text:
Woichyai tsinyam dabang hkrap myi-prwi kata na n-gun
- In Laika Ngau
- Last Updated on 05 September 2011
- By KNG
- Hits: 3157
Wunpawng Mungdan shanglawt Asuya (KIO/KIA) ginjaw Laiza myu, Woichyai lawk hta gawgap da ai Gawknu kaba hta n sam hkum hkra rai nga ai buhkawm yupra arai, sadek, di, hkawan ni dingren rai hpyen hprawng masha ni hpe mu lu nga ai, malawng gaw nu num ni, ma ni, asak naw ram ramma ni hte asak kaba sai kaji kawoi rai nga ai, shanhte gaw dung ai ni gaw dung, tsap marawng ai ni gaw tsap, kaleng nga ai ni gaw kaleng, mau masem ai ni mung mau rai, ma ni gaw ginsup let rai nga ma ai, nkau mi gaw KIO Asuya a shiga hte sumla hkrung shapoi dap na shapoi ya ai sumla hkrung yu rai nga ma ai gaw……. hkum sum hpa nan rai nga ai.
June praw (9) ya shani Myen gumshen asuya gaw Jinghpaw Mungdan Shanglawt Asuya (KIO/A) hpe Ta Hkaw Hka madim a shimlam hpe jahpai let dinghku majan hpawng hpang dat nna mare madu Jinghpaw amyu sha ni gaw tinang asak lawt lam a matu hprawng yen wa ai gaw yak yak hkrak hkrak rai shara shagu chyam bra mat nga sai.
Gawknu kaba ai ram masha mung hpring dem rai nga ai, jut shara langai hta yupra kaw ginsup let nga nga ai Ma langai hte kanu Salang jan Lu Tawng mung hpyen hprawng yan nu rai nga ai, Slg jan gaw mau let shi hkrai tsun ai ga gaw: “aw……annu ni gara hku she asak matut hkrung na ra ta? shawng lam gam maka wa n loi la nga ai le? Nye kana mung lagaw, lata n hkum nna n kung ai, nye kanau ni mung asak naw kaji nga ma ai, kaning re ai mayak tsin yam she naw hkrum sha na kun i law? nga nna kraw madai nsen hte aru yu nga nga nu ai. Yak hkrak lam ni hte hpyen hprawng dabang kata e aten shalai ra nga mat sai.
Hpyen dabang de garai n-du shi ai June shata (15) ya shani shan-nu ni nga ai nta, Bum masawn shara n ra ai hta galaw da ai shangu hte galup da ai kawa nta e shan nu gaw yup pyaw nga nga ma ai. Shan nu ni nga ai Sama ginwang, Maisak Pa, Lamai kahtawng ting gaw shingran katsi gatsang rai, marang gaw htu kapra aya nga ai hte hpa n sen sha pyi n na lu ai gaw kahtawng mare ting zim sha rai nga ai, aten hpe yu yang jahpawt daw 3:30 am jan nga sai.
Dai ten hta nan nsen kaba ngoi pru wa ai gaw mungkan ting ngoi gara mat nu ai, raitim Lu Tawng yan nu gaw n dum n hprang ai sha yup shamoi nga nna hpa nsen ngoi ai pyi n chye dat nu ai.
Jahpawt jau nsin rim rim naw rai nga ai ten asak naw ram ai Lat Gyi langai gaw, gwi n gwi mung rai, larau ladau mung rai let shannu a nta kata de gat shang wa ai. “Lu Tawng, Lu Tawng” nga shaga nna “maw maw na ningrum ningtau hte naw phone sha u” nga phone jaw dat ai. Sai sama manam sai phone hpe lang let “Madu Karai Kasang e matsan dum la rit lo” nga tsun let masin htuk htak, shi myi man nsam hta mung sai n rawng mat sai zawn rai, asit awat rai mat rai mat nu ai, hkum ting kya mat sai, bai nna htaw, le ni myit rai nna makau grupyin hpe pyi malap mau dung mat nu ai. Shiga sa du shana ai Lat Gyi wa mung shi a myit rum magam gun Slg Mahkaw La Seng a lam n tsun dan ai, Tsi Rung de sha hkan sa na lam sha tsun nga ai.
Slg Mahkaw La Seng gaw 2005 ning hta KIA hpyen dap de shang nna, ndai ten hta Nam San Yan Mare, Ja Ing Yang ninghtawn rung hta Chyare magam lit gumhpai nga ai re, shawng lam majan pa de du nga ai gaw (27) ya sha naw rai nga ai.
Lu Tawng gaw yup nga ai Ma Ring Awng hpe hta ba la nna Ginjaw Laiza myo, Woi Chyai Mung Shawa Tsi Rung kaba de Lat Gyi wa hte hkan sa mat nu ai.
Tsi Rung kata de myit gahpra ai hte shang wa ai gaw yup ku lahkawng hta sumpan hpraw magap da ai si mang ni hpe mu dat nu ai, “gara mahtang nye a madu wa rai ta?” nga myi hte azi tam masem nga nu ai.
Makau kaw nga nga ai Sara wun, Sarama ni hte yu nga ai masha ni yawng gaw Lu Tawng du wa ai hte shanhte yawng shinggan de le mat ai.
Lu Tawng a myi man hta myi prwi si ni lwi kapra pru hkrat nga let nsen pyi n pru mat ai hte sha ga sa tsun ai ga gaw: “nye madu wa e annu hpe si shakram kau da sai ngu” tsun nga let malap mat nu ai.
Kasha gaw ga mung n chye shaga shi ai, kanu malap mat ai mung n chye, le yu dat, nang de yu dat rai gadap nga ai.
Si mang langai mi gaw bawm sara Lat Du Sumhka Seng Du rai nga ai. Shan yan gaw Sama Ginwang daw shawnglam majan shara Sut Yang kahtawng hte Maisak Pa lapran e bawm kapaw hkrat sum mat ai rai nga ai.
Jahkring mi na ai hpang dai si mang lahkawng hpe Maisak pa de sa lup makoi mayang lajang kau sai, madu jan Lu Tawng gaw, naw malap nga ai majaw madu wa a makoi mayang ai hpe pyi n mu dat nu ai.
Asak naw kaji tim gaida da ra mat ai Lu Tawng gaw Ma langai hte “shawng lam annu gara hku asak matut hkrung na rai ta?” nga myiprwi si ni hte myi man mung asit awat rai let tsan tsan de mada yu let tsun jawp nga nu ai.
Shan yan gaw 2009 ning hta makyin jinghku ni n myit hkrum ai kata kaw nna grai tsawra hkrat nna mayaw dinghku gaw de wa sai re. Lu Tawng a Kanu yan Kawa mung shi chye myit wa ai ten hta n nga mat sai re. Kawa Slg Marip La gaw kommyunit pati hpung shang langai re, 1991 ning hta Myen gumshen asuya hpyen la ni nta kaw sa rim la nna nta shawng kaw nan gap sat kau sai re.
Lu Tawng gaw lai mat ai mayak tsin yam ni hpe myit dum hkam sha nna, nsa kaba she shaw, ga mung n shaga mau dung angaw nga ai nna kalang ta – ga shaga wa ai gaw “ngai hta grau sawng hkam sha yak nga ai nye manang Htu Sam naw nga ai” nga myit n-gun la nga nu ai.
Shi manang Htu Sam mung asak (18) ning sha naw re, shi madu wa Seng Du a moi mang hpe pyi sa yu na atsawm n nga ai, tsim yam dabang kaw jau tau du nga sai rai tim shata (7) re ai ma chyangai num kasha hte hkam kaja lam a majaw gara de n lu sa ai hte dabang kaw sha shingbyi nga sai re.
Laiza myo, Dap ba (5) masat npu nga ai mare, kahtawng masha ni yawng (500) ram gaw Laiza makau grupyin hta nga ai Woi Chyai lawk, Myu Lawt Gawknu, masat (3) gat wang kata, Manau wang hte Pajau dap na nga shara ni hta jahkring mi shingbyi shanu nga ma ai.
Lani mi hta Lu Tawng gaw mau dung mahka nga ai kaw nna kalang ta Kasha Ring Awng hpe ahpun put let mani ai hte kasha hpe ga shaga n-gun la rai nna sha nga shapyaw nu ai, “annu gaw shimlum ai shara de htawt sana re” nga kasha hpe tsun let lahpa kaw ba la nu ai.
Shannu hte rau Htu Sam yan nu mung KIO kaw nna ningnan bai hkyen lajang ya ai dabang de htawk sit nga nga lu sai. KIO gaw mung shawa ni hpe shim ai hte hkam kaja lam a matu htawt manu ai shara Miwa ga jarit makau Je Yang Hka hte Hpunlum Yang Kahkawng de htawk sit da sai masha gaw (____) law law rai nga sai.
Lu Tawng yan nu nga ai mare, kahtawng ni hta gaw sinat nsen hte rau wanyam sama gaw muhkup saiwan ni hte rau poi lawm nga nga sai, dai wanyam sama ni n hkoi ding sa, simsa ai lam n nga ding sa gaw mare, kahtawng, buga de du na gaw shingran pyi lu ran na n rai nga sai.
Lu Tawng gaw Kasha Ring Awng a myi man n sam hpe sha yu yu rai let “Ma e……Nu tsawra kasha e……..nga tsun let Amyu sha yawng hpe ngwipyaw simsa ai Wunpawng Mungdan lu hkra Hpaji kung kyan ai Ningbaw ningla kaja tai hkra shakut u yaw,……… Ma gaw Nu a shingran, Nu a myit mada shara re…………” nga ga n chye shaga shi ai ma hpe yu azi let n-gun la nga nu ai.
Annu ni shanu nga Wunpawng Mungdan gaw lani mi hta anhte Wunpawng amyu sha ni nan up hkang madu lu na ten du na re ngu kam sham ai, Karai Kasang jaw da ai manu dan ai nhprang sut rai ni hte hpring chyat ai Mungdan gaw Karai Kasang anhte hpe Madu shangun na re, Kam sham ai myit masin kraw lawang hte amyu sha ting gaw pu gang sin machyi let, yawng ni lahkrap ra ra rai………shakut shaja ra nga saga ai.
Ya ten hta kade mi yak hkrat hkrum sha nga tim lani mi na ladaw hta anhte Jinghpaw Mungdan lu ai shani gaw nga pyaw na re, anhte Jinghpaw Wunpawng sha ni hpe Karai Kasang gaw n kabai da na re, SHI a amying ningsang hte tengman ai Mungga hta sha asak hkrung maju jung let akyu hpyi ya dat n’ngai lo……………


