text:
Radio Veritas Asia Buick St., Fairview Park, Queszon City, Metro Manila. 1106 Philippines | + 632 9390011-15 | +6329390011-15
Hka Shapan A Hkamja Lam Akyu
Tsawra hkungga ai shiga madat nu wa hpu nau ni daini na hkamja lam machye machyang madat hka ja la na aten lamang hta gaw chying hkrang hpan hta na rai nga ai myen myusha ga hku ရေမုန်ညှင်း ngu shamying ai hka shapan gaw kaning re ai hkamja lam akyu ni lu ai kun ngu ai hte seng nna garan kachyan ya mayu ai. Ndai chyinghkrang hpan hpe anhte jinghpaw mung hta gaw grai wa hkai sha ai hpe n mu ai rai tim, myenmung buga shara nkau mi hkan gaw hkai sha nga ma ai. Chyinghkrang hpan ni hta akya nga nna grai sha mu ai chyinghkrang mung rai nga ai. Ndai hka shapan chyinghkrang hpan gaw hkamja lam a matu mung grai akyu jaw garum ya lu ai hta lawm nga ai re.
Hka shapan hta rawng ai lu sha dat ni hpe tsun ga nga yang vitamin A, vitamin B6, vitamin B12, vitamin K, hpri dat, magnesium, calcium, phosphate dat ni rawng nga ai. Calorie rawng shadang grai yawm ai majaw hpum shayawm mayu ai masha ni a matu kaja dik lusha nam lap mung rai nga ai.
Hka shapan chyinghkrang a hkamja lam akyu jaw ya lu ai hte seng nna hka ja yu ai shaloi cancer ana nbyin hkra makawp maga ya lu ai, salum hkamja ai, nra hkamja ai, hkum katsing si ana nbyin hkra makawp maga ya ai, bawnu kaja ai, sai hkyeng di cell ni n hten mat hkra garum ya lu ai, hkum chying n gun kaja ai hte myi n gun kaja ai hkamja lam akyu ni hpe jaw ya lu ai lam chye lu ai.
Hka shapan chyinghkrang sha ai gaw DNA hten za ai majaw cancer ana byin wa masa hpe shayawm kau ya ai, tsit ai hkrang pan zawn cancer ana n byin hkra mung makawp maga ya lu ai. Dai majaw tsit ai hkrang pan hte hka shapan chyinghkrang lap hpe sinda shan cancer ana, pu cancer ana ni n byin na matu sha ya na kaja nga ai. Hka shapan hta antioxidant grai law rawng nna cancer hpe makawp maga ya lu ai lusha n gun dat ni rawng ai.Grau nna sinda shan cancer,sinwawp cancer hte shat kan cancer ni n byin hkra makawp maga ya lu ai.
Salum hkamja ai - hka shapan chyinghkrang gaw cholesterol hpe shayawm jahkrat ya lu nna salum sai lam lasa ni hpe hkamja shangun lu ai. Tsit ai namlaw namlap ni gaw sai kata na cholesterol hpe shayawm jahkrat kau ya lu nna salum sai lam lasa gyip ai lam ni n byin hkra makawp maga ya lu ai rai nga ai.
Hka shapan chyinghkrang hta calcium grai law rawng ai re majaw nra bawm ai lam n byin hkra makawp maga ya lu ai. Calcium dat gaw nra ni ja hkak na matu atsam grau sharawt ya lu nga ai re. Folic dat rawng ai majaw shayi num ni asak kaba wa ai ten byin law chye ai nra bawm, nra tsam ana n byin hkra makawp maga ya lu ai.
Hkum katsing si ana nbyin hkra makawp maga ya lu ai – hka shapan chyinghkrang hta carotenoid rawng ai majaw hkum chyen si ai, hkum katsing si machyi ai lam nbyin hkra makawp maga ya lu ai hte kaga aten galu machyi chye ai chyi jung ana ni nbyin hkra mung makawp maga ya lu ai, bum machyi sip ai akyu hpe mung jaw ya lu nga ai.
Hka shapan chyinghkrang gaw bawnu hpe hkum sai rawng hkalung shangun ai majaw ana ahkya byin ai lam n nga hkra makawp maga ya lu ai hte isothiocyanates grai law rawng ai re majaw bawnu hkamja na matu garum ya lu ai.
Hkum chying n gun kaja ai – hka shapan hta vitamin C grai law rawng ai majaw hkum chying n gun kaja shangun ai. Sai hpraw di cell ni hpe shalaw sharawt ya nna ana ahkya ni hpe ning hkap ai hta garum ya lu ai re majaw katsi lawt, machyi ai lam n byin hkra kaja dik garum ya lu ai.
Sai hkyeng di ni n hten za mat hkra garum ya lu ai – hka shapan hta vitamin C hte vitamin E grai law rawng ai majaw free radical ni a majaw sai hkyeng di ni hten za ai lam n byin hkra garum ya lu ai. Sai n gun yawm ai lam n byin hkra mung makawp maga ya lu ai.
Myi n gun kaja ai – hka shapan hta rawng ai antioxidant hte rau vitamin A hte zinc dat ni gaw myi hpe grau nna hkamja shangun ai.Vitamin C grai law rawng ai majaw myi kata myi htau byin ai lam n nga hkra hka shapan chyinghkrang hpe sha ya na kaja nga ai. Bai nna hka shapan gaw myi maju lasa hpe mung n gun shabyin ya ai majaw myi san ai hte myi hkamja lam a matu grai hkrak ai lusha rai nga ai.
Hka shapan chying hkrang gaw sai n gun yawm ai hpe mung hkyamsa mai tsai shangun lu ai.Hpri dat hte folic acid dat rawng ai majaw nra hpe hkamja shangun ai. Bai hkum hkrang kata na gung maza ni hpe mung la shaprai kau ya lu ai.
Shingrai tsawra ai shiga madat nu wa hpunau ni ndai hka shapan gaw sha yang mu ai zawn lusha n gun dat mung law rawng nga ai majaw dum nta kata na tsi mawan gawm mi mung rai nga ai.Hka shapan a hkamja lam akyu hte seng nna kalang bai gumhpawn tsun ga nga yang cancer hpe ninghkap gasat ya lu ai, salum hkamja lam a matu kaja ai,shan nsam tsawm ai, sai san ai, hka hkaw kaja ai,sade hte jit bawng nlung rawng ai hpe rin shabrep kau ya lu ai,virus ana kanu ni hpe gasat kau ya lu ai hte iodine dat mung madang tsaw ai hku rawng ai lam ni rai nga ai.
Hka shapan hte seng nna sadi la ra na gaw jit bawng bum ana lu ai masha ni koi gam lu yang kaja ai shing nrai shadawn sharam rai sha na kaja ai lam tsun da nga ai lam ni hpe garan kachyan ya dat lu ga ai.
Lamang tang madun - Julia Ja Ing


c: text/html

text:
June 24, 2022
San Petru yan Pawlu gaw Kabu Gara Shiga hkaw tsun sakse hkam ai lam hta magrau grang ai, Nawku Hpung a kri shadaw (Pillars) lahkawng rai ma ai. Lahkawng yan a atsam marai ni gaw shanhte a n rai, Yesu Madu hte hkrum zup lu ai aten kaw nna lu la ai hte galai shai wa ai prat rai nga ai. Shan gaw Yesu a tsawra myit hpe hkrum katut la ai a marang e, shamai shatsai hkam la ai hte shalawt dat hkrum ai rai ma ai.
SAN PETRU
Petru gaw Galile mung na nga hkwi ai wa rai nga ai. Shi a n hkum tsup ai lam ni hte hkrat sum ai machyi kaba lam ni kaw nna lawt lu ai sha n-ga, Yesu Madu a dam lada ai tsawra myit kaba hpe lu la ai. Kungkyang ai nga hkwi la wa, shana tup nga hkwi ai raitim, nga n lu ai majaw myit htum ai aten ni mung shi hkrumkatut yu nu ai (Lk. 5:5; Yn. 21:5). N-gun lapyin ai hte myit lawan ai wa gaw hkrit kajawng chye ai (Mt.14:30). Yesu hpang hkan ai Kasa wa raitim, mungkan myit masa n hkoi hkraw ai majaw, Yesu tsun ai wudang a lachyum hpe n chye hkap la ai; shawng na daw hta hkrat sum ai wa rai nga ai. Shi a asak hpe nawng kau na matu jin jin rai nga ai nga nna tsun tim, Yesu hpe nyet kau ai (Mk. 14:66-72). Kaning re ai raitim, Yesu gaw Petru hpe tsawra ai, myit n daw na matu, sumgawn hpe hka de kalang mi bai jahkrat shangun ai. Shi a n-gun kya ai lam ni hpe hkap la shangun ai hte wudang hkrun lam hta hkawn sa na matu saw shaga ai. Ndai zawn Yesu gaw Petru hpe hkrit hpa lam kaw na shalawt dat ya ai hte mungkang myit masa kaw nna shlawt dat ya ai. Hkrit tsang lam kaw nna lawt lu nhtawm gwi ai myit masa hpe jaw ya ai. Makam masham hpe shangang shakang n-gun jaw na matu shi hpe Yesu shaga la ai. Sumsing mungdan a sumtzaw ni hpe mung shi a lata hta ap ya ai hte, dinghta ga e gyit da mada gaw sumsing lamu hta mung gyit da ai hkrum na ra ai, dinghta ga e raw maraw gaw sumsing lamu hta mung raw kau ai hkrum na ra ai lam shi hpe tsun da ai (Mt. 16:19).
SAN PAWLU
San Pawlu mung Yesu shalawt dat ai mahkrum madup law law hkam la nu ai. Shi gaw, dip lu dip sha hkrum ai mayan prat kaw nna lawt lu ai wa rai nga ai. Dai gaw, shi hkum nan shi mayam zawn hkrum sha ai hpe tsun mayu ai. Sawlu ngu ai mying kaw nna Pawlu ngu ai mying hpe lu la ai, de a lachyum gaw “Kaji ai” (Small) rai nga ai. Shi gaw, tara ja ai hte Yuda makam masham hpe hkan shadik ai hta madung tawn nna, Karai Kasang hte htingbu wa hpe tsawra ra ai tara hpe gaw hkan sa na yak dum wu ai. Karai Kasang gaw shi hpe dai zawn re ai lam ni kaw nna shalawt dat nhtawn, Kabu Gara Shiga hpe hkaw tsun sakse hkam nna asi law law si lu na matu sasana amu ap ya ai hkrum nu ai. Hkum hkrang hta machyi kaba hkrum ai, zingri zingrat amyu myu hkrum katut ai, kawsi hpang gara hkrum ai; shi hkum nan ning nga tsun ai, “Ngai a hkum shan hta ju ju ai hkrum nga nngai,” nga ai (Gal 4:13-14; 2Kor 12:7-10).
Dai majaw Pawlu tsun ai, “Karai Kasang gaw mungkan kaw na n-gun ja ai ni hpe gaya jahkrum nna, gawng kya ai ni hpe shaga la ai (1Kor 1:27), “Ngai hpe n-gun lagaw shaja ya ai wa a majaw, lam shagu hpe ngai hkamjan lu nngai (Phil 4:13); “Hkristu a tsawra ai hta na kadai wa mi jahka kau lu na ta?” (Rom. 8:35-39) nga ai. Dai majaw San Pawlu tsun gwi ai gaw, “ Nye a jaw e, dai hkaw dan ai ga hpe dan dan hkaw tsun lu nna, maigan amyu ni yawng na la lu hkra, dai Madu gaw ngai a maga de rau tsap nga ai; ngai hpe n-gun shaja ya ai hte hkanghkyi a n-gup kaw na mawoi la ai hkrum ni ai (2Tim 4:`17); nga, sakse hkam da ai. Pawlu mung shalai dat ai poi mahkrum madup: shalawt dat ai hkrum lu ai.
Tsawra ai hpu nau ni, Nawku Hpung ndai n-gun kaba rawng ai (Two giant) Kasa lahkawng gaw shalawt dat hkrum ai hte mungkan ga de Kabu Gara Shi-ga hkaw tsun shachyam shabra ai lam hpe mada yu ga. Shawng nnan e, Yesu hpe hkrum ai shani kaw nna shalawt dat hkrum ai lam rai nga ai. Yesu gaw shan hpe n jeyang ai sha, shan hte hku hkau ai, grai ni htep ai hku shan yan a prat hta shang lawm ai. Shi a kyu hpyi ya ai hku nna shan hpe garun shingtau ya ai. Petru hpe Yesu tsun ai, “Na a kamsham myit n hten u ga, ngu nna ngai na a matu akyu hpyi da ni ai (Lk.22:32). Pawlu hpe mung, “Sawlu Sawlu nang ngai hpe hpa rai zingri nga a ta? nga ai (Kasa 9:4). Anhte yawng a matu mung, Kawa hpang de akyu hpyi let ni htep ai hku Yesu nga nga ai; grau nna shi hpe kau da ai shaloi si mani ai hku anhte hpe garum ya nga ai. Shaloi anhte yawng n-gun atsam rawng nna, anhte a hkrun lam hta matut hkawm sa lu na ga ai.
San Petru yan Pawlu a poi nhtoi hta Wa Sarabyin Francis hkaw tsun ai maning na mungga hpe Jinghpaw hku ga gale da ai re.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mali hka gaw July 21, Dai na de hkying 6 daram hta Myitkyina mare hta masat 978 Centimeter du sai rai nna, hkying hkum mi hta (+5) shadang hte ding yang hka kaba rawt taw nga ai lam chye lu ai.
Myitkyina mare hta gaw masat 1000 Centimeter du yang, lawk nkau hta hka shang wa mai majaw yawng ni sa di na matu mungdaw asuya lamu marang dap kaw nna ndau da ai re.
Myitkyina mare a hkrit tsang hpa masat shadang gaw 1200 re lam chye lu ai.
Mali hka masat 1000 CM du yang, Myitkyina mare kaba kata na Lekone sinna lawk, Rambo hte Chyet Paung Chan lawk ni hta hka shang ai lam dingyang byin nga ai re.


