text: 1Paulo, mutumua wa kĩYesu Kilisito kulooa wa ki Nzua, nũTimoteo munũna wĩĩtu, 2kwamuandĩkĩla inie anũna naeelu nĩasuĩĩli naĩĩlĩ kuKolosai. uUkende wĩĩ kumiani nĩmatiliga namapũnile kwa kĩNzua Tata wĩĩtu. 3Kukumusongelagiaa intondo tũlũ uNzua Tata wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito pĩna kukumuloompeela inie, 4pĩna nakũigia impola za usuĩĩli waani mwa kĩKilisito Yesu nuuloogua namutĩĩte kueelu tũlũ. 5Kunsooko ya ulaaĩĩli namuaĩĩkĩligue ĩkĩuto kwigyulu. iMpola zaakue alĩ muziigilie ĩkalĩ kulukaani lwa tai lwa Mpola na Nziiza 6naalĩ zipikile kunsiani, kĩna muna unkũmbigyulu poo nazipĩa inkali nukwikula, kĩna iio nukunsiani, kwipũna ulutondo pĩna alĩ mũigilie namulĩngĩkia uukende wa kĩNzua mutai. 7Kĩna iio alĩ muamanigue nuEpafula mwĩtumi muloogua palumuĩ nindiishie. ĩngĩ mwĩtumĩkĩli musuĩĩli wa kĩKilisito kunsooko yaani; 8nduyo alukulondoosilie uuloogua waani mwa kĩMuau. 9Kunsooko ĩĩo nindiishie kwipũna ulutondo pĩna nakuziigia, sika kulekile kukumulompeela inie nikwilompa muligie uulĩngi wa ulooa waakue mumasala tũlũ nuulĩngi wa kĩnkoolo; 10mugendele kĩna ĩmũjĩpĩĩle inie mwa kĩShekulu, ĩmukumuloeelia nangũlũ, mumulĩmo wensi namuuza ĩmwĩpĩa inkali, ĩmukĩongeela muulĩngi wa kĩNzua. 11Kangĩ musũũmigue kungũlũ, kwilika lya usũũmi wa ukulu waakue, kuukamatĩkũ tũlũ nuugigimĩlia palumuĩ nilyumbi. 12Sunga ĩmukumusongelia uTata, naalukũjĩpĩĩlie kwikamantana muusaali wa eelu muweelu. 13Uyu alukugũnile kwipũna muusũũmi wa kiiti, nukukukusaamia kuutemi wa Muana wa uloogua waakue. 14Mumuakue kutĩĩte ukomolua kunzĩla ya mugali waakue uleegeligua wa mĩlandu. 15Nduyo ingĩ mpiani ya kĩNzua nasika ikigyelaa, mulelua wa muandio wa iumbe tũlũ. 16Kunsooko mumuakue intu tũlũ alĩ iumbue, naya mwigyulu niya muna nsĩĩ, naigyĩĩle nĩnasika igyĩĩle, kanga yĩĩ matengu ma ukulu katia utemi, katia akulu a kĩtemi, katia akola usũũmi; intu tũlũ alĩ iumbue kunzĩla yaakue nukunsooko yaakue. 17Nduyo alukoolĩ pĩna alĩ ikaalĩ iintu tũlũ, niintu tũlũ yukukamantanĩlaa mumuakue. 18Nduyo ingĩ tyũe lya muĩlĩ waakue, ikyanisa liakue, Nduyo ingĩ muandio, ingĩ mulelua wa muandio kwipũna muakiu, koona watũle mutongeeli muintu tũlũ. 19Kunsooko mwa kĩuyo alĩ iloeelĩĩlie uwijuli tũlũ wakĩNzua wikyale, 20nukunzĩla yaakue kukuikamantania intu tũlũ mumuakue kanga yĩĩ intu naikoolĩ muna nsĩĩ katia naikoolĩ mwigyulu; pĩna aluleetile ĩmatiliga kunzĩla ya mugali wa musalaba waakue. 21Niniinie, ĩmuandio naalĩ muakamatulue, kangĩ alĩ mualugu mumasĩĩgo maani kuutendi waani na ubĩĩ, ĩpaino wamukamantanagiaa, 22mumuĩlĩ wa kĩuntu kiakue, kunzĩla ya nkia yaakue, koona wamuleete inie ntongela yaakue mwĩeelu, muagila kakĩlema sunga kimyelo, 23Kanga mwikyale muusuĩlĩ, muzengue mumukũlĩla wa ngũlũ mulekileegeligua paulaaĩĩli wa Mpola na Nziiza naalĩ mũigilie, naalĩ ntanantigue kuiumbe tũlũ nayĩĩlĩ nsĩlĩlĩ igyulu Nineene Paulo nantũla mwĩtumi waakue. 24Ĩpaino nilumbĩĩlia uwaagi nanuutĩĩte kunsooko yaani, kangĩ nikijulĩĩlia waasio naukeepukile muwaagi wa kĩKilisito mumuĩlĩ waane, kunsooko ya muĩlĩ waakue nduo ikyanisa liakue. 25Iio nantũla mwĩtumi waakue kwilika lya ukendegeeli wa kĩNzua naalĩ numupeegue kunsooko yaani, nulutimĩĩlie ulukani lwa kĩNzua. 26ĩngĩ unkũnkũ waasio naalĩ upisue kwipũna ĩkalĩ nukwipũna uwĩleli tũlũ, ĩpa yakũnukulaguaa kueelu aakue. 27uWaasio uNzua naalusiile kukuũgyelelia kĩna wĩĩlĩ ugolĩ wa ukulu wa unkũnkũ uu pakatĩ ya ndugu nazĩngĩ; nduyo ingĩ uKilisito munsĩ yaani, ulaaĩĩli wa ukulu. 28Wayuuyu kukumutanantia impola zaakue, nakukumusugula muntu wensi, nukukumumania muntu wensi mumasala tũlũ, koona kumuleete muntu wensi mukamĩnkĩĩlũ mwa kĩKilisito. 29Nineene nĩkĩtumĩkia umulĩmo uu kwilika lya ngũlũ zaakue nukĩtuma umulĩmo munsĩ yaane kungũlũ.


c: text/html

text: 1Kumpelo gua anũna ĩĩtu, kumulompile nukukumusugula mwa kĩShekulu Yesu, kĩna iio naalĩ muamanigue nindiishie, mugendele kĩna ijĩpĩĩle kwigendela nukukumuloeelia uNzua; kĩna yoi namukugendelaa, ĩpa yumũjĩpĩĩle kwikĩlĩkĩĩla mũyaasio. 2Kuitĩ mumanile malagĩĩlio kĩnaalĩ kumupĩĩle kunzĩla ya kĩShekulu Yesu. 3Kuitĩ uu wauu uulooa wa kĩNzua, kwieeligua kumiani, mwĩsuga-nsuge nuugololia; 4wensi mumiani wamane kukĩligĩlia umusungu umuene muweelu nikyulio; 5sika kukĩloeelia munsula nambĩĩ kĩna ĩa ndugu nazĩngĩ nasika amuĩzĩ uNzua akutendaa; 6muntu waleke kumutimulĩla nukumupembeelia umunũna waakue mulukaani luasio; kunsooko ũShekulu ingĩ muene ukukaasagiaa munkaani izi tũlũ, kĩna iio naalĩ kumuĩĩlĩĩle kualie ĩmuandio. 7Kuitĩ uNzua sika alukuĩtile kuudobũ ĩpa muweeligua. 8Iio gua, unuasio nukusiitaa sikukumusiitaa kamuntu ĩpa uNzua nukumupeela inie uMuau Muelu waakue. 9Kumpola za wĩloogua wa kĩnũna, sika ijĩpĩĩle numuandĩkĩle, kuitĩ inie uniinie muamanigue nuNzua kukĩloogua niinie kuniinie; 10Kuitĩ mukutendaa ulukaani ulu kuanũna tũlũ naĩĩlĩ muMakedonia yensi. Ĩpa itĩ kumusuguĩle anũna mutende iio nukwikĩlĩkĩĩla, 11kangĩ mwĩkamatĩkie kwilũkũpa nukukuzikendegeela ĩzaani udũũ, nukukĩtuma umulĩmo kumĩkono yaani kĩna iio alĩ kumulagĩlĩĩlie; 12koona mugendele muuuza ntongela yaao naĩĩlĩ kunzi, mulekitũla nuusilĩlua wa kiensi. 13Ĩpa gua anũna ĩĩtu, sika kualoe mulekimana impola zaao naagonile muleekitũla nuusungu kĩna iio naĩngĩ naagila kaulaaĩĩli. 14Malĩĩ kusuĩlĩĩle ya kĩna ũYesu alukiilee, nũiuka, iio-iioo nĩaasio naagonile mwa kĩYesu, uNzua akakualeeta palumuĩ ninduyo. 15Kuitĩ kukumuĩĩla izi kulukaani lwa kĩShekulu, ya kĩna ishie nakwĩuumĩ nakukishaagĩĩla sunga pityũngo lya kuuza kumuakue ũShekulu, sika kukakuatongela ĩaasio naagonile. 16Kunsooko ũShekulu muene ũjilitima kwipũna kwigyulu kululi nululi lwa malaĩka mukulu, nidyede lya kĩNzua. Ndĩo naalĩ akiile mwa kĩYesu ijiliiiukigua tangua; 17pĩna zakĩla izi, ishie nakwĩuumĩ, naalĩ kusaagile, kũjilipũlua palumuĩ ndĩo mumalũnde kutaagane nũShekulu mukiania; yaasio iio kukitũla palumuĩ nũShekulu ĩkalĩ nakalĩ. 18Iio gua, ĩpumbuliĩ kunkaani izi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Lutondo lumuĩ pĩna alĩ wimania ĩantu munumba ya kĩNzua nukwitambula impola nanziiza, ĩapolia naakulu nĩalangi palumuĩ nĩanampala naamuagaana. 2naamuĩĩla; “Kuĩĩle, ukutendaa inkaani izi kuusũũmi kĩ? Kangĩ waani nalukupĩĩle uusũũmi uu?” 3Nushookeelia, nuaĩĩla; “Nineene nĩkakumukolia inie lukaaani lumuĩ, mbuĩlĩ, 4Ubadĩĩzo wa kĩYohana alĩ upũnile kwigyulune kanga kuantu?” 5Naĩkolia eene kueene, naaũga, “Kanga kuũge upũnile kwigyulu, ukiũga, ‘Nĩkĩ gua sika namumusuĩĩla?’ 6Kanga kuũge upũnile kuantu, ĩAntu tũlũ ĩkakukukua ĩmagũe kunsooko agombile kĩna uYohana alĩ munakĩdagu. 7Naashookeelia kĩna sika aoonie kĩna upũnile.” 8ũYesu nuaĩĩla, “Sunga uneene sika nukumuĩĩla inie kuusũũmi kĩ nukutendaa inkaani izi.” 9Nuandia kukuaĩĩla ĩantu ĩmpiani ĩĩ, “Muntu umuĩ alupandĩĩle mugunda waa mĩzabiibu, nualindĩĩlia ĩalindĩĩli, nulongola kikyala kunsĩĩ yĩngĩ kũtyũngo lyĩĩpũ. 10Pĩna nazikonda intondo, nutuma mwĩtumi kuanamulĩmo aasio amupeele ityũmpĩ lya nkali za mĩzabiibu; ĩalindĩĩli naamukua naamuĩnga, nushooka mĩkono mĩtilĩ. 11Nutuma mwĩtumi wĩngĩ; naamukua ninduyo gaa, naamukolia inshoni, naamuĩnga nushooka mĩkono mĩtilĩ. 12Numutuma nunwa katatu. Uyo nduyo naamukua inguma, naamutaaga kunzi. 13Paapo umukola mugunda wa mĩzabiibu nuũga, ‘Ntendeeii? Nĩkakumutuma umuana waane muloogua; nĩmbũge ĩkakumukulia uyo.’ 14Ĩpa ĩalindĩĩli pĩna naamuona, naĩtambuĩla eene kueene naaũga, ‘Wayuyu musaali. Kuĩni kumuulage koona uusali utũle wĩĩtu.’ 15Naamutaaga kunzi ya mugunda wa mĩzabiibu, naamuulaga. “Umukola mugunda wa mĩzabiibu gua, ukakuatendela yaani? 16Ukiiiza nukukuamala ĩalindĩĩli aasio, numugunda wa mĩzabiibu ukakuapeela naĩngĩ?” Pĩna naigyũlia izi naaũga, “Leka yaasio.” 17Nuatuupĩĩla nuũga, “ĩNdogolelio yaakue yaani gua, ulukaani ulunaluandĩkue, ‘iGyũe naalĩ alĩsiitille ĩazengi Lĩĩlo lĩtũlile gyũe kyulu lya kuluũno.’ 18Wensi nukuguaa mwigyũe ĩlĩ ukiminanguka; nuwensi nalĩkakumuguĩĩla lĩkakumusiĩkia.” 19ĩAlangi nĩapolia naakulu naadũũma amuguĩle ityũngo lĩĩlo, ĩpa naoopooka ĩantu kuitĩ alĩ alĩngile ya kĩna alutambuĩle ĩmpiani ĩĩ mumpola zaao. 20Naamukũsĩla naatuma apeleeli naĩtendile zĩ aantu aa kulukuuluu amuguĩlie munkani zaakue, koona amuĩĩkĩle mungũlũ nuusũũmi wa mutemi. 21Naamukolia naaũga; “Mumania, kumanile ya kĩna witambula nukwimania ĩtai sunga sika ukulaaa uusiu wa muntu, ĩpa ukumanagiaa ĩnzila ya kĩNzua kutai. 22Iizane kukumupeela uKaisali ĩkoodi kanga zũi?” 23Ĩpa uyo nulĩnga uupembeelia waao, nuaĩĩla; 24“Ndagĩĩlĩ ĩshilinge. ĩtĩĩte ityũe nuwandĩkua wa kuani munu.” Naamushookeelia, “Lya kĩKaisali.” 25Nuaĩĩla; “Luulo gua, naya kĩKaisali mupeelĩ uKaisali; naya kĩNzua mupeelĩ uNzua.” 26Nĩndĩo sika naasũũma kukumuguĩlia munkaani zaakue ntongela ya antu; naakulĩlua kuushookeelia waakue, naatuulia. 27iTyũmpĩ lya Asadukayo naamuagaana, ĩaasio naakuũgaa ya kĩna kutilĩ kawiiuki, naamukolia 28naaũga, “Mumania, uMusa alukuandĩkĩĩle ya kĩna umuntu na wakiĩlua numunũna waakue nutĩĩte umusungu nuasio wamulelelie umunũna ĩaana. 29Alĩakoolĩ antu ĩkĩnũna mupũngatĩ. Nwa muandio nutoola musungu, nukia mugila kamuana; 30Nunwa kabĩlĩ numusola umusungu nuasio, nukia mugila kamuana; 31sunga nwa katatu numusola; iio-iioo sunga tũlũ uumupũngati waao naakia agila kaaana 32ĩMpelo ya ĩa tũlũ nukia numusungu gaa. 33Iio gua, muwiiuki ũjilitũla musungu wa kuani, kunsooko alĩ amusolile tũlũ umupũngatĩ watũle musungu waao.” 34ũYesu nuaĩĩla, “ĩAana a muna unkũmbigyulu uu akutoolaa nukwitoolua; 35ĩpa ĩaasio naijilialĩĩligua kukuuligia unkũmbigyulu uu nukwiiiukigua kwipũna muakiu, sika akutoolaa katia kwitoolua. 36Kuitĩ sika asũũmile kwikia kangĩ, kunsooko akutũlaa ilika lĩmuĩ nĩamalaĩka, ndĩo awa aana a kĩNzua kũyaasio naaana a wiiuki. 37Ĩpa ya kĩna ĩakiu akũiukiguaa, sunga uMusa alulagĩlĩĩle mumpola za kĩtũnkũ paasio pĩna alumutĩĩle ũShekulu kĩna ingĩ Nzua wa kĩIbũlahimu, Nzua wa kĩIsaki, Nzua wa kĩYakobo. 38Nduyo sika Nzua wa akiu ĩpa wa apanga, kuitĩ tũlũ apanga mumuakue.” 39iTyũmpĩ lya alangi naashookeelia naaũga, “Mumania, utambuĩle iiza.” 40Kuitĩ sika naagagũlia kukumukolia kalukaani kangĩ. 41Nuaĩĩla gua, “Akuũgaa mbii ĩantu ya kĩna uKilisito ingĩ muana wa kĩDaudi? 42Kuitĩ uDaudi umuene uũgile mukĩtabũ kya Malumbĩĩlio, ‘ũShekulu alumuĩĩlĩĩle ũShekulu waane, kyalansa pamukono waane nwa kĩgoosia. 43Sunga pĩna nĩkakuaĩĩka ĩanaulugu aako Kwitũla tyengu lya kuĩĩkĩla ĩmĩgulu yaako.’ 44uDaudi wamutea kĩna Shekulu; utũlile mbii muana waakue?” 45Nĩ antu tũlũ pĩna alĩ amutegelĩĩle, nuaĩĩla ĩamanigua aakue, 46“Ĩsukukĩ nĩalangi naaloe kwiumba-umba ĩajialile intiila nandĩĩpũ nukwiũgigua mumagulĩlo nukukikyalansa kuntongela mumasũnagogi numumatengu ma kuntongela pandia. 47Akulĩaa inumba za akiĩlua, nukuunamampĩlu akulompaa ilĩĩpũ. ĩAasio ijililigia ulamulua naulũto.”