c: text/html

text:
Hpa Majaw Kasat Gala N lu Jahkring A Ni
- In Ningmu
- Last Updated on 31 July 2011
- By Shayi Ah Hkawn
- Hits: 5851
No. 2 Mungkan majan ngut nna Japan ni pru mat wa ai hpang, British ni bai shang wa ai shaloi, hpyen masa hta grau nna mungmasa hku Myen Mung shanglawt ginlam hpe bai zawzang dele hpang wa ma ai. British ni jaw ai “Home Rule” hpe la na kun? (snr) lawu ga na Myen ni hte mahtang pawng nna shanglawt la na kun?, ngu ai mung masa lam she lahkawng ntsa Kachin ni mungmasa myit shawshishap ung-ang ai aten kaba rai nga ai. British ni gaw Bogyoke Aung San hpe bum nga amyusha ni yawng Myen hte pawng nna munghpawm mungdan gawgap na matu myit hkrum mungga jaw jang, shanglawt jaw na ngu nna “Aung San – Atlee Agreement” pru wa ai. Bogyoke Aung San mung AFPFL (Anti Fascist People’s Freedom League) hku nna nshaw nshun rai taw nga ai Myen wuhpung shagu hpe ningshawng kahkin gumdin shakut shangang ngut ai hpang, bum nga amyusha ni rai nga ai Kachin, Chin, Shan…. ni hpe bai Panglong myit hkrum gasadi hte “Shanglawt” jawm pawng la na matu 1947 February (12) hta “Panglong Agreement” hpe shagrin masat masai.
“Panglong Agreement” ngut ai hpang, ndai myit hkrum lam ntsa hta mahta ai munghpawm Myen mungdan ningpawt ninghpang gawda tara Kanu laika (Constitution of the Union of Burma) hpe ka hpang wa ai. Bum nga amyusha ni hte seng nna H.N.C. Stevenson woi-awn galaw ai “May Myo Enquiry Committee” sawk sagawn lam ni mung galaw wa sai. 1948 January 4 ya hta munghpawm Myen mungdan shanglawt lu wa sai hte maren, January (10) hta “Jinghpaw mungdaw” (Kachin Sate) mung mungkan hta shangai shalat pru wa sai. Mungkan lamuga sumla hte mungkan mying jahpan hta dawk kap mat nga sai. Ndai lahta na mabyin sum-yan ni byin pru wa na ginlam hpe bai shaw yu ga.
Kachin ginra hta, British Colony uphkang bang mat wa ai shaloi, 1895 ning kaw nna “Kachin Hill-tribe Regulation” hte lang hpang mat wa sai. Lachyum gaw ndai aten hta, Kachin hpe “Kachin Hills Administration Area Part –I hte Part –II” ngu nna ginra lahkawng garan uphkang bang wa ai. Kachin Hills Administration Area Part-I ginra gaw Kachin hkrai san san nga ai shara ni rai nhtawm, Kachin Hills Administration Area Part-II ginra gaw Kachin hte Kachin n re ni (non-Kachin) chyawm pawng nga ai ginra shara ni, rai nga ai.
1947 ning February (12) Panglong gasadi myit hkrum hkat ai shaloi, Kachin ningbaw ningla ni Jinghpaw mungdaw masat ya na matu, hpyi shawn hpang dat ma ai. Ndai shaloi, Bogyoke Aung San gaw “Kachin Hills Administration Area Part-I ginra” hpe myit hkrum masat ya ai. Kachin ningbaw ningla ni “KHAA Part-I” ginra hte sha, myit n dik ai majaw “KHAA Part-II ginra hpe bai matut hpyi ai. KHAA Part-II ginra hta gaw Myen hkawhkam prat kaw nna Myen Nepyidaw na shadun tawn ai Myen myowun ni nga nga ai. Gsd. Banmaw myowun, Mogawng Myowun. KHAA Part-I ginra gaw bum shakum mayan ginra ni sha rai ai majaw shara dampa kaji nga ai. Mungdaw masa hku htaphtuk tim, Mungdan masa (geo-politic Area) hku ning-ra lam kaba ni nga nga ai.
Raitim, hpang jahtum Bogyoke Aung San gaw KHAA Part-II hpe Jinghpaw mungdaw (Kachin State) hta bang shalawm na matu myit hkrum masat dat ya ai. Ndai KHAA Part-II hpe bang shalawm dat ya ai majaw, Kachin ni munghpawm Myen mungdan na galoi mung n garan pru sana ngu nna chyawm myit hkrum hkat tawn nhtawm, daini na Kachin State Area byin pru wa ai, rai sai. Sam (Shan) gaw (10) ning hpang munghpawm na ga garan pru mayu yang, lu pru ai, ngu nna myit hkrum bang hkat ma ai. 1946-7 ning hkan hta, British ni Kachin hpe Myen hte shanglawt n la ai sha Home Rule madang hte British npu kaw (5) ning nga nhtawm, hpang e tinang lagaw tinang tsap wa lu ai shaloi shanglawt la mu, ngu nna tsun ai hpe Kachin ningbaw ningla nkau mi grai na ra ma ai. Ndai aten hta Kachin ningbaw ningla ni kadai mung “KHAA Part-I hte II” ginra ginlam manghkang hpe shanhte bawnu hta n dum myit, n sawn hkrup na masa sat lawat pru ai. British ni tsun ai hpe Kachin ningbaw ningla ni myit hkrum yang, “Kachin Hills Administration Area Part-II” hpe Bogyoke Aung Sang gaw myit hkrum lawm na n rai nga ai. Bogyoke Aung San sha n-ga, Myen ningbaw ningla ni yawng mung, myit hkrum lawm na n rai nga ai.
Ndai KHAA Part-II hta Bhamo Distirt hte Myitkyina District pa layang yawng lawm nga ai. Kachin nkau kau gaw Sama Duwa Sinwa Nawng hte Duwa Wabaw Zau Rip yan hpe hkrai mung masa mara shagun dinglun ai nga tim, byin pru wa ai ginlam hta kaja ai mabyin ni mung lawm rawng nga ai. Bungli langai dawdan shagu kaja ai hte n kaja ai lahkawng yep-yep lawm chyalu rai nga ai. Kaja lam law ai hte shau ai sha shai hkat nga ai. British tsun ai proposal hpe hkapla yang mung, “Kachin Hills Administration Area Part-i” hpe kawan malawk nna shabyin yang mung byin wa lu na re. Raitim, Tibet ni na zawn re manghkang hpyen mung anga nga na re. Kachin hpe sha dinghkrai British Home Rule ahkang jaw na hta grau nna, bum nga amyusha yawng hpe gum hpawm nhtawm garan tawn mayu ai gaw British ni ra sharawng ai masa sat lamat rai nga ai. Ndai gaw “Jinghpaw mungdaw” byin wa lam kadun dawk gamung rai ai.
Munghpawm Myen mungdan shanglawt lu ai hpang jang, mung masa manghkang ni byin pru shayan wa ra ai. British kaw nna munghpawm Myen mungdan asuya de hkrang galai ap kau dat ai munghpawm Myen hpyendap ni mung langai hpang langai nam shang rawt malan shayan pru wa ai. Myen hpyendap, Karen hpyendap, Kachin hpyendap ni rai nga ma ai. Ndai mabyin sum-yan gaw shaning (63) de shang mat wa sai. Ndai mabyin shari hpe Myen gaw ayan dum let koi yen galaw ai. Gashadawn, 1948 ning na munghpawm Karen hpyendap, Kachin hpyendap hkrang hku ngu na malai, BGF (Border Guard Force) hkrang, pyi-thu-sit hkrang hku galaw chyam yu nga ai. Ndai hte mung bungli n awngdang nga ai . Lachyum gaw bungli n ngut shi nga ai. Matut nna galaw ra, myit ra nga ai.
Daini duhkra, mungdan ningpawt ninghpang gawda tara kanu (Constitution) yawng rai yang (3) nga sai. 1948, 1974, 2008 na ni rai nga ai. Mungdan dawnghkawn mung (3) galai mat wa sai. 1948 na dawng hkawn gaw shagan kaba langai hte shagan kaji (5) shinggrup tawn ai rai nhtawm, Mungdaw hte mungdaw kanu (pyi ma) hpe lachyum shaleng tawn ai. 1974 ning na shagan (14) hpe mungdaw (7), Taing (7) hku lachyum shaleng tawn nhtawm 2008 ning na shagan kaba langai gaw Myen mungsha, amyusha yawng langai sha rai sai ngu ai lachyum rai nga malu ai. Ndai hku hkrang pru wa ai policy lachyum na shingdu mabyin kaba nga nga ai. Ndai gaw Myen amyusha ni ayan myitdum ai Myen amyusha shimlam matu, rai nga malu ai. Munghpawm Myen mungdan grup grup rara hpe bum nga amyusha ni shinggrup nga shayan nga ai. Myen amyusha ni gaw Irrawaddy Mali hka lwi lai ai mungdan ka-ang kata kaw kawan rawng nga mat ai. Lamuga hpyen masa (Geo-military view) hku yu mada yang, shanhte matu shimlam n nga nga ai.
Mungdan grup grup rara hkan bum nga amyusha hpyendap ni hkrai shinggrup na hpe, Myen gaw shanhte amyusha shimlam (national security) hpe jahkrit adawt hkra wa ai, ngu nna ayan myit sawn bang shalawm nna policy jahkrat, hkrang shaw wa wa, rai nga ai. Ndai hpe U Nu prat na Parliament Democracy hta, Myen amat ni debate galaw lai wa sai. Mungdan jarit mayan hta hpaga yam ga na hkawt matut mahkai ginlen na China, Laos, Thai Land, Bangladesh, India mungdan ni mung bum nga masha ni hte shawng matut mahkai ginlen ngut jang she, shanhte (Myen) kata de dushang wa na hkrang rai nga ai.
Myen pyi-ma hte dan tawk wanglu wanglang matut ai maigan mungdan jarit chyinghkalam n nga nga ai. Federal Democracy hkrang ahkaw ahkang hte rai wa yang, Myen amyusha ahkaw ahkang, Myen amyusha shimlam hta madang yawm wa chyalu, jasawn sha nga nga ai. Ndai ahkyak ai daw ni hta mung bum nga amyusha ni gaiwang kata de ang rawng mat nga ai. Ndai gaw Myen hpyen asuya ni hte bum nga amyusha laknak lang rawt malan hpung ni shada da munghpawm mungdan chyawm galaw ga ngu tim, shada da na policy n bung hkat ai majaw manghkang n zim ai, rai nga ai. Policy ni yawng n rai tim, nkau achyen bung hkrum wa jang, manghkang yawm wa lu ai.
Lahta na mabyin ginlam hkum sum hpa majaw, gap hkat jahkring hpung salang ni hku nna Myen ni jaw dat ai gap hkat jahkring proposal laika hta 2008 Constitution hku nna prat shanat simsa lam chyawm galaw ga, ngu wa ai mung, rai nga ai. 1980 ning na ralata shingjawng mahtai hpe Myen hpyen asuya gaw adan aleng nyet kau ai zawn, 64 ning na mat wa sai Panglong gasadi hpe mung nyet kau nga ai. Federalism hpe Myen hpyen asuya gaw ra sharawng tim, ya hkyak hkyak hta Myen amyusha nga mu nga mai hte shimlam ting matu, shanhte myit sawn yak hpa byin nga ai. Dai majaw, laknak lang bum nga masha ni yawng kalangta mungdan ting gap hkat jahkring ga, mung masa manghkang hpe mung masa lailen hku bawngban ga ngu ai hpe U Thein Sein asuya ni n hkapla hkraw ai, rai nga malu ai. NLD Daw Aung San Su Kyi hpang de, gayin bawngban jahkrup wa ai mung rai nga ai. Ndai mung mung masa gap hkat jahkring ga, ngu ai lachyum rai nga ai.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MATUT HTI NA »
ဖားကန္႔ေဒသသို႔ အစိုးရတပ္မ်ား စစ္အင္အားအလြန္အကၽြံတိုးခ်ဲ႕
ဖားကန္႔ေဒသို႔ တစ္ေက်ာ့ျပန္တိုက္ပြဲမ်ားျပင္းထန္လာသည္မွာ တစ္လေက်ာ္လာၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ဖားကန္႔ ေဒသတြင္ KIA ႏွင့္တိုက္ခိုက္ခဲ့ေသာတိုက္ပြဲမ်ားတြင္ အစိုးရဖက္မွ အထိခိုက္အက်အဆံုး မ်ားလြန္းသည့္ အျပင္ ကခ်င္ျပည္နည္၏ အဓိကစီးပြါးေရးၿမိဳ႕ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းမရွိေတာ့သျဖင့္ အစိုးရဖက္မွ ယခုလို စစ္အင္အားကို အလြန္အကၽြံသံုးလာျခင္းျဖစ္ေႀကာင္း ေဒသခံမ်ားကယူဆလွ်က္ရွိပါသည္။ ယခုအခါ ဖားကန္႔ေဒသသို႔ အစိုးရ စစ္တပ္ တပ္မ (၃၃) ႏွင့္ တပ္မ (၈၈) တို႔၏ တပ္ရင္း ေပါင္း (၁၂) ရင္းျဖင့္ တိုက္ခိုက္ရန္ အစီစဥ္ ဆြဲထားေႀကာင္း၊ ေျခလွ်င္တပ္မ်ား KIA တို႔ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာနယ္ေျမမ်ားကို ေက်ာ္လြန္ႏိုင္ျခင္းမရွိသည့္အျပင္ အက်အဆံုးမ်ားလြန္းသျဖင့္ ေလတပ္အကူအညီျဖင့္ တိုက္ခိုက္ရန္ စီစဥ္ထားျခင္းျဖစ္ေႀကာင္း ခိုင္လံုေသာ သတင္းရပ္ကြက္ကဆိုပါသည္။ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဗ်ဴဟာမွဴး (၃) ဦးႏွင့္အတူ တပ္ရင္း (၉) ရင္းေရာက္ရွိေနၿပီး က်န္ဗ်ဴဟာမွဴးတစ္ဦးမွာမွာ တပ္ရင္း (၃)ရင္းႏွင့္ မိုးေကာင္း ၊ကားမိုင္းလမ္းေက်ာတြင္ေရာက္ ရွိေနေႀကာင္း သိရွိရပါသည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္တြင္ KIA အားထိုးစစ္ဆင္ျခင္းမရွိေႀကာင္း၊ ခုခံကာကြယ္ျခင္းသာျဖစ္ျခင္းႏွင့္ အစိုးရတပ္မ်ား ရိကၡာပို႔ေဆာင္ျခင္းသာျဖစ္ေႀကာင္း ေျပာဆိုသြားသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရပါသည္။ သို႔ေသာ္ ဖားကန္႔ေဒသသို႔ တပ္ရင္း ၁၂ ရင္း၊ ဗ်ဴဟာမွဴး ၄ ဦးျဖင့္ ေလတပ္အကူအညီမ်ားျဖင့္ ရိကၡာပို႔ေဆာင္ေသာ အစိုးရတပ္အား စာေရးသူတသက္ မႀကားဖူးပါ။ ထိုသို႔ စစ္အင္အားမ်ားအလံုးအရင္းျဖင့္ ခ်ီတက္ လာရာတြင္လည္း ကခ်င္အိမ္ေတြ အကုန္မီးရႈိ႕ပစ္မယ္ဟု ေႀကြးေႀကာ္ကာတက္လာျခင္းျဖစ္သျဖင့္ အစိုးရစစ္တပ္ဟု ေခၚဆိုရန္ခက္ခဲၿပီး ဗမာသူပုန္မ်ားဟု ေခၚရမည္ဟုပင္ ေတြးမိလာပါသည္။ သမၼတ၏ ေျပာႀကားခ်က္ကတမ်ိဳး၊ ၀န္ႀကီးဦးေအာင္မင္း၏ လုပ္ရပ္က တစ္မ်ိဳး၊ ကာခ်ဳပ္မင္းေအာင္လႈိင္၏ လုပ္ရပ္က တစ္ေမွာက္၊ ႏႈတ္ဆိတ္ေနေသာလႊတ္ေတာ္က တစ္ဖံု အူေႀကာင္ႀကားအစိုးရကို ကခ်င္လူမ်ိဳးတို႔ မည္သို႔ ယံုႀကည္ရမည္နည္း။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ KIA တပ္မဟာ (၂) လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း (၆) မွ အရာရွိတစ္ဦးက အစိုးရစစ္တပ္ေတြ ဘယ္ေလာက္တက္လာပါေစ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ကိုယ့္ေဒသကို ကိုယ္ကာကြယ္ဖို႔အသင့္ပါဘဲ၊ ျပင္းထန္စြာတုန္႔ျပန္သြားမွာပါ ဟု သူ၏ အျမင္ကိုေျပာႀကားလာပါသည္။
MATUT HTI NA »
NINGGAM LANGAI
Lakang n gam kaba langai lung kabye tsap lu na matu annau ni mung masa mahkyen kaba langai hkyak hkyak msing jahkrat shamu shamawt sa wa ra sai re zawn n'dai mung masa mahkyen awng dang masan sa na matu hte grau shawng de n'gun hte sit sa lu na matu hpyen majan hte sakse madun shagrin ra sai.
1.Myen asuya a manaw mahkyen hkrang hpe asan dinglun yu yang yawng mu chye chyalu rai na re, dai ni myen gaw annau ni lamu ga sha n'ga bawsang ni rudi jung nga ai lamu ga yawng hpe shamat kau n'na myen mung, [Myamar] mungdan ngu ai hku shana shamying tsun nga sai hte [PYI HTAWNG SU] munghpawm mungdan hku galoi mung n'tsun nga sai hpe dum chye ra sai.
2.Ya yang annau ni gasat nga ai gaw myen ni hpe madaw annau ni jahte tam n'na shanhte lamu ga hpe sa gasat ai zawn mungkan de san htai galaw ai ten shagu Thein Sein gaw lahtan kaw masu dazik kaba dawk tawn n'na hpa grai myit n'su ai ma ni manyi na hku gaya n'su tsun nga ai. [Tai Yin Ta] bawsang myu kaji ni da, annau ni madaw tara n'lang shanhte lamu ga de sa htim gasat nga ai da. Simsa lam n'lu ai Jinghpaw KIO/KIA Asuya kaw n'na gap hkat jahkring na daru ahkang n'jaw ai, n'jahkrat ai majaw re da.
3.Myen amyu gumsan magam langai re ai, myen yawng a sari gun ya nga ai la kaba langai mi ningbaw kaba langai mi rai nga ai wa hpa majaw la kaba ga n'shaga ai kun? Dai hpe yu nna Thein Sein asuya nan annau ni hpe gasat shamyit nga ai re hpe asan mu chye sai hte, hpyen masa n'tsa kaw na lu tsap jang she simsa lam bawng na lachyum shapraw nga ai gaw kasu kabrawng hpung hpe shazim ai masa sha pru nga ai. Munghpawm n'nga sai lachyum rai sai re jaw mung masa bawngban na mung yup she re, baw hpraw warum ai wa, ma tat tat ga tsun ai, myi n'pu na ladi n'mu ngu ai lachyum annau ni hte gara hku mung simsa lam n'mai la ai masa re.
4.Hpyen dap hte Democracy Thein Sein asuya gaw langai sha re lam BBC/RFA, ni hte san htai galaw ai ten hkrat tsun sai, American ni the hpaga masa a jaw lata matut ginrat wa na masa pru sai. Annau ni mung lapran tai lu ai Salang hkrak n'nga yang myen hte kaning re bawngban tim n'mai galaw sai. Lapran Salang n'nga ai kaw bawngban yang n'htung chyawaw hte hka ja ai hte bung chyalu re.
5.Mung up tara, Asuya hkrang , tara jeyang ai lam kalai shai ai lam n'nga ai hte annau ni hte shada da mahku mara kamhpa lam n'nga ai kaw bawngban tim gwi sa gwi wa lachyum sha rai na re. Dai majaw mungkan mungdan law law asuya ya ni hpe annau ni kata lam mabyin masa, hpyen masa, mung masa hpe dai ni hta grau chye hkra annau ni lit la shiga shapoi shabra ra ai zawn Media hku ja ja gasat hpang ra sai zawn annau ni hpaji ninghkring sumtang law law UN rung de lang hte lang bang rai
ai.
6.Myu a matu jahpu manu n'yu ai, myu sha lawt lam a matu sak jaw ap nawng gwi ra saga ai. Annau ni kade manu dan ai madu nan dawdan dan ra sai. Dai ni annau ni gasat nga ai gaw myen a mungdan hpe gasat nga ai, myen ni hpe majan baw nga ai zawn myen gaw mungkan de htawng madun nga sai re, Panglung ga sadi n'nga sai, munghpawm n'nga sai lachyum myen nan shapraw nga sai re jaw annau ni madu mungdan lamu ga hpe dai ni shagrin la ra sai. Myu sai kap ai, annau ni hpe sat ai sai kap ai, sawa tsadan ni hte hpa rai na naw shakram na rai ta?
7.Aung San Suu Kyi hte pawng n'na mungkan hpe gayin lu hkra galaw nga ai. NLD, NDF 88 jawngma hpung yawng gaw annau ni hte n'seng ai uhpung re ngu myit lachyen ginhka kau ra sai. Tara gram ai shanhte kata she gram mu ga. Annau ni gaw annau ni gawda ai Tara hpe hkungga hkan sa na sha nhkyak ai.
Myen mai lung wa chye ai myen hkawm sa mai ai lam ni yawng hpe dai ni kaja nan jahten kau ra sai, Thein Sein a ga manaw hpe yu yang hkunhkaw ginhtawng ten annau ni hpe n'gun kaba hte shamyit na masa nga ai. Hpakan hpe kara hku mung n'mai tat ai hte Miwa a sau dumlawng hpe jahten kau ra ai.hpaga na jak kaba ni hte miwa a jak rung ni yawng hpe jahten nan jahten ra sai. San htai galaw ai ni madu san htai galaw lu ai gaw myen hpe gasat ai ngu myit la n'na ja ja gwi gwi asung agrung ngu shaga ga. Annau ni myu sha ni sat hkrum si hkrum roirip zingri sum machyi ai hte sawn yang tsun n'ram sha re majaw numma roi ai sat ai mare nat lu malu yawng jahten mya la ai hpe asan sha tsun ga.
Langai sha ngam tim gasat ga.
Annau ni saidaw saichyen ma ni hpang de galoi mung yawn hkyen myiprwi
n'pru nu ga,masin machyi la ai.
Baren Numraw
MATUT HTI NA »
GWI HKA SA RA KAWNG GAW GASAT NGA
October (2) bat Lahkawng
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Sinna Ginwang Dap Ba (2) Ginra Uru Seng Maw Ginwang, Gwi Hka Sa Ra Kawng kaw KIA Dap Dung (6) na myu tsaw share ninghkring ni hte myen asuya hpyen hpung ni dai na maga daw kawn laja lana gap gasat nga ai lam shiga na chye lu ai. N dai zawn gap gasat ai hta myen hpyen hpung ni gaw mung shawa masha (100) daram hpe rim woi la nna hpyen ninggang shatai let htim lung wa ai re lam hpe mung na chye lu ai. Myen hpyen hpung ni ya na zawn mung shawa masha hpe ninggang shatai shawng lam de woi hkawm ai majaw myu tsaw share ninghkring ni kawn myen hpyen ni hte gap gasat ai hta yak hkak hkrum nga ai lam hpe mung na chye lu ai.
ကခ်င္ျပည္နယ္ ေကအုိင္ေအတပ္မဟာ (၂) ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမျဖစ္ေသာ ဖားကန္႔ေဒသ ေဂြခါ ဆရာေကာင္ တြင္ ေကအုိင္ေအ တပ္ရင္း (၆) မွ မ်ိဳးခ်စ္ရဲေဘာ္မ်ားႏွင့္ ဗမာစစ္တပ္တုိ႔ ေအာက္တုိဘာလ (၂) ရက္ေန႔ညေနပုိင္းမွ တုိက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။ ဤသုိ႔ တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားရာ ဗမာအစုိးရ စစ္တပ္မွ ေဒသခံျပည္သူ (၁၀၀) ခန္႔ကုိဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္လာျပီး လူသားဒုိင္းအျဖစ္ အသံုးျပဳေနၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။ ဗမာအစုိးရစစ္တပ္မွ ယခုကဲ့သုိ႔ လူသားတုိင္းမ်ားကုိ အသံုးျပဳျခင္းသည္ လူ႔အခြင့္အေရးကုိခ်ိဳးေဖာက္ျခင္းျဖစ္ျပီး၊ ေကအုိင္အုိအစုိးရတပ္မ်ားႏွင့္ စစ္ျဖစ္၍ စစ္ရွုံးတုိင္း ဗမာအစုိးရစစ္တပ္မ်ားမွ ယခုကဲ့သုိ႔ လူသားဒုိင္းမ်ားကုိ အသံုးျပဳျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သတင္းရရွိပါသည္။
MATUT HTI NA »
LOI SENG HTE MA-U PIN LAPRAN GASAT
October (2) bat Lahkawng
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Sinna Ginwang Dap Ba (2) Ginra rai nga ai Mohgaung - Hpakant lam ntsa na Chya Hkrau Loi Seng hte Ma-u Pin lapran KIA myu tsaw share ninghkring ni hte myen asuya hpyen hpung ni October (1) ya shana maga gap gasat lai wa sai lam shiga na chye lu ai. Kata lam shiga hpe gaw hkrak n chye lu shi ai. Lai wa sai bat hta Kamaing mayan du nga ai myen tai hpyen hpung ni gaw KIA myu tsaw share ninghkring ni lup da ai nai nau htu sha hkrup nna myen hpyen la (50) dang gaw hpyen hkring ni raw sharun kau da nna yawng hprawng mat wa ai lam hpe mung na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
AHKYAK MAHTAI
Tsawra kahpu kanau wa,
Ihteng ja ja myit yu na;
Ahkyak mahtai hpa rai kun?
Ahpyen majan mahtai kun?
Atsawm sha she myit yu mai?
Ahkyak madung nhpa rai?
Majan mahtai tsawm na i?
Mungmasa ahkyak madung i?
Mayam myit hpe shawng malaw,
Kraw kata na htawk shapraw;
Atsai awai shaw kabai,
Myit hkrum gumdin ahkyak sai;
Mungmasa tengman jaw ang,
Mahkrun hta hkawm sa shanang;
Ahkyak madung mungmasa,
Myit dum hprang ga lu yaw ya…..
Shanglawt Tsing
2/10/2012
Ihteng ja ja myit yu na;
Ahkyak mahtai hpa rai kun?
Ahpyen majan mahtai kun?
Atsawm sha she myit yu mai?
Ahkyak madung nhpa rai?
Majan mahtai tsawm na i?
Mungmasa ahkyak madung i?
Mayam myit hpe shawng malaw,
Kraw kata na htawk shapraw;
Atsai awai shaw kabai,
Myit hkrum gumdin ahkyak sai;
Mungmasa tengman jaw ang,
Mahkrun hta hkawm sa shanang;
Ahkyak madung mungmasa,
Myit dum hprang ga lu yaw ya…..
Shanglawt Tsing
2/10/2012
MATUT HTI NA »
SALANG NI A NINGMU
SALANG PYILAN:- Uhpung uhpawng de Hkanghtan Mangbya sa wa nga ai hpe jawm mu dat ma yang, "Yu mu, Hkanghtan Mangbya anhte kaw sa wa nga ai. Shi gaw anhte hpe sa masu na ra ai majaw shi hpa baw sa tsun tim shum kam ya mu yaw" nga nna shada shadum hkat tawn nga ninglen, shi sa shanyam ai hpe yawng kam kau ya ya rai wa masai. Shi hpe shakawn na kun, mara shagun na kun, shing nrai masu hkrum ai masha ni mahtang shanhte hta gawngkya nga ai hpe gram sharai la ra na kun? Masha wa hpe mara shagun nga na malai, tinang hta ningra nga ai hpe gram sharai la lu ai wa kadai raitim rawt jat ai lam lu wa na re, nga ma ai.
Hkanghtan Mangbya masu ai ladat gaw grai pri nen si mani ai ladat lang wa sai rai nna shi kaw na hpaji pyi la ging nga ai. Raitimung Myen hpyen asuya gaw hkawhkam hkawseng lakhtak kaw nna Thein Sein lakhtak du hkra na labau ni hpe hkaja yu yang na chying matse ai hte hkalem chye ai hpe asan sha jawm mu wa saga ai. Japan ni hpe Myenmung de hkalem woi wa nna British ni hpe gasat shapraw kau shangun ai. British ni pru mat ai hte Japan hpe ninghkap bang wa sai. Miwa hpe ninghkap nga ai kaw na hkalem la nhtawm Myen asuya n-gun ja wa hkra mungmasa, hpyenmasa, sutmasa ni hta ra n rawng hkra shang garum shangun nna shanhte n-gun ja wa ai hte Miwa hpe hkindit kau manu ai.
