muntu wensi wasole kĩ. 25Alĩ nsaa ya katatu naamukononteela. 26Alĩ ukoolĩ wandĩkua wa usokigua waakue naalĩ wandĩkue pakiania, “MUTEMI WA AYAHŨDI.” 27Palumuĩ ninduyo alĩ aakonontelĩĩle aleegelania abĩlĩ, umuĩ kumukono waakue wa kĩgoosia, umuĩ kumukono waakue wa kĩkĩĩma. 28Paapo gua uwandĩkua nautimĩĩligua naalĩ utambulue, “Nualĩĩligua palumuĩ nĩaleki.” 29Nĩasio naalĩ ikĩla munzila naakumutukĩla, naiangazia ĩmatũe, naiũga, kaaa! Uwe mukola kumĩtaula ĩnumba ya kiNzua nukukumĩzenga kuntondo zitatu, 30ĩgũne, tima gua mumusalaba. 31Iio-iioo ĩapolia naakulu gaa naamupopota eene kueene palumuĩ nĩalangi, naiiũga, alukuagũnaa naĩngĩ, sikusũũmile kukĩgũna umuene. 32uKilisito, mutemi wa Ĩsilaeli, nwatime ĩpaino mumusalaba kuone nukwishuĩĩla. Sunga aao naalĩ akononteelue palumuĩ nduyo naakumutukĩla. 33Pĩna nayĩĩ nsaa ya mutandatu, naitũla kiiti munsĩĩ yensi, sunga kunsaa ikyenda. 34Nĩpansaa ikyenda ũYesu nwĩtunta ululi luakue nangũlũ, “Eloi, Eloi, Lama sabakitani.” ĩNdogolilio yaakue, “Nzua waane, Nzua waane, nĩkĩ wandekaa?” 35Nĩnaĩngĩ naalĩ ĩĩmĩkile paasio pĩna naiigia, naaũga, laaĩ ukumuĩta uElia. 36Umuĩ numanka, nuenda nwijulia sipongo umubinio namukalĩ, nuĩĩkĩla mulunangĩ numukopia, nuũga, “Lekĩ, kulaae malĩ uElia ukiiza kumutimia.” 37NũYesu nwĩtunta ululi, nutiĩka ĩnkolo. 38iPyupa lya numba ya kĩNzua nalĩtanduka mpĩngĩlĩ zibĩlĩ, kwipũna kukiania sunga pansĩ. 39uMukulu wa ulugu naalĩ wĩĩmĩkile paasio naitungĩnkĩĩne, pĩna nuona ya kĩna watiĩka ĩnkolo itĩ, nuũga, “Tai umuntu uyu alĩ Muana wa kĩNzua.” 40Alĩ akoolĩ ĩasungu naalĩ ilaaĩla kulĩ, numwiyũmbĩ liasio alĩ akoolĩ uMalia nwa kuMagidala nuMalia unina wa kĩYakobo namuniino nũYose, nuSolome; 41Ĩaasio alĩ ĩtiatile ninduyo pĩna alĩ ĩĩlĩ kũGalilaya nukukumutumĩla, nĩĩĩa naĩngĩ iingĩ naalĩ anankĩĩle ensi sunga kũYelusalemũ. 42Pĩna naitũla mpĩndĩ, kunsooko alĩ lutondo lwa Wĩzĩpĩĩlia, luasio naalĩ lutiatue nulutondo lwa wikyali; 43nuenda uYosepũ umuntu nwa kuAlimatea, munakialo wa lukũmo, ninduyo umuene utũngĩĩle uutemi wa kĩNzua, nugimia kwiingĩla ntongela ya kĩPilatu, nuulompa umuĩlĩ wa kĩYesu. 44Ĩpa uPilatu nukulĩlua kunsooko wakaawa kũkia. Numuĩta umukulu wa ulugu numukolia kawakiaa katũngo 45Pĩna nuĩĩlua numukulu wa ulugu kĩna wakiaa, numulekela uYosepu umuimba. 46Nugula ĩntiila nankamũ, numũikia, numutũnga ĩntiila niasio, numuĩĩka mukĩbĩĩla naalĩ kĩkũnue mwigyũe, nupingilitia igyũe pamulango wa kĩbĩĩla. 47nuMalia nwa kuMugidala nuMalia unina wa kiYose naalaaa pĩna alĩ muĩĩkue.


text: 1Paulo, Siluano nũTimoteo, kukumuandĩkĩla inie namwikyanisa lya Atesaloniki, mwa kĩNzua Tata nũShekulu Yesu Kilisito, uUkende wĩĩ kumiani nĩmatiliga. 2Kukumusongelagiaa uNzua intondo tũlũ kunsooko yaani tũlũ, nakukumutea inie muulompi wĩĩtu. 3Pĩna kukijuka ntongela ya kĩNzua Tata wĩĩtu, umulĩmo waani wa usuĩĩli nuwĩtumi waani wa uloogua, nuugigimĩlia waani wa ulaaĩĩli mwa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito. 4Kumanile, anũna namualoogue nuNzua, kĩna muene alumusaaguĩle. 5Kunsooko iMpola naNziiza nakutanatilie sika nazumupikĩĩla kunkaani udũũ, ĩpa nukungũlũ, nukuMuau Mwelu, nukuukamatĩkũ wingĩ. Mumanile kĩna alĩ kwĩantu kĩ pakatĩ yaani kunsooko yaani. 6Namutũla atiati ĩĩtu kangĩ atiati a kĩShekulu, pĩna namuluanũnkula uLukaani munzago ningĩ, palumuĩ nuulumbi nausuupĩlue nu Muau Mwelu; 7mwatũlile mpĩani kuasio tũlũ naasuĩlĩĩle kuMakedonia nukuAkaya. 8Kuitĩ kwipũna kunshiani ulukaani lwa kĩNzua nalukũmuuka, sika kuMakedonia nĩAkaya udũũ; ĩpa nukunandĩ zensi uusuĩĩli waani namuutĩĩte kwa kĩNzua wasapatĩĩle, sunga ishie kuagila kansooko kwityambula ulukaani luensi. 9Kuitĩ eene akola iganula ĩmpola zĩĩtu, kĩna alĩ mukukusũgamĩĩlia ishie, kangĩ kĩna alĩ mumugomokelĩĩle uNzua, namualeka ĩanzegamĩla, koona mwamutumĩla uNzua namupanga nwa tai; 10nukukumutũngĩla umuana waakue kwipũna kwigyulu, naalumũiukilie kwipũna muakiu, mwene ũYesu nukukugũna aishie kwipũna muutaki naupolokile.