text: 1Alukoolĩ muluĩle, umuĩ, uLazalo wa kuBetania, kukĩsaalĩ kya kĩMalia nuMalita umunũna waakue. 2Alĩ uMalia uuyo naalumupakile ũShekulu ĩmaakũta nukukumupiagula ĩmĩgulu yaakue kumatũmbĩ maakue; numugũlĩ waakue uLazalo alĩ muluĩle. 3Iio gua, ĩagũlĩ naamutualĩla impola, naaũga, “Shekulu laaa, numuloilue waazaa muluĩle.” 4ũYesu pĩna nũigia, nuũga, “uUluĩle uu sika wa nkia, ĩpa kunsooko ya ukulu wa kĩNzua, koona uMuana wa kĩNzua wakuligue kuwaasio.” 5ũYesu alualoilue uMalita numunũna waakue nuLazalo. 6Luulo, pĩna nũigia kĩna waazaa muluĩle, nwikyala ntondo zibĩlĩ paapo pĩna alĩ wĩĩlĩ. 7Pembele nuaĩĩla ĩamanigua aakue, “Kuĩni kuUyahũdi kangĩ.” 8ĩAmanigua naamuĩĩla, “Shekulu, ijuli-juulii ĩAyahũdi alĩ idũũma akutũle ĩmagũe; ukiendane kangĩ kuasio?” 9ũYesu nushookeelia, “iNsaa za munsĩ sika kyumi nazibĩlĩne? Tũlũ wensi kanga wagende ĩmunsĩ sika ukukũmpaa kunsooko ukuuonaa uweelu wa unkũmbigyulu uu. 10Tũlũ wensi kanga wagende uutiku ukukũmpaa kunsooko uweelu ukutilĩ mumuakue.” 11Nutaambula izi, pembele nuaĩĩla, “uLazalo umusuamĩĩĩtu wagonile ndoolo, ĩpa nalongola kukumulaĩlia.” 12Paapo ĩamanigua aakue naamuĩĩla, “Shekulu, kanga ĩugonile ndoolo ukikamia.” 13Ĩpa ũYesu alutambuĩle impola za nkia yaakue; ĩaasio naasĩĩga kĩna witambula impola za kugona ndoolo. 14Paapo ũYesu nuadundulĩla, “uLazalo wakiile. 15Nineene nalumba kunsooko yaani kĩna alĩ nukutilĩ kuasio, koona musuĩĩle; ĩpa kuĩni gua kumuakue.” 16Paapo uTomaso nukuĩtaguaa Tyutĩ, nuaĩĩla ĩamanigua ĩĩa, “Kuĩni nindiisie kukie palumuĩ nduyo.” 17ũYesu pĩna nuuza nuagaana watendile intondo zinĩĩ mukĩbĩĩla. 18ĩBetania alĩ yĩpiipĩ niYelusalemũ, alĩ zĩ maili zibĩlĩ. 19ĩAyahũdi iingĩ alĩ ijile kwa kĩMalita nuMalia, aapumbulie kunsooko ya mugũlĩ waao. 20Paapo uMalita pĩna nũigia ya kĩna ũYesu wapolokaa, numusambĩĩlia, nuMalia nuĩma kukaa. 21Iio uMalita numuĩĩla ũYesu, “Shekulu, kanga ĩalĩĩ ukoolĩ kwanu, umugũlĩ waane sika alĩ wijilikia. 22Ĩpaino manile kĩna luensi kanga umulompe uNzua ukakukupeela.” 23ũYesu numuĩĩla, “uMugũlĩ waako ukiiiuka.” 24uMalita numuĩĩla, “Manile kĩna ukiiiuka muwiiuki palutondo lwa mpelo.” 25ũYesu numuĩĩla, “Ĩne neene wiiuki nuupanga; nusuĩlĩĩle mumuane, kanga wakie nakĩ, ukipangata. 26Wensi namupanga nukwishuĩĩla mumuane sika ukikia sunga ĩkalĩ nakalĩ. Usuĩlĩĩlene izi.” 27Numuĩĩla, “Eeze Shekulu, ĩne nasuĩlĩĩle kĩna ue uue Kilisito, uMuana wa kĩNzua, nũjile muna unkũmbigyulu.” 28Pĩna nuzitambula izi nulongola, numuĩta uMalia umunũna waakue kukĩmpisi-mpisi, nuũga, “uMumania ukoolĩ ukukuĩta.” 29Nduyo pĩna nũigia, nuuuka nukaawa, numuagaana. 30nũYesu sika alĩ walapika mukĩsaalĩ, ĩpa alĩ wĩĩlĩ kuuko kĩna uMalita alumuagaanĩĩle. 31ĩAyahũdi naalĩ yĩensi ninduyo munumba kukumupumbulia, pĩna naamuona uMalia wauuka kuukaaũ nukwipũna, naamutiata naishĩĩga kĩna ulunziĩ kukĩbĩĩla walĩle kuasio. 32Iio, uMalia pĩna nupika kuasio kĩna alĩ wĩĩlĩ ũYesu, numuona, nutũngama pamĩgulu yaakue, numuĩĩla, “Shekulu, kanga alĩĩ ukoolĩ kwanu, umugũlĩ wane sika alĩ wijilikia.” 33ũYesu pĩna numuona wilĩla nĩAyahũdi nalĩ ĩtiatile ninduyoo ilĩla, naishululĩla munkolo, nukankanala. 34nuũga, “Mumuĩĩkile mpĩĩ?” Naamuĩĩla, “Shekulu nzuu, ulaae.” 35ũYesu misholi nĩgenda. 36Iio ĩAyahũdi naaũga, “Laaĩ gua kĩna alumuloilue.” 37ĩĨĩa muaasio naaũga, “Uyu naalumulaĩlie ĩmiiso umupokũ, sika wishũũmane kwigilia uyu walekikia?” 38Iio ũYesu naishululĩla kangĩ munkolo, nupika kukĩbĩĩla. Ndĩlo alĩ lyũlũ, nigyũe alĩ yĩĩkue mumulango waakue. 39ũYesu nuũga; “Lĩleegiĩ igyũe.” uMalita, umugũlĩ waakue naalukiile, numuĩĩla, “Shekulu, ĩpa wanũnkaa, kunsooko nantende lutondo lwa kanĩĩ.” 40ũYesu numuĩĩla, “Sika aza nukuĩĩlĩĩlene, kanga usuĩĩle ukakuuona uukulu wa kĩNzua?” 41Naalĩleegia igyũe. ũYesu nulangamĩla, nuũga, “Tata, nakusongelagiaa kunsooko wanzigagiaa. 42Nineene manile kĩna ukunzigagiaa intondo tũlũ ĩpa kunsooko ya mulundo naupilimĩkĩlĩĩlĩe ntambuĩle, koona asuĩĩle kĩna uue aluntumile.” 43Pĩna nutambula izi nwĩtunta ululi, “Lazalo pũna, nzuu kunu.” 44Nupũna naalukiile, mutũngue ntiila ĩmĩgulu nĩmĩkono, nuusiu waakue utũngue katiila. ũYesu nuaĩĩla, “Mutũngulĩ, mulekĩ walongole.” 45Iingĩ muAyahũdi naalĩ ijile kwa kĩMalia nukukuziona naaluzitendile ũYesu naasuĩĩla mumuakue. 46ĩĨĩa mumiao naenda kuApalisayo naaaĩĩla naaluzitendile ũYesu. 00284.tif Lindĩ (Yn 11:47) 47Iio, ĩapolia naakulu nĩApalisayo naaĩĩka ilindĩ, naaũga, “Kutendeeii? Kunsooko umuntu uyu witenda ilĩngasĩĩlio iingĩ. 48Kanga kumuleke yoi, tũlũ ensi ikishuĩĩla mumuakue nĩAlumĩ ikiiza, ĩkakukuleegelia ĩnsĩĩ nĩndugu yĩĩtu.” 49Umuĩ waao, uKayafa naalĩ mupolia namukulu umuaka nuasio, nuaĩĩla, “Inie sika mumanile kalukaani, 50sunga sika musĩĩgile kĩna yumũjĩpĩĩle inie muntu umuĩ wakie kunsooko ya antu, ĩndugu yensi ĩlekilimĩĩla.” 51Sika alĩ wĩtambulĩĩle umuene, ĩpa kunsooko alĩ mupolia namukulu umuaka nuasio, nupũnia unakĩdagu kĩna ũYesu ukikia kunsooko ya ndugu; 52kangĩ sika kunsooko ya ndugu ĩĩo udũũ, ĩpa waailingĩĩle ĩaana a kĩNzua naalĩ asapatĩĩle, atũle umuĩ. 53Kwipũna luulo lutondo naakomia ĩkialo amuulage. 54Paapo ũYesu nupela kwiumba tenge-tenge muAyahũdi; iio nulega kuasio nuenda luandĩ piipĩ nĩmbuga kukaa nyukuĩtaguaa Epũlaimu; nwikyala kuuko palumuĩ nĩamanigua aakue. 55nĩPasaka ya Ayahũdi alĩ yĩpiipĩ; iingĩ naanankĩla kwipũna nandĩ zensi kwienda kũYelusalemũ koonna ĩeelie pĩna ĩPasaka alĩ ikaalĩ. 56Paapo naaa kumulaa-laaa ũYesu, naĩkĩtambuĩla eene kueene naĩĩmĩkile muNumba ya kĩNzua, “Musĩĩgileeii? Sika wijilene kulutondo nalukulu?” 57ĩApolia naakulu nĩApalisayo alĩ apũnilie lyagĩĩlio, tũlũ wensi kanga wamane pĩna wĩĩlĩ waleete impola, koona amuguĩle.


text: 1Muntu wensi nwaugombe uusũũmi wa kutema, kuitĩ kutilĩ kausũũmi isiititũla upũnile kwa kĩNzua, ninduo naukoolĩ ulagĩĩligue nuNzua. 2Iio gua, nukumusiitaa umukola usũũmi ukulĩsiita nilyagĩĩlio lya kĩNzua; ndĩo naakusiita, ĩkakĩleetela ulamulua. 3Kuitĩ ĩakola usũũmi sika akoopookagiaa antu kunsooko ya utendi nauuza, ĩPa kunsooko ya utendi naubĩĩ. ĩpa usiiile ulekitũla nuooane pamuakue. 4Kuitĩ uyo ingĩ mwĩtumi wa kĩNzua wakuligĩlie naiiza. Ĩpa gua, kanga ĩwitenda naibĩĩ, oopooka, kuitĩ uyo sikulĩnkenkile iyũmba nakanda; ingĩ mwĩtumi wa kĩNzua, nukumukaasagiaa kuutaki nukutendaa naibĩĩ. 5Luulo gua, yukũjĩpĩĩle kwigomba, sika kunsooko ya utaki udũũ, ĩpa kunsooko ya moo waako. 6Kunsookoo ĩĩo kangĩ, mukulĩpaa ĩkoodi, kuitĩ ĩo ingĩ ĩtumi a kĩnzua, naĩkĩtumaa umulĩmo uo-uuoo. 7Apũnĩliĩ tũlũ kĩna yĩajĩpĩĩle; ĩkoodi kuaasio a koodi, usangulia kuaasio a usangulia; nwijĩpĩĩle kwioopokua; nwijĩpĩĩle kwikuligua, wakuligue. 8Mulekilĩa mpaa yensi kumuntu wensi isiititũla kukĩloogua, kuitĩ numuloogilue umuua watimĩlĩĩle uUlagĩĩlio. 9ĩMalagĩĩlio aya, “Ulekigololia, Ulekiulaga, Ulekiiia”, ulekiawa; naa likoolĩ ĩlyagĩĩlio liensi naliĩngĩ, kyamantanigue nigue mulukaani ulu: Muloogue umunakaa waako kĩna ĩnkolo yaako. 10Uloogua sika ukumutendelaa umunakaa kalukaani nalubĩĩ, kuitĩ uuloogua ingĩ ukamĩnkĩĩlũ wa Ulagĩĩlio. 11Kangĩ ĩmumanile ityũngo, kĩna tyũngo lya kulaĩla mundoolo lyapikaa, kuitĩ ĩpaino uugũnua wĩĩtu wĩpiipĩ nindiishie kwikĩla pĩna alĩ kwiandia kwishuĩĩla. 12Utiku waakiieela, ĩmunsĩ yasũgamĩĩlaa; luulo gua, kuujiule uutendi wa wiilu nukwijala ĩmata ma weelu. 13Kulutiate ulugendo nalũjĩpĩĩle ĩmunsĩ, sika kuulakũ nulugaalo, sika kuugololia nuusambo, sika kuwĩleei nuwĩĩlũ. 14Ĩpa mumujiale ũShekulu Yesu Kilisito, kangĩ muleke kuukeela umuĩlĩ sunga kukuzaakĩlia inshula zaakue.


text: 1Injĩpĩĩle Kukĩkũmazukia kanga ĩkutilĩ kansaĩlo no, ĩpa nikilongoleka nimaoni nukuukũnukuĩlua nũShekulu. 2Numuĩzĩ muntu umuĩ mwa kĩKilisito, yaalĩĩ miaka kyumi nĩnĩĩ (kanga alĩ wĩĩlĩ mumuĩlĩ magu, katia alĩ wĩĩlĩ kunzi ya muĩlĩ magu, umanile uNzua). uMuntu nuasio nupũlua sunga kwigyulu lya katatu. 3Nineene numuĩzĩ umuntu nuasio (kanga alĩ wĩĩlĩ mumuĩlĩ magu, katia alĩ wĩĩlĩ kunzi ya muĩlĩ magu, umanile uNzua); 4manile kĩna umuntu nuasio nupũlua sunga kuPaladiso, nũigia inkaani nasika zukulikitagiguaa, nangiligue umuntu walekitambula. 5Mumpola za muntu kĩna uyo nĩkakĩkũmazukia, ĩpa sika nĩkakĩkũmazukia uneene isiititũla mumpola zauneketũ waane. 6Kuitĩ kanga aza nijilishiia kukĩkĩkumazukia sika aza nijilitũla munaulu, kunsooko nikitambula ĩtai, ĩpa nĩgililie kooona umuntu walekinshĩĩgĩla kwikĩlĩkĩĩla ĩzaasio nukuziona kumuane katia kukuziigia kumuane. 7Koona ndeke kũkiulia nangũlũ kunsooko ya ukũnukuĩlua nawingĩ, nambĩĩkĩlua ĩligia mumuĩlĩ, mutumua wa kĩShetani, wankue inkũndi, ndeke kĩkulia nangũlũ. 8Kunsooko ĩĩo nanumupeepia ũShekulu kunkua zitatu wandeegelie. 9Numbuĩla, “uUkende waane ukuendile muumo, kuitĩ muuneketũ, muumo ingũlũ zaane zukukondeelekaa.” Iio gua, nĩkakĩkũmazukĩlia uuneketũ waane kuulumbi wingĩ kwikĩlĩkĩĩla, koona ingũlũ za kĩKilisito zikyale mumuane. 10Kunsooko ĩĩ numuloeeligue nuuneketũ, nuugaalĩlua, nuwaagigua, nuupaatigua, nuukoigua kunsooko ya kĩKilisito, kuitĩ pĩna numuneketũ, paapo ntĩĩte ingũlũ. 11Naalĩĩ munaulu! Ĩpa niinie munonatĩlĩĩlie. Kuitĩ alĩ injĩpĩĩle ĩne nkũmazukigue niniinie, kuitĩ sika numukeepeelue kakĩntu, kĩna ĩaasio naĩkĩpeela uukulu wa atumua; kanga ĩsika nĩkĩntu noo 12Tai iilĩngasĩĩlio ya mutumua alĩ itendue pakatĩ yaani muugigimĩlia tũlũ, kuilĩngasĩĩio nĩmakula, nuutendi wa ngũlũ. 13Kĩntu kĩ namuakeepeelue kwikĩla ĩmakanisa namĩngĩ, isiititũla sika ntũlile muligo kumiani? Ndeegelie uutimu uu! 14Laaĩ, ĩĩ ĩnkua ya katatu nanĩzĩpĩlĩĩlie kwiiiza kunsiani sika nikitũla muligo kumiani, kuitĩ sika ndũũmile kaintu yaani, ĩpa nukumudũũmaa uniinie. Kuitĩ sika ijĩpĩĩle ĩaana aaĩĩkĩlie ĩaleli iuto, ĩpa ĩaleli aaĩĩkĩlie ĩaana aao. 15Kuulumbi wingĩ nikipũnia iyaane, sunga nikipũnigua kunsooko ya nkolo zaani. Malĩĩ nĩkakilie kukumuloogua, numukeepeeluene kwiloogua niniinie. 16Na yaa iio, kĩina sika numulemelĩĩlie inie, ĩpa mukuũgaa kĩna ĩne nĩmwĩsukukia, kangĩ alĩ numusolile kuupeembeelia! 17Alĩ numusolĩĩlie intune kunzĩla ya aasio naalĩ nĩatumile kunsiani? 18Nanumukamatĩkĩla ũTito alumusolĩĩlie yaani? Sika alĩ kukugendelaane kunkolo ĩo-ĩĩoo, nukũtiata inshambatĩlio zizo-ziizoo? 19Kangĩ musĩĩgilene kĩna kukĩgidĩĩla kumiani? Ntongela ya kĩNzua kwitambula mwa kĩKilisito, nĩzaasio tũlũ aloogua, koona muzengue inie. 20Kuitĩ noopokile katia pĩna nijiliiiza sika nĩkakumuona inie kĩna nsiiile kukumuona, nineene sika mukimona kĩna musiiile kwimona. Noopokile katia kwiaagaana wĩleei nuwĩĩlũ, nuutaki, nĩmagũndo, nuusingĩĩlia, nĩmatekete, ninkeemo, nĩmalanga. 21Nineene pĩna nijiliiiza kangĩ, uNzua walekinkolelua inshoni ntongela yaani, nineene nĩaonele uusungu kunsooko ya iingĩ naalĩ atimuĩle ĩmuandĩo nasika apelile muudobũ, nuugololia nuusambo naalĩ autendile.


text: 1Pĩna naikĩla yaasio, namona amalaĩka anĩĩ ĩĩmĩkile kunandĩ zinĩĩ za nsĩĩ, naakuzigilia injega nazinĩĩ za nsĩĩ, ĩnzega ĩlekikũnka munsĩĩ, sunga munanza sunga mũkyota tũlũ liensi 2Namona malaĩka wĩngĩ, nwinankĩla kwipũna kĩna ĩmpasu yukutuĩlaa, utĩĩte umuntoozo wa kĩNzua namupanga, nuatuntĩĩla kululi lukulu ĩamalaĩka aasio naanĩĩ naalĩ apegue kwioonoona ĩnsĩĩ nĩnanza, 3nuũga, “Muleke kumioonoona ĩnsĩĩ sunga ĩnanza sunga ĩmakota sunga kuaĩĩkĩle mĩntoozo ĩĩtumi a kiNzua wĩĩtu muusiu waao.” 4Naniigia iyalo liao naalĩ aĩĩkĩlue ĩmĩntoozo muluuli luensi lwa aana a Ĩsilaeli, antu magana ma nzogũ gyana lĩmuĩ nĩmakumi manĩĩ namanĩĩ. 5A luuli lwa kĩYuda magana ma nzogũ kyumi namabĩlĩ naalĩ aĩĩkilue ũmuntoozo. A luuli lwa kĩLubeni magana ma nzogũ kyumi namabĩlĩ, A luuli lwa kĩGadi magana ma nzogũ kyumi namabĩlĩ, 6A luuli kwa kĩAsheli magana manzogũ kyumi namabĩlĩ, A luuli lwa kĩNapũtali magana ma nzogũ kyumi namabĩlĩ, A luuli lwa kĩManase magana ma nzogũ kyumi namabĩlĩ. 7A luuli lwa kĩSimoni magana ma nzogũ kyumi namabĩlĩ, A luuli lwa kĩLawi magana ma nzogũ kyumi namabĩlĩ, A luuli lwa kĩIsakalĩ magana ma nzogũ kyumi namabĩlĩ, 8A luuli lwa kĩZabũloni magana ma nzogũ kyumi namabĩlĩ, A luuli lwa kĩYusupũ magana ma nzogũ kyumi namabĩlĩ, A luuli lwa kĩBenjamini magana ma nzogũ kyumi namabĩlĩ naalĩ aiikĩlue ũmuntoozo. 9Pĩna naikĩla yaasio namona, laaa katĩ, mulundo mukulu nangũlũ kutilĩ nusũũmile kukuualia, antu a ndugu yensi ninduuli zensi nĩantu ensi nintambo zensi, ĩĩmĩlike ntongela ityengu lya kĩtemi, nĩntongela ya Muana-nkolo, ajialue majialo meelu, atĩĩte ntambĩ za mĩpaama mumĩkono yaao, 10naĩtunta kululi lukulu, naaũga, “Ugũnua ingĩ mwa kĩNzua wĩĩtu nwikyalansile mwityengu lya kĩtemi, numuMuana-nkolo!” 11Nĩamalaĩka tũlũ ĩĩmĩkile nandĩ zensi zityengu lya kĩtemi, nĩza anampala, nĩza iyumbe naipanga inĩĩ; naagua uũndaala ntongela ityengu lya kĩtemi, naamwĩtekela uNzua, 12naaũga, “Amini! Ukũmazukia nuukulu nĩmasala nishoongelio nikyulio ningũlũ nuusũũmi wĩĩ kwa kĩNzua wĩĩtu ĩkalĩ nakalĩ! Amini.” 13Nushookeelia umuĩ wa anampala numbuĩla, “ĩAntu ĩa naajialue ĩmajialo meelu, aani gua, ndĩo apũnile mpĩĩ?” 14Nanumuĩĩla; “Shekulu waane, umanile uuue.” Numbuĩla, “ĩAasio aao naapũnile muluago nalukulu, ndĩo akanzile ĩmajialo maao naameelia mumugali wa Muana-nkolo. 15Luulo gua akoolĩ ntongela ityengu lya kĩtemi lya kĩNzua, ndĩo akumutumĩlaa munsĩ nuutiku munumba yakue; ninduyo nwikyalansile mwityengu lya kĩtemi ukakikyala palumui nindĩo. 16Sika ikikolua kanzala kangĩ, sunga sika ikikolua kanoota kangĩ; sunga ĩmpasu sika ĩkakuasonsa, katia upiu wensi. 17Kuitĩ uMuana-nkolo nuĩlĩ pakatĩ ityengu lya kĩtemi kakuadĩĩma. nduyo ukakuatongeela kunjiĩlio za maazĩ ma upanga, uNzua ukipiagula ulũsholi luensi mumiiso maao.”