Myenmung na mungmasa party ni hte rawt malan hpung ni hpe gaw shani shagu ngu na daram nan hkalem sha nga masai. Rawt malan hpung ni yawng kahkyin gumdin ai n-gun hte Myen hpyendap hpe atsai rai shamyit kau lu na hpe asan sha mu chye nga ma ai majaw rawt malan hpung yawng hpe dumbru dumbra byin hkra galaw wa masai. Thein Sein asuya hte Ma Kaw shada n ju hkat ai gaw tsun ndang rai nga ai. Raitimung maigan masha ni Thein Sein asuya hpe madi shadaw wa na matu Ma Kaw hpe n lang n mai ai zawn, Ma Kaw danhkung wa lu na matu mung Thein Sein hpe n lang n mai rai nga ma ai majaw ndai ten hta shada asung jashawn hkat nga ai hpe mu nga ga ai. Raitimung Thein Sein asuya lagaw ngang wa ai shani gaw Ma Kaw hpe n lang ra sai majaw shi a kawa Aung San hpe ra ai kaw lang ngut ai hte shi a asak hpe hpungdim dat kau ai zawn, Ma Kaw a shawng lam mung nhti nhtang galai shai wa mai ai. Dai hte maren, kaga rawt malan hpung ni hte gap hkat jahkring tawn masu nna akyu jashawn la ngut ai hte shamyit kau na matu hkyen tawn chyalu rai na re. Dai gaw shi a lit nan rai sai.
LAGANG:- Salang Pyilan tsun ai hku rai yang, dai ni na Myen asuya gaw mungmasha ni lata sharawt dat ai asuya re nga nna tsun shabrawng nhtawm shanhte a kawng hpe gaw Taikpung palawng hte magap tawn nna matse ai madang gaw rai n shayawm ai sha mungkan ting kaw hkan shanyam hkawm ai hta maigan asuya ni sha n ga, mungdan kata na ni mung hkan kam ya nga ma ai. American, Miwa zawn re ai super power mungdan ni hpe pyi gaw apyaw sha hkalem kau lu nga ma ai. Ndai lam hte seng nna Salang Prangtai gaw gara hku mu ai law!
PRANGTAI:- Hkanghtan Myangbya a lam hte Myen hpyen asuya ni lang wa ai ladat gaw Salang Pyilan sang lang wa ai hte maren rai sai. Hkanghtan Mangbya a lam gaw maumwi mausa hku hkai chyai ai hpe na la lu ai ni a matu shalat la ai nyan hpaji rawng wa shangun ai majaw na chying manu rawng nga ai. Raitimung, Myen asuya a akyang gaw maumwi mausa hku nna mung, dai ni na ten hta mung dingyang matse hkalem jahten sharun nga ai akyang majing hpe shadan shadawng ai rai nna, maga mi hku yu ga nga yang, mungkan ting hpe hkalem lu ai Myen asuya hpe nhtang hku na chying shakawn ging ai ngu yang n shut na re.
Myit yu ga le, Miwa galaw nga ai Tang Hpre hka madim hpe jahkring kau dat ai hte Miwa ni hpe shapawt tawn nna bai shanyam ai hta, dai zawn galaw ai gaw KIO hpe shamyit kau lu na matu sha re. KIO hpe shamyit kau lu ai hte nanhte hpe shawng de jaw tawn ai ahkaw ahkang yawng bai jaw na re. Raitimung KIO hpe gasat ai hte sha gaw dang la lu na masa n nga ai. Dai majaw KIO asum hkam na matu zai ladat shaw ra na re. Shara shagu na mungmasha ni KIO uphkang ai ginra de hprawng kahkyin wa hkra galaw ra na. Dai hpang UN hte NGO kasa ni dai hpyen yen ni hpe Myenmung maga hku nna mung, Miwa mung hku nna mung n sa lu garum hkra, jawm pat tawn jang dai hpyen yen ni kawsi hpanggara nna si hkrung si htan byin wa na. Ndai ladat gaw KIO asum hkam na matu kaba htum ai laknak rai nna KIO a matu kaga lawt lu lam n nga sai majaw asum hkam wa chyalu rai na re, nga nna jahkrup la hkat ai hte Miwa mung na hpyen yen ni hpe KIO ginra de gau bang dat let ta tut kaw shadik shatup nga masai, ngu maram la mai nga ai.
Kaja sha nga yang mungdan ngwi pyaw simsa lam lu wa na matu ahkyak ai gaw bum nga masha ni re. Dai hpe mungdan kaba nkau angwi ngwi mu wa nga masai. Madung gaw Wunpawng Myusha ni hte KIO gaw tinang a mungdan kata de lai shang wa ai maigan hpyen hpe kahkyin gumdin ai n-gun hte lit n ginhka ai sha magrau grang ai hte tai ni a shagri abrep kau lu hkra majan gasat dan lu ai lam rai nga ai. Wunpawng Myusha ni gasat dan ai majan gaw kaga rawt malan hpung ni a matu yu la na kasi tai wa sai.
Myenmung gaw British a lata kaw na shanglawt lu wa ai hpe dinglik yu yang, sharaw a n-gup kaw na lawt lu ai hte hkanghkyi a n-gup de lup shang mat ai lachyum rai mat sai. Dai majaw hkanghkyi a n-gup kaw na asan sha lawt wa lu na matu KIO ningbaw ningla ni gaw rawt malan hpung a amying shingteng hpe, "Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung" nga nna shamying nhtawm rawt malan lam woi hpang wa masai. Wunpawng Myusha ni gaw myit dam lada ai amyu ni rai ma ai majaw hkyen lajang sa ai mungmasa lam hta mung dam lada ai ningmu hta hkan nna galaw wa masai. Myen hpyen asuya gaw bum nga masha ni yawng hpe shamyit kau nna shanhte hkrai uphkang ai ladat (unitary system) hte uphkang lu hkra shakut nga ma ai. Shing re ai majaw KIO a yaw shada ai gaw bum nga masha ni hkanghkyi a n-gup kaw na lawt wa lu hkra yawng a gawng malai hku nna, "Wunpawng Mungdang Shanglawt Hpung" nga nna shamying ma ai lam na chye lu ai. Dai ni gaw ta tut galaw na ten du sai.
Shing re ai yaw shada lam awngdang wa lu na matu asak apnawng nna majan gasat nga ai zawn, asak kung nna shamu shamawt nlu sai jiwoi jiwa ni, hpyen yen ni, mungkan kaw chyam bra nga ai Wunpawng Myusha ni yawng gaw nlaw htum kyu hpyi ai lit hte byin mai ai shara kaw shang tsap nhtawm, Wunpawng Mungdan gaw-gap lu na matu arang shang bang nga masai. Hkumdek shagu kyu jawm hpyi ai nsen hpe Yehowa ahkyak la ya nga sai hpe hpyenman majan kaw asan apra jawm mu nga saga ai. Sen lam law htam wa ai hpyen yen ni gaw Yehowa jaw ai manna muk hte asak hkrung nga lu mu ga. Bum nga masha yawng a matu Wunpawng Mungdan gaw-gap wa nga ai kaw kaga amyu ni yawng shang gasat lawm ai marang e, awngpadang dip la lu nna myusha ni yawng a matu laksan mungdan nnan gaw-gap wa lu na re.
Dai shaloi anhte nam na dusat dumyeng hte malen pyen u ni a matu lu ging ai ahkaw ahkang lu wa ai sha n-ga, mali hka kata na nga ni mung dai ngwi pyaw simsa ai mungdan gaiwang kata kaw shinggyim masha ni hte rau ahkaw ahkang ni bai lu wa u ga matu tsaw htum ai Karai Kasang kaw kyu jawm hpyi dat ga ai law, nga nna salang Prangtai gaw tsep kawp kam sham ai myit hte hkrum zup hpawng hpe hpungdim woi dat sai rai.
Puk Dun
MATSING:- Wunpawng Mungdan ngu ai kaw unitary system hpe sha ra sharawng ai Myen asuya a mungdan (Dagaung, Pagan, Nyong-O) shang lawm na n re majaw bum nga masha ni hkrai jawm gaw-gap ai mungdan nnan hpe madi madun ai re.
MATUT HTI NA »
MYEN HPYEN HPUNG NI KAHTAN YANG MARE DE DU
October (1) bat Langai
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Sinna Ginwang Dap Ba (2) Ginra, Mohgaung - Kamaing lam tsan Nam Sheng Mare kaw na myen asuya hpyen hpung ni gaw October (1) ya shani Nam Sheng Bum hku gawan nna Kahtan Yang mare de du shang wa sai lam shiga na chye lu ai. Mohgaung - Hpakant lam lapran ding yang KIA myu tsaw share ninghkring ni hte myen asuya hpyen hpung ni shani shagu ngu na daram gap gasat ai lam ni ding yang nga ai lam hpe mung na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
SLG. HPAUDUT NAW A NTA MYEN NI WAN NAT
October (1) bat Langai
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Sinna Ginwang Dap Ba (2) Ginra rai nga ai Mohgaung - Kamaing lam Labang Kahkawng na Slg. Hpaudut Naw dum nta hpe myen asuya hpyen hpung ni kawn September (26) ya shani sinat kaba hte gap nna wan nat kau ya lai wa sai lam shiga na chye lu ai. N dai zawn Slg. Hpaudut Naw a nta wan nat ai hta makau na nta (4) mung hkru lawm mat wa sai lam matut na chye lu ai.
ကခ်င္ျပည္နယ္ မုိးေကာင္း - ကားမုိင္းလမ္းေပၚရွိ လဘန္ကေထာင္ရြာမွ ဦးေဖာင္ဒြတ္ေနာ္ ၏ ေနအိမ္ကုိ ဗမာအစုိးရစစ္တပ္ (တပ္ေပါင္းစု) မွ စက္တင္ဘာလ (၂၆) ရက္ေန႔တြင္ လက္နက္ၾကီးျဖင့္ပစ္ကာ မီးရွုိ႕ေပးလုိက္ေၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။ ဗမာအစုိးရစစ္တပ္မွ ဦးေဖာင္ဒြတ္ေနာ္ ၏ ေနအိမ္ကုိ မီးရွို႕ဖ်က္ဆီးရာ ေဘးအိမ္ (၄) အိမ္လည္း မီးေလာင္ျပာက်သြားေၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။
MATUT HTI NA »
GANANG TA
Munghpawm ngu ai gasi gangau pyi tam shamat nga sai ten, kanang ta munghpawm? Ne Win asuya lung ai shani kaw n'na munghpawm ngu ai gasi lachyum hpe myen hpyen asuya lakhtak langai hpang langai munghpawm (Pyi-Htawng-Su) shamat kau nga sai re. Dai ni raitim myen ningbaw ningla ni gaw bawsang (Taiyinta) ngu sha shara shagu tsun shajang, jai lang shakut nga sai hpe annau ni myen a kaba dik ai mahkyen hpe tau mu chye ra sai re.
Hpa majaw annau ni bawsang amyu sha ni hpe myen mung na myu kaji lakung hku mungkan na mu chye wa hkra shakut nga ai hte Pang Lung ga sadi a jaw bawsang yawng shanglawt chyawm la ai re hpe maigan mungdan law law gaw n'chye ai zawn, ya kaba wa ai annau ni a kasha ni (Pyi Htawng Su) munghpawm ngu ai lachyum hpe n'chye ai ni grai she law wa nga sai re. Myen a ladat kaba gaw amyu labau mat na masing hte myen myu kaba hkrai up sha lu na matu hpang de sakse madi madun wa chye ai yawng hpe shamat kau mayu sai re. Bawsang ngu ai kaw na pyi grit nyem dik ai masha kaji utsang hku sha annau ni hpe tawn mayu shamat kau mayu sai re.
Dai ni Pang Lung ga sadi n'mai tsun sai, (Pyi Htawng Su) munghpawm ngu ai mung, myen a n'gup na mat mayu sai re. Shanhte lawu ga sha ngwi pyaw hkra lawu ga myen ni matu sha Democracy re hpe asan mu chye saga ai. Myi tut, ta tut nan annau ni hte bawsang ni hpe mara kata zingri sat, mare kahtawng nat, mya sha jahten sharun nga ai hpe Thein Sein hte Aung San Suu Kyi ni n'chye ai myi di shim myi hpaw n'na nmu masu nga ai.
Thein Sein hte Aung San Suu Kyi (NLD) ni Sinna dan hta kade sa shawu tim mana kan gyit hkrum sai re, Democracy a kaji dwi kaji ke ni hpe Democracy lam ningnan hkawm nga ga ai ngu n'gup hte kade tsun tim ta tut hte tsun ai n'bung nga ai. Wan mayu tawn n'na wan shinglet hte simsa lam tsun ai gaw ma ni hpe tsun tim pyi manyi asawng kau ya na re.
Hpyi n'tsa Democracy palawng kade hpun shatsawm dan tim, masha sat mare nat nga ai hte n'gup de kade tsun tim, mung up tara n'shai ai. Tara rung tara je yang ai lam n'laklai ai. Hpa mung n'hpai ai, samyit hpri hte seng n'na hpa n'hpai ai, singgu krin byin nga ai mung shawa mare masha hpe mara kata sat zingri ai gaw Democracy kun? Mungkan simsa ninghtoi hta ninghkap ai lam hpa mung n'tsun ai zim sha mungdan simsa na ra sharawng ai hpe lam hkawm madun nga ai ni hpe pat ai, ahkyak la tara dang ai. Dai kun simsa lam tam ai ra ai nga shani shana marawn nga ai.
N gup de gaw simsa lam, myit masin lagaw lata ni gaw sat na matu madi tawn nga ai. Nam nak n'nga ai ga laban hta mau tau n'mai tau sai, hprut hprut galaw dan ra sai. US kaw ninghkap n'gun madun ai gaw myen a kren hta nan gap bang lu sai hku re. Grai shawu taw nga ai hkra hpawng hpe hkra gayet shangap dat ai zawn padang kaba dip la lu sai hku re. San htai tsun shaga ai ni mung n'gun grai lu ai hte, gwi gwi hkram hkram tsun ya ai jaw grai kaja dik ai. Roi ai hpe roi ai, sat ai hpe sat ai hku n'hkrit n'tsang tsun ra ai re.
Dai ni annau ni a saidaw sachyen Share Shagan ni pyi Myu Sha yawng a matu jam jau hkam n'na asak ap nawng n'na sai ga shaga ya nga ai re. Si hkam n'na Myu a matu ten hpring machyu pala hte shaga ya nga ai. Annau ni hpa rai n'gup hte n'bung sinat hte pyi n'gap gwi na rai ta? Media shiga shihtawn shabra ai san htai galaw ai lam hta, annau ni hpe mara kata sat ai numma roi ai hpe gwi gwi tsun ga.
Matut n'na lamang kaba la n'na maigan mungdan shara shagu nga ai annau ni grau kaba ai ninghkap n'gun naw madun ra ai. Dai gaw annau ni myit hkrum ai Myen hpyen asuya hpe chyawm gasat ai re.
1. Hpyen htu tawn ai lam grai n'hting nut ai.
2. Tara shang gaphkat lam n'jahkring ai.
3. Mungdan ting tara shang simsa lam n dau ai lam n nga ai.
4. Kasu kabrawng hpung ngu ai hpe grai n'dau shaprai ai lam n galaw shi ai.
5. Munghpawm (Pyi Htawng Su) ngu tara shang n'dau ra ai. (Myen mungdan ngu tsun nga ai hpe jahkring lai kau ra ai.) Shawnglawt la ai shaloi myen mungdan ngu shamying la ai gaw annau ni matu shut kaba re zawn dai ni mung bawsang myu kaji ngu ai hku sha lachyum shapraw nga ai re.
6. 2008 ning gaw da tara hpe lai gram kau ra ai.
Lahta de na ni hpe galai ai shaprai kau lu ai shani she annau ni yawng simsa shimlum lu na re.
Baren Numraw
MATUT HTI NA »
GINJAW MYU SHAYI KOMITI NI N GUM LA MA SHAPAN JAWNG DE SA GARUM
October (1) bat Langai
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Dingdung Ginwang Ginjaw, Ginwang Ginjaw Amyu Shayi Komiti ni kawn October (1) ya shani N Gum La Muk Lum na Ma Shapan Jawng de sa du gawan lai wa sai lam shiga na chye lu ai. N dai zawn sa gawan ai hta Ginwang Ginjaw Amyu Shayi Komiti ni kawn Ma Shapan Jawngma ni a matu jawng labu hpun palawng ni hpe sa garum jaw ya lai wa sai lam hpe mung matut na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
DAP BA (1) HTA WUNLI LA AKYU HPYI
October (1) bat Langai
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Dingdung Ginwang Ginjaw, Dap Ba (1) Ginra, Dap Ba Daju kata na Majoi Gawk Nu hta Dap Shawa Wunli la akyu hpyi hpawng lamang hpe October (1) ya jahpawt hkying (7:30AM - (9:00AM) lapran galaw la lu sai lam shiga na chye lu ai. Akyu hpyi lamang hta Mungdan share shagu de chyam bra shanu nga ai Wunpawng Myu Sha ni yawng galaw shut, myit mang shut ai mara ni hpe hpyi nem ai hte Myu Sha ni yawng myit hkrum myit ra kahkyin gumdin wa lu na matu, hpyen masa mung masa myit nchyan shaw nga ai KIO Ginjaw Komiti Salang ni a matu, Wunpawng Mungdan shara shagu Myu hte Mungdan hpe makawp maka Padang Majan Shang nga ai Myu Tsaw Share Ninghkring ni a matu, majan a majaw tsin yam a myu myu hkrum sha nga ai Myu Sha ni yawng a matu hte Wunpawng Sha ni Awm Dawm Shanglawt Amyu Mungdan madu la lu na matu akyu jawm hpyi la lai wa sai lam shiga na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
ဖားကန္႔တြင္ စရဖ လက္ခ်က္ေႀကာင့္ ၁၇ (၁) တရားခံတစ္ဦးေသဆံုး
လြန္ခဲ့ေသာ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၄ ရက္ေန႔မွစ၍ ၁၇ (၁) ျဖင့္ဖမ္းဆီးျခင္းခံရေသာ တရုတ္လူမ်ိဳးတစ္ဦး စရဖ ၏ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေႀကာင့္ စက္တင္ဘာလ (၂၉) ရက္ေန႔တြင္ ဖားကန္႔ျပည္သူ႔ေဆးရံုးႀကီးတြင္ ေသဆံုးသြားေႀကာင္း သိရွိရပါသည္။ ေသဆံုးသြားသူမွာ ဦးမေခၚဂမ္ေအာင္ (အသက္ ၃၈ႏွစ္) ျဖစ္ၿပီး ကခ်င္နာမည္ခံယူထားေသာ တရုတ္လူမ်ိဳးတစ္ဦးျဖစ္ကာ ေတာင္ၿပိဳတရုတ္ႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္မွ အသင္းသား တစ္ဦးလည္းျဖစ္ပါသည္။
ဦးမေခၚဂမ္ေအာင္အား စရဖ တပ္ႀကပ္ သန္းေဌးက KIA ႏွင့္ဆက္သြယ္သည္ဟူ ေသာ စြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ လြန္ခဲ့ေသာ ေဖေဖာ္၀ါရီလမွ စ၍ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားျခင္းျဖစ္ေႀကာင္း၊ စရဖမွ လာေရာက္ ဖမ္းဆီးခ်ိန္တြင္ ရဲႏွင့္ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားပါ၀င္ျခင္းမရွိသည့္အျပင္ ေခတၱေခၚယူစစ္ေဆးျခင္း ျဖစ္သည္ဟုဆိုကာ ဖားကန့္ဗ်ဴဟာကုန္းတြင္ ႏွစ္ရက္ခန့္ ရိုက္ႏွက္စစ္ေဆးကာ ဖားကန္႔ ရဲစခန္းသို႔အပ္ႏွံလိုက္ေႀကာင္း မိသားစု၀င္မ်ားကဆိုပါသည္။ သက္ေသခိုင္လႈံျခင္းမရွိဘဲ ၁၇ (၁) အမႈျဖင့္တရားစြဲဆိုခဲ့ပါသည္။
သို႔ျဖစ္၍ ဦးဂမ္ေအာင္၏ ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚမာေတာင္ (တရုတ္အမ်ိဳးသမီး) မွာ ေရွ႕ေနတစ္ဦးငွားကာ အမႈရင္ဆိုင္ခဲ့ေႀကာင္း၊ ႏွစ္ပါတ္တစ္ႀကိမ္ရံုးခ်ိန္း ေခၚယူကာ အမႈအား (၈) လခန္႔အထိအခ်ိန္ဆြဲခဲ့ပါသည္။ တရားရံုးတြင္လည္း မည္သည့္သက္ေသအေထာက္အထား မျပသႏိုင္ဘဲ ႏုိင္ငံေရးအမႈျဖစ္သျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္သြားပါက ျပန္လႊတ္ေပးမည္ျဖစ္ေႀကာင္း ဖားကန္႔စခန္းမွဴးႏွင့္ တရားသူႀကီးက ေျပာဆိုခဲ့သည္ဟု ဇနီးျဖစ္သူမွ ရွင္းျပပါသည္။ ဦးဂမ္ေအာင္အား မိသားစု၀င္မ်ားက ဖမ္းဆီးခံထားရေသာ (၈) လတာအတြင္း ေတြ႔ခြင့္မရဘဲ ေဆး၀ါးႏွင့္ အစားအစာမ်ားသာ ၎တို႔ေရွ႕ေနမွတဆင့္ပို႔ေပးရေႀကာင္း၊ ဦးဂမ္ေအာင္အား ဖားကန္႔ရဲစခန္းတြင္ ဖမ္းဆီးထားသည္ဟုဆိုေသာ္လည္း စရဖမွ ဗ်ဴဟာကုန္းသို႔ ေခၚယူကာ အျမဲရိုက္ႏွက္စစ္ေဆးကာ KIA ႏွင့္ ဆက္သြယ္သည္ဟု ၀န္ခံခိုင္းေႀကာင္း ဇနီးျဖစ္သူမွ ဆက္ရွင္းျပပါသည္။ မဆံုးမွီ ဗမာအစိုးရစစ္သားမ်ား တိုက္ပြဲ တြင္ အက်အဆံုးမ်ားသျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ အႏွိပ္စက္လြန္ကာ ေဆးရံုသို႔ေရာက္ကာ ေသဆံုးသြားျခင္းျဖစ္ေႀကာင္း ဇနီးသည္မွ ရွင္းျပပါသည္။
ဆက္လက္ၿပီး ဦးဂမ္ေအာင္၏ေရွ႕ေန ဦးခင္ေမာင္ေထြးကလည္း “ကခ်င္ျပည္မွာ ၁၇ (၁) အမႈ ၃၇ မႈရွိပါတယ္၊ ဖားကန္႔မွာ ၂ မႈရွိပါတယ္၊ သူ႔ကိုဖမ္းတာလည္း ၁၇ (၁) နဲ႔ပါ၊ အမႈက ဘာသက္ေသမွမရွိပါဘူး၊ တရားသူႀကီကေတာ့ အထက္ကအမိန္႔ရရင္ ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ျဖစ္ပါတယ္၊ မလႊတ္ခင္မွာ အခုလိုဆံုးသြားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ရဲစခန္းကေတာ့ သူတို႔ရိုက္ႏွက္ႏွိပ္စက္ျခင္းမျပဳလုပ္ဘူးလို႔ေတာ့ေျပာပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ တရားဥပေဒနဲ႔ မေလွ်ာ္ညီတာ ေတြေတာ့အမ်ားႀကီးေပါ့ဗ်ာ၊ ဥပမာ စရဖက တပ္ႀကပ္ႀကီး သန္းေဌးကို ဆင့္ေခၚစာနဲ႔ေခၚတာမလာဘူး၊ သက္ေသမရွိတဲ့အျပင္ တရားလိုဖက္က လာေရာက္ထြက္ဆိုျခင္း မရွိဘူးေလ၊ ဒါေႀကာင့္ အခ်ိန္ကမႀကာသင့္ဘဲ ႀကာသြားရတယ္၊ ဘယ္လိုမွလည္း တရားစြဲလို႔ မရဘူးျဖစ္ေနတယ္” ဟုသူ၏အျမင္ကိုေျပာျပသြားပါသည္။
ဦးဂမ္ေအာင္မေသဆံုးမွီတြင္ ဖားကန္႔ျပည္သူ႕ေဆးရံုႀကီးသို႔ေရာက္လာကာ ရိုက္ႏွက္ထားေသာ ဒဏ္ရာျဖင့္ လမ္းေလွ်ာက္ႏိုင္ျခင္းမရွိေတာ့ဘဲ၊ ၂၄ နာ၇ီ ေအာက္စီဂ်င္ သြင္းထားရေႀကာင္း၊ အန္ေသာအခါ ေသြးမ်ားသာအန္ၿပီး၊ ၀မ္းသြားသည့္အခါလည္း ေသြး၀မ္းသာသြားေႀကာင္း၊ ခႏၶာကိုယ္တစ္ခုလံုး ရိုက္ႏွက္ထားေသာ ဒဏ္ရာျဖင့္ ေရာင္ကိုင္းေနေႀကာင္း၊ ေျခေထာက္ႏွင့္ ၀မ္းဗိုက္တြင္ ရိုက္ႏွက္ထားေသာ အမာရြတ္မ်ား၊ ေသြးေျခဥေနေသာဒဏ္ရာမ်ား၊ အတြင္းေႀကဒဏ္ရာမ်ားေတြ႔ျမင္ရေႀကာင္း မိသားစု၀င္မ်ားက ဆိုပါသည္။ ယခုအခါ ေသဆံုးသြားေသာ ဦးဂမ္ေအာင္အား ဖားကန္႔ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္မွ အသင္းေတာ္လူႀကီးမ်ားက တာ၀န္ယူၿပီး သၿဂိဳလ္ေပးေႀကာင္း မိသားစု၀င္မ်ားကဆိုပါသည္။
MATUT HTI NA »
GINLUNG KYU HPYI HPAWNG SENG NOI KAW GALAW
September (30) Laban
Jinghpawng Mungdaw Usu Seng Maw Ginwang, Gwi Hka, Seng Noi Buga Hkristan Nawku Hpung shagu na ni shang lawm let Wunpawng Mungdan Awng Dawm ahkaw ahkang lu la na matu akyu hpyi hpawng kaba hpe September (27) ya shani galaw lai wa sai lam na chye lu ai. N dai ginlawng akyu hpyi hpawng hta Nawku Hpung shagu de na hpung masha ni yawng (600) ram sa du shang lawm akyu hpyi lai wa sai lam shiga na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
LABANG KAHTAWNG KAW GASAT
September (29) bat Kru
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya Sinna Ginwang, Dap Ba (2) Ginra rai nga ai Mohgaung - Kaimaing lam Labang Kahtawng kaw KIA myu tsaw share ninghkring ni hte myen tai hpyen ni dai ni gap gasat lai wa ai lam shiga na chye lu ai. N dai bat laman Labang Kahtawng hte Nam Seng lapran hta KIA ni hte myen asuya hpyen hpung ni gasat ai majan hta myen hpyen maga na marai (50) jan si hkrum wa sai lam hpe na chye lu ai. Ya ten myen asuya hpyen hpung ni di gaw Hpakant maga de shara shagu maga na hpyen n gun ni htu sa nga ding yang re lam hpe mung na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
HKIN DU KAWNG KAW MHH NI MYEN HTE GASAT
September (29) bat Kru
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya Ginjaw Dingsa rai nga ai Laisin hte Laiza lapran na Padang Kawng makau Hkindu Kawng kaw KIA Mung Shawa Hpyen Hpung (MHH) ni hte myen asuya hpyen hpung ni dai hpawt daw hkying (6:00AM) ten kawn (11:00AM) ten ram du hkra matut manoi naw gasat lai wa sai lam shiga na chye lu ai. Hkindu Kawng de shamu shamawt hkawm ai myen asuya hpyen hpung ni hpe MHH ni kawn bawm hte hkap htim gasat ai kawn majan hpang wa ai re lam na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
AUSTRALIA MELBOURNE HTA TSIM YAM NI A MATU ALU TAM KA MANAWT
September (29) bat Kru
29/09/2012 shani daw hta Australia Mungdan Melbourne mare kaw du shanu nga ai Jinghpaw Wunpawng myusha ni myithkrum let, tinang Kanu Mungdan hta byin nga ai majan a majaw hprawng yen taw nga ai hpyen-yen tsin-yam ni hpe garum madi shadaw lu na matu yaw shada let alu tam lusha dut poi hpe Karai chyeju hte atsawm akawm sha, aten hkying 1:30pm kawn 5:00pm du hkra awngdang let galaw lu sai.
Ndai lamang hta Victoria state Mp HON Hong Lim sadu n-gun jaw ga tsun mat wa sai hta sha n-ga hkrang shala ka hkrang hte mung ka manawt dan ai lam hta Melboune, Sydney, Wagawaga kaw shanu nga ai Jinghpaw Wunpawng myusha ni shanglawm ai zawn, Kayin, Rakhine hte kaga hpunau ni a kahkrang hte mung sa garum ka manawt dan mat wa sai rai nga ai.
Grau nna gaw ndai lang na gat dut poi lamang hta anhte a myusha ni hta ya hkyak hkyak byin hkrum hkra nga ai mungmasa majan hpe ahkyak ai salang kaba ni hpe lu sanglang dan ai lamang langai galaw lu sai majaw mung woi-awn galaw ai KAA Melbourne salang ni myit da ting da ai hta pyi grau awngdang ai lam re hpe yawng n-gun lu na matu shana dat ai rai.
Ndai lamang hta Victoria state Mp HON Hong Lim sadu n-gun jaw ga tsun mat wa sai hta sha n-ga hkrang shala ka hkrang hte mung ka manawt dan ai lam hta Melboune, Sydney, Wagawaga kaw shanu nga ai Jinghpaw Wunpawng myusha ni shanglawm ai zawn, Kayin, Rakhine hte kaga hpunau ni a kahkrang hte mung sa garum ka manawt dan mat wa sai rai nga ai.
Grau nna gaw ndai lang na gat dut poi lamang hta anhte a myusha ni hta ya hkyak hkyak byin hkrum hkra nga ai mungmasa majan hpe ahkyak ai salang kaba ni hpe lu sanglang dan ai lamang langai galaw lu sai majaw mung woi-awn galaw ai KAA Melbourne salang ni myit da ting da ai hta pyi grau awngdang ai lam re hpe yawng n-gun lu na matu shana dat ai rai.
MATUT HTI NA »
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Crónica de uma professora entupigaitada
Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Ai Os posts que eu escreveria se pudesse...