text:
Radio Veritas Asia Buick St., Fairview Park, Queszon City, Metro Manila. 1106 Philippines | + 632 9390011-15 | +6329390011-15
Tsawra Ai Myit Hta, Sin Pawt La Htet Nnga Ai
Nu wa hpu nau ni simsa lam hpe gaw gap ga lamang hta tsawra ai myit hta, sin pawt la htet n nga ai ngu ai lachyum hpe jawm madat la yu ga. N0. 99 (1 Korintu 13:5) Tsawra ai myit gaw, sin pawt la htet n nga ai, mara n tam ai. Si mani ai hte manang wa hpe myit tau ya chye ai. Gumrawng ai laja lana re lam n nga ai. sumnung shingdi ai. Shi a akyang lai len, tsun shaga ai lam ni gaw, masha ni jam jau hkrum na hku galoi n galaw ai. tinang a akyu n tam na matu mung sharin ya nga ai.
Si mani ai lai kyang gaw Masha langai a myit masin hkam sha ai lam rawt kung kaba wa na matu madi shadaw ya ai. Masha ni ga shaga ai madat ai shaloi jaw ai myit masa hte gara hku madat na, gara hku shaga na, gara ten hta zim sha nga na ngu ai hpe mung sharin ya nga ai. Si mani ai myit masa lai len ni gaw Hkristan ni hkap hta la ra ai lai kyang ni rai nga ai. Tsawra ai myit hta ra ahkyak dik gaw, tinang a makau grupyin e nga ai masha marai shagu hte pri nem ai hku ganawn mazum nga sa chye na ahkyak la nga ai.
Shani shagu na prat hkrun lam hta, masha ni hte rau magam gun ai shaloi shanhte a prat hta shang yu ra ai. Masha ni tinang hpe hkungga myit kap wa na matu, masha hpe hkra machyi shangun ai ga ni koi gam ra ai. Masha ni a tsawra myit hpe lu la na matu, shan hte a shanglawt myit hpe hkungga ya nna, shanhte hkum nan tsun hpaw hpang wa na ten du hkra hkam sharang let la nga na atsam rawng ra ai.
100 – Masha langai hte jet ai hkuhkau lam, hpang la mayu jang, ahkyak dik ai gaw tsawra matsan dum chye ai myi rai nga ai. Masha wa a n gun kya ai lam hpe chyu sha n mai yu ai. Tsawra matsan dum chye ai ningmu gaw, dai wa hta nga ai n-gun kya ai lam ni hpe hkam sharang ya lu ai. Dai ningmu a majaw, masha yawng hte maren mara ganawn mazum lu na rai nga ai.
Tsawra matsan dum chye ai myit gaw, masha ni hte n daw n hka myit dun let ganawn mazum chye na matu shabyin ya ai. manaw manang ningnan ni hpe mung jaw ya ai. Tinang gaw masha hpawng shingra hta lawm nga ai, tinang hpe tsawra manu shadan nga ma ai ngu ai myit hpe jaw ya ai. Tinang gaw ndai hpawng shingra hta lawm nga ai ngu nhkam sha jang, shawa hte seng ai lit ni hpe mung n kam la na rai nga ai. Shawa hpawng hte mung htuk hkra n chye nga na rai nga ai. Shanhte gaw shanhte ra ai hpe sha lu hkra la na ngu ai myit rawng mat na rai nga ai. Dai majaw, Tsawra ai myit gaw si mani ai, sumnung shingdi ai ngu ai hpe chye madat na n rai nga ai. N chye madat ai majaw shi a salum hta shara n jaw lu ai nga nna Aquino mare na San Thomas tsun shana dan sai.
Tsawra matsan dum myit rawng ai wa gaw, n-gun jaw ga, shalan shabran ga chye tsun nga ai. Madu Yesu hkum nan shalan shabran ga tsun da nga ai.
(Mt 9:2) Sha e ngwi pyaw nga u ga. myit hkum kaji et.
(Mt 15:28) Num sha e Nang a kam sham ai myit gaw kaba nga lit dai.
(Lk 7:50) Na a kam sham ai gaw nang hpe hkye la nit dai. Apyaw sha wa nu.
Ndai ga ni gaw, masha hpe yu kaji nna tsun ai ga n rai. Myit kaji yawn hkyen shangun ai ga n rai. Masin pawt nna tsun ai ga n rai nga ai. Anhte dum nta masha ni shada ga shaga ai shaloi Madu Yesu a si mani ai ga ni hpe kasi yu la na ahkyak nga ai.
101 – Tsawra ai myit gaw, sharawng shara garum ya chye ai. Tsawra ai myit hte seng nna, masha ni hpe rai n tsawra yang tinang a hkum hpe shawng tsawra u nga nna matsun da ma ai. Rai tim, San Pawlu shadum ai gaw, tsawra ai myit gaw tinang akyu n tam ai, nga nna bai shadum da nga ai. (Philipi 2:4) hta nanhte gaw tinang a akyu matu sha hkum tam mu, masha ni a matu mung myit ya mu nga nna shadum da nga ai. Chyum laika hta e masha ni a matu sharawng shara garum ya ai gaw, tinang a matu akyu tam ai hta na grau madang tsaw nga ai.
Tinang a hkum hpe tsawra ai gaw, kaga masha ni hpe mung tsawra chye na matu, myit masin hpe tau nau shajin da ai rai nga ai. Masha langai mi gaw tinang a hkum a matu pyi maji taw nga jang, masha ni a matu grau maji na sha rai nga ai. Tinang a hkum hpe myit n dik dum ai wa daram maji ai gaw kadai n nga sai nga nna (Si Rak laika 14: 5-6) hta rawng nga ai.
102 - Aquino mare na San Pra ai Thomas tsun shadum ai gaw, Tsawra ai myit hta tsawra ai myit hpe hkap la ai hta na, tsawra ai myit hpe jaw ya ai gaw grau manu dan ai nga nna tsun da ai. Kasha ni hpe grai tsawra ai kanu gaw tsawra ai myit hpe hkap la na hta na shi a tsawra myit hpe jaw ya na hpe grau ra sharawng nga ai. tsawra ai myit gaw tara rapra ai hku lajang ya rit ngu hpyi shawn ai hta grau jan ai tsawra myit rai nga ai. Shi hpa baw amyat bai lu na ngu ai hpe n myit mada ai. Tsawra ai myit hta kaba dik ai gaw kaga masha a matu tinang a asak hpe up nawng kau na jin jin rai nga ai. (Yh.15:13) Tinang a myit hte Sharawng shara hpring tsup hkra garan jaw garan ya lu na matu mai byin a ni?. Mai byin ai. Hpa majaw nga yang chyum laika hta nan tang madun da nga ai. Manu jahpu n jaw ai sha nanhte lu la ai zawn manu jahpu n la ai sha garan jaw ya mu nga nna (Mt.10:8) hta tsun da nga ai. ngu ai lam ni hpe shana dat lu ga ai law.


text:
Nawnglut ginwang, Sezin mare hpungkyi jawng kaw pat hkrum taw ai mung shawa ni, dai hpawt August 11 manap lawt wa lu nna, Tamahkan, Hawng Pa, Nat hka htung mare hkan hprawng shingbyi nga lu
Majan laja taw nga ai Sezin mare kata, mana August 9 ya shana e, Myen hpyen dap hte Sam Hkyeng SNA pawng hpawm dap ni, nbungli hte gap bun nna, mung shawa 30 jan si
Nawnglut Ginwang Sezin mare de, Myen hpyen dap ni Jet Fighter nbung li hte dai ni August 9 ya shani, lahkawng lang da bat sa gap bun taw ai majaw, grup yin nga mung shawa
Nawng Lut Ginwang, Sezin mare majan a majaw, Hpakan mare kahtawng hkan, dumbru dumbra hprawng yen hkawm taw nga ai Sezin hpyen yen ni marai 400 jan gaw, mare kata Myen hpyen dap ni matut


text:
KBC LAILI LAIKA THE HTANGDIP MAGAM DAP
KBC Laili laika hte Htangdip Magam Dap gaw aten hpring magam dap langai mi rai nga ai. Magam Dap kaw nna, Hpung woi masa lam hte seng ai, Amyu lakung shagu a makam masham lam (Chyum laika, shakawn mahkawn, Chyum hpyan laika, Chyum tam laika, Choir buk zawn re ai ni), amyu sha Sharin laika ni hte seng ai laika hi hpe ka gale, ka shapraw, dip shabra nga ga ai. Ginwang hte matut mahkai nna sharin hpawng ni, hkaw tsun hpawng ni hpe mung galaw nga ga ai. KBC Laili Laika hte Htangdip Magam Dap sub-komiti ni hpaw nna mung magam amu hpe jawm gun hpai shakut shaja nga ga ai re.
Ndai magam dap kata kaw hpaw da ai chyum gale sub-komiti ni gaw;
- Lhaovo Chyum gale sub-komiti
- Zaiwa Chyum gale sub-komiti
- Lacid Chyum gale sub-komiti
- Ngoqchang Chyum gale sub-komiti ni rai ma ai.
Lhaovo Chyum gale sub-komiti
Lhaovo Chyum gale sub-komiti ni gaw, ya aten hta Lhaovo shakawn mahkawn mangoi hpe bai gram ka lajang ai amu, Lhaovo laika hpe sharin ya ai amu, Sharin laika buk ni galaw shapraw dip shabra ai amu zawn re ai ni hpe galaw nga ga ai.
Zaiwa Chyum gale sub-komiti
Zaiwa Chyum gale sub-komiti ni gaw Chyum laika ga shaka dingsa gale ai amu hpe madung dat nna galaw nga ai. Chyum laika sharin hpawng hte Zaiwa laika sharin hpawng ni hpe mung galaw nga ai.
Lacid Chyum gale sub-komiti
Lacid Chyum gale sub-komiti ni gaw Lacid laika sharin ai amu, Sharin laika buk ni gyim shalat dip shabra ai amu ni hpe galaw nga ai re. Lacid Hkaja Chyum laika OT hpe galaw na matu mung hkyen lajang nga ga ai.
Ngoqchangh Chyum gale sub-komiti
Ngoqchangh Chyum gale sub-komiti ni mung, amyu sha laika ni hpe matut sharin ya ai lam, Chyum laika sharin hpawng ni hpe galaw nga ga ai.
Ga Gale Hpung (Translation Team)
KBC Laili laika hte htangdip magam dap kaw, Ga gale hpung (Translation team) ngu ai mung hpaw da let, makam masham lam hte seng ai manu dan ai laika buk kaba ni hpe gale, dip, dut shabra ai lam ni hpe galaw nga ga ai.
Ya ten:
- Chyum htai laika (Bible Dictionary)
- Hkristan Makam a ahkyak ai mateng lam ni (Essential Truths of the Christian Faith)
- Chyum tam laika (Bible Concordance) ni hpe ka gale nga ga ai.
Laili laika hte Htang dip magam dap hte matut mahkai bungli galaw nga ai ni
- SIL (Thailand)
- Myen Mung Chyum laika hpung
- Bethlehem Church, USA.
KBC Laika seng
Laika seng mung Laili laika hte htangdip magam dap kaw nna lit la let, makam masham hte seng ai laika muy hkum sum hpa hpe dut ya nga ga ai. Ndai laili seng hta hti ai laika ni sha nrai, ka na laika, ballpen, maisau hkum sum hpa dut lu na matu mung galaw sa wa nga ga ai.
Hanson Htangdip Gawng
Hason Htangdip Gawng mung KBC Laili laika hte Htangdip magam dap a bungli dabang langai mi rai ga hte maren Makam masham hte seng ai laika myu hkum hkra, shaga laika ni, lakmat ni, kaga hpan amyu myu hpe dip ya nga ai re. KBC, Ginwang hte Buga ni ap wa ai bungli hpe kaja dik ai hku nna lit la galaw ya nga ga ai. Laili laika hte Htangdip magam dap a lam hpe ntsa lam ndai hku tang madun let hpungdim nngai.


text:
Rasha a Bumerang, hpyenla htaw hpri makawp mawdaw n’nan sing gaw, June 24, bat Masum Ya shani Moscow, Red Square hpyen hprim kaba galaw ai shaloi, wan hkru ai lam byin ai re.
Bumerang gaw leng hte re ai hpri makawp hpyen mawdaw amyu hta tsang madang hpang jahtum rai nna dap hkum jai lang lu na yaw shada let Military Industrial Company galaw ai re. Dai hpe ningpawt nna, K-16 APC (Armored Personnel Carrier) hte K-17 IFV (Infantry Fighting Vehicle) hpe Moscow, Red Square kaw galaw ai Padang Dip Nhtoi hpyen hprim hta e mungshawa hpe madun dan sai.
Bumerang a shawng n’nan hkrang kasi (prototype) hpe 2013 hta shapraw nna, masat nambat hku galaw shapraw ai lam (serial production) hpe gaw 2020 hta hpang wa ai re. Shawng n’nan, shawa pya dan ai lamang hpe 2015 May 9 hta Moscow makau Alabiona gawt chyam shara kaw galaw wa sai.
Ya yang Rasha hpyendap hta naw jai lang nga ai, BTR-82A hte BTR-80 APC baw hpan hpri makawp mawdaw 2,000 grup yin nga nhtawm, dai shara kaw galai lang na yaw shada let Bumerang hpe gyin shalat wa ai rai nga ai.
Rasha gaw kalang dat ndai Bumerang majan mawdaw n’nan sing hpe maigan de shapraw dut na matu ndau tawn ai hta, lu dut ai manu ntsa lam Amerikan dollar $1 billion re nga, Rasha asuya a laknak dut hpaga dap, Rosoboronexport a shi rung (press office) gaw April shata hta tsun wa sai.
Rosoboronexpert CEO Alexander Mikheyev tsun ai kaw, Afrika, Sinpraw Ga-ang, Sinpraw-dingda Asha (Myen mung lawm ai), hte CIS (Soviet USSR na ga garan ai mungdan ni), mungdan ni gaw Bumerang hpyen mawdaw hpe myit shang sha ai lam ni madun wa sai nga, tsun ai re.
Bumerang majan mawdaw hpan hpe Rasha Makawp Maga Dap a htet shana ai majaw gin shapraw ya ai re. Laklai ai atsam gaw, shi a hkum hta laknak hte hkingrai hpan amyu myu law dik madang shakap lang lu hkra hkrang shapraw tawn ai re nga, Rosoboronexport shaleng tsun ai.


text:
KBC pran wan hpaji masing hte maren, KG kaw nna Tsang 10 du hkra hpaji jawng langai hpe Myitkyina shatapru buga hkalup hpung hta hpaw hkyen sai lam chye lu ai.
Lai wa sai May shata kaw nna, hkyen nga ai KBC a pran wan hpaji masing hta, ya ten buga hpung shagu hta jin ai ni jawng lung hpang sana re majaw, shatapru buga hkalup hpung gaw July praw 4 kaw na 9 duhkra jawng mying hta nga sai rai nna, jawng lung ladaw gaw, 2022, August shata praw 1 kaw nna, 2023 May shata du hkra rai na lam Shatapru buga hpung Rev. Lamung Awng Seng kaw nna chye lu ai re.
Sharin ya mat na, sharin sr,srn ni chyawm gaw, buga hpung kata, TOT wunkat la da ngut sai sr,srn ni hte ap nawng sr,srn ni the sharin ya mat na lam chye lu ai re.
Lai wa sai, May shata praw 26 ya shani hta, KBC hpaji the Ningbaw ningla shalat magam dap kaw nna woi awn galaw ai, sharin sara tai wunkat jawng yu lamang hpe galaw la ngut sai rai nga ai.
………………


text:
Mungmyit Sinli Ga, Muse lahta Mungbaw, Wing Seng mare hta Myen hpyen dap ni n dai laman shana shagu laknak kaba gap shadam bun ai majaw, ginra masha ni hkrit tsang taw ai lam chye lu ai.
November 21 ya shana, Wing Seng Sama kawng kaw na gap dat ai laknak kaba si gaw Hka Nan lawk na maran n ta wa hkrak hkra ai majaw, dum nta masha ni hkala hkrum wa ai lam chye lu ai.
“Myen hpyen dap ni n dai lahkawng masum ya shana shagu laknak kaba gap shadam ma ai, Ying La Bum kaw na mung, Sama bum kaw na mung gap shadam dat dat rai ma ai, mana gap dat ai laknak kaba si langai Hkanan lawk na Maran n ta wa hkrat ai, n ta mung hten nna, Maran ding gai mung hkala hkrum ai, dai zawn laknak kaba hkrai gap shadam bun na anhte mung shawa ni hkrit na pyi n lu yup ai” nga tsun dan ai re.
Dai ginra hta Myen hpyen dap ni shamu shamawt ai lam grai wa n nga ai raitim, bum kaw na laknak kaba gap bun bun re lam ni ding yang byin taw ai lam chye lu ai.
Ya ten dai ginra hta, Myen hpyen dap hte KIA, MNDAA dap ni lapran hpyen masa yu maram hkat taw ai rai nna, lai wa sai bat hta mung, Mungbaw Mai Hpang Mare hta majan byin wa sai re.


text:
Hpakan KIA Dapdung 6 a Ningtau Dap Up Marip Brang Ja gaw machyi sawng nna August praw 2, Laban Ya shani, n nga mat ai lam, Hpakan KIA shiga lawk tsun ai.
KIA Dapba 9 npu Dung 6 2ic (second in command) Marip Brang Ja gaw tsirung kaba de sa wa ai lam kaw n nga mat ai re lam, matut chye lu ai.
Sai rawt hte Hkali kumla machyi kaba sawng ai ten tsirung sa wa ai lam lapran n nga mat ai re nga, tsun ai re.
Grau nna, mare kaba hte tsan ai shanglawt hpyendap ni hta magam gun ni machyi kaba sawng wa na n lu sharang ai madang du jang she tsirung lu sa ai masa re lam hpe sagawn chye lu ai.


