text: 1Pĩna alĩ wĩĩlĩĩ kĩluandĩ alĩ wilompa; pĩna nukondia, umuĩ muamanigua aakue numuĩĩla; “Shekulu, kumanie ishie kwilompa kĩna uYohana alĩ waamanilie ĩamanigua aakue.” 2Nuaĩĩla; Pĩna mwilompa ũgĩ, “Tata wĩĩtu nukoolĩ kwigyulu, ĩLiina liako lieligue, uUtemi waako uuze uUlooa waako utendue muna nsĩĩ kĩna ukutendeguaa kwigyulu. 3Ukupeele lutondo kulutondo india zĩĩtu. 4Ukulegelie ĩmĩlandu yĩĩtu kuitĩ ishie nindiishie kukumuleegelagiaa ĩmĩlandu wensi nukutimulĩĩle; Uleke kukutuala muugemua.” 5Nuaĩĩla, “Waani kunsiani nutĩĩte umusuamuua nukumuagaanaa muutiku wa katĩ nukukumuĩĩla, ‘Musuamuua waane, ndĩe mpaa ya mapũli matatu, 6kunsooko umusuamĩaane waazaa kumuane, upũnile musĩnzo, nineene numugila kakĩntu kya kutenga ntongela yaakue!’ 7Ninduyo nwa munumba ukakumushookeelia, Lekinjagia; uluĩgĩ lwigyalĩlaguaa, ĩaana aane akoolĩ palumuĩ nineene muulĩlĩ. Sika nsũũmile kwiuuka nukupeele ue. 8Namuĩĩla ya kĩna kanga ĩsii wiuuka kunsooko ingĩ musuamuua waakue, ukiuuka wamupeele muna muloelue kunsooko ya usiitikatala waakue wa kulompa. 9“Nineene namuĩĩla; Lompĩ gua, mukipeegua; dũũmĩ gua, mukiona; kinintiĩ gua, mukakigyuĩlua. 10Kuuitĩ wensi nukulompaa ukuanũnkulaa, ninduyo nukudũũmaa ukuonaa, ninduyo nukuũgagiaa ukigwĩlagua. 11Kangĩ tata kĩ kunsiani, kanga umuana waakue walompe ugalĩ ukumpeela igyũe, katia walompe nsiĩ, palioma lya nsiĩ ukumupeela ĩnzoka, 12katia walompe igyĩĩ ukumupeela ĩngĩĩ? 13Ĩpa malĩ uniinie namuabĩĩ mumanile kukuapeela ĩaana aani iipeegua naiiza, sika nangũlũne uTata nukolĩ kwigyulu ukakĩkakĩkia kukuapeela uMuau Muelu ĩo naakumulompaa!” 14Ninduyo alĩ wiĩnga ĩlĩsĩĩmuĩ lĩnakĩmũũmĩ. Naitũla pĩna lĩsĩĩmuĩ nalĩpũna, umunakĩmũũmĩ nutambula, iyũmbĩ nalĩkulĩlua. 15ĩĨĩa naaũga; “Ukumaĩnga ĩmasĩĩmuĩ kuusũũmi wa kĩBellizebuli mukulu wa masĩĩmuĩ.” 16ĩĨĩa naamugema naidũũma ĩkĩlĩngasĩĩlio kumuakue nakĩpũnilekwigyulu. 17Ninduyo pĩna nulĩnga ĩmasĩĩgo maao nuaĩĩla; uUtemi wensi kanga utemanuke uweene kuweene ukutũlaa shaamua, nĩnumba yukuguaa munumba nzĩa. 18nũShetani nduyo kanga wĩtemanuke umuene, uutemi waakue ukiĩĩmĩka mbii? Kuitĩ inie mwiũga ya kĩna ĩne nukumaĩnga ĩmasĩĩmuĩ kuusũũmi wakĩ Belizebuli. 19Ĩne gua, kanga ĩnukumaĩnga ĩmasĩĩmuĩ kuusũũmi wakĩ Belizebuli, aĩaana aani akumaĩngaa kuusũũmi wa kuani. Kunsooko ĩĩo, ĩaasio ikitũla alamuli aani. 20Ĩpa malĩ ĩnukumaĩnga ĩmasĩĩmuĩ kuusũũmi wa luala lwa kĩNzua, paapo gua uutemi wa kĩNzua wamuuzĩlĩĩle. 21Pĩna umunangũlũ nwĩtũngile nĩmata maakue nukwilindĩĩla ĩnumba yaakue, iisheme yaakue yĩĩlĩ mumatiliga; 22ĩpa umunangũlũ kwikĩla unuasio pĩna ukakumuagaana nukukumudula, ukumuleegelia ĩmata maakue mensi naalumasanilie nukukumoomolania ĩmatepua. 23Wensi nasika wĩĩlĩ palumuĩ nineene ukusapatĩlagiaa. 24“ĩLĩsĩĩmuĩ pĩna lyukumupũnaa umuntu lyukukĩlĩlaa paluandĩ nalugila kamaazĩ, lyukudũũmaa pa kusũũpĩlia, kanga lĩsiite kwiona lyukuũgaa; ‘Nikishooka kunumba yaane muumo muna alĩ mpũnile.’ 25Pĩna liaza lyukumĩonaa mpiagulue nukwijĩpĩĩligua. 26Paapo ukulongola nusola nĩmĩĩa masĩĩmuĩ mupũngatĩ namabĩĩ kwikĩla ĩlo ĩliene, namingĩla nukukikyala muumo; numumalĩĩlio wa muntu nuasio kuuzaa ubĩĩ kwikĩlĩkĩĩla uwa muandio.” 27Pĩna alĩ witambula izi, musungu mwiyũmbĩ nwĩtunta kululi luakue numuĩĩla; “Ndiukũ ĩndaa naalĩ yukulelile, nimbelele naaluzonkile.” 28Ĩpa uyo aluũgile; “Taazu Aliukũ naigyũũlie ulukaani lwa kĩNzua nukukulukendegeela.” 29Nĩmaũmbĩ pĩna namĩĩ kĩlundĩĩla nuandia kwiũga; Wĩleli uu ingĩ wĩleli naubĩĩ, widũũma ĩkĩlĩngasĩĩlio ĩpa sika ukipeegua kakĩlĩngasĩĩlio isiititũla ikĩlĩngasĩĩlio kya kiYona. 30Kuitĩ kĩna ũYona naalĩ kĩlĩngasĩĩlio kuAninawi iio-iioo ikitũla nuMuana-muntu kuwĩleli uu. 31uMutemi namukĩĩma nwa kutakama ukiĩĩmĩka palutondo lwa ulamuli palumuĩ nĩantu a wĩleli uu, ninduyo ukakualamula kĩna atimuĩle, kunsooko uyo alĩ wijile kwipũna ĩmpelo ya nsĩĩ koona wiigie ĩmasala ma kĩSolomoni; nĩndĩĩpa ukoolĩ namukulu kwikĩla uSolomoni. 32ĩAntu a kuNinawi ikiĩĩmĩka palutondo lwa ulamuli palumuĩ nuwĩleli uu nĩndĩo ĩkakuulamula kĩna utimuĩle, kunsooko ĩo alĩ apelile kuutanantia wa kiYona; nĩndĩĩpa ukoolĩ namukulu kwikĩla ũYona. 33“Ukutilĩ nukusonsagiaa ĩntala wamĩĩĩke muulungũ katia munsĩ ityooto; ĩpa ukumĩĩĩkaa pauĩĩko wa ntala koona naiingĩla auone uweelu. 34ĩNtala ya muĩlĩ ingĩ ĩliiso; ĩliiso liako kanga liĩ liiza umuĩlĩ waako utĩĩte weelu; kanga liĩ lyema, umuĩlĩ waako utĩĩte wiilu. 35Luulo gua laaa, uweelu nawĩĩlĩ munsĩ yaako ulekitũla wiilu. 36Malĩ uweelu ĩwasapatĩĩle mumuĩlĩ waako wensi, sunga ityũmpĩ liĩ gila kawiilu, umuĩlĩ waako wensi ukitũla nuweelu utilĩ kĩna ĩntala nyukukumĩlĩkĩlaa kuweelu waakue.” 37Pĩna alĩkĩlĩ witambula, Mupalisayo umuĩ numulompa waaze kumuakue walĩe india; nũingĩla nwikyalansa pandia. 38uMupalisayo pĩna numuona nukulĩlua kunsooko sika alukalĩĩle tangua pĩna india zikaalĩ. 39ũShekulu numuĩĩla; inie Apalisayo mukoogagiaa ĩkĩĩko niyungu kunzi, ĩpa munsĩ yaani mwijuile uuleegelania nuubĩĩ. 40Inie anaulu, naalũijĩpilie iya kunzi, sika uuyone alũijĩpilie niya munsĩ gaa. 41Ĩpa pũniĩ ĩsadaka nya munsĩ; laaa, tũlũ yaazaa yeelu kumuani. 42“Ĩpa ukĩa kumuani Apalisayo, kuitĩ mukupũnagiaa ityũmpĩ likyumi lya ntole nĩmĩng'ang'ĩ ninani zensi. Paapo namulekile ĩkulukuuluu nuulooa wa kĩNzua; izi zimũjĩpĩĩle kukuzitenda nĩnazĩngĩ mulekigumanĩĩlia. 43Ukĩa kumuani Apalisayo, kuitĩ mualoe kukikyalansa kuntongela mumasũnagogi nukwiũgigua mumagulĩlo. 44Ukĩa kumuani kuitĩ mwĩpianile zĩ ibĩĩla nasika ikigyelaa, nĩantu akukĩlĩlaa mukiania yaao ndĩo sika aimanile.” 45Umuĩ wa anakialo nushookeelia numuĩĩla, “Mumania kwitambula itĩ wakumela nindiisie gaa.” 46Nuũga, “Inie anakialo, ukĩa kumuani kuitĩ mukuatuĩkaa ĩantu ĩmĩligo nasika yukukenkaguaa, sunga uniinie akola sika mukuĩlũlaa? ĩmĩligo niasio sunga kuluala nalumuĩ. 47Ukĩa kumuani kuitĩ mukuzengaa iibĩĩla ya anakĩdagu, nĩatata aani alĩ aaulagile. 48Iio gua, mukuĩlĩĩle nukukuugombia uutendi wa atata aani, kuitĩ ĩo alĩ aaulagile, niniinie mukunzengelaa ĩmijukĩlo. 49Kunsooko ĩĩ ĩmasala makĩNzua alĩ maũgile; ‘Nĩkakuatuma kunsiao anakĩidagu nĩatumua, nĩndĩo ĩkakuaulaga ĩĩĩa nukukuaĩnga,’ 50Koona uwĩleli uu usokigue ĩmĩgali ya anakĩdagu tũlũ naalĩ iitĩkile kwipũna pĩna umukũlĩla wa uunkũmbigyulu alĩ muĩĩkue; 51Kwipũna ĩmĩgali ya kĩAbeli sunga ĩmĩgali ya kĩZakalia naalĩ muulague pakatĩ ya upolelio nĩnumba ya kĩNzua. Eeze, namuĩĩla ya kĩna ĩkishokigua kuwĩleli uu. 52Ukĩa kumuani inie anakialo, kuitĩ mwauleegilie umũgyuĩlo wa umani; inie namuakola sika namũingĩla, nĩaasio naalĩ iingĩla namuagilia.” 53Pĩna nupũna paasio, ĩalangi nĩApalisayo naandia kukumuzũga ibĩĩ nukukumukolekeelia inkaani ningĩ, 54Kunu naakumukũsĩla koona aluguĩle ulukaani kwipũna mumulomo waakue.


c: text/html

text: 1Pĩna naasũgamĩĩla kũYelusalemũ piipĩ nĩBetipage nĩBetania pankonko ya mĩzeituni, nuatuma abĩlĩ muamanigua aakue, 2nuaĩĩla, lendĩ sunga kukĩsaalĩ ĩkio namutungĩnkĩĩne, nĩpĩna mukiingĩla muasio, ĩkamuĩ mukiona muana-ndoguĩ mutũngue nasika waladaamĩĩlua numuntu; mutũngulĩ muleetĩ. 3Wensi kanga wamukolie, Nĩkĩ mwitenda itĩ, ũgĩ, Shekulu umusiiile, ĩkamuĩ ukakumushookia kangĩ umuana-ndoguĩ papa. 4Naalongola, naamuona umuana-ndoguĩ mutũngue pamulango kunzi ya nzĩla nankulu; naamutũnguĩla. 5Nĩantu naĩngĩ naalĩ ĩĩmĩkile paasio naaĩĩla, mwitenda yaani namukumutũnguĩla umuana-ndoguĩ? 6Naaaĩĩla kĩna ũYesu alĩ ualagĩlĩĩlie, ndĩo naaalekela. 7Naamutualĩla ũYesu umuana ndoguĩ, naala intiila zaao mukiania yaakue; numudaamĩĩla. 8Iingĩ naaala intiila zaao munzĩla, ĩĩa naatema intambĩ mumĩgunda nukukuzaala munzĩla. 9ĩAntu naalĩ atongĩĩle nĩaasio naalĩ ĩtiatile naĩtunta induli zaao naaũga, Osiana, wakũmazukigue nũjile muliina lya kĩShekulu! 10Ukũmazukigue uutemi naupolokile, wa kĩtata wĩĩtu uDaudi! Osiana kukiania kwigyulu! 11Nũingila mũYelusalemũ munumba ya kĩNzua; pĩna nulaaanga tũlũ yensi nandĩ zensi, kuitĩ alĩ yaazaa mpĩndĩ nupũna nuenda kuBetania palumuĩ nĩnaikyumi naabĩlĩ. 12Mudaau pĩna naapũna kuBetania, nukolua nzala. 13Nuona kĩna kulĩ mukuu nalĩ utĩĩte ĩmalũka, nuenda koona waone yaani naĩkoolĩ muasio. Pĩna nuusũgamĩĩla sika nuona kakĩntu isiititũla ĩmalũka udũũ, kuitĩ sika alĩ tyũngo lya nkali. 14Nushookeelia nuuĩĩla, sunga ĩkalĩ nakalĩ, kaumui walekilĩa inkali kumuako. Nĩamanigua aakue naiigia. 15Naapika kũYelusalemũ, nũingĩla muNumba ya kĩNzua, nuandia kukuaĩnga ĩaasio naalĩ igulia nukwigula munumba ya kĩNzua nuzigalulanga imeeza za akaĩĩsia-mpeesa, nĩ matengu maagulia nkunda. 16Sunga sika numuleka kaumuĩ wakĩlie ĩkĩseme pakatĩ ya numba ya kĩNzua. 17Nũimania nuũga, “Sika yandĩkuene kĩna ĩnumba yaane ikiĩĩtua numba ya wĩtekeli kundugu tũlũ zensi? Ĩpa inie gua mwamĩtendaa yĩĩ lyũlũ lya aleegelania.” 18ĩApolia naakulu nĩalangi naaziigia impola, naadũũma ĩnzila ya kumuulaga kuitĩ alĩ amoopookaa, kunsooko iyũmbĩ tũlũ alĩ lyakũmagiaa kuumania waakue. 19Nĩpĩna nayĩĩ mpĩndĩ nulega mukaa. 20Mudaau pĩna alĩ akĩlile, naauona umukuu uumaa kwipũna kũtyina. 21uPetelo nwijuka impola zaakue numuĩĩla, shekulu laaa, umukuu naazuuzũmile, uumaa! 22ũYesu nushookeelia nuaĩĩla, musuĩĩle mwa kĩNzua. 23Tai namuĩĩla, Wensi nukakumĩĩĩla ĩnkonko ĩĩ, Kuuluka utaague munanza, sunga walekitũla ninkankani munkolo yaakue, ĩpa wasuĩĩle kĩna zaasio nwitambulla zitendeke, zikitũla zaakue. 24Kunsooko ĩĩ namuĩĩla, Mensi namukumapeepia muulompi, suĩĩlĩ ya kĩna mukumaanũnkula, nindayo mikitũla maani. 25Pĩna muĩmĩkile nukwilompa, lekelĩ kanga ĩmutĩĩte lukaani kumuntu; koona nuTata waani nwa kwigyulu wamuleegelie inie uutimu waani. 26Ĩpa kanga uniinie sika mũleegelania ĩmĩlandu, sunga uTata waani nwa kwigyulu sika ukakumuleegelia inie uutimu waani 27Naapika kũYelusalemũ kangĩ, pĩna alĩ wiumbaumba panumba yakiNzua, ĩapolia naakulu nĩalangi nĩanampala naamuagaana, 28naamuĩĩla, kuusũũmi kĩ witenda inkaani izi; kangĩ waani naalukupĩĩle uusũũmi uu uzitende izi? 29ũYesu nuaĩĩla, “Nĩkakumukolia lukaani lumuĩ, niniinie munshookeelie; paapo nĩkakumuĩĩla kuusũũmĩ kĩ nukutendaa izi. 30uUbadĩĩzo wa kĩYohana alĩ upũnile kwigyulu kanga kuantu? Nshookeeliĩ.” 31Naĩtambuĩla eene kueene naiiũga, kanga kuũge, Alĩ upũnile kwigyulu, ukiũga, Nĩkĩ gua sika namumusuĩĩla. 32Ĩpa kanga kuũge, Upũnile kuantu? alĩ oopokile ĩantu, kuitĩ ensi alĩ amuoonie uYohana kĩna munakĩdagu wa tai. 33Naamushookeelia ũYesu, naaũga, sika kumanile. ũYesu nuũga, sunga nineene sika nukumuĩĩla inie kuusũũmi kĩ nukuzitendaa izi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Kuitĩ umupolia namukulu wensi namusaagulue pakatĩ ya antu ukuĩĩkaguaa kunsooko ya antu munkaani nazĩmũjĩpĩĩle uNzua, koona wapũnie ĩmapũnio nĩmapolia kunsooko ya mĩlandu. 2Uyo usũũmile kukuakenkelia kuupolo nasika amanile ninaalimĩlĩĩle, kuunsooko uyo umuene wĩĩlĩ muuneketũ. 3Kunsooko ĩĩ nayumũjĩpĩla kwipũnia ipyolia kunsooko ya mĩlandu yaakue, kĩna iio nukuapũnĩlagiaa nĩantu. 4Ukutilĩ nukĩsolelagiaa ikyulio ĩlĩ, ĩpa uuyo namuĩtue nuNzua, kĩna iio uAloni alĩ muĩtue. 5Iio-iioo uKilisito sika alĩ wĩkulilie umuene watũle mupolia namukulu, ĩpa alĩ muĩĩkue ninduyo naalumuĩĩlĩĩle. Ue uue wĩMuana waane Ĩne nantende nakulelaa. 6Kĩna uũgile nĩpĩĩa, “Uue wĩmupolia ĩkalĩ nakalĩ Kwilika lya kĩMelikizedeki.” 7Uyo pantondo zaasio pĩna alĩ wĩĩlĩ muwikyaalĩ wa muĩlĩ wa kĩuntu, alumupũnĩĩlie uulompi nuupeepia palumuĩ nukukumulĩĩlĩkia kumisholi, uyo nusũũmile kukumugũna kwipũna muukiu; nũigigua kwilika lya ukulia Nzua waakue. 8Kanga alĩĩ Muana nakĩĩ, nwĩmania kwigomba kunzĩla ya waagigua uu naalĩ umuligilie; 9nduyo paasio pĩna nutũla mukamĩnkĩĩlũ nutũla muandio wa ugũnua wa kalĩ nakalĩ kuasio tũlũ naakumugombaa, 10nuĩĩkua nuNzua wĩĩ mupolia namukulu kwilika lya kĩMelikizedeki. 11Mumpola izi kutĩĩte inkaani ningĩ za kuganula, kangĩ nkakũ kukuziloondoosia kunsooko inie mualĩĩ akata a kutegeela. 12Kuitĩ yumũjĩpĩĩle inie kwitũla amania munityũngo ĩlĩ, ĩpa itĩ yĩmũjĩpĩĩle muntu wamumanie kangĩ uumanigua wa muandio wa nkaani za kĩNzua. Ĩpa inie mwijĩpĩĩle ĩmasunsu, sika india nankakũ. 13Kuitĩ wensi nukukopaa ĩmasunsu sika walamana inkaani naza kulukuuluu, kunsooko wĩkĩna muana mutakata. 14Ĩpa india nankakũ ingĩ za antu naakulu, ĩaasio namasala maao, kunzĩla ya kumatumĩla, mijiĩlĩĩligue kwilekanula nanziiza nĩnambĩĩ.