text:
Myitkyina kaw Majan 1 ning mi hpring lamang, jawngma ni galaw na
- In Majan Shiga
- Last Updated on 19 July 2012
- By KNG
- Hits: 1069
Jinghpaw mungdaw na jawngma ni hte KBC ramma ni gaw Myen hte (KIA/KIO) Shanglawt majan byin ai 1 ning mi hpring kyuhpyi lamang hpe Jun praw 9 ya shani galaw na re lam chye lu ai.
Myikyina dakkasu na jawngma ni hte J.W Hkalup Hpung Ginjaw (KBC) ramma ni pawng na Nawng Nang Chyum Hkawlik jawng wang, AD 2000 gawknu hta ladu hkrum ai lamang galaw na hkyen lajang nga sai lam hpe, jawngma hte ramma ni tsun ai.
“June 9 ya jahpawt 7 kaw na dakkasu jawngma ni gaw Jinghpaw hking (palawng hpraw hte hkahku labu) bu hpun let, byin hkrum hkra nga ai lam poster ka shakap mat wa na re. Bai nna hpyen yen ni hte sa hkrum ai sumla ni, sa garum ai sumla ni hpe madun let shanglawm mat wan na” nga nna Youth Education Service Group na ramma ningbaw langai tsun ai.
Ramma hte jawngma n law htum 200 ram du lawm wa na maram da ai lam, ndai shamu shamawt lamang woi awn ai ramma langai tsun ai.
Dai shani alu (fund) tam ai hku nna T-shirt palawng hpraw hpe dut shabra na rai nna, lu dut ai amyat hpe hpyen yen ni hpe garum jaw na re lam chye lu ai.
KIO/KIA Shanglawt hte Myen asuya lapran gaphkat jahkring simsa lam la ai gaw maning Jun 9 ya shani hten mat sai re. Dai ten kaw na dai ni du hkra Jinghpaw mungdaw hte Lahta Sam mung ni hta dai ni du hkra majan matut manoi naw byin nga ai re.