text:
Ndai masa gaw woi awn ai Ningbaw Ningla ni jawm galaw ga ngu ai masa rai nga ai. Ndai ni gaw masha langai hta jan ai ni re majaw, “Gumrawng” ngu ai.Rawng rawng re ai, marawng ai, ningbaw laww law ngu mayu ai. Shanhte hpe lit jaw ai wa n nga ai.Shanhte hpe lata dat ai ni mung n nga ai.Shanhte a myit jasat hte ra wa ai hta hkan nna, galaw shapraw ai masa rai nga ai. Ndai ni a myit jasat gaw yawng maren mara rai nga ai. Kadai hpe mung lit n jaw, n shangun, n matsun hkat, n san hkat ra ai. Tinang htuk manu dum ai hku wanglu wanglang myit yu nna galaw ai satlawat rai nga ai. Anhte Kachin ni hta Gumchying Gumsa satlawat rawng ai masha, Gumrawng Gumtsa satlawat rawng ai masha , Gumlau satlawat rawng ai masha daini du hkra naw nga nga mali ai. Masha kaw nna she mungshawa byin wa ai re majaw, mungmasa langai ngai hpe atsai di dawm kau na matu n loi la nga ai. Dinghku langai kaw sha pyi ndai satlawat masum rawng nga ai re majaw, mare, mungdan kata kaw gaw grai law hkra gayau rawng nga na sha re. Shada sat jahtum hkat ra na masa byin wa lu ai. Dai majaw gara masa hpe mung shamyit kau, dawm kau n ra ai sha akyu jashawn jai lang na matu myit ra na lam nga ai.
Moi jiwoi jiwa ni jai lang wa ai, asung jashawn hkrat wa ai, hkrum katut wa ai hpyen zai ladat amyu hpan (7) nga ai hpe mu lu ai.
1.Tsingdu katsen majan zai ladat hpaji; tsing katsen majan zailadat hpaji ngu ai gaw hpyen wa hpe gasat ai lam hta dan dan leng leng n rai ai sha marai langai hkrai hku nna hpyen wa n dum n shai na hku hpyen wa a kata de sa shang rawng ai zai ladat hpaji rai nga ai. Tsingdu katsen ni mung gara hku sa wa, shang wa nna lahprang kaw sa jung ai n mu dat ai. Gaya gaw gaya machyi tim katsen hpe gaw n mu lu ai, Ndai tsingdu katsen majan zailadat hpe Gatmai majan zailadat hte dang kau lu ai da.Gatmai ni a lai ladat hpe yu nna kasat ai lam rai nga ai. Gat mai ni gaw shi a lagat tsip hpe gawk hte gawk shara atsawm sha masat ai. Kanu rawng ai gawk, La rawng ai gawk, lusha bang ai gawk, hkyi bang ai gawk, sin langa ni rawng ai gawk, bungli galaw ai ni rawng ai gawk ngu nna atsawm sha shara masat dat ai. Dai hte maren tsingdu katsen ngu ai majan hpyen hpe dang na matu gaw tinang a mungdan, lamu ga, mare kahtawng hpyen dap ni hpe shi hte shi lit la na masha gu gu ra ra jahkrat da nna gara hku mung lagyim shang n lu na hku galaw ra ai.
2.Kugyin kuyang majan zai ladat hpji; Ndai majan zailadat gaw hpyen wa a shara de lanak hte n re ai sha hpaga lam (shnr) kanawn mazum lam zawn rai nna hpyen wa sum machyi wa ai baw nhprang sut rai, htunghkrig makam ni yawng hpe jahten kau ya ai hpyen ladat rai nga ai, Pru wa shang wa wanglu wanglang re ai shaloi jai lang ai ladat rai nga ai. Ndai ladat hpe hpumlum majan ngu ai gaw tinang a myu sha ni yawng myit hkrum shang lawm nna masha yawng kahtet kamawt suhprang shang lawm ra ai zai ladat rai nga ai.
3.Dingla sheng (N mu na) majan zai ladat hpaji ; Ndai majan zailadat hpaji gaw tsingdu katsen majan hte loili bung ai. Dingla sheng gaw myi hte n mu lu tim sheng sheng nga gawa ya ai. Tsun mayu ai lam gaw ndai wa gaw hpyen re ngu nna magra madum masat n lu ai. Raitim hkam sha ai lam, dingbai dingna jaw ai lam gaw byin shangun ai ladat rai nga ai. Dingla sheng majan zai ladat hpe wan nli galip zai ladat hte dang ai da. Wan nli galip majan zai ladat zai ladat ngu ai gaw hpyen wa chyinglau ai shara hkan kadai chyinglau ai hpe atsawm hkrak n mu ai. Raitim manghkang nau n sawng shi ai shaloi n-gun kaba, tara kaba jahkrat nna jau jau shamyit ai majan zai ladat hpaji rai nga ai.
4.Du dan sinle zai ladat hpaji; Ndai majan ladat gaw hpyen ni yawng hpe n re sha ahkyak ningbaw, ahkyak shara ni hpe lata nna shamyit ai zai ladat hpaji rai nga ai. Singlen majan hpe du hkawp majan zai ladat hte gasat dang lu ai da. Du hkawp majan zailadat ngu ai gaw tinang a masha kam ram ai san da ra ai.
5.Maza kawn majan zailadat hpji; Ndai maza majan ngu ai gaw, Mungmasa hkaw tsun ai hku shang ai majan, nawku hpung hku hkaw tsun nna shang ai majan rai nga ai. Ndai ladat gaw masha yawng kaw na chye shangun lu ai rai nna,Mung masha ni wamwam damdam byin mat wa lu ai. Maza kanu shang jang nta ni yawng tsam hten mat ai wa lu ai. Maza jan hpe dumsi koi (shr) sumsi ju majan zailadat hte gasat dang lu ai da. Dumsi koi majan gaw tinang mung n-gup ga hte shawu nna tara hkaw ra ai, kahkyin gumdin ra ai. Dumsi hpe n madun ai sha, dumsi mun, dumsi ju hpe sha madun ai ladat rai nga ai. Hpa majaw nga yang dumsi mun hpe yu nna mun pyi dai daram kaba masen jang gaw hkum hkrang gaw grai kaba na re ngu kam shangun ai lam re nga ai. Shing-rai tinang a hpyen n-gun masha n-gun ni hpe hpyen wa hkrit hkra shawu hkaw tsun ndau ra ai.
6.Wa ndu majan zai ladat hpaji; Wa ndu majan ngu ai gaw hpyen wa a shara lamu ga de hpyen wa hpe gasat na matu tinang a nga shara, lagaw dahpran na shara lajang la nna gasat ai zai ladat rai nga ai. Waq ndu ni mung waq grawng nhkrun htu ai lai lang nga ai. Ndai wa ndu majan hpe gaw ning-re dan majan zai ladat hte gasat dang lu ai da.Ning-re dan ngu ai gaw tinang a lamu ga shadip shahpang hpe hkrak masat ai majan ladat rai nga ai. Hpyen wa sa shang nna shara la n mai hkra tinang a shadip nga shara ngu ai hpe hkrak masat shagrin da ai lam rai nga ai.
- Wa nawng wa tsa majan zai ladat hpaji; Ndai majan gaw hpyen hpung hpyen man wunawng wuwa hte shang htim gasat ai ladat rai nga ai. Wa ni wunawng hku kanawng hkawm ai lai ladat rai nga ai. Ndai wa nawng wa tsa majan hpe ning-re dan majan ladat hte gasat dang lu ai da. Bum ga de hkarang yi hkan wa nawng ni n sa lu na matu nban ni jung masat nna, wa ni hpe jahkrit lu ai. Dai hte maren hpyen wa hte mung shadip shara masat kau ra ai lam galaw ra ai.N shana ai sha, n shaga ai sha, n shaga ai sha hpyen hpung ni majoi n mai lai shang na matu rit nga ai. Ga shadawn:moi woikang hkumlai makau kaw na Maung Gam gawkngu upara gaw moi jiwoi jiwa ni lawu Mung na hpyen ni hte shara masat ai re da. Ndai shara de majoi lai lung wa ai majaw lawu Mung na hpyen ni a mare nawng nawng kan ana zinli hte si ru ai lam byin lai wa ga sai. Dai majaw dai ni mung anhte ni Hpan karai a hkinghtawng shadip hpe akyu jashawn nna, hpyen ni hte ning-re dan masat nna gasat yang dang na lam nga ai.
Pungga Sinwa Awng


text:
Myen asuya dap hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung, KIA, lapran bat lahkawng laman lahkawng lang gasat gala ai lam gaw Lahta Sammung, Kutkai ginwang kata June 17, bat Masum Ya jahpawt daw byin wa sai re.
Kutkai a sinna-dingdung maga KIA Dapba (4) npu Dung (8) Kaleng ninghtawn rung daju ai Nawng Maw Bum de Myen hpyen hpung ni htu lung wa ai majaw akajawng gap hkat wa ai re nga, KIA Dapba (4) hpyendu langai ya na zawn tsun ai.
“Myen ni htu lung wa ai gaw masum mali ya daram rai sai, jut masum kaw na htu lung wa ai re. Tat-ma (88) hte kaga dap ni lawm ai hpyen hpung n-gun yawng 400 daram re” nga nna bat Masum Ya shana de tsun ai re.
KIA Dapba (4) ginwang salang ni Kaleng Ninghtawn Rung kaw du nga ten, htu lung wa ai Myen hpyen hpung hte ninghtawn rung shimlam la ya ai KIA Dapnawng (29) hte hkrum katut gasat poi byin ai re lam, lahta na KIA hpyendu wa tsun ai re.
Lai wa sai bat mi jan Muse ginwang kata KIA Dapba (6) npu Dung (9) headquarter Htan Hpa Bum hpe June praw 6, 7 hta Myen hpyendap Tat-ma (88) hte (99) pawnghpawm hpyen hpung kaw nna sa htim gasat zing ai lam galaw lai wa sai re.
Mungkan COVID-19 ana zinli byin nga ai ladaw, jahten sharun hpung ngu masat ai Rahkai AA hte byin ai majan hta lai nna, ngam ai shara ma hkra mungdan ting madang May 10 kaw nna August 31 du hkra majan jahkring tawn ai lam, Myen hpyendap ndau da tim, Lahta Sammung e KIA hpe ‘ginra jasan jaseng masing gabaw’ hte htu gasat ai lam ni galaw nga ai re.


text:
Hpakant ginwang, Loi Mun ninghtawn, Nam Te ja maw grupyin chyat rawng nga ai mungshawa ni hpe Myen hpyen hpung ni shimlam la ya
nna htinggaw (185), La (221), Num (108) yawng marai (329) hpe mawdaw (8), Cycle (105) hte April shata 27 ya shana 9 pm ten daram pru wa sai lam na chye lu ai.
Ndai hpyen-yen mungshawa ni gaw ya ten Nawng Ing (Inndaw) mare na hpungkyi jawng kaw du hkring nga ma ai rai nna, Myen asuya Immigration kawn mying jahpan hta la ngut ai hpang tinang buga de bai wa shangun na re lam matut chye lu ai.


text:
Shawgu ginwang gumshem myen hpyen dap a matu shang gumhpraw tam ya nga ai hpai da da shara ni gaw, shata 2 laman grau grau law wa lam ginra masha ni tsun nga ma ai
Jinghpaw mungdaw de hpyen n gun jat na matu lung wa ai Myen hpyendap mawdaw 2 hpe Namti mare makau e Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA kaw nna hkap gasat ai lam chye lu ai.
Myothit, Kunglaw mare sinpraw hkran Salawng kawng de sa gasat ai Myen hpyendap a nbungli 2 hta na langai hpe dai hpawt hkying 9 daram hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA gap jahkrat kau ya
Hpakan mung shawa n gun madun poi hpe Myen hpyendap maga sinat hte sa gap ai majaw marai langai asak si sum mat nna kaga marai langai gaw ningma sawng mat ai lam chye lu
Wunpawng Mungdan Shawnglawt Hpyendap KIA Ginjaw ginra Dapba 5 npu dung 19 ginra rai nga ai Hpun Lum Bum de Myen hpyendap kaw nna nbungli bawm sa jahkrat ai lam chye lu ai. May 1,
Nmawk hte Daw Hpum Yang lapran na Numlang mare kata mung shawa ni a dum nta hte laika sharin jawng ni hta bai jat wa ai hpyen n-gun 300 daram dap jung nga ai lam
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA Dapba 5 npu, dung 15 shara rai nga ai Manmaw-Laiza lam sinpraw hkran de, Myen hpyendap kaw nna shani shagu nbungli hte wa gap gasat nga ai gaw bat mi
April 28 ya shani kaw nna hpakan de Jak sau htaw shalai na matu Myen hpyendap pat hkum ai majaw, ya ten sau manu ka-ang hkup rawt nna mung shawa ni myit tsang nga ma
Namti mare hta PSI (salawng) shakap da ai dum nta ni hku nna lawan zing kau na matu hte matsun nhkan ai ni ahkyak la hkrum na re nga nna Myen hpyendap a salung sala
Myen hpyen dap hpe ning hkap, gum lang ai lam n galaw na matu hpyendap shangun dat kasa Duwa Hkyet Hting Nan a Putau hkrunlam hta makam masham hte htung hking hpung ningbaw ni hpe


text:
US Nbung Dap, Hka Dap, Marine Corps, hte Japan Madu Hkum Makawp Maga Nbung Dap na nbungli ni shanglawm let Indo-Pacific ginra hta, Aug. 18, 2020, hta kaba ai madang hpyen shaman shakyang wa sai lam, bat Lahkawng Ya shani, US Pacific Air Forces shiga shapraw ai.
Lamang kaw lawm ai hpyen nbungli ni hta, B-1B Lancers mali, B-2 Spirit Stealth Bomber lahkawng, F-15C Eagles mali gaw aten hkying hkum 24 laman Indo-Pacific ginra kata Bomber Task Force missions (bawm jahkrat pyenli dap a shaman shakyang lam) hpe matut manoi galaw ai re.
Indo-Pacific ginra tinang jinghku hte ginrun mungdan ni ntsa US a hkam dahka sakse madu ai hku nna Pacific Air Forces gaw aten shagu BTF (Bomber Task Force) lamang galaw nga ai re.
“Ndai aten mi hta nbung dap ni kalang dat shaman shakyang lamang galaw ai lam gaw anhte a Indo-Pacific hpyen man sim sa lam masing hpe madi shadaw ai hku nna anhte a atsam hte gara shara kaw na mi rai rai lawan ladan hpyen n-gun jai lang lu ai atsam ji jin rai nga ai hpe madun dan ai re” nga, Pacific Air Forces commander, Gen. Ken Wilsbach tsun ai.
Shawng n’nan, B-1B Lancers lahkawng gaw US South Dakota mungdaw, Ellsworth Air Force Base (AFB), kawn Japan Panglai de pyen lung wa nna, JASDF (Japan Air Self-Defense Force) hte ginrun shaman shakyang wa sai.
Bai, kaga B-1B Lancers lahkawng gaw Pacific Nammukdara Guam zunlawng, Andersen AFB, kawn shanglawm wa ai rai nga ai.
Dai ten hta sha, Japan Kadena Air Base (AB) na pyen rawt wa ai F-15C Eagles mali gaw Japan Panglai de B-1B mali hte pawng gahkyin nhtawm, US Hka Dap nbungli htaw sanghpaw USS Ronal Reagan Carrier Strike Group (CGS), Japan daju US nbungli dap Air Station Iwakuni na F-15 Lightning IIS hte JASDF F-15J, ni hte jawm shaman shakyang wa sai.
B-2 lahkawng gaw, India Nammukdara kata ginrun hpyen gasat ladat shaman shakyang ngut nna Hka Dap Garum Dabang (Naval Support Facility), Diego Garcia de bai nhtang wa ai re.
Miwa a Dingda Miwa Panglai hta hpyendap grau grau shagreng wa nhtawm shara shanyen la wa ai sat lawa a majaw Indo-Pacific ginra mungdan ni lapran Miwa ka-up sha wa na hpe n ra sharawng myit tsang nga ma ai re.


text:
Myitkina Shwe zet kaw daining nnan hpaw ai Ging Dan Academy Jawng kaw Tsang Shi Hkrat nna nga nga ai ni tsang shi gara kaw matut la na n chye nna ung ang nga jawngma ni hpe madang tsaw hpaji sharin ya nga sai lam chye lu ai.
Ging Dan Academy jawng hpe hpaw ai lam gaw ramma ni Hpaji tsawra manu shadan let kri rawng ai hpaji hparat hte tinang hkum tinang lit la chye nna wuhpung wuhpawng hte mungkan hpe dawjau akyu jaw lu na matu yaw shada ai re nga nna Srn. Lang Wang tsun ai .
Ndai jawng kaw Asak (13) ning hte (20) ning lapran na ramma ni hpe sha hkap la ai rai nna ndai lang na jawng lung ladaw hta gaw jawngma marai (45) hpe sha hkap la sharin ya na re majaw ndai jawng kaw lung na myit lawm ai ramma ni mying jahpan mai bang sai re lam chye lu ai.
Ging Dan Academy a jawng laika sharin ten hpe lahkawng ning masat da ai rai nna Kachin , English , Arts, Ethict , Public Speaking , Debate , History , Science: Bio, Physice , Maths , Social Science: Economic , Human relation , Politics, Anthropology Subject ni re lam srn Lang Wang tsun ai.