text: 1Nuuza umuĩ wa amalaĩka naĩmupũngatĩ naatĩĩte isheme nupũngatĩ, nutambula nineene, nuũga; “Nzuu kunu, nĩkakukulagĩĩla uulamulua wa mugololia namukulu nwikyalannsile mumaazĩ mingĩ, 2ĩatemi a nsĩĩ naalĩ agoluĩlie ninduyo; ndĩo naikikyala muna nsĩĩ naagaaligua kumubinio wa ugololia waakue.” 3Nunsola mwa kĩMuau sunga kumbuga; namona musungu, wikyalansile munimu nkasũkũ zuu nijuile ĩmiina ma ituki, nĩtĩĩte matũe mupũngatĩ nimpembe kyumi. 4Numusungu alĩ mujialue ntiila ya kĩtemi nĩnankasũkũ zuu, moogeeligue kuzahabũ nipigũe pya ngele nkakũ nilũũlũ, nduyo alutĩĩte kĩĩko kya zahabũ mumukono waakue, naalĩ kijuile uusuukĩlua nuudobũ wa ugololia waakue, 5numuusiu waakue ĩliina liandĩkue lya unkũnkũ; “Babeli namukulu, nina wa agololia, nuusuukĩlua wa nsĩĩ.” 6Nanumuona umusungu ugaalile kumĩgali ya eelu, nukumĩgali ya akuĩli a kĩYesu. 7Nineene pĩna nanumuona, nankulĩlua ukulĩlua ukulu. Numalaĩka numbuĩla, “Nĩkĩ wikulĩlua? Nĩkakukuĩĩla uunkũnkũ wa musungu nuwa nimu nyumusolile, nĩtĩĩte ĩmatũe mupũngatĩ. 8ĩNimu naalumĩoonie alĩ ikoolĩ, ndĩo ĩkutilĩ, ndĩo yĩzĩpĩĩlagiaa kwipũna mululungu nalusimu lwa kuulungu nukwienda kuoononeki; ndĩo naĩkikyalaa munansĩĩ, nasika andĩkue ĩmiina maao mukĩtabũ kya upanga kwipũna kwiĩĩka ĩmĩkũkĩla ya unkũmbigyulu, ĩkikulĩĩlua pĩna ĩkakumĩona ĩnimu, ya kĩna alĩ ĩkoolĩ, ndĩo ĩkutilĩ, ndĩo ĩkaa ĩkoolĩ. 9Paasio paapo ulĩngi nautĩĩte ĩmasala. Ĩmatũe namupũngatĩ ingĩ nkonko mupũngatĩ pĩna wikyalansile umusungu; 10ndĩyo ingĩ atemi mupũngatĩ, ataano akondile kwigua, umuĩ ukoolĩ umuua wikĩĩlĩ kalaaza. Nduyo pĩna ukiiiza yumũjĩpĩĩle wikyale tyũngo niino. 11Nĩnimu naalĩ ĩkoolĩ ndĩo ĩkutilĩ, ndĩo ĩĩo ya munaana, ndĩo ĩmuĩ ya zaasio nazĩmupũngatĩ, ndĩo ĩlunziĩ kuoononeki. 12Nimpeembe kyumi naaluzioonie ingĩ atemi kyumi naĩkĩĩlĩ kalanũnkula uutemi, ĩpa iaanũnkula uusũũmi zĩ atemi kunsaa ĩmuĩ palumuĩ nĩnimu. 13Ĩa ishĩĩgo lĩmuĩ, ndĩo akĩmĩpeela ĩnimu ingũlũ zaao nuusũũmi waao; 14Ĩa ĩkakĩkua ulugu nuMuana-nkolo, nuMuana-nkolo ukakuadula, kunsooko uyo ingĩ Shekulu wa ishekulu, kangĩ Mutemi wa atemi; nĩndĩo naĩensi nunduyo, aao ĩĩtue, kangĩ asaagulue, kangĩ asuĩĩli.” 15Numbuĩla, “ĩMaazĩ naalumaoonie, pana wikyalansile umugololia, ingĩ antu, nĩmaũmbĩ, nindugu, nintambo. 16Nimpembe kyumi naaluzioonie, nĩnimu, zĩkakumusuukĩlua umugololia, nazĩkakumutenda watũle mukĩa nĩkĩpuĩ, zĩkakumulĩa ĩnama yaakue, zĩkakumusonsela nkankanaa kumooto, 17Kuitĩ uNzua waĩĩkile munkolo zaao kwitenda muna usĩĩgile umuene, nukwitenda ishĩĩgo lĩmuĩ, nukukumĩpeela ĩnimu uutemi waao, sunga inkaani za kĩNzua zitimĩĩlĩke. 18Numusuungu naalumuoonie ingĩ ĩkaa nankulu, nkola utemi muatemi a nsĩĩ.”