text:
Jinghpaw ni Nambat II Mungkan Majan hta Daw Jau Masai
- In Ndau Laika
- Last Updated on 17 October 2011
- By KNG
- Hits: 4584
MYEN MUNGDAN HKYING SHAGA AI LAM NI (BURMA CHALLENGES)
12 October 2011
Mr McCONNEL: Hkawp Gumsan Magam, Dai ni ngai gaw kaga law law lang hkan tang madun lai wa yu sai hte maren, Myen mung masha ni hkrum sha nga ai hkying shaga lam amyu myu hpe myit yu shangun na matu tang shawn dat nngai. Myen mungdan kata Demokresi masa byin tai wa na matu hpyi shawn ya ai lam hte seng nna dai mungdan na uhpung uhpawng amyu myu htingram hkrum ra lam hpe tsun mayu nngai. Myen mungdan a dingdung daw de na Kachin ngu ai Jinghpaw Wunpawng sha ni mung dai mungdan na kaga amyu bawsang ni law law hte maren laklai ai hte galu kaba ai sali wunli htunghking lu ma ai. Raitim, ya up nga ai Hpyen Ausya gaw shanhte hpe shingte nna gasat nga ai. Gumshem Kamyet Up nga ai Myen Hpyen Asuya hpe shanhhte ninghkap gasat ai lam gaw Myen mungdan hta gram galai shai na matu madung dat nga ai anhte hte grai seng hkat nga ai sha n-ga, dai ni ngai ntsa lam tang madun dan mayu ai lam Amerikan mungdan hte mung labau hta ahkyak ai hku matut mahkai nga ai.
1945 ning September shata 13 ya shani Japan hpyenla ni gaw Myen mungdan kata na Allied Jinghku Hpyen Hpung de laknak jahkrat ma ai. Ya ndai Rapdaw hta du dung lawm nga ai myitsu law law mung teng sha dum chye nga sai hte maren, No. 2 Mungkan majan ten shaloi Amerikan hpyenla law law gaw Miwa mung-Myen mung-Kala mung lamu ga jarit kaw nden marai hte gasat lai wa masai. Ga shadawn, n nga mat sai Lahta tsang Rapdaw Kasa (Senator) Ted Stevens gaw, Himalaya bum mayan ntsa hku nna grai hkrit tsang ra ai mayak mahkak lam nbungli pyen lai wa nhtawm, kaga Amerikan hpyenla law law mung Miwa mung, Myen mung hte Kala mung hpe matut mahkai ai ahkyak kaba Ledo lam nummaw hpe galaw gaw gap ai hta karum lai wa masai. Ndai majan man na Allied Jinghku Hpyen Hpung ni hta dai mungdan hpe bai lu gasat la na matu Jinghpaw Wunpawng sha ni ap nawng asak dan nna daw jau let Allied Jinghku Hpyen Hpung ni hpe karum lai wa sai lam hpe madi madun na gingdan sut nga ai.
1942 ning hta ndai ginwang gaw Allied Jinghku Hpyen Hpung ni a matu n chye tsun hpa masa byin nga ai. Myen mungdan a lamu ga man gaw nam maling htat nna tsaw ai bum shagawng hpring ai majaw shang htim gasat na matu yak dik ai dingbai dingna numdaw numdan byin nga ai. Alak mi ra ahkyak ai gaw Miwa mung Kunming mare de Allied Jinghku Hpyen Hpung ni a matu jarik htawk ai lam hpaw gaw gap nna zing da lu na lam rai nga ai. Du Kaba Gen. Joseph Stilwell hpe ndai lit gun hpai na matu shatsam ma ai rai nna, hpang daw de George Marshall gaw hpyen man up ai du kaba ni hpe jaw ai magam lit ni hta yak dik bungli langai mi re ai nga nna tsun ai. Ndai magam bunghli a daw chyen mi hku nna, Capt. Carl Eifler gaw Myen mungdan na Japan hpyendap ni hpe gasat na matu Amerikan hpyendap ni hpe matsun dat sai. Captain Eifler gaw masha amyu ga hpaji hte tsi mawan hpaji kung kyang ai masha ni kaw nna nbungli gau chye ai hte bom laknak hpaji kung kyang ai ni hpaji ninghkrin baw hpan amyu hkum sumhpa lawm ai ni hpe kahkyin gumhpawn nna du uhpung langai mi hpe hpaw ninghtan dat sai. 1942 ning April shata 14 ya shani kaw nna, Detachment 101(one-O-one) hpyendap gasat gala lam hpe tara shang galaw hpang wa yang, Yangon mare Daju hpe Japan hkawhkam a hpyendap ni zing la na masing jahkrat da ai aten a shawng e laban bat 3 naw ra yang, dai mare kaba hpe lu zing la kau nna dai mungdan hpe bai lu gasat la sai.
Ndai magam lit a daw chyen mi hku nna, Gen. Stilwell gaw Detachment 101(0ne-O-one) hpyendap hpe Myen mung kata na htat la ai nam maling kaw chye jahtuk jahkrak shaman nna awngdang na lam sharin la shangun mayu nga ai. Shi a hpyendap ni hpe shing re ai lamu ga man hta hpyen ni hpe laklai shai ai zai ladat jai lang let gasat nhtawm Jinghpaw mungdaw na Myitkyina nbungli dabang zawn re ai ahkyak lareng shara ni hpe magra zing tawn ai hpyen ni a n-gun hpe shayawm kau mayu nga ai. Amerikan hpyendap a laksan gasat gala lam ni hte seng ai labau ninghkrin Dr. C. H. Briscoe gaw, Detachment 101(one-O-one) hpyen hpung a majan gasat awngdang ai lam hta Myen mungdan na Kachin Rangers (Jingpaw Rangers) Unit kaw lawm ai hpyenla ni a karum madi shadaw lai wa ai lam ni hte shanhte a kai:chyan" shiga mahkawng shinggyin ya ai lam, nbungli gawt ai ni hpe hkye la ai lam, hkan jahten sharun ai bungli ni a majaw awngdang ai hpe madi madun da nga ai. 1945 ning Nlum ta hta gaw Detachment 101(one-O-one) hpyendap ni gasat awngdang ai majaw Jinghpaw dap ni hpe hpyenla 10,000 du hkra maden jat lu sai.
Kachin Rangers Jinghpaw dap gaw, tang du nna laklai shai ai hpyen zai ladat hte gasat ai hta mying kaja pru ai majaw nkau mi gaw Army Special Forces Green Berets (Laksak gupchyawp tsit hpyen hpung) hta pyi shalawm la ai hkrum ma ai. Detachment 101(one-O-one) malawm James R. Ward tsun ai hte maren nga yang, Kachin Rangers Jinghpaw hpyendap ni gaw majan gasat ai aten kadun 2-3 ning laman e sha No. 10 Amerikan Nbungli dap hpe shingte masat ginra 75% madun ya lu nna, Kachin Wireless jak magam gun hpyenla marai 164 mung General Stilwell a dingdung daw hpyen man hta kai:chyan" shiga 85% shalai ya lu masai. Dai hta n-ga, ndai Jinghpaw hpyenla ni gaw Japan hpyen laknak hte lusha jarit ton 15,000 hpe jahten kau nna, Japan hpyenla marai 15,000 jan hpe sat kau ai gaw sat kau, chyahkrung lu rim la ai gaw rim la di lu masai. Sumtang hte maren nga yang, dai Jinghpaw hpyen hpung gaw majan ten hta Jinghku Hpyendap nbungli hpyenla marai 425 a asak hpe mung hkye la lai wa masai.
Chyahtum chyalai hku nna Myen mungdan hpe Japan ni tat sum kau ai hpang, Detachment 101(one-O-one) hpyendap gaw, hpang de Amerikan Gumsan Magam byin wa ai dai ten na Amerikan hpyendap up daju Du Kaba Dwight D. Eisenhower hku na Presidential Distinguished Unit Citation (Gumsan Magam a magaru grang shagrau masat) hte shagrau sha-a lai wa sai.
Lai wa sai shaning 60 ten hta Jinghpaw Wunpawng sha ni a shakut shaja ai lam gaw Myen mungdan hpe Jinghku Hpyen Hpung ni gasat dang la na matu karum lai wa sai. Ya ten hta, Jinghpaw Wunpawng sha ni gaw Myen mungdan kata na kaga amyu bawsang ni hpe zawn Myen mungdan hta awmdawm shanglawt ahkaw ahkang hte Demokresi masa lam htingram jahkrum na lam ngu ai arawng lu hpa mai kaja ai magam bungli a matu jinghku ni ngu nna anhte hkap la masat na hkam la ging nga ai. Anhte hku nna gaw awmdawm shanglawt a matu shanhte a nden marai hpring ai hte magrau grang ap nawng daw jau lai wa sai lam ni hpe lai wa sai shaning 60 shaloi na hte Maren ya mung masat shagrau ya nga ga ai.
Matsing: Ndai laika ngau ningpawt inglik hpe jinghpaw ga hku na, KNG Shiga Dap htap htuk ai hku gale tawn ai.