text: 1Nduyo nũingĩla mũYeliko, alukĩlĩĩle pakatĩ yaakue 2Laaa alukolĩ muntu, ĩliina liakue Zakayo, mukulu umuĩ wa asangulia-koodi, nduyo alĩ mugolĩ. 3Uyu alĩ widũũma wamuone ũYesu kĩna itĩ waani; sika nusũũma kunsooko ya wingĩ wa antu, kuitĩ alĩ mukuũpĩ 4Numanka kutongela, nunankĩla mumukuu wamuone, kuitĩ ukiiiza kwikĩlĩla munzĩla ĩĩo. 5Nũ Yesu pĩna nupika paasio, nulaaa kukiania, numuĩĩla; “Zakayo, iikanga, kuitĩ nantende injĩpĩĩle kukikyala munumba yaako.” 6Nũikanga numusũgamĩĩlia kuulumbi. 7ĩAntu Pĩna naaona, naĩũlũnga tũlũ, naaũga; “wingĩlaa munumba ya munamĩlandu, wikyale muumo.” 8uZakayo nuĩmĩka numuĩĩla ũShekulu; “Shekulu, inshao zaane nukuatiĩla pakatĩ ĩatũka; kanga alĩ numuleegĩĩlie muntu kĩntu kuunele nukumushookelia nkua zinĩĩ.” 9ũYesu numuĩĩla; “Nantende uugũnua wapikaa muna numba ĩĩ kuitĩ uyu ninduuyu muana wa kĩIbũlahimu. 10Kuitĩ uMuana-muntu alĩ wijile kwidũũma nukwigũna naalĩ kĩlimĩlĩĩle.” 11Pĩna naigyũlia ĩzaasio, nongeelia kwitambula ĩmpiani, kunsooko alĩ wĩĩlĩ piipĩ niYelusalemũ nĩndĩo alĩ asĩĩgile nĩmbũge uutemi wa kĩNzua ukakigyela kuukaaũ. 12Luulo gua nuũga, “Muntu umuĩ wa kĩtemi nutũnga musĩnzo kwienda kunsĩĩ ya kulĩ koona waligie uutemi nukwishooka. 13Nuĩĩta antu kyumi muĩtumi aakue, nuapeela shilinge gyana lya nzogũ, nuaĩĩla, muĩnzĩle ninjia sunga pĩna nijiliiiza. 14Ĩpa ĩakolakaa aakue alĩ amusuukĩĩlue, naatuma anampala amutiate nukwiũga, Sika kualoe uyu wakuteme.” 15“Pĩna nukondia kwiligia uutemi waakue, nushooka, nulagĩĩlia ĩĩtue ĩaasio ĩĩtumi aakue naalĩ waapĩĩle ishilinge, wamane kĩna alĩ aligilie nsaĩlo kĩ muwĩnzi waao. 16Nuuza nwa muandio nuũga, ‘Shekulu, ityũmpĩ liako lyaleetaa nsaĩlo ya matũmpĩ kyumi nĩmĩĩa.’ 17Numuĩĩla, ‘Iiza, mwĩtumi numuuza; kunsooko alumusuĩĩli kulukaani naluniino uziteme kaa kyumi.’ 18Nuuza nwa kabĩlĩ nuũga, ‘Shekulu, ityũmpĩ liako lyaleetaa nsaĩlo ya matũmpĩ mataano nĩmĩĩa.’ 19Numuĩĩla ninduyo, ‘Ue uziteme kaa zitaano.’” 20“Nuuza numuua, nuũga, ‘Shekulu, ĩlĩ lyolĩ tyũmpĩ liako naalĩ ntũngile mukĩdeeo. 21Kunsooko alĩ nakoopookaa kuitĩ ue umuntu mukakũ; ukuleegagiaa nĩnasika uĩĩkile, ukuogolaa nĩnasika upandĩĩle.’ 22Numuĩĩla, ‘Nĩkakukulamula kumulomo waako umwĩtumi umubĩĩ ue. Alumanile kĩna ĩne nĩmuntu mukakũ, nukuleegagiaa nĩnasika mbĩĩkile nukwiogola nasika mpandĩĩle. 23Ĩpa gua, nĩkĩ sika aluĩĩkile ishilinge zaane kuĩo naakupũnagiaa ĩnsaĩlo yaakue koona aza nĩĩze nsole ishilingr zaane nĩ nsaĩlo yaakue.’ 24Nuaĩĩla naalĩ ĩĩmĩkile paasio, ‘Muleegeliĩ nityũmpĩ liasio, mupeelĩ unuasio nutĩĩte ĩmatũmpĩ kyumi.’ 25Naamuĩĩla, ‘Shekulu, utĩĩte matũmpĩ kyumi.’ 26‘Namuĩĩla,’ wensi nutĩĩte ukipeegua; namugila gua, ukileegeligua sunga kĩĩkio nutĩĩte. 27Kangĩ ĩaasio ĩanaulugu aane nasika aloe nĩateme, aleetĩ kunu, muaulage sue ntongela yaane.” 28Pĩna nukondia kwitambula izi, nulongola kuntongela, nunankĩla ulunziĩ kũYelusalemũ. 29Pĩna nusũgamĩĩla kuBetipage nĩBetania pankonko nyukuĩtaguaa Mĩzeituni, nutuma abĩlĩ muamanigua aakue 30nuũga; “Lendĩ sunga kukĩsaalĩ namutungĩnkĩĩne, nĩpĩna mukiingĩla mukakumuona muana-ndoguĩ mutũngue nasika waladaamĩĩla kamuntu. Mutũngulĩ, muleetĩ ĩpa. 31Nuensi kanga wamukolie, Nĩkĩ mukumutũngula, mumuĩĩle Shekulu umusiile.” 32Nĩaasio naalĩ atumue naalongola naaona kĩna alĩ waaĩĩlĩĩle. 33Nĩpĩna alĩ akumutũngula umuana ndoguĩ ĩakola naaaĩĩla, “Nĩkĩ mukumutũngula umuana ndoguĩ.” 34Naaũga; “Shekulu umusiiile.” 35Naamutuala kwa kĩYesu, naazaala intiila zaao mukiani ya muana-ndoguĩ, 36Nĩpĩna alulonguĩle, naazaala intiila zaao munzĩla 37Pĩna nusũgamĩĩla pantinintĩko ya nkonko ya mĩzeituni, iyũmbĩ tũlũ ĩlya amanigua na andia kwilumba nukukumukũmazukia uNzua kunduli nkulu kunsooko ya utendi tũlũ wa ngũlũ naalĩ auonaa, 38naaũga; “wakũmazukigue uMutemi nũjile muliina lya kĩShekulu! Matiliga kwigyulu nuukulu kukiania!” 39iTyũmpĩ lya Apalisayo naalĩ akoolĩ mwiyũmbĩ naamuĩĩla; “Mumania, agilie ĩamanigua aako.” 40Nuashookeelia nuũga; “Namuĩĩla inie kanga atuulie ĩa, ĩmagũe aza mijilikuuta.” 41Pĩna nusũgamĩĩla piipĩ, numĩona ĩkaa, numĩlĩĩla 42nuũga; “Taazu azuzilimana sunga uuue palutondo luako ulu, naijĩpĩĩle ĩmatiliga! ĩpaino mapisue pamiiso maako. 43Kuitĩ intondo zijiliiiza kumuako pĩna ĩanaulugu aako ĩkakukuzengela ĩnkĩlĩ yukupilimĩĩlie, ĩkakukupilimikĩĩlia nukukukutuunĩĩlia nandĩ zensi; 44ĩkakukuguusia pansĩ, ue nĩaana aako muasio, asiite kukulekela kigyũe mukiania igyũe kunsooko sika alulĩngile ityũngo lya kukuagaana kumuako.” 45Nũingĩla muNumba ya kĩNzua, nuandia kukuaĩnga ĩaasio naalĩ igulia, 46Nuaĩĩla; “Yandĩkue, ĩNumba yane ikitũla numba ya wĩtekeli. Inie gua, mwamĩtendaa ĩtũle lyũlũ lya aleegelania.” 47Nduyo alĩ wimania lutondo luensi munumba ya kĩnzua. ĩApolia naakulu nĩalangi nĩakulu a antu alĩ idũũma nzĩla ya kumuulaga, 48sika naaona ulwa kutenda kuitĩ ĩantu alĩ akukamantanaa ninduyo nukukumũigia.


text: 1Numupũnilie kumiani uPoibe munũna wĩĩtu, mwĩtumi mwikyanisa naliĩlĩ kuKenkelea, 2koona mumuanũnkule mwa kĩShekulu, kĩna ijĩpĩĩle ĩantu naeelu, mumualĩĩlie mulukani luensi nukishiia kumiani, kunsooko uyo ninduyo ingĩ mualĩĩlia wa antu iingĩ, nunzalĩĩlia nineene gaa. 3Mualamukie uPilisika nuAkila ĩĩtuma-mulĩmo palumuĩ nineene mwa kĩKilisito Yesu; 4naalĩ agombile sunga kwidumulua ĩmatũe kunsooko yaane ĩne. Nĩasongĩĩlie, ĩpa sika uneene dũũ, sunga nĩmakanisa mensi namakoolĩ kundugu nazĩngĩ gaa. 5Mulĩlamukie nikyanisa naliĩlĩ munumba yaao. Mumulamukie nuEpeneto, muloogua waane naalĩ nduĩ-nduĩ kuAsia mwa kĩKilisito. 6Mumulamukie nuMalia naalukĩtumaa umulĩmo kuukamatĩkũ kunsooko yaani. 7Mualamukie nuAndoloniko nuYunia, antua aane, naalĩ atũngue palumuĩ nineene; naantongeeli mwiyũmbĩ lya atumua, nĩndĩo alĩ antongelĩĩle ĩne mwa kĩKilisito. 8Mumulamukie nuAnpiliato, muloogua waane mwa kĩShekulu. 9Mumulamukie nuUlibano, mwĩtuma-mulĩmo miĩtu mwa kĩKiilisito, nuSitakisi, muloogua waane. 10Mumulamukie nuApele namugombigue mwa kĩKilisito. Mualamukie nĩantu a numba ya kĩAlisitobulo. 11Mumulamukie nuHelosioni, muntua waane. Mualamukie nĩantu a numba ya kĩNalikiso naĩĩlĩ mwa kĩShekulu. 12Mualamukie nuTiligaina nuTilifosa, ĩĩtumi mwa kĩShekulu. Mumulamukie nuPelisisi, muloogua, nukĩtumaa mulĩmo nkankanaa mwa kĩShekulu. 13Mumulamukie nuLũpo musaagulua mwa kĩShekulu, nunina, namaau waanegaa. 14Mualamukie uAsinkilito, uFelegoni, Heleme, uPatiloba, uHelema nĩanũna naĩpalumuĩ nĩndĩo. 15Mualamukie uFilologo, ũYuliam uNelea numugũli wakue, uOlimpa, nĩnaeelu ensi naĩpalumuĩ nĩndĩo. 16Mwĩlamukie kuwĩsuni naweelu. Makanisa mensi ma kĩKilisito mamulamukilie. 17Anũna aane, namusugula, mualaaĩkie ĩakola wĩleei nuukũmpia, naĩkĩkungumaa nuumanigua naalĩ muamanigue; mwĩnege nĩndĩo. 18Kuitĩ ĩaasio sika akumutumĩlaa ũShekulu wĩĩtu uKilisito, ĩpa indaa zaao ĩeene; nukunzĩla ya nkaani nantelele nukukĩloeelia akuzipuutagiaa inkolo za antu naagila ĩmasala. 19Kuitĩ uugombia waani wigyelĩĩle ntongela ya antu ensi, sunga numbile kunsooko yaani ĩpa numuloe inie muĩ anamasala mumpola nanziiza, muĩatakata mumpola nambĩĩ. 20NuNzua nwa matiliga, ukakumutilatĩlia ũShetani nsĩlĩlĩ ya mĩgulu yaani kuukaaũ. uUkende wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito wĩĩ niniinie. 21ũTimoteo mwĩtuma-mulĩmo palumuĩ nineene umulamukilie, nuLukipo nuYasoni nuSosipatilo, ĩantu aane. 22Ĩne neene Telitio nanandĩkile ĩbalua ĩĩ, numulamukilie mwa kĩShekulu. 23uGayo umusũgamĩĩlia waane, kangĩ wikyanisa liensi umulamukilie. uElasito, mukendegeela-nsao wa kaa, numunũna wĩĩtu Kualito amulamukilie. 24uUkende wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito wĩĩ niniinie Amini. 25Ĩpaino nwakuligue uzo nusũũmile kukumukaminkĩĩlia inie kunzĩla ya Mpola na Nziiza nantanantilie, nukuutanantigua wa kĩYesu Kilisito kunzĩla ya ukũnukulua wa unkũnkũ uo naalĩ upisue kwipũna iyuukĩ, 26Ĩpa nawigyeleligua kuntondo izi kuwandĩkua wa anakĩdagu, naumanigue nindugu zensi kunzĩla ilyagĩĩlio lya kĩNzua nwa kalĩ nakalĩ, itĩ augombe uUsuĩĩli. 27Muene uNzua munamasala wing'ene dũũ. uUkulu wĩĩ kumuakue mwa kĩYesu Kilisito. ĩkalĩ nakalĩ.Amini.


text: 1Udũũmĩkiĩ uuloogua, ĩkamatĩkiĩ kwiligia ipeegua ya kĩnkoolo, nangũlũ koona mupũnie uunakĩdagu. 2Kuitĩ uyo nwilikitia kuntambo nang'enda sika wilikitia kuantu, ĩpa kwa kiNzua; kuitĩ kutilĩ nulĩngile; wilikitia unkũnkũ munkolo yaakue. 3Ĩpa unuasio nwipũnia uunakĩdagu, ukutambulaa kuantu nkaani za kuzenga nukwikamia inkolo nukwipumbulia. 4Nwilikitia kuntambo nang'enda ukĩkamĩnkĩĩlagiaa umuene; ĩpa nwipũnia unakĩdagu ukulĩkaminkĩĩlagiaa ikyanisa. 5Niineene nsiiile mupũnie tũlũ mutambule kuntambo nange'enda, ĩpa nwipũnia uunakĩdagu ingĩ mukulu kwikĩla uyo nwilikitia kuntambo nang'enda, isiititũla ĩwilondoosia, koona ikyanisa lĩkamĩnkĩĩligue. 6Ĩpa gua anũna aane, na naaza kunsiani nukwilikitia kuntambo nang'enda, nukumusaĩpĩla ki, malĩĩ sika nilikitia niniinie kunzĩla ya ukũnukuĩlua katia kwilĩngia, katia kwipũnia uunakĩdagu, katia kwimania? 7Sunga iintu naigila ĩmĩsũũpo, pĩna ipũnilie ululi, kanga yĩĩ mpĩlĩmbĩ katia lusumbĩ, kanga ilekitũla wĩkĩlankĩli wa mĩlĩlo, ikilekanulua mbii kĩna ingĩ mulĩlo wa mpĩlĩmbĩ katia lusumbĩ? 8Kuitĩ idyede kanga lĩpũnie umulĩlo wa nkankani, waani ukakĩzĩpĩĩlia kuuluugu? 9Iio-iioo niniinie isiititũla ĩmũpũnia ulukaani nalũgyelĩĩle kuntambo nang'enda, ulukaani nalwitambulua lukilĩngua mbii. Kuitĩ muaziilikitia munzega udũũ. 10Ishũũmĩkile zĩĩ zikoolĩ intambo ningĩ muna unkũmbigyulu, sunga yukutilĩ kaĩmuĩ nangila ĩndogolelio; 11Ĩpa gua naa ĩsika nĩngile ĩndogolelio ya ntambo niasio, nikitũla mugenda kumuakue uyo nwitambula; nunduyo nwitabula ukitũla mugenda kumuane. 12Iio-iioo niniinie, kunsooko mwĩkakĩlie kwiligia iipeegua ya kĩnkoolo, dũũmĩkiĩ kukĩongeelekia nindio, itĩ kukulĩkamĩnkĩĩlia ikyanisa. 13Luulo gua uyo nwilikitia kutambo nang'enda nwalompe wasũũme kwilondoosia 14Kuitĩ kanga nompe kuntambo nang'enda, nkolo yaane ilompa, ĩpa ĩmasiigo maane sika mipũnia kankali. 15Ikitũla mbii? Nikilompa kunkolo, kangĩ nikilompa nukwishala gaa; nikiĩmba kunkolo kangĩ nikiĩmba nukwishala gaa. 16Kanga umusongelie uNzua kunkolo, wĩĩ ukoolĩ muntu nasika wilĩnga, ukishookeelia mbii, “Amini” kumasongelio maako, pĩna sikulĩngile nukuzitambula? 17Kuitĩ kutai, ue wishongelia iiza, ĩpa unuasio nuĩngĩ sika wikamĩnkĩĩligua. 18Numusongĩĩlie uNzua ya kĩna nukulikitagiaa kuntambo nang'enda kwikĩla inie tũlũ, 19ĩpa nsiiile kwitambula nkaani zitaano mũkyanisa kwishala liane, nsũũme kukualanga naĩngĩ, kwikĩla kwitambula nkaani maganamanzogũ kyumi mutambo nang'enda. 20Anũna aane, mulekitũla ang'inia mumasala maani, ĩpa muubĩĩ muĩ aana atakata; ĩpamumasala maani muĩ antu naakulu. 21MuUlagĩĩlio yandĩkue, “Nĩkakitambuĩla nĩantu ĩa kuantu a ntambo zĩngĩ nukumilomo ya agenda, niyaasio gaa sika ikintegeela, uũgile ũShekulu.” 22Iio gua intambo nang'enda ingĩ kĩlĩngasĩĩlio, sikakumuao naasuĩlĩĩle, ĩpa kumuao nasika asuĩlĩĩle; ĩpa kwipũnia uunakĩdagu sika kumuao nasika asuĩlĩĩle, ingĩ kumuao naasuĩlĩĩle. 23Luulogua, kanga ikyanisa tũlũ lyĩlundĩĩle palumuĩ, tũlũ iitambula kuntambo nang'enda, aziingĩla nĩantu nasika amanigue katia nasika asuĩlĩĩle, sika ikiũgane kĩna musalile inie? 24Ĩpa kanga tũlũ iipũnia unakĩdagu, wishugulua nĩtũlũ wilamulua nĩtũlũ, 25paapo iimpisĩ-mpisĩ ya nkolo yaakue naigyelela; iio nukwigua kĩsali-kĩsali nukukumutekela uNzua; ĩwikũmuula kĩna tai uNzua ukoolĩ pakatĩ yaani uniinie. 26Ikitũla mbiii gua anũna aane? Pĩna mwĩilingĩlĩĩle palumuĩ, wensi nutĩĩte ĩliĩmbo katia umania, katia ukũnukulua, katia ntambo nang'enda, katia ulondoosia; zensi zitendeke kunsooko ya kukamĩnkĩĩlia. 27Kanga umuntu watambule kuntambo nang'enda, atambule abĩlĩ katia atatu, atambule umuĩ umuĩ, umuĩ walondoosie. 28Kanga ĩkutilĩ kamulondoosia, nwatuulie mũkyanisa; wĩtambuĩle ĩnkolo yaakue, kangĩ nuNzua. 29Nĩanakĩdagu atambule abĩlĩ katia atatu, ĩĩĩa ĩakuzilekanula. 30Ĩpa umuua nwikyalansile na wakũnukuĩlua lukaani, nwa kuandia nwatuulie. 31Kuitĩ tũlũ musũũmile kwipũnia uunakĩdagu umuĩ umuĩ, koona tũlũ ensi aligie kukĩmania, kangĩ tũlũensi akamigue munkolo. 32Ninkolo za anakĩdagu zĩkuagombaa ĩanakĩdagu. 33Kuitĩ uNzua sika Nzua wa kĩlanga, ĩpa wa matiliga. Kĩnayĩĩlĩ numumakanisa tũlũ mensi ma eelu, 34ĩasungu atuulie mumakanisa, kuitĩ sika igombigue kwitambula; ĩpa ĩilie kĩna iio uUlagĩĩlioo nauũgile. 35Na asiia kwimana lukaani, aakolie ĩagoosia ao ĩeene kukaa, kuitĩ nsoni umusungu kwitambula mũkyanisa. 36Mbii! Ulukaani lwakĩNzua alĩ lupũnilene kunsiani; katia alĩ lumuagaanilene uniinie dũũ? 37uMuntu nawĩona kĩna munakĩdagu katia wa kĩnkoolo, nwazilĩnge izi nanumuandĩkĩĩle, ya kĩna ingĩ malagĩĩlio ma kĩShekulu. 38uMuntu kanga ĩsikumanile gua, nwasiitimanua. 39Kunsooko ya zaasio anũna aane, siiĩkiĩ kwipũnia uunakĩdagu, sungamulekigilia kwitambula kumtambo nang'enda. 40iNkaani tũlũ zitendeke muna ijĩpĩĩle nukukĩĩsa-kĩĩsa.