text:
Mogaung ginra, Sarmaw, Kanyin Myai kaw dap jung nga ai Myen hpyen gumshem dap Hk.M.Y (383,384) dap ni gaw mare makau grup yin hkan laknak gap shadam ai lam ding yang galaw nga ai re hpe na chye lu ai. April (18) ya shana hkying (9:15) aten daram kaw mung Myen hpyen gumshem dap ni […]
Category: Shiga Kadun
Mai Ja Yang Kaw Ninggawn Mungmasa Sharin Hpawng Hte Komiti Amu Madu Ni Hkrum Zup Bawngban Hpawng Galaw
Sinpraw Ginwang Ginjaw, Mai Ja Yang Muklum Mung Zup Gawknu kaw Ninggawn Mungmasa sharin hpawng hte Komiti Amu madu ni a hkrumzup bawngban hpawng hpe April (18) hte (19) lahkawng ya galaw nga ai lam na chye lu ai. N-dai lamang hpe Mai Ja Yang Muklum Komiti ni kaw nna woi awn let gaw ai […]
Mai Ja Yang kaw ginhtawng aten ladaw du sai majaw Wan sadi jaw n dau ai lam ding yang galaw wa
Mai Ja Yang MukLum kaw Wan sat Makan Dap ni kaw na ndai laman hta Wan shadi jaw ndau ai lam, ningmu jahpaw ai lam ni hpe nta shagu hkan galaw nga ai re. “Mai Ja Yang Muklum kaw gaw Wan sat Makan Dap hpe maning kaw na sha naw hpawng hpang da ai re […]
La Wa mare makau kaw Myen hpyen gumshem dap hpe KIA hpyen hpung ni bawm hkap kapaw
KIA Masat (2) Dap Ba, Masat (20) Dap Dung ginra, Danai Lido lam, La Wa mare makau Lagawng mare baw kaw April. (4) ya shana de hkying (1:10) aten daram hta Myen hpyen gumshem dap hte KIA hpyen hpung ni gasat gala byin ai lam nga ai. Dum Bang Myen hpyen gumshem dap Hk.L.Y (298) […]
Myen hpyen gumshem dap hte MNDAA ni gasat poi byin ai majaw Mungbaw ginra na Mungmare masha n kau hprawng koi yen
Mungmyit Sinli Ga, Kachin Sub-state, Mungbaw ginra hta Myen hpyen gumshem dap hte Kugang laknak lang rawt malan hpyen hpung MNDAA ni gasat poi jahkring hkring byin ai majaw ginra masha ni hprawng koi yen ra ai lam na chye lu ai. April (3) ya shani kaw nna Mungbaw ginra, Hugan mare makau grup yin […]
Mai Ja Yang Institute Of Education (MIED) Jawng Yu Hpawng
Mai Ja Yang Institute of Education (MIED) jawng a (5) lang hte (6) lang na jawng yu Janmau shagrau lamang hpe Hpaji Gindai Gawk Nu kaw April (2) ya shani galaw ai. Jawng yu sai jawng ma ni hpe Jawng up Sara kaba kaw na jawngyu mungga shaga ai hta “MIED jawng gaw hpaji lam […]
Sha-it Yang hpyen yen dabang kaw dum nta wan hkru
Sha-it Yang Hpyen Yen dabang kaw March (13) ya shani hkying (1:30) aten hta Wan hkru wa nna dum nta langai hkru lawm mat ai lam dabang Komiti kaw na chye lu ai. Wan hkru hkrum ai nta gaw Sha-it Yang hpyen yen dabang lawk (1) na Slg. Lahpai Ja Naw a dum nta rai […]


text:
Mungmyit Sinli, Kuthkai Ginwang, Namhpaka makau Mungyu mare hta Kokang MNDAA ni asak n hpring shi ai ramma La sha langai hte hpawn asak 20 jan ramma 3, yawng marai 4 hpe hpyen lahkawn mat
Manje, Munghkawng ginra nga, hpyenyen mung shawa ni gaw, mayak lam hpan hkum hkra lapran, dai ning na ladaw hkai n mai, galaw lu galaw sha lu na lam hta, hpyen masa a majaw, hkawm
“Anhte a manu dan ai makau group yin hpe Jawm makawp maga hkang zing ga” ngu ai Ga baw kata hpaji jaw sumla hkrung kadun shingjawng lamang hpe galaw na re majaw, W.P myu sha
Mung Myit Sinli ga, Kutkai naw ku hpung wang kata, gan hprawng yen machyu nga ai shaning law law na wa nna, yak hkak ai lam ni mung law wa sai majaw, kaga shara de
Mungmyit Sinli, Kuthkai na kaba dik re ai, Zup Awng hpyenyen dabang e Kokang MNDAA lak nak lang wuhpung ni shang shanu, Dap jung shara jahkrat nga taw ai majaw Hpyen yen ni mayak hkrum
Hka hku mung ginwang, Mali hka mayan ginra ni hta, madung bum yi hpe machyu let kan bau nga ai ginra masha ni, lamu marang a majaw, bungli matut galaw na yak hkak hkrum nga
Hpyen masa gaw maja ra, galaw lu galaw sha na lam mung yak hkak rai nga ai, Mungmyit Sinli, Mungbaw ginra hta lai wa bai bat 5 ya shani, shingra hpyen bai hkrum katut wa
Myitkyina, Shadau mare hta, Dinghkrai hku nna, Jahkrai ma ni hpe lakawn taw ai Tsaw Myit sha-it Jahkrai Dabang hta ya ten, Ma ni, rawng shingbyi na shara the, malu masha grai yak hkak taw
Putau ginra e, sha nmai ai baw mati sha shut nna, asak si hkrum ai mabyin ni gaw ya ten, matut manoi byin nga ai re. Sar Hkum Dam mare, hpaji jawng magam gun taw
Shaning law law Hpyenyen nga ai kaw nna, dum nta bai du taw nga sai, Sama ginwang, Dabak mare masha ni gaw, mare de ai 75 ning hpring Jubili Poi hpe, Myenhpyen dap hte Wunpawng


text:
Myitkyina-Manmaw lam ntsa, Nam San Yang mare kata, laja lana Ja htu sha kau sai majaw, ya ten mare masha ni hta Lu hka hte, Lang na hka mayak hkrum sha nga ai lam chye…
Hpakan ginra hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung KIO kawn, Hkum pat tawn ai Myen hpyendap gun rai ni hpe mungshawa ni lapran, brang brang lang lang dut mari ai lam yawm nga sai hpe chye…
Hpyen yen taw ai kaw nna, simsa lam akyu galaw hpung ni a garum la ai hte, dum nta wa taw nga ai, Putao hpyen ni, mani kaw nna, hpyen masa bai shaja wa ai…
Myen hpyendap gaw, shanhte zingla kau ai Myitkyina Alam mare masha ni a Ja Htu Jak rai ni hpe gumhpraw the bai shaw la shangun na bai htu taw sai shiga pru ai raitim, yak…
Sagain ginra, Hti Jaik mare uphkang salang yawng ngu daram gaw, lawk salang magam lit kaw nna pru mat sai lam chye lu ai. Ginra daju mung shawa makawp maga hpung PDF ni a ga…
Jinghpaw mung jarit, Sagaing ginra Phone hte Internet pat da ai mare kaba ni de ndai laman, Myen hpyendap kaw nna hpyen n gun la ba htaw bang da ai majaw, majan grau kaba wa…
Myen hpyendap hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA lapran, dai hpawt maga mungdaw kata shara 2 hta majan byin sai re.
Hugawng Pa, Lido lam n tsa, Ting Kawk mare hte Kawng Ra mare lapran hta, dai hpawt hkying 11 daram aten e, Myen hpyendap hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen dap KIA lapran gasat poi byin…
Munggu ginwang, Puwang Man Hka mare hta, Myen hpyen dap ni gap dat ai lak nak kaba si wa hkrat ai majaw, asak 9 ning re ma la kasha si mat ai rai nna, kanu…
Myen mung lawu ga, Magwe Taing, Gan-gaw mare, Nanhka mare na mung shawa dum nta ni hpe Myen hpyen dap kaw nna, wan nat jahten ya ai 3 lang du sai re. Lai wa sai…


text:
February 21, 2018
Wa Sarabyin Francis gaw, anhte yawng, Shata shagu Mungkan ting a matu laksan akyu hpyi ya na yaw shada lam masat da let, shaning shagu dai lam ni hpe shadum jahprang ka madun da nga ai. Shata shagu hta mungkan ting kaw nga ai hpung masha ni yawng, Wa Sarabyin yaw shada ai lam a matu akyu hpyi ya nga ai. Nang hpe mung ndai akyu hpyi ai lam hta shang lawm na matu Wa Sarabyin saw shaga nga ai. 2018 ning a matu Wa Sarabyin yaw shada ai akyu hpyi na lam ni gaw lawu na hte maren rai nga ai.
January – 2018
ASHA MUNGDAN HTA NGA AI N LAW NHTAM AI MAKAM MASHAM HPUNG NI
Asha Mungdan ni hta nga ai Hkristan ni hte n law n htam ai makam masham hpung ni gaw, tinang a makam masham hpe awmdawm lawt ai hte hkan sa shatup lu na matu
Asha Mungdan gaw makam masham hpung ni law ai shara rai nga ai. Grau nna, htunghking Makam masham hte seng nna tsawm htap ai shara re. Makam masham hpung ni langai hte langai hkunga ai hte shada kanawn ai lam gaw, Karai Kasang a manu hpe madun ai ahkyak ahkya lam rai nga ai. Amyu, makam masham law ai hpung kaba ni gaw, amyu kaji, makam masham hpung kaji ni hpe hkungga ai lam hte shanhte a makam masham hpe awmdawm lawt ai hte hkan sa shatup lu na matu seng ang ai Mungdan asuya ni ahkang jaw ra ai. Dai ni Asia Mungdan shara n kau mi hta makam masham hpung n kau mi dai ahkaw ahkang hpe n lu ga ai. Dai majaw, anhte akyu hpyi let ndai zawn lam ni kaw nna lawt lu na matu akroi anoi akyu hpyi ya ra ai.


text:
Mungmyit Sinli Ga, Kachin Sub-state, Mungbaw ginra hta gasat poi ni ding yang byin nna Myen hpyen gumshem dap ni kawn Mungmare masha nga ai mare kata de laknak kaba ni gap shadam nga ai majaw ginra masha ni hprawng koi yen nga ding yang re hpe na chye lu ai.
January (17) ya shani Mungbaw ginra Mung Yu (105) Mile kaw dung ai Myen hpyen gumshem dap ni mung mungshawa nga ai mare de laknak kaba hkrup mara gap shadam wa ai majaw Man Kawng mare masha marai (220) gaw dai shani jang Man Ping mare nawku jawng wang de koi yen shang wa ma ai lam nga ai.
Man Kawng mare makau hkan gasat poi ding yang byin ai sha n-ga mare ntsa hkan mung Kugang laknak lang rawt malan hpyen hpung MNDAA ni shara wa jahkrat nga nna gasat poi ni laja lana bai byin wa na hpe ginra masha ni hkrit tsang nga ma ai re.
“Ya hte hkan mung mare makau hkan gasat poi ni ding yang bai byin na, lai wa sai lahkawng masum ya hkan Man Kawng mare ntsa kaw MNDAA ni bai wa nga taw re nga yang mani mung Myen ni gaw Man Kawng mare ntsa de laknak ni bai gap bang ya ai re nga yang gaw shawoi na zawn gasat poi ni bai byin na hpe hkrit tsang ai majaw gan yen ra ai ga re” nga nna ginra masha langai tsun ai.
N-dai shata laman hta sha Mungbaw pa de Hpyen majan hpe hkrit tsang ai majaw hprawng koi yen shang wa ai hpyen yen mungshawa (500) jan daram du nga sai rai nna hprawng yen ai mungmare masha ni mung law jat nga ding yang re majaw hpyen majan laja wa yang lam shagu hta grau na yakhkak wa na hpe hpyen yen ni myit tsang nga ma ai re.


text:
Miwa hte Gala, mungdan kaba lahkawng hpyenla ni, Himalayas bum nta ladaw galu byin nga ai jarit manghkang hte seng nna, June 15, bat Langai Ya shana hta gaw, man hkrum adup hkat ai kaw, Gala hpyenla (20) si nna kaga marai (17) ningma sawng ai lam, Gala hpyendap tsun ndau ai.
Miwa si hkala lam nga tim kade re lam hpe tara shang n tsun shapraw ai re.
Ladakh ginra ‘Line of Actual Control’ ngu ai, jarit mahkret hta lahkawng maga dap lapran sinat n kapaw hkat ai sha, nlung tawng hte shingna tawng ni lang nna adup gayet hkat ai re nga Gala hpyendap tsun ai re. Ndai zawn jarit manghkang a majaw si hkrung si htan madang du hkra shaja hkat wa ai mabyin gaw, ngarai (nuclear) laknak madu tawn ai, htingbu mungdan lahkawng lapran, 1975 ning a hpang shawng n’nan byin ai rai nga ai.
Ya na zawn shaja hkat wa sai mungdan lahkawng manghkang hpe shayawm kau na n loi na masa mu ai lam, yu maram ninghkrin ni tsun nga ma ai.
Adup gayet hkat ngut ai hpang, lahkawng maga dap ni manghkang byin ai shara na htingnut mat sai lam, Gala hpyendap ndau hta tsun ai.
“Lahkawng maga tsawdik madang hkam sharang na” hpe Mungkan Wunpawng Hpung, UN, lajin tawn ai re.
Miwa gaw, Gala mung sinpraw-dingdung daw, Singhpo (Jinghpaw) ni nga ai Arunachal Pradesh mungdaw lawm ai, ginra na deng 35,000 grupyin (square miles) hpe shi madu ai lam atsun nga ai ten, maga mi de, Gala gaw, tinang Ladakh makau Himalayas Aksai Chin Plateau (bumpa layang) na deng 15,000 grupyin (square miles) hpe Miwa zing madu tawn ai lam, tsun ai re.
Manghkang byin nga ai Kashmir na Ladakh ginra hpe munghpawm madu ai lamu ga hku nna 2019 August hta Gala, shi hkrai masat ndau la sai. Dai hpe mungdan nkau Mungkan Wunpawng Hpung Shimlam Kongsing (UNSC) du hkra ninghkap ai kaw Miwa mung lawm ai re.
Dai re majaw, 1962 ning hta Miwa hte Gala jarit manghkang majan a majaw masat hpang ai, deng 2,100 galu ai jarit mahkret (Line of Actual Control), dingyang hkying lam jahkrat tawn ai lahkawng maga na hpyenla ni lapran, shata mi jan hkrum katut shaja hkat lam ni byin wa sai. Ya ten du hkra manghkang hparan shazim lu na yak nga ai re.