text:
Simsa lam a matu akyu hpyi na KBC ndau shabra
- In Makam Masham
- Last Updated on 26 July 2011
- By KNG
- Hits: 4047
Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Ginjaw (KBC) a amumadu Rev. Dr. Hkalam Samsun kawn, Jinghpaw mungdaw hta simsa wa na hte, byin nga ai mung masa manghkang ni hpe hparan lu na, kaja dik ai mahtai lu la na matu Karai Kasang kaw akyu hpyi na, hpung shawa hpe ndau shabra laika hte shana wa sai re.
“Buga ginra nkau mi hta sadi maja let nga ra mat sai. Buga nkau mi hta jahkrit shama hkrum ai lam ni byin wa sai. Myit tsang myit kahpra ai lam ni grai law wa nga sai,” nga nna, May 20 ya sha ni shapraw ai KBC ndau shabra laika hta ka da ai re.
KBC hku nna hpung shawa masha ni hpe, ndai lam hte seng nna, laban shani hte, Dinghku nawku hkan laksan akyu hpyi ai lamang hku nna galaw sa mat wa na matu saw shaga wa sai re.
Myen hpyen asuya kawn shaning 16 ning daram na sai, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung/Hpyendap (KIO/A) hte gap hkat jahkring da ai ga sadi hpe 2010, September shata praw 1 ya hta jahkring kau sai hpang, wuhpung lahkawng a lapran, hpyen masa shaja hkat ai lam ni rawt jat wa sai rai nga ai.
Myen hpyendap kaw na mung, hpyen n-gun hte laknak n-gun ni hpe Jinghpaw mungdaw hta jat bang wa sai hte, grau nna, KIA hpyendap makau hkan hpyen n-gun jat ai lam ni galaw nna, KIA hpe laknak ap na, dip n-gun jaw wa sai rai nga ai.
Lai wa sai April 26 ya shani hta, Hugawng pa daju KIA dapdung 14 a shara de Myen hpyendap kawn, amyawk si gap bun ai lam ni byin wa sai re. Raitim ndai mabyin hte seng nna, Myen hpyendap kawn, KIA hpe tawngban wa sai hte, shaman ai shaloi, n myit mada ai byin mat ai re nga nan, Myen hpyendap maga na tsun wa sai re.
May 18 ya shani hta gaw, N’mawk ginwang, Myu Tit mare daju Myen hpyendap Hka-La-Ya Masat 320 kawn, Manmaw ginwang, Dum Bung Krung daju KIA dapdung 25 hpe 75 mm amyawk hte masum lang gap wa sai rai nga ai.
Bai nna, Pang Hkawn daju KIA dapdung 5 hpe Myen hpyendap kawn lam galaw na masing hte, May 25 ya hpang jahtum tawn nna, dap htawt sit na matu matsun wa sai re. KIA dapdung 5 kaw na mung ndai matsun hpe ningdang kau sai rai nga ai.
Sam mung dingdung daw, Loikang daju, KIA Dapba 4 ginra ka-ang hku lai di mat na, lam hpe Myen asuya kawn, galaw wa sai hte, KIA Dapba 4 kaw na, ndai lam matut n galaw na matu sadi jaw ai lam ni galaw wa sai rai nga ai.
KIA Dapba 4 kaw na, lam galaw ai ni hpe, bungli galaw ai lam n jahkring yang gaw, majan byin wa na re lam sadi jaw wa sai.
KIA hte Myen hpyendap a lapran, hpyen masa shaja hkat hpang wa ai kaw na ya ten du hkra, Myen hpyenla 10 jan gaw, KIA shara de shang na matu shakut ai shaloi, bawm kabye hkrup nna, nkau si nna, nkau hkala nba hkrum ai lam ni byin wa sai re.
KIO Ningbaw kaba Lanyaw Zawng Hra kaw na mung, May 16 ya shani, ndau laika shapraw nna, Mali-N’mai hka mazup (Myitsone) hka madim masing jahkring kau na matu, Miwa mungdan gumsan magam hpang de hkringdat nna, hpyi shawn wa sai re.
KIO uphkang shara rai nga ai, Myitsone hka madim masing shara de Myen hpyenla ni hka madim shim lam a matu yaw shada let, shang bang wa nna, KIA hte dinghku majan hpang wa jang gaw, KIA a mara n re lam, ndau laika hta ka da ai re.
“Anhte Jinghpaw Wunpawng Buga simsa lam lu na matu hte Karai Kasang ra sharawng ai lam byin tai wa na matu akyu hpyi nga ai lam hpe ayan galaw nga na re hpe kam n’ngai. Raitim, ya ndai aten ni hta simsa lam hte seng nna alak mi akyu hpyi ra na lam ni byin pru wa sai,” nga nna KBC a akyu hpyi na matu, saw lajin ai ndau laika hta ka da ai hpe mu lu ai.


text:
Majan laning mi, Karai Kasang hta n-gun da ting akyu hpyi
- In Majan Shiga
- Last Updated on 19 July 2012
- By KNG
- Hits: 760
Myen asuya hte KIO lapran dinghku majan byin ai, June praw 9, “laning mi hpring ladu hkrum nhtoi” hta, ramma ni Karai Kasang kaw arau sha n-gun da ting akyu hpyi hpawng hpe Jinghpaw mungdaw mare daju Myitkyina kaw galaw sai re.
Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Ginjaw, KBC Ramma Dap woi awn let akyu hpyi lamang hpe Nawng Nang Chyum Hkawlik AD 2000 Gawknu kaw galaw ai hta ramma jawngma n-gun 2,500 jan shanglawm sai lam, ramma ningbaw langai tsun ai.
Sa du lawm ai ramma jawngma ni hta Myitkyina hte Waimaw na sha n ga, dai mare kaba lahkawng kaw nga ai hpyen yen dabang (IDP camp) na mung lawm ai lam chye lu ai. Du sa ai ramma ni hta na marai 400 gaw tinang Jinghpaw htunghking, hkahku hking (palawng ahpraw hte labu) bu hpun let shanglawm wa sai lam chye lu ai.
Ndai lamang hta ‘Citizen of Burma Award’ kumhpa shagrau hkrum ai Kachinland News editor Sara Lahpai Naw Ming hte ‘7 Day News Hero Award’ kumhpa shagrau hkrum ai Sara Lagwi Myu Lat hku nna ading tawk Miwa mung kaw nna phone hte ramma ni hpe shatsam mungga jaw ai lam galaw sai.
KBC amumadu Hkalam Sam Sun mung Canada mungdan kaw nna du wa ai hte ramma ni hpe Karai mungga hte n-gun jaw wa sai lam chye lu ai.
Sa du lawm ai ramma ni yawng grai n-gun lu myit rawt ai hte “Anhte a awng padang Yehowa Karai Kasang” ngu ai ga si hpe 3 lang rau sha marawn tsun nhtawm ladu hkrum akyu hpyi hpawng lamang hpe ginchyum dat lu sai lam, woi awn ai ramma ningbaw ni tsun ai.
Ndai lamang de Myen asuya a SP (special police) pyada ni sa lawm kyin yu yu ai lam galaw ai raitim si mani ai ladat hte June 9 Majan Laning Mi Hpring Akyu Hpyi Hpawng hpe awngdang ai hku galaw la lu sai lam chye lu ai.


text:
Putau ga de n-gu manu htam 2 rawt
- In Hpaga
- Last Updated on 19 July 2012
- By KNG
- Hits: 1072
Putau gingwang hta n-gu manu ni grai lung nga ai lam buga masha ni kaw na chye lu ai.
Myitkyina mare kaw na htaw lung ai n-gu buk mi Kyat 50,000 du hkra manu lung mat ai lam chye lu ai. Nde a shawng gaw n-gu buri mi Kyat 25,000 hte mari la lu ai raitim ya gaw htam mi rawt jat mat ai lam re.
“Masha law ai nta nga yang shat shayawm na sha ra taw ai. N-gu manu rawt mat ai majaw grai yak taw nga ga ai” nga nna Putau buga masha langai tsun ai.
Putau hta n-gu sha n ga, kaga gunrai ni yawng manu rawt taw ai lam chye lu ai. Majan n byin shi yang jum htuk (3) hta Kyat 1,000 mi raitim, ya ten hta jum htuk mi kaw Kyat 700 de lung mat sai lam chye lu ai.
Dat-si mung soi mi hpe Kyat 2,500 jaw ra ai lam tsun ai.
Myen asuya hte KIA Shanglawt ni majan byin ai majaw Myitkyina-Putau lam jahkring hkring pat mat ai hte gunrai hpe nbungli hte sha madung htaw ra ai majaw, gunrai yawng grai manu laja wa ai lam buga masha ni tsun ai.
“Mawdaw lam hpe ya ten pat da ai. Yanam Ta rai yang gara hku she di sana kun pyi n chye mat sai,” nga nna lahta na buga masha matut tsun ai.
Ndai mawdaw lam hpe asuya hku na tsepkawp pat da ai n raitim kadai mung hkawm sa n gwi ai lam chye lu ai.
Dai ning Putau kaw mam n kaja ai shaning wa ang ai majaw mung, hkauna galaw sha ai ni du hkra yak hkak nga ma ai. Shawoi mam dang (10) ram pru ai hkauna, dai ning dang (7) sha pru ai lam, hkau na galaw sha ai ni tsun ai.
Putau buga masha malawng gaw namsi dut ai, nam rai ni rai nga ai Shipadi, Lagat n’tsin, Tsiru ni tam du rai na kan bau ma ai lam chye lu ai.


text:
New Zealand du Jinghpaw ni hpyen yen alu tam lamang galaw
- In Refugee
- Last Updated on 19 July 2012
- By KNG
- Hits: 741
Jinghpaw mungdaw hte Sam mung dingdung daw kaw byin nga ai, dinghku majan a majaw, jam jau hkrum nga ai, hpyen yen tsinyam ni hpe garum na matu, New Zealand mungdan du Jinghpaw Wunpawng myusha ni kawn, lamang langai galaw wa sai hpe chye lu ai.
Ndai garum gumhpraw tam ai lamang hpe Wellington muklum a dingdung maga nga ai, Porirua mare kaw July 7 ya shana maga hkying 5 kawn hkying 7:30 du hkra galaw wa sai hte, sa du shanglawm n-gun jaw ai masha 300 jan re.
“Sa du wa n-gun jaw ai shan hpraw masha ni yawng rai yang 300 loi jan ai, asuya dap hkan na masha kaba ni sa du shanglawm garum madi shadaw lai wa sai,” nga nna ndai lamang hpe woi awn galaw ai, New Zealand Kachin Community a ningbaw Slg. Dau Hkawng tsun ai.
Ndai garum gumhpraw tam ai lamang hta, W.P myusha ni a htunghking ka manawt hte malu masha jaw sha ai lamang hku galaw lai wa sai hte Slg. Dau Hkawng kawn dai ni KIO/KIA hte Myen asuya ni hpa majaw simsa lam n mai byin ai hpe sanglang dan ai lam chye lu ai.
Bai nna, shi gaw, Awng San Su Chyi, Norway, England mungdan hte kaga Europe mungdan ni hkan du hkawm nna, tsun shaga ai aten ni hta, Kachin state kaw majan tsinyam byin hkrum ai lam ni hpe tsepkawp n shaga shalawm ya ai majaw, W.P myu bawsang ni hkrum sha nga ai tsinyam ni hpe mungkan na ni n mu ya na hpe tsang ai lam ni mung tsun sanglang dan wa sai lam chye lu ai.
Ndai lamang hta sha Partner Relief Organization (PRO) na ni mung Jinghpaw Mungdaw kaw byin hkrum nga ai majan tsinyam lam hpe sanglang dan ai lamang langai hku nna shawa masha hpe tsun dan ai lam chye lu ai.
New Zealand mungdan hta Jinghpaw Wunpawng myusha ni gaw, Wellington hte Auckland muklum lahkawng hta madung shanu nga ai rai nna, Jinghpaw mungdaw na hpyen yen ni hpe garum na matu, shata mi hta kalang nta htinggaw shagu hpe garum gumhpraw hta lahkawng ai gaw, maning majan byin hpang wa ai kaw na re lam, Slg. Dau Hkawng tsun ai.
Ndai kalang na garum gumhpraw tam ai lamang mung, lahkawng lang ngu na lamang rai nna, Lai wa sai ten hta Auckland muklum kaw kalang galaw wa sai hpe chye lu ai.
“Anhte myusha ni tsinyam hkrum jam jau nga magang anhte shinggan nga ai myusha ni grau shakut ra magang rai nga ai, ahkyak dik gaw myit hkrum mang rum let jawm pawn ba la ra nga ai,”nga, Slg.Dau Hkawng tsun ai.