text: 1Numa ya iho ngaloṟo kyindo kyingyi, ngawona moongo uiṟuguka ruwewu, na ṟui lyilya lya kuwooka ngyilelyiicho cha ṟui lya iganda lyechiṙeṙa na inyi, lyechigamba, “Ṙo mṟasa kunu, na inyi ngyechikuloṟa shindo shiwaṟi icha numa ya isho.” 2Na cha ilyi Mumuyo kacha na koko; na hakawoneka kyitima kya mng'ano kyikyiwikyie ruwewu na mndu umwi nawekyiṙamilyie. 3Na ulya aweṙamie nawekyeri cha ngyeela ya kyimaṟamaṟa na kyimaande, cha ṟangyi ya magoe maata ga woguru wung'anyi, na mkoṟi o mvuo uleringyichia kyitima kyilya kya mng'ano, ukyeri cha igoe lyekyelago sumaridi. 4Na shitima makumi gawi na shiina shileringyichia kyitima kyilya kya mng'ano, na wuye ya shitima shilya ngyilewona wameeku makumi gawi na waana, waṙamie, wawaṟikye nguwo tsa uwiṟo; na mṙoenyi kowo wawewoṙe oṟo tsa sahapu. 5Na halya kyitimenyi kya mng'ano hakawuka mbawa na ṟui na ikuṟuṟuma. Na taa mfungaaṙe tsa moṙo tsileaka mbele ya kyitima kya mng'ano, nyiyo Mumuyo mfungaaṙe yekyeṟundia Ruwa. 6Na mbele ya kyitima kyilya kya mng'ano hawewoṙe kyindo cha ipalyipalyi lya kyiyewo, cha koṟa; na halya kyitimenyi kya mng'ano, ngyuura tsoose tsa kyitima-kyo, hawewoṙe wandu waana wai na moo, waichuo meso mbele na numa. 7Na icho o kuwooka ai na moo nawekyeri cha simba; na o kawi ai na moo nawekyeri cha igache; na o kaṟaaṟu ai na moo nawewoṙe kyaam kyikyeri cha kya mndu; na o kaana ai na moo nawekyeri cha mbeṟo irunduka. 8Na iwa waana wai na moo, orio umwi nawewoṙe makungo gaṟandaaṟu; na ngyuura tsoose na kyanumba waweichuo meso, maa wekyeonyonya kyingoto maa kyio-pfo, wechigamba, “Mweele, Mweele, Mweele, Mndumii Ruwa Mopfinya, awekyeri pfo na akyeri pfo na echicha.” 9Na iwo wai na moo kyiyeri waienenga kyiṟumi ulya aṙamie kyitimenyi kya mng'ano, na kyiṟumi, na iana, ulya ai na moo mṟasa mlungana na mlungana, 10nyi lyo-ndu wameeku-wo makumi gawi na waana wekyeoloka mbele yakye oe aṙamie kyitimenyi kya mng'ano. Nawo wekyepfiria ndi ulya ai na moo mṟasa mlungana na mlungana. Nawo wekyewiyitsa oṟo tsawo mbele ya kyitima kyilya kya mng'ano, wechigamba, 11“Nuwaṟi iyoe, Mndumii oṙu na Ruwa oṙu, iambilyia kyiṟumi na iindio na pfinya. Cha kyipfa nyi iyoe ulegumba shindo shoose, na nulekunda shindo-sho shiwe kuṙo, nasho shikagumbo.”


text: 1Kuitĩ umupolia namukulu wensi namusaagulue pakatĩ ya antu ukuĩĩkaguaa kunsooko ya antu munkaani nazĩmũjĩpĩĩle uNzua, koona wapũnie ĩmapũnio nĩmapolia kunsooko ya mĩlandu. 2Uyo usũũmile kukuakenkelia kuupolo nasika amanile ninaalimĩlĩĩle, kuunsooko uyo umuene wĩĩlĩ muuneketũ. 3Kunsooko ĩĩ nayumũjĩpĩla kwipũnia ipyolia kunsooko ya mĩlandu yaakue, kĩna iio nukuapũnĩlagiaa nĩantu. 4Ukutilĩ nukĩsolelagiaa ikyulio ĩlĩ, ĩpa uuyo namuĩtue nuNzua, kĩna iio uAloni alĩ muĩtue. 5Iio-iioo uKilisito sika alĩ wĩkulilie umuene watũle mupolia namukulu, ĩpa alĩ muĩĩkue ninduyo naalumuĩĩlĩĩle. Ue uue wĩMuana waane Ĩne nantende nakulelaa. 6Kĩna uũgile nĩpĩĩa, “Uue wĩmupolia ĩkalĩ nakalĩ Kwilika lya kĩMelikizedeki.” 7Uyo pantondo zaasio pĩna alĩ wĩĩlĩ muwikyaalĩ wa muĩlĩ wa kĩuntu, alumupũnĩĩlie uulompi nuupeepia palumuĩ nukukumulĩĩlĩkia kumisholi, uyo nusũũmile kukumugũna kwipũna muukiu; nũigigua kwilika lya ukulia Nzua waakue. 8Kanga alĩĩ Muana nakĩĩ, nwĩmania kwigomba kunzĩla ya waagigua uu naalĩ umuligilie; 9nduyo paasio pĩna nutũla mukamĩnkĩĩlũ nutũla muandio wa ugũnua wa kalĩ nakalĩ kuasio tũlũ naakumugombaa, 10nuĩĩkua nuNzua wĩĩ mupolia namukulu kwilika lya kĩMelikizedeki. 11Mumpola izi kutĩĩte inkaani ningĩ za kuganula, kangĩ nkakũ kukuziloondoosia kunsooko inie mualĩĩ akata a kutegeela. 12Kuitĩ yumũjĩpĩĩle inie kwitũla amania munityũngo ĩlĩ, ĩpa itĩ yĩmũjĩpĩĩle muntu wamumanie kangĩ uumanigua wa muandio wa nkaani za kĩNzua. Ĩpa inie mwijĩpĩĩle ĩmasunsu, sika india nankakũ. 13Kuitĩ wensi nukukopaa ĩmasunsu sika walamana inkaani naza kulukuuluu, kunsooko wĩkĩna muana mutakata. 14Ĩpa india nankakũ ingĩ za antu naakulu, ĩaasio namasala maao, kunzĩla ya kumatumĩla, mijiĩlĩĩligue kwilekanula nanziiza nĩnambĩĩ.


text: 1“Agoosia anũna aane nĩatata aane, nzigiĩ inkaani zaane za ukuĩli ntongela yaani ĩpaino.” 2Pĩna naiigia kĩna ukĩtambuĩla nĩndĩo kuntambo nya Kĩebulania naatuulia udũũ. Nuũga, 3“Ĩne nuMuyahũdi, numulelue kuTaliso, kaa nya Kilikia, ĩpa alĩ numukulĩligue muna kaa yoĩ; pamĩgulu ya kĩGamalieli namanigua kĩĩsa-kĩĩsa uUlagĩĩlio wa atata ĩĩtu, nanĩkamatĩkia mumpola za kĩNzua zĩ uniinie tũlũ nantende ĩĩ. 4Nanĩaagia ĩantu a Nzĩla ĩĩ sunga kukuaulaga, nanĩatũnga nanĩatuala kukĩtũngo, agoosia nĩasungu, 5Kĩna umupolia namukulu nĩanampala a kialo ensi ankuĩlĩĩle. Nanaanũnkula ĩmbalua kwipũna kumiao nĩatualĩle ĩanũna.” 6Pĩna alĩ kĩlĩ nĩĩlĩ mumusĩnzo nukwishũgamĩĩla kuDamesiko zĩ nsaa ya mutandatu ya munsĩ kumpũmpũkĩlĩ weelu ukulu naupũna kwigyulu naumĩlĩkĩla ĩne nandĩ zensi. 7Nangua pansĩ naniigia luli nalumbuĩla Sauli Sauli nĩkĩ winjagia. 8Nanshookeelia uue waani Shekulu. “Numbuĩla ĩne neene Yesu Munazaleti ue nwinjagia.” 9Ĩpa ĩaasio naalĩ auoonie uweelu ĩpa sika alĩ alũigilie ululi lwa nuasio naalĩ kukĩtambuĩla nineene. 10Nambũga ntende yaani shekulu ũShekulu numbuĩla ĩĩmĩka wende kuDamesko; kuasio ukiĩĩlua impola tũlũ nandagiĩĩligue uzitende. 11Pĩna nanemua kwiona kunsooko ya ukulu wa weelu waasio namambua kumĩkono nĩaasio naalĩ kwĩensi nampika kuDamesiko 12Alukoolĩ muntu umuĩ, ĩliina liakue Anania, mukola kuukendegeela uUlagĩĩlio wensi, naalutĩĩte lukũmo naaluuza pakatĩ ya Ayahũdi ensi naĩkikyalaa kuasio, 13nunzagaana, nuĩmĩka piipĩ pamuane numbuĩla, Munũna waane Sauli, uone, Nineene katũngo kako-kaakoo namona. 14Paapo nuũga, uNzua wa atata ĩĩtu alukusaaguĩle ue ulĩnge uulooa waakue nukukumuona unuasio Mukola kulukuuluu, nukukulũigia ululi nalupũnile mumulomo waakue. 15Kuitĩ ukitũla mukuĩli waakue kuantu tũlũ ensi, waa mpola zaasio naaluzioonie nukukuziigia. 16Ĩpaino wĩĩmĩĩle yaani? Ĩĩmĩka ubadĩĩzigue; woogie ĩmĩlandu yaako, wiiĩĩta ĩliina liakue. 17Pĩna naashooka kũYelusalemũ nukwilompa muNumba ya kĩNzua, ĩnkolo yaane nĩkia mukanka, 18nanumuona nduyo, numbuĩla, Uuka, ulege mũYelusalemũ kuukaaũ, kunsooko sika ĩkakuugomba uukuĩli waako mumpola zaane. 19Nineene nambũga, Shekulu, ĩeene akola amanile kĩna ĩne mũshũnagogi liensi alĩ nukuaĩĩka mukĩtũngo nukukuakua naasuĩlĩĩle mumuako. 20Nĩmĩgali ya kĩSitepano umukuĩli waako. pĩna alĩ iiitua, ĩne alĩ nkoolĩ paapo nũkũlindĩĩla intiila zaao naalĩ akumuulaga. 21Ninduyo numbuĩla, Lega udũũ, kunsooko nikakukutuma wende kulĩ kundugu nazĩngĩ. 22Naamutegeela sunga palukaani lwalu; paapo naĩtunta induli zaao naaũga, “Muleegie umuntu kĩna uyu muna nsĩĩ, kuitĩ sika yumũjĩpĩĩle watũle muumĩ.” 23Pĩna alĩ ikulia ĩkĩlanga nukwiguma intiila zao nukwishemula ĩmasalu mukiania, 24umukulu wa ulugu nulagĩĩlia waleetue munkĩlĩ, nwiũga wakoligue impola zaakue kunzĩla nya makuo wamĩone ĩnsooko ya kumukulĩlia ĩkĩlanga itĩ. 25Ĩpa pĩna alĩ amutũngile naluligĩ, uPaulo numuĩĩla umukulu wa ĩlaasi naalĩ wĩĩmĩkile paasio, “Kuuza ntendone kukumukua uMulumĩ pĩna wikaalĩ walamulue.” 26Pĩna umuntu nuasio nũigia ĩzaasio, nuenda numuĩĩla umukulu wa ulugu, “wakitenda mbii. Kuitĩ umuntu uyu ingĩ Mulumĩ.” 27uMukulu wa ulugu nuuza numukolia, “Mbuĩla, uue uMulumĩne.” Nuũga, “Eeze.” 28uMukulu nushookeelia, “Ĩne uukolakaa uu alĩ nuugulile kungele nkulu.” uPaulo nuũga, “Ĩne gua numulelelue muumo.” 29Nĩaasio naalĩ akaaa kumukolia naalega naamuleka kuukaaũ. uMukulu nuasio nduyo noopooka pĩna nulinga kĩna ingĩ Mulumĩ, kangĩ kunsooko alĩ wamutũngaa. 30Lutondo lwa kabĩlĩ pĩna nusiia kwimana kutai kunsooko kĩ alĩ wishookigua nĩAyahũdi, numutũnguĩla, nulagĩĩlia ĩapolia naakulu nilindĩ liensi lyĩlunde. Numuleeta uPaulo pansĩ numuĩmĩkia ntongela yaao.


text: 1Numuĩĩlĩĩle gua anũna aane, iMpola na Nziiza naalĩ numutanantĩĩlie, ziizo naalĩ muzaanũnkuĩle, muasio muumo muĩmĩkile, 2nĩkangĩ kuzaasio mugũnĩkile, malĩĩ muziambĩkilie naalĩ numutanantĩĩlie; isiititũla alĩ musuĩlĩĩle nakanda. 3Kuitĩ alĩ numupũnĩĩlie kumuandio naalĩ nĩzaanũnkuĩle kĩna uKilisito alukiile kunsooko ya mĩlandu yĩĩtu, kĩna uũgile uwandĩkua, 4nĩya kĩna nuĩĩkua, nũiuka palutondo lwa katatu kina uũgile uwandĩkua, 5nĩya kĩna numũgyeleela uKefa nĩnaikyumi naabĩlĩ. 6Pembele nũigyeleela ĩanũna kwikĩlĩkĩĩla magana mataano, pĩna alĩ akoolĩ palumuĩ; muaasio iingĩ kĩlĩ akoolĩ uumĩ sunga nunzuauu, ipanaĩngĩ agonile. 7Pembele numũgyelela uYakobo, kangĩ nĩatumua tũlũ. 8Nukumpelo ya ĩa tũlũ nwingyeleeela ĩne, zĩ naalĩ numulelue sika mwityũungo liakue. 9Kuitĩ ĩne numuniino muatumua, sika nijĩpĩĩle kwiĩĩtua mutumua, kunsooko alĩ nukuliagagiaa ikyanisa lya kĩNzua. 10Ĩpa kuukende wa kĩNzua ntũlile kĩna nĩĩlĩ; nuukende waakue kumuane sika nakanda, ĩpa nanĩkamatĩkia kukĩtuma umulĩmo kwikĩla io tũlũ, ĩpa sika neene, ingĩ ukende wakĩ Nzua nawĩpalumuĩ nineene. 11Luulo gua, malĩĩ neene malĩĩ aasio, iio kutanantilie kangĩ iio alĩ musuĩlĩĩle. 12Ĩpa gua, Malĩĩ uKilisito ĩmutanantigue kunsiani kĩna alĩ muiukigue kwipũna muakiu, nĩkĩ naĩngĩ kunsiani itambula kĩna kutilĩ kawiiuki wa akiu. 13Malĩĩ kutilĩ kawiiuki wa akiu, uKilisito sika alĩ mwiukigue; 14kangĩ malĩĩ uKilisito sika alĩ mũiukigue, kwitanantia kumuĩtu ingĩ nakanda, nuusuĩĩli waani ingĩ nakanda. 15Ishie gua, kwigyelela kĩna kuakuĩli a ulongo a kĩNzua; Kunsooko kumukuĩlĩĩle uNzua ya kĩna alumũiukilie uKilisito nasika alumũiukilie, malĩĩ ĩakiu sika iiukigua. 16Kuitĩ malĩĩ ĩakiu ĩsika iiiukigua, uKilisito nduyo sika alĩ mũiukigue. 17Malĩĩ uKilisito ĩsika ali mũiukigue uusuĩĩli waani ingĩ nakanda; kĩlĩ muĩlĩ mumĩlandu yaani. 18Iio gua, nĩaasio naagonile mwa kĩKilisito alimĩlĩĩle. 19Malĩĩ muumĩ wau dũũ kumulaaĩlĩĩle uKilisito, ishie kuatũka kwikĩla tũlũ ensi. 20Ĩpa gua uKilisito nũiukigua kwipũna muakiu, nutũla nduĩ-nduĩ kumiao naagonile. 21Kuitĩ ĩnkia alĩ ndeetue numuntu, iio nuwiiuki wa akiu alĩ uleetue numuntu. 22Kuitĩ kĩna mwa kĩAdamu tũlũ akukiaa, iio-iioo numwa kĩKilisito tũlũ ikipangatigua. 23Ĩpa wensi paluandĩ luakue, ĩnduĩ-nduĩ ingĩ uKilisito, pembele naa kĩKilisito pĩna ukiiizaa. 24Paapo ĩmpelo yĩĩlĩ, pĩna wijile kukumupeela uNzua Tata uutemi, pĩna ukitenda uukulu tũlũ nuusũũmi ningũlũ tũlũ zĩĩ nakanda. 25“Kuitĩ yĩmũjĩpĩĩle muene wateme sunga waaĩĩke ĩalugu tũlũ ensi nsĩlĩlĩ ya mĩgulu yaakue.” 26uMulugu wa mpelo nukitendua wĩĩ nakanda ingĩ ĩnkia. 27“Kuitĩ uNzua nuiiĩka iintu tũlũ yensi nsĩlĩlĩ ya mĩgulu yakue.” Pĩna itambulue, “Tũlũ yaĩĩkilue nsĩlĩlĩ yaakue,” ingĩ kualiĩ kĩna uyo naalumuĩĩkĩĩlie tũlũ yensi nsĩlĩlĩ yaakue ukutilĩ muasio. 28Ĩpa iintu tũlũ yensi pĩna yakonda kwiĩĩkua nsĩlĩlĩ yaakue, paapo uMuana umuene nduyo ukiĩĩkua nsĩlĩlĩ yaakue uyo naalumuĩĩkĩĩlie iintu tũlũ yensi nsĩlĩlĩ yaakue, koona uNzua wĩĩ tũlũ mutũlũ ensi. 29Ĩpa gua naabadĩĩzigue kunsooko yaakiu ijilitenda yaani. Malĩĩ ĩakiu ĩsika iiiukigua kainiino, nĩkĩ naabadĩĩzigua kunsooko yaao? 30Nindiishie nĩkĩ kwiagigua tyũngo liensi? 31Eeze, kukĩkũmazukia kumuane nantĩĩte kunsooko yaani anũna aane, mwa kĩKilisito Yesu Shekulu wĩĩtu; nikia lutondo kulutondo! 32Malĩĩ kunzĩla ya kĩuntu udũũ, alĩ nĩkuile ninkialu kuasio kuEpeso? ntĩĩte nsaĩlo kĩ. Malĩĩ sika iiiukigua ĩakiu. “Kulĩe gua nukwikopa kunsooko mudaau kukikia.” 33Muleke kĩlimĩĩlia; “Uwĩtambuĩli naubĩĩ ukuzoonoonaa intendo nanziiza.” 34Sukukĩkiĩ kulukuuluu, mulekitimula. Kuitĩ naĩngĩ sika amuĩzĩ uNzua. Nitambula izi numukolie inshoni. 35Katia umuntu ukiũga, “Ikiiiukigua mbii ĩakiu? Nukumuĩlĩ kĩ ijile?” 36Ue munaulu! nupandĩĩle ue sika kĩkushookaa muupanga isiititũa kikie. 37nĩndĩo numĩpandĩĩle sikupandĩĩle umuĩlĩ naukitũla, ĩpa kuuzaaĩmbeu ntilĩ kanga yĩĩ upemba katia yĩngĩ. 38Ĩpa uNzua ukuĩpeelaa umuĩlĩ kĩnamuloelue, ĩmbeu yensi umuĩlĩ wakue. 39iNama tũlũ sika nama ĩmuĩ dũũ ĩpa zimuĩ ingĩ za antu, zimuĩ za nimu, zimuĩ za noni, zimuĩ za nsiĩ. 40Nĩ kangĩ ĩkoolĩ ĩmilĩ nya kwigyulu nĩnya muna nsĩĩ, ĩpa uuuza waakue nya kwigyulu wĩsia nuuuza waakue nya muna nsĩĩ. 41uUuza wa mpasu wĩsia; nuuuza wa mueli wĩsia; nuuuza wa nsonda wĩsia. kuiti sunga ĩnsonda kunsonda zĩkĩlile uuza. 42Iio-iio nuwiiuki wa akiu. Yukupandĩlaguaa muuolũ, niiukigua muusiitiola. 43Yukupandĩlaguaa muumeleeligua, niiukigua muukulu; Yukupandĩlaguaa muuneketũ, niiukigua mungũlũ. 44Yukupandĩlaguaa muĩlĩ wa kĩuntu; nuiiukigua muĩlĩ wakĩnkoolo; ukoolĩ umuĩlĩ wa kĩuntu nuwa kĩnkoolo gaa. 45Iio yandĩkue, “uMuntu wamuandio, uAdamu, nutũla nĩnkoolo; ya uumĩ.” uAdamu nwamumalĩĩlio nutũla nkolo ya kupangatia. 46Ĩpa sika utongelĩĩle uwa kĩnkoolo, ĩpa uwa kĩuntu, pembele wa kĩnkolo. 47uMuntu wa muandio upũnile mumasalu, ingĩ wa ulongo. uMuntu wa kabĩlĩupũnile kwigyulu. 48Kĩna wĩĩlĩ nwa ulongo iio ĩĩlĩ ĩo ĩa uloongo; kĩna wĩĩlĩ uyo nwa kwigyulu, iio ĩĩlĩ nĩa kwigyulu. 49Kĩna iio naalĩ kumĩsolile ĩmpiani yaakue uyo nwaulongo, iio-iioo kwijilishola ĩmpiani yaakue uyo nwakwigyulu. 50Nanukuzitambula ntiizi, anũnaaane, ya kĩna ĩnama nĩmĩgali sikazishũũma kwishala uutemi wa kĩNzua, sunga oononeki kwishaala usiitiononeka. 51Laaĩ nukumuĩĩla unkũnkũ. Sika kujiligona tũlũ, ĩpa tũlũ kukikaĩlĩka, 52Kukatũngo kaniino, kwitũtiia nukwilaĩlia, pityũngo lidyede lya mpelo; kuitĩ idyede lijililĩla, nĩakiu ukiiiukigua ĩĩ agila kaoononeki, nindiishie kukikaĩlĩka. 53Kuitĩ uu wa koononeka wijĩpĩle ujiale usitioononeka nunduu wa kukia ujiale usiitikia. 54Ĩpa gua uu wakoononeka pĩna ukijiala usiitioononeka, nunduu wa kukia pĩna ukijala usiitikia, ĩpaasio paapo lukikondeeligua ulukaani naalĩ luandĩkue, “Ukiu wamĩlaguaa muuduli.” 55“Wĩmpĩĩ ue nkia, uuduli waako?” “Wĩmpĩĩ ue nkia, uusungu waako.” 56uUsungu wankia ingĩ umulandu, ninguĩũ za mulandu ingi uUlagĩĩlio. 57Kumusongelie uNzua nwa kupĩĩle uduuli mwa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito. 58Kuluulo gua anũna aane aloogua, mutũle akamu mulekishũngũsĩka, mwĩongeelekie kwitenda umulĩmo wa kĩShekulu intondo tũlũ zensi, mumanile kĩna mwa kĩShekulu umulĩmo waani namukakũ sika nakanda.