text: 1ĩAasio naĩĩlĩ mũpyimpĩ lya usese, aapeele ishekulu aao kĩna ijĩpĩĩle ikulio tũlũ, ĩliina lya kĩNzua nuumanigua wĩĩtu ulekitukua. 2Nĩaasio naatĩĩte iishekulu naakumusuĩĩla uNzua, aleke kuamela kunsooko aazaa ĩkĩnũna, taazu aatumĩlĩkie kunsooko aasio naakuanũnkulaa ĩnsaĩlo ya mulĩmo waao aazaa asuĩĩli nĩaloogua. iMpola izi uzimanie, nukũshugula. 3Wensi kanga ĩwimania mamanigua mingĩ, nduyo ĩsikugombile inkaani naza upanga za kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito, sunga uumanigua naukamantĩĩne nukukumutekela uNzua kutai, 4unuasio ukĩkentula udũũ, nduyo sikulĩngile kakĩntu, uulemua waakue ingĩ kwishĩĩga impola za makolio ninkungumi za nkaani. ĩZaasio ziizo nazukuleetaa uwĩĩlũ nuwĩleei, niituki, nuwĩsĩĩgĩli naubĩĩ, 5ninkungumi pakatĩ ya antu naoonoonilue ĩmasala maao, naasũpatukilue ĩtai, naishĩĩga kĩna kukumutekela uNzua ingĩ nzĩla ya kĩsaipia. 6Tai, kukumutekela uNzua palumuĩ nukwiendua muumo, ingĩ nsaĩlo nkulu. 7Kuitĩ gua, kutilĩ naalĩ kukĩleetile muna unkũmbigyulu, sunga sika kusũũmile kukuupũna ĩkutĩĩte nĩkĩntu. 8ĩpa itĩ, kanga ĩkutĩĩte ndia ni ntiila, yĩkakukuenda muumo. 9ĩAasio gua naasiiile kwitũla agolĩ akuguaa muugemua nĩmĩtego, ninshula ningĩ nangila kansaĩlo, kangĩ za kualemaalia, nazĩkuaseketelia ĩantu, nukukuagumĩla muoononeki numuulimĩĩli. 10Kuitĩ itina lya ubĩĩ tũlũ ingĩ kwiloogua impiia; naĩngĩ pĩna naaawa ĩzaasio, akupuutagigua kwileka uUsuĩĩli nukukĩligĩlia uwaalaalĩki wingĩ wa moo. 11Ĩpa ue, nwĩmuntu wa kĩNzua, uzitalame ĩzaasio; utiate ĩkulukuuluu nuukulia uNzua, usuĩĩli, uloogua, ukamatĩkũ nuupolo. 12Wĩsinke ulugu nauuza wa usuĩĩli; tyapĩkia uupanga wa kalĩ nakalĩ naalĩ umuĩtĩlue, nukũmuula akũmuuli nauuza ntongela ya ukuĩli iingĩ. 13Nakulagĩĩlia ntongela ya kĩnzua nukuipeela iintu tũlũ upanga, nintongela ya kĩKilisito Yesu naalukũmulĩĩle ukũmuuli nauuza ntongela ya kĩPontio Pilatu; 14ulĩlĩndĩĩle ilyagĩĩlio liĩ gyila kibyado, liĩ gyila kishokio sunga ukũnukulua wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito; 15naũjile kigyeleligua pamatũngo maakue, uyo muene mukola uliukũ, Mukulu wing'ene, Mutemi wa atemi, Shekulu wa ishekulu. 16Uyo wing'ene udũũ mumuakue kutilĩ kaukiu, nwikyalile muweelu nasika ukusũgamĩĩlaguaa, sunga kutilĩ kaumuĩ naalumuoonie, katia nusũũmile kukumuona. Uyo kumuakue liĩ kyulio nuukulu wa kalĩ nakalĩ. Amini. 17Ualagĩĩlie naagolĩ muna unkũmbigyulu uu aleke kĩkentula, sunga alekishania uugolĩ naugila kawikyali, ĩpa amusanie uNzua nukukupeelaa ishie iintu tũlũ ku wingĩ, kuitumĩle kũlyumbi. 18Atende namaaza, atũle agolĩ kuutendi nauuza, apũnie inshao zaao kuukende, akamantane nĩnaĩngĩ muusilĩlua waao. 19Itĩ yoi ĩakĩĩkĩlia ĩkĩuto kĩtũle mukũlĩla namuuza kumatũngo namijile, koona aũtyapĩkie uupanga nawa tai-taaii. 20Ue Timoteo, ĩmbĩĩka naalĩ mbĩĩkue kumuako, umĩlindĩĩle! Wĩnege ninkaani nasika za wĩtekeli, naangila kandogolelio, ninkungumi za mĩlimu naasika mĩlimu ya tai; 21nĩnaĩngĩ naa ĩgombile, naamĩlimĩĩlia ĩnzĩla ya usuĩĩli. Ukende wĩĩ palumuĩ niniinie.


text: 1“Tai-taaii namuĩĩla, nasika ukũingĩĩlaa pamulango wa mpongolo wa nkolo ĩpa wapũũtĩle pĩngĩ, unuasio ingĩ mũii kangĩ muleegelania. 2Nukũingĩlĩlaa pamulango ingĩ umudĩĩmi wa nkolo. 3uMulindĩĩla-mulango ukumũgyuĩlaa uyo, ninkolo zukumũigagiaa ululi luakue; ukuita inkolo zaakue kumiina maao nukukuzintongeela kunzi. 4Pĩna wazipũnia tũlũ ĩzaakue ukuzitongeelaa, ninkolo zukumutiataa kunsooko zimanile ululi luakue. 5uMugenda sika zukumutiataa, ĩpa zukumutalamaa kunsooko sika zulumanile ululi lwa mugenda.” 6ũYesu nuaĩĩla ĩmpiani ĩĩ, ĩpa ĩaasio sika naalĩnga naalukuaĩĩla. 7Iio ũYesu nuũga kangĩ, “Tai-taaii namuĩĩla, Ĩne neene numulango wa nkolo. 8Tũlũ ensi naalĩ antongelĩĩle ingĩ iii nĩaleegelania ĩpa inkolo sika nazĩiigia. 9Ine neene numulango; tũlũ wensi kanga wingĩlĩle pamuane ukigũnĩka; ukiingĩla nukwipũna, ukiligia udĩĩmo. 10uMũii sika ukuuzaa isiitituũla wiie, waulage nukwioonona; ĩne nijile zitũle nuupanga, kangĩ zĩĩ nduo wingĩ dũũ. 11“Ĩne neene numudĩĩmi namuuza. uMudĩĩmi namuuza ukuupũnagiaa uumĩ waakue kunsooko ya nkolo. 12uMutiĩkia nasika mudĩĩmi ninkolo ĩsika zaakue, ukumuonaa ũyĩngi upolokile, ukuzilekaa inkolo, ukumankaa; nũyĩngi ukuziguĩlaa nukukuzishapatĩlia, 13Kunsooko uyo mutiĩkia, sika ukukunkunalaa kunsooko ya nkolo. 14Ĩne neene numudĩĩmi namuuza; ĩzaane nĩzimanile nĩzaane zimanile ĩne, 15kĩna uTata numanile ĩne nineene numumanile uTata; nuuumĩ waane nuupũnilie kunsooko ya nkolo. 16Ninkolo nzia nĩzitĩĩte nasika za mumpongolo ĩĩ; nindizo injĩpĩĩle nĩzileete, nululi luane zĩkakulũigia, nalĩkitũla dyale lĩmuĩ numudĩĩmi umuĩ. 17“Luulo gua uTata undoilue kunsooko nuupũnilie uuumi waane, koona nuusole kangĩ. 18Ukutilĩ nukundeegelagiaa, ĩpa ĩne nuupũnilie uneene. Ntĩĩte usũũmi wa kuupũnua; ntĩĩte usũũmi wa kuusola kangĩ. Ilyangĩĩlio ĩlĩ alĩ naanũnkuĩle kwa kĩTata waane.” 19Nautũla ukamatuki muAyahũdi kunsooko ya nkaani izi. 20ĩĨĩa naaũga, “munalĩsĩĩmuĩ, kangĩ wasalile, nĩkĩ mukumutegeela.” 21ĩĨĩa naaũga “iNkaani izi sika za munalĩsĩĩmuĩ. ĩLĩsĩĩmuĩ lishũũmane kwilaĩlia ĩmiiso maapokũ.” 22Naluĩ lutondo nalukulu lwaa kumielia ĩNumba ya kĩNzua mũYelusalemũ, intondo za nĩmĩla pĩna yukuguaa. 23ũYesu nũiumba-umba muNumba ya kĩNzua mukĩanda kya kĩSolomoni. 24Paapo ĩAyahũdi naamupilimĩkĩĩlia, naamuĩĩla, “Sunga nzuakĩ ukikungualia inkolo zĩĩtu? Kanga ue ĩwĩKilisito kuĩĩle kualiĩ.” 25ũYesu nuashookeelia, “Alĩ namuĩĩlĩĩle, niniinie sika mwishuĩĩla. ĩMĩlĩmo nanĩkĩtumaa kuliina lya kĩTata waane, ĩĩo ĩnkuĩlĩĩle ĩne. 26Ĩpa inie sika musuĩlĩĩle kunsooko inie sika mukoolĩ munkolo zaane. 27iNkolo zaane zukũigagiaa ululi luane nineene nĩzimanile, ndizo zukuntiataa. 28Nineene nukuzipeelaa upanga wa kalĩ nakalĩ, sika zikilimĩĩla ĩkalĩ nakalĩ; ukutilĩ nukakuzikamantuula mumukono waane. 29uTata waane numpĩĩle ĩzaasio ingĩ mukulu kwikĩla tũlũ; ukutilĩ nusũũmile kukuzikamantuula mumukoono wa kĩTata. 30Ĩne nuTata kwĩumuĩ.” 31ĩAyahũdi naasoleela ĩmagũe kangĩ koona amutũle. 32ũYesu nushookeelia, “Numulagĩlĩĩle mĩlĩmo mingĩ namĩĩza nĩpũnile kwa kĩTata. Mumĩlĩmo ĩĩ, nuĩmbĩ namwintũlĩla ĩmagũe?” 33ĩAyahũdi naamushookeelia, “Kunsooko ya utendi nauuza sika kukukutũla ĩmagũe, ĩpa kunsooko ya utukĩli, kuitĩ ue nwĩmuntu ukĩtenda wĩNzua.” 34ũYesu nuashookeelia, “Sika yandĩkuene muUlagĩĩlio waani, ĩne mbũgile, Inie muanzua? 35Kanga alĩĩ uĩĩtile anzua ĩaasio naalĩ aagaanue nulukaani lwa kĩNzua (nuwandĩkua sika usũũmile kwioononua), 36ĩne uTata naalunzelilie, nuntuma muna unkũmbigyulu, inie mwiũgaaii kĩna natuka, kunsooko aza mbũgile, Ĩne nĩMuanawa kĩNzua? 37Kanga ĩsika nukuĩtendaa ĩmĩlĩmo ya kĩTata waane, mulekinshuĩĩla. 38Kanga ĩnukuĩtendaa, anga musitinshuĩĩla ĩne noo, muĩsuĩĩle ĩmĩlĩmo, koona mumane nukwilĩnga kĩna uTata umoolĩ mumuane nineene moolĩ mwa kĩTata.” 39Paapo naadũũma kukumuguĩla kangĩ; nulega mumĩkono yaao. 40Nuenda kangĩ kwityumbĩ liYolidani, paapo pĩna uYohana alukoolĩ ĩmbele nũbadĩĩzia; nwikyala kuuko. 41Iingĩ naamuagaana, naaũga, “uYohana sikaalutendile kĩlĩngasĩĩlio kakĩmuĩ, ĩpa zensi naalutambuĩle uYohana mumpola za kĩuyu alĩ za tai.” 42Iingĩ naasuĩĩla mumuakue kuasio.


text: 1Kumatũmpĩ mingĩ nukunzĩla ningĩ uNzua pakalĩ alĩ ĩkĩtambuĩlaa nĩatata ĩĩtu kumĩlomo ya anakĩdagu, 2ĩpa kuntondo izi za mpelo utambuĩle nindiishie kuMuana, naalumuĩĩkile wĩĩ musaali wa intu yensi, kwa kĩuyu nuuumba uunkũmbigyulu. 3Uzo ingĩ weelu wa ukulu wa kĩNzua. kangĩ kĩna uNzua wĩĩlĩ, iio ninduyo wĩĩlĩ; nuikenka iintu tũlũ yensi kulukaani luakue lwa ngũlũ. Pĩna alutendile uweeligua wamĩilandu, alĩ wikyalansile pamukono wa kĩgoosia nwa ukulu kukiania, 4nutendeka wĩĩ mukulu kwikĩla ĩamalaĩka, kwilika lya liina naalulĩsaalile nikyulu kwikĩla ĩliao. 5Kuitĩ uNzua alumuĩĩlĩĩle malaĩka kĩ tyũngo liensi, “Ue uue wĩMuana waane, ĩne nantende nakulelaa?” Nĩkangĩ, “Ĩne nikitũla tata kumuakue, ninduyo ukitũla muana kumuane?” 6Nĩkangĩ, pĩna ukumuleeta umulelua nwa muandio muna unkũmbigyulu, uũgile, “Nĩamalaĩka tũlũ a kĩNzua amutekele.” 7Numumpola za amalaĩka, uũgile, “Nukuatendaa ĩamalaĩka aakue atũle nzega, nĩĩtumi aakue atũle nĩmĩ za mooto.” 8Ĩpa mumpola za Muana, uũgile, “Ee Nzua, ityengu liako lya kĩtemi lĩkoolĩ sunga ĩkalĩ nakalĩ. nĩnkome yaako nya kĩtemi ingĩ nkome ya kulukuuluu. 9Umĩloilue ĩkulukuuluu nukukuusuukĩlua uuleki; Luulo gua uNzua, uNzua waako wakupakaa ĩmakũta makũta milyumbi kwikĩla ĩaako.” 10Nĩkangĩ, “Nunduue Shekulu, pamuandio nuĩĩka ĩmĩkũlila ya nsĩĩ, nigyulu ingĩ mĩlĩmo ya mĩkono yaako; 11ĩLiasio lijilioononeka, ĩpa ue wikyalile; ĩLiasio lijilikulupala zĩ ntiila, 12nĩkĩna majialo ukakulĩpalinga, nĩndĩlo lijilikaĩlĩka. Ĩpa ue wĩiio kĩna wĩĩlĩ, nĩmiaka yaako migila kampelo.” 13Ĩpa gua, wamuĩĩlĩĩle malaĩka kĩ tyũngo liensi, “Kyalansa pamukono waane nwa kĩgoosia Sunga pĩna nĩkakuaĩĩka ĩanaulugu aako nsĩlĩlĩ ya mĩgulu yaako?” 14ĩAasio tũlũ sika nkolone nazĩkĩtumaa, nantumue kukuatumĩla ĩaasio naikishaala uugũnua?


text: 1Paapo ũYesu nutualua nuMuau kumbuga, wagemue nũShetani. 2Nulaalĩla intondo makumi manĩĩ, munsĩ nuutiku, pembele nukolua ĩnzala. 3uMugemani numuagaana numuĩla, “Kanga ue ĩwĩMuana wa kĩNzua, umaĩĩle ĩmagũe aya matũle mapũli ma ugalĩ.” 4Nushookeelia, nuũga; “Yandĩkue, uMuntu sika witũla muumĩ kuugalĩ udũũ, ĩpa kulukaani luensi nalukupũnaa mumulomo wa kĩNzua.” 5Paapo ũShetani numutuala kukaa nanzelu, numuĩmĩkia kunsonge ya numba ya kĩNzua, 6Numuĩĩla; “Kanga ue ĩwĩMuana wa kĩNzua, ĩgume pansĩ; kuitĩ yandĩkue; ‘Ukakukulagĩlĩlia ĩamalaĩka aakue,’ kangĩ, Ĩkakukukenka mumĩkono yaao, uleke kĩkũmpia umugulu waako mwigyũe.” 7ũYesu numuĩĩla; “Yandĩkue kangĩ uleke kumugema ũShekulu Nzua waako.” 8ũShetani numutuala kangĩ kunkonko nandĩĩpũ zigizigi, numulagĩĩla uutemi tũlũ wensi wa unkũmbigyulu nuukulu waakue, 9numuĩĩla; “Aya tũlũ mensi nĩkakukupeela, kanga utũngame untekele.” 10Paapo ũYesu numuĩĩla; “Lenda uko Shetani! Kuitĩ yandĩkue; Umutekele ũShekulu Nzua waako, ninduyo wing'ene dũũ umutumĩle.” 11Paapo ũShetani numuleka; ityungo liilo ĩamalaĩka naaaza naakumutumĩla. 12ũYesu pĩna nũigia kĩna uYohana watũngaguaa, nuenda kũGalilaya. 13Nulega kuNazaleti nuenda nwikyala muKapelinaũmũ pananza, munsĩĩ ya Zabũloni nuNaptali, 14itĩ lutimĩĩligue naalĩ lutambulue numunakĩdagu Yesaya, nuũga, 15“Nsĩĩ ya Zabũloni nĩnsĩĩ ya Naptali, Nzĩla ya nanza, tyunbĩ liYolidani, Galĩlaya ya ndugu nazĩngĩ. 16ĩAntu naalĩ ikyalile mukiti. Aonaa weelu ukulu, Ndĩo naalĩ ikyalile munsĩĩ numumulũle wa ukiu Weelu waamĩlĩkĩlaa.” 17Kwipũna paapo ũYesu nuandia kwitanantia nukwiũga; “Pelĩ, kuitĩ uutemi wa kwigyulu wasũgamĩĩlaa.” 18Pĩna nũiumbaumba pananza ya Galĩlaya, nuaona antu abĩlĩ ĩkĩnũna, Simoni nukuĩtaguaa Petelo, nuAndelea mununũna waakue, igumĩla ijũĩlo munanza; kunsooko alĩ azũa-nsiĩ. 19Nuaĩĩla; “Ntiatĩ, nineene nĩkakumutenda muĩ azũa-antu.” 20Ĩkamuĩ naamaleka ĩmazũĩlo maao, naamutiata. 21Pĩna nulega paasio, nuaona nĩĩĩa abĩlĩ ĩkĩnuna, uYakobo ũsha Zebedayo nuYohana umunũna waakue, naalĩ ĩĩlĩ mũpyango palumuĩ nuZebedayo utata waao, naakumazĩpĩĩlia ĩmazũĩlo maao; nuĩĩta. 22Ĩkamuĩ naamuleka ũshee nipyango naamutiata. 23Nduyo alukupilimaa muGalĩlaya yensi, nwimania mumasũnagogi maao nukwitanantia iMpola naNziiza za utemi, nukwikamia uuluĩle wensi nĩmaulemua mensi muantu. 24Nulukũmo luakue nalukũmuuka mũSilia yensi, naamuleetela tũlũ naalĩ alemekigue nuuluĩle ninjago ningĩ, ĩanalĩsĩĩmuĩ, ĩaguankolo niakiigyandi, nuakamia. 25Namamutiata maũmbĩ makulu ma kũGalilaya, nĩma kuDekapoli, nĩma kũYelusalemũ nĩma kuUyahũdi, nukwityumbĩ liYolidani.