text: 1Nindiishie pĩna kukĩtuma umulĩmo palumuĩ nduyo kukumupeepia mulekiaanũnkula nakanda uukende wa kĩNzua, 2Kuitĩ uũgile, “Mwityũngo naalĩ gyombigue alĩ nukũgyũũlilie, Palutondo lwa ugũnua nanukualĩĩlia.” Laaa, ityũngo nigyombigue ingĩ ino-iinoo; laaa, ulutondo lwa ugũnua ingĩ nantende. 3Kutilĩ kaumuĩ nakumukũmpilie mulukaani tũlũ luensi, uwĩtumi wĩĩtu ulekishokigua. 4Tũlũ pensi kwĩpũnilie ishie zĩ ĩtumi a kĩNzua, muugigimĩlia wiingĩ, mumpatĩ, muwaagi, muukoi; 5muukuua, mũityũngo, muutuunĩĩligua, muuwai, muukengeali, muulalĩli; 6muweeligua, muumani, muupolo, muuntu nauuza, muMuau Muelu, muuloogua nasika wa unamampĩlu; 7mulukani lwa tai, mungũlũ za kĩNzua, kumata ma kulukuuluu ma mukono wa kĩgoosia nĩma mukono wa kĩkĩĩma; 8muukulu katia muumelua, muutambulua ibĩĩ katia muutambulua iiza; zĩ apembeelia ĩpa kwĩantu a tai; 9zĩ nasika amanue ĩpa naamanue nkankanaa; zĩ naikia ĩpa kusii kuapanga; zĩ naikuĩkigua ĩpa sika kwaulagua; 10zĩ akola usungu ĩpa kulumbile intondo tũlũ; zĩ atũka ĩpa kukuagolĩpia iingĩ; zĩ naagila kakĩintu ĩpa tũlũ yensi kutĩĩte. 11Inie Akolinto, ĩmĩlomo yĩĩtu yĩkualiĩ kumiani, nĩkangĩ inkolo zĩĩtu nkũnukulue. 12Sika muatuunĩĩligue munsĩ yĩĩtu, ĩpa munkolo zaani muatuunĩĩligue. 13Mushookie kwilika naalĩ muapeegue (nitambula niniinie zĩ nĩangĩnia) mukũnukule ninkolo zaani gaa. 14Muleke kũtũngĩnkanigua palumuĩ ndĩo nasika asuĩlĩĩle. Kuitĩ kĩkoolĩ kĩsuakĩĩa kĩ pakatĩ ya kulukuuluu nuuleki? Katia ukoolĩ ukamantani kĩ pakatĩ ya weelu nuwiilu? 15Ukoolĩ wĩgombia kĩ pakatĩ ya kĩKilisito nuwa kĩBeliali? Lĩkoolĩ tyũmpĩ kĩ pakatĩ ya nusuĩlĩĩle nĩnasikusuĩlĩĩle? 16Ukoolĩne uumuĩ pakatĩ ya Numba ya kĩNzua nĩanzegamĩla. Kuitĩ ishie kwĩNumba ya kĩNzua namukola upanga, kĩna uNzua aluũgile, “Nĩkakikyala pakatĩ yaao, kangĩ nikigendela pakatĩ yaao; Nineene nikitũla Nzua waao, ndĩo ikitũla antu aane. 17kuluulo, pũnĩ pakatĩ yaao Mutemanuke ndĩo, uũgile ũShekulu, Mulekipaatia ĩmadobũ, Nineene nĩkakumusũgamĩĩlia. 18Nikitũla Tata kumiani, Niniinie mukitũla aana aane naagoosia nĩnaakĩĩma, Uũgile ũShekuulu Mukola ngũlũ zensi.”


text: 1Ĩpa umuntu umuĩ ĩliina liakue Anania palumuĩ numusungu waakue uSapila alĩ agulilie nsao, 2naalĩpisia ityũmpĩ lya ngele, umusungu nduyo alumanile, nuleeta ityũmpĩ lĩmuĩ nulĩĩĩka pamĩgulu ya atumua. 3uPetelo nuũga, “Anania, nĩkĩ ũShetani ukũjuilie ĩnkolo yaako, umuĩĩle ulongo uMuau Muelu nukwipisia ityũmpĩ lya ngele ya mugunda? 4Pĩna alĩ ukoolĩ kumuako sika alĩ nsao yaakone? Nĩpĩna nauguligua sika alĩ wĩĩlĩ muusũũmi waakone? Yatũla mbii nuĩĩka ulukaani ulu munkolo yaako? Sikuaĩĩlĩĩle kaantu ulongo, ĩpa uNzua umuene.” 5uAnania pĩna nwigyũlia inkaani izi, nugua, nutiĩka ĩnkolo. Tũlũ naalĩ igyũlie izi naingĩĩlua nuooa wingĩ. 6ĩasumba naĩĩmĩka, naamutũnga ntiila, naamutuala kunzi, naamuĩĩka mukĩbĩĩla. 7Pĩna nazikĩla zĩ nsaa zitatu, umusungu waakue nũingĩla nduzo alĩ mugila kampola izi naalĩ zigyelĩĩle. 8uPetelo numukollia, “Mbuĩla, alĩ mugulilie umugunda kuuguli wauune? Nuũga, Eeze, kuuguli wau-waauu.” 9uPetelo numuĩĩla, “Yatũla mbii, sunga namukamantana kukumugema uMuau wa kĩShekulu. Laaa, ĩmĩgulu yaao naaza amuĩĩkile ũsheenie ĩkoolĩ panzi pamulango, nĩndĩo ĩkakukutuala kunzi ninduue.” 10Ĩkamuĩ nugua pamĩgulu yaakue, nutiĩka ĩnkolo. ĩasumba aasio pĩna naingĩla naamuagaana wakiaa, naamutuala kunzi, naamuĩĩka palumuĩ nũsheeo. 11iKyanisa liensi sunga tũlũ naalĩ aziigilie izi naingĩĩlua nuoona wingĩ. 00248.tif Kĩanda kya kĩSolomoni (Ut 5:12) 12Kumĩkono ya atumua ilĩngasĩĩlio iingĩ nĩmakula mingĩ namatendua paantu. Nĩndĩo alĩ akamantĩĩne kunkolo ĩmuĩ mukĩanda kya kĩSolomoni. 