text: 1iTyũngo lĩĩlo alĩ akoolĩ antu naalĩ akumuĩĩla impola za Agalĩlaya ĩaasio uPilatu naalusaalĩnkĩĩnie ĩmĩgali yaao palumuĩ nĩmapolia maao. 2Nushookeelia nuaĩĩla, “Musĩĩgilene ya kĩna ĩAgalĩlaya aasio alĩ anamĩlandu nangũlũ kwikĩla ĩAgalĩlaya tũlũ naĩngĩ kunsooko naalĩ aagigue itĩ? 3Namuĩĩla sika iio; ĩpa kanga musiitipela, niniinie ensi mukimalua iio-iioo. 4Katia ĩaasio naikyumi namunaana naalĩ atũlatĩĩligue nĩnumba nandĩĩpũ uko kuSoloamu nĩaulaga, musĩĩgilene ya kĩna ĩaasio alĩ atimuli kwikĩla ĩantu tũlũ naĩngĩ naalĩ ikyalile mũYelusalemũ? 5Namuĩĩla sika iio; ĩpa kanga musiitipela niniinie ensi mukimalua iio-iioo.” 6Nutambula ĩmpiani ĩyĩ, “Muntu umuĩ alutĩĩte mukuu nalĩ mupandĩlue mumugunda waakue nwa mĩzabiibu; nulongola wende wakale inkali muasio, nuulia. 7Numuĩĩla umukendegeeli wa mĩzabiibu, ‘Laaa, ĩmiaka ĩtatu ĩĩnukuuza nanidũũma inkali mumukuu uu ĩpa sika naniziona; uuteme. Nĩkĩ ukoonoonaa nĩnsĩĩ gaa.’ 8Nushookeelia nummuĩĩla; ‘Shekulu, uuleke umuaka wau udũũ sunga nuugĩngĩle, nuwiitĩle nuutope, 9nĩnduo kanga upĩe inkali umuaka naũjile, iiza; kanga usiitipĩa, paapo gua uuteme.’” 10Palutondo lwa wikyali alĩ wimania mũshũnagogi lĩmuĩ. 11Laaa, alukoolĩ musungu naalutĩĩte ĩlĩsĩĩmuĩ lya uneketũ ĩmiaka kyumi namunaana, ninduyo alĩ wĩpetile, sika alusũũmile kwigoloka. 12ũYesu pĩna numuona, numuĩta numuĩĩla; “Maau, watũnguĩlaguaa muuneketũ waako.” 13Nuĩĩka ĩmĩkono yaakue mumuakue, ninduyo ĩkamuĩ nugoloka, numukulia uNzua. 14Ĩpa umukulu wishũnagogi nutaka kunsooko ũYesu alumukamilie umuntu palutondo lwa wikyali, nushookeelia nuaĩĩla ĩanamulundo; “Zikoolĩ intondo mutandatu nazijĩpĩĩle kukĩtuma ĩmĩlĩmo, iio gua nzuĩ mukamigue muntondo zaasio, ĩpa sika palutondo lwa wikyali.” 15Paapo ũShekulu numushookeelia nuũga; “Inie anamampĩlu wensi mumiani sikukumĩtũnguĩlaane ĩng'ombe yaakue katia ndoguĩ yaakue mumpongolo palutondo lwa wikyali, wende kumĩkopia? 16Numusungu uyu namuana wa kĩIbũlahimu, ũShetani nwamutũngile kumiaka kyumi namunaana, sika aza ijĩpĩĩlene watũnguĩlue muutũngua uu palutondo lwa wikyali?” 17Pĩna nutambula izi, naakolua inshoni tũlũ naalĩ ĩkĩkunguma ninduyo, numulundo wensi naulumba kunsooko ya nkaani zensi nankulu naalĩ ntendue ninduyo. 18Nuũga gua; “uUtemi wa kĩNzua wĩpianile niyaani? Nineene nuupianĩkĩĩlie niyaani.” 19Wĩpianile zĩ kapeke ka haladali (kapeke nakaniino zĩ mbeu ya ukusi) naalukasolile umuntu nukapandĩla mumugunda wakue; nakalia nakatũla kyota; ninoni za mukiania naziishũũpĩlia muntambĩ zaakue. 20Nulikitia nkua yakabĩlĩ, “Nuupianie niyaani uutemi wa kĩNzua? 21Wĩpianile niigaaĩ naalũisholile umusungu nũishaalĩnkania mumiuuli naalĩ ijuile nungu zitatu sunga yensi nĩgaasigua.” 22Nunduyo alĩ wikĩla mukaa numũishaalĩ nũmania mumusĩnzo wakue pĩna alulunziĩ kũYelusalemũ. 23Muntu umuĩ numukolia; “Shekulu ĩantu naakugũnĩkaa akeeine?” Nuaĩĩla; 24“Ĩkamatĩkiĩ kwiingĩla kumulango namupinĩ, Kuitĩ namuĩĩla ya kĩna iingĩ ikishiia kwiingĩla. Alemue. 25Kwipũna paapo pĩna umukola numba ukiuuka nukukulũgyalĩla uluĩgĩ, niniinie mukiĩĩmĩka kunzi nukukinintia paluĩgi ĩmwiũga, ‘Shekulu, ukũgyuĩle,’ ninduyo ukishookeelia wamuĩĩle, ‘Sika numuĩzĩ kĩna mupũnile.’ 26Paapo mukiandia kwiũga, ‘Alĩ kukulĩaa nukwikopa ntongela yaako nunduue alukukumanagiaa muishaalĩ yĩĩtu.’ 27Ninduyo ukiũga, ‘Namuĩĩla, sika numuĩzĩ kĩna mupũnile. Legĩ kumuane inie tũlũ naalĩ mukutendaa namabĩĩ!’ 28Paasio kikitũla kĩlĩlo nukwikelia ĩmiino pĩna mukakumuona uIbũlahiimu nuIsaki nuYakobo nĩanakĩdagu ensi muutemi wa kĩNzua, niniinie uniinie ĩmwataagilue kunzi. 29Nĩantu ikiiza kwipũna kukĩĩlĩma nukumueli nukusũkũma nukutakama, nĩndĩo ĩkakikyalansa pandia muutemi wa kĩNzua. 30Laaa, akoolĩ naa mumalĩĩlio naikitũla a muandio; akoolĩ naamuandio naikitũla a mumalĩĩlio” 31iTyũngo lĩĩlo ityũmpĩ lya Apalisayo naamuagaana naamuĩĩla; “Lega kwipũna ĩpa kunsooko uHelode usiiile kukukuulaga.” 32Nuaĩĩla, “Lendĩ mumuĩĩle unuasio nukiteenda musugu, ‘Laaa, nantende numudaau nukumaĩnga ĩmasĩĩmuĩ nukukuakamia ĩaluĩle; palutondo lwa katatu nikikondia ulugendo luane.’ 33Ĩpa injĩpĩĩle kwiamba nzĩla yaane nantende numudaau nzĩa, kuitĩ sika ishũũmĩkile umunakĩdagu waulague isiititũla mũYelusalemũ. 34“Ee Yelusalemũ Yelusalemũ, nukuaulagaa ĩanakĩdagu nukukuatũla ĩmagũe naatumue kumuako; nkua zinga kuuza nsiile kukuailingĩĩla ĩaana aako kĩna yoi ĩnkuku nyukupiiligĩĩlaa ipiana piakue mumbaa zaakue, ĩpa sika namugomba. 35Laaĩ, ĩnumba yaani yaazaa shaamua! Kuitĩ namuĩĩla, sika mukimona sunga pĩna mukiũga, wakũmazukigue nũjile muliina lya kĩShekulu.”


text: 1Iio gua aloogua, kunsooko kutĩĩte ĩmalago aya, kwĩeelie kwipũna muudobũ wensi wa muĩlĩ nĩnkolo; ĩkwikamĩnkĩĩlia uweeligua muooa wa kĩNzua. 2Kuligiliĩ ĩlioma munkolo zaani. Ukutilĩ naalĩ kumutimuĩlie; ukutilĩ naalĩ kumupembelĩĩlie. 3Sika nitambula izi itĩ numulamule inie kĩna muatimu. Kuitĩ alĩ ntambuĩle kumuandio ya kĩna mukoolĩ munkolo zĩĩtu, kukie palumuĩ sunga kuĩ apanga palumuĩ. 4Nitambula kualiĩ kumuani, ntĩĩte ningĩ kumiani ĩza kĩkũmuzukĩilia; nkamigue nkolo. Nalumbĩkia munzago zĩĩtu tũlũ. 5Kuitĩ pĩna nakupika kuMakedonia, ĩmiĩlĩ yĩĩtu sika nĩsũũma kwishũũpia alĩ kunsooko ya nzago naalĩ kuligilie tũlũ pensi; kunzi alĩ ukoolĩ wĩkui, munsĩ ooa. 6Ĩpa uNzua nukuapumbulagiaa naalemue nukupumbulia ishie pĩna nuuza ũTito; 7sika kunsooko ya kuuza kumuakue udũũ, ĩpa nukuupumbuligua waasio gaa naalĩ mupumbuligue kumiani, pĩna nukuganuĩla ishie impola za nsula yaani nuusungu waani nuukamatĩkũ waani kunsooko yaane, sunga nanumbĩkia. 8Nineene malĩĩ namuleetĩĩle usungu kumbalua niasio, (sika nĩsokilie, ĩpa kanga alĩ nĩsokilie,) alĩ moonie ya kĩna ĩmbalua niasio yumupĩĩle usungu kwityũngo udũũ. 9Ĩpaino numbile sika kunsooko muoonie usungu, ĩpa kunsooko alĩ muoonie usungu nauleetile uupeli. Kuitĩ muoonie usungu kunzĩla ya kĩNzua, koona mulekiligia uukapĩki muutendi wĩĩtu munkaani tũlũ zensi. 10Kuitĩ uugũnua, nawĩĩlĩ kunzĩla ya kĩNzua ukuleetaa upeli nauleetile uugũnua, naugila kawĩsokia; ĩpa uusungu wa unkũmbigyulu akuleetaa ukiu. 11Kuitĩ laaĩ usungu uu munzĩla ya kĩNzua, ya kĩna ukuleetaa ukamatĩkũ kĩ munsĩ yaani, nuwĩkuĩli, nuusuukua, nuooa, nukũshũũmua ninshula nanziiza, nuukamũ, nuukaasigua. Muzaasio tũlũ zensi alĩ mwĩkamĩnkĩlĩĩlie inie uniinie, kĩna muagila kautimu mulukaani luasio. 12Ninene pĩna nanumuandĩkĩla, sika alĩ numuandĩkĩĩle kunsooko yaakue uyo naalutimuĩle, sunga sika kunsooko yaakue uyo naalĩ mutimulĩlue, ĩpa uukamatĩkũ waani kunsooko yĩĩtu wigyelele kumiani ntongela ya kĩNzua. 13Kunsooko ĩĩ kuakamigue nkolo. Palumuĩ nukwikamigua ĩnkolo kunsĩĩtu, alĩ kulumbile nkankanaa kuulumbi wa kĩTito, kunsooko ĩnkolo yaakue yapoleelagiguaa niniinie tũlũ. 14Malĩĩ lukoolĩ lukaani kunsiani naalĩ nĩkũmazukilie kumuakue, sika alĩ numukolue inshoni; ĩpa kĩna alĩ kumuĩĩlĩĩle inie tũlũ naza tai, iio-iioo sunga nĩzaasio naalĩ kwĩkũmazukilie kumuakue ũTito alĩ za tai. 15Nuuloogua waakue kunsiani ingĩ wingĩ kwikĩlĩkĩĩla, pĩna wijukile uugombi waani inie tũlũ, naalĩ mumuanũnkuĩle kuooa nukwikĩkĩma. 16Numbile kunsooko munkaani tũlũ nakumusanilie inie.


text: 1Pembele ũYesu nũipilima muGalĩlaya; sika nusiia kwipilima muUyahũdi kunsooko ĩAyahũdi alĩ idũũma kukumuulaga. 2Nulutondo nalukulu lwa Ayahũdi lwa pigũnda alĩ lwĩpiipĩ. 3Luulo gua, ĩanũna aakue naamuĩĩla, “Lega ĩpa, wende kuUyahũdi koona ĩamanigua aako aone ĩmĩlĩmo yaako nukuĩtuma. 4Kuitĩ kutilĩ kamuntu nukutenda ulukaani kukĩmpisĩ-mpisĩ, nduyo umuene usiile kukigyelela. Kanga utende itĩ, igyelelie kuunkũmbigyulu.” 5Kuitĩ sunga ĩanũna aakue sika alĩ asuĩlĩĩle mumuakue. 6Luulo ũYesu nuaĩĩla, “ityũngo liane likaalĩ kalapika, ĩpa ityũngo liani lĩkoolĩ intondo tũlũ. 7uUnkũmbigyulu sika wishũũma kukumusuukĩlua inie; ukunsuukĩlaguaa uneene kunsooko ĩne nukuukuĩlaa kĩna uutendi waakue ingĩ ubĩĩ. 8Nankĩlĩ uniinie muende kulutondo nalukulu; ĩne nikĩĩlĩ kalanankĩla kwienda kulutondo nalukulu luasio, kuitĩ ityũngo likaalĩ kalakonda.” 9Pĩna nuaĩĩla izi, nwikyala muGalĩlaya. 10Pĩna ĩanũna aakue naanankĩla kwienda kulutondo nalukulu, paapo nduzo nunankĩla, sika kukualiĩ, alĩ zĩ kukĩmpisĩ-mpisĩ. 11Iio gua ĩAyahũdi naaa kumudũũma mulutondo nalukulu, naaũga, “Wĩĩlĩ mpĩĩ unuasio?” 12Na wĩĩ wĩng'ũng'ũntia wingĩ mumulundo kunsooko yaakue ĩĩĩa naaũga, “Muntu muuza,” ĩĩĩa naaũga, “Zũi, ĩpa ukualimĩĩlia ĩantu.” 13Ĩpa kutilĩ naalumutambuĩle paantu kunsooko ya koopoka ĩAyahũdi. 14Muntondo za lutondo nalukulu ũYesu nunankĩla nũingĩlla muNumba yakĩNzua nũimania. 15ĩAyahũdi nakulĩlua, naaũga, “Uyu umanile mbii ĩmĩlimu pĩna sika mulangue?” 16ũYesu nuashookeelia nuũga, “uUmania waane sika waane, ingĩ waakue naaluntumile. 17Wensi kanga waloogue kwitenda uulooa waakue, ukakuulĩnga uumanigua uu, kĩna upũnile kwa kĩNzua katia nĩkĩtambulĩlia ning'ene. 18Uyu nukĩtambulĩlagiaa wing'ene ukudũũmaa ulukũmo luakue umuene; ĩpa uzo nukudũumaa ulukũmo luakue naalumutumile, uuyo wa tai-taaii nuwoononi ukutilĩ mumuakue. 19Naalumupĩĩle inie uUlagĩĩlio sika Musane? Sunga ukutilĩ kumiani nukuukendegelaa uUlagĩĩlio. Nĩkĩ mwinduuma kwimbulaga.” 20iYũmbĩ nalĩshookeelia, “Ue umunalĩsĩĩmuĩ! Waani nwidũũma kukukuulaga?” 21ũYesu nushookeelia nuaĩĩla, “Alĩ ntendile utendi umuĩ, tũlũ ensi namukulĩlua. 22Kunsooko ĩĩ uMusa numupeela uwaalami; (sika upũnile kwa kĩ Musa, ĩpa alĩ kuatata aani), niniinie mulutondo lwa wikyali mukualamagiaa umuntu. 23Muntu kanga waalamigue palutondo lwa wikyali, uUlagĩĩlio wa kĩMusa ulekioononua, nĩkĩ mwintakĩla kunsooko namukamagiaa umuntu palutondo lwa wikyali? 24Mulekilamula kunzi udũũ, taazu mulamule ĩkulukuuluu.” 25Luulo gua, ĩaniYelusalemũ ĩamuĩ naaũga, “Sika wayune naakumudũũmaa amuulage? 26Laaĩ gua, witambula kualiĩ, sika akumuĩĩla kalukaani! ĩAkulu ĩĩtu alĩngile ĩtaine kĩna uyu ingĩ Kilisito? 27Ĩpa uyu kumumanile kĩna upũnile. Iio uKilisito pĩna ukiiiza, ukutilĩ numanile kĩna upũnile.” 28Luulo ũYesu nwĩtunta ululi muNumba ya kĩNzua, nũmania nuũga, “Ĩne munzĩzĩ, nĩkĩna mpũnile muĩzĩ; sunga sika nĩĩzĩĩle uneene, ĩpa naaluntumile ingĩ wa tai, niniinie sika mumuĩzĩ. 29Ĩne numuĩzĩ kunsooko mpũnile kumuakue, nduyo muene untumile.” 30Luulo gua naandũũma kukumuguĩla, ĩpa kutilĩ naalumutualĩlĩĩle umukono, kunsooko ityũngo liakue sika alĩ lyalaaza. 31Iingĩ mwiyũmbĩ naasuĩĩla mumuakue, naaũga, “Pĩna wijiliiiza uKilisito, ũjilitenda ilĩngasĩĩllio iingĩne kwikĩla naalutendile uyu?” 32ĩApalisayo naaligyũlia iyũmbĩ lĩkĩũlũnga izi kunsooko yaakue; paapo ĩapolia naakulu nĩApalisayo naatuma ĩĩtumi amuguĩle. 33ũYesu nuũga, “Tyũngo niino kĩlĩ nĩpalumuĩ niniinie; nonguĩle kumuakue naaluntumile. 34Mukindũũma, sika mukimona, nineene pĩna nĩĩlĩ inie sika mwishũũma kwiiiza.” 35Paapo ĩAyahũdi naĩtambuĩla eene kuene, “Ulomile wende mpĩĩ uyu itĩ kuleke kumuona ishie. Ukienda kuupalansano wa Agilikine nukukuamania ĩAgiliki? 36Lukaani kĩ ulu naazulutambuĩle, Mukindũũma, sika mukimona; nineene pĩna nĩĩlĩ inie sika mwishũũma kwiiiza?” 37Palutondo nalukulu nangũlũ, lwa mumalĩĩlio lwa ntondo nankulu, ũYeu nuĩmĩka nwĩtuntĩkia nuũga, “Tũlũ wensi kanga wakolue ĩnoota waaze kumuane wakope. 38Nusuĩlĩĩle mumuane kĩna uwandĩkua uũgile, miongo ya maazĩ ma upanga ikipũna munsĩ yaakue.” 39Alutambuĩle itĩ mumpola za kĩMuau naĩkakumuanũnkula naasuĩlĩĩle mumuakue, kuitĩ uMuau alĩ wikĩĩlĩ kalakigyelela, kunsooko ũYesu alĩ wikĩĩlĩĩ wakuligue 40Paapo ĩĩĩa kwipuna mwiyũmbĩ pĩna naaziigia inkaani izi naaũga, “Tai uyu wayu munakĩdagu nuasio.” 41Naĩngĩ naaũga, Uyu wayu Kilisito. ĩĨĩa naaũga, “Mbii gua, uKilisito wapũna kũGalilayan? 42uWandĩkua sika alĩ uũgilene kĩna uKilisito upũnile muluuli lwa kĩDaudi, muBetelehemũ ĩkĩsaalĩ naalĩ wĩĩlĩ uDaudi?” 43Paapo nautũla ukamatuki mwiyũmbĩ kunsooko yaakue. 44ĩAmuĩ aao nasiia amuguĩle, ĩpa kutilĩ naalumutualĩlĩĩle ĩmĩkono. 45Paapo ĩĩtumi naaaza kuapolia naakulu nĩApalisayo ndĩo naaaĩĩla, “Nĩkĩ sika mwamuleeta?” 46ĩĨtumi naashookeelia, “Kutilĩ kamuntu nukutambulaa kĩna umuntu nuasio nwitambula!” 47Paapo ĩApalisayo naashookeelia, “Niniinie mwapuutagiguaane? 48Waani gua muakulu katia muApalisayo naasuĩlĩĩle mumuakue? 49Ĩpa iyũmbĩ ĩlĩ nasika lĩlĩngile uulagĩĩlio lyazũmaguaa.” 50uNikodemo, uyo naalumuuzĩlĩĩle mbele, naalĩ umuĩ waao, nuaĩĩla, 51“Mbii, uUlagĩĩlio wĩĩtu ukulamulaane umuntu pĩna sika waliigiguaa tangua nukwimana kĩna utendile yaani?” 52Nashookeelia naamuĩĩla, “Nunduue upũnile kũGalilayane? Dũũma, uoone kĩna kutilĩ kamunakĩdagu naalũgyelĩĩle kwipũna kũGalilaya.”