text: 1Numuĩĩlĩĩle gua anũna aane, iMpola na Nziiza naalĩ numutanantĩĩlie, ziizo naalĩ muzaanũnkuĩle, muasio muumo muĩmĩkile, 2nĩkangĩ kuzaasio mugũnĩkile, malĩĩ muziambĩkilie naalĩ numutanantĩĩlie; isiititũla alĩ musuĩlĩĩle nakanda. 3Kuitĩ alĩ numupũnĩĩlie kumuandio naalĩ nĩzaanũnkuĩle kĩna uKilisito alukiile kunsooko ya mĩlandu yĩĩtu, kĩna uũgile uwandĩkua, 4nĩya kĩna nuĩĩkua, nũiuka palutondo lwa katatu kina uũgile uwandĩkua, 5nĩya kĩna numũgyeleela uKefa nĩnaikyumi naabĩlĩ. 6Pembele nũigyeleela ĩanũna kwikĩlĩkĩĩla magana mataano, pĩna alĩ akoolĩ palumuĩ; muaasio iingĩ kĩlĩ akoolĩ uumĩ sunga nunzuauu, ipanaĩngĩ agonile. 7Pembele numũgyelela uYakobo, kangĩ nĩatumua tũlũ. 8Nukumpelo ya ĩa tũlũ nwingyeleeela ĩne, zĩ naalĩ numulelue sika mwityũungo liakue. 9Kuitĩ ĩne numuniino muatumua, sika nijĩpĩĩle kwiĩĩtua mutumua, kunsooko alĩ nukuliagagiaa ikyanisa lya kĩNzua. 10Ĩpa kuukende wa kĩNzua ntũlile kĩna nĩĩlĩ; nuukende waakue kumuane sika nakanda, ĩpa nanĩkamatĩkia kukĩtuma umulĩmo kwikĩla io tũlũ, ĩpa sika neene, ingĩ ukende wakĩ Nzua nawĩpalumuĩ nineene. 11Luulo gua, malĩĩ neene malĩĩ aasio, iio kutanantilie kangĩ iio alĩ musuĩlĩĩle. 12Ĩpa gua, Malĩĩ uKilisito ĩmutanantigue kunsiani kĩna alĩ muiukigue kwipũna muakiu, nĩkĩ naĩngĩ kunsiani itambula kĩna kutilĩ kawiiuki wa akiu. 13Malĩĩ kutilĩ kawiiuki wa akiu, uKilisito sika alĩ mwiukigue; 14kangĩ malĩĩ uKilisito sika alĩ mũiukigue, kwitanantia kumuĩtu ingĩ nakanda, nuusuĩĩli waani ingĩ nakanda. 15Ishie gua, kwigyelela kĩna kuakuĩli a ulongo a kĩNzua; Kunsooko kumukuĩlĩĩle uNzua ya kĩna alumũiukilie uKilisito nasika alumũiukilie, malĩĩ ĩakiu sika iiukigua. 16Kuitĩ malĩĩ ĩakiu ĩsika iiiukigua, uKilisito nduyo sika alĩ mũiukigue. 17Malĩĩ uKilisito ĩsika ali mũiukigue uusuĩĩli waani ingĩ nakanda; kĩlĩ muĩlĩ mumĩlandu yaani. 18Iio gua, nĩaasio naagonile mwa kĩKilisito alimĩlĩĩle. 19Malĩĩ muumĩ wau dũũ kumulaaĩlĩĩle uKilisito, ishie kuatũka kwikĩla tũlũ ensi. 20Ĩpa gua uKilisito nũiukigua kwipũna muakiu, nutũla nduĩ-nduĩ kumiao naagonile. 21Kuitĩ ĩnkia alĩ ndeetue numuntu, iio nuwiiuki wa akiu alĩ uleetue numuntu. 22Kuitĩ kĩna mwa kĩAdamu tũlũ akukiaa, iio-iioo numwa kĩKilisito tũlũ ikipangatigua. 23Ĩpa wensi paluandĩ luakue, ĩnduĩ-nduĩ ingĩ uKilisito, pembele naa kĩKilisito pĩna ukiiizaa. 24Paapo ĩmpelo yĩĩlĩ, pĩna wijile kukumupeela uNzua Tata uutemi, pĩna ukitenda uukulu tũlũ nuusũũmi ningũlũ tũlũ zĩĩ nakanda. 25“Kuitĩ yĩmũjĩpĩĩle muene wateme sunga waaĩĩke ĩalugu tũlũ ensi nsĩlĩlĩ ya mĩgulu yaakue.” 26uMulugu wa mpelo nukitendua wĩĩ nakanda ingĩ ĩnkia. 27“Kuitĩ uNzua nuiiĩka iintu tũlũ yensi nsĩlĩlĩ ya mĩgulu yakue.” Pĩna itambulue, “Tũlũ yaĩĩkilue nsĩlĩlĩ yaakue,” ingĩ kualiĩ kĩna uyo naalumuĩĩkĩĩlie tũlũ yensi nsĩlĩlĩ yaakue ukutilĩ muasio. 28Ĩpa iintu tũlũ yensi pĩna yakonda kwiĩĩkua nsĩlĩlĩ yaakue, paapo uMuana umuene nduyo ukiĩĩkua nsĩlĩlĩ yaakue uyo naalumuĩĩkĩĩlie iintu tũlũ yensi nsĩlĩlĩ yaakue, koona uNzua wĩĩ tũlũ mutũlũ ensi. 29Ĩpa gua naabadĩĩzigue kunsooko yaakiu ijilitenda yaani. Malĩĩ ĩakiu ĩsika iiiukigua kainiino, nĩkĩ naabadĩĩzigua kunsooko yaao? 30Nindiishie nĩkĩ kwiagigua tyũngo liensi? 31Eeze, kukĩkũmazukia kumuane nantĩĩte kunsooko yaani anũna aane, mwa kĩKilisito Yesu Shekulu wĩĩtu; nikia lutondo kulutondo! 32Malĩĩ kunzĩla ya kĩuntu udũũ, alĩ nĩkuile ninkialu kuasio kuEpeso? ntĩĩte nsaĩlo kĩ. Malĩĩ sika iiiukigua ĩakiu. “Kulĩe gua nukwikopa kunsooko mudaau kukikia.” 33Muleke kĩlimĩĩlia; “Uwĩtambuĩli naubĩĩ ukuzoonoonaa intendo nanziiza.” 34Sukukĩkiĩ kulukuuluu, mulekitimula. Kuitĩ naĩngĩ sika amuĩzĩ uNzua. Nitambula izi numukolie inshoni. 35Katia umuntu ukiũga, “Ikiiiukigua mbii ĩakiu? Nukumuĩlĩ kĩ ijile?” 36Ue munaulu! nupandĩĩle ue sika kĩkushookaa muupanga isiititũa kikie. 37nĩndĩo numĩpandĩĩle sikupandĩĩle umuĩlĩ naukitũla, ĩpa kuuzaaĩmbeu ntilĩ kanga yĩĩ upemba katia yĩngĩ. 38Ĩpa uNzua ukuĩpeelaa umuĩlĩ kĩnamuloelue, ĩmbeu yensi umuĩlĩ wakue. 39iNama tũlũ sika nama ĩmuĩ dũũ ĩpa zimuĩ ingĩ za antu, zimuĩ za nimu, zimuĩ za noni, zimuĩ za nsiĩ. 40Nĩ kangĩ ĩkoolĩ ĩmilĩ nya kwigyulu nĩnya muna nsĩĩ, ĩpa uuuza waakue nya kwigyulu wĩsia nuuuza waakue nya muna nsĩĩ. 41uUuza wa mpasu wĩsia; nuuuza wa mueli wĩsia; nuuuza wa nsonda wĩsia. kuiti sunga ĩnsonda kunsonda zĩkĩlile uuza. 42Iio-iio nuwiiuki wa akiu. Yukupandĩlaguaa muuolũ, niiukigua muusiitiola. 43Yukupandĩlaguaa muumeleeligua, niiukigua muukulu; Yukupandĩlaguaa muuneketũ, niiukigua mungũlũ. 44Yukupandĩlaguaa muĩlĩ wa kĩuntu; nuiiukigua muĩlĩ wakĩnkoolo; ukoolĩ umuĩlĩ wa kĩuntu nuwa kĩnkoolo gaa. 45Iio yandĩkue, “uMuntu wamuandio, uAdamu, nutũla nĩnkoolo; ya uumĩ.” uAdamu nwamumalĩĩlio nutũla nkolo ya kupangatia. 46Ĩpa sika utongelĩĩle uwa kĩnkoolo, ĩpa uwa kĩuntu, pembele wa kĩnkolo. 47uMuntu wa muandio upũnile mumasalu, ingĩ wa ulongo. uMuntu wa kabĩlĩupũnile kwigyulu. 48Kĩna wĩĩlĩ nwa ulongo iio ĩĩlĩ ĩo ĩa uloongo; kĩna wĩĩlĩ uyo nwa kwigyulu, iio ĩĩlĩ nĩa kwigyulu. 49Kĩna iio naalĩ kumĩsolile ĩmpiani yaakue uyo nwaulongo, iio-iioo kwijilishola ĩmpiani yaakue uyo nwakwigyulu. 50Nanukuzitambula ntiizi, anũnaaane, ya kĩna ĩnama nĩmĩgali sikazishũũma kwishala uutemi wa kĩNzua, sunga oononeki kwishaala usiitiononeka. 51Laaĩ nukumuĩĩla unkũnkũ. Sika kujiligona tũlũ, ĩpa tũlũ kukikaĩlĩka, 52Kukatũngo kaniino, kwitũtiia nukwilaĩlia, pityũngo lidyede lya mpelo; kuitĩ idyede lijililĩla, nĩakiu ukiiiukigua ĩĩ agila kaoononeki, nindiishie kukikaĩlĩka. 53Kuitĩ uu wa koononeka wijĩpĩle ujiale usitioononeka nunduu wa kukia ujiale usiitikia. 54Ĩpa gua uu wakoononeka pĩna ukijiala usiitioononeka, nunduu wa kukia pĩna ukijala usiitikia, ĩpaasio paapo lukikondeeligua ulukaani naalĩ luandĩkue, “Ukiu wamĩlaguaa muuduli.” 55“Wĩmpĩĩ ue nkia, uuduli waako?” “Wĩmpĩĩ ue nkia, uusungu waako.” 56uUsungu wankia ingĩ umulandu, ninguĩũ za mulandu ingi uUlagĩĩlio. 57Kumusongelie uNzua nwa kupĩĩle uduuli mwa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito. 58Kuluulo gua anũna aane aloogua, mutũle akamu mulekishũngũsĩka, mwĩongeelekie kwitenda umulĩmo wa kĩShekulu intondo tũlũ zensi, mumanile kĩna mwa kĩShekulu umulĩmo waani namukakũ sika nakanda.


text: 1Nuuza umuĩ wa amalaĩka naĩmupũngatĩ naatĩĩte isheme nupũngatĩ, nutambula nineene, nuũga; “Nzuu kunu, nĩkakukulagĩĩla uulamulua wa mugololia namukulu nwikyalannsile mumaazĩ mingĩ, 2ĩatemi a nsĩĩ naalĩ agoluĩlie ninduyo; ndĩo naikikyala muna nsĩĩ naagaaligua kumubinio wa ugololia waakue.” 3Nunsola mwa kĩMuau sunga kumbuga; namona musungu, wikyalansile munimu nkasũkũ zuu nijuile ĩmiina ma ituki, nĩtĩĩte matũe mupũngatĩ nimpembe kyumi. 4Numusungu alĩ mujialue ntiila ya kĩtemi nĩnankasũkũ zuu, moogeeligue kuzahabũ nipigũe pya ngele nkakũ nilũũlũ, nduyo alutĩĩte kĩĩko kya zahabũ mumukono waakue, naalĩ kijuile uusuukĩlua nuudobũ wa ugololia waakue, 5numuusiu waakue ĩliina liandĩkue lya unkũnkũ; “Babeli namukulu, nina wa agololia, nuusuukĩlua wa nsĩĩ.” 6Nanumuona umusungu ugaalile kumĩgali ya eelu, nukumĩgali ya akuĩli a kĩYesu. 7Nineene pĩna nanumuona, nankulĩlua ukulĩlua ukulu. Numalaĩka numbuĩla, “Nĩkĩ wikulĩlua? Nĩkakukuĩĩla uunkũnkũ wa musungu nuwa nimu nyumusolile, nĩtĩĩte ĩmatũe mupũngatĩ. 8ĩNimu naalumĩoonie alĩ ikoolĩ, ndĩo ĩkutilĩ, ndĩo yĩzĩpĩĩlagiaa kwipũna mululungu nalusimu lwa kuulungu nukwienda kuoononeki; ndĩo naĩkikyalaa munansĩĩ, nasika andĩkue ĩmiina maao mukĩtabũ kya upanga kwipũna kwiĩĩka ĩmĩkũkĩla ya unkũmbigyulu, ĩkikulĩĩlua pĩna ĩkakumĩona ĩnimu, ya kĩna alĩ ĩkoolĩ, ndĩo ĩkutilĩ, ndĩo ĩkaa ĩkoolĩ. 9Paasio paapo ulĩngi nautĩĩte ĩmasala. Ĩmatũe namupũngatĩ ingĩ nkonko mupũngatĩ pĩna wikyalansile umusungu; 10ndĩyo ingĩ atemi mupũngatĩ, ataano akondile kwigua, umuĩ ukoolĩ umuua wikĩĩlĩ kalaaza. Nduyo pĩna ukiiiza yumũjĩpĩĩle wikyale tyũngo niino. 11Nĩnimu naalĩ ĩkoolĩ ndĩo ĩkutilĩ, ndĩo ĩĩo ya munaana, ndĩo ĩmuĩ ya zaasio nazĩmupũngatĩ, ndĩo ĩlunziĩ kuoononeki. 12Nimpeembe kyumi naaluzioonie ingĩ atemi kyumi naĩkĩĩlĩ kalanũnkula uutemi, ĩpa iaanũnkula uusũũmi zĩ atemi kunsaa ĩmuĩ palumuĩ nĩnimu. 13Ĩa ishĩĩgo lĩmuĩ, ndĩo akĩmĩpeela ĩnimu ingũlũ zaao nuusũũmi waao; 14Ĩa ĩkakĩkua ulugu nuMuana-nkolo, nuMuana-nkolo ukakuadula, kunsooko uyo ingĩ Shekulu wa ishekulu, kangĩ Mutemi wa atemi; nĩndĩo naĩensi nunduyo, aao ĩĩtue, kangĩ asaagulue, kangĩ asuĩĩli.” 15Numbuĩla, “ĩMaazĩ naalumaoonie, pana wikyalansile umugololia, ingĩ antu, nĩmaũmbĩ, nindugu, nintambo. 16Nimpembe kyumi naaluzioonie, nĩnimu, zĩkakumusuukĩlua umugololia, nazĩkakumutenda watũle mukĩa nĩkĩpuĩ, zĩkakumulĩa ĩnama yaakue, zĩkakumusonsela nkankanaa kumooto, 17Kuitĩ uNzua waĩĩkile munkolo zaao kwitenda muna usĩĩgile umuene, nukwitenda ishĩĩgo lĩmuĩ, nukukumĩpeela ĩnimu uutemi waao, sunga inkaani za kĩNzua zitimĩĩlĩke. 18Numusuungu naalumuoonie ingĩ ĩkaa nankulu, nkola utemi muatemi a nsĩĩ.”


text: 1Paulo, mutumua wa kĩKilisio Yesu kuulooa wa kĩNzua, namuandĩkĩla inie eelu namukoolĩ kuEpeso, namuasuĩĩli mwa kĩKilisito Yesu. 2uUkende wĩĩ kumiani nĩmatiliga namapũnile kwa kĩNzua Tata wĩĩtu nukwa kĩShekulu Yesu Kilisito. 3Wakũmazukigue uNzua, Tata wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisito, naalukukembetile mwa kĩKilisito kuukembetua tũlũ wa kĩnkolo naupũnile kwigyũlu; 4kĩna iio naalukusaguĩle mumuakue pĩna ĩmĩkũlĩla ya unkũmbigyulu alĩ ikĩĩlĩ kalaĩĩkua, kutũle eelu, nagila kishokio ntongela yakue muulogua. 5Kuitĩ wakusaaguĩle kwipũna iyuukĩ, koona kutendue aana aakue kunzĩla ya kĩYesu Kilisito, kwilika lya ugombigua wa ulooa waakue. 6Ukũmigue uukulu wa ukende waakue naalukukembetile mumuloogua waakue. 7Mumuakue kutĩĩte ukomolua munzĩla ya mugali waakue, ulegeligua wa mĩlandu, kwilika lya ugolĩ wa ukende waakue, 8naalukongelĩĩlie kunsĩĩtu mumasala tũlũ nuumani. 9Ukumanĩkilie ishie uunkũnkũ wa ulooa waakue, kwilika lya usiio waakue naalĩ wigyelĩĩle mwa kĩKilisito, 10wĩĩ ulĩganĩĩlũ wa ukamĩnkĩĩlũ wa matũngo, uKilisito watũle tyũe lya tũlũ-tũũlũũ, intu naikoolĩ kwigyulu, niintu naikoolĩ muna nsĩĩ gaa. 11Numunsĩ yaakue alĩ kuatendue usaali kwilika lya usiio wa kĩuyo nukutendaa inkaani tũlũ kwilika lishĩĩgo lya ulooa waakue; 12ishie naalĩ kumulaaĩlĩĩle uKilisito ĩmuandio, alĩ kuasaagulue kwikyale kuukũmazukia wa ukulu waakue. 13Mumuakue niniinie ga, naalĩ mũigilie ulukaani lwa tai, impola na nziiza za ugũnua waani, nukwishuĩĩla mumuakue alĩ muaĩĩkĩluue umuhũli nuMuau Muelu wilyago, 14muene ingĩ uĩĩkĩĩli wa usaali wĩĩtu sunga kupeegue uukomolua wensi, kuukũmazukia wa ukulu waakue. 15Kunsooko ĩo gua, nineene kwipũna pĩna alĩ niigilie impola za usuĩĩli waani mwa kĩShekulu Yesu, sunga uuloogua waani kueelu tũlũ, 16sika nileka kwishoongelia kunsooko yaani nukukumũjuka inie muulompi waane. 17Koona uNzua wa kĩShekulu wĩĩtu Yesu Kilisisto, Tata wa ukulu, wamupeele ĩnkolo ya masala nĩnya ukũnukulua, mumulĩnge uyo kĩna wĩĩlĩ. 18Ĩmiiso maani ma nkolo meeligue, koona mumane kĩna wĩĩlĩ uulaaĩĩli wa wĩĩto waakue, sunga mumane kĩna wĩĩlĩ uugolĩ wa usaali waakue naukulu mueelu. 19Nukwimana kĩna wĩĩlĩ uukulu naukĩlĩkĩlĩĩle wa ngũlũ zaakue munsĩ yĩĩtu nakusuĩlĩĩle; kwilika lya mulĩmo wa ngũlũ za usũũmi waakue. 20Naali wĩtumĩĩle mwa kĩKilisito, pĩna alukumũiukia kwipũna muakiu, numuĩĩka pamukono waakue wa kĩgoosia kwigyulu, 21Kukiania zigi kwikĩla uutemi wensi nuusũũmi ningũlũ nĩkĩtemi, nĩliina liensi nalukuteaguaa, sika muna unkũmbigyulu wau udũũ, ĩpa sunga muwaasio gaa naũjile. 22Nuĩĩka iintu tũlũ nsĩlĩlĩ ya mĩgulu yaakue, numuĩĩka watũle tyũe mũintu tũlũ yensi kunsooko ikyanisa, 23numuĩlĩ waakue; uwijuli waakue nukuijulagiaa intu yensi tũlũ pensi.


text: 1Pĩna lutondo lwa wikyali nalukĩla, uMalia nwa kuMagidala, nuMalia unina wa kĩYakobo, nuSolome, naagula ĩmakũta nama nsũla-nsũla, amupake. 2Sunga palutondo lwa muandio lwijũma, kĩlĩ daau, naenda kukĩbĩĩla pĩna ĩmpasu alĩ itua. 3Naĩĩ kĩtambuĩla eenekuene; “Waani nukakukupingilitĩlia igyũe pamulango wa kĩbĩĩla?” 4Pĩna naalaa, naaona kĩna igyũe lyakondaa kwipingilitigua, nindĩlo alĩ kyulu zigi-zigi. 5Pĩna naingĩla mukĩbĩĩla, naamuona umusumba wikyalansile paluandĩ lwa kĩgoosia, nujialile intiila nzelu, naatunduala. 6Ninduyo nuaĩĩla; “Lekitundualĩ, mukumudũũma ũYesu Munazaleti naalĩ mukononteelue mumusalaba. Wiiukaa, ukutilĩ munu; laaĩ pĩna alĩ amuĩĩkile. 7Ĩpa longolĩ, muaĩĩle ĩamanigua aakue, nuPetelo; ya kĩna wamutongeelaa kwienda kuGalĩlaaya; kuasio kuuko mukakumuona kĩna alumuĩĩlĩĩle.” 8Naapũna mukĩbĩĩla naamanka, kunsooko naingĩĩlua nuukĩkĩmi numuntũmbĩ; sunga sika naamuĩĩla kamuntu kalukaani, kuitĩ alĩ oopokaa. [ 9Ninduyo pĩna nũiuka palutondo lwa muandio lwijũma kĩlĩ gyĩngu, numwigyeleela tangua uMalia nwa kuMagidala naalumuĩngĩĩlie ĩmasĩĩmuĩ namupũngati. 10Nuasio nuenda nuaĩĩla impola izi aasio naalĩ yĩensi, naalĩ ikĩsusuma nukwilĩla. 11Ĩpa ĩasio pĩna naiigia kĩna waazaa mupanga ninduyo alĩ wamuonaa, sika naasuĩĩla. 12Pĩna nazikĩla zaasio, nũigyeleela abĩlĩ mumiao kũkyelu liĩngĩ, pĩna aalĩ igenda naalunziĩ kumĩgunda. 13Nĩaasio nalongola, naaganuĩla ĩaasio naĩngĩ; sunga ndĩo sika naaasuĩĩla. 14Pembele nũigyeleela aasio naikyumi numuĩ pĩna alĩ ilĩa, nuatakĩla kuusiitishuĩĩla waao nuukakũ wa nkolo zaao, kuitĩ sika alĩ aasuĩlĩĩle ĩaasio naalĩ amuoonie pĩna alĩ wiiukile kwipũna muakiu. 15Nuaĩĩla, longolĩ muunkũmbigyulu tũlũ, ĩmwitanantia ĩmpola nanziiza kukĩumbe tũlũ. 16Nusuĩlĩĩle nukwibadĩĩzigua ukigũnĩka; nasikusuĩlĩĩle ukilamulua. 17Niilĩngasĩĩlio ii yĩkakĩtiata nĩaasio naasũĩlĩĩle, kuliina liane ikiĩnga ĩmasĩĩmuĩ; ikitambula ntambo mpia 18ikiamba ninjoka; sunga kanga akope ĩkyakuulagana sika kĩkakuatenda kakĩntu; ikiĩĩkĩla ĩmĩkono yaao mualuĩle nĩndĩo ikikamia. 19ũShekulu Yesu pĩna nukondia kukĩtambuĩla nĩndĩo, nutualua kwigyulu, nwikyalansa pamukono wa kĩgoosia wa kĩNzua. 20Nĩndĩo naapũna, naatanantia tũlũ pensi; ũShekulu nukĩtuma umulĩmo palumuĩ nĩndĩo, nukukulukamĩnkĩĩlia uLukaani kuilĩngasĩĩlio naalĩ yĩtiatile ndulo.]