13Muĩĩa naĩngĩ, ukutilĩ nunumuĩ naalugimilie kwikamantana nĩndĩo, ĩpa ĩantu alĩ aakulilie. 14Naalĩ asuĩlĩĩle naĩongeela mwa kĩShekulu, iingĩ, agoosia nĩasungu; 15sunga munzĩla nankulu naĩĩ kuapũnia ĩaluĩle kunzi, naaaĩĩka muulĩlĩ numuipapa, koona uPetelo pĩna wikĩla, umulimĩlĩmĩ waakue udũũ uatambĩĩla ĩĩa. 16Nĩantu naalĩ ĩĩlĩ muĩshaalĩ naipilimĩlĩĩlie iYelusalemũ naĩlundĩĩla, naakualeeta ĩaluĩle nĩndĩo naakuagagiguaa nĩmasĩĩmuĩ, naakamigua tũlũ ensi. 17Nuuuka umpolia namukulu nĩndĩo naalĩ ĩensi ninduyo, ingĩ ityũmpi lya Asadukayo, naijuile uwĩĩlũ, 18naaaguĩla ĩatumua naaaĩĩka mukĩtũngo. 19Ĩpa uMalaĩka wa kĩShekulu nwigyula ĩmĩlango ya kĩtũngo muutiku nuapũnia, nuũga, 20“Longolĩ muĩmĩke munumba ya kĩNzua muaĩĩle ĩantu inkaani zensi za Upanga uu.” 21Pĩna naiigia izi, naiingĩla munumba ya kĩNzua kĩlĩ daau naiimania. Nuuza umupolia namukulu nĩndĩo naalĩ ĩensi ninduyo, naaailingĩĩla ĩanilindĩ nĩanampala ensi aĨsilaeli, naatuma ĩantu kukĩtũngo koona aaleete. 22Ĩpa ĩĩtumi pĩna naapika, sika naaaona mukĩtũngo, naashooka, naapikia impola, 23naaũga, “ĩKĩtũngo kukiagaanile kigyalĩlue kĩĩsa, nĩalindĩĩli ĩĩmĩkile pamulango, ĩpa pĩna kwaũgyũla, sika kwamuona kamuntu muasio.” 24Pĩna naiigia inkaani izi, umukulu wa alindĩĩli a numba ya kĩNzua nĩapolia naakulu naingĩĩlua ninkankani mumpola zaao, naasiitimana ulukaani ulu lukitũla mbii. 25Nuuza umuntu, nuaĩĩla nuũga, “Laaa, ĩantu aasio naaza muaĩĩkile mukĩtũngo akoolĩ munumba ya kĩNzua, ĩĩmĩkile akuamania ĩantu.” 26Paapo umukulu wa alindĩĩli nulongola palumuĩ nĩantu aakue naaaleeta, ĩpa sika kungũlũ, kuitĩ alĩ aoopookile ĩantu aleke kuakua ĩmagũe. 27Pĩna naaaleeta, naaĩĩmĩkia pakatĩ ilindĩ. uMupolia namukulu nuakolekeelia. 28nuũga, “Sika alĩ kumukonontelĩĩliene mulekimanĩlia muliina ĩlĩ; laaĩ, niniinie mwalijulagiaa iYelusalemũ ĩmamania maani, kangĩ musiiile mukuleetele ishie umugali wa muntu nuasio.” 29Ĩpa uPetelo nĩatumua naaashookeelia naaũga, “Yukũjĩpĩĩle kukumugombia uNzua kwikĩla ĩantu. 30uNzua wa atata ĩĩtu alumũiukilie ũYesu naalĩ mumuulagile inie namumusũntia mwikyota. 31uNzua wamukulilie kumukono waakue wa kĩgoosia, wĩĩ Mutongeeli nuMugũni, wamĩpeele ĩĨsilaeli uupeli nuuleegeligua wa mĩlandu. 32Ishie kuakuĩli ampola izi, nuMuau Muelu gaa, uNzua nukuapeelaa ĩaasio naakumugombagiaa.” 33Ĩo pĩna naiigia izi, naatakĩkia, naasiia kukuaulaga. 34Ĩpa umuntu umuĩ, Mupalisayo, ĩliina liakue Gamalieli munilindĩ, mulangi wa Ulagĩĩlio naalĩ mukuligue nĩantu tũlũ nuĩmĩka pilindĩ, nulagĩĩlia ĩantu aasio apũnigue kunzi kwityũngo niino. 35Paapo nuaĩĩla, “Agoosia a Ĩsilaeli, mwĩkendegeele kĩna mukakuatendela ĩantu ĩa. 36Kuitĩ pĩna alĩ zikĩĩlĩ intondo izi, nwigyelela uTeuda nwĩtenda kĩna uzo muntu mukulu, ĩantu zĩ magana manĩĩ naakamantana ninduyo; uyo nuulagua, nĩndĩo ensi naalĩ amutiatile naapalansana naitũla sika kĩntu. 37Pembele nwigyelela ũYuda Mugalĩlaya, pantondo za kuandĩka ĩmiina, nualũta antu ĩĩa naamulondeela, ninduyo nulimĩĩla, nĩndĩo ensi naalĩ amutiatile naapalansana. 38Ĩpa ino nukumuĩĩla, ĩsuga-nsugĩ nĩantu ĩa, alekĩ; ĩpa anga ĩmasĩĩgo aya numulĩmo uu ĩupũnile kuantu, ukioononeka, 39ĩpa anga ĩupũnile kwa kĩNzua sika musũũmile kukuwoonoona, koona muleke kigyelela kĩna mukĩkua nuNzua.” 40Naamũigia, nĩndĩo pĩna naaĩĩta ĩatumua, naaakua, naaalagĩĩlia alekitambula kuliina lya kĩYesu, naalekela. 41Iio gua, ndĩo naapũna mũlindĩ liasio, nailumba kunsooko alĩ aalĩĩligue kĩna alĩ ijĩpĩĩle kwimelua kunsooko ya liinaa liakue. 42Mumeelele, nuMunumba ya kĩNzua numunumba zaao sika alĩ akulekaa kwimania nukwitanantia iMpola naNziiza za kĩYesu kĩna ingĩ Kilisito.