text: 1Pĩna nalukĩla ulutondo lwa wikyali, ulutondo lwa muandio lwijũma pĩna naiiyeeleela, naenda uMalia nwa kuMagidala nuMalia muua kukukĩlaaa ĩkĩbĩĩla. 2Laaa, naukana mumanga mukulu, kunsooko malaĩka wa kĩShekulu nutima kwipũna kwigyulu, nuuza nulĩpingilitia igyũe, nulikyalansĩla. 3Nikyelu liakue alĩ zĩ lupĩĩto, nintiila zaakue alĩ nzelu zĩ gyũe la mbũla. 4Nukunsooko ya kumoopooka, ĩalindĩĩli naaikĩkĩma, naatũla zĩ akiu. 5uMalaĩka nuashookeelia, nuaĩĩla ĩasungu, “Lekioopokĩ inie, kuitĩ manile kĩna mukumudũũma ũYesu naalĩ mukononteelue mumusalaba. 6Ukutilĩ munu, kuitĩ wiiukaa kĩna aluũgile. Nzuĩ muone pĩna azugonile ũShekulu. 7Ambukangĩ muaĩĩle ĩamanigue aakue, ‘Wiiukaa kwipũna muakiu. Laaa, wamutongeela inie kũGalilaya; kuuko mukakumuona.’ Laaĩ gua, namuĩĩlaa.” 8Naaleganga pakĩbĩĩla kuooa nukuulumbi wingĩ; naamanka kukuaĩĩla ĩaamanigua aakue. 9Laaa, ũYesu naataagana ndĩo, nuũga, “Weela!” Naamusũgamĩĩla naamuguĩla ĩmĩgulu, naamukulia. 10Paapo ũYesu nuaĩĩla, “Lekioopokĩ; lendĩ muaĩĩle ĩanũna aane ende kũGalilaya; kuuko ikimona.” 11Pĩna alĩ alonguĩle, laaa, tyũmpĩ lya ĩlaasi naalindĩĩli naingĩla mukaa, naaaĩĩla ĩapolia naakulu tũlũ naalĩ zitendekile. 12Naĩlundĩĩla palumuĩ nĩanampala, naakomia ĩkialo, naapeela ĩĩlaasi mpiia ningĩ, 13naaũga, “ũgĩ, ĩamanigua muutiku amũia, ishie pĩna aza kugonile. 14Kanga ziigigue numutemi, kukakumupeepeelia mulekiligia uukunkunali.” 15Naazishola impiia, naatenda kĩna alĩ amanigue. Nulukaani ulu nalusapatĩla muAyahũdi sunga nantende. 16Nĩamanigua naikyumi numuĩ naenda kũGalilaya sunga kunkonko ĩĩzo ũYesu naalĩ waalagĩlĩĩlie. 17Pĩna naamuona, naamutekela, ĩpa naĩngĩ naatũla ninkankani. 18ũYesu nuaagaana, nuĩ kuatambuĩla, nuũga, “Napeegaguaa uusũũmi tũlũ wensi kwigyulu numuna nsĩĩ. 19Luulo gua, lendĩ muzitende indugu tũlũ zensi zitũle amanigua, ĩmukuabadĩĩzia muliina lya kĩTata, nĩlya Muana, nĩlya Muau Muelu; 20ĩmukuamania aziambe tũlũ zensi naalĩ numulagĩlĩĩlie inie. Laaa ĩne nkoolĩ palumuĩ niniinie intondo tũlũ zensi, sunga kumpelo ya unkũmbigyulu.”


text: 1Muandio wa Mpola naNziiza za kĩYesu Kilisito, Muana wa kĩNzua. 2Kĩna alĩ nandĩkue nuYesaya umunakĩdagu; “Laaa, Namutuma umutumua waane ntongela ya usiu waako, nukijĩpĩĩlia ĩnzĩla yaako; 3luli lwa muntu lukĩtunta mumbuga: Mĩzĩpĩĩliĩ ĩnzĩla ya kĩShekulu, Pigololĩ ipijĩla piakue.” 4uYohana mubadĩĩzia nwigyelela mumbuga, nukwitanantia ubadĩĩzo wa upeli kuuleegeligua wa mĩlandu. 5Naĩĩ kumuagaana ĩansĩĩ yensi nya Uyahũdi, nĩaniYelusalemũ; naabadĩĩzigua nunduyo mumongo wiYolidani, naikũmuula ĩmĩlandu yaao. 6uYohana alukĩtũngaa ĩntiila ya maũli ma ngamĩa, numusipi wa ndĩlĩ mukĩĩno kiakue, nulĩa inkumbĩ nuuukĩ wa muuwĩĩ. 7Nutanantia, nuũga, “Upolokile kunũma yaane namukola ngũlũ kwikĩla ĩne. Nineene sika nijĩpĩĩle kwitũna nukwitũngula sunga ĩmĩkoa ya ilaatu yaakue. 8Ĩne numubadĩĩzilie kumaazĩ, ĩpa uzo ukakumubadĩĩzia kuMuau Muelu.” 9iNtondo zaasio nuuza ũYesu kwipũna kuNazaleti ya Galĩlaya, nubadĩĩzigua nuYohana mũYolidani. 10Ĩkamuĩ pĩna nupũna mumaazĩ, nuona igyulu nalĩkũnukuka, nuMuau zĩ nkunda, nutima mumuakue; 11luli nalupũna kwigyulu, “Ue uue Muana waane muloogua; nanumuloeeligue ninduue.” 12Ĩkamuĩ uMuau numutuala kumbuga. 13Nuĩmumbuga intondo makumi manĩĩ, nũgemua nũShetani; nayĩĩ ĩensi ninimu; ĩamalaĩka naĩĩ kumutumĩla. 14uYohana Pĩna alĩ mutũngue mukĩtũngo ũYesu nuenda kũGalilaya, nũitanantia iMpola naNziiza za kĩNzua, 15nuũga, “iTyũngo lyatimĩlaa, nuutemi wa kĩNzua wasũgamĩĩlaa; pelĩ musuĩĩle muMpola nanziiza.” 16Pĩna nukĩlĩla pananza ya Galĩlaya, numuona uSimoni nuAndelea umunũna waakue, igumĩla ĩmazũĩlo munanza kuitĩ alĩ azũa-nsiĩ. 17ũYesu nuaĩĩla, “Ntiatĩ, nineene nĩkakumutenda muĩ azũa-antu.” 18Ĩkamuĩ naamaleka ĩmazũĩlo, naamutiata. 19Nugenda kapenento, numuona uYakobo ũsha Zebedayo nuYohana umunũna waakue, ndĩo alĩ ĩĩlĩ mwipyango, naakumazĩpĩĩlia ĩmazũĩlo. 20Ĩkamuĩ nuĩĩta, naamuleka utata waao uZebedayo mwipyango palumuĩ nĩanamulĩmo, naamutiata. 21Naingĩla muKapelinaũmũ; ĩkamuĩ palutondo lwa wikyali nũingĩla mũshũnagogi, nũimania. 22Naakũmia kuumania waakue, kunsooko aluamanilie zĩ mukola usũũmi, sika kĩna ĩalangi. 23Muasio mũshũnagogi liao, ĩkamuĩ alukoolĩ muntu munalĩsĩĩmuĩ, 24nalĩkuuta, nalĩũga, “Kwĩmbii ninduue, Yesu Munazaleti? Wijile kukukumalane? Nukuĩzĩ wĩwaani; uue Muelu wa kĩNzua.” 25Yesu nulĩtakĩla, nuũga, “mũma, pũna mumuakue!” 26ĩLĩsĩĩmuĩ nalĩmuzũganga, nalĩlĩla kululi lukulu, nalĩmupũna. 27Naĩtũmba tũlũ ensi naĩĩ kĩkolia, naiiũga; “Yaani itĩ? Umanigua upia! Kuusũũmi wamalagĩĩlia ĩmasĩĩmuĩ, mamugombia.” 28Ĩkamuĩ impola zaakue nazikũmuukanga tũlũ pensi kunandĩ za Galĩlaya. 29Ĩkamuĩ pĩna naalega mũshũnagogi, naapika kunumba ya kĩSimoni nuAndelea, palumuĩ nuYakobo nuYohana. 30Numukuĩ wa kĩSimoni alugonile, alĩ muluĩle; ĩkamuĩ naamuĩĩla impola zaakue 31Numusũgamĩĩla, numuuukia numuamba umukono; uuluĩle naumulegela, nuĩ kuatumĩla 32Pĩna niĩ mpĩndĩ ĩmpasu pĩna nĩsaalĩĩla, naĩĩ kumuleetela tũlũ naalĩ alemue, nĩanamasĩĩmuĩ. 33Nĩkaa yensi alĩ ĩlundĩlĩĩle pamulango. 34Nuakamia iingĩ naalĩ alemue uluĩle nauluĩle, numaĩnga ĩmasĩĩmuĩ mingĩ, sunga sika numagombia kwitambula, kunsooko alĩ mamuĩzĩ. 35Nuuuka mwigyĩngu, kĩlĩ iilu, nupũna nulongola kumbuga kĩna tilĩ kaantu, kuasio nulompa. 36uSimioni nĩaasio naalĩ ĩensi naamutalamĩĩla; 37Pĩna naamuona naamuĩĩla, “Tũlũ ensi aza akukudũũma.” 38Nuaĩĩla, “Kuĩni nukuua, sunga kũishaalĩi nayĩpiipĩ, koona ntanantie nukuasio. Ĩĩ yaĩ nsooko alĩ nijilĩĩle.” 39Nuenda nutanantia mumasũnagogi mao munsĩĩ yensi nya Galĩlaya, nukwiĩnga ĩmasĩĩmuĩ. 40Nuuza kumuakue munamatana, numupeepia nukũtũngama pamuakue, nuũga, “Kanga ĩumuloe, wishũũma kwinjelia.” 41ũYesu numuonela kĩsuusu, nunansula umukono waakue, numuamba, numuĩĩla, “Numuloe, eela!” 42Ĩkamuĩ ĩmatana namamulegela, nueligua. 43Numulagĩnkĩĩlia, ĩkamuĩ numuleegia kuukaaũ, 44Numuĩĩla, Laaa, uleke kumuĩĩla umuntu wensi kalukaani; ĩpa lenda wĩambie kumupolia, upũnie ĩsadaka ya kueligua kumuako kĩna uMusa alulagĩlĩĩlie, yĩĩ ukuĩli kumuao. 45Ĩpa nupũna, nuandia kwitanantia ningĩ nukwishapatilia ulukaani luasio, sunga ũYesu sika nusũũma kwiingĩla mukaa ĩwigyelĩĩle kualiĩ; ĩpa alĩ wĩĩlĩ kuweekusĩ, naamuagaana kwipũna nandĩ zensi.


text: 1Luulo gua, ue nwĩmuntu tũlũ wensi nukulamulaa, umugila kawĩlongo; kuitĩ muzaasio nukumulamulaa nuĩngĩ ukĩlamulaa uue kĩna umutimu, kuitĩ ue nukulamulaa ukutendaa zizo-ziizoo. 2Kumanile gua kĩna uulamuli wa kĩNzua ingĩ wa tai kumuao naakutendaa ĩzaasio. 3Usĩĩgilene ue nwĩmuntu tũlũ wensi nukulamula ĩaasio naakutendaa ĩzaasio nukwitenda zizo-ziizoo uue mukola, kĩna ukakĩnega nuulamuli wa kĩNzua? 4Katia umelile uugolĩ wa uuza waakue, nuutũngĩli waakue? nuugigimĩliaa waakue; sikumanilene kĩna uuuuza wa kĩNzua ukukulũtaa ue upele? 5Ĩpa kwilika lya ukakũ waako nĩnkolo nangila kaupeli, wĩĩĩkĩĩlie kĩuto kya utaki kulutondo nuukunukulua wa ulamuli wa kulukuuluu ya kĩNzua. 6nukakumushookeelia wensi kwilika lya utendi waakue; 7ĩaasio naakudũũmaa uukulu nikyulio nuusiitioononeka kuugigimĩlia wa kutenda namaaza, ikipeegua upanga wa kalĩ nakalĩ; 8ĩpa ĩaasio ĩaleei nasika agombile ĩtai ĩpa akugombaa uoononeki ikiligia kyũo nuutaki. 9ikitũla nzago nuukoi munkolo ya muntu wensi nukutendaa namabĩĩ, Muyahũdi tangua nuMugiliki gaa, 10ĩpa ukulu nikyulio nĩmatiliga kumuntu wensi nukutendaa namaaza, Muyahũdi tangua nuMugiliki gaa; 11Kunsooko uNzua mugila kauloeelania. 12Kuitĩ tũlũ ensi naatimuĩle kĩnzinzi kya Ulagĩĩlio ikilimĩĩla kĩnzinzi kya Ulagĩĩlio, ndĩo naatimuĩle muUlagĩĩlio ikilamulua nuUlagĩĩlio. 13Kuitĩ sika aao naiigilie udũũ uUlagĩĩlio naikitũla anakulukuuluu pa kĩNzua, ĩpa ĩasio naakuukendegeelaa uUlagĩĩlio ikialĩĩligua ĩkulukuuluu. 14Kuitĩ indugu nazĩngĩ nangila kaUlagĩĩlio pĩna itenda ĩeene akola nazĩĩlĩ muUlagĩĩlio, aazaa nuulagĩĩlio munkolo zaao ĩeene. 15Ĩo akulagĩĩlaa umulĩmo wa Ulagĩĩlio nawandĩkue munkolo zaao, numoo wao gaa ukuĩlĩĩle mumasĩĩgo maao ĩmeene kumeene makĩsokia katia makĩgidĩla, 16palutondo luasio uNzua pĩna ukakuulamula uunkũnkũ wa antu kunzĩla ya kĩYesu Kilisito, kwilika lya Mpola na Nziiza nantanantilie. 17Laaa ue nukuĩtaguaa Muyahũdi nukwishania uUlagĩĩlio nukukĩkũmazukia mwa kĩnzua, 18nukwimana uulooa waakue, nukwigombia namaaza kunsooko umulagĩlue muUlagĩĩlio, 19nukwimana kutai kĩna ue umuene umutongeeli wa apokũ, weelu waao naikyalile muwiilu, 20mulangi wa anaulu, mumania wa aniinoli, nutĩĩte ĩmpiani ya umani nĩ tai muUlagĩĩlio, 21ue gua nukumanagiaa naĩngĩ, sikukĩmanagiaane ĩnkolo yaako? Ue nukutanantagiaa umuntu walekiiia, nwiiiane uue? 22Ue nukuũgaa umuuntu walekigololia, nũgololiane ue? Ue nusuukĩĩlue ĩanzegamĩla, nũtepane iya munumba za wĩtekelo. 23Ue nukĩkũmazukia kunsooko ya Ulagĩĩlio, nukumuleegeliane uNzua ikyulio kunzĩla ya kuutimulĩla uUlagĩĩlio, 24Kuitĩ kĩna yandĩkue, “ĩLiina lya kĩNzua litukĩlua pakatĩ ya ndugu nazĩngĩ kunsooko yaani uniinie.” 25Tai kwiaalamigua yukuleeta nsaĩlo kanga wĩĩ mwityapa Ulagĩĩlio, ĩpa kanga wĩĩ mutimuli wa Ulagĩĩlio, kwiaalamigua kumuako ikitũla usiitiaalamigua. 26Luulo gua, kanga uzo nasika mualamigue ĩwityapile ĩmalagĩĩlio ma Ulagĩĩlio, uusiitiaalamigua waakue sika ikialĩĩliguane zĩ kwiaalamigua. 27Nindiyo nasika mualamigue kwipũna iyuukĩ, nwityapile uUlagĩĩlio, sikukakukulamulane ue nutĩĩte uwandĩkua nukwialamigua utũle mutimuli wa Ulaagĩĩlio. 28Kuitĩ uzo sika Muyahĩdi naMuyahũdi wa kunzi udũũ, kangĩ uwaalami wa tai sika wa kunzi numumuĩlĩ udũũ. 29Uzo ingĩ Muyahũdi wa tai, nwa munsĩ; uwaalami wa tai ingĩ wa moo, wa kĩnkoolo sika wa wandĩkua. uLukũmo luakue sika lupũnile kuantu ĩpa kwa kĩNzua


text: 1Iio niniinie asungu, mwĩniinupie paagoosia aani; koona malĩĩ akoolĩ agoosia nasika alugombile uLukaani, kulugendo lwa asungu aao pĩna kutilĩ uLukaani luasio. 2alũtue pĩna alaaile ulugendo luani naluuza nulwa ooa. 3Kukĩoogeelia kumiani ilekitũla kukĩoogeelia kunzi, iio kwishũka ĩmatũmbĩ, kukĩoogeelia nĩzahabũ nukwijalĩla ĩmajialo ma loogo, 4ĩpa kiĩ kĩuntu kya munsĩ nasika kigyelĩĩle, mumajialo nasika makoononekaa, ĩngĩ nkolo ya upolo nuuliukũ, nĩtĩĩte ĩngele nankulu ntongela ya kiNzua. 5Kuitĩ iio alĩ ĩkĩoogeelagiaa ĩasungu naeelu a kalĩ naalĩ amusanilie uNzua, naalĩ ĩniinupilĩe paagoosia aao. 6Kĩna iio uSala naalumugombilie uIbũlahimu, numuĩta shekulu; nĩniinie mwĩaana aakue pĩna mwitenda namaaza, sunga sika mukutundualagigua muooa tũlũ wensi. 7Iio-iio niniiie agoosia, mwikyale nĩasungu aani kumasala, nukukuapeela ikyulio zĩ kĩumbe nakya ngũlũ nkeei, kuitĩ muasaali palumuĩ muukende wa upanga, koona uulompi waani ulekigiligua. 8uLukaani lwa mpelo ntuulu, muĩ nishĩĩgo lĩmuĩ, mwĩkolelue kĩnishungu nukukĩloogua zĩ anũna, namuakola kĩsuusu nuuniinupia. 9Mulekishookeelia ubĩĩ kuubĩĩ katia ituki kuituki; taazu mukembete, kunsooko iio alĩ muĩĩtĩlue, koona muusaale uukembetua. 10Kuitĩ, “Nusiiile kwilooa uuumĩ nukwiona intondo nanziiza Wagilie ululĩmĩ luakue lulekitambula uubĩĩ, Nĩmĩlomo yaakue ĩlekilikitia uupembelia. 11Waleke uubĩĩ, watende namaaza; Wadũũme ĩmatiliga nukukumatiata. 12Kunsooko ĩmiiso ma kĩShekulu maalaaile ĩanakulukuuluu, Nĩakutuĩ aakue akutegeelaa uulompi waao; Ĩpa uusio wa kĩShekulu wĩnsũta kuaasio naakutendaa uubĩĩ.” 13Waani gua nukakumutendela uubĩĩ kanga mwĩkakie kwitenda namaaza? 14Ĩpa kanga muaagigue kunsooko ya kulukuuluu, iiza kulukuuluu. Mulekioopooka kwioopookia kumuao, sunga muleke kĩkunkunalia; 15ĩpa mueliĩ uKilisito Shekulu munkolo zaani. Mwĩzĩpĩĩlie upiupii kukumushookeelia kuupolo nuooa wensi numukolilie impola za ulaaĩĩli nawĩĩlĩ munsĩ yaani. 16Muĩ numoo namuuza, koona mulukaani luasio muna mwiooneeligua ya kĩna muatenda mabĩĩ, akoligue inshoni ĩaasio naakulutukaa ulugendo luani naluuza mwa kĩKilisito. 17Kuitĩ ingĩ taazu kwiaagigua pĩna mwitenda namaaza, kanga wĩĩ uulooa wa kĩNzua, kwikĩla kunsooko ya kutenda namabĩĩ. 18Kuitĩ uKilisito nduyo alukiile kamuĩ dũũ kunsooko ya mĩlandu, munakulukuuluu kunsooko yaao nasika anakulukuuluu, koona wakutuale ishie kwa kĩNzua; nuulagua umuĩlĩ ĩpa ĩnkolo yaakue nĩpangatigua. 19Kunkolo ĩĩ nuzaagaana inkolo naalĩ zikoolĩ mukĩtũngo kya kuulungu, nuatanantĩlia; 20ĩaasio naalĩ asiitile kwigomba pakalĩ, uugigimĩlia wa kĩNzua pĩna alĩ utũngĩĩle pantondo za kĩNoe, ipyango pĩna alĩ kuuzaa lijĩpigua; muasio antu akeei, ingĩ antu munaana, naagũnĩka kunzĩla ya maazĩ. 21iMpiani ya mpola izi ingĩ ubadĩĩzo naukumugũnaa ĩpaino, sika kuuĩĩka kulĩ uudobũ wa muĩlĩ, ĩpa ishookeelio lya moo namuuza ntongela ya kĩNzua kunzĩla ya wiiuki wa kĩYesu Kilisito. 22Nunduyo ukoolĩ kumukono wa kĩgoosia nwa kĩNzua, wendile kwigyulu, pĩina ĩamalaĩka nĩnaakola usũũmi, ningũlũ, naakumugombagiaa, aĩĩkilue nsĩlĩlĩ yaakue.