text: 1“Kangĩ uutemi wa kwigyulu wĩpianile nĩananso kyumi nalĩ asolile intala zaao, naalongola kukumusĩngĩĩlia umutooli. 2Ataano aao alĩ anaulu, nĩnaataano alĩ anamasala. 3ĩAasio naalĩ ĩulu naasola intala zaao, sika naasola kamakũta; 4ĩpa naanamasala naasola ĩmakũta munsupa palumuĩ nintala zaao. 5Pĩna umutooli nutinia, naiitindĩla naagona indoolo. 6Muutiku wa katĩ, lyanga nalĩkula, ‘Ntuuyo umutooli wapika! Pũnĩ mumusĩngĩĩlie!’ 7Paapo naauuka ĩananso aasio tũlũ, naazĩpĩĩlia intala zaao. 8iAnaulu naaaĩĩla ĩanamasala, ‘Kupunguĩlĩ ĩmakũta makeei, kunsooko intala zĩĩtu zidiba.’ 9iAnamasala naaashookeelia, naaũga, ‘Sika makuendile muumo ishie nuniinie; taazu gua, longolĩ kuagulia, mwĩgulĩlie.’ 10Pĩna naalongola kwigula, nuuza umutooli, ndĩo naalĩ ĩzĩpĩlĩĩlie naingĩla palumuĩ nduyo muwĩnga; uluĩgĩ nalũgyalĩlua. 11Pembele naaaza ĩananso naĩngĩ, naaũga, ‘Shekulu, Shekulu, kũgyuĩle!’ 12Ĩpa nuashookeelia, nuũga, ‘Tai namuĩĩla, sika numuĩzĩ inie.’ 13Luulo gua, kengealĩ, kunsooko sika mumanile ulutondo sunga ityũngo.” 14“Kuitĩ ikitũla zĩ mpiani ya muntu naalutũngile umusĩnzo, nuĩĩta ĩĩtumi aakue, nuziĩĩka kumiao inshao zaakue. 15Umuĩ numupeela talanta zitaano umuua zibĩlĩ, umuua ĩmuĩ, muntu wensi kuusũũmi waakue; pembele nulongola. 16Ĩkamuĩ unuasio naalĩ waanũnkũile ĩtalanta zitaano nuendishuluuzĩlia, nuligia nsaĩlo ya talanta zitaano ninjia. 17Iio nunuasio naalutĩĩte ĩtalanta zibĩlĩ, nuligia nsaĩlo ya talanta zibĩlĩ ninjia. 18Ĩpa unuasio naalĩ waanũnkuĩle ĩtalanta ĩmuĩ nuenda numĩsĩmbĩla pansĩ ĩmpeesa ya kĩShekulu waakue. 19Pĩna nazikĩla ntondo ningĩ, nuuza ũshekulu waa ĩtumi aasio, nũiialia palumuĩ nindĩo. 20Nuuza unuasio naalĩ waanũnkuĩle ĩtalanta zitaano nuleeta ĩtalanta ninjia zitaano, nuũga, ‘Shekulu, aluĩĩkile kumuane talanta zitaano ntiizi ninjia zitaano naligilie nsaĩlo.’ 21ũShekulu waakue numuĩĩla, ‘Iiza gua, umwĩtumi namuuza numusuĩĩli; alĩ umusuĩĩli kuna ikeei, nĩkakukuĩĩka wĩĩ umukulu wa mingĩ; ingĩla muulumbi wa kĩShekulu waako.’ 22“Nuuza naalĩ waanunkuĩle ĩtalanta zibĩlĩ, nuũga, ‘Shekulu, aluĩĩkile kumuane talanta zibĩlĩ; ntiizi ninjia talanta zibĩlĩ, naligilie nsaĩlo.’ 23ũShekulu waakue numuĩĩla, ‘Iiza gua umwĩtumi namuuza numusuĩĩli; alĩ umusuĩĩli kuna ikeei, nĩkakukuĩĩka wĩĩ umukulu wa mingĩ; ingĩla muulumbi wa kĩShekulu waako.’ 24Nuuza nunuasio naalĩ waanũnkuĩle ĩtalanta nĩmuĩ, nuũga, ‘Shekulu, alĩ manile kĩna ue wĩmuntu numukakũ, ukuogolaa nĩpĩna sikupandĩĩle, ukulundĩĩlaa nĩpĩna sikupeetile. 25Luulo nanoopoka, nanenda nanĩmĩsĩmbĩla ĩtalanta yaako pansĩ. Ntĩĩzĩ ĩniako, koo.’ 26ũShekulu waakue nushookeelia, numuĩĩla, ‘Ue umwĩtumi namubĩĩ kangĩ umukata! Alumanile kĩna nukuogolaa nĩpĩna sika mpandĩĩle, nukulundĩĩla nĩpĩna sika mpeetile? 27Iio gua, alĩ yukũjĩpĩĩle kwiĩĩka ĩmpeesa yaane muasuluuzia, nĩpĩna naaza aza nijiliaanũnkula ĩniane palumuĩ nĩnsaĩlo. 28Luulo gua, muleegeliĩ ĩtalanta, mupeelĩ nutĩĩte ĩtalanta kyumi. 29Kuitĩ wensi nutĩĩte ukipeegua nukwiongeelekigua; namugila ukileegeligua, sunga nukĩtĩĩte. 30Ĩpa umwĩtumi nasika wijĩpĩĩle, mutaagĩ mukiiti kya kunzi; kuuko kikitũla kĩlĩlo nukwikelia ĩmiino.’” 31“Pĩna ukiiiza uMuana-muntu muukulu waakue, nĩamalaĩka tũlũ palumuĩ nduyo, paapo ukakikyalansa mwityengu lya ukulu waakue, 32nindugu zensi zikilundĩĩlua ntongela yaakue; ukakuzikamatuĩla kĩna iio umudĩĩmi nukuzikamatuĩlaa inkolo nimbuli. 33Ukakuziĩĩka inkolo pamukono wa kĩgoosia, nimbuli pamukono wa kĩkĩĩma. 34Paapo umutemi ukakuaĩĩla ĩaasio naĩĩlĩ pamukono waakue wa kĩgoosia, ‘Nzuĩ namwakembetilue nuTata waane, usaalĩ uutemi naalĩ muazĩpĩlĩligue kwipũna pautũndua wa unkũmbigyulu; 35Kuitĩ alĩ numukolue nzala, namumpeela kya kulĩa; alĩ numukolue noota, nampeela nankopa; alĩ numugenda, namunanũnkula. 36alĩ nĩkĩpuĩ, namuntũnga; alĩ numuluĩle namunsoolia; alĩ nĩĩlĩ mukĩtũngo namunzagaana.’ 37Paapo ĩakola kulukuuluu ĩkakumushookeelia, aũge, ‘Shekulu, nzalĩ naalĩ kukuoonie umukolue nzala, nakukupeela india, katia umukolue noota nakukupeela ukope? 38Nzalĩ nalikukuoonie umugenda nakukuanũnkula, katia wĩkĩpuĩ nakukutũnga? 39Nzalĩ naalĩ kukuoonie umuluĩle katia wĩĩlĩ mukĩtũngo, nakukusoolia?’ 40uMutemi ukakuashookeelia, ‘Tai namuĩĩla, kĩna alĩ mukumutendela umuĩ waao wa anũna aane naaniino, alĩ mukutndelaa uneene.’ 41“Paapo ukakuaĩĩla naĩĩlĩ pamukono wa kĩkĩĩma, ‘Legĩ kumuane namwazũmilue; ingĩlĩ mumooto wa kalĩ nakalĩ, naalĩ mukoleleligue ũShetani nĩamalaĩka aakue. 42Kuitĩ alĩ numukolue nzala, sika namumpeela india, alĩ numukolue noota, sika namumpeela nkope; 43alĩ numugenda, sika namunanũnkula; alĩ numuluĩle numukĩtũngo, sika namunsoolia.’ 44Paapo nĩaasio ikishookeelia, aũge, ‘Shekulu, nalĩ alĩ kukuoonie umukolue nzala nĩnoota, katia umugenda, katia ukĩpuĩ, katia umuluĩle, katia wĩĩlĩ mukĩtũngo sika nakukutumĩla? 45Paapo ukakuashookeelia. Tai namuĩĩla, kĩna sika alĩ mukumutendelaa umuĩ waao wa anũna aane naaniino, iio gua, sika alĩ mukutendelaa nineene.’ 46Ĩa ikilega ingĩle muukasigua wa kalĩ nakalĩ, ĩpa ĩakola kulukuuluu muupanga wa kalĩ nakalĩ.”


text: 1uLukaani nalukulu muizi nakwitambula ntuulu, kutĩĩte umupolia namukulu nwĩkĩna itĩ, nwikalansile pamukono wa kĩgoosia wityengu lya kĩtemi lya Ukulu mwigyulu, 2mwĩtumi wa Pana yeelu niHyeema lya tai; ndĩlo ũShekulu alulĩĩĩkile, sika kumuntu. 3Kuitĩ umupolia namukulu wensi ukuĩĩkagua koona wapũnie ĩmapũnio nĩmapolia. Kuluulo gua, ijĩpĩĩle umupolia uyu wĩĩ nĩkĩntu wakĩpũnie. 4Kanga aza ĩwĩĩlĩ muna nsĩĩ sika azũjilitũla mupolia; kunsooko akoolĩ ĩapolia naakupũnagiaa ĩmapũnio kunzĩla ya Ulagĩĩlio. 5Nĩndĩo akĩtumaa iyaasio nayĩmpiani numulũle wa yaasio naikoolĩ kwigyulu. Niyaasio uMusa nduyo naalĩ mulagĩĩligue nuNzua, pĩna alĩ waakiijĩpia iHyeema, kuitĩ uũgile, “Laaa, uijĩpie tũlũ kumpiani ĩĩo naalumulagĩĩlue munkonko.” 6Ĩpaino waligagiaa uwĩtumi nauuza kwikĩla wa kalĩ, kwilika kĩna wĩĩlĩ umukamantania wilyago nalĩĩza kwikĩlĩkĩĩla, Kunsooko naalĩ lyagĩĩligue kumalago namaaza kwikĩla ĩmaasio ma kalĩ. 7Kuitĩ kanga ilyago liasio lya muandio ĩalĩĩ gyila kaukeepũ, ĩlioma sika alĩ lijilidũũmua kuliasio lya kabĩlĩ. 8Kuitĩ ukuasokia, wiũga, “Laaĩ intondo zipolokile, uũgile ũShekulu, Nineene nĩkakuatimĩlĩlia ĩa munumba ya Ĩsilaeli ilyago nĩpia. Sunga nĩa munumba ya kĩYuda; 9Sika likitũla zĩ lyago liasio naalĩ kulaganile nĩatata aao, palutondo luasio naalĩ niityapile ĩmĩkono yaao Nĩapũnie munsĩĩ ya Mĩsili. Kunsooko sika naikyala mwilyago liane, Nineene nanĩaleka, uũgile ũShekulu. 10Ĩlĩ lyoli lyago nanĩkakuaĩĩkĩlia ĩa munumba ya ĩSilaeli, pĩnanazikĩla intondo zaasio, uũgile ũShekulu Nikiĩĩkĩla ĩmalagĩĩlio maane mwishala liao, Kangĩ nĩkakumandĩka munkolo zaao, Nineene nikitũla Nzua waao Ndĩo ikitũla antu aane. 11Nĩ ndĩo sika ĩkakĩmania wensi numunakaa wakue, katia wensi numunũna waakue, ĩwiũga, ‘Mumane ũShekulu kunsooko tũlũ ensi ĩkimana ĩne, kwipũnĩĩla namuniino sunga namukulu mumiao.’ 12Kunsooko nĩkakuakolelua kinishungu mumpola za oonooni waao, Sunga ĩmĩlandu yaao sika nikakuijuka kangĩ.” 13Kuutambuli waasio wa kuũga; Lyago ni Pia, walĩtendile ĩliasio lya muandio lĩtũle kyulukulu. Ĩpa ĩkĩntu nakyukuandagiaa kwikulupala nukwishila ingĩ piipĩ kwimialansana.


text: 1Luulo gua, naa mũiukile palumuĩ nuKilisito, zidũũmĩ za kukiania, uKilisito kĩna wĩĩlĩ pamukono wa kĩgoosia nwa kĩNzua wikyalansile. 2Sĩĩgĩ ĩza kukiania, sika naza muna nsĩĩ. 3Kuitĩ alĩ mukiile, nuupanga waani upisue palumuĩ nuKilisito mwa kĩNzua. 4uKilisito naupanga wĩĩtu, pĩna ukakigyela, paapo niniinie mukakigyela palumuĩ ninduyo muukulu. 5Luulo gua, piulagĩ ipitũmpĩ pya miĩlĩ yaani pya muna nsĩĩ, ugololia, udobũ, nsula nambĩĩ, masĩĩgo namabĩĩ, nukwiawa, uuo ingĩ wĩtekeli wa anzegamĩla. 6Kunsooko ya izo ukuuzaa uutaki wa kĩNzua. 7Pakatĩ ya zaasio inie niniinie alĩ mukugendelaa ĩkalĩ, namwikyala muzaasio. 8Ĩpaino gua, maĩĩkĩ kulĩ aya tũlũ, utaki nuugaali, nuubĩĩ, nuusingĩĩlia nĩmakaani ma ituki mumĩlomo yaani. 9Muleke kĩĩĩla ulongo, kuitĩ mwaujiulile uuntu wa kalĩpalumuĩ nutendi waakue, 10namuujala uuntu naupia naukutendaguaa upia muulĩngi kwilika lya mpiani yaakue uuyo naaluumbile. 11Ĩpaasio ukutilĩ Mugiliki katia Muyahũdi, katia namualamigue katia nasika mualamigue, sunga mugenda katia munakĩlungu, musese katia mukolelua; ĩpa uKilisito ingĩ muene yensi, numũyensi. 12Luulo gua, inie asaagulua a kĩNzua, eelu nĩaloogua, jialĩ ĩnkolo ya kĩsuusu, untu nauuza, wĩniinupia, upolo ugigimĩlia. 13Ĩmukĩgigimĩlia nukukĩlekela kanga ĩutĩĩte ulukaani lwa kumukosia umuua; kĩna ũShekulu alumulekĩĩle inie, niniinie mutende iio. 14Naikulu nangũlũ jialĩ uuloogua, uuo kĩtũngo kya ukamĩnkĩĩlũ. 15Nĩmatiliga ma kĩKilisito mateme munkolo zaani, iio kĩna alĩ muĩĩtĩlue mumuĩlĩ umuĩ. Kangĩ muĩ nĩmasongelio. 16uLukaani lwa kĩKilisito lwikyale kuwingĩ mumiani mumasala tũlũ ĩmukĩmania nukukĩsugula kumalumbĩĩlio nĩmĩmbo nuwĩlumbĩĩlio wa kĩnkoolo, ĩmukumuĩmbĩla uNzua kuukende munkolo zaani. 17Luensi namukulutenda kulukaani katia kuutendi, tendĩ tũlũ muliina lya kĩShekulu Yesu, ĩmukumusongelia uNzua Tata kwa kĩuyo. 18Inie asungu, mwĩniinupie paagoosia aani, kĩna ijĩpĩĩle mwa kĩShekulu. 19Inie agoosia, alooguĩ ĩasungu aani, mulekitũla nuugaali kumiao. 20Inie aana, akuliĩ ĩaleli aani mumpola zensi, kuitĩ ulukaani ulu luloelĩĩlie kwa kĩShekulu. 21Inie atata, muleke kualeea ĩaana ani, koona alekishuukua. 22Inie asese, akuliĩ mumpola tũlũ ĩaasio naĩĩlĩ zĩ ishekulu aani kukĩmuĩlĩ, sika kuusese wa miiso zĩ naakuloeelagiaa paantu, ĩpa kuugolokũ wa nkolo, ĩmumoopokile ũShekulu. 23Luensi namwitenda, tendĩ kumoo zĩ kwa kĩShekulu, Ĩpa sika kuantu, 24ĩmunanile ya kĩna mukiaanũnkula kwa kĩShekulu uupeegua wa usaali; kuitĩ mukumutumĩla ũShekulu Kilisito. 25Nukoononeelagiaa gua, ukiligia uligia wa oononeelia waakue, kutilĩ kauloeelia.


text: 1Nuandia kukĩtambuĩla nĩndĩo kumpiani, “Muntu alupandĩĩle mĩzabiibu mumugunda, nukita ĩkito, nulĩsĩmbĩla ityulĩ lya kusokolela inkali, nukĩzenga ĩkĩlĩngo kya kulilĩla, nualindĩĩlia ĩalĩmi, nulongola musĩnzo kulĩ. 2Sunga pityũngo liakue numutuma umwĩtumi kualĩmi koona wazaanũnkule inkali za mĩzabiibu kualĩmi a mugunda. 3Naamuguĩla, naamukua, namupunia kunzi, naamushookia mugila kakĩntu. 4Numutuma kangĩ kumiao mwĩtumi wĩngĩ, nunuasio naamukuanga inguma mwityũe, naamutukanga. 5Numutuma numuua, unuasio naamuulaga; nĩĩa iingĩ, ĩĩ naaakua, ĩĩa naaaulaga. 6Alĩ kĩlĩ utĩĩte umuĩ, umuana waakue muloogua; uyu numutuma kumiao nkua ya mumalĩĩlio, nuũga, ‘Ĩkakumukulia umuana waane.’ 7Ĩpa ĩalĩmi aasio naĩtambuĩla eene kueene, uyu wayu musaali, kuĩni kumuulage, nuusaali ukitũla wĩĩtu. 8Naamuguĩla, naamuulaga, naamutaaga kunzi ya mugunda wa mĩzabiibu.” 9Ukitenda yaani gua, umukola mugunda wa mĩzabiibu. Ukiiiza nukukuaulaga ĩalĩmi aasio, numugunda waasio wa mĩzabiibu ukakuapeela antu ĩngĩ? 10Sunga uwandĩkua uu mwikaalĩ kukuusomane, “Igyũe naalĩ alĩsiitile ĩazengi liasio lialĩĩ gyũe kyulu lya kuluũno. 11ulukaani ulu lupũnile kwa kĩShekulu ndulo ingĩ lwa ukulĩlua pamiiso mĩĩtu.” 12Naadũũma amuguĩle, naaliopooka iyũmbĩ, kuitĩ alĩ alĩngile kĩna kumpiani niasio aluataambuĩle ĩeene. Naamuleka, naalongola. 13Naatuma kumuakue katũmpĩ ka Apalisayo nĩantu a kĩHelode amutege muutambuli waakue. 14Naamuagaana, naamuĩĩla, “Mumania, kumanile kĩna ue uue wĩmuntu wa tai, sunga sikukukunkunalaa kumpola za muntu wensi, kunsooko sikukulaaa kamakelu ma antu, ĩpa mutai ukumĩmanagiaa ĩnzĩla ya kĩNzua. Iizane kukumupeela uKaisali ĩkoodi anga zũi.” 15Kumupeelene katia kuleke kumupeela. Ninduyo pĩna nulĩnga uunamampĩlu waao, nuaĩĩla, nĩkĩ mwingema, Ndeetelĩ ĩshilinge ndaae. 16Naamĩleeta, Nuaĩĩla, aityũe ĩlĩ lya kuani munu nuwandĩkua uu. Naamuĩĩla, lya kĩKaisali. 17ũYesu nuaĩĩla, mupeelĩ uKaisali naya kĩKaisali, naya kĩNzua mupeelĩ uNzua. Naamukulilua dũũ. 18NĩAsadukayo, naakuũgaa kutilĩ kawiiuki, naamuagaana, naamukolia naaũga, 19“Mumania, uMusa alukuandĩkĩĩle itĩ, ‘Kanga umuntu wakiisie umunũna wamuleke umusungu mugila kamuana, umunũna waakue wamusole umusungu nuasio, nduyo wamuligĩlie umunũna uluuli.’ 20Alĩ akoolĩ antu mupũngati ĩkĩnũna; nwa muandio numusola musungu, nukia, nduyo sika nuleka kaluuli. 21Nwa kabĩlĩ numusola, nukia, sika nuleka kaluuli; numwa katatu iio; 22sunga tũlũ ensi naa mupũngati sika naaleka kaluuli. ĩMpelo ya ĩa tũlũ nukia numusungu nuasio. 23Muwiiuki pĩna ikiiiuka, ukitũla musungu wa kuani muĩa? Kunsooko tũlũ ensi naa mupũngati alĩ amusolile.” 24ũYesu nuaĩĩla, si luulone mulimĩlĩĩle kunsooko sika mumanile uwandĩkua sunga ingũlũ za kĩNzua. 25Kuitĩ pĩna ikiiiuka kwipũna muakiu, sika akutoolaa sunga kwitoolua, ĩpa ikitũla zĩ amalaĩka mwigyulu. 26Nukumpola za akiu kĩna akũiukagiguaa, mwikaalĩ kalasomane mukĩtabũ kya kĩMusa, mumpola za kĩtũnkũ, kĩna uNzua alumuĩĩlĩĩle nuũga, Ĩne neene nĩNzua wa kĩIbũlahimu nuNzua wa kĩIsaki nuNzua wa kĩYakobo? 27Sika Nzua wa akiu ĩpa wa apanga. Mulimĩlĩĩle nangũlũ! 28Umuĩ wa alangi nuuza nwigyũlia ĩkĩkunguma ni nduyo, nulĩnga ya kĩna waashookelĩĩlie iiza, numukolia, lyagĩĩlio kĩ nalya muandio mutũlũ. 29ũYesu nushookeelia, lya muandio ntĩĩlĩ, Iigia Ĩsilaeli, ũShekulu Nzua wĩĩtu ingĩ Shekulu wing'ene. 30Ninduue muloogue ũShekulu Nzua wako kumoo waako tũlũ nukunkolo yaako tũlũ nukumasala maako tũlũ nukungũlũ zaako tũlũ. 31Nĩlya kabĩlĩ ntĩĩlĩ, Muloogue umunakaa waako kĩna ĩnkolo yaako. Kutilĩ ilyagĩĩlio naliĩngĩ nikyulu kwikĩla aya. 32uMulangi numuĩĩla tai Mumania, utambuĩle iiza kĩna uNzua ingĩ Nzua wing'ene, sunga kutilĩ nuĩngĩ isiititũla umuene dũũ. 33Nukukumuloogua umuene kunkolo yensi nukuulĩngi wensi nukungũlũ zensi, nukukumuloogua umunakaa kĩna ĩnkolo yaako; inkaani izi zukukĩlaa ĩmapolia nĩmakũmbĩ tũlũ mensi. 34NũYesu pĩna nuona kĩna washookeelia kumasala, numuĩĩla, “Ue sika wĩkulĩ muutemi wa kĩNzua.” Kwĩpũna paapo kutilĩ kaumuĩ naalugagũilie kukumukolia kangĩ. 35ũYesu pĩna alĩ wimania muNumba ya kĩNzua nushookeelia, nuũga, “Nĩkĩ ĩalangi akuũgaa kĩna uKilisito ingĩ muana wa kĩDaudi. 36uDaudi umuene aluũgile kuusũũmi wa kĩMuau Muelu, ‘ũShekulu alumuĩĩlĩĩle ũShekulu waane, Kyalansa pamukono waane wa kĩgoosia Sunga pĩna nĩkakuaĩĩka ĩanlugu aako Nsĩlĩlĩ ya mĩgulu yaako.’” 37“uDaudi umuene numuĩta, ‘Shekulu,’ yatũla mbii gua, wĩĩ muana waakue?” 38Nuaĩĩla muumania waakue, ĩsukukĩ nĩalangi, naaloe kwiumba-umba ĩajialile intiila nandĩĩpũ nukwiũgigua mumagulĩlo, 39nukukikyalansa kuntongela mumasũnagogi nukumatengu ma kuntongela pandia. 40Akulĩaa numba za akiĩlua, nukuunamampĩlu akulompaa ilĩĩpũ; ĩa ijililigia ulamulua naulũto. 41Nduyo nwikyalansa nutungĩnkana pauĩĩkĩlo wa sadaka, nũilaa kĩna umulundo wiiikĩla ĩmapeesa muuĩĩkĩlo wa sadaka. Agolĩ iingĩ naaĩĩkĩla mingĩ. 42Nuuza musungu umuĩ, mukiĩlua, mutũka, nuĩĩkĩla pishenti pibĩlĩ, lika kya hela ĩmuĩ. 43Nuĩĩta ĩamanigua aakue, nuaĩĩla, tai namuĩĩla, uMukiĩlua uyu namutũka uĩĩkĩĩle nangũlũ kwikĩla tũlũ naiĩĩkĩla muuĩĩkĩlo wa sadaka, 44Kuitĩ ĩa tũlũ aza iĩĩkĩla kwipũna munsao zaao naningĩ, ĩpa uyu azuĩĩkĩĩle yensi muutũka waakue, ziizo ndia zaakue zensi.