text: 1Naaaza ĩantu kwipũna kuUyahũdi naakuamania ĩanũna, “Kanga musiitialamigua kukuzitiata intendo za kĩMusa sika musũũmile kwigũnĩka.” 2Pĩna uPaulo nuBalinaba naĩkunguma nukukĩtambuĩla nĩndĩo kunkaani ningĩ, naaaĩĩka uPaulo nuBalinaba nĩĩĩa pakatĩ yaao ende kũYelusalemũ kuatumua nĩanampala, ende kĩtambuĩla impola zikyolio ĩlĩ. 3Iio gua; pĩna atumue nikyanisa, naakĩlĩla pakatĩ ya Poiniki nĩSamalia, naiganula impola za ukaĩlĩki wa ndugu nazĩngĩ naalumbĩĩlia ĩanũna tũlũ nkankanaa. 4Pĩna naapika kũYelusalemũ, naasũgamĩĩligua nikyanisa nĩatumua nĩanampala, naaaganuĩla impola zensi, kĩna uNzua alutendile nĩndĩo. 5Ĩpa ĩĩĩa mwityũmpĩ lya Apalisayo naasuĩlĩĩle naĩĩmĩka naaũga, “Kutilĩ kawĩnegelo kukuaalamia nukukualagĩĩlia auambe uUlagĩĩlio wa kĩMusa.” 6ĩAtumua nĩanampala naĩlundĩĩla alusĩĩge ulukaani luasio. 7Pĩna naĩtambuĩlĩkia, uPetelo nuuuka nuaĩĩla, “Agoosia anũna aane, inie mumanile kwipũna intondo za muandio, kĩna uNzua alusaaguĩle pakatĩ yaani ya kĩna indugu nazĩngĩ ziigie ulukaani lwa mpola na nziiza kumulomo waane, nukukulusuĩĩla. 8uNzua numanile inkolo, nuakuĩla nuapeela uMuau Muelu kĩna yoi naalukupĩĩle nindiishie, 9Kangĩ sika nukulekanula ishie nĩndĩo, ĩpa nwĩoogia inkolo zaao kuusuĩĩli. 10Iio gua, nĩkĩ mukumugema uNzua nukukuatũngĩĩlia ipyĩmpĩ munkingo za amanigua, sunga ĩatata ĩĩtu nindiishie sika kusũũmile kukulĩkenka. 11Ĩpa kusuĩlĩĩle ya kĩna kwigũnua kunzĩla ya ukende wa kĩShekulu Yesu, lika lĩmuĩ nĩndĩo gaa.” 12uMulundo tũlũ wensi nautuulia, naamutegeela uBalinaba nuPaulo pĩna naaganuĩla impola za ilĩngasĩĩlio nĩmakula uNzua naalumatendile pakatĩ ya ndugu nazĩngĩ kuwĩtumi waao. 13Pĩna naakondia inkaani zaao, uYakobo nushookeelia nuũga, “Agoosia anũna aane, ntegeelĩ. 14uSimoni wakuganuĩlaa ya kĩna uNzua aluzagaanile indugu nazĩngĩ pakalĩ, koona waasaagule antu pakatĩ yaao kunsooko ya liina liakue. 15Ninkaani za anakĩdagu zakamantana nĩzaasio, kĩna yandĩkue, 16‘Pĩna zakĩla zaasio nikishooka, Nineene nĩkakĩmĩzenga ĩnumba ya kĩDaudi nyaguile. Nikijenga kangĩ uutalũkũ wakue, nineene nĩkakumiĩmikia. 17Koona ĩantu naasaagile amudũũme ũshekulu, nindugu zensi nazĩngĩ, kuaasio kĩna ĩliina liane tyeegue, 18Uũgile ũShekulu, nuzilĩngilie ĩzaasio kwipũna ĩkalĩ.’” 19“Kuluulo, ĩne nalamula kĩna kuleka kuakunkunalia ĩaasio a mundugu nazĩngĩ naamupĩlukĩlĩĩle uNzua; 20ĩpa kwĩandĩkĩle ĩsungansuge nuudobũ wa anzegamĩla, nuugololia nĩnama nangogue, nĩmĩgali.” 00285.tif Nzegamĩla (Ut 15:20) 21“Kuitĩ kwipũna ĩkalĩ sunga nunzuauu uMusa utĩĩte mukaa zensi nakutanantagiaa inkaani zaakue, kangĩ mumasũnagogi zukusomaguaa palutondo lwa wikyali.” 22Paapo nayĩaloeelia ĩatumua nĩanampala palumuĩ nikyanisa liensi aasaagule antu pakatĩ yaao atume kuAntiokia palumuĩ nuPaulo nuBalinaba. Nĩndĩo ntĩĩa, ũYuda nukuĩtanguaa Balisaba, nuSila naalĩ atongeeli pakatĩ ya anũna. 23Naandĩka mbalua, amĩtuale kumĩkono yaao, itĩ, “Ishie anũna aani, atumua nĩanampala, kuanũna ĩĩtu naapũnile mundugu nazĩngĩ naĩĩlĩ kuAntiokia nukũShamũ nĩKilikia, kumulamukilie. 24Kunsooko kuigagiaa ya kĩna ĩĩĩa naalĩ apũnile mumuĩtu akumuzũga inie kunkaani zaao, akumuleetela inkankani munkolo zaani, nindiishie sika alĩ kualagĩlĩĩlie; 25pĩna kwakamantana kwishĩĩgo lĩmuĩ, ishie kwaona iiza kuasaagule ĩantu nukukuatuma kunsiani palumuĩ nĩaloogua ĩĩtu uBalinaba nuPaulo. 26Ĩantu naapũnilie uumĩ waao kunsooko ya kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito. 27Kuluulo, kuatuma ũYuda nuSila naĩkakumuĩĩla ĩeene kumĩlomo yaao inkaani zizo-ziizoo. 28Kuitĩ uMuau Muelu nindishie kukamantanile kuleke kumutuĩka umuligo isiitula ziizo dũũ nazijipĩle, 29mwĩsugansuge niintu naipoleligue kuanzegamĩla, nĩmĩgali, nĩnama nangogue, nuugololia. Kanga mwĩgilie niyasio mukitenda iiza. Mulamugua.” 30Iio gua, pĩna naatumua, naenda kuAntiokia, naauilingĩĩla umulundo, naapũnia ĩmbalua niasio. 31Pĩna naamĩsoma, naalumba kunsooko ya kukamigua inkolo. 32ũYuda nuSila naeene anakĩdagu, naakamia nkolo ĩanũna kunkaani ningĩ, nukukuakamĩnkĩĩlia. 33Nĩndĩo pĩna naĩĩma kuasio intondo nkeei naashookigua nĩmatiliga nĩanũna kuaasio nalĩ aatumile. 34Ĩpa uSila nuona iiza wikyale kuuko. 35uPaulo nuBalinaba naikyala muAntiokia naimania nukukulutanantia ulukaani lwa kĩShekulu palumuĩ nĩantu naĩngĩ iingĩ. 36Pĩna nazikĩla ntondo nkeei, uPaulo numuĩĩla uBalinaba, “Kushooke gua, kualaae ĩanũna mukaa zensi muna alĩ kutanantilie ulukaani lwa kĩShekulu, kuone impola zaao.” 37uBalinaba nukunga wamusole uYohana nukuĩtaguaa Maliko, ende palumuĩ nĩndĩo. 38Ĩpa uPaulo sika nuona iiza endanie nunuasio naalualekile kuPamfilia naalusiitile kwienda ensi nĩndĩo kumulĩmo. 39Luulo gua, nauuuka wĩkungumi sunga naalekanuka. uBalinaba numusola uMaliko nupũũta ĩnanza nuenda kuKiipulo. 40Ĩpa uPaulo numusaagula uSila, nulega pĩna nulompeelua nĩanũna wapeegue ukende wa kĩNzua. 41Nukĩlĩla pakatĩ ya Shamũ nĩKilikia, nukukumakamĩnkĩĩlia ĩmakanisa.