text:
Shiga
Laiza makau Myen dap nkau hpe KIA ni gap jahtaw kau
- Post 18 November 2011
- Last Updated on 18 November 2011
- By KNG
- Hits: 4164
Laiza a sinna-dingda de deng 8 daram gang ai N’Tap Bum kaba de htu lung wa ai asuya hpyen hpung ni law malawng hpe KIA hpyen hpung ni shachyut gap let jahtaw kau lu ai re lam, ginjaw na du langai tsun wa sai.
Shawnglam KIA du langai gaw KNG Jinghpaw Shiga Dap de ning nga tsun wa ai “Daini anhte N’Tap Bum kaw na Myen hpyen ni hpe gasat kaw lu sai, laknak machyu pala mana maka zing la lu sai. Raitim yawng n lu shagrawt ai, nkau naw ngam nga ai.”
Myen hpyen ni gaw shanhte a sinat laknak ni kabai kau nhtawm bum lagaw de hprawng ayai mat ai re nga tsun ai. Lu hta ai laknak ni gaw Myen hte shata (5) majan laman law dik re nga, KIA tsun ai.
Ndai majan hta Myen dap ni gaw ginhka n chye ai shingja laknak (chemical weapon snr gung nsa laknak) ni hte mung KIA hpe lang hte lang gap gasat wa sai lam, KIA tsun ai. KIA hpyenla ni law law mung amyawk pala hte gap bun ai ndai shingja laknak wanhkut (nsa) marawp hkrup nna, aten na na mali malap ai lam, kya gumhpap mat ai lam ni hte n hkring n sa madawn ai kumla ni madun wa sai lam, matut chye lu ai.
October shata gaang kaw nna N’Tap Bum de asuya hpyenla ni n-gun 1,000 mi daram htu lung wa ai kaw nna uhpung lahkawng lapran lana lana gap hkat nga ai majaw, Laiza buga masha ni hkying hkum 24 hkrit maja let nga wa sai raitim, ya loi bai hkoi mat sai lam, buga masha ni tsun ai.
N’Tap Bum hpe lu zing hkra Myen dap ni 3 lang shakut sai raitim, ya ten du hkra n awngdang ai lam, KIA hpyendu ni tsun ai.
Lama Myen dap ni N’Tap Bum kaba hpe madu kau jang, grupyin Myitkyina-Manmaw lam hte Shadan Pa hpe hpyen masa hku jum tek kau nhtawm, dai hpang Laiza lu zing wa re majaw mungmasha ni myit tsang nga ai lam re.


text:
Myen asuya-KIO zuphpawng hta hpyen masa hpe madung dat
- In Majan Shiga
- Last Updated on 19 July 2012
- By KNG
- Hits: 1177
Myen a asuya simsa lam tam datkasa hte KIO salang ni June praw 1, bat Manga Ya shani KIO ginra Mai Ja Yang kaw ntsa lam hkrum shaga hkat ai shaloi, hpyen masa hpe madung dat wa sai lam, KIO shiga lawk tsun ai.
Tau Dap Awn Daju Dukaba Gun Maw woi awn ai KIO hpung gaw shawoi na hte maren simsa lam n bawngban shi yang “manghkang byin ai shara na asuya hpyen hpung ni shawng dawm kau na matu” hpyi lajin wa sai lam chye lu ai.
Myen datkasa hpung ningbaw Waleng Dap hkringmang U Awng Min hku nna “KIO a tang madun ai lam hpe Naypyidaw gumsan magam U Ting Tsing de tang madun ya na sha n ga, shi hku nna mung KIO hte simsa lam lu hkra shakut na re lam” sadi jaw tsun wa sai lam chye lu ai.
Shawng na U Awng Tawng woi awn ai Myen asuya simsa lam tam komiti hte KIO lapran Miwa mung Yunnan mungdaw Ruili hta 3 lang mung masa bawngban ai lam hkrat sum ai hpang, U Awng Min woi awn ai hpung bai galai wa ai re.
Du na bat lahkawng laman, uhpung lahkawng datkasa lapran matut hkrum hkat na matu Mai Ja Yang zuphpawng hta bawngban wa sai lam chye lu ai.


text:
Tong Mali ja maw wan hkru, Kyat sen mun lam sum
- In Hpaga
- Last Updated on 19 July 2012
- By KNG
- Hits: 1365
Hugawng Pa na Tong Mali ja maw kaba wan hkru ai majaw dum nta gat seng 200 jan lawm mat nna, Myen Kyat sen mun lam sum mat ai lam, Danai buga masha ni tsun ai.
May 14, bat Langai Ya shani pyen 3 daram kaw nna wan hkru hpang ai gaw, hpang jahpawt hkying 3 daram du hkra re lam, chye lu ai.
Gat seng langai kaw nna wan hkru hpang ai hta, ja maw kata wan sat mawdaw ni mung n nga ai majaw gat rai hte ja htu arung arai ni ma hkra, wan hkru lawm ai re lam, Danai mare kaw nna salang langai KNG Jinghpaw Shiga Dap de tsun wa sai.
Wan hkru ai hta si masha nga ai lam chye lu tim, kade re ai hkrak n chye lu shi ai.
Ya ten, dum nta ginsum n nga mat ai hte lu na sha na yak ai masha ni hpe maw hte ni ai Hkristian nawku jawng ni hta shara jahkrat ya nga ai lam, Danai mare na Hkalup hpung sara langai tsun ai.
1994 Myen hte KIO simsa lam la ai hpang, Danai mare a sinna maga, Sagai ga jarit makau na ndai Tong Mali ja maw gaw Myen mung shara shagu na ja htu hkawng ma hkying lam zup ai ja maw kaba langai re.


text:
Myitkyina bawm kapaw ai kaw pyada 2 hkala
- In Shiga Kadun
- Last Updated on 05 May 2012
- By KNG
- Hits: 2042
May 5 - Dai hpawt hkying 6 hte 7 lapran Jinghpaw mungdaw mare daju Myitkyina kaw matut manoi bawm 2 lang kapaw ai hta Myen asuya pyada 2 hkala hkrum ai lam, buga masha ni tsun ai.
Tatkone Shwe Lan-ma lam (Tatkone hte Hk.L.Y 37 hte matut ai lam), shata langai makau shara mi kaw hkying hkum mi jan din bawm lahkawng lang kapaw wa ai re. Dai hta nambat 2 lang na bawm kapaw ai kaw pyada yan hkala hkrum ai re lam, myi-chyaw-sakse ni tsun ai.
Pyada ni gaw bawm kapaw ai shara hpe tam mu nna sumla gayet la ai lam galaw nga yang kalang bai bawm kapaw wa nna hkala hkrum ai re lam, KNG Jinghpaw Shiga Dap sagawn chye lu ai.
2011 June 9 ya, Myen asuya hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) lapran, majan bai byin wa ai hpang Myitkyina kaw bawm kapaw ai lam ni jahkring hkring byin nga ai re.
Bawm kapaw wa shagu Myen asuya gaw KIO hpe mara shagun ai raitim KIO gaw mungshawa hte seng ai n gasat ai lam, ningdang tawn ai re.


text:
KIO hpe hpyen madung hku gasat na Myen dawdan
- In Jinghpaw Mungmasa
- Last Updated on 26 July 2011
- By KNG
- Hits: 5212
Myen asuya n’nan gaw Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) hpe gasat na masing dawdan sai lam, kam ging ai mungdan daju Naypyitaw shiga lawk tsun ai.
KIO hpe hpyen madung hku masat nna gasat na lam hpe, hpyendap juk tek ai Myen asuya gaw, lai wa sai bat laman dawdan ai re lam, chye lu ai.
Ndai shiga hpe ndau shana ai lam n nga ai zawn, ya ten du hkra, KIO hpe gasat ai lam mung n nga shi ai re.
Maning October 15 hta, Myen gaw KIO hpe “gumlang hpung (tawng-chyan-tu tu-pung)” ngu, tara shang masat dat sai.
Myen a masat ai lam hpe KIO n hkap la ai sha, “KIO gaw simsa lam lu hkra shakut nga ai hte mungdan kata Panglung myit jasat bai asak jahkrung na shakut nga ai lam,” Htai mungdan Bangkok mare kaba na, N/T KIO Maigan Kyit Hkai lithkam Dukaba James Lum Dau tsun ai.
Jarit Sin Dap (Border Guard Force) dap hkrang galai shai lam hpe KIO n hkap la ai majaw, uhpung lahkawng lapran galaw tawn ai 1994 Simsa Lam Ga Sadi hpe Myen maga shawng jahten kau ai re.
KIO gaw Myen hte simsa ai ladat hte saboi ntsa mungmasa bawngban hparan mayu ai majaw, simsa lam la nna, hpyendap ara 2008 Mungdan a Gawda ai Tara Kanu hpe mung madi shadaw ya sai re.
Raitim, ya ten du hkra, Myen gaw KIO hte mungmasa bawngban lam n galaw ai sha, hpyen masa hku sha ganawn nga ai re.
Dai re majaw, koi yen n lu byin wa chye ai Myen a htu gasat majan a matu, KIO gaw tinang uhpung kata hpyen masa hkyen lajang ai zawn, Myen-Htai ga jarit e mung rawt malan hpung daphpawm, “United Nationalities Federal Council (UNFC)”, dai ning February hta woi awn hpaw sai re.
UNFC gaw hpyen masa mung masa n-gun lahkawng hte, ginjaw Myen gumshem asuya hpe ninghkap nhtawm, amyusha yawng a rap ra ai ahkaw ahkang nga ai, jet ai democracy munghpawm hpe gawde sa wa na yaw shada tawn ai.
Ya ten, ndai daphpawm hta laknak hpai hte laknak n hpai ai uhpung uhpawng 12 jan shanglawm ai.
Lama na, Myen-KIO lapran majan byin wa na rai jang gaw, Lahta Sam mung KIA Dap Ba 4 ginra kaw shawng hpang wa mai ai lam, hpyen masa yu maram ai ni tsun nga ma ai.
Dap ba 4 hpe hkra jang gaw, kaga shara de mung maren sha manghkang byin na re lam hpe, KIO gaw Myen hpe jau kaw nna sadi jaw tawn sai re.


text:
Miwa hkran na Jinghpaw hpyen yen ni, gawt hkrum nga
- In Refugee
- Last Updated on 19 July 2012
- By KNG
- Hits: 828
Jinghpaw mungdaw Manmaw ginwang kata, Manwin a man, Miwa hkran Nawngtau (Nongdao) hpyen yen dabang lahkawng kaw nga ai tsinyam ni hpe Miwa asuya ahkaw ahkang lu ni tinang buga de wa na gawt hkrum nga ai lam, tsinyam ni tsun ai.
Nawngtau mare kaw Jinghpaw hpyen yen dabang 6 nga ai hta, ya gawt shapraw nga ai gaw Yang Lu hte Law Hpai dabang lahkawng rai nna, Miwa asuya salang ni hte hpyenla 30 daram sa wa nna, hpyen yen ni hpe, tinang buga de dabang htawt sit na matu matsun wa ai re lam, hpyen yen ni hpe garum nga ai komiti malawm ni tsun ai.
Ya na zawn, Miwa mung uphkang salang ni hpyen yen ni hpe gau wa ai gaw, hpyen yen ni kawn wan n-gun hpe atsawm n chye lang na tsang ai, ana ahkya ni Miwa mungmasha ni kaw kap na tsang ai lam, Miwa myu sha ni a hkai sun kaw na nam law nam lap ni hpe, hpyen yen ni kawn, di sha ya ai lam hte Miwa mung masha ni hte rau jawm lang nga ai, hka pik ni hpe atsawm sha n jai lang ya ai ndai lam ni a majaw rai na re lam, garum nga ai komiti malawm ni kawn tsun ai.
“Hpyen yen dabang makau kaw, Miwa buga masha ni galaw da ai hkai sun nga ai, dai sun kaw na, ginsau si ni, hpyen yen ni kawn di sha ya ai da. Miwa myusha ni hte pawng lang nga ai hka pai (pipe) ni hpe mung hkrup mara di ya ai nga tsun ai. Bai nna machyi makaw, ana ahkya ni, shanhte a mung masha ni hpe kap na tsang ai dai majaw htawt shangun ai,” nga, komiti malawm langai KNG Jinghpaw Shiga Dap de tsun ai.
Raitim, dai hpyen yen dabang makau kaw nga ai, Miwa asuya hpyendap kaw na hpyendu kaba ni dabang de sa du ai shaloi gaw, htawt sit na matu n tsun ai sha, manghkang n byin hkra sha nga nna hpyen yen ni hpe atsawm sha yu gawn lajang na matu tsun ai lam chye lu ai.
“Dai hpawt maga de pyi hpyendu ni sa kawan ai, shanhte htet da ai gaw, hpyen yen ni hpe atsawm yu gawn lajang u nga ai re, ndai hkan kani dut ai lam ni nga jang mung shanhte hpe shana u nga tsun ai. Ya anhte hpe gau taw ai gaw, mung up salang ni re ai,” nga nna, hpyen yen ni hpe garum nga ai, sara Hkun Htun kawn tsun ai.
Miwa mung up salang ni gaw hpyen yen dabang lahkawng de July praw 6 kawn 8 ya shani du hkra masum lang sa nna, tinang a buga snr Lana Zup de htawt na matu matsun wa ai re lam chye lu ai.
Jinghpaw mungdaw kata, Lana Zup de htawt jang garum na re lam, Miwa mung up salang ni tsun tim, hpyen yen ni gaw, htawt na matu, myit n hkawn ai lam chye lu ai.
“Mani mung sa ai, lai wa sai shani mung Ruili (N’Mau snr Shweli) mare a uphkang salang hte Nawngtau mare up hkang salang ni sa na, rai yawng zing da u, hpawt de Lana Zup de htawt na matu, hkyen u nga tsun da ai,” nga nna, lahta na sara wa matut tsun ai.
Yanam Ta du wa sai rai nna, ma ni jawng lung ten mung re majaw, shara bai htawt sit na nga yang, ma ni a hpaji lam hta hkra wa na tsang ai majaw mung, n kam htawt ai lam chye lu ai.
“Shanhte bai sa wa na nga tsun da ai raitim ya du hkra gaw n du shi ai. Shanhte sa wa jang mung, n htawt sit na matu atsawm sha hpyi shawn na re. Shanhte gara hku mi tsun tim, hkam sharang na naw nga na re. Shanhte hpe hpyi nem tawngban nna nga na myit da ai,” nga sara, Hkun Htun tsun ai.
Nawngtau ginra kaw nga ai hpyen yen dabang ni gaw, Hka Dawng Pa, Nga Nawng Pa, Yang Lu, Na Kawng Kawng, Law Hpai hte Lung Krawk ni rai nna, hpyen yen ni gaw, Manmaw ginwang, N’mawk ginwang, Manje ginwang hte Nam Hkam ginwang mayan na ni re lam chye lu ai.
Dai dabang hkan, hpyen yen kun dinghku 982 nga nna, hpyen yen tsinyam yawng 4,596 nga ai hte, shanhte hpe Miwa mungdan na Hkalup Hkristan nawku hpung ni hte J.W Hkalup Hpung Ginjaw (KBC) kawn madung madi shadaw garum nga ai hte, matut nna, garum ningtum ni grai ra kadawn nga ai lam, dabang hpe lit la up hkang ai ni kawn tsun ai.


text:
Category: RFA Kachin
- 07 July 2011
Duwa Zau Awng Shanglawt N-gun Jaw Mahkawn
J.W Myutsaw Mungtsaw Share Shagan ni de
Shanglawt lu hkra yawng lahkrip ra ra shakut ga!
Chyeju kaba sai.
Category: RFA Kachin
- 05 May 2008
RFA-Jinghpaw N'sen
Washington Mare, Amerikan Mungdan
Kabu gara shakram dat ai.
Bat Langai Ya shana shagu n'sen shapoi nga ga ai.
Myen mung aten: Shana hkying 8 p.m. – 9 p.m. lapran
RFA-Jinghpaw N-sen hpe madat hkap la ai majaw, chyeju dum ga ai.
Matut mahkai hkringdat- This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.