text: 1uUlugu ukupũna pĩĩ, nuwĩkui pakatĩ yaani ukupũnaa mpĩĩ? Sika muumo munsula zaanine nazĩkĩkuaa mupitũmpĩ piani pya muĩlĩ. 2Mukuawaguaa, ĩpa muagila kakĩntu; mukuulagaa nukwiona uwĩĩlu, ĩpa sika mwishũũma kwiligia kakĩntu. Mukĩkuaa nukukĩleea ĩpa muagila kakĩntu kunsooko sika mulompile. 3Mukulompaa ĩpa sika muligilie kakĩntu kunsooko mulompile ibĩĩ, koona mwĩtumĩle munsula zaani. 4Inie agololia, agoosia nĩakĩĩma, sika mumanilene kĩna ĩkĩsuakĩĩa kya unkũmbigyulu ingĩ ulugu kwa kĩNzua? Luulo gua, wensi nusiiile watũle musuamuua wa unkũmbigyulu ukĩtenda watũle mulugu wa kĩNzua. 5Katia musĩĩgile kĩna uwandĩkua witambula nakandaane? uMuau nwikyalile munsĩ yĩĩtu ukukuloogaguaane kuuloogua wa wĩĩlũ? 6Ĩpa ukongelelagiaa uukende; luulo uũgile, “uNzua ukĩsinkaa nĩanalukeemo, ĩpa ukuapeelaa uukende naĩniinupilie.” 7Luulo gua, mwĩniinupie pa kĩNzua. Musiitĩ ũShetani ninduyo ukakumutalama. 8Musũgamĩĩlĩ uNzua, ninduyo ukakumusũgamĩĩla inie. Eeliĩ ĩmĩkono yaani inie anamĩlandu, nukukuzoogia inkolo zaani inie namwa nkolo zibĩlĩ. 9Mwinukua nukwilĩla! Kwisheka kumuani ikaĩlĩke itũle kwilĩla ĩsuka, nuulumbi waani utũle ulanda. 10Mwĩniinupie ntongela ya kĩShekulu ninduyo ukakumukulia. 11Muleke kĩteketa anũna aane. Numuteketile umunũna waakue katia kukumulamula umunũna waakue, ukuuteketaa uUlagĩĩlio nukukuulamula uUlagĩĩlio. Ĩpa malĩĩ ukuulamula uUlagĩĩlio, sikukutũlaa mutendi wa Ulagĩĩlio, ĩpa umulamuli. 12uMupũnia Ulagĩĩlio numulamuli ingĩ umuĩ udũũ, nusũũmile kwigũna nukwiulaga. Uue waani nukumulamula umĩaako? 13Alĩ gua, inie namwiũga, “Nantende katia mudaau kukiingĩla mukaa ĩmuĩ nukukikyala muumo muaka koo, ikwiyĩnza nukukĩsaĩpia,” 14niniinie sika mumanile nazikitũla mudaau. uUmĩ waani yaani? Kuitĩ inie ingĩ zĩ liuki naligyelĩĩle kukatũngo, pembele nalĩula. 15Taazu imuũga, “ũShekulu kanga waloogue nindiishie kuĩ nuumĩ kukitenda itĩ niitĩ.” 16Ĩpaino mukĩkentula muwĩkeemi waani. uWĩkeemi kĩna waasio ingĩ ubĩĩ. 17Iio gua, uzo numanile kwitenda namaza waleke kumatenda, kumuakue uzo ingĩ mulandu.


text: 1Pĩna iyũmbĩ nalĩmutuunĩĩlia kukulutegeela ulukaani lwa kĩNzua, uzo alĩ wĩĩmĩkile pikiki lya nanza ya Genesaleti; 2nuona mapango mabĩlĩ namĩĩlĩ pikiki, ĩpa ĩazui alĩ apũnaa kukumoogia ĩmazũĩlo maao. 3Nũingĩla mwipyango lĩmuĩ, naalĩ lya kĩSimoni, numulompa walĩtelie iniino nikiki. Nũkyalansa numamania ĩmaũmbĩ pĩna alĩ wĩĩlĩ mũpyango. 4Pĩna nukondia kwitambula, numuĩĩla uSimoni, “Tuala pĩna ishimu mumagumĩle ĩmazũĩlo maani muzũe.” 5uSimoni nushookeelia numuĩĩla, “Shekulu, kuagile utiku pee, sika kwaligia kakĩntu, ĩpa kulukaani luako nĩkakumagumĩla ĩmazũĩlo.” 6Pĩna naatenda itĩ, naailingĩĩla inshiĩ ningĩ sunga ĩmazĩĩlo maao namiitiĩka. 7Naaangaazĩlia ĩakamantani aao naalĩ ĩĩlĩ mũpyaango lĩĩa, aaze kukuaalĩĩlia; naaaza naamijulia ĩmapango tũlũ mabĩlĩ sunga namiisheketela. 8uSimoni Petelo pĩna nuona, nutũngama pamĩgulu ya kĩYesu nuũga “Lega kumuane Shekulu, kunsooko ĩne numukola mĩlandu.” 9Kuitĩ alĩ wakulĩlaguaa uwingĩ wa nsiĩ naalĩ aligagiaa, uzo nĩĩĩa tũlũ naalĩ ĩpalumuĩ nduyo; 10sunga gaa uYakobo nuYohana ĩaana a kĩZebedayo, naalĩ akamantani a kĩSimoni. ũYesu numuĩĩla uSimoni, “Lekioopoka, kwipũna nantende ukitũlijũaa antu.” 11Pĩna naamasũgamĩĩlia ĩmapango pikiki, naaleka tũlũ naamutiata. 12Pĩna alĩ wĩĩlĩ mukaa ĩmuĩ ya kaa zaasio, laaa, alukoolĩ muntu naalukankatile ĩmatana. Pĩna numuona ũYesu, nugua uũndaala numupeepia nuũga, “Shekulu, malĩĩ umuloe, wishũũma kwinjelia.” 13Paapo nuunansula umukono numuamba, nuũga, “Numuloe, eela!” Ĩkamuĩ ĩmatana namamulegela. 14Numulagĩĩlia waleke kumuĩĩla kamuntu. Nuũga, “Ĩpa lenda wĩambie kumupolia, upũnie ĩsadaka ya kueligua kumuako kĩna uMusa alulagĩlĩĩlie, yĩĩ ukuĩli kumuao.” 15Ĩpa impola zaakue nazishapatĩlĩkia; namĩlundĩĩla maũmbĩ makulu kwiigia nukwikamigua ĩmauluĩle maao. 16Ĩpa uzo alukĩũnaa kumbuga nulompa. 17Palutondo lumuĩ lwa ntondo zaasio alĩ wimania alĩ akoolĩ Apalisayo nĩalangi alĩ ikyalansile naalĩ apũnile mũishaalĩ yensi ya Galĩlaya nuUyahũdi niYelusalemũ.Nuusũũmi wa kĩShekulu alĩ wĩpalumuĩ ninduyo kwikamia. 18Laaa, antu alĩ amukenkile muntu muluĩle wa kukiigyandi muulĩlĩ, naasiia kukumũingĩlia munumba kukumuĩĩka pamuakue. 19Pĩna naaulia ĩlioma lya kumũingĩlia kunsooko iyũmbĩ, naanankĩla kwityembe, naamũikia pakĩkololo muulĩlĩ waakue pakatĩ ntongela ya kĩYesu. 20Pĩna nuona uusuĩĩli waao, numuĩĩla “Mbuane, ĩmĩlandu yaako yeelagiguaa.” 21Naandia ĩalangi nĩApalisayo kukĩsĩĩgia, naaũga “Aauyu waani nwitambula inkaani za utuki? Waani nusũũmile kwileegelania ĩmĩlandu isiititũla uNzua wing'ene udũũ.” 22ũYesu pĩna nulĩnga uwĩsĩĩgia waao, nushookeelia, nuaĩĩla “Mwishĩĩga yaani munkolo zaani. 23Nayĩmbi naitontũ; kwiũga, ĩMĩlandu yaako yaleegagiguaa; katia kwiũga, ‘Uuka, ulongole.’ 24Ĩpa gua, mumane kĩna uMuana-muntu utĩĩte usũũmi muna nsĩĩ kwileegelania ĩmĩlandu.” Numuĩĩla umukiigyandi, “Nakuĩĩla uuka, wĩtuĩke uulĩlĩ waako, ulongole kukaa.” 25Ĩkamuĩ nuĩmĩka ntongela yaao nwĩtuĩka waasio naaluugonĩĩle, nulongola kunumba yaakue, kunu nukumukulia uNzua. 26Ukulĩlua nauityapa tũlũ ensi naamukulia uNzua, naijulua nuooa, naaũga Kuoonie makula natende. 27Izi pĩna nazikĩla, nulongola, numuona musangulia koodi ĩliina liakue Lawi, wikyalansile panumba ya usangulĩlio wa koodi, numuĩĩla, “Ntiata.” 28Nuleka yensi, nuuuka, numutiata. 29NuLawi numulũgĩla ndia ningĩ munumba yaakue. Muasio alĩ lĩkoolĩ yũmbĩ kyulu lya asangulia-koodi nĩnaĩngĩ naalĩ ikyalansile palumuĩ ndĩo pandia. 30ĩaPalisayo nĩalangi aao naĩĩ kuang'ung'untĩlia ĩamanigua aakue naaũga “Nĩkĩ mwilĩa nukwikopa palumuĩ nĩasangulia koodi nĩanamĩlandu?” 31ũYesu nushookeelia nuaĩĩla Naapanga agila kansula ya mukilĩki, ĩpa naaluĩle 32Sika nijile kukuĩĩta ĩanakulukuuluu, ĩpa ĩanamĩlandu, apele. 33Nĩndĩo naamuĩĩla, “Nĩkĩ gua ĩamanigua a kĩYohana akulaalĩlaa nkua ningĩ nukwilompa, iio nĩamanigua a Apalisayo, ĩpa ĩaako akulĩaa nukwikopa?” 34ũYesu nuaĩĩla, “Mwishũũma mbii kukualaalĩlia ĩanawĩnga pĩna umutooli yĩensi nĩndĩo.” 35Ĩpa intondo zikiiiza pĩna ijilileegeligua umutooli; muntondo zaasio paapo ijilitũlilaalĩla. 36Kangĩ nuaĩĩla ĩmpiani, “Kutilĩ kaumuĩ nukutemaa ĩkĩtaaso muntiila nampia nukukukĩĩĩkĩla muntiila nankulukulu; kanga watende itĩ umĩtanduĩle ĩntiila nampia, nĩkĩtaaso kiasio sika kilĩganĩĩla nĩniasio nankulukulu. 37kangĩ kutilĩ kaumuĩ nukutaagĩlaa umubinio mũyĩndĩ ya ndĩlĩ naikulukulu; kanga wataagĩle, umubinio namupia ukakuitandula iyĩndĩ ya ndĩlĩ, nunduo wiitĩka, niyĩndĩ ya ndĩlĩ ioononeka. 38Ĩpa umubinioo namupia utaagĩlue mũyĩndĩ ya ndĩlĩ naipia. 39Sunga kutilĩkaumuĩ nukukopaa umubinio nwa kalĩ nukwiona nsula kwikopa namupia; kuitĩ ukuũgaa, ‘Nwa kalĩ muuza nangũlũ.’”


text: 1Nuandia kangĩ kwimania pananza. Naamulundĩkĩĩla mulundo mukulu, sunga ninduyo nunankĩla mwipyango, nuĩma muasio munanza; umulundo tũlũ nawĩĩma pityumbĩ piipĩ nĩnanza. 2Nuamania ningĩ kumpiani, nuaĩĩla muumania waakue, 3“Tegeelĩ! Laaaĩ, muminzi alĩ wendile kwiminza. 4Pĩna alĩ wiminza, injia nazigua panzĩla, nazĩĩza inoni nazĩzilĩa. 5iNjia nazigua pipyampa pĩna kutilĩ ulongo nawingĩ, ĩkamuĩ nazilia kunsooko ya ukeei wa ulongo. 6Pĩna ĩmpasu nĩlĩla nazigũnda, kunsooko ngila kamĩli, nazuuma. 7iNjia naziguĩla mumiigia, nĩmiigia namakula namazishopa, sika nazitula kampeke. 8iNjia naziguĩla muulongo nauuza, nazikinda nazikula nazipĩa, injia mukumi matatu, injia makumi mutandatu, injia gyana.” 9Nuũga, “Nutĩĩte ĩakutuĩ a kuigĩlia, nũigie.” 10Pĩna nuĩ wing'ene, io naalĩ ĩensi ninduyo palumuĩ nĩnaikyumi naabĩlĩ, naamukolia ĩndogolelio ya mpiani zaasio. 11Nuaĩĩla, “Inie mwapĩĩlue unkũnkũ wa utemi wakĩNzua ĩpa kuaasio naĩkunzĩ zensi zĩĩlĩ zĩ mpiani, 12‘Koona nailaaa alaae, alekiona; Naiiigia iigie, alekilĩnga; Alekigomoka, aleegeligue ĩmĩlandu.’” 13Nuaĩĩla, “Sika mumanile ĩmpiani ĩĩ, aimpiani zensi mukakuzilĩnga mbii? 14uMuminzi ukuminzaa ulukaani. 15ĩa awa apanzĩla pĩna ulukaani lwiminzua nindĩo pĩna naiigia, ĩkamuĩ nuuza ũShetani, nululeegia ulukaani naalĩ luminzue munkolo zaao. 16Iio-iioo nindĩĩa naaminzue pipyampa, ĩa pĩna akulũigagiaa ulukaani, ĩkamuĩ akuluanũnkulaa kuulumbi; 17ĩpa kuuzaa agila kamĩli mumiao akuĩmaa ntondo nkeei; pĩna zigyelela injago katia mpatĩ kunsooko ya lukaani, ĩkamuĩ akukilaguaa. 18Nindĩĩa naaminzue pamiigia ingĩ naakulũigagiaa ulukaani, 19nuukunkunali wa unkũmbigyulu, nuupembeeligua wa ugolĩ, ninshula nazĩngĩ nazingĩla, nazishopa ulukaani, naaulia uogoli. 20Nindĩĩa naalĩ aminzue pamasalu namaaza, ingĩ naakulũigagiaa ulukaani nukukuluanũnkula, nukwipĩa impeke, umuua makumi matatu, umuua makumi mutandatu, umuua gyana.” 21Nuaĩĩla, “ĩNtala yukuleetaguane ĩĩĩkue munsĩ ityooto katia muulũngũ wa ulĩlĩ? Sika yukuĩĩkaguaane pauĩĩko wa ntala? 22Kutilĩ gua nalwĩpisile, ĩpa itĩ luĩze lwigyelele, sunga kutilĩ lwa unkũnkũ, ĩpa itĩ luĩze lwigyelele. 23Naa ukoolĩ umukola akutuĩ a kuigĩlia, nũigie.” 24Nuaĩĩla, “Laaĩ namulũigilie; ĩngele namukumĩgemelelaa, ĩĩo mukigemeleligua niniinie, kangi mukiongeeligua. 25Nuasio nutĩĩte ukipeegua; nduyo namugila, sunga nukĩtĩĩte ukinamantulua.” 26Nuũga, uUtemi wa kĩNzua ingĩ zĩ muntu nukuminzaa imbeu munsĩĩ, 27nugona nukwilaĩla utiku nĩmunsĩ, ndizo imbeu nazilia nukwikula, uyo sika numanile kunzĩlakĩ. 28ĩNsĩĩ yukupĩĩsagiaa ĩnene; ĩmuandio nole, kangĩ mpũũ, pembele mpeke nazipasa mumpũũ. 29Pĩna naukama, ĩkamuĩ nutuala ĩnsiime kunsooko iyogola lyapikaa. 30Nuũga, “uUtemi wa kĩNzua kuupianĩkĩĩlie niyaani? Katia kuuĩĩke mumpiani kĩ. 31Ingĩ kĩna kabeu ka haladali nakapandĩlue munsĩĩ, ndĩko kaniino kwikĩla imbeu tũlũ zensi za muna nsĩĩ, 32nĩpĩna kapandĩlua kakukulaa, nakatũla kakulu kwikĩla makota mensi, nalĩsonga ntambĩ nkulu, sunga inoni za mukiania zishũũme kuligia uutimo.” 33Kumpiani ningĩ nazĩitĩ alukuatambuĩlaa ulukaani kĩna alĩ asũũmile kukulũigia. 34Sikukĩtambuĩlaa ndĩo isiititũla kunzĩla ya mpiani. Nualondoosia ĩamanigua aakue ing'ene inkaaani zensi. 35Palutondo luasio pĩna niĩ mpĩndĩ, nuaĩĩla, “Kupũũte kwityumbĩ.” 36Naalĩleka iyũmbĩ, naamutuala muumo mwipyango iio kĩna alĩ wĩĩlĩ, nĩmapango namĩngĩ alĩ mĩensi ninduyo. 37Nautũla muzũgo mukulu wa nzega, maĩngo namalĩkuanga ipyango sunga ipyango nalijula ĩmaazĩ. 38Nduyo alĩ wĩĩlĩ kunũma, nugonile mumusegamo; naamulaĩlia, naamuĩĩla, “Mumania, sika kĩntune kumuako ishie nakwikapĩla?” 39Nulaĩla, numĩtakĩla ĩnzega, numĩĩila ĩnanza, “Tuulia, tuula!” ĩNzega nĩtuula nayĩĩ ituulũ dũũ. 40Nuaĩĩla, “Nĩkĩ mwĩooa itĩ? Muagila kausuĩĩline?” 41Naingĩĩlua nuooa ukulu, naĩĩ kĩĩla, “Uyo waani gua, sunga ĩnzega nĩnanza zamũigia.”