text: 1iTyũngo liasio ĩamanigua aakue naamuagaana ũYesu, naaũga, “Waani namukulu muutemi wa kwigyulu.” 2Numuĩta umung'inia numuĩmĩkia pakatĩ yaao, 3nuũga, “Tai namuĩĩla, kanga musiitipĩluka mutũle zĩ ang'inia, sika mukiingĩla kainiino muutemi wa kwigyulu. 4Iio gua, wensi nukĩniinupagiaa zĩ umung'inia uyu, wayuyu mukulu muutemi wa kwigyulu.” 5“Wensi nwakumuanũnkula umung'inia umuĩ kĩna uyu kuliina liane unanũnkuĩle uneene. 6Ĩpa wensi nwakumutimulia umuĩ wa ĩa naaniino naasuĩlĩĩle mumuane, taazu watũngĩĩligue lĩluala lya kushiela munkingo yaakue, wakapĩligue munsĩ ya nanza. 7Ukĩa wa unkũmbigyulu kunsooko ya utimulia! Kutilĩ kawĩnegelo, ĩmagemua makuuzaa udũũ. Ĩpa ukĩa kumuakue umuntu nuasio nukuleetaa igyemua! 8uMukono waako katia umugulu waako nawakutimulia, udumule uutage kulĩ ninduue; iiza nangũlũ kumuako kwiingĩla muupanga ĩumulema katia ĩwĩkĩtele, kwikĩla wĩĩ nĩmĩkono ĩbĩlĩ katia mĩgulu ĩbĩlĩ, nukwitaagua mumooto wa kalĩ nakalĩ. 9Nĩliiso liako nalyakutimulia, lĩkuule, lĩtaage kulĩ ninduue; iiza nangũlũ kumuako kwiingĩla muupanga ĩwikyopo, kwikĩla wĩĩ nĩmiiso mabĩlĩ nukwitaagua muGehena ya mooto.” 10“Laaĩ, muleke kumumela umuĩ wa ĩa naaniino, kuitĩ namuĩĩla kĩna ĩamalaĩka aao kwigyulu ntondo zensi akuulaaa uusiu wa kĩTata waane nuĩlĩ kwigyulu. 11Kuitĩ uMuana-muntu alũjile kukukĩgũna nakĩlimĩlĩĩle. 12Ikitũla mbii, umuntu kanga ĩutĩĩte nkolo gyana, ĩmuĩ ĩlimĩĩle; sika ukakuzilekane nazĩ makumikyenda nikyenda munkonko, wende kukumĩdũũma nĩlimĩlĩĩle? 13Kanga wamĩligie, tai namuĩĩla, ukumĩlumbĩĩlagiaa ĩĩ nangũlũ kwikĩla nazĩ makumi kyenda nikyenda nasika zilimĩlĩĩle. 14Iio iioo uTata waani kwigyulu sika muloe nunumuĩ wa aniino ĩa alimĩĩle.” 15“Numunũna waako kanga wakutimulĩle, lenda umusugule ue ninduzo ĩmwing'ene. Kanga wakũigie, wamuligagiaa kangĩ umunũna waako. 16Kanga wasiite kukukũigia, sola muntu umuĩ katia abĩlĩ, itĩ kumĩlomo ya akuĩli abĩlĩ katia atatu lukaani luensi lukamĩnkĩĩligue. 17Kanga wasiite kukuiigia nĩndĩo, ulĩĩĩle ikyanisa; kanga wasiite kukuliigia ikyanisa, wĩĩ zĩ ndugu nazĩngĩ numusanguliakoodi.” 18“Tai namuĩĩla, luensi namukakulugilia munansĩĩ, lwakondile kwigiligua kwigyulu; luensi namukakulugomba muna nsĩĩ, lwakondile kwigombigua kwigyulu. 19Kangĩ namuĩĩla kĩna abĩlĩ aani naikikamantana munansĩĩ mulukaani luensi naĩkakululompa, ikitendelua nuTata waane nwa kwigyulu. 20Kuitĩ naabĩlĩ katia naatatu pĩna ĩlundĩlĩĩle kuliina liane, nineene nkolĩ paapo pakatĩ yaao.” 21Paapo uPetelo pĩna numuagaana, numuĩĩla, “Shekulu, umunũna waane wantimulĩĩle kanga, numulekele; sunga nkua mupũngatĩne?” 22ũYesu numushookeelia, “Sikanukukuĩĩla sunga mupũngatĩ, ĩpa sunga makumi mupũngatĩ nkua mupũngatĩ. 23Kuluulo uutemi wa kwigyulu wĩpianile numutemi umuĩ naluaĩĩlĩĩle ĩĩtumi aakue apũnie iyalo. 24Pĩna nuandia kwiala, nuleetelua umuĩ waao naalulĩĩle ĩmpaa magana manzogũ kyumi ma talanta. 00168.tif Talanta (Mat 18:24) 25“Pĩna nuulia ya kulĩpa, ũshekulu waakue nulagĩĩlia waguligue, uzo numusungu waakue nĩaana aakue, nĩnayensi naalutĩĩte, ĩmpaa ĩlĩpue. 26Iio gua umwĩtumi nuasio nugua pamuakue, numupeepia, nuũga, ‘Shekulu ungigimĩlie, nĩkakukulĩpa tũlũ zensi.’ 