text:
Majan jahkring na, gumsan magam Ting Tsing de AKSYU laika shawn
- In Majan Shiga
- Last Updated on 19 July 2012
- By KNG
- Hits: 826
Jinghpaw mungdaw kaw majan baw nga ai majaw mungchying sha ni ru yak tsinyam mungkan hkrum katut nga ai majaw majan ya jang jahkring ya na lam, Myen asuya gumsan magam Ting Tsing de AKSYU Jinghpaw jawngma ni laika langai tang shawn dat sai re.
Myen asuya kawn simsa lam jahten nna KIO hpe majan baw ai gaw June praw 9 ya hta laning mi hpring sai re. Ndai majan hpe lawan jahkring kau nna tengman ai mungmasa bawngban hpawng galaw na matu hpyi shawn ai re lam, Htai daju Jinghpaw Wunpawng Jawngma hte Ramma Hpung (AKSYU) a amumadu Naw San, KNG Jinghpaw Shiga Dap de tsun ai.
AKSYU woi awn let May praw 5, bat Lahkawng Ya jahpawt daw hta Htai mung Bangkok mare daju na Myen Asuya Sumtsan Salang Rung shawng kaw Jinghpaw jawngma ni woi awn let masha 40 ram hte n-gun madun hpyi shawn ai lam galaw wa sai re.
“Gumsan magam Ting Tsing hpang de shawn ai laika hpe Sumtsan Salang rung shawng kaw hti dan ai, ngut ai hpang dai laika hpe rung lithkam wa a lata de ap jaw ai, shi mung hkap la da sai” nga nna, jawngma ningbaw Naw San tsun ai.
Ndai laika hta madung hku na, Jinghpaw mungdaw hta byin nga ai majan jahkring na lam hte mungchying sha ni yu rak jamjau hkrum ai kaw na lawt na matu, wuhpung 71 pawng na hpyi shawn ai re lam, shi matut tsun wa ai.
Mungdan shara shagu hta du nga ai Myen mung masha ni mung majan jahkring nna ngwi pyaw simsa wa na matu June 7 ya kawn 14 ya du hkra shamu shamawt lam ni galaw na re hpe chye lu ai.
2012 ning June 9 ya shani hta Myen asuya hte KIO majan bai byin ai laning mi hpring masat lamang amyu myu hpe myu sha ni chyam bra nga ai maigan mungdan shara shagu hta mung galaw na re lam chye lu ai.


text:
Shiga
Myen asuya hpyenla ni ma kanu hpe roi rip kau na sat na shakut
- Post 28 September 2012
- Last Updated on 28 September 2012
- By KNG
- Hits: 509
Lahta Sam mung KIA Dapba 4 npu dapdung 8 ginra Awng Nan mare na asak 29 ning re ai, Sam myu shayi ma kanu langai hpe Myen asuya hpyenla ni nta kata shang nna, hkum shan roi rip ngut ai hpang sat kau na shakut wa sai lam, mare masha ni tsun ai.
Ma masum a kanu gaw nta kata kaw rai hkrut taw ai ten hta, Myen asuya hpyenla masum nta kata wa shang nna roi rip ngut ai hpang sat na shakut nga ai shaloi, shi a madu wa bai du wa ai majaw, hpyenla ni hprawng mat ai re lam, mare masha langai tsun ai.
“Dai num gaw ma shangai da ai shata mi jan sha naw re ai. Nta hpang kaw, ma sanyen ni hkrut taw ai shaloi, dai Myen hpyenla ni shang wa nna, dai kaw roi rip ngut na du manat sat na shakut taw ai shaloi shi na madu wa bai wa ai hpe mu ai majaw, hprawng mat wa ai re,” nga shi tsun ai.
Ndai zawn galaw ai, Myen hpyenla masum gaw Du Jum Htun Htun Nai woi awn ai, Namtu daju Hka-La-Ya 247 na hpyenla ni re lam buga masha ni tsun ai.
Ya ten dai ma kanu gaw, hkrit kajawng ai lam ni byin nga ai hte, mali ya daram tsi tsi hkam la nga ai lam, shi hte ni nawn ai buga masha ni kawn KNG Jinghpaw Shiga Dap de tsun wa ai.


text:
Shiga
Rahkai amyu ni shanglawm ai hpyen wunkat yu poi Hpakan KIA Dap 6 galaw
- Post 29 September 2012
- Last Updated on 29 September 2012
- By KNG
- Hits: 670
Hpu nau Rahkai amyusha ni shanglawm ai Hpakan KIA dap 6 a Masat Yan 10 ningpawt ninghpang hpyen wunkat hpe lai wa sai bat Manga Ya, September 28 ya shani galaw sai re.
Jawng yu ai jawngma ni hta, num 13, la 136 hte, Rahkai amyusha 29, yawng 178 re lam KIA hpyendu langai tsun ai.
Lamang hpe Uru Hka hku, Anang Hpyen It Dabang kaw jahpawt hkying 11 kawn shani hkying 2 laman galaw mat ai re lam chye lu ai.
Ndai lamang hta, KIA Dujum Maji Naw Rin, Dap up Dukaba Nhkum Zau Doi hte Dukaba Hkawng Gyung ni kawn wunkat yu ai hpyenla ni hpe n-gun jaw ga tsun mat ai lam chye lu ai.
N-gun jaw ga tsun ai shaloi, Jinghpaw mungdaw hpe yawng jawm makawp maga na lit nga ai hte Myen asuya kaw hpyi taw yang hpa mung lu wa na n re lam, tsun mat wa ai nga nna, ndai lamang shanglawm ai buga masha langai KNG Jinghpaw Shiga Dap de tsun wa ai.
“Anhte la iwa sai, 1960 kawn 2011 ning du hkra Myen asuya kaw madu uphkang ahkaw ahkang lu na matu hpyi wa ai, raitim n lu ai. Ya Karai Kasang kaw sha hpyi ai, ading tawk lu jaw ai gaw Karai Kasang sha nga ai. Hpa n hkrit ra ai, anhte a awng padang gaw Karai Kasang re. Anhte masha ni a shara de sa gasat ai n re, tinang a ginra hpe makawp maga ai she re,” nga Maji Naw Rin tsun wa sai lam chye lu ai.
Ndai lamang hta mungshawa masha 200 daram shanglawm wa sai hte, ya ten hta Myen asuya hpyendap kawn, Myitkyina-Hpakan lam, Tamahkan-Hpakan sa lam lahkawng hpe hpaw lu na matu KIA dap 6 ginra rai nga ai, Sengja Bum hte Ginsi ni hpe zing madu la na, hpyen n-gun 600 lawm ai, dapdung 10 hte Hpakan ginwang kata htim gasat na matu hkyen lajang nga ai lam, mungga hta tsun shalawm wa sai hpe chye lu ai.
Hpakan ginwang gaw, Myen asuya hte KIO wuhpung lahkawng yan a matu, sut masa hku nna, ahkyak ai shara re hte, lai wa sai August shata kawn, Myen asuya hpyendap ni hpyen n-gun jat nna, htim gasat wa ai majaw, majan laja lana byin wa sai rai nga ai.
Ndai zawn re ai masa a lapran KIA kawn Rahkai amyusha ni lawm ai hpyen wunkat yu ai lamang galaw ai mung shawng n’nan lang rai nga ai.


text:
Shiga
KIA remote bawm hta Myen asuya hpyenla 5 si
- Post 28 September 2012
- Last Updated on 28 September 2012
- By KNG
- Hits: 499
Jinghpaw mungdaw, Myitkyina kawn KIO/KIA ginjaw Laiza sa lam lapran kaw nga ai, Laja Yang mare Lung Rawk post kaw nga ai Myen asuya pawng hpawm dap na hpyenla 10 jan hpe KIA dapba 5 npu, dapdung 24 ni remote bawm hte hkap gasat dat ai kaw Myen asuya hpyenla 5 si ai lam, shawnglam ginra na, KIA hpyendu langai KNG Jinghpaw Shiga Dap de tsun ai.
Myen hpyen hpung gaw, Laja Yang makau kaw, shamu shamawt nga ai re hte, September 27 ya shani hta hpyenla nkau gaw hka shin sa na matu, hpyendap kawng kawn yu wa ai shana maga hkying 5 daram hta ya na zawn bawm kapaw gasat hkrum nna si hkrum wa ai re lam chye lu ai.
“Anhte maga na remote bawm hte lahkawng lang kapaw gasat dat ai re,” nga KIA hpyendu wa kawn tsun ai.
Ndai zawn hkap gasat ai hta, asuya hpyenla 5 si hkrum tim, kade hkala ai hpe gaw tup hkrak n chye lu shi ai nga, shi matut tsun ai.
Dai zawn sha, Jinghpaw mungdaw Waimaw ginwang, Sadung sa lam ntsa na, Lu Htawng mare makau kaw dap jung da ai, Waimaw Myen dap Hka-La-Ya 57 hpe mung KIA dapba 5 npu dapdung 3 na hpyenla ni, jaugawng ladat hte hkap gasat ai kaw Myen asuya hpyenla 1 si hkrum ai lam, kaga KIA hpyendu langai KNG Jinghpaw Shiga Dap de tsun wa ai.
“Anhte maga na jaugawng ladat hte gasat ai majaw anhte maga gaw hpa n ra ai. Shanhte maga na laknak kaba hte gap ai majaw, bai hting nut wa ai re,” nga shi tsun ai.
Dai Myen asuya hpyendap kawn laknak kaba hte 7 lang gap wa sai raitim, KIA dapdung 3 maga na hkala ai lam ni n nga ai lam shi tsun ai.
Majan gasat ai lam ni gaw, KIA hte Myen asuya hpyendap ni nga ai shara makau hkan matut manoi byin nga ai hte, September 28 ya shani hkying 3 daram hta mung, Dawhpumyang, Hang Kai bum kaw nga ai, Myen dap kawn laknak kaba 105 mm hte KIA dap maga de 2 lang gap bun wa sai hte, kaga shani hkan mung n law htum 5 lang gap bun nga ai lam chye lu ai.
Myen asuya hte KIO a lapran September shata laman byin ai, majan hta Myen asuya hpyendap maga hkrat sum ai lam grai law ai nga KIO shiga ni tsun ai. Raitim kaja wa Myen asuya hpyendap maga na hkrat sum ai lam ni, nga n nga hpe gaw, asuya dap ni kawn, shateng tsun ai lam ni n nga shi ai re.


text:
Shiga
Miwa nhtang dat ai hpyen yen ni hpe Karuna kawn n-gu garum
- Post 13 September 2012
- Last Updated on 13 September 2012
- By KNG
- Hits: 315
KIA dap ba 3 ginra hta KIA hte Myen asuya hpyen hpung ni a lapran majan laja lana byin nga ai raitim, Hkatawlik Karuna garum ningtum hpung kawn KIO tsin-yam dabang Lana Zup Ja de n-gu buri 700 hte kaga malu masha ni garum jaw wa sai lam chye lu ai.
Ndai garum ntum gaw hpyen yen (IDP) ni a shata mi a matu n-gu, sau, sap pya hte gumhpraw ni hpe garum jaw mat ai re lam, dabang lithkam sarama Ji Mai tsun ai.
“Mana de hkying 5 daram kaw du wa ai re, bat hpang lahkawng ya shani kaw mung, n-gu buri 100 jan htaw da ai mawdaw 3 hte re. Mawdaw langai naw ra ai da, yawng n-gu buri 700 jan na re nga tsun ai,” nga nna, Sarama Ji Mai tsun ai.
Garum lu da ai malu masha, rai ni hpe, September 14 ya shani kawn garan jaw hpang wa na re hte, hpan shani hkan gaw, Bum Sit Pa hpyen yen dabang hte kaga dabang hkan mung garum jaw mat na re lam chye lu ai.
Manmaw kaw daju ai Karuna hpung magam gun ni gaw, September 12 ya shani hpyen yen dabang ni de mawdaw hte sa taw ai shaloi, KIA Dapba 3 ginra Sinlum hte Byeng Wai lapran Pang Shan kaw majan byin taw ai majaw, shimlam a matu grai tsang kau ra ai lam, dai wuhpung a lithkam sara Naw Din mung tsun ai.
“Mani na zawn shanhte sa taw ai lam lapran kaw, shanhte a shawng kaw na, bawm kapaw wa ai mabyin ni byin wa ai lam ni nga ai majaw, shimlam a matu gaw hkrit ra ai re,” nga shai tsun ai.
Miwa mungdan Nongdao ninghtawn kaw shanu nga ai, hpyen yen dabang 6 hpe Miwa asuya seng ang ai ni kawn, bai gau ai majaw, Mungdan kata Lana Zup Ja dabang de htawt sit wa ai, hpyen yen ni hpe, Karuna hpung kawn garum ai gaw, ndai lang hte rai yang lahkawng lang rai sai lam chye lu ai.
Lai wa sai praw 8 ya shani hta mung, Wunpawng Ninghtoi (WPN) kawn, Shakau, Majap, Yang yi, Shapre, Jum hte num ni a matu arung arai ni hpe shata mi na matu garum jaw wa sai re lam, Lana Zup Ja dabang lithkam ni kawn tsun ai.
Lana Zup Ja hpyen yen dabang kaw nga ai hpyen yen ni gaw, mare 70 kaw na hprawng yen shanu wa ai ni rai nna, ya ten dinghku masha 602, yawng pawng 2,699 nga ai lam dabang lithkam, Saranum Ji Ra kawn tsun ai.
Miwa asuya seng ang ai ni kawn, Nongdao ninghtawn kaw na hpyenyen ni hpe ya ten majan zim mat sai majaw, tinang a buga de bai wa na matu, tsun nna, gau wa sai hte, mungdaw mungdan kata kaw gaw, majan matut manoi byin nga ai rai nna, hpyen yen ni a matu, hpaji lam, malu masha hte ra mara ni hpe, n’nan kaw na bai galaw ya ra ai rai nga ai.


text:
Padang Hkrunlam Majan Masing Myutsaw share shagan ni hpang de shagun dat ai laika (Shagun Laika)
- In Shagun Laika
- Last Updated on 10 July 2011
- By Hpung magam gun Usa Jidwi Dingla
- Hits: 3235
Padang Hkrunlam Majan Masing, Hpyen Awn Daju, ningbaw kaba hte Du gyi salang ni, dap shawa share shagan yawng hpang de, Hpung magam gun Usa wa kawn, 2 lang ngu na ndai laika hte, Hkristu a mying ningsang hta kahtap n-gun jaw, shatsam hpaji daw shanglawm dat ai.
Amyu Wunpawng sha ni yawng, myit du myit dik ai pandung de du lu na matu matut myit shalawm let ja ja ahkyak la, dingrun galaw ging ang ai, amyu a magam lam ni gaw;
1. Myen hpyen asuya a gawng malai, hkra lata madi wahpang kaba tai let, Wunpawng Mungdan kata, buga kahtawng ningchyawng shara shagu hkan, buga jauman ni hpe tara kata, kam ai hku nhtum nni laba ka-up galaw nga ai Myen sut hpaga hpung ni (Hugawng ga: Yuzana, Amyu-ta Si-pwa-ye tu-tet-yee company, Hpakant ga: Achyu-Tu, Myanmar Ta-gawng, Putao ga: Htoo Company, Mali Nmai Zup: Asia World zawn re...) yawng hpe lam amyu myu hku nga n pyaw hkra di nna, hpang jahtum Jinghpaw Mung hta bungli matut galaw na matu myit daw myit hten mat hkra di sharin nhtawm, anhte a mungdan kata kaw nna pru mat wa hkra shawng galaw ra na re.
2. Ni htum htingbu jinghku Jinghpaw Wunpawng sha ni hpe hpa zawn n nawn, yu kaji nna, matse labye Myen hpyen asuya hte mahtang sut hpaga pawng nhtawm, arang kaba hte Wunpawng Mungdan shingra tara ni hpe kam ai hku jahten kau nna, Mungdan a sutgan, amyu sha a sutgan nhprang katsing rai ni hpe kam ai hku shaw la ya nga ai Miwa sut hpaga hpung ni a arang yawng hpe ading tawk n re ai sha, Indirect hku nna Myen hpyen asuya hpe hkan gasat ai kaw, yawng agrawp mat hkra di, grai si mani ai hku, yin di sharin shaga shari madun ra sai. Ndai gaw; ni htum ai htingbu, kaji htum ai wa raitim, kaba dik ai magam bungli galaw lu ai ngu madun ra ai aten re.
3. Jinghpaw Wunpawng Mungdan kata, Wunpawng amyu shayi ni ntsa, shinggyim lai kata, awu asin rai kam