text: 1Nupika kuDelibe nĩLisitĩla. Kuasio alukoolĩ mumanigua, ĩliina liakue Timoteo, muana wa musungu wa kĩYahũdi nusuĩlĩĩle, ĩpa ũshee alĩ Mugiliki. 2ũTimoteo alĩ mukuĩlue iiza nĩanũna naalĩ ĩĩlĩ muLisitĩla nĩIkonio. 3uPaulo nukunga ĩtiate ninduyo, numusola numualammia kunsooko ya Ayahũdi naalĩ akoolĩ kunandĩ zaasio, kuitĩ tũlũ alĩ amanile kĩna ũshee alĩ Mugiliki 4Pĩna alĩ akĩlĩĩle pakatĩ ya kaa zaasio, naapeela ĩmalagĩĩlio naalĩ malagĩĩligue nĩatumua nĩanampala naĩĩlĩ mũYelusalemũ, amakendegeele. 5Iio gua, ĩmakanisa namakamĩnkĩĩligua muusuĩĩli; iyalo liao naliongeeleka ntondo zensi. 6Pĩna naakĩla pakatĩ ya nsĩĩ ya Piligia nĩGalatia, pĩnanaasiitĩligua nuMuau Muelu aleke kulutambula ulukaani munsĩĩ ya Asia. 7Pĩna naapika kwitungĩnkana kuMisia, naagema kwilongola kuBitinia, ĩpa uMuau wa kĩYesu sika nuagombia; 8naakĩla muMisia, naatinintĩkĩla kuTiloa. 9uPaulo nwigyeleelua nĩmaoni muutiku numuona umuntu wa kuMakedonia wĩĩmĩkile ukumupeepia, nwiũga, “Pũũta wĩĩze kuna Makedonia ukualĩĩlie!” 10Pĩna numaona ĩmaoni, ĩkamuĩ nakuloma kwienda kuMakedonia, nakumana kutai kĩna uNzua ukuĩtile ishie kuatanantĩlie impola na nziiza. 11Nakulega paTiloa, nakũingĩla mwipyango, nakulongola nakutunga ĩkĩsongela kya kuSamotialeke; sunga mudaau nukupika kuNeapoli. 12Kwipũna kuasio nakupika kuPilipi, ikaa nankulu nyaMakedonia, kangĩ muasio muna Alumĩ alĩ atemile. Nakuĩma mukaa niasio ntondo nkeei. 13Palutondo lwa wikyali nakupũna kunzi ya kaa nakuenda piipĩ pamoongo pĩna alĩ kusĩĩgile kĩna ikoolĩ pawĩtekelelo, nakũkyalansa nukukĩtambuĩla nĩasungu naalĩ, ĩlundĩlĩĩle paasio. 14Musungu umuĩ, ĩliina liakue Lidia, naalukugulagiaa intiila nantitimũ, mukolakaa wa kuTiatila, mukulia Nzua, nukuiigia. Ninduyo uNzua numukũnukula ĩnkolo wazikendegeele nazitambulua nuPaulo. 15Pĩna nubadĩĩzigua nĩa numba yakue sue, nukupeepia nuũga, “Kanga ĩmwamonaa kĩna naazaa musuĩĩli mwa kĩShekulu, ingĩlĩ munumba yaane, mwikyale.” Nukukankanĩka. 16Pĩna alĩ kulonguĩle paasio pawĩtekelelo, mutũgua umuĩ naalutĩĩte lĩsĩĩmuĩ lya uganga wityaĩle nukuagaana; naalĩ waaligĩĩlie ishekulu aakue nsaĩlo ningĩ kuutaĩĩlia. 17Numutiatĩĩla uPaulo nindiishie, nuzoguĩlie, nuũga, “ĩAntu ĩa ingĩ ĩtumi a kĩNzua nwa kukiania, naakumutanantĩlagiaa ĩnzĩla ya ugũnua.” 18Nutenda iio ntondo ningĩ. ĩpa uPaulo nuĩĩpĩlua, nupĩluka, nulĩĩĩla ĩlĩsĩĩmuĩ, “Nakulagĩĩlia ue, kuliina lya kĩYesu Kilisito, pũna mumuakue,” Nalĩpũna lĩĩlo tyũngo. 19Pĩna iishekulu aakue naaona kĩna uulaaĩĩli wa nsaĩlo yaao yalega, naamuguĩla uPaulo nuSila, naakuesa sunga kũgyulaanĩlo ntoongela ya akulu. 20pĩna naatuala kualamuli naaũga, “ĩAntu ĩa ingĩ Ayahũdi, naakumĩzũga ĩkaa yĩĩtu, 21Kangĩ itanantia itendo naza miiko kumuĩtu kukuzigomba nukukuzitenda kunsooko ishie kwĩAlumĩ.” 22ĩAntu iyũmbĩ naaauukĩĩla; nĩalamuli naaajiula intiila zaao kungũlũ, naalagĩĩlia akuue nkome. 23Pĩna naaakua makuo mingĩ, naagumĩla mukĩtũngo, naamulagĩĩlia umulindĩĩli wa kĩtũngo waalindĩĩlĩkie. 24Pĩna nuligia ilyagĩĩlio ĩlĩ, nuagumĩla kwityando lya mukatĩ nuatũnga ĩmĩgulu kumatendele. 25Muutiku wa katĩ uPaulo nuSila alĩ ilompa nukukumuĩmbĩla uNzua ĩmĩmbo, nĩatũngua naĩngĩ alĩ akuategeela. 26Kumpũmpũkĩli umumanga namukulu nausũngũsia ĩnsĩĩ, sunga ĩmĩkũlĩla ya kĩtũngo nĩsũngũsĩka, ĩkamuĩ injĩĩgĩ zensi nazigyulĩka nĩmatendele tũlũ mensi namatũngulua. 27Pĩna umulindĩĩli wa kĩtũngo nulaĩla mundoolo nukwiona kĩna injĩĩgĩ za kĩtũngo zigyulĩkaa, nusopoola iyũmba liakue nusiia wĩulage, nusĩĩga nĩmbũge ĩatũngua amankaa. 28ĩpa uPaulo nwĩtuntĩkia ululi luakue nuũga, “Leka kĩalalia, kuitĩ ishie tũlũ kukoolĩ mwanu.” 29Nulagĩĩlia iintala zileetue, nũingĩlanga mukatĩ nwikĩkĩma kuooa, nuaguĩĩla Paulo nuSila, 30nuapũnia kunzi, nuũga, “Agoosia inie, injĩpĩĩle ntende yaani koona ngũnĩke.” 31Naamuĩĩla, “Suĩĩla mwa kĩShekulu Yesu, nunduue ukigunĩka,” nĩaasio naĩĩlĩ munumba yaako. 32naamuĩĩla ulukaani lwa kĩShekulu, uzo nĩensi naalĩ ĩĩlĩ munumba yaakue. 33Nuasũgamĩĩlia ityũngo lĩlo-lĩĩloo lya utiku, nwĩoogelia inkomele zaao za ukuua, tũlũ ensi. 34Nuatuala kunumba yaakue, nualũgĩla india, nulumbĩkia umuene nĩnumba yaakue tũlũ yensi, kunsooko alĩ wasuĩĩlaa mwa kĩNzua. 35Pĩna naweelaa, ĩalamuli naatuma ĩĩlaasi, naaũga, “Atũnguĩlĩ ĩantu aasio.” 36uMulindĩĩli wa kĩtũngo numuĩĩla uPaulo inkaani izi, nuũga, “ĩAlamuli aatumile ĩantu mutũnguĩlue;” kuluulo gua, pũnĩ kunzi, lendĩ nĩmatiliga. 37Ĩpa uPaulo nuaĩĩla, “Aza akukuile ntongela ya antu sika kualamulue nipilindĩ, nindiishie kuAlumĩ, kangĩ naakugumĩla mukĩtũngo, ĩpaino akupũnie kukĩmpisĩ-mpisĩne. Sika iio; naaze ĩeene akupũnie.” 38ĩĨlaasi naatualĩla ĩalamuli inkaani izi, nĩndĩo naoopooka pĩna naiigia ya kĩna alĩ Alumĩ. 39naaaza naapeepia; pĩna naapunia, naaaĩĩla alege mukaa niasio. 40Pĩna naapũna mukĩtũngo naingĩla munumba ya kĩLidia; pĩna naĩona nĩanũna, naapumbulia, naalongola.


text: 1Nuaĩĩla mpiani ya kĩna ijĩpĩĩle kukumulompa uNzua intondo tũlũ, sunga aleke kũtia ĩnsula. 2Nuũga, “alukoolĩ mulamuli mukaa ĩmuĩ, sika alumoopokile uNzua sunga sika alumukeelĩĩle kamuntu. 3Numukaa niasio alukoolĩ musungu mukiĩlua nukumuagaana nkua kunkua nuũga, ndigĩlia ĩkulukuuluu kumulugu waane. 4Ĩpa nduyo kuntondo ningĩ alusiitile; pembele nuũga munkolo yaakue, malĩĩ sika numoopokile uNzua nakĩ sunga kukumukeela kamuntu, 5ĩpa kunsooko umukiĩlua uyu winjagia, nĩkakumuligĩlia ĩkulukuuluu yaakue, waleke kwinkatalia kwinjagia matũngo mensi.” 6ũShekulu nuũga; “Tegeelĩ kĩna witambula umulamuli nasika munakulukuuluu; 7nuNzua, sika ukakualigĩliane ĩkulukuuluu ĩasaagulua aakue naakumulĩĩlaa munsĩ nuutiku? Ukakuatinĩliane mumpola zaao? 8Namuĩĩla ukakualigĩlia ĩkulukuuluu kuukaaũ. Ĩpa gua, pĩna ukiiza uMuana-muntu, ukakuuonane uusuĩĩli muna nsĩĩ?” 9Kangĩ nuaĩĩla ĩmpiani ĩĩ ĩantu naakĩsanagiaa ya kĩna akola kulukuuluu naakuamela naĩngĩ, 10“Antu abĩlĩ alĩ anankĩĩlee kuNumba ya kĩNzua ende kwilompa, umuĩ Mupalisayo umuua musangulia-koodi. 11uMupalisayo nuĩmĩka nũlompa itĩ pamuakue umuene, Ee Nzua, nakusongelia kunsooko ĩne sika kĩna ĩatu naingĩ, aleegelania, nasika anakulukuuluu, agololia sunga sika kĩna uyu umusangulia-koodi 12Ĩne nukulaalĩlaa nkua zibĩlĩ kwijũma; nukupũnagiaa ityũmpĩ likyumi muuligia waane tũlũ. 13Ĩpa umusangulia-koodi nuĩmĩka kulĩ, sunga sika nugimia kwinansula ĩmiiso maakue kwigyulu, ĩpa nwikuanga ĩkĩkũa kiakue nuũga, EeNzua, unkolelue kĩnishungu ĩne numukola mĩlandu. 14Namuĩĩla, uyu nũika kwienda kukaa yaakue mukola kulukuuluu kwikĩla uyo; kuitĩ wensi nukĩkulagiaa ukiniinupigua, ninduyo nukĩniinupagiaa ukikuligua.” 15Naamutualĩla sunga ipiana wapishumbule; ĩpa ĩamanigua pĩna naaona naagilia. 16Ĩpa ũYesu nuĩĩta aaze kumuakue nuũga; “Alekĩ ĩang'inia aaze kumuane, muleke kuagilia, kuitĩ naĩkĩna ĩa, uutemi wa kĩNzua ingĩ waao. 17Tai namuĩĩla, unuasio nasikukuwaanũnkulaa uutemi wa kĩNzua zĩ mung'inia sikukuwingĩla kainiino.” 18Kangĩ muntu umuĩ namukulu numukolia nuũga; “Mumania numuuza, ntende yaani nuusaale uupanga wa kalĩ nakalĩ?” 19ũYesu numuĩĩla; “Nĩkĩ winjĩta nĩmuuza. Kutilĩ namuuza isiititũla uNzua wing'ene. 20Umamanile ĩmalagĩĩlio; Uleekigololia, Ulekiulaga, Ulekiiia, Ulekikuĩla uulongo, Kulia utata waako numaau waako?” 21Nuũga; “Aya tũlũ namakendegelĩĩle kwipũna uulĩĩsia waane.” 22ũYesu pĩna nwigyũlia ĩzaasio numuĩĩla; “Kĩlĩ umukeepeelue lukaani lumuĩ. Gulia tũlũ yensi nutĩĩte, uooomolanie ĩatũka, ninduue ukitũla utĩĩte nĩkĩuto kwigyulu; nzuu, untiate.” 23Ĩpa pĩna nwigyũlia itĩ, nuona usungu kunsooko alĩ mugolĩ dũũ. 24ũYesu pĩna numulaaa, nuũga; ikakũ kuaasio ĩakola nsao kwiingĩla muutemi wa kĩNzua. 25Kuitĩ itontũ ĩngamĩa kwishelela munsungĩĩli ya lusinge kwikĩla umugolĩ kwiingĩla muutemi wa kĩNzua. 26Nĩndĩo pĩna naigyũlia naaũga; Waani gua nusũũmile kwigũnĩka? 27Nuũga, “Nasika masũũmĩkile kuantu masũũmĩkile kwa kĩNzua.” 28uPetelo nuũga, “Laaa, katĩ, ishie kwalekile inumba zĩĩtũ nukukukutiata ue.” 29Nuaĩĩla; “Tai namuĩĩla, Kutilĩ nulekile numba katia musungu, katia anũna, katia aleli, katia aana kunsooko ya utemi wa kĩNzua 30nasikukipeegua nangũlũ nkua ningĩ munityũngo ĩlĩ, numuunkũmbigyulu naũjile uupanga wa kalĩ nakalĩ.” 31Nuasola ĩaasio naikyumi naabĩlĩ nuaĩĩla; “Laaĩ, kwinankĩla kulunziĩ kũYelusalemũ, ninkaani tũlũ zikikondeeligua naalĩ muandĩkĩligue uMuana-muntu nĩanakĩdagu. 32Ukiĩĩkĩlua mumĩkono ya ndugu nazĩngĩ watendelue ĩmapana, watendelue uugaali nukwitiĩlua ĩmatĩ. 33Nĩndĩo ĩkakumukua ĩmĩkoa nukukumuulaga, nĩpalutondo lwa katatu ukiiiuka. 34Ĩpa sika naalĩnga ĩzaasio nĩnainiino nulukaani luasio alĩ lupisigue kumiao, sunga sika naalekanula nalutambulue.” 35Pĩna nusũgamĩĩla kũYeliko, alukoolĩ mupokũ alĩ wikyalansile panzĩla nũlompa ĩsadaka. 36Pĩna nũigia iyũmbĩ lĩkĩlile, nukolia; “Yaani katĩ?” 37Naamuĩĩla; “ũYesu Munazaleti ukĩlile.” 38Nukulia ĩkĩlanga nuũga; “Yesu, Muana wa kĩDaudi, unkolelue kĩnishungu!” 39ĩAasio naalĩ atongĩĩle naamukalamukĩla watuulie ĩpa uyo nwĩkakia nuũga; “Ee Muana wa kĩDaudi, unkolelue kĩnishungu!” 40ũYesu nuĩma, nulagĩĩlia waleetue kumuakue. Pĩna numusũgamĩĩla, numukolia; 41Usiiile nukutendele yaani? Nuũga; Shekulu, nsiile mone. 42ũYesu numuĩĩla; Upeegue kwiona; uusuĩĩli waako wakukamagiaa. 43ĩkamuĩ nuona, numutiata kunu nukumukulia uNzua. Nĩantu tũlũ pĩna naaona itĩ naamukũmazukia uNzua.


text: 1Kangĩ nuaĩĩla ĩamanigua aakue, “Alukoolĩ muntu umuĩ mugolĩ naalutĩĩte umulindĩĩla-nsao. Uyo nusokigua kumuakue ya kĩna wishapatĩlia inshao zaakue. 2Numuĩta numuĩĩla, Mpola kĩizi nanikigyũlia kumuako. Pũnia iyalo lya ulindĩĩli waako, kuitĩ sikusũũmile kwitũla mulindĩĩli kangĩ. 3uMulindĩĩli nuũga munkolo yaakue, ntendeii, kuitĩ ũShekulu waane wandeegelia uulindĩĩli waane. Kwilĩma sika nsũũmile; kwigelelua niona nsoni. 4Nalĩngaa kĩna nikitenda koona pĩna nikileegigua muulindĩlĩ waane, ĩantu ansũgamĩĩlie munumba zaao. 5Nuĩĩta ĩantu a Mpaa ĩa kĩShekulu waakue umuĩ-umuĩ; numuĩĩla nwa muandio, ‘Alulĩĩle mpaa kĩ kwa kiShelulu waane?’ 6Nuũga, iNgele gyana za makũta. Numuĩĩla, ‘Sola uwandĩkua waako, wikyalanse kuukaaũ, andĩka makumi mataano.’ 7Paapo numuĩĩla numuua, aue, ‘alulĩĩle mpaa kĩ?’ Nuũga, ‘Mĩligo gyana ya upemba.’ Numuĩĩla, ‘Sola uwandĩkua waako, andĩka makumi munaana.’ 8ũShekulu nuasio numukũmazukia umulindĩĩli nasika munakulukuuluu kuusugũ waakue; kuitĩ ĩaana a unkũmbigyulu uu muwĩleli waao uweene asugũ kwikĩla ĩaana a weelu.” 9Nineene namuĩĩla, ĩpaĩlĩ ĩkĩsuakĩĩa kunsao nasika za kulukuuluu koona pĩna zijiliula, amusũgamĩĩlie muwikyalo waao uwa kalĩ nakalĩ. 10“Namusuĩĩli mũintu nainiino ukutũlaa musuĩĩli sunga mũintu naikulu gaa; nasika munakulukuuluu mũintu nainiino ukutũlaa sika munakulukuuluu sunga mũintu naikulu gaa. 11Kangĩ malĩĩ uniinie sika muasuĩĩli munsao nasika za kulukuuluu, waani ukakumusuĩĩla munsao za tai. 12Malĩĩ sika alĩ muasuĩĩli munsao za muntu wĩngĩ, waani ukakumupeela inshao nazaani uniinie. 13Kutilĩ umwĩtumi nusũũmile kukuatumĩla iShekulu naabĩlĩ, kuitĩ katia ukakumusuukĩlua umuĩ nukukumuloogua umuua, katia ukikamantana nuumuĩ nukukumumela umuua Sikaka musũũmile kukumutumĩla uNzua nĩmamona.” 14ĩApalisayo naalĩ alogua mpiia, pĩna naigyũlia ĩzaasio tũlũ, naamumela. 15Nuaĩĩla; “Inie niinie mukĩpeelaa ĩkulukuuluu ntongela ya antu, ĩpa uNzua ulĩngile inkolo zaani; kuitĩ nalukuligue pakatĩ ya antu lukutũla uĩĩpĩlua ntongela ya kĩNzua. 16“uUlagĩĩlio nĩAnakĩdagu alĩ ikoolĩ sunga kuntondo za kĩYohana; kwipũna ĩmatũngo maao iMpola naNziiza ĩza utemi wa kĩNzua zukutanantagiguaa, numuntu wensi ukĩingĩlagiaa kungũlũ. 17Ĩpa itontũ igyulu nĩnsĩĩ zilimansĩĩligue kwikĩla katonua kamuĩ ka Ulagĩĩlio kwioononeka. 18“Wensi nukumuleka umusungu waakue nukwitoola wĩngĩ wagololagiaa; ninduyo nukumutoola uyo namulekue numugoosia wagololagiaa.” 19“Alukoolĩ muntu umuĩ namugolĩ naalukĩtũnga intiila za kĩtemi naza ngele nkakũ nukulĩaa lutondo luensi kumamona. 20Nĩpamulango waakue alukuĩĩkaaguaa mutũka umuĩ, ĩliina liakue Lazalo naalutĩĩte inkonko ningĩ. 21ninduyo alukuuzaa muauwe wikyute kumaminangulua namaguile pameeza ya mugolĩ; sunga imbua nazukumulampa inkonko zaakue. 22Numutũka nukia, nusolua nĩamalaĩka kukĩkũa kya kĩIbũlahimu. uMugolĩ nduyo nukia, nuĩĩkua. 23Ĩpa kuasio kuulungu nunansula ĩmiiso maakue kĩna alĩ wĩĩlĩ muluago, numuona uIbũlahimu kĩna kulĩ nuLazalo mukĩkũa kiakue. 24Nwĩtunta nuũga, Ee tata Ibũlahimu, unkolelue kĩnishungu, umutume uLazalo watoelie ĩnsonge ya luala luakue mumaazĩ walupolie ululĩmĩ luane, kunsooko niaaga muna mooto uu. 25“uIbũlahimu nuũga, Muana waane, juka ya kĩna ue aluligilie maaza ĩmako muumĩ waako nuLazalo iio nuligia namabĩĩ. Ĩpaino nduyo wipumbuligua kunu, ninduue ualaalĩke. 26Kangĩ sika kunsooko yoĩ dũũ, ĩpa pakatĩ yĩĩtu ishie niniinie, lyaĩĩkilue lyĩndĩ kyulu koona ĩaasio naasiiile kwipũna alongole kunsiani alemue, sunga ĩaaiso a kunsiani alemue kwipũũta aaze kunsĩĩtu. 27Nuũga, Tata, nakulompa gua, umutume kunumba ya kĩtata wane, 28kunsooko ntĩĩte anũna aane ataano, koona waakuĩle, alekipika ndĩo paluandĩ ulu ulwa luago. 29uIbũlahimu nuũga, ‘Atĩĩte uMusa nĩanakĩdagu, naaiigie aao.’ 30Nuũga, ‘Zũi Tata Ibũlahimu, ĩpa kanga muntu wapũne muakiu waagaane ndĩo ikipela.’ 31Numuĩĩla, ‘Na asiita kukĩiigia uMusa nĩanakĩdagu, sika ikigomba kanga umuntu wiiuke nakĩ kwipũna muakiu.’”