text:
Sinpraw Ginwang Ginjaw, U Lang Pa Ginwang, Man Win Hpyen Yen Dabang kaw shanu nga ai Hpyen Yen Mungmasha ni n kau gaw yi sun galaw lu galaw sha na matu Tinang Mare Buga de wa nga nga sai raitim Mungmasa shuk shanut wa ai majaw Hpyen Yen Dabang ni de bai n htang wa […]
Author: Ah Yung
Masat Yan (7) Hkai Rem Jawng Yu HPawng Galaw
Laiza Muklum Alen Bum kaw Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya Ginjaw Hkai Rem Magam Dap kaw nna Hpaw Sharin ya nga ai Masat Yan (7) Lahta Tsang Hkai Rem( Diploma) hte Masat Yan (18) Ningpawt Ninghpang Hkai Rem Jawng Yu Hpawng hpe March (31) ya shani Hkai Rem Magam Dap Hkru Kat Gawk Nu Kaw galaw […]
Myen Hpyen Dap kawn Sinat Laknak ni Gap Shadam
KIA Masat (9) Dap Ba, Masat (44) Dap Dung Ginra, Nam Ya Mare hte Kamaing Mare kaw shara jahkrat nga ai Myen Hpyen Dap ni kawn March (30) ya shani HKying (10:00) aten laman makau grup yin de sinat laknak kaba ni gap shadam ai lam na chye lu ai. KIA hte Myen HPyen Dap […]
KIA Masat (2) Dap Ba Ginra Kata De Gasat Poi Bai Byin
KIA Masat (2) Dap Ba, Masat (20) Dap Dung Ginra, Danai Lido Lam Mayan, Dumbang Mare hte Kum Tsai Yang Mare Lapran kaw March (30) Ya shani Hkying 10:20 aten daram kaw nna HKying 11:30 aten daram du hkra KIA hte Myen Hpyen Dap ni gasat poi byin ai lam na chye lu ai. Myen […]
Myen hpyen Dap Ni Kawn Mungmasha ni a Hkauna Lamu Ga Zing Madu Wa
Man Maw Ginwang , Man Je Ninghtawn kata na Mungmare Masha ni a Lamu Ga Eka (610) hpe daining na ladaw hta hkauna tsep kawp nmai galaw sha na lam myen hpyen Dap kaw nna tsun sadi jaw wa ai re lam na chye lu ai. “Man Je Ninghtawn Ga Ra Yang Mare kaw Dap […]
Myen HPyen Dap Kawn Sinat Laknak Kaji Kaba Ni Gap Shadam
Sinlum Bum hte Yaw Yung Bum kaw Dap Jung shara Jahkrat nga ai Myen Hpyen Dap ni March (28) ya shana Hkying 8:00 hte Hkying 10:30 aten laman KIA Hpyen HPung ni nga ai shara de Sinat Laknak Kaji Kaba gap bang ai lam na chye lu ai. Yaw Yung Bum kaw Dap Jung Shara […]
KIA Masat (9) Dap Ba Ginra Kata De Gasat Poi Bai Byin
KIA Masat (9) Dap Ba, Masat (6) Dap Dung Ginra, Uru Ginwang Ginjaw, HPakant Ginwang, Lawnghkang Mare makau grup yin maw ginra ni hta March (28) ya Jahpawt 3:00 aten daram KIA hte Myen Hpyen Dap ni gasat poi byin ai lam na chye lu ai. Gasat poi byin ai gaw KIA Masat (9) Dap […]


text:
1
Yesu Hkristu A Ahtik Labau
1Da ndai gaw Abraham a kasha hte Dawi a kasha, Yesu Hkristu a ahtik labau gawn ai Chyum laika rai nga ai.
2Abraham gaw Isak hpe shaprat wu ai;
Isak, Yaku hpe shaprat wu ai;
Yaku gaw Yuda hte shi a kahpu kanau ni hpe shaprat wu ai;
3Yuda gaw, Htama hta, Hparet yan
Zerak hpe shaprat wu ai;
Hparet gaw Hesrum hpe shaprat wu ai;
Hesrum, Aram hpe shaprat wu ai;
4Aram, Aminada hpe shaprat wu ai;
Aminada, Nasun hpe shaprat wu ai;
Nasun, Salmun hpe shaprat wu ai;
5Salmun, Rahab hta, Bua hpe shaprat wu ai;
Bua, Ruhta hta, Obed hpe shaprat wu ai;
Obed gaw Yese hpe shaprat wu ai;
6Yese gaw Dawi hkawhkam hpe shaprat wu ai;
Dawi gaw Uria a madu jan ngu na hta, Shawlumon hpe shaprat wu ai;
7Shawlumon gaw Rehoboam hpe shaprat wu ai;
Rehoboam gaw Abia hpe shaprat wu ai;
Abia gaw Asap hpe shaprat wu ai;
Asap gaw Yosahpat hpe shaprat wu ai;
8Yosahpat, Yoram hpe shaprat wu ai;
Yoram, Uzia hpe shaprat wu ai;
Uzia, Yohtam hpe shaprat wu ai;
9Yohtam gaw Ahat hpe shaprat wu ai;
Ahat gaw Hezekia hpe shaprat wu ai;
10Hezekia, Manase hpe shaprat wu ai;
Manase, Amon hpe shaprat wu ai;
Amon, Yosia hpe shaprat wu ai;
11Yosia gaw Babelon ginwang de bawng wa dung na aprat e, Yehkonia hte shi a kahpu kanau ni hpe shaprat wu ai;
12Babelon hta bawng wa dung nga ai hpang e, Yehkonia gaw Salahtila hpe shaprat wu ai,
Salahtila, Zerubabela hpe shaprat wu ai;
13Zerubabela, Abiu hpe shaprat wu ai;
Abiu gaw Eliakim hpe shaprat wu ai;
Eliakim, Azura hpe shaprat wu ai;
14Azura, Zaduk hpe shaprat wu ai;
Zaduk, Ahkim hpe shaprat wu ai;
Ahkim, Eliu hpe shaprat wu ai;
15Eliu, Eliaza hpe shaprat wu ai;
Eliaza, Mahtan hpe shaprat wu ai;
Mahtan, Yaku hpe shaprat wu ai;
16Yaku gaw Mari a madu wa Yawsep hpe shaprat wu ai; Mari mahtang gaw, Hkristu ngu ai Yesu hpe shangai wu ai;
17Shing rai, Abraham a aprat kaw nna Dawi a aprat du hkra, ahtik labau shi mali; bai, Dawi kaw nna Babelon hta bawng dung nga ai aprat du hkra, ahtik labau shi mali; bai, Babelon hta bawng dung nga ai kaw nna, Hkristu a aprat du hkra, ahtik labau shi mali li rai nga ma ai.
Yesu Hkristu Shangai Wa Ai Lam
(Lk 2:1-7)
18Ya, Yesu Hkristu a shangai wa ai lam ning rai nga ai: Shi a kanu Mari gaw, Yawsep e mahtan da nga sai rai nna, shan shada da garai n kanawn yang, shi gaw dai Chyoi pra ai Wenyi a majaw na-um nasin rai wa sai. 19Shi a madu wa Yawsep chyawm gaw, dingman nga ai rai nna, shi hpe n shabrawng mayu wu ai majaw, shi e lagyim dat kau na maw nga ai. 20Ndai lam ni hpe naw myit aru nga yang, yu u, Madu a lamu kasa langai mi yup mang hta shi hpe hkum madun dan nna, “Dawi a kasha Yawsep e, na a madu jan Mari hpe la na myit hkum ru et; shi a na-um nasin gaw, dai Chyoi pra ai Wenyi kaw na rai nga ai: 21Shi gaw shadang sha shangai na ru ai rai nna, nang shi a amying hpe, Yesu ngu nna shamying lu na rai nga ai: kaning rai nme law, shi a amyu hpe tinang a yubak mara kaw na hkye hkrang la na shi rai nga ai,” ngu wu ai. 22De a lam yawng hte, dai Madu gaw myihtoi hta tsun ai ga dik wa u ga majaw byin wa sai.
23Shi gaw, “Yu u, dai hkawnsek gaw na-um nasin rai wa na rai nna, shadang sha shangai na ra ai,
Shi a amying, Emanuela shamying ya na maru ai,”
nga ai: de a ga lachyum, “Karai Kasang anhte hte rau rai nga ai,” nga ai re ai. 24Yawsep gaw, yup pyaw kaw na rawt wa nhtawm, dai Madu a kasa shi hpe hkang da wu ai hte maren, galaw wu ai rai nna, shi a madu jan hpe la wu ai: 25rai timung, shadang sha hpe garai n shangai lu yang, shi hte n hkrum ai sha nga nga ai: dai shadang sha hpe, shi Yesu ngu nna shamying wu ai.


text:
U.S. Trump asuya gaw Mungkan Wunpawng Hkamja Dap, WHO, kaw nna tara shang pru na galaw hpang dat ai ndai lam gaw, Amerika e coronavirus machyi masha rawt lung nga dingyang ten lahkam dat ai mung rai nga ai.
Lahta Rapdaw Maigan Kyit Hkai Komiti malawm, Democrat pati lahta tsang salang, Robert Menendez a Twitter kaw July 7, bat Lahkawng Ya shani, shiga shana ai re.
Ya na zawn, Trump a COVID-19 mabyin masa hta matai htang hku nna WHO kaw nna U.S. pru ai majaw Amerikan ni a asak hte akyu ara ni n lu makawp ai sha, Amerikan ni machyi jawng ai hte
Amerika hkrai shingtai byin taw na re nga, shi a shiga hta ka tawn ai re.
July 4, U.S. Shanglawt Nhtoi hta Gumsan Magam Trump gaw COVID-19 ana zinli hpe “Chinese pandemic” ngu nna kahtap tsun wa sai re.
Shawng e mung, “U.S. gaw WHO hpe alu law dik jaw tim, WHO gaw alu kachyi sha jaw ai Miwa maga n’gyeng tsap ai.” Bai, “Teng sha nga yang, COVID-19 ana zinli gaw Miwa mung Wuhan kaw 2019, October shata kaw nna chyam bra nga sai raitim, kaga mungdan ni tau hkau sadi maja lu hkra WHO n lu galaw ai” hte, “WHO gaw Miwa a ka-up da hkrum ai”, ngu nna Trump dinglun wa sai re.
Tara shang pru ai lam, July 6, 2021 kaw nna rai na hpe Mungkan Wunpawng Hpung Amu Madu Daju de shiga shana tawn sai nga, U.S. Maigan Kyit Hkai Dap salang langai tsun shagrin ai re.


text:
Radio Veritas Asia Buick St., Fairview Park, Queszon City, Metro Manila. 1106 Philippines | + 632 9390011-15 | +6329390011-15
Asak kaba jau ni hkringsa shanu nga na dum nta gawgap hpang
June 21 ya jahpawt 11:00AM ten Myitkyina Saradaw Sasana,Shatapru jau ginwang, Shatapru San Patrick Lawk,Mali hkanu makau kaw Myitkyina Saradaw Sasana hta asak kaba sai Wa jau ni hkring sa shanu nga na dum nta hpe gawgap hpang na matu shaman ai lamang galaw lai wa sai .
Asak kaba sai Wa jau ni shanu shingbyi nga na dum nta gawgap hpang na matu shaman hpaw hpang ai lamang hta Myitkyina Saradaw Sasana,Vicar General rai nga ai Fr.Dr.Peter Hka Awng Tu,Myityina Saradaw Sasana Amu madu Fr.Dr.Joseph Gawlu Yung Wa (Chancellor),Wa Jau Msgr.Francis Zukdaw Lum Dau,Wa Jau Patrick U Law Naw Awng,Wa Jau Gegoray Lazum Naw Din,Wa Joseph Hkangda Kum Htoi,Wa Jau John Galang La Raw,Robert Hpauyam La Wawm,Wa Jau Paul Kinsa Tu Awng,Mama ni,Gawgap Komiti ni hte nawku hpung masha ni sa du shanglawm lai wa sai re.
Myitkyina Saradaw Sasana hta shawngde gaw asak kaba ai jau ni nau nnga ai raitim ya gaw Jau ginwang hpe n yu lu ai asak kaba sai jau ni nga sai majaw asak kaba sai jau ni ngwi pyaw ai hte shim lum ai hku nna hkringsa nga lu na matu ngu nna lai wa sai ten kaw nna myit tawn da ai shara hta gawgap hpang wa ai re lam ( V.G ) Fr.Dr.Peter Hka Awng tsun ai hku nna chye lu ai.
Mungkan kaw na asak kaba sai jau ni nga na matu gap tawn da ai shadang tup hku nna gawgap na re lam chye lu ai.


text:
Hpakant lam, Nam Ya mare kaw dap jung ai Myen hpyen gumshem dap Hk.M.Y (12) dap na Kai Chyan Du wa hte hpyen la marai (5) jawn lawm ai Pajero modo langai April (15) ya jahpawt hkying (7:20) aten Sawadihkap lu sha seng hpang kaw bawm kapaw hkrum ai lam na chye lu ai.
Dai Myen hpyen la hpung ni gaw modo hte gat de lu sha sa mari na matu lai sa wa ai kaw Bawm hkap kapaw hkrum ai re hte bawm kap kapaw wa nna Kai Chyan Du wa hkala hkrum mat ai re, Bawm kapaw manghkang byin ngut ai hpang hkying (8:20) aten daram kaw nna gaw Nam Ya Myen hpyen gumshem dap maga na Loi Daw pa maga de (82) MM ngu maram lu ai laknak kaba ni gap bang nga ai lam matut na chye lu ai.
Bawm kapaw manghkang hte seng nna Myen hpyen gumshem dap maga na shani hkying (11:00) kaw mare uphkang salang ni hpe hpyen dap de shaga mahkawng la nhtawm zuphpawng woi galaw ai lam ni mung nga hte hpa baw tsun shaga dat ai ngu hpe gaw tup hkrak garai n chye lu ai.
Nam Ya Myen hpyen gumshem dap ni gaw mare kata shana hkying (10:00) kawn jahpawt hkying (4:00) aten daram kaw nna pru prang hkawm ai lam, Modo, Sengke jawn hkawm ai lam tsep kawp n galaw na matu mung tsun ndau da ai lam nga ai hpe matut chye lu ai.


text:
S.h.e.
S.h.e. - Shi Mian Mai Fu lyrics
Your rating:
Rap sui shen mo wang da gou bang jin nang dai zhe jie qing dan Ling bo wei bu gai shan jiu shan Yeh Oh~~ Jiu suan de le yi tian jian shen huai xiang long shi ba zhang Ye bie ying chuang long men ke zhan Yeh Oh~~ Bu que ding ta shi yang guo zui hao jiu bie ban xiao long nuu Mian de zhi deng lai yi chang shang xin (bu yao lang fei hu? Bu yao chen ni gu di) Shang wang jiu neng bian qing luu na li hai liu xing shen diao xia luu Qian wan yao xiao xin yi pian zhen xin bian cheng le xian shang you xi Xia nuu men qing zhu yi ai qing jiang Hu duo wei ji Mian dui di ren yao leng jing Yeh Oh~~ Tian yan mi yu duo dong ting bian cheng an qi jiu zhi ming Shi mian mai fu de cong lin bu yao sui bian qing yi dong fan xin Bu shi mao si zhang wu ji jiu shi lai zi wu dang huo shao lin Ye xu ta zao jiu sheng ming lang ji (hao duo hong yan zhi ji yong you guang da ren qi) Qing shu jing hua cheng jian xun wang nei hu chuan sheng qian you rong yi Shuo yi bai ci wo hao ai ni yong bu liao yi cheng gong li Ai yao man man xiu lian xin ai ji zhi hui rang wu gong quan fei Jing guo shi jian de zhu Lian can tou wu tou ai de dong?? yan Cai zhi dao ni yao de shi shui


text:
Myen Asuya, hpyen dap, MOC (Ts.K.Hk) – 21 npu na, Manmaw muklum hkridun, LIB (Hk.L.Y) – 47 na Myen hpyen hpung ni hte KIA, masat (3) dapba npu, masat (1) dapdung na hpyenla ni 14 September 2011 (Dam) ya shani hkying 1:30pm ten kaw nna 2:00pm ten daram du hkra gaphkat ai lam chye lu ai. Myen Asuya, Hpyen dap LIB (47) na hpyen n-gun (100) jan gaw Manje muklum de shang wa ai hpe KIA, masat (1) dapdung ni Manje muklum makau na, Ywa Tit Kung mare makau kaw hkap gap ai majaw gasat gala byin ai re lam hte Myen asuya hpyenla ni marai (2) si hkrum nna, hkala nba law ai lam chye lu ga ai.
Bai, 14 September 2011 (Dam) ya shani 11: 30am daram hta mung KIA, masat (5) dapba npu, masat (18) dapdung ginra Myitkyina – Laiza modaw lam, Namsan yang mare makau, Hkala kadawng kaw Myen Asuya, hpyen dap, MOC (Ts.K.Hk) – 21 npu na, Laiza – Manmaw modaw lam, Numlang mare hkridun, LIR (Hk.M.Y) – 438 na Myen hpyen hpung ni hte KIA hpyen hpung ni gaphkat ai lam chye lu ai. Myen asuya hpyenla ni hkala nba hkrum ai lam hpe mung chye lu ai.
Military Operations Command (MOC), Light Infantry Battalion (LIB),Light Infantry Regiment (LIR)


text:
Jak sau manu ni grau rawt wa ai majaw, jak hte hkauna galaw sha ai mungmare masha ni yakhkak dut dang hkrum nga ai lam na chye lu ai.
Lido lam mayan na Yuzana Pa hte Nam Ya pa kaw hkau na galaw sha nga ai mungmare masha ni jak sau manu rawt ai hta hkauna galau manu ni shawoi shaning na hta grau laja wa ai majaw yakhkak nga ai lam hkauna galaw sha nga ai mungmasha ni kaw na chye lu ai.
Lai wa sai shaning hkan gaw hkauna galau manu Eka mi hta Myen gumhpraw (20,000) hte (25,000) lapran nga ai raitim dai ning gaw sau manu rawt ai hta hkan nna (35,000 – 40,000) lapran du nga ai hpe chye lu ai.
Ya na zawn sau manu rawt nna hkauna galau manu ni grai laja nga ai majaw hkauna Eka law law galaw ai ni a matu arang grau kaba bang ra wa ai re hte n kau gaw hkauna galau manu laja nna hkauna pi n lu galau ai lam, Lido lam mayan de hkauna galaw sha ai nga ai salang langai tsun ai.
Lido lam mayan na hkauna ni hta lai wa sai shaning hkan hka galup ai lam, mam hpun hkraw si nna mam pru shadang yawm ai lam ni mung byin lai wa sai re, hkauna hpe madung kanbau bungli hku galaw sha ai ni gaw hkauna kaw arang kaba bang ai raitim dai ning mung shing ra hpyen a majaw mam pru shadang bai yawm mat na hpe myit tsang nga ai re.