text: 1Naapika kwityumbĩ lya nanza kunsĩĩ ya Agelasi. 2Pĩna nulega mwipyango, ĩkamuĩ nuagaanua numuntu naalupũnile paibĩĩla, munalĩsĩĩmuĩ; 3uwikyaalĩ waakue alĩ paibĩĩla, alukutilĩ kaumuĩ naalusũũmile kukumutũnga, sunga ĩmatendele. 4Kunsooko alukutũngaguaa ĩmatendele nĩmĩkoa nkua ningĩ; ĩmĩkoa nuĩtianga, nĩmatendele numaũnanga; kutilĩ nunumuĩ naalusũũmile kukumudula. 5Ntondo zensi, utiku nĩmunsĩ alĩ wĩĩlĩ paibĩĩla numunkonko, nukwikuuta nukukĩtemanga namagũe. 6Pĩna numuona ũYesu kĩlĩ wĩkulĩ, numumankĩĩla, numutũngamĩĩla, 7nukuuta kululi lukulu, nuũga, “Kwĩmbii nunduue, Yesu, Muana wa kĩNzua nuĩlĩ kukiania? Nakulapia kwa kĩNzua ulekinjagia.” ( 8Kunsooko alĩ walĩĩĩlaa, “Ue lĩsĩĩmuĩ, pũna mumuntu.”) 9Numukolia, “Ĩliina liako uue waani?” Numuĩĩla, “Ĩliina liane neene legioni, kunsooko kwĩiingĩ.” 10Numupeepekia waleke kumaleegia munsĩĩ niasio. 11Nĩpaasio pankonko alĩ lĩkoolĩ dyale lya ngũlũi naalĩ zidĩĩma. 12ĩMasĩĩmuĩ tũlũ namamupeepia, namaũga, “Kutume mungũlũĩ, kuende kuzingĩĩla.” 13Numagombia ĩmasĩĩmuĩ namapũna, namingĩla mungũlũĩ, ndĩlo idyale nalĩtinintĩkĩla pigyĩlĩlĩ sunga munanza; alĩ zĩ magana manzogũ mabĩlĩ, nazikapĩla munanza. 14ĩAdĩĩmi aao naamanka naazishapatĩlia impola mukaa numũishaalĩ. ĩAntu naaaza aone nalutendekile. 15Naamuagaana ũYesu, naamuona umunalĩsĩĩmuĩ wikyalansile, uyu wayu naalutĩĩte uLegioni, ujialile intiila, waazaa nĩmasala; naoopoka. 16Ndĩo naalĩ aoonie naaaganuĩla impola naalĩ zumũgyelelĩĩle umunalĩsĩĩmuĩ ningũlũĩ. 17Naandia kukumupeepia ũYesu walege mumĩmbĩ zaao. 18Pĩna alĩ wiingĩla mwipyango, uzo naalĩ mũingĩĩlue nĩmasĩĩmuĩ numupeepia yĩĩ yĩensi nduyo. 19Nduyo sika numugombia, ĩpa numuĩĩla, “Lenda kunumba yaako nukuantua aako, uaganuĩle naaza wakutendelaa ũShekulu, nĩkĩna azukukolĩĩlue ĩkĩnishungu.” 20Nuenda nuandia kwitanantia muDekapoli kĩna ũYesu alumutendĩĩle; naakulĩlua tũlũ ensi. 21ũYesu pĩna nukondia kwipũũta kwityumbĩ mwipyango, yũmbĩ kyulu nalyumulundĩkĩĩla; nduyo alĩ wĩĩlĩ pananza. 22Nuuza umuĩ wa akulu a shũnagogi, ĩliina lĩakue Yailo; pĩna numuona, nugua pamĩgulu yaakue, 23numupeepia, nuũga, “Umunanso waane wĩpiipe kukia, wĩĩze umuĩĩkĩle ĩmĩkono yaako, umukamie, wĩĩ mupanga.” 24Nuenda palumuĩ nduyo, yũmbĩ kyulu nalyumutiata, nalyukumupĩnga-pĩnga. 25Numusungu umuĩ naalukupũnagiaa ĩmĩgali kumiaka kyumi nĩbĩlĩ, 26nuaga kuakilĩki iingĩ, numala inshao tũlũ naalutĩĩte, sika nuona kauuza nĩnainiino, ĩpa nulualĩĩla udũũ. 27Pĩna nuziigia izi ĩza kĩYesu, nuuza mwiyũmbĩ kwipũna kunũma, numĩamba ĩntiila yaakue. 28Kuitĩ nuũga, “Kanga mambe ĩntiila zakue udũũ nikikamia.” 29Ĩkamuĩ ĩnjiĩlio ya mĩgali yaakue nĩtipa, numana mumuĩlĩ waakue kĩna wakamagiaa muluago. 30Ĩkamuĩ ũYesu pĩna nulĩnga munkolo yaakue kĩna ngũlũ zamukeepela, nuũga, “Waani azumambĩĩlie intiila zaane?” 31ĩAmanigua aakue naamuĩĩla, “Uoonie iyũmbĩ nalyukukupĩnga-pĩnga, ninduue wiũga, Waani numambĩĩlie.” 32Nukalankalia wamuone naazutendile itĩ. 33Numusungu pĩna numana naaza mutendelue, noopoka nũikĩkĩma nuuza numuguĩĩla, numuĩĩla ĩtai yensi. 34Nduyo numuĩĩla, “Maau, uusuĩĩli waako wakukamagiaa, lenda nĩmatiliga, wĩĩ mupanga kwipũna muluago luako.” 35Pĩna alĩ kĩlĩ witambula, naaaza kwipũna kumukulu wishũnagogi naaũga umunanso waako wakiaa; yaakĩgua nakĩlĩ ukumuzũga uMumania. 36Ĩkamuĩ ũYesu pĩna nulũigia ulukaani naalĩ lutambulue, numuĩĩla umukulu wishũnagogi, “Lekioopoka, suĩĩla udũũ!” 37Sika numugombia kaumuĩ kukĩtiata ninduyo, isiititũla uPetelo nuYakobo nuYohana umunũna wa kĩYakobo. 38Naapika kunumba ya mukulu wishũnagogi, nuona umuzũgo nĩkĩlĩlo nuukuuti wingĩ. 39Pĩna nũingĩla, nuaĩĩla, nĩkĩ mukĩzũga nukwikuuta; umuana sikukiile, ĩpa ugonile ndoolo. 40Naamusekekia. Pĩna nuapũnia tũlũ ensi kunzi, numusola ũshee nunina wa muana nindĩo naalĩ yĩensi nduyo, nũingĩla muna alĩ wĩĩlĩ umuana. 41Numũtyapa umukono umuana, numuĩĩla, “Talita kumi; ĩndogolelio yaakue, Munansoo nakuĩĩla, uuka!” 42Ĩkamuĩ umunanso nuuka nũigenda; alutĩĩte miaka kyumi nĩbĩlĩ. Ĩkamuĩ naakulĩlua ukulĩlua ukulu. 43Nualagĩnkĩĩlia waleke kuzimana kaumuĩ, nuaĩĩla wapeegue india walĩe.


text: 1Pĩna naikĩla yaasio, alĩ wipilima-pilima mukaa numuũishaalĩ nũitanantia iMpola Nanziiza ĩza utemi wa kĩNzua. Nĩaasio naikyumi naabĩlĩ alĩ yĩpalumuĩ ninduyo, 2nĩasungu ĩĩa naalĩ akamigue ĩmasĩĩmuĩ nĩmauluĩle; nĩndĩo alĩ Malia nukuĩtaguaa Magidalene naalĩ mupũnue nĩmasĩĩmuĩ mupũngatĩ, 3nũJoana umusungu wa kĩKuuza muilisua wa kĩHelode, nuSũsana nĩnaĩngĩ iingĩ naalĩ akumutumĩla kunsao zaao. 4iYũmbĩ kyulu pĩna nalĩlunda, nĩaasio naalĩ apũnile mukaa yensi naamuagaana, nũitambula kumpiani 5“Mumizi alupũnile kwienda kwiminza imbeu zaakue. Nduyo pĩna alĩ wiminza, injia nazigua panzĩla nazitilangĩlua, ninoni za mukiania nazizilĩa. 6iNjia nazigua mwipyampa; pĩna nazilia nazuuma kunsooko ya kuulia uugũndũ 7iNjia nazigua pakatĩ ya miigia, nĩmiigia namaliania ndizo namazishopa. 8iNjia nazigua muulongo nauuza, nazilia nazipĩa mpeke gyana.” Pĩna alĩ witambula izi, nwĩtunta kululi nuũga “Nutĩĩte ĩakutuĩ a kuigĩlia, nũigie.” 9ĩAmanigua aakue naaamukolia ĩndogolelio ya mpiani ĩĩ. 10Nuũga, “Inie mwapeegilue kwimana uunkũnkũ wa utemi wa kĩNzua ĩpa naĩngĩ kumpiani, koona naalaaa alekiona, kangĩ naiigia alekilĩnga. 11Nĩmpiani ĩĩ ĩndogolelio yaakue ntĩĩ, ĩmbeu ingĩ uLukaani lwa kĩNzua. 12ĩAasio a panzĩla ingĩ ao naakũigagiaa, paapo nuuza ũShetani nululeegia ulukaani munkolo zaao, alekiizishũĩĩla nukwigũnika. 13Nĩaasio mwipyampa ingĩ aao naakũigagiaa naaluanũnkula ulukaani kuulumbi; nĩndĩo agila kamĩli, naasuĩĩla kwityũngo niino, numwityũngo lya ugemua naĩkamatula. 14Nindizo naziguile pakatĩ ya miigia ingĩ aao naakũigagiaa, numulugendo luao naasopua nuukunkunali nuugolĩ, nuwĩloeelia wa uumĩ uu, sika naapĩa kakĩntu. 15Nĩzaasio muulongo nauuza ingĩ aao kunkolo nangolokũ nuuuza akũigagiaa ulukaani nukukuluamba, naakupĩĩsagiaa inkali kuugigimĩlia.” 16“Kutilĩ nukusonsagiaa ĩntala nukukumĩkũnĩkĩla munsĩ ya kĩseme katia kukumĩĩĩka muulũngũ, ĩpa ukumĩĩĩkaa muuĩĩko wa ntala, itĩ naiingĩla auone uweelu. 17Kuitĩ kutilĩ ulukaani nalupisigue nasika lũjilikũnukulua, sunga lwa unkũnkũ nasika lũjile kigyelela nukwipũnĩla kualiĩ. 18Ĩlaaĩkiĩ gua kĩna mwiiigia; kuitĩ umukola kĩntu ukiongeeligua nunuasio namugila ĩkĩntu, sunga kĩĩkio nusĩĩgile kĩna utĩĩte ukileegeligua.” 19Naamuagana unina nĩanũna aakue, naalemua kukumusũgamĩĩla kunsooko ya mulundo. 20Nuleetelua impola, nuĩĩlua “uMaau waako nĩanũna aako ĩĩmĩkile panzi asiiile kukĩona ninduue.” 21Nushookeelia nuaĩĩla “uMaau waane nĩanũna aane aao naakũigagiaa ulukaani lwa kĩNzua nukukulutenda.” 22Lutondo lumuĩ nunankĩla mwipyango umuene nĩamanigua aakue, nuaĩĩla “Kuĩni, kupũũte sunga kwityumbĩ lĩĩa lya nanza.” Naalĩganĩĩlia ipyango, naalongola. 23Nĩndĩo pĩna alĩ alonguĩle nugona indoolo, nĩnzega nkulu nĩkũnka munanza sunga ipyango naliandia kukijulaa ĩmaazĩ, naĩĩma muluago. 24Naamuagaana naamulaĩlia, naaũga, “Shekulu Shekulu, kwikapĩla!” Nulaĩla, numĩtakĩla ĩnzega, nĩmaĩngo ma maazĩ namatuula; naipola naituula dũũ. 25Nuaĩĩla, “uUsuĩĩli waani wĩĩlĩ mpĩĩ?” Naoopoka naakulĩlua, naĩĩ kĩtambuĩla eene kueene, “Waani uyu, sunga ukumĩlagĩĩlia ĩnzega nĩmaazĩ nĩndayo mamũigĩa.” Muntu munalĩsĩĩmuĩ (Lk 8:26) 26Naapika kunsĩĩ ya Agelasi nĩtungĩnkĩĩne nĩGalĩlaya. 27Nunduyo pĩna nupika kwityumbĩ, naataagana numuntu wa kaa niasio nutĩĩte masĩĩmuĩ, sika alukĩtũngaa kantiila ntondo ningĩ, sunga sika alukikyalaa munumba ĩpa paibĩĩla. 28Pĩna numuona ũYesu, nuzogolia nugua ntongela yaakue, nulikitia kululi lukulu, “Kwĩmbii ninduue Yesu, Muana wa kĩNzua nwa kukiania. Nakupeepia ulekinjagia.” 29Kunsooko alĩ walĩlagĩĩlagiaa ĩlĩsĩĩmuĩ lĩmupũne umuntu nuasio. Kuitĩ alukuambaguaa nĩlĩsĩĩmuĩ nkua ningĩ, sunga nulindĩĩlua mukĩtũngo nukwitũngua ĩmatendele nĩmĩkoa; nutianga iitũngo yaasio, numankangigua nĩlĩsĩĩmuĩ kumbuga. 30ũYesu numukolia “ĩLiina liako uue waani.” Nuũga “ĩLiina liane neene Legioni;” kunsoko masĩĩmuĩ mingĩ mamũingĩlĩĩle. 31Namamupeepia waleke kumaĩĩla mapũne kwienda kuulungu. 32Ĩpaasio alĩ lĩkoolĩ dyale lya ngũlũĩ ningĩ naalĩ zidĩĩma munkonko; namamupeepia wamalekele maziingĩle. Numagombia. 33ĩMasĩĩmuĩ namamupũna umuntu namingĩla mungũlũĩ, nidyale nalĩtinĩntĩkĩla pigyĩlĩlĩ kuukaaũ sunga munanza, nazikapĩla mumaazĩ sue. 34ĩAdĩĩmi pĩna naaona naalĩ zitendekile, naamanka naasapatĩlia impola mukaa numũishaalĩ. 35ĩAntu naapũna ende aone naalĩ zitendekile, naamuagaana ũYesu, naamuona umuntu naaza mupũnue nĩmasĩĩmuĩ wikyalansaa pamĩgulu ya kĩYesu ujialile intiila, waazaa nĩmasala, naoopoka. 36Nĩaasio naalĩ azioonie ĩzaasio naaaganuĩla kĩna alĩ mukamigue unuasio naalĩ muambue nĩmasĩĩmuĩ. 37Nĩantu ensi a nsĩĩ nĩpilimĩkĩlĩĩlie ĩAgelasi naamulompa walege kunsiao kuitĩ alĩ ingĩĩlagua nuooa wingĩ; nunankĩla mwipyango, nushooka. 38Numuntu naalĩ mupũnue nĩmasĩĩmuĩ numupeepia ĩtiate nunduyo, ĩpa numulaga nuũga 39“Lenda kumuako, uganule namakulu uNzua naazukutendĩĩle. Nulongola nũitanantia mukaa yensi namakulu ũYesu naazumutendĩĩle.” 40ũYesu pĩna nushooka, iyũmbĩ nalĩmusũgamĩĩlia kuulumbi kuitĩ tũlũ alĩ atũngĩĩle wapike. 41Laaa muntu nuuza, ĩliina liakue Yailo, mukulu wishũnagogi, nugua pamĩgulu ya kĩYesu, numupeepia wapike kunumba yaakue 42kuitĩ alutĩĩte munanso wing'ene, nĩmiaka yaakue alĩ zĩ kyumi nĩbĩlĩ, nduyo alĩ wĩpiipĩ kwikia. Nĩpĩna alulonguĩle, iyũmbĩ nalĩtũla kumuzũga-zũga. 43Nuuza numusungu naalukupũnagiaa ĩmĩgali miaka kyumi nĩbĩlĩ, sika nusũũma kwikamigua numuntu wensi; 44nuenda kunũma yakue nulĩamba ishogolo lya ntiila yaakue; ĩkamuĩ uupũni wa mĩgali yaakue nautipa. 45ũYesu nuũga, “Waani wampaatia.” Pĩna tũlũ naasiita, uPetelo nuũga “Shekulu, iyũmbĩ lyukupilimĩkĩlĩĩlie nukukukupĩnga-pĩnga.” 46Ĩpa ũYesu nuũga “Ukoolĩ naazumpaatilie, kuitĩ moonie ya kĩna ngũlũ zampũnaa.” 47uMusungu pĩna nuona ya kĩna sika wĩpisile, nupoloka wikĩkĩma, nugua ntongela yaakue, numulondooselia ntongela ya antu tũlũ ĩnsooko ya kumupaatia, nĩkĩna aza mukamigue ĩkamuĩ. 48Numuĩĩla “Maau, uusuĩĩli waako wakukamagia;” lenda nĩmatiliga. 49Pĩna alĩ kĩlĩ witambula, nuuza muntu kwipũna kunumba ya mutemi nuũnga “uMunanso waako wakiaa, leka kumuagia uMumania.” 50Ĩpa ũYesu Pĩna nwigyũlia ĩzaasio, numushookeelia “Lekioopoka, suĩĩla udũũ, ninduyo ukipangata,” 51Pĩna nupika kunumba, sika numugombia kaumuĩ wingĩle palumuĩ ninduyo isiititũla uPetelo nuYohana nuYakobo nũshee nunina wa muana. 52ĩAntu tũlũ alĩ ilĩla nukukumulĩĩla ĩsuuka, ĩpa nuũga “Lekilĩlĩ, sikukiile uyu, ĩpa ugonile ndoolo.” 53Naamusekekia kuitĩ alĩ amanile kĩna ukiile. 54Numũtyapa umukono, nwĩtunta kululi nuũga, “Munanso, uuka!” 55uMuau waakue naumushookela, ĩkamuĩ nuuuka; nulagĩĩlia wapeegue india. 56ĩAleli aakue naakulĩlua; ĩpa nualagĩĩlia aleke kumuĩĩla kaumuĩ naaza zitendekile.