text: 1Namona nimu nĩpũna munanza nĩtĩĩte matũe mupũngatĩ nimpembe kyumi, numumpembe zaakue ngala kyumi, numumatũe maakue miina ma utukĩli. 2Nĩnimu naalĩ nĩmĩoonie alĩ yĩmpiani nĩnsuĩ, nĩmĩgulu yaakue alĩ zĩ ya ngaa, numulomo waakue alĩ zĩ wa nsimba. iJoka nalyĩmĩpeela ingũlũ zaakue nityengu liakue lya kĩtemi nuusũũmi wingĩ. 3Lĩmuĩ lya matũe maakue alĩ zĩ yaalaaligue luguma lwa nkia; ĩpa ikyuo liakue lya nkia nalĩkamigua, nĩnsĩĩ yensi nĩkulĩlua kunsooko ya nimu niasio. 4Naalĩtekela ijoka kunsooko nalĩmĩpeela ĩnimu uusũũni waakue, naamĩtekela ĩnimu, naaũga; “Waani nwilika nĩnimu, kangĩ waani nusũũmile kukĩlaasa nĩndĩzo?” 5Nĩpeegua mulomo kwitambula makaani namakulu ma utukĩli. Nĩpeegua usũũmi kukĩtuma umulĩmo waakue mieeli makumi manĩĩ nĩbĩlĩ, 6nĩmũmuula umulomo waakue yĩmutukĩle uNzua, nukwitukĩla ĩliina liakue, nuwikyalo waakue, nĩndĩo naakikyalaa mwigyulu. 7Nĩpeegua kukĩlaasa nĩeelu, nukukuadula. Nĩpeegua uusũũmi mutũlũ ensi, uluuli, nĩantu, nintambo, nindugu. 8Tũlũ naakikyalaa muna nsĩĩ ĩkakumĩtekela, muntu wensi kanga ĩliina liakue ĩsika liandĩkue mukĩtabũ ĩkya upanga kya Muana-nkolo naalĩ muulague pĩna alĩ ikĩĩlĩ kwiĩĩkua umukulĩla wa nsĩĩ. 9Wensi nutĩĩte ukutuĩ wa kũigĩlia nũigie. 10Uyo kanga wasole ĩmatepo, ukisholua matepo. Wensi kanga waulage kuyũmba, yumũjĩpĩĩle kwiulagua kuyũmba. Ĩpa papa ugigimĩlia nuusuĩĩli wa eelu. 11Namona nimu nĩnzĩa ninankĩla kwipũna munsĩĩ, ndĩo alĩ ĩtĩĩte mpembe zibĩlĩ mpiani ya muanankolo, nĩtambula zĩ ijoka. 12Yukutumĩlaa usũũmi tũlũ wa nimu nya muandio ntongela yaakue, nukukumĩtenda ĩnsĩĩ sunga tũlũ naikikyalaa muasio amĩtekele ĩnimu nya muandio, niasio uluguma luakue lwa nkia naalĩ lukamigue. 13Ndĩo itenda ilĩngasĩĩlio ikulu, sunga yatende umooto kwiiika kwipuna kwigyulu munsĩĩ ntongela ya antu. 14Ndĩo yukualĩmĩĩlagiaa naakikyalaa muna nsĩĩ, kuilĩngasĩĩlio yaasio naalĩ mpeegue kukuitenda ntongela ya nimu; nĩkuaĩĩla naakikyalaa muna nsĩĩ kukumĩzĩpĩlia nzegamĩla ĩnimu niasio naalĩtĩĩte uluguma lwiyũmba, ĩpa niĩ mpanga. 15Nĩpeegua kwiĩĩkĩla umusũũpo munzegamĩla wa nimu, sunga unzegamĩla wa nimu watambule, nukwitenda aasio nasika ĩtekĩĩle unzegamĩla wa nimu aulague. 16Ndĩo ĩkutenda tũlũ ensi, aniino nĩakulu, agolĩ nĩatũka, akolelua nĩasese aĩĩkĩlue ugomola mumĩkono yaao nya kĩgoosia kamuĩ muusiu waao, 17koona tũlũ wensi walekigula kamuĩ kwigulia, isiititũla utĩĩte uugomola, nduo ingĩ ĩliina lya nimu, kamuĩ iyalo lya liina liakue. 18Ĩpa paapo makoolĩ masala, unuasio nutĩĩte uulĩngi nwaalie iyalo lya nimu; ingĩ yalo lya kĩuntu. niyalo liakue ingĩ magana mutandatu nĩmakumi mutandatu namutandatu


text: 1Naapika kwityumbĩ lya nanza kunsĩĩ ya Agelasi. 2Pĩna nulega mwipyango, ĩkamuĩ nuagaanua numuntu naalupũnile paibĩĩla, munalĩsĩĩmuĩ; 3uwikyaalĩ waakue alĩ paibĩĩla, alukutilĩ kaumuĩ naalusũũmile kukumutũnga, sunga ĩmatendele. 4Kunsooko alukutũngaguaa ĩmatendele nĩmĩkoa nkua ningĩ; ĩmĩkoa nuĩtianga, nĩmatendele numaũnanga; kutilĩ nunumuĩ naalusũũmile kukumudula. 5Ntondo zensi, utiku nĩmunsĩ alĩ wĩĩlĩ paibĩĩla numunkonko, nukwikuuta nukukĩtemanga namagũe. 6Pĩna numuona ũYesu kĩlĩ wĩkulĩ, numumankĩĩla, numutũngamĩĩla, 7nukuuta kululi lukulu, nuũga, “Kwĩmbii nunduue, Yesu, Muana wa kĩNzua nuĩlĩ kukiania? Nakulapia kwa kĩNzua ulekinjagia.” ( 8Kunsooko alĩ walĩĩĩlaa, “Ue lĩsĩĩmuĩ, pũna mumuntu.”) 9Numukolia, “Ĩliina liako uue waani?” Numuĩĩla, “Ĩliina liane neene legioni, kunsooko kwĩiingĩ.” 10Numupeepekia waleke kumaleegia munsĩĩ niasio. 11Nĩpaasio pankonko alĩ lĩkoolĩ dyale lya ngũlũi naalĩ zidĩĩma. 12ĩMasĩĩmuĩ tũlũ namamupeepia, namaũga, “Kutume mungũlũĩ, kuende kuzingĩĩla.” 13Numagombia ĩmasĩĩmuĩ namapũna, namingĩla mungũlũĩ, ndĩlo idyale nalĩtinintĩkĩla pigyĩlĩlĩ sunga munanza; alĩ zĩ magana manzogũ mabĩlĩ, nazikapĩla munanza. 14ĩAdĩĩmi aao naamanka naazishapatĩlia impola mukaa numũishaalĩ. ĩAntu naaaza aone nalutendekile. 15Naamuagaana ũYesu, naamuona umunalĩsĩĩmuĩ wikyalansile, uyu wayu naalutĩĩte uLegioni, ujialile intiila, waazaa nĩmasala; naoopoka. 16Ndĩo naalĩ aoonie naaaganuĩla impola naalĩ zumũgyelelĩĩle umunalĩsĩĩmuĩ ningũlũĩ. 17Naandia kukumupeepia ũYesu walege mumĩmbĩ zaao. 18Pĩna alĩ wiingĩla mwipyango, uzo naalĩ mũingĩĩlue nĩmasĩĩmuĩ numupeepia yĩĩ yĩensi nduyo. 19Nduyo sika numugombia, ĩpa numuĩĩla, “Lenda kunumba yaako nukuantua aako, uaganuĩle naaza wakutendelaa ũShekulu, nĩkĩna azukukolĩĩlue ĩkĩnishungu.” 20Nuenda nuandia kwitanantia muDekapoli kĩna ũYesu alumutendĩĩle; naakulĩlua tũlũ ensi. 21ũYesu pĩna nukondia kwipũũta kwityumbĩ mwipyango, yũmbĩ kyulu nalyumulundĩkĩĩla; nduyo alĩ wĩĩlĩ pananza. 22Nuuza umuĩ wa akulu a shũnagogi, ĩliina lĩakue Yailo; pĩna numuona, nugua pamĩgulu yaakue, 23numupeepia, nuũga, “Umunanso waane wĩpiipe kukia, wĩĩze umuĩĩkĩle ĩmĩkono yaako, umukamie, wĩĩ mupanga.” 24Nuenda palumuĩ nduyo, yũmbĩ kyulu nalyumutiata, nalyukumupĩnga-pĩnga. 25Numusungu umuĩ naalukupũnagiaa ĩmĩgali kumiaka kyumi nĩbĩlĩ, 26nuaga kuakilĩki iingĩ, numala inshao tũlũ naalutĩĩte, sika nuona kauuza nĩnainiino, ĩpa nulualĩĩla udũũ. 27Pĩna nuziigia izi ĩza kĩYesu, nuuza mwiyũmbĩ kwipũna kunũma, numĩamba ĩntiila yaakue. 28Kuitĩ nuũga, “Kanga mambe ĩntiila zakue udũũ nikikamia.” 29Ĩkamuĩ ĩnjiĩlio ya mĩgali yaakue nĩtipa, numana mumuĩlĩ waakue kĩna wakamagiaa muluago. 30Ĩkamuĩ ũYesu pĩna nulĩnga munkolo yaakue kĩna ngũlũ zamukeepela, nuũga, “Waani azumambĩĩlie intiila zaane?” 31ĩAmanigua aakue naamuĩĩla, “Uoonie iyũmbĩ nalyukukupĩnga-pĩnga, ninduue wiũga, Waani numambĩĩlie.” 32Nukalankalia wamuone naazutendile itĩ. 33Numusungu pĩna numana naaza mutendelue, noopoka nũikĩkĩma nuuza numuguĩĩla, numuĩĩla ĩtai yensi. 34Nduyo numuĩĩla, “Maau, uusuĩĩli waako wakukamagiaa, lenda nĩmatiliga, wĩĩ mupanga kwipũna muluago luako.” 35Pĩna alĩ kĩlĩ witambula, naaaza kwipũna kumukulu wishũnagogi naaũga umunanso waako wakiaa; yaakĩgua nakĩlĩ ukumuzũga uMumania. 36Ĩkamuĩ ũYesu pĩna nulũigia ulukaani naalĩ lutambulue, numuĩĩla umukulu wishũnagogi, “Lekioopoka, suĩĩla udũũ!” 37Sika numugombia kaumuĩ kukĩtiata ninduyo, isiititũla uPetelo nuYakobo nuYohana umunũna wa kĩYakobo. 38Naapika kunumba ya mukulu wishũnagogi, nuona umuzũgo nĩkĩlĩlo nuukuuti wingĩ. 39Pĩna nũingĩla, nuaĩĩla, nĩkĩ mukĩzũga nukwikuuta; umuana sikukiile, ĩpa ugonile ndoolo. 40Naamusekekia. Pĩna nuapũnia tũlũ ensi kunzi, numusola ũshee nunina wa muana nindĩo naalĩ yĩensi nduyo, nũingĩla muna alĩ wĩĩlĩ umuana. 41Numũtyapa umukono umuana, numuĩĩla, “Talita kumi; ĩndogolelio yaakue, Munansoo nakuĩĩla, uuka!” 42Ĩkamuĩ umunanso nuuka nũigenda; alutĩĩte miaka kyumi nĩbĩlĩ. Ĩkamuĩ naakulĩlua ukulĩlua ukulu. 43Nualagĩnkĩĩlia waleke kuzimana kaumuĩ, nuaĩĩla wapeegue india walĩe.


text: 1Pĩna ĩasangulia-kooodi nĩanamĩlandu naiishũgamĩĩla amutegeele, 2ĩApalisayo nĩalangi naĩĩ kĩulũnga naaũga; “uMuntu uyu ukuasũgamĩĩlagiaa ĩanamĩlandu, kangĩ nulĩaa ensi nĩndĩo.” 00005.tif Nkolo naalĩĩlĩmĩlĩĩle (Lk 15:4) 3Paapo nuaĩĩla ĩmpiani ĩĩ, nuũga; 4“Waani mumiani nutĩĩtee inkolo gyana, kanga walimĩĩlie ĩmuĩ wasiite kuzileka ĩzaasio namakumi kyenda nikyenda kumbuga, wende kumĩdũũma nĩlimĩlĩĩle sunga wamĩone? 5Ninduyo pĩna wamĩona, numĩĩĩkĩla kumaega maakue kuulumbi. 6Nĩpĩna ukipika kukaa, ukĩĩĩtaa ĩasuaĩĩa aakue nĩanakaa aakue waaĩĩle, ‘Lumbĩ palumuĩ nineene, kuitĩ namĩligagiaa ĩnkolo yaane naazĩlimĩlĩĩle!’ 7Namuĩĩla, iio-iioo ukaa ukoolĩ ulumbi kwigyulu kunsooko ya munamĩlandu umuĩ nupelile, kwikĩla kunsooko ya anakulukuuluu naa makumi kyenda nikyenda nasika asiiile kwipela.” 8Katia ukoolĩ musungu kĩ nutĩĩte shilinge kyumi, kanga wamĩlimĩĩlie ĩmuĩ nasikukusonsagiaa ĩntala nukwipiagula ĩnumba nukwidũũmĩkia sunga wamĩone. 9Nĩpĩna wamĩona ukĩĩĩtaa ĩasuaĩĩa aakue nĩanakaa aakue nukukuaĩĩla, “Lumbĩ palumuĩ nineene kuitĩ namĩonaa kangĩ ĩshilinge yaane naaza nĩmĩlimĩlĩĩlie.” 10Namuĩĩla, “Iio-iioo ukaa ukoolĩ ulumbi ntongela ya amalaĩka a kĩNzua kunsooko ya munamĩlandu umuĩ nupelile.” 11Nuũga, “Alukoolĩ muntu umuĩ naalutĩĩte aana abĩlĩ. 12namuniino numuĩĩla ũshee, ‘Tata, mpeela ityũmpĩ lya nsao nalikitũla liane.’ Nwĩoomolania inshao zaakue. 13Pĩna nazikĩla ntondo sika ningĩ, umuana namuniino nuilingĩĩla tũlũ, nutũnga umusĩnzo kwienda kunsĩĩ ya kulĩ, nusapatĩlia inshao zaakue kuuko kuwikyalĩ wa usambo. 14Pĩna nulĩa tũlũ, nzala nkulu ningĩla munsĩĩ niasio; nduyo nuandia kwikolua ĩnzala. 15Nuenda nutũgua numukolakaa umuĩ wa nsĩĩ niasio, nduyo numutuala kumugunda waakue wadĩĩme ingũlũĩ. 16Alutĩĩte nsula kukikyuta ĩmuululilua naalĩ zukulĩaa ingũlũĩ, ĩpa kutilĩ naalumupĩĩle kakĩntu. 17Pĩna nwijuka mumoo waakue nuũga, ĩAnamulĩmo aanga a kĩtata waane nailĩa ĩkikyuta nukwishaagia, nineene ĩpa nikia nanzala. 18Nikilongola nende kwa kĩtata, nĩkakumuĩĩla, ‘Tata, natimuĩle kwigyulu nĩntongela yaako. 19sika nijĩpĩĩle kwiĩĩtua muana waako kangĩ; ntenda zĩ umuĩ wa anamulĩmo aako.’ 20Nulongola nuenda kwa kishee. “Pĩna alĩ kĩlĩ wĩĩlĩĩ kulĩ, ũshee numuona numukolelua kĩsuusu, numanka numukũmbasĩla munkingo, numusunĩkia. 21uMuana numuĩĩla ũshee, ‘Tata, natimuĩle kwigyulu nĩntongela yaako; sika nijĩpĩĩle kwiĩĩtua muana waako kangĩ.’ 22Ĩpa ũshee nuaĩĩla ĩĩtumi aakue, ‘Mĩleetĩ kuukaaũ ĩntiila niasio nanziiza,’ mumujiale; mujialĩ nĩkĩnanzala muluala luakue niilaatu mumĩgulu yaakue; 23Mĩleetĩ nĩndaama niasio nangĩnu mumĩtemie; nindiishie kulĩe nukwilumba. 24Kuitĩ umuana waane uyu alĩ wakiile ninduyo wiiukaa, alĩ walimĩlĩĩle ninduyo wigyelaa. Naandia kwilumbĩĩlia. 25“Ĩpa umuana namukulu alĩ wĩĩlĩ kumugunda; pĩna nupoloka nukwishũgamĩĩla panumba, nũigia induli za mĩmbo nĩmĩsĩgo. 26Numuĩta mwĩtumi umuĩ numukolia, Mpola izi, ĩndogolelio yaakue yaani? 27Numuĩĩla, ‘uMunũna waako waazaa, nũshoo wamĩtemagiaa ĩndaama nangĩnu.’ 28Nutaka, nusiita kwiingĩla. ĩpa ũshee nupũna kunzi, numupeepeelia. 29Numushookeelia ũshee nuũga, ‘Laaa, ĩne nukukutumĩlaa miaka yĩnga ĩzĩ, sunga sika alĩ ntimulĩĩle kilyagĩĩlio liako ityũngo liensi, ĩpa sika numpeela kakaana-mbuli, nzĩpie ulumbi palumuĩ nĩasuaĩaane; 30ĩpa pĩna waazaa uyu umuana waako naalulĩĩle inshao zaako palumuĩ nĩagololia, wamutemelia uyo ĩndaama nangĩnu.’ 31Numuĩĩla, ‘Muanuane, ukoolĩ palumuĩ nineene intondo tũlũ, kangĩ tũlũ nayaane ingĩ yaako. 32Ĩpa kwijĩpia uulumbi nukwilumbĩĩlia aza ijĩpĩĩle kuitĩ uyu umunũna waako alĩ wakiile nduyo wiiukaa, alĩ walimĩĩlĩĩle nduyo wigyelaa.’”


text: 1Paulo, Mwĩtumi wa kĩNzua, kangĩ mutumua wa kĩYesu Kilisito, koona ĩasaagulua a kĩNzua amĩsuĩĩle nukukumĩlĩnga ĩtai nyukumanagiaa kukumukulia uNzua. 2Nukukuulaaĩĩla upanga wa kalĩ nakalĩ, ĩlĩ lyoli lyago, uNzua, nasikukutambulaa ulongo naalukuĩkĩlĩe kwipũna ĩkalĩ, 3ĩpa pĩna itungo liakue nalipika, nwigyelelia uLukaani luakue muutanantia naalĩ numupeegue ine kwilika lilyagĩĩlio lya Mugũni wĩĩtu, uNzua. 4Nakuandĩkĩla ue Tito, muanuane muusuĩĩli nakukamantĩĩne, uUkende wĩĩ kumuako nĩmatiliga namapũnile kwa kĩNzua Tata nukwa kĩShekulu Yesu Kilisito, Mugũni wĩĩtu. 5Yoĩ nsooko nanukuleka kuKilete, koona uzijĩpĩĩlie naalĩ zishagile nukwiĩĩka ĩanampala mukaa yensi, kĩna alĩ nukulagĩlĩĩlie, 6muntu namugila kishokio, nduyo wĩĩ mugoosia wa musungu umuĩ, nwa aana naasuĩĩli nasika akusokakiguaa ya kĩna asambo katia akakũ. 7Kuiti yumũjĩpĩĩle umulĩnguli wĩĩ muuntu namugila kishokio; kuitĩ mukendegeeli wa mulĩmo wa kĩNzua; waleke kĩkentula, walekitũla mukaaũ wa kutaka, walekitũla nukugaalaa, walekitũla mugaali, walekiawa inshao za nsoni, 8ĩpa wĩĩ musũgamĩĩlia agenda, muloogua wa uuza, nusũũmile kukĩtema, munakulukuuluu, muelu, mukola kĩsiitĩlia namabĩĩ; 9nulũtyapile ulukaani lwa usuĩĩli kĩna iio naalĩ mumanigue wasũũme kukuakamĩnkĩĩlia ĩantu kuumanigua nawa kapanga, nukukuakunguma naĩkĩkunguma nduo. 10Kuitĩ akoolĩ iingĩ naakakũ, naakutambulaa inkaani nangila kandogolelio, apembeelia, nangũlũ ĩaasio a waalami; ĩa ijipĩĩle amũmigue ĩmĩlomo yaao. 11Ĩa naakugomolaa ĩantu a numba zensi naimania nasika zijĩpĩĩle kwimania koona aligie nsao, ziizo nsao za nsoni. 12uMuĩ wa kunsiao, munakĩdagu waao eene, uũgile, ĩAkilete ingĩ aloongo intondo tũlũ, nimu nambĩĩ, alakũ, akata. 13Ukuĩli uu ingĩ wa tai. Kunsooko yoĩ uasokie kuutaki atũle a kapanga muusuĩĩli; 14alekitegeela inshimu za kĩYahũdi, sunga ĩmalagĩĩlio maantu naasiitile ĩtai. 15Intu tũlũ ingĩ yeelu kuantu naeelu; ĩpa kutilĩ nakielu kuaasio naadobũ nasika asuĩlĩĩle, ĩpa ishala liao sunga ĩmioo yaao yadobiligue. 16Akukũmuulaa ya kina amuĩzĩ uNzua, ĩpa kuutendi waao akumukaanaa; ingĩ akola usuukua, aleki, sika ijĩpĩĩle kwitenda luensi naluuza.