27ũshekulu waakue numukolelua kĩsuusu numutũnguĩla, numulekela ĩmpaa. 28Ĩpa umwĩtumi nuasio nupũna numuona umwĩtumi muua naalulĩĩle ĩmpaa ya shilinge gyana kumuakue; numuguĩla, numugoga, nuũga, ‘Lĩpa naalulĩĩle!’ 29Iio umwĩtumi nuasio nutũngama pamĩgulu yaakue, numupeepia, nuũga, ‘Ungigimĩlie, nĩkakukulĩpa tũlũ zensi.’ 30Nduyo nusiita, nuenda numugumĩla mukĩtũngo sunga wamĩlĩpe ĩmpaa niasio. 31Iio gua, ĩĩtumi ĩĩa pĩna naaziona naalĩ zitendekile, naĩsũsũmĩkia, naenda naamulondooselia ũshekulu waao zensi naalĩ zitendekile. 32Paapo ũshekulu waakue numuĩta, numuĩĩla, ‘Umwĩtumi mubĩĩ ue!’ Alĩ nukulekĩĩle ĩmpaa niasio yensi pĩna numpeepia; 33aue gua, sika aza yukũjĩpĩĩlene kukumukolelua kĩnishungu umĩaako, kĩna ĩne naalĩ nukukolĩĩlue kĩnishungu ue? 34ũShekulu waakue nutaka, numutuala kuatũngani sunga pĩna ukakumĩlĩpa ĩmpaa yaakue yensi. 35Iio-iioo nuTata waane nwa kwigyulu ukakumutendela inie, malĩĩ ĩsika mulekĩĩle kunkolo zaani muntu wensi umunũna waakue.”


text: 1Pĩna alĩ kukĩlaga nĩndĩo nukwiandia umusĩnzo munaza, nakupika kunzĩla ya kĩsongela kuKosi; lutondo lwa kabĩlĩ nakupika kuLodo; kwipũna kuasio nakupika kuPatala. 2Pĩna nakuona ipyango lya kukupũũtia ĩnanza sunga kuPoiniki nakunankĩla nakuandia umusĩnzo munanza. 3Pĩna nakuona ĩKiipulo nakumĩleka luandĩ lwa nkĩgĩ, nakulĩgendia ipyango sunga kũShamũ, nakupika kuTilo, kuitĩ kuasio ipyango alĩ liiikia ĩmĩligo yaakue. 4Pĩna nakuona ĩamanigua, nakuĩma kuasio ntondo mupũngatĩ. Kunzĩla ya kĩMuau naamuĩĩla uPaulo walekienda kũYelusalemũ. 5Sunga pĩna nakutimĩlia intondo zaasio, nakulega nakulongola; naakutindĩkĩĩlia tũlũ palumuĩ nĩasungu nĩaana aao sunga kunzi ya kaa, nakutũngama pikiki lya nanza nakulompa. 6Pĩna nakwĩlaga nakũingĩla mwipyango, nĩndĩo naashooka kukaa. 7Pĩna nakukondia umusĩnzo munanza kwipũna kuTilo, nakupika kuTolemai; nakuaũgia ĩanũna nakuĩma kumiao lutondo lumuĩ. 8Mudaau yaakue nakulega, nakupika kuKaisalia, nakũingĩla munumba ya kĩPilipo, mutanantia wa Mpola naNziiza, naalĩ umuĩ wa aasio namupũngatĩ, nakuĩma kumuakue. 9uMuntu uyu alutĩĩte ananso anĩĩ naakupũnagiaa uunakĩdagu. 10Pĩna alĩ kuĩmile kuaasio intondo ningĩ, munakĩdagu umuĩ ĩliina liakue Agabo nuuza kwipũna kuUyahũdi 11Pĩna nukuagaana, nuusola umusipi wa kĩPaulo, nwĩtũnga ĩmĩgulu nĩmĩkono, nuũga, “uMuau Muelu uũgile itĩ, itĩ yoi ĩAyahũdi a kũYelusalemũ ĩkakumutũnga umukola musipi uu, nĩndĩo ĩkakumuĩĩkĩla mumĩkono ya ndugu nazĩngĩ.” 12Pĩna nakũigia itĩ ishie nĩantu naalĩ akoolĩ paasio nakumupeepia walekienda kũYelusalemũ. 13Paapo uPaulo nushookeelia, “Mwitenda yaani, kwilĩla nukumũnangĩlia ĩnkolo. Kuitĩ ĩne nĩzĩpĩlĩĩlie sika kwitũngua udũũ, ĩpa sunga kwikia kũYelusalemũ kunsooko ya liina lya kĩShekulu Yesu.” 14Pĩna nusiita kukukũigia nakutuulia, nakuũga, “uUlooa wa kĩShekulu nautendeke.” 15Pĩna nazikĩla intondo zaasio, nakukenka iisheme yĩĩtu, nakulongola kũYelusalemũ. 16ĩĨĩa a amanigua a kuKaisalia nakwĩtiata niindidishie, naakutuala kunumba ya kĩMunasoni nwa kuKiipulo, mumanigua wa kalĩ, kwikyale kumuakue. 17Pĩna nakupika kũYelusalemũ, ĩanũna naakusũgamĩĩlia kuulumbi. 18Palutondo lwa kabĩlĩ uPaulo nũingĩla kwa kĩYakobo palumuĩ nindiishie, nĩanampala tũlũ alĩ akoolĩ. 