text:
Ginjaw COVID-19 Ana Zinli Makawp Ninghkap Komiti kaw nna Laiza ginra hpe Ana hkoi san ai shara byin hkra shakut nga ai hta Laiza de shang ai Munglai Hkyet Check Point Gate hpe August (15)ya sahni kaw nna tara kahtap shangang masat ai lam nga ai hpe chye lu ai.
Maisak Pa Check Point hpe Kunrai ni hta lai nna masha pru shang hkawm sa ahkang hpe Tsep kawp pat hkum da ai rai nna, Munglai Hkyet Check point hta mung masha pru shang hkawm sa ai lam hpe pat hkum da ai lam nga ai.
Ahkyak ai mungdan magam bungli a majaw hkawm sa ra wa ai rai yang Ginjaw COVID Komiti a ahkaw ahkang hte sha hkawm sa lu na rai nna, Si hkrung si htan machyi makaw byin nna lai shang wa ra yang Hkamja Dap a madi shadaw hte lai ahkang jaw na ai re hpe chye lu ai.
Masat da checkpoint lam hku n lai ai sha, kaga lam kaji lam masun hku nna lagu shang wa ai ni, tara n hkan ai ni hpe Kongsi a tara hte maren ja dik ari jaw ahkyak la ai hpe hkamla ra na lam tara masat da ai.
Maisak Pa check point a shinggan daw hpe COVID ana kap bra ai Ntsen nhten shara Black Area hku masat nna, Maisak Pa kaw nna Munglai Hkyet Check point du hkra gaw Brown Area hku masat da ai. Laiza Ginra hpe gaw Ana hkoi san ai shara ngu masat da ai rai nna, hkoi san hkra mung shakut nga ai lam Ginjaw COVID-19 Ana Zinli Makawp Ninghkap Komiti ni kaw na chye lu ai.
Ya aten Laiza Ginra kata COVID ana numdaw (3) lang jep ai lam galaw hpang nga sai rai nna, COVID positive marai (43) hpe tsi gawn lajang nga ai lam, Ntsen nhten hkamja lam masam maram hkam nga ai masha marai (63) nga ai lam chye lu ai.


text:
Mai Ja Yang MukLum kaw Wan sat Makan Dap ni kaw na ndai laman hta Wan shadi jaw ndau ai lam, ningmu jahpaw ai lam ni hpe nta shagu hkan galaw nga ai re.
“Mai Ja Yang Muklum kaw gaw Wan sat Makan Dap hpe maning kaw na sha naw hpawng hpang da ai re sha n-ga mungchying mung shawa ni law malawng gaw wan hte seng nna ningmu nau n nga shi ai majaw ginhtawng ladaw ten du wa sai re majaw mungching mung shawa ni yawng Wan hte seng na sadi maja lu na matu ningmu jahpaw ai lam re” nga nna Sinpraw Ginwang Ginjaw Mai Ja Yang Muklum Wan sat Makan Dap Matsun Du Du Maran Awng La tsun ai.
Wan Sat Makan Dap ni kaw na gaw Mai Ja Yang Muklum kata wan hkru manghkang nbyin hkra lawk shagu nta htinggaw shagu kaw sa nna ningmu jahpaw ya ai lam , wan sumri dingsa wa ai ni hpe hkan yu jep chyoi ya ai lam, hpun hte shat shadu sha yang wan hpe gara hku sadi ra ai ngu lam ni hpe ding yang tsun shadum sadi jaw ai lam galaw nga ding yang re lam matut chye lu ai.
Mai ja Yang Muklum kaw nga ai mungmasha ni law malawng gaw kumshu sun hpe madung galaw sha na nga ai re majaw kumshu sun nat ai zawn re kaw nna sharaw wan hku wa mai ai majaw mung ndai ginhtawng ladaw hta gaw Wan hte seng na grau sadi jaw ai lam galaw ai re hpe mung chye lu ai.


text:
Jinghpaw mungdaw Hugawng Pa ginra Lidu lam Wa Ra Zup kahtawng kaw March shata praw 2 Yi Sun Hkauna Masha Nhtoi lamang galaw ai hta buga masha ni kawn asuya ahkaw ahkang lu ni de lawnglam 5 hpyi shawn mat ai.
Dai lawnglam ni hta hkauna galaw masha ni kawn ‘Hugawng Pa ginra na kahtawng shagu hta lu ging lu ang ai ra gadawn lamu ga ni atsawm lu la na lam, n tara zing da ai yi sun hkauna ni yawng bai lu la na lam, Yuzana Company jak rung kawn shapraw ai matsat shabat gung tsi ntsin hte manam shagram re hpe la kau ya na lam, Hugawng chyauman masha ni yi sun hkauna awngdang lam hte bawngring lam lamyan shatsaw ya na lam hte yi sun ni atsawm mai galaw hkra ra rawng ai madim, hka hte hka lawng ni matut gawgap ya na lam ni’ hpyi shawn mat ai lam rai nga ai.
Wa Ra Zup kahtawng e galaw ai yi sun hkuna masha nhtoi lamang hta chyauman buga masha ni marai 100 hkawt sa du nhtawm tara kasa Slg. Ma Hka kawn yi sun hkauna hte seng ai hpaji jaw ningmu jahpaw ai lam ni galaw mat ai.
Yi sun hkauna hte seng nna machye machyang hpungjat wa na matu hte shimlum ai hkai sun lamu ga, ra gadawn ai lamu ga lu nhtawm rawt jat galu kaba wa na matu yaw shada let galaw ai lam re nga Wa Ra Zup kawn yi sun masha lit hkam Lashi Awng Lat tsun ai.
2008 ning Hugawng Pa Lidu lam mayan Yuzana Company maden shang wa ai ten kawn chyauman masha ni a yi sun hkauna yawng zing hkrum mat nna yi sun hkuna ginlut hkrum nhtawm shani shagu yak hkak jamjau ai manghkang ni hkrum sha nga ai lam rai nga ai.
Hugawng Pa, Lidu lam nmaw mayan na kahtawng ningchyawng 10 hta nga ai yi sun masha ni gaw maning 2014 hta Yuzana Company ntsa ‘ra sharawng/ n ra sharawng’ myit-ra me hta shinggyin ai shaloi e, Yuzana hpe n ra sharawng ai me malawng lu la nhtawm shiga sanglang hpawng ni mung galaw wa sai rai nga ai.
Sum machyi mat sai yi sun hkauna ni bai lu la na matu tara masa lamyan hku nna daw 2 hte shakut nga dingyang re lam Amyu Sha Dimokaresi N-gun (NDF) pati kawn Jinghpaw Mungdaw ningbaw Jan. Bawk Ja kawn tsun ai.
“Moi na sum mat wa sai lamu ga ni hpe bai lu la hka shakut nga ten kaw tara ni grai galai shai mat ai hpe mu lu ai. Shawng e gaw lamu ga masat buk (pe tsa) n lu yang zing kau ai zawn re ni grai law ai. Raitim ya gaw lamu ga masat buk mi n lu tim pat tim ndai yi sun bungli hpe galaw lu galaw sha ai wa hpe tang ai shaloi, Gumsan Magam kawn kaja wa galaw sha nga ai grup yin na marai 4 madi shadaw ya jang bai mail u ai; nga ai majaw 1984 ning lamu ga zing tara hkrang hte bungpre n bungpre lam hpe shingdaw let hparan jasan ai nkau hpe mu lu ai. Masing hta hkan nna shata 6 laman hkrang n shapraw yang manan na sun madu hpe shaprai kau na ngu ai hte amyu sha lamu ga akyu jashawn hkrang nhprang hpe mung matut ninghkap taw ai” nga Jinghpaw Shiga Dap de tsun ai.
Yuzana Company nga taw ai lam a majaw Hugawng Pa Lidu lam mayan na chyauman buga masha ni gaw galaw lu galaw sha na shara n nga mat ai zawn dumsu yamnga ni mat mat nhtawm sum machyi ai lam hkrum sha nga ai majaw yi sun masha ni kawn yi sun hkauna masha nhtoi shani hpyi shawn ai lam galaw ai rai nga ai.


text:
Radio Veritas Asia Buick St., Fairview Park, Queszon City, Metro Manila. 1106 Philippines | + 632 9390011-15 | +6329390011-15
San Pra ai Simeon Stylite Kaji a Poi Nhtoi (May 24) 24 May 2022
San Pra ai Simeon Stylite Kaji a Poi Nhtoi (May 24)
San Pra ai Simeon gaw, san seng san pra lam hte asim sha nga ai myit jasat hpe alak mi rai nna hkan galaw let ngai lai wa ai, San Pra ai masha rai nga ai. Shi gaw, Yawhan mying ai Tawra Jau langai mi, yu gawn da ai jawng kaw lak san ladat shaw nna tara shadik nga ai; wut shadaw zawn re ai hpe pung hkum shatai nna dai ntsa kaw tara shadik nga ai ladat galaw nna nga wu ai.
Shi gaw, A.D 521 ning hta Turkey Mungdan, Antioch Mare kaw shangai chying hkai wa ai rai nga ai. Shi a asak (5) ning hta chyinghkai kawa si mat ai. Dai hpang shi gaw, makau mayang na Bum Ga de sa nga mat ai. Jau Yawhan kawn shi hpe yu gawn ya ai kata kaw nga kaba wa sai. Jau Yawhan hte Simeon yan gaw, Stylites ngu ai wut punghkum ntsa kaw tara shadik nga ma ai.
San Pra ai Simeon gaw, akyu hpyi shaja ai hte asim sha ndan ndawng ai sha tara shadik nna wenyi lam hta grai galu kaba jat wa ai. Shi a asak (20) ning du ai shaloi, masha ni n du lu ai Bum Ntsa kaw sa nga nna tara shadik taw nu ai. Dai shara gaw, shi a myit hta grai simsa ai shara mung rai nga ai.
Dai hpang (10) ning na ai shaloi, dai shara kaw Tawra Jau jawng langai mi gap nna tara shadik na matu wut punghkum shadaw galaw let shi a ngam nga ai sak hkrung ten (45) ning tup dai kaw tara shadik let nga kau da sai rai nga ai. Asak (30) ning du ai shaloi, Saradaw gaw, shi a wut punghkum ntsa lung nhtawm, shi hpe Jau shatai Sacremtu hkam ya sai. San Pra ai Jau Simeon gaw, dai Wut Punghkum shadaw ntsa kaw na, Missa Hkungga nawng jau ya ai majaw, shi a manang tawra ni gaw, lakang galaw n htawm dai wut punghkum ntsa de lung let Chyoi Pra Hkum hpe hkam la la rai ma ai.
San Pra ai Jau Simeon gaw, A.D 597 ning, May shata (24) ya shani, Madu hta yup pyaw ban sa mat wa sai rai nga ai. Shi gaw, Mauhpa lamik kumla ni law law mung madun lai wa sai rai nga ai.
Shi n nga mat ai hpang, Nawku hpung gaw, shi hpe San Pra ai masha dang dat let, Shi a Poi Nhtoi hpe mung, May shata (24) ya shani, masat shagrau dat ya sai rai nga ai.
Daini Nawku Hpung gaw, San Pra ai Simeon Stylite Kaji a Poi Nhtoi hpe galaw nga ga ai aten hta, anhte Hpung Masha ni mung, Wa Jau Simeon zawn, anhte a prat hta myit hkyi lit li myit ru myit tsang lam ni kade nga wa tim, myit hpe azim sha nga let, Karai Kasang Wa hte ga shaga na aten, akyu hpyi na aten lu la hkra shakut sa wa nga ga law.
By;
Sister Rose Angeline Maran Nang Doi (SFX)
RVA-Kachin Service (Myitkyina)


text:
Myitkyina Dap Kawng lam gram galaw nga ai Power Five Star Company a mawdaw hpe nat kau ya ai masha marai 6 hta na marai 4 hpe rim da lu sai lam July 23 ya shani Mungdaw Asuya Pyada dap kawn ndau ai re.
Dai marai 4 gaw Power Five Star company a magam gun ni rai nna, ya ngam ai marai 2 hpe mung naw sagawn taw na ai lam Myitkyina ginwang pyada dap kaw nna chye lu ai.
Myitkyina Sumpra Bum lam, Dap kawng lawk lam kaba gram taw nga ai Power Five Star Company a lam galaw mawdaw hte hka htaw mawdaw hpe June praw 4 ya jahpawt nat jahten hkrum ai hpang, ndai amu tawt lai ai masha ni hpe dingyang sagawn taw ai rai nga ai.