text: 1Nupika kuDelibe nĩLisitĩla. Kuasio alukoolĩ mumanigua, ĩliina liakue Timoteo, muana wa musungu wa kĩYahũdi nusuĩlĩĩle, ĩpa ũshee alĩ Mugiliki. 2ũTimoteo alĩ mukuĩlue iiza nĩanũna naalĩ ĩĩlĩ muLisitĩla nĩIkonio. 3uPaulo nukunga ĩtiate ninduyo, numusola numualammia kunsooko ya Ayahũdi naalĩ akoolĩ kunandĩ zaasio, kuitĩ tũlũ alĩ amanile kĩna ũshee alĩ Mugiliki 4Pĩna alĩ akĩlĩĩle pakatĩ ya kaa zaasio, naapeela ĩmalagĩĩlio naalĩ malagĩĩligue nĩatumua nĩanampala naĩĩlĩ mũYelusalemũ, amakendegeele. 5Iio gua, ĩmakanisa namakamĩnkĩĩligua muusuĩĩli; iyalo liao naliongeeleka ntondo zensi. 6Pĩna naakĩla pakatĩ ya nsĩĩ ya Piligia nĩGalatia, pĩnanaasiitĩligua nuMuau Muelu aleke kulutambula ulukaani munsĩĩ ya Asia. 7Pĩna naapika kwitungĩnkana kuMisia, naagema kwilongola kuBitinia, ĩpa uMuau wa kĩYesu sika nuagombia; 8naakĩla muMisia, naatinintĩkĩla kuTiloa. 9uPaulo nwigyeleelua nĩmaoni muutiku numuona umuntu wa kuMakedonia wĩĩmĩkile ukumupeepia, nwiũga, “Pũũta wĩĩze kuna Makedonia ukualĩĩlie!” 10Pĩna numaona ĩmaoni, ĩkamuĩ nakuloma kwienda kuMakedonia, nakumana kutai kĩna uNzua ukuĩtile ishie kuatanantĩlie impola na nziiza. 11Nakulega paTiloa, nakũingĩla mwipyango, nakulongola nakutunga ĩkĩsongela kya kuSamotialeke; sunga mudaau nukupika kuNeapoli. 12Kwipũna kuasio nakupika kuPilipi, ikaa nankulu nyaMakedonia, kangĩ muasio muna Alumĩ alĩ atemile. Nakuĩma mukaa niasio ntondo nkeei. 13Palutondo lwa wikyali nakupũna kunzi ya kaa nakuenda piipĩ pamoongo pĩna alĩ kusĩĩgile kĩna ikoolĩ pawĩtekelelo, nakũkyalansa nukukĩtambuĩla nĩasungu naalĩ, ĩlundĩlĩĩle paasio. 14Musungu umuĩ, ĩliina liakue Lidia, naalukugulagiaa intiila nantitimũ, mukolakaa wa kuTiatila, mukulia Nzua, nukuiigia. Ninduyo uNzua numukũnukula ĩnkolo wazikendegeele nazitambulua nuPaulo. 15Pĩna nubadĩĩzigua nĩa numba yakue sue, nukupeepia nuũga, “Kanga ĩmwamonaa kĩna naazaa musuĩĩli mwa kĩShekulu, ingĩlĩ munumba yaane, mwikyale.” Nukukankanĩka. 16Pĩna alĩ kulonguĩle paasio pawĩtekelelo, mutũgua umuĩ naalutĩĩte lĩsĩĩmuĩ lya uganga wityaĩle nukuagaana; naalĩ waaligĩĩlie ishekulu aakue nsaĩlo ningĩ kuutaĩĩlia. 17Numutiatĩĩla uPaulo nindiishie, nuzoguĩlie, nuũga, “ĩAntu ĩa ingĩ ĩtumi a kĩNzua nwa kukiania, naakumutanantĩlagiaa ĩnzĩla ya ugũnua.” 18Nutenda iio ntondo ningĩ. ĩpa uPaulo nuĩĩpĩlua, nupĩluka, nulĩĩĩla ĩlĩsĩĩmuĩ, “Nakulagĩĩlia ue, kuliina lya kĩYesu Kilisito, pũna mumuakue,” Nalĩpũna lĩĩlo tyũngo. 19Pĩna iishekulu aakue naaona kĩna uulaaĩĩli wa nsaĩlo yaao yalega, naamuguĩla uPaulo nuSila, naakuesa sunga kũgyulaanĩlo ntoongela ya akulu. 20pĩna naatuala kualamuli naaũga, “ĩAntu ĩa ingĩ Ayahũdi, naakumĩzũga ĩkaa yĩĩtu, 21Kangĩ itanantia itendo naza miiko kumuĩtu kukuzigomba nukukuzitenda kunsooko ishie kwĩAlumĩ.” 22ĩAntu iyũmbĩ naaauukĩĩla; nĩalamuli naaajiula intiila zaao kungũlũ, naalagĩĩlia akuue nkome. 23Pĩna naaakua makuo mingĩ, naagumĩla mukĩtũngo, naamulagĩĩlia umulindĩĩli wa kĩtũngo waalindĩĩlĩkie. 24Pĩna nuligia ilyagĩĩlio ĩlĩ, nuagumĩla kwityando lya mukatĩ nuatũnga ĩmĩgulu kumatendele. 25Muutiku wa katĩ uPaulo nuSila alĩ ilompa nukukumuĩmbĩla uNzua ĩmĩmbo, nĩatũngua naĩngĩ alĩ akuategeela. 26Kumpũmpũkĩli umumanga namukulu nausũngũsia ĩnsĩĩ, sunga ĩmĩkũlĩla ya kĩtũngo nĩsũngũsĩka, ĩkamuĩ injĩĩgĩ zensi nazigyulĩka nĩmatendele tũlũ mensi namatũngulua. 27Pĩna umulindĩĩli wa kĩtũngo nulaĩla mundoolo nukwiona kĩna injĩĩgĩ za kĩtũngo zigyulĩkaa, nusopoola iyũmba liakue nusiia wĩulage, nusĩĩga nĩmbũge ĩatũngua amankaa. 28ĩpa uPaulo nwĩtuntĩkia ululi luakue nuũga, “Leka kĩalalia, kuitĩ ishie tũlũ kukoolĩ mwanu.” 29Nulagĩĩlia iintala zileetue, nũingĩlanga mukatĩ nwikĩkĩma kuooa, nuaguĩĩla Paulo nuSila, 30nuapũnia kunzi, nuũga, “Agoosia inie, injĩpĩĩle ntende yaani koona ngũnĩke.” 31Naamuĩĩla, “Suĩĩla mwa kĩShekulu Yesu, nunduue ukigunĩka,” nĩaasio naĩĩlĩ munumba yaako. 32naamuĩĩla ulukaani lwa kĩShekulu, uzo nĩensi naalĩ ĩĩlĩ munumba yaakue. 33Nuasũgamĩĩlia ityũngo lĩlo-lĩĩloo lya utiku, nwĩoogelia inkomele zaao za ukuua, tũlũ ensi. 34Nuatuala kunumba yaakue, nualũgĩla india, nulumbĩkia umuene nĩnumba yaakue tũlũ yensi, kunsooko alĩ wasuĩĩlaa mwa kĩNzua. 35Pĩna naweelaa, ĩalamuli naatuma ĩĩlaasi, naaũga, “Atũnguĩlĩ ĩantu aasio.” 36uMulindĩĩli wa kĩtũngo numuĩĩla uPaulo inkaani izi, nuũga, “ĩAlamuli aatumile ĩantu mutũnguĩlue;” kuluulo gua, pũnĩ kunzi, lendĩ nĩmatiliga. 37Ĩpa uPaulo nuaĩĩla, “Aza akukuile ntongela ya antu sika kualamulue nipilindĩ, nindiishie kuAlumĩ, kangĩ naakugumĩla mukĩtũngo, ĩpaino akupũnie kukĩmpisĩ-mpisĩne. Sika iio; naaze ĩeene akupũnie.” 38ĩĨlaasi naatualĩla ĩalamuli inkaani izi, nĩndĩo naoopooka pĩna naiigia ya kĩna alĩ Alumĩ. 39naaaza naapeepia; pĩna naapunia, naaaĩĩla alege mukaa niasio. 40Pĩna naapũna mukĩtũngo naingĩla munumba ya kĩLidia; pĩna naĩona nĩanũna, naapumbulia, naalongola.


text: 1uUsuĩĩli gua, ingĩ kwitũla nuukamĩnkĩĩlũ wa mpola nakuzilaaĩlĩĩle; ingĩ kwimana kutai impola nasika zigyelĩĩle. 2Kuitĩ kunzĩla ĩĩ ĩanakalĩ ĩĩtu alĩ akuĩlue. 3Kusuĩĩli kwalĩnga ya kĩna uunkũmbigyulu alĩ utũndue kuLukaani lwa kiNzua, sunga iintu naigyelĩĩle alĩ ijĩpigue kuintu nasika igyelĩĩle. 4Kuusuĩĩlĩ uAbeli alumupũnĩĩlie uNzua ipyolia naliiza kwikĩla ĩlya kĩKaini; kunzĩla ĩĩ nukuĩlua kĩna munakulukuuluu; uNzua nuikuĩla iipeelo yaakue nukukuĩgomba ninduyo angaa wakiile noo, ĩpa kunzĩla ya uusuĩĩli waakue kilĩ witambula. 5Kuusuĩĩli uEnoki alĩ musaamigue walekiona ĩnkia sunga sika nwigyelela kunsooko uNzua alumusaamilie. Kuitĩ pĩna alũkĩĩlĩ kalasaamigua, alĩ mukuĩlue kĩna umuloelĩĩlie uNzua. 6Ĩpa pĩna kutilĩ kausuĩĩli sika ishũũmĩkile kukumuloeelia. Kuitĩ wensi nukumusũgamĩlaa uNzua yumũjĩpĩĩle wasuĩĩle ya kĩna ukoolĩ, kangĩ ya kĩna ukuapeelaa uupeegua nauuza ĩaasio naakumudũũmaa. 7Kuusuĩĩli uNoe, pĩna nusugulua nuNzua mumpola nasika alĩ zalakakigyelela, numugombia uNzua, nuzĩpia ipyango kuugũnua wa numba yaakue. Kunzĩla ĩĩ nuulamula uunkũmbigyulu kĩna utimuĩle, nutũla musaali wa kulukuuluu nikigyelelaa kuusuĩĩli. 8Kuusuĩĩli uIbũlahimu pĩna alĩ muĩtue nugomba, nupũna nulongola kuluandĩ, kuasio kĩna ũjililigia wĩĩ usaali. Nupũna sika numanile nĩkĩna ulunziĩ. 9Kuusuĩĩli alĩ wikyalile munsĩĩ ilyago, zĩ munsĩĩ ya ugenda, nukikyala mwihyeema palumuũ nuIsaki nuYakobo, asaali palumuĩ nduyo ilyago lĩlo-lĩĩloo. 10Kuitĩ alumĩlaaĩlĩĩle ĩkaa nya mĩkũlĩla, ĩĩo umukola kumĩsĩĩga nukukumĩzenga ingĩ uNzua. 11Kuusuĩĩli uSala umuene alĩ wanũnkuile usũũmi wa kutũla niimbi pĩna alĩ wakĩlile ĩmatũngo maakue, kunsooko alumuoonie uzu naalupũnilie ilyago kĩna wa usuĩĩli. 12Luulo gua, naalelua numuntu umuĩ, kangĩ nduyo zĩ mukiu, antu iingĩ zĩ inshonda za kwigyulu uwingĩ waao, naĩĩ zĩ mĩnsanga ya pikiki lya nanza nasika ĩsũũmile kwialĩgua 13ĩAasio tũlũ naakia muusuĩĩli, sika naaanũnkula ĩmalago, ĩpanaamaona kwipũna kulĩ nukukumalumbĩĩlĩkia, naikũmuula kĩna alĩ agenda kangĩ ana, mĩsĩnzo muna nsĩĩ. 14Kuitĩ naakutambulaa itĩ akulagĩĩlaa kualie kĩna akumĩdũũmaa ĩnsĩĩ ĩniao. 15Kanga ĩalĩĩ ijukile ĩnsĩĩ niasio kĩna alĩ apũnile, alĩ ijililigia ĩlioma kukumĩshookela. 16Ĩpaino atĩĩte nsula kwienda kunsĩĩ nanziiza kwikĩlĩkĩĩla, ĩyo nya kwigyulu. Luulo gua, uNzua sika nuona kansoni kwiĩĩtua Nzua waao; kuitĩ waazĩpĩlĩĩlie ĩkaa. 17Kuusuĩĩli uIbũlahimu pĩna alĩ mugemue numupũnia uIsaki watũle pyolia; ninduyo naalumaanũnkuĩle ĩmalago, alumupũnilie polia umuana waakue nwig'ene, 18Uyo uuyoo naalĩ muĩĩlue, “Mwa kĩĨsakĩ uwĩleli waako uukiĩĩtua.” 19Nwishĩĩga kĩna uNzua usũũmile kukumũiukia sunga kwipũna muukiu; kwipũna kuasio numuligia zĩ kumpiani. 20Kuusuĩĩli uIsaki numukembeta uYakobo nuEsau mumpola nazijile kigyelela. 21Kuusiĩĩli uYakobo, pĩna alĩ wikia numukembeta muana wensi muaana a kĩYosepũ nwĩtekela nusegamĩĩle mukĩsukulĩ kya nkome yaakue. 22Kuusuĩĩli uYosepu pĩna alĩ wipigamĩĩla ĩmpelo ya uumĩ waakue, nutambula impola za kulega kumiao ĩaana a Ĩsilaeli, nulagĩĩlia mumpola za makũpa maakue. 23Kuusuĩĩli uMusa pĩna nulelua nupisua mieli ĩtatu nĩaleli aakue, kunsooko alĩ aoonie kĩna muana muuza, sunga sika naoopooka ilyagĩĩlio lya mutemi. 24Kuusuĩĩli uMusa pĩna nukula, nusiita kwiĩĩtua muana wa kĩna Palao; 25musaagula kĩna taazu kwiaagigua palumuĩ nĩantu a kĩNzua kwikĩla kukĩloeelia mumĩlandu kuntondo nkeei udũũ. 26Nusĩĩga kĩna kwitukĩlua kunsooko ya kĩKilisito ingĩ ugolĩ ukulu kwikĩla imbĩĩka za Mĩsili, kuitĩ nalaaĩkia uupeegua wa pembele. 27Kuusuĩĩli nulega kuMĩsili, sika noopooka uutaki wa mutemi, kuitĩ alugigimĩlĩĩlie zĩ umuoonie uzo nasika ukigyelaa. 28Kuusuĩĩli nuzĩpĩa ĩPasaka, numinzangĩla ĩmĩgali, koona umukola kuoonoona iityangi waleke kuapatia ĩo. 29Kuusuĩĩli naakĩlĩla pakatĩ ya Nanza nankasũkũ zĩ akĩlĩĩle munsĩĩ nanumu, ĩpa ĩAmĩsili pĩna alĩ agemile yaasio naakapĩligua. 30Kuusuĩĩli ĩmagelele miYeliko namagua, pĩna namapilimĩkĩĩligua ntondo mupũngatĩ. 31Kuusuĩĩli uLahabũ naalĩ mugololia sika nuulagua palumuĩ nĩaasio naalĩaleki kunsooko alĩ waasũgamĩlĩĩlie ĩapeleeli kumatiliga. 32Sunga ntambule yaani kangĩ? Kuitĩ matũngo sika mienda muumo kwiganula impola za kĩGideoni, nuBalaki, nuSamsoni, nu Yepũta, nuDaudi, nuSamueli, nĩza anakĩdagu. 33Kunzĩla ya usuĩĩli alĩ adulile uutemi, alĩ atendile ĩkulukuuluu, alĩ aligilie ĩmalago, alĩ amũmilie ĩmĩlomo ya nsimba, 34alĩ azidibilie ingũlũ za mooto, alĩ agũnĩkile muuugĩ wa maũmba. Alĩ asũũmigue pĩna alĩ aneketũ, alĩ akamatĩkũ muulugu, alĩ amaĩngile ĩmaũmbĩ ma ulugu ĩma agenda 35ĩAsungu alĩ aaanũnkuĩle ĩakiu ao kunzĩla ya wiiuki. Ĩpa itĩ ĩĩĩa alĩ akuue sunga kwikia alĩ asiitile kwikomolua koona aligie uwiiuki nauuza. 36ĩĨĩa alĩ agemue naapopotua nukwikuangua sunga kwitũngua nĩmatendele nukwigumĩlua mukĩtũngo. 37Alĩ atũlangue magũe, alĩ adumulue kumĩsũmeno, alĩ agemue alĩ aulague, kumaũmba; alĩ iungua-ungua naĩkĩtũnga ĩmĩkunza ya nkolo nĩnya mbuli, alĩ asililue, alĩ aagigue alĩ atendelue namabĩĩ. 38uUnkũmbigyulu sika alĩ wijĩpĩĩle ĩantu ĩo. Alĩ iungua-ungua mumbuga numunkonko numumalũlũ numuĩgaa. 39Ĩaasio tũlũ ensi kanga alĩĩ akuĩlue noo kunzĩla ya usuĩĩli waao, sika alĩ aanũnkuĩle ilyago; 40kuitĩ uNzua alĩ watongelĩĩle kukukuĩĩkĩlia ishie ulukaani naluuza nangũlũ, koona pĩna kukutilĩ ishie, ĩaasio alekitũla akamĩnkĩĩlu.


text: 1Nampeegua lukito zĩ nkome, nambuĩlua, “Uuka, umĩlĩganĩĩlie ĩnumba ya kĩNzua, nuwitekelo, nĩndĩo naakĩtekelaa muasio, 2nĩkĩanda nakiĩlĩ kĩnzinzi ya numba ukĩleke kĩnzinzi, uleke kikĩlĩganĩĩlia, kunsooko indugu zapeegaguaa kiasio, ndĩo ĩkakumĩtilangĩla ĩkaa nanzelu mieli makumi manĩĩ nĩbĩlĩ. 3Nineene nĩkakuapeela usũũmi ĩakuĩli aane naabĩlĩ, ndĩo ikipũnia uunakĩdagu ntondo gyana lya nzogũ lĩmuĩ nĩmagana mabĩlĩ nimakumi mutandatu, ĩajialile ĩmajialo ma mbuela.” 4ĩAasio ingĩ mĩzeituni ĩbĩlĩ nuuĩĩkĩlo wa ntala zibĩlĩ nakuuzaa zĩĩmĩkile ntongela ya kĩShekulu wa nsĩĩ. 5Numuntu kanga wasiie kukuaalaalia, mooto ukupũnaa mumĩlomo yaao nukukualĩa sue ĩalugu aao; numuntu kanga wasiie kukuaalaalia, iio-iioo yukumũjĩpĩlaa kwiulagua. 6Ĩa atĩĩte usũũmi kukuligyalĩla igyulu koona ĩmbũla ĩlekikua muntondo za unakĩdagu waao, atĩĩte usũũmi nukumaazĩ kukumapĩlula matũle mĩgali, nukukumĩkua ĩnsĩĩ kwikyuo liensi, pensi pĩna asiiile. 7Nĩpĩna ijilimalĩĩla uukuĩli waao, ĩnkialu nĩpũnile mululungu nalusimu lwa kuulungu ĩkakĩkua ulugu nĩndĩo, ndĩzo ikidula nukukuaulaga, 8nĩmĩimba yaao ukaa ĩkoolĩ munzĩla nya kaa nankulu nyukuĩtaguaa kumpiani Sodomũ nĩMĩsili, nĩpaasio ũShekulu waao pĩna alĩ mukononteelue mumusalaba. 9Nĩaasio a antu ninduuli, nintambo nindugu ĩkakuĩlaa ĩmĩimba yaao ntondo zitatu nĩnusu, sunga naasiita ĩmĩimba yaao kwiyĩĩkua mukĩbĩĩla, 10ndĩo naikyalile muna nsĩĩ ikilumba ningiligili kunsooko yaao ĩkakĩpeela ipeegua, kunsooko ĩanakĩdagu aasio naabĩlĩ alĩ akuaagagiaa ĩo naikyalile muna nsĩĩ. 11Pĩna nazikĩla ntondo zitatu nĩnusu, muau wa upanga naupũnile kwa kĩNzua nuingĩĩla, naĩĩmĩka kumĩgulu yaao, ooa ukulu nuingĩĩla ĩantu naalĩ akuulaaa. 12Naiigia luli lukulu kwipũna mwigyulu nalukuaĩĩla, “Nankĩlĩ kunu!” Naanankĩla kwigyulu mwilyũnde, ĩalugu aao naakualaa. 13Numwityũngo liasio alĩ mumanga mukulu, nityũmpĩ likyumi lya kaa nalĩgua; ĩantu magana ma nzogũ mupũngatĩ naaulagua numumanga waasio, nĩnaalĩ asaagile naiingĩĩlua nuooa ukulu, naamukulia uNzua nwa mwigyulu. 14uUkĩa wa kabĩlĩ wakĩlaa; laaa gua, uukĩa wa katatu upolokile kuukaaũ. 15uMalaĩka nwa mupũngatĩ nulĩlĩlia idyede liakue, naitũla nduli nkulu mwigyulu, naziũga, “uUtemi wa unkũmbigyulu watũlaa utemi wa kĩShekulu nuwa kĩKilisito waakue, nduyo ukitema sunga ĩkalĩ nakalĩ.” 16Nĩanampala naa makumi mabĩlĩ naanĩĩ naakuuzaa ikyalansile ntongela ya kĩNzua mumatengu maao ma kĩtemi naagua uũndala naamutekela uNzua, 17naiũga, “Kwakusongelia ue Shekulu Nzua, Mukola ngũlũ zensi, nukoolĩ nĩnaalukoolĩ, kunsooko wausolile uusũũmi waako naukulu nukwitema. 18Nindugu nazitaka, nuutaki waako nawĩĩza nityũngo lya kulamulua naalĩ akiile, nukukuapeela uupeegua waao ĩĩtumi aako ĩanakĩdagu nĩeelu, nĩndĩo naaliopokile ĩliina liako, aniino nĩnaakulu, nukukuonona ĩo naakumionoona ĩnsĩĩ.” 19Ĩnumba ya kĩNzua nĩkoolĩ mwigyulu nigyulua, nĩkĩgange kilyago nakigyelela munumba yaakue; naitũla mpĩĩto ninduli, nĩmĩgũgũmo, numumanga, nĩmbũla ya magũe ningĩ dũũ.