19Pĩna nakuaũgia, uPaulo nulondoosia impola zensi, lumuĩ lumuĩ, uNzua naalutendile pakatĩ ya ndugu nazĩngĩ kunzĩla ya wĩtumi waakue. 20Pĩna naaziigia, naamukulia uNzua. Naamuĩĩla, “Munũna wĩĩtu, uoonie ĩAyahũdi naasuĩlĩĩle kĩna aazaa magana ma nzogũ mingĩ; kangĩ ensi atĩĩte wĩĩlũ kunsooko ya Ulagĩĩlio. 21Nĩndĩo aĩĩlaguaa impola zaako kĩna ukuamanagiaa ĩAyahũdi ensi naĩkyalaa pakatĩ ya ndugu nazĩngĩ amuleke uMusa, nukukuaĩĩla alekiaalamia ĩaana aao, kangĩ alekiamba intendo. 22Aĩpa mbii. Ikiiigia kualiĩ kĩna waazaa. 23Luulo gua, tenda yoi kĩna kukukuĩĩla. Akoolĩ antu anĩĩ kunsĩĩtu naalĩ atũngue nilyapo; 24uasole ĩantu ĩa, mwĩeelie palumuĩ, ualĩpĩĩlie koona amue ĩmatũe maao. Itĩ tũlũ ikimana kĩna impola izi naalĩ aĩĩlue kunsooko yaako sika kĩntu, ĩpa ue umuene utĩĩĩte lugendo naluuza, kangĩ uuambile uUlagĩĩlio. 25Ĩpa mumpola za ndugu nazĩngĩ naalĩ asuĩlĩĩle, alĩ kuandĩkile nukwipũnia uulamuli wĩĩtu, ĩnege ĩeene niintu naalĩ ipoleligue kuanzegamĩla, nĩmĩgali, nĩnaigogue, nuugololia.” 26Paapo uPaulo nuasola ĩantu aasio, lutondo lwa kabĩlĩ nwĩeelia umuene palumuĩ nĩndĩo, nũingĩla muNumba ya kĩNzua nwitanantia impola za kutimĩĩlia intondo za weeligua, sunga ĩkĩpeelo kĩpũnigue kunsooko ya wensi mumiao. 27pĩna intondo zaasio nazĩmupũngatĩ alĩ zĩpiipĩ kwitimĩla, ĩAyahũdi naalĩ apũnile kuAsia naamuona muNumba ya kĩNzua naalĩsaalĩnkania iyũmbĩ liensi naamuguĩla, 28naakulia ĩkĩlanga naaiũga, “Agoosia aĨsilaeli, kualĩliĩ! Uyu wayu muntu nukumanagiaa ĩantu tũlũ pensi impola za kuakungumia ĩantu ĩĩtu nuUlagĩĩlio nĩndĩĩpa pana yeelu. Kangĩ kwikĩla izi, nũingĩlia ĩAgiliki munu muNumba yakĩNzua, nudobia ĩpa pana yeelu. 29Kuitĩ alĩ amuoonie uTilofimo Muepeso palumuĩ ninduyo mukaa, naasĩĩga kĩna uPaulo alumũingĩĩlie muNumba ya kĩNzua.” 30Kaa yensi nĩlũangĩlua, ĩantu naĩlundĩĩla, naamuguĩla uPaulo, naamukuesa, naamupũnia muNumba ya kĩNzua, ĩkamuĩ ĩmazĩĩgĩ namigyalĩlua. 31ĩpa pĩna naiidũũma kukumuulaga, impola nazumupikĩĩla umukulu wa ulugu ya kĩna iYelusalemũ yensi yakulũganĩkaa. 32Ĩkamuĩ nuasola ĩlaasi nĩakulu aao numanka kumiao. Nĩndĩo pĩna naamuona umukulu wa ulugu palumuĩ nĩĩlaasi, naleka kukumukua uPaulo. 33uMukulu wa ulugu nusũgamĩĩla, numuguĩla, nulagĩĩlia watũngue matendele mabĩlĩ. Nukolia, “Waani uyu, kangĩ utendile yaani.” 34Naakulia ĩkĩlanga, ĩĩĩa mwiyũmbĩ naaũga itĩ, nĩĩĩa iyaao. Pĩna nulemua kwilĩnga ĩtĩ kunsooko ya kĩlanga, nulagĩĩlia watualue munkĩlĩ. 35uPaulo pĩna nupika paunankĩlĩlo nukenkua nĩĩlaasi kunsooko ya muzũgo wiyũbĩ, 36Kuitĩ ĩantu iingĩ dũũ alĩ ĩtiatile, naakulia ĩkĩlanga, naaũga, “Muleegie uyu!” 37uPaulo pĩna alĩ wileetua munkĩlĩ numuĩĩla umukuulu wa ulugu, “Nsũũmilene nukuĩĩle lukaani.” Unuasio numuĩĩla, “Wĩĩzĩne ĩKĩgiliki;” 38ue sika uMumĩsili nuasioone naaluuukilie uluntampa intondo izo, nuatongeela mumbuga ĩantu magana ma nzogũ manĩĩ naakuĩtaguaa Aulagi? 39uPaulo nuũga, “Ĩne nuMuyahũdi wa kuTaliso, ĩkaa ya Kilikia; numukolakaa wa kaa nasika niino. Nakupeepia, undekele nĩtambuĩle nĩantu ĩa.” 40Pĩna numupeela ĩlioma, uPaulo nuĩmĩka paunankĩlĩlo nwĩaangaazĩlia umukono ĩantu; pĩna naatuulia, nuĩ kuatambuĩla kuntambo ya kĩEbũlania nwiũga,