text:
Mungkan Shinggyim Masha ni a labau hta Kachyi hpe laiwa sai shaning 30000 ning jan (30000 BC) kaw na galaw lang hpang wa sai hpe chye lu ai. Prat hte prat ban hte ban galaw lang wa ai Kachyi ni gaw daini na ten du hkra mungkan mungdan shara shagu kaw lawnglam amyu myu madang amyu myu hku nna matut sunglang nga ai hpe mu chye lu ai.
Kachyi gaw masha hkum hta tsawm htap na matu mawn sumli ai sha nrai shaning tsa kaba sutgan, hpaga gunrai langai hku nna mung sunglang lai wa sai hpe labau laika kaw na chye la lu ai, labau kaw adan apra hkaja mai ai langai gaw 17-19 century aten shaning laman hta Venice Mare Italy Mungdan e galaw ai Venetian Trade Beads(fig-1) ngu ai Kachyi hpan hkum ni hte Europe Shan-hpraw masha ni gaw Africa Dan na Mayam law law hpe galai mari wa sai rai nga ai.
Figure – 1
Mungkan mungdan amyu sha nkau tinang a htunghking kumla hku nna laklai ai Kachyi hpan amyu myu hpe galaw lang wa ai lam chye lu ai. Ga shadawn nkau tsun ga nga yang, Pyu Mungdan prat(2nd century BCE – 11th century AD) hta “Pumtek Beads (fig-2)” ngu ai Kachyi hpe galaw lang wa ai rai nna dai kachyi gaw daini na aten du hkra mying gumhkawng nga ai, Tibet amyu ni a “Dzi Beads (fig-3)” ngu ai Kachyi, Naga amyu ni a “Naga Conch Shell Beads (fig-4)” ngu ai Kachyi ni gaw Mungkan Kachyi a lam atsawm chye ai ni a lapran mying gumhkawng nga ai.
Figure – 2 (Pumtek)
Figure – 3 (Dzi)
Figure – 4 (Naga Conch Shell Beads)
Mungkan kaw na atsawm n chye tim anhte Jinghpaw ni a lapran grai manu shadan shareng tawn ai kachyi hpe shachyen ya mayu ai, dai kachyi hpe Jinghpaw ni “Shawanang Kachyi” ngu shamying ma ai.
Shawanang Kachyi hpe gara prat ban kaw na galaw lang hpang wa ai lam ka tawn ai laili laika n nga ai daram re hte maren lu tsun ai masha mung grai taw mat sai aten ladaw rai mat nga sai. Shawanang Kachyi ngu shamying wa ai npawt labau gaw Gumchying Gumsa Prat Jinghpaw Du Magam nta shadang La kasha ni num wawn num la ai aten hta Mung shawa masha ni jawm galaw sak jaw ra ai arung arai re majaw “Shawanang Kachyi” ngu shamying ai re hpe hkaja chye lu ai. Gumchying Gumsa Prat a hpang daw Gumlau Prat aten hta gaw Jinghpaw Du Magam ni a sutgan yam Nga shaw mari la nhtawm Shawanang Kachyi hpe matut galaw lang wa ai re hpe hkaja chye lu ai.
Shawanang Kachyi tum/si ni hpe moi prat e Mali Nmai Walawng Kachyi Htu ngu ai mare hte Hugawng Pa Ga Hkyeng ginra hkan na htu shaw nhtawm galaw lang ai re nga nna htunghking salang nkau kaw na chye lu ai.
Shawanang Kachyi hta lawm ai amyu hpan ni gaw:
- Kachyi hta malawng ngu na gaw Ga kaw na htu shaw nhtawm lata hte galaw la ai kachyi tum ni re, ndai laklai ai Ga kachyi tum ni gaw aten ladaw langai hta Nlung byin mat ai amyu hpan re.(fig-5)
Figure – 5
2. Kachyi ka-ang kaw bang ai ting-lum (soi tee) hte sumri lahkawng wa ginsu ai shara kaw bang ai Du Magap hpe BC 30000 aten kaw na shinggyim masha ni lang wa ai Panglai Hkoi hpan mi(Conch Shells) hte malawng galaw ma ai, ja gumhpraw dangdi ai Jinghpaw Du Magam nkau gaw Magwi Kawng hte galaw lang ai lam chye lu ai. (fig-6)
Figure – 6 (Conch Shells)
3. Venetian Skunk Beads: Ndai kachyi tum Achyang kaw ahpraw pang re kap ai gaw Venetian Skunk Beads ngu shamying ma ai. Skunk beads hpe Italy mungdan Venice Mare kaw 1720 ning grup yin(18 century) kaw galaw ai re hpe chye lu ai, ndai skunk beads hpe dai ten shinggyim masha ni a hkum hkrang shanhpyi ntsa byin ai Shakrwi mawng ana hpe tsi shamai na matu galaw hpang wa ai re ng anna ka tawn ma ai. Ndai Skunk Beads gaw arai dingsa mahkawng ai ni a majaw Africa mungdan jut shingnaw hkan na bai tam kasawk nhtawm dingsa gat e dut ma ai, ya ten gat-lawk e skunk beads ajet hpe tam mari lu na grau grau yak mat sai hpe chye lu ai.(fig-7)
Figure – 7 (Venetian Skunk Beads)
Dai majaw, Shawanang Kachyi kaw lawm ai Venetian Skunk Beads hte Conch Shell yan a labau hku gawn nhtawm labau gawn ai rai yang Shawanang Kachyi gaw 17 – 18 Century aten, lai wa sai shaning 300 – 400 ning na sai manu dan ai, n mai shamat ai htunghking arai dingsa re ngu tsun mai ai, grau manu shatsaw ya ai lam langai gaw Shawanang Kachyi galaw lang ai lam hta moi na Ji Nat makam masham n lawm ai, tsawm shingni Ta hpaji san san Htunghking ningli kaja nan rai nga sai.
Matut hkaja chye lu ai gaw Mungkan Majan 2 (WWII) byin wa mahka 1935 ning grup yin kaw na Shawanang Kachyi kaw bang shalawm ai Venetian Skunk Beads hte Conch Sea Shells ni hpe mari la yak mat ai the kaga mayak ni a majaw Jinghpaw ni a Shawanang Kachyi galaw ai lam gau ngwi ngwi hkring mat ai lam re nga nna salang nkau tsun jahta dan ma ai.
Lai wa sai shaning law law kaw nna ngai langai hkrai Jinghpaw ni a Shawanang Kachyi hpe grai myit shang-sha wa ai raiyang jahtum e 2016 -17 ning laman aten la nhtawm Mungkan Kachyi labau hte Shawanang Kachyi ni a lam sawk sagawn hti hkaja wa ni ai. Laning mi jan aten, ja gumhpraw htum hkam nhtawm hkaja sawk sagawn wa ai shaloi Mungkan Kachyi Labau hte Shawanang Kachyi ni a lam ram daw chye na wa nngai. Ndai laning mi jan aten hta ni ai, tsan ai kaw na manaw manang ni, jinghku jingyu ni tsaw ra myit hte Shawanang Kachyi sumla ni shagun jaw ai yawng (35) lu hkap la ai. Sumla yawng hpe azin ayang, akri akrai hkaja wa yang jahtum e moi na Shawanang Kachyi ajet ngu tsun mai ai (3) hpe lu sawk shapraw ai.
Kachyi langai gaw (fig-8) Hugawng Magam Du nta langai kaw na prat ban(4) zing kyem wa ai re hpe chye lu ai, kaga lahkawng gaw(fig-9) Mali Hkrang Walawng na Jinghpaw Du nta langai kaw na yawm dik prat ban (4) zing wa ai Kachyi re nga tsun dan ma ai.
Figure – 8 (Hugawng magam du nta langai kaw na Shawanang kachyi dingsa)
Figure – 9 (Mali Hkrang Walawng magam du nta langai ni a Shawanang kachyi dingsa)
Mungkan Kachyi labau hte gat lawk ni kaw na hkap la hkan sa nga ai Kachyi ni a madang atsang hte manu jahpu gaw lawu na chyarang hte maren re hpe chye lu ai.
- Lu la yak ai Seng amyu hpan ni. (diamond, Ruby, Jadeite Jade ..etc.)
- Magwi Kawng (Fossil Mammoth Ivory)
- Ja, Ja-hpraw, gumhpraw arai ni
- Amber/ Pat amyu hpan ni
- Manu dan ai Nlung, Lungrawk amyu hpan ni.(Carnelian, Agate, Lapis Lazuli, Turquoise, Pipestone … etc.)
- Panglai Hkoi amyu hpan ni ( Pearl, Coral, Conch Shell … etc.)
- Pat/ Glass amyu hpan ni
- Ga Shawun (Ceremic) amyu hpan ni
- Magri amyu hpan ni
- Plastic amyu hpan ni
- Hpun-ja amyu hpan ni
- Ga amyu hpan ni.(moi Hkawhkam mungdan aten hta Mayam hte Darat Daroi ni gaw Ga hte galaw ai kachyi ni chyu sha lang na ahkang nga ai lam chye lu ai.)
(50 ning hta jan shaning na sai Kachyi dingsa(Antique) ni gaw manu jahpu kaba ai, lang ai arung arai madang ni hta hkan nna manu hkan tsaw ai hpe chye lu ai.)
Jinghpaw Shawanang Kachyi dingsa ni hpe hkaja sawk sagawn ai shaloi Kachyi tum ni hpe Ga kaw na htu shaw galaw la ngut ai hpang wan hta ju ai kun ? jan kaw lam ai kun ? htu shaw la ai Ga amyu hpan hte madang atsang ni hpe chye lu ai raiyang matut hkangzing kyem ai lam hta akyu kaba mai nga ai.
Mungkan Kachyi Labau laika buk hta Ga kaw na htu shaw nhtawm Kachyi galaw lang ai mungkan mungdan hte amyu bawsang nkau a Kachyi galaw lang ai lam hpe sanglang dan mayu nngai. Native American(Red Indian) ni gaw Nlung Bum kaba langai ngai a kata rawng ai Lung-sai lam mi hpe htu shaw la nhtawm dai lung-rok hpe shadu sha na Di, malut lu na matu Nhka Kin-yang hte Kachyi gaili ni hpe galaw lang ma ai, dai laklai ai Lung-rok hpe Pipestone – Catlinite ngu shamying ma ai, ndai Catlinite stone gaw lung-rok, lung-kring ni zawn nja ai, ret garang shatsawm lang mai ai lung-rok rai nga ai. Ndai lung-rok hpe Native American ni gaw Hpan Karai jaw ai sutgan arai re ngu hkam la nhtawm pipestone Catlinite pru ai shara hpe chyoi pra ai shara ngu masat hkungga jaw ma ai. Ndai Catlinite nlung hte galaw ai arung arai gaw shaning na wa yang namhkan nsha chye ai Hpri zawn grau ngang grau tsawm wa ai hpe chye lu ai. (fig-10)
Figure – 10 (pipestone – Catlinite hpe htu la ai ladat hte Pipestone Kachyi)
Africa Dan Ghana mungdan amyu sha ni gaw Ga kaw na htu shaw galaw lang ai ndai Kachyi hpe Bauxite Beads shing nrai Stonepipe Beads ngu shamying ma ai. Bauxite ngu ai gaw Aluminium nhprang dat lawm ai Ga re hpe chye lu ai, laklai ai lam gaw ndai kachyi ni aten nau nna ai sha nlung tai mat ai lam rai nga ai. Ndai Bauxite Kachyi ni gaw shaning na magang grau tsawm, grau ngang ai majaw mung mying kaba ai lam rai nga ai. (fig-11)
Figure – 11 (stonepipe – bauxite beads)
Ga kaw na htu shaw nhtawm Kachyi galaw ai kaga langai gaw 2nd century BC – 11th century AD lapran hkik hkam lai wa yu sai Pyu Hkawhkam Mungdan (Pyu city-states) prat aten Pyu mungdan masha ni a mying dan hkung ai Kachyi re, ndai Kachyi hpe “Pumtek”(fig-12) ngu shamying ma ai. Pumtek Kachyi hpe Ga kata e shaning Sen, Wan na lup rawng nga ai Hpun-ja amyu hpan hpe htu shaw nna galaw lang ai hpe chye lu ai, raiyang laklai ai gaw Ga kaw na htu shaw la ai ndai Hpun-ja gaw nbung katsi hte hkra ai hpang nlung byin mat ai hpe chye lu ai.
Figure – 12 (Pyu Ancient Pumtek Beads)
Lahta na Kachyi hpan masum gaw Jinghpaw ni a Shawanang Kachyi zawn ga kaw na htu shaw la nhtawm galaw lang ai kachyi ni rai nna daini na ten mungkan hta masha law law grai manu shadan, mari zing kyem nga ai moi na Kachyi dingsa ni rai nga ai.
Manu dan ai Shawanang Kachyi ajet ngu ai shaloi nlung tai mat ai kachyi tum ni, Venetian Skunk Beads, Panglai Shawun(Conch Shells) shing nrai Magwi Kawng ni hte shachyaw tawn ai hpe tsun ai re. Shingre manu dan ai, jet ai sutgan arai hte Jan Shata zawn kabrim, Ja Lungseng zawn manu dan, hkawhkam shayi sha zawn tsawm htap ai Num hpe kanam makyin masat la ai htunghking gaw mau hpa htap htuk dik rai nga ai. Njet ai, atang ahpa hkrup mara galaw nna htunghking hpe n jahten kau ga.
Shawanang Kachyi a hkrang design gaw grai madang tsaw ai hpe mu chye lu ai, dai majaw ndai amyu sha yawng a manu dan ai htunghking sutgan arai hpe htap htuk manu ai hku hkangzing mazing, mawn sumli lang na mung ahkyak dik re ngu sawn lu ai.
Shawanang Kachyi a lam hpe ngai chye la lu ai kachyi mi hpe ka jahkrat dat ni ai. Ndai laika gaw hkum tsup ra nrawng sai ngu n lu tsun nngai, nhkum ntsup mi raitim ndai laika hpe hti hkaja n-gun jaw ai yawng hpe grai chyeju dum nngai.


text:
Radio Veritas Asia Buick St., Fairview Park, Queszon City, Metro Manila. 1106 Philippines | + 632 9390011-15 | +6329390011-15
Yawhan Bapstita a Shangai Nhtoi 24 June 2022
Yawhan Bapstita a Shangai Nhtoi (June 24)
San Pra ai Yawhan gaw, Chyoi Pra ai Nu Maria hte maren sumsing lamu ja mungdan na htani htana asak de du shang wa ai nhtoi sha n-ga, ginding aga ntsa shangai chyinghkai wa ai nhtoi masat shagrau hkrum ai wa rai nga ai. Yawhan a kanu hte kawa gaw makam masham grai kaba timung, ma n lu ma ai. Kanu gaw maudung num tai ai hte shan lahkawng asak grai kaba mat masai.
Lani mi hta Yawhan a Kawa Zahkari gaw, Nawku Htingnu kaba kaw hkinjawng a lit magam hte maren, daw jau ai amu galaw nga yang, Lamu Kasa Gabriel dan pru nna, “Zahkari e hkum hkrit e; nang hpyi shawn ai ga hpe Karai Kasang na ya sai. Na a madu jan Elizabeth gaw, na a matu kasha shangai na rai nna, shi a mying hpe Yawhan ngu na rin dai.” nga nna sa tsun ai. Shaloi Zahkari gaw, shan la asak grai kaba mat sai lam bai htan ya ai. Shaloi Lamu Kasa gaw, “Ngai tsun ai ga hpe nang n kam ai majaw, n dai lam ni byin pru wa ai nhtoi shani du hkra nang ma-a mat na ndai.” nga nna bai tsun ai.
Shata Nhtoi gu ai shaloi Elizabeth gaw, shadang sha shangai nu ai. Shan a jinghku ni sa du shajang nna ma hpe Kawa a mying Zahkari ngu nna shingteng amying jaw shahtawng htu na matu myit hkrum ma ai. Shaloi Kanu Elizabeth gaw, “N re, Shi hpe Yawhan ngu shamying na.” ngu nna tsun pru wa ai. Shanhte a htinggaw hta ndai mying shamying ai kadai n nga ai majaw jinghku ni yawng mau nga ma ai. Shaloi Kawa Zahkari gaw, lungpa hpyi nhtawm dai kaw e, “Yawhan gaw shi a mying re” nga nna ka pru wa ai. Dai shaloi jang, Shi a n gup hpaw wa nna Karai Kasang hpe shakawn kung dawn let, “Isarela a Karai Kasang, Madu kaw shakawn kungdawn anga nga u ga law” nga nna shakawn mahkawn pru wa ai. Ma chyangai Yawhan mung, hkum shing yan galu kaba wa nna, Hkye La Madu, Israela amyu masha ni kaw dan pru ten du hkra Zaibru jang kaw nga nga wu ai.
Daini Nawku Hpung gaw, Yawhan Bapstita a Shangai Nhtoi hpe galaw nga ga ai aten hta, Karai Kasang Wa a mau hpa atsam gaw, kade daram kaba nga ai lam hpe myit dum sawn sumru yu nna, anhte hta ra nga ai akyu ara ni hpe shagrit shanem ai myit hte Karai Kasang Wa hpang de hpyi la nga ga, shaloi teng sha lu la na rai nga ai.
By;
Sister Rose Angeline Maran Nang Doi (SFX)
RVA-Kachin Service (Myitkyina)


text:
Dingda Miwa Panglai hte Taiwan makau hku hpyen shamu shamawt let Beijing a ‘n simsa hkra galaw nga ai lam’ hpe tsang ai lam, US Makawp Maga Dap hkringmang Mark Esper kawn Miwa Makawp Maga Dap hkringmang Wei Fenghe hpe, lai wa sai March kaw nna ya shawng n’nan lang ngu chye lu ai, phone hkrum shaga ai shaloi tsun ai nga, Aug. 8, bat Mali Ya shani, US hpyen rung daju, Pentagon, tsun wa ai.
Ndai phone shaga lam hpe, daining na mabyin masa a majaw US-Miwa kyit hkai lam lawan ai hku hkrat yawm nga ten, galaw ai re. Dai zawn hten wa ai madung lawnglam ni hta, Beijing a coronavirus jum tek ai sat lawat, phone company kaba Huawei (HWT.UL) manghkang, Miwa a Dingda Miwa Panglai madu la wa ai lam, hte Beijing a Hong Kong hpe dip sha wa ai lam ni, lawm ai re.
Miwa Gumsan Mungdan hku nna ‘tinang hkan sa na hkam la tawn ai hte maren mungdan gadaga tarawng tara ni hpe hkan sa na ahkyak ai lam” hpe Hkringmang Esper tsun ai lam, Pentagon ga tsun ahkang lu, Jonathan Hoffman kaw nna shi htawn ni hpe tsun ai re.
Laksan Pentagon ndau hta, “manghkang ten matut mahkai hkat ai sinru (crisis communications) hte manghkang shayawm lu na ladat (risk reduction) rawt jat sa wa ra na ahkyak ai lam hpe wuhpung lahkawng myit hkrum ai nga, tsun ai re.
Shawng e Esper tsun lai wa sai hta, shi Miwa mung de daining n htum shi yang sa du na myit mada ai hte, manghkang ten matut mahkai hkat ai ladat ni “crisis-communication channels” kaja wa na hte kaga maren mara akyu ara lam ni hte seng nna tsun shaga wa na re nga, tsun ai.
Wei kawn US hpe lajin ai hta, ‘n tengman ai ga manawng hte hkrang shapraw galaw nga ai lam ni jahkring kau na lam, panglai manghkang n byin wa hkra hkangzing na lam, manghkang byin wa chye ai sat lawat ni hpe koi gam na lam, ginra a simsa lam ngang grin lu hkra makawp maga na lam, Xinhua shiga de tsun wa sai re.