text: 1Nulutondo lwa katatu alĩ ukoolĩ winga mukana ya Galĩlaya, nunina wa kĩYesu alĩ wĩĩlĩ kuuko. 2NũYesu nĩamanigua aakue naanua kuwĩnga. 3Pĩna umubinio naukeepa, unina wa kĩYesu numuĩĩla, “Agila kamubinio.” 4ũYesu numuĩĩla, “Maau, Ya yaani ĩne ninduue? Ityũngo liane sika lyalaaza.” 5uNina nuaĩĩla ĩĩtumi, “Luensi nukakumuĩĩla, lutendĩ.” 6Alĩ zikoolĩ inteleko mutandatu za magũe nambĩĩkue paasio kuntendo ya Ayahũdi kukĩeelia. iNteleko zensi alĩ zakijula ntunda zibĩlĩ katia zitatu. 7ũYesu nuaĩĩla, “Zijulie inteleko ĩmaazĩ.” Naazijulia ndee. 8Nuaĩĩla, “Ĩpaino tepiĩ, mumutualĩle umukulu wa wĩnga.” Naatuala. 9uMukulu wa wĩnga pĩna numalũla ĩmaazĩ naalĩ matũlile mubinio, sika alumanile pĩna upũnile, (ĩpa ĩĩtumi naalĩ akumatepeela ĩmaazĩ alĩ amanile) umukulu wa wĩnga numuĩta umutooli, 10Numuĩĩla, “Muntu wensi ukutengaa tangua umubino namuuza; pĩna akopekia, paapo ukuuleeta namusuu. Ue uuutile umubinio namuuza sunga nunzuauu.” 11Uu wau muandio wa ilĩngasĩĩlio naalutendile ũYesu muKana ya Galĩlaya. Nwigyelelia uukulu waakue, nĩamanigua aakue naasuĩĩla mumuakue. 12Pembele nutima kuKapelinaũmũ, umuene nunina, nĩanũna nĩamanigua aakue; naikyala kuuko ntondo nkeei. 13ĩPasaka ya Ayahũdi alĩ yĩpipĩ; nũYesu nunankĩla kũYelusalemũ. 14Nuaona muNumba ya kĩNzua naigulia ng'ombe ninkolo ninjĩa; nĩakaĩĩsia-mapeesa ikyalansile. 15Nuzĩpia nsualu ya mukoa, nuaĩnga tũlũ ensi muNumba ya kĩNzua, ninkolo ning'ombe, numiita ĩmapeesa ma akaĩĩsia, nuzigalulanga ĩmeeza zaao. 16Nuaĩĩla naalĩ akuzigulia injĩa, “Maleegiĩ aya ĩpa; muleke kumĩtenda ĩnumba ya kĩTata waane itũle nunba igyulĩlo.” 17ĩAmanigua aakue naijuka kĩna alĩ yandĩkue, “Wĩĩlũ wa nunba yaako ukindĩa.” 18Iio gua, ĩAyahũdi naashookeelia naamuĩĩla, “Ukukulagĩĩla kĩlĩngasĩĩlio kĩ, nwitenda itĩ?” 19ũYesu nushookeelia nuaĩĩla, “Mĩtaulĩ ĩNumba ĩĩ nya kĩNzua nineene kuntondo zitatu nikakumiĩmĩkia.” 20Luulo gua, ĩAyahũdi naaũga, “ĩNumba ĩĩ nya kĩNzua alĩ nzengue kumiaka makumi manĩĩ namutandatu, ninduue ukakumiĩmĩkia kuntondo zitatu?” 21Ĩpa uzo alumĩtambuĩle ĩNumba ya muĩlĩ waakue. 22Pĩna alĩ mũiukigue kwipũna muakiu, ĩamanigua naijuka kĩna alutambuĩle itĩ, naasuĩĩla uwandĩkua nulukaani ũYesu naalulutambuĩle. 23Pĩna alĩ wĩĩlĩ mũYelusalemũ palutondo nalukulu lwa Pasaka, iingĩ naasuĩĩla muliina liakue pĩna naaiona iilĩngasĩĩlio yaakue naalukuitenda. 24Ĩpa ũYesu umuene sika alĩ waasanilie aasio kunsooko alĩ waalĩngile tũlũ ensi; 25Luulo gua, sika alusiiile tũlũ wensi wakuĩle impola za muntu, kunsooko umuene alulĩngile nazĩĩlĩ mumuntu.


text: 1Naapeepia ĩAnampala naĩĩlĩ kunsiani, ĩne nanuMunampala mĩaao numukuĩli wa waagi wa kĩKilisito numukamantani wa ukulu naukikũnukulua pembele; 2nĩapeepilie itĩ, lĩdĩĩmĩ idyale lya kĩNzua naliĩlĩ kunsiani nukukulĩkendegeela; sika kwiooneeligua, ĩpa kuulooa nauuza; sika kuuawa mpiia za nsoni, ĩpa kuukaũ wa kugomba; 3sika kukuademela ĩaasio a luuli naluelu, ĩpa muĩ mpiani idyale liasio. 4NuMudĩĩmi namukulu pĩna wijile kigyeleligua, mujiliaanũnkula ĩngala ya ukulu nasika yukoononekaa. 5Iio-iioo niniinie aliluka ĩniinupiĩ paanampala. Ĩnie tũlũ ĩtũngĩ uwĩniinupia uniinie kuniinie, kunsooko “uNzua ukuasiitĩlagiaa ĩakola lukeemo nukukuapeelaa uukende naakola wĩniinupia.” 6luulo gua, ĩniinupiĩ nsĩlĩlĩ ya mukono wa kĩNzua naukola ngũlũ, wamunansule pityũngo liakue. 7Mutuĩkĩ umuene uukunkunali waani tũlũ, kunsooko muene ukumukendegeelaa inie. 8Sukukĩ, kyalĩ nuukenge kunsooko ũShetani umulugu waani zĩ nsimba nilũma ipilimĩkĩĩlia, widũũma wensi wamumĩle. 9Musiitĩ; muĩ akamũ muusuĩĩli ĩmumanile kĩna injago zizo-ziizoo zikondeeleka muanũna aani naakoolĩ muna unkũmbigyulu. 10NuNzua nwa ukende tũlũ, naalumuĩtile kwiingĩla muukulu waakue wa kalĩ nakalĩ nawĩĩlĩ mwa kĩKilisito, pĩna muagigua kwityũngo niino, uyo umuene ukakumukamĩnkĩĩlia, nukukumukamatĩkia, nukukumupeela ingũlũ. 11uUsũũmĩ wĩĩ kumuakue sunga ĩkalĩ nakalĩ. Amini. 12Kumukono wa kĩSiluano, munũna namusuĩĩli kĩna moonie, numuandĩkĩĩle kunkaani nkeei, nishugula nukwikuĩla yakĩna uu wau ukende wa tai wa kĩNzua. Ĩĩmĩkĩ kee muwaasio. 13uMusungu namusaagulue palumuĩ niniinie nuĩlĩ muna Babeli umulamukilie, sunga nuMaliko umuanuane. 14Mwĩlamukie kuwĩsuni wa uloogua. ĩMatiliga namĩĩ kumiani tũlũ namukoolĩ mwa kĩKilisito. Amina.


text: 1Pĩna nakugũnĩka, paapo nakulĩnga kĩna ĩliina lya kĩsiwa ingĩ Melita. 2Ĩakolakaa naakutendela iiza kwikĩlĩkĩĩla, kuitĩ naakoleelia umooto naakusũgamĩĩlia ishie tũlũ kunsooko ya mbũla nalĩkuĩle, nĩmpepo. 3uPaulo pĩna nuteena ĩkĩlinga lya nkuĩ nukukukĩĩkĩla mumooto, nzoka nĩpũna kunsooko ya mooto nyumutũnga mumukono. 4ĩAkolakaa pĩna naamĩona ĩnzoka ĩkĩgalaganzia mumukono naĩĩ kĩtambuĩla eene kueene, “Kutilĩ kankankani, umuntu uyu muulagi, anga ĩazaa ugũnĩkile noo munanza, ĩkulukuuluu sika yumulekile wĩĩ muumĩ.” 5Ĩpa uzo numĩkanantĩla ĩnzoka mumooto, sika nuaalaalĩka. 6Iio nasĩĩgile nĩmbuge ukiimba katia ukigua pansĩ wakie kuukuanguki. ĩpa pĩnanaamukengekia nukwiona kĩna sikuaalaalĩkile, naakaĩla ĩmasĩĩgo maao, naaũga kĩna alĩ nzua. 7Piipĩ nĩpasio alĩ ĩkoolĩ mĩgunda nya mukulu wa kĩsiwa, ĩliina liakue Pubulio, nduyo nukusũgamĩĩlia kunkolo ya kĩsuakĩĩa intondo zitatu. 8ũShee wa kĩPubulio ali muluĩle nukwipunĩlia ĩmĩgali. uPaulo nũingĩla kumuakue, nulompa, nuĩĩka ĩmĩkono mumuakue numukamia. 9Izi pĩna nazitendeka, ĩaluĩle ĩĩĩa mukĩsiwa kiasio naamuagaana naakamigua. 10Nĩndĩo naakukulia kwikyulio kyulu; pĩna nakũingĩla mwipyango kangĩ, naakuĩĩkĩlĩlia mwipyango iintu ya musĩnzo wĩĩtu. 11Mieli ĩtatu pĩna nĩkĩla, nakutũnga umusĩnzo mwipyango lya Alekizandelia naalĩ liĩmile paasio pantondo za mpepo, nĩkĩlĩngasĩĩlio kiakue ingĩ Tyutĩ nuMalũka. 12Na kupika kuSilakusa, nakudĩĩla kuasio ntondo zitatu. 13Kwipũna kuasio nakupilima, nakupika kuLegio; pĩna lutondo lumuĩ nalukĩla, nzega ya takama nĩkũnka, lutondo lwa kabĩlĩ nakupika kuPuteoli. 14Kuasio nakuagaana ĩanũna naakupeepia kuĩme nĩndĩo ntondo mupũngatĩ. Iio nakupika kuLumĩ. 15ĩAnũna a kuasio, pĩna naigyũlia impola zĩĩtu, naapoloka kukukusĩngĩĩlia sunga ku Gyunanĩlo lya kuApio nĩTiletabeline uPaulo pĩna nuona, numusongelia uNzua, nukamia ĩnkolo. 16Pĩna nakupika kuLuĩ, uPaulo nupeegua ugombigua wĩĩme kĩna muloelue umuene, palumuĩ numwĩlasi numulindĩlĩĩle. 17Pĩna nazikĩla ntondo zitatu, nuĩĩta ĩakulu a Ayahũdi ĩlundĩĩle. Pĩna naĩlunda, nuaĩĩla, “Agoosia anũna aane, kanga ĩsika alĩ nĩatimulĩĩle ĩantu ĩĩtu sunga intendo za atata ĩĩtu noo, nambĩĩkĩlua mumĩkono ya Alumĩ, nantũngua kwipũna kũYelusalemũ. 18Nĩndĩo pĩna alĩ iinkolekeelia, naasiia kwintũnguĩla kunsooko kumuane alĩ kutilĩ kalukaani nalũjĩpĩĩle mbulague. 19Ĩpa ĩAyahũdi pĩnanaasiita, nankankanĩkua kwitelia ilindĩ kwa kĩKaisali. Sika mbũge alĩ ntĩĩte lukaani lwa kuasokia ĩantu a ndugu yaane. 20Luulo gua, kunsooko yoĩ numuĩtile inie muĩze muĩzindaaa nukukĩtambuĩla, kuitĩ kunsooko yaulaĩĩli waĨsilaeli numutũngue nityendele ĩlĩ.” 21ĩAasio naamuĩĩla, “Ishie sika kuligilie kambalua kumpola zaako kwipũna kuUyahũdi, sunga ukutilĩ kaumuĩ wa anũna naalũjile kunu, waganule kamuĩ watambule kanalubĩĩ mumpola zaako. 22Ĩpa kusĩĩgile kĩna iiza kũigie kumuako kĩna uoonie; kuitĩ mumpola za wĩkamatuli uu wigyelela kunsĩĩtu kĩna itambulua ibĩĩ tũlũ pensi.” 23Pĩna naalagana ninduyo ulutondo, iingĩ naamuagaana munumba muna alĩ wĩĩlĩ nualondoosia kĩĩsa-kĩĩsa kwipũna mudaau sunga mumpĩndĩ, nukukuukuĩla uutemi wa kĩNzua. Nugema kukuasugula mumpola za kĩYesu kunzĩla ya Ulagĩĩlio wa kĩMusa ninkaani za Anakĩdagu. 24ĩĨĩa naagomba inkaani zaakue, ĩĩĩa sika naazishuĩĩla. 25Pĩna sika naĩkĩgombia eene kueene, naalongola pĩna uPaulo nutambula lukaani lumuĩ itĩ, “uMuau Muelu alukĩtambuĩlaa kutai nĩatata aani kumulomo wa munakĩdagu Yesaya, 26Nuũga, ‘Lenda kuantu ĩa, uaĩĩle, Kwiigia mukiiigia, ĩpa sika mukilĩnga; Kwilaaa mukilaaa, ĩpa sika mukiona. 27Kuitĩ inkolo za antu ĩa zaalĩĩ nkakũ. Nukuakutuĩ aao sika akũigagiaa kĩĩsa. Nĩmiiso maao amatũtilie; Alekiona kumiiso maao, Alekiiigia kuakutuĩ aao, Alekilĩnga kunkolo zaao, Agomoke, nĩagũne.’ 28Luulo gua imanĩke kumiani kĩna uugũnua uu wa kĩNzua watualaguaa kundugu nazĩngĩ, nĩndĩo ikitegeela.” 29Pĩna alutambuĩile inkaani izi, ĩAyahũdi naalongola, naĩĩ kĩkolia ningĩ eene kueene. 30Nuĩma miaka ĩbĩlĩ munumba yaakue naalupangile, nuasũgamĩĩlia tũlũ-tũũlũũ naalĩ akumuagaana, 31nukukuzitanantia impola za utemi wakĩ Nzua, nukukuzimania impola zakĩYesu Kilisito kuukamatĩkũ wingĩ, sika nugiligua numuntu.


text: 1Kuitĩ kumanile ya kĩna igyũnda liĩtu muna kukikyala kanga lĩtaulue, kutĩĩte ĩnumba kwa kĩNzua, ingĩ numba na sika nzengue kumĩkono, ndĩo ĩkoolĩ ĩkalĩ na kalĩkwigyulu. 2Kuitĩ mwigyũnda ĩlĩ kukĩsũsũma, kangĩ kutĩĩte nsula kujialue uwikyaalĩ wĩĩtu naupũnile kwigyulu, 3kuitĩ pĩnakukakuujiala, sika kukakigyelela kukĩpuĩ. 4Kunsooko ishie nakukoolĩ munu munigyũnda kukĩsũsũmaa kuulemeeligua; sika kĩna kusiile kwijiulua, ĩpa kusiiile kwijialua, koona namĩkola kukia ĩmĩlue nuupanga. 5Ĩpa gua naalukuzĩpĩlĩĩlie ishie zizo-ziizoo ingĩ uNzua naalukupĩĩle ĩkĩĩĩkĩĩloo kya kĩMuau. 6Kuluulo, kutĩĩte nkolo nkamũ intondo tũlũ, kangĩ kumanile ya kĩna pĩna kuĩlĩ mumiĩlĩ, kuĩlĩ kulĩ nũShekulu, 7kuitĩ ishie kukugendelaa muusuĩĩli sika kuuoni. 8Kutĩĩte nkolo nkamũ gua, taazu kuleke kikyala mumiĩlĩ nukukikyala ensi nũShekulu. 9Kunsooko ĩĩ kanga ĩkukooli ĩpa katia kukutilĩ ĩpa, kwĩkamatĩkilie kukumulooeelia. 10Kuitĩ yukũjĩpĩĩle kukigyelela ntongela ityengu lya ulamulua lya kĩKilisito, koona muntu wensi waanũnkule naalumatendile pĩna alĩwĩĩlĩ mumuĩlĩ, namatũla maaza katia mabĩĩ. 11Iio gua, pĩna kwamana uooa kwa kĩShekulu, kukuasugulaa ĩantu; ĩpa kũigyeleligue kualiĩ pa kĩNzua, sunga nsuĩlĩĩle kũigyeleligue kualiĩ numumioo yaani gaa. 12Sika kwĩkũmazukilie kangĩ ntongela yaani, ĩpa kukumupeela inie ĩnsooko ya kĩkũmazukia kunsooko yĩĩtu, musũũme kukuashookeelia ĩaasio naĩkĩkeemela ĩza kunzi udũũ, nazukutilĩ munkolo. 13Kuitĩ kanga ĩkuaziishala, ingĩ kunsooko ya kĩNzua; katia kanga kuĩ nĩmasala, ĩngĩ kunsooko yaani. 14Kuitĩ uuloogua wa kĩKilisito wakũtyapĩkia; kunsooko kĩna umuĩ wa kiile kunsooko ya tũlũ; iio gua tũlũ akiile. 15Ninduyo wakile kunsooko ya tũlũ; koona naakoolĩ apanga aleke kikyala ĩeene, ĩpa ikyale kwa kĩuyo naalukiile nukwiiiuka kunsooko yaao. 16Kuluuloo gua kwipũnĩĩla yoi, kutilĩ nakumanile mukĩmuĩlĩ. Kanga ĩalĩĩ kumulĩngile uKilisito mukĩmuĩlĩ, ĩpaino sika kumulĩngile kayoi kangĩ. 17Kuitĩ wensi kanga ĩwĩĩlĩ mwa kĩKilisito waazaa kĩumbe nakĩpia; iya kalĩ yakĩlaa, laaa katĩ naipia yaazaa. 18Ndio tũlũ ipũnile kwa kĩNzua, muene alukukamantĩĩnie ishie ninduzo muene kwa kĩKilisito, nukukukupeela ishie uwĩtumi wa ukamantani; 19yakĩna uNzua alĩ wĩĩlĩ mwa kĩKilisito nukuukamantania uunkũmbigyulu nĩnduzo, waleke kuaalĩĩlia uutimu waao; nduyo nuĩĩka mumuĩtu ulukaani lwa ukamantani. 20Kuluulo gua, ishie kuatumua palioma lya kĩKilisito kĩna uNzua ukumupeepia kumĩlomo yĩĩtu. Kwa mulompa inie kunsooko ya kĩKilisito, mukamantanigue nuNzua. 21Uyo nasikuumanile umulandu, numutenda watũle mulandu kunsooko yĩĩtu, koona kutũle kulukuuluu ya kĩNzua mumuakue.