text:
Rasha mungdan a COVID-19 ana zinli mu jep masha jahpan gaw May 12, bat Lahkawng Ya shani hta U.S. a npu mungkan e No.2 law dik de rawt lung wa sai re. Myen hpyendap na
Covid-19 ana zinli hte, bat Lahkawng Ya du hkra U.S. kaw si ai masha jahpan mun sanit jan sai re. May praw 5 (Sinpraw nhtoi May praw 6) du hkra, Johns Hopkins dakkasu a jahpan
KIO Dingdung Ginwang kata dapshawa mungshawa pru-shang lam yawng hpe ndai May shata praw 1 kaw nna 31 du hkra pat hkum kau sai lam, ndau dat sai re. April 30 Dingdung Ginwang Covid-19 Ana
U.S. Covid-19 ana zinli hte si ai masha, April 21, bat Lahkawng Ya (Amerika nhtoi) du hkra, marai 45,000 jan rai sai hte ana mu jep ai machyi masha 800,000 jan sai lam, Reuters shiga
Coronavirus ana kanu hte Thai mungdan e machyi hkrum nga ai Miwa amyusha langai hpe Anti-flu (mak hkalawng tsi) hte AIDS tsi hpan 2 hpe gayau nna tsi tsi ai hpang, ana hkyem sa wa
Coronavirus ana kanu nbyin hkra jep ai hta Kambaiti ga jarit de shang wa ai Miwa amyusha marai 3 gaw hkum gahtet ai 38 degree C hta jan ai majaw Myen mung kata de shang
Miwa mung Hubei ginwang, Wuhan mare kaw nna kap bra hpang wa ai Coronavirus, nsa sa lam hte seng ai ana Myen mung de nshang wa hkra ana jep ai lam hpe Jinghpaw mungdaw ga


text:
Radio Veritas Asia Buick St., Fairview Park, Queszon City, Metro Manila. 1106 Philippines | + 632 9390011-15 | +6329390011-15
Kasha La Ni Hpe Kawa Ni Sharin Galaw Ya Mai Ai Lam
Anhte kasha (la) ni a myit masa hte seng ai n gun lu na matu anhte kawa ni a lahku lamai ai lam grai na ra nga ai.Anhte ma langai bawngring galu kawa wa na matu kanu gaw ahkyak dik shara hta nga ai nga nna tsun ga ai.Lama na ma gaw la kasha re nga jang gaw shi a matu kasi kamang kaja tai wa na kawa mung ahkyak dik shara hta na na matu ahkyak nga ai.
Anhte kanu kawa shagu gaw kasha ni a matu shawng nnan na sara ni rai nga ga ai.Kawa ni gaw mungkan pinra hta sak hkrung nga lu na matu prat sharin ginlam ni hpe sharin ya na wa rai ng ai.Ndai zawn sharin ginlam hpan ni hta prat a matu ahkyak dik sharin hpan ni hpe mung chye da ra nga ai.
Anhte hkrat sum ai lam hte awng dang ai lam gaw gara hku ngu ai lam hpe atsawm sha chye na hkra sharin ya ga.Shingjawng poi ni ginsup hpan ni hta kawa gaw kasha (la) a matu kaja dik ginsup manang rai nga ai.Kaji ai ten kaw nna kasha (la) hte ginsup yang asum jaw chye nna dang lu ai lam a namchyim hpe hkam sha shangun chye ai wa rai nga ai.
Dai hta n ga sum wa ai ten ni hta mung kasha (la) hpe n gun jaw shalan chye shawng nnan na masha byin gring nga ai.Ndai zawn hkrat sum ai gaw kaya hpa nrai nna hpang kalang bai shakut na matu kasha hpe kam ai lam ni hpe bai sharin ya ra nga ai.
Bai nna kasha (la) ni hpe amyu shayi ni hte seng nna tengman ai myit masa nga hkra sharin ya ga.Amyu shayi ni hte tsun shaga kanawn mazum na matu kawa gaw hpring zup ai kasi kamang rai ra nga ai.Ma kaji ten prat kaw nna amyu shayi ni hte seng nna hkungga ai lam nnga ai ga ni laikyang ni hpe ma hpe mani hpa hku nna pyi nmai sharin ya ai.Dai majaw amyu shayi ni hte seng nna ahkyak dik lam ni yawng hpe kawa ni hku nna sharin ya ra nga ai re
Bai nna kasha (la) hpe tsawra myit a lachyum,tsawra myit hte seng ai lam ni hpe sharin ya na mung ahkyak nga ai.Ndai gaw kawa langai gaw kasha(la) hpe sharin ya gring ai manu dan ai sharin ginlam rai nga ai..Masha langai a prat mahkrum madup ni,kawa ai prat a mahkrum madup ni hpe tsun dan ai gaw kasha (la) hpe kam ai lam nga nga hte shawng de hkawm sa na matu marai rawng shangun nga ai.Ndai zawn tsun jahta chyai ai lam gaw kawa hte kasha hpe grau nna sindun sumri ngang shangun nga ai.
Bai nna kasha (la) hpe n gun atsam rawng ai wa byin na matu gaw kawa ni ahkyak dik lit magam langai rai nga ai.Tengman ai hku tsap ai hte tinang lagaw tinang tsap kam hpa lu ai masha byin na matu gaw kaji ai ten kaw nna sharin ya ra ai.Kaning re ai masa hta gaw n gasat gring ai,gara ten hta gaw tinang hkum tinang makawp maga na hte tinang tsawra ai wa a matu bai ginhtang gasat ra ai ngu ai hpe chye na hkra sharin ya ra ai.
Kaga masha wa hpe dang sha ai lam gaw ntara ai lai kyang re ai lam lam shagu hpe tengman tara ai hku nna hparan ra nna tsang ra hpa lam ni hpe tau nau chye na lu na matu mahkrum madup hpe sharin ya ra ai.
Mungkan ga ntsa ma ni a tinggyeng ningmu nga wa hkra garum ya ra ai.Anhte kanu kawa shagu gaw tinang a kashu kasha ni hpe awng dang ai ni sha byin shangun mayu nga ai.Raitim awng dang ai lam gaw nbung ai masa lam ni hte du sa chye nga ai.Ndai zawn awng dang ai lam de du lu na matu gaw ladat masa lam ni hpe ma ni chye na gring nna,kawa a hpaji jaw ai lam hpe lu na matu wanglu wanglang ga shaga lu ra nga ai.
Bai nna mahkrum madup nnan ni hpe mung ma ni hpe sharin shachyen ya ga.Anhte ma shagu gaw kanu yan kawa hpe tsawra ai lam nbung nga ai.Anhte kanu ni gaw shanhte kaji ai ten kaw nna kya ai ladat masa ni hte lahku lamai chye nna kawa ni gaw mazut ai ladat ni hte tsawra chye ga ai.Ma hpe gang shalung ai,lagaw kaw nna nhtang chyaw di ai,lapa ntsa hta mara nna hkawm chye ga ai.Ndai zawn nbung ai lam hte machyu hkra ai lam ni rau mahkrum madup ni hte kaba wa na matu gaw ma ni matu ahkyak nga ai.Kasha (la) rai yang gaw gwi gwi galaw ra ai lam,sawk sagawn ai hte share shagan na matu kawa ni a ya na zawn lahku lamai ai lam gaw ahkyak nga ai.
Bai nna la kasha ni galaw ai lai ni hpe mung sharin ya ra ai.La kasha ni galaw ai dum nta kata shinggan gram lajang ai,gyin shalat ai lam hte lata hpaji ni hpe ma hpe grau nna hku hkau hkra kawa ni hku nna sharin ya ra nga ai.Kaji ai ten kaw nna gram lajang ai hpaji ni hpe sharin ya yang kaba wa yang n lagawn chye ai,magam bungli hpe myit shang sha ai,la jet ai hku nna lit la lu ai wa hku nna kaba shangun lu ai.Magam bungli shara hta shang ai shaloi mung kaga masha ni hta grau nna atsam marai hpring atsam ningja rawng ai wa byin wa na rai nga ai.
Bai nna tinang a bu hpun palawng ni hpe mung lai ladat hte hkra bu hpun chye ai,sari mi arawng asan awan rai bu hpun chye ai lam ni zawn re ai hpe kawa ni hkum nan sharin ya lu nga ai.Dai hta n ga ja gumhpraw hpe mung atsawm rai jai lang chye nna tinang hkum nan mung shadu lu shadu sha chye hkra anhte kawa la ni sharin ya yang she anhte a kasha (la) ni gaw kawa kaja ai hkring htawng hpe lu nna kawa hpe tsawra let mahkrum madup machye machyang hte hpring nna si mani ai ma ni tai wa lu na rai nga ai law.


text:
KIA Masat (9) Dap Ba, Uru ginwang ginjaw, Lawt Ra dabang hte Masat (6) Dap Dung, Bum Nan dabang kaw April (25) ya shani lu rim da ai Ka-ni nanghpam hte rung rai ni hpe wan nat jahten ai lam nga ai.
Wunpawng Amyu Sha Ka-ni nanghpam pat jasan ninghkap masat nhtoi hpe masat masa galaw ai hku nna Lawt Ra dabang kaw laning mi laman lu rim zing da lu ai Ka-ni hpraw kawk (397), Ya Ma tawng (26,078), Ka-ni Chyang Joi (13), Yan Hpau htuk kasha (3), Pan Lap htuk kaba langai hte kaga ka-ni nanghpam rung rai ni hpe nat jahten kau ai lam nga ai sha n-ga Bum Nan kaw mung Kani Hpraw kawk (24), bu (67), Ya Ma tawng (30,000) hte ka-ni nanghpam lang rung rai ni hpe nat jahten kau ai lam nga sai re.
Dai ni ang ai Wunpawng Amyu Sha Ka-ni nanghpam pat jasan ninghkap masat nhtoi shani hta buga mare kahtawng hkan, Dap Ba, Dap Dung hkan mung Ka-ni nanghpam hte seng nna hpaji jaw hkaw tsun hpawng ni, akyu hpyi hpawng ni galaw ai lam nga ai hpe mung chye lu ai.
Ka-ni nanghpam pat jasan masing jum hpajang Komiti kawn mung mungdan ting na ginra pat jasan komiti hte buga pat jasan komiti ni yawng de Ka-ni nanghpam pat jasan ai magam bungli bai galaw sa wa na matu April (25) ya shani n-dau laika langai shapraw da ai lam nga sai re.


text:
COVID-19 ana mu jep masha mali bai jat sai majaw, Myen mung kaw ndai ana hte machyi masha yawng 303 du sai lam hpe asuya Hkamja hte Ginsup Hkringmang Dap, July 1, shana hkying 8pm,
Jinghpaw mungdaw sinpraw, Myen-Miwa ga jarit pru-shang lam, KIO COVID-19 ana jep shagyit hpe, Loije Myen asuya dap gaw June 22, bat Langai Ya shani, hpyen hpung hte sa zing hpya jahten kau ya sai
Mungkan kap bra ana zinli kaba, COVID-19 machyi masha lahkawng hte san san hkrum katut ai Jinghpaw Mungdaw masha yawng (9) hpe shinggan n pru na pat hkrum yu sin tawn ai lam, chye lu
COVID-19 mungkan kap bra ana zinli a majaw mungdan asuya hkrunlam lajang ya ai npu maigan mungdan na nhtang wa ai Jinghpaw mungdaw masha ni Myitkyina de du shang nga dingyang re. June praw 7
Mungkan Covid-19 ana zinli hte si ai masha jahpan, ya 300,000 jan sai lam hpe Amerikan Johns Hopkins Dakkasu a sawk sagawn shiga hta tang madun ai. May 14 (Myen mung ten May 15, manap
U.S. Covid-19 ana zinli byin ai masha wan 1.3 jan hta si ai jahpan 80,000 jan sai lam hpe May 11, bat Langai Ya (Sinpraw May 12) shani Johns Hopkins Dakkasu a sawk sagawn jahpan
KIO Dingdung Ginwang kata dapshawa mungshawa pru-shang lam yawng hpe ndai May shata praw 1 kaw nna 31 du hkra pat hkum kau sai lam, ndau dat sai re. April 30 Dingdung Ginwang Covid-19 Ana


text:
Jinghpaw mungdaw majan (8) ning hpring lam nmaw makau hkrang shala lamang a majaw, masha hpawng chyawm pukma-19 hte tara jewat da hkrum ai ramma ningbaw 2 a amu, sakse 2 hpe dai ni matut jep sai re.
Tara jewat hkrum ai ramma ningbaw 2 maga mara nnga ai lam sakse hkam ya ai gaw Slg. Maji Brang Awng hte Slg.Hpauna Bawk Naw re hpe chye lu ai.
“ndai gaw n gun madun lamang mung nre. Yawng mu ai hte maren June praw 9 du yang shaning shagu lamang lama ma galaw ai. Ya mung ramma ni gaw hkrang shala lamang sha galaw ai. Dai majaw ndai gaw masha hpawng chyawm pukma hte nhtan shai ai lam nnga ai” nga nna Slg. Hpauna Bawk Naw tsun wa ai re.
Ramma ningbaw 2 a sakse ngu na marai 6 hpe tang shawn da ai rai nna, du na August 15 hta gaw hpang jahtum marai 2 hpe san jep na re lam chye lu ai.
Ya tara jewat da hkrum ai Shy. Seng Nu Pan hte Shd. Paw Lu yan 2 gaw, June praw 9 ya shani majan (8) ning hpring masat Myitkyina Sein-Mya-Eya nampan sun hte Pyi-Thu-Yin-Pin shara 2 hta ahkang nhpyi ai sha masha mahkawng wa ai nga nna ginwang ningtau Pyada Du Min Thant Zaw kaw nna tara jewat da ai re.


text:
Htai mungdan dingdung daw Chingmai Ginwang e shanu nga ai Jinghpaw wunpawng amyu sha ni gaw August 12 ya shani ang ai Htai hkaw Hkam Jan a shangai nhtoi hpe hpun bawng 900 hkai ai lamang hte masat masa shagrau wa sai re.
Htai hkaw hkam RAMA (9) gaw de da ai Ban Mai Samakee mare e shanu nga ai amyu sha ni gaw lai wa sai 1965 kaw nna 1975 du hkra Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA dap jahkrat nga lai wa sai Htam Ngop Bum e hkaw hkam jan a shangai nhtoi masat hpung hkai lamang galaw ai rai nga ai.
“hkungga ai Hkaw Hkaw hte Hkaw Hkam Jan hpe chyeju dum ai lam, grai gahtet ai ginra kaw nna gatsi ai shara de du wa nna anhte hpe nga shara lajang ya ai. Lai wa sai GOC naw nga ai ten kaw nna Htai mung e shingbyi na ahkang lu ai. Htai Hkaw Hkam hte asuya ni gaw anhte hpe hkap tau la ai” nga nna GOC Lahtaw Zau Seng lak htak hpyenla dingsa hte ya Ban mai Samakee mare masha Slg. Kareng Hkawng Hawng Jinghpaw Shiga Dap KNG de ndai zawn tsun ai re.
1976 ning hpang daw ginra shagu de chyam bra mat ai Jinghpaw amyu sha ni chyawm shingbyi nga ai dai mare de 1982 ning February 13 ya shani Htai Hkaw Hkam Rama (9) Bhumibol Adulyadej hte Hkaw Hkawm shayi Sirindhorn sa du nna Ban Mai Samakee mare hpe Jinghpaw gahtawng ngu tara shang masat ya wa ai re.
Laban shani galaw ai ‘Htam Ngop Majoi’ hpun hkai lamang de Htai Royal Project mu gun salang ni, Hkaw Hkam hkaw hpyenla ni, Htai namkawn salang ni, Sinjai Miwa amyu sha ni hte Htai du KIA hpyenla dingsa ni shanglawm wa ai re.
1979-1980 Htai mungdan kata Communist ninghkap shingla gasat majan ni hta Jinghpaw KIA hpyenla ni hku nna Htai asuya hpyendap maga shanglawm garum wa sai lam dai gasat poi hta shanglawm ai Slg. Hkawng Hawng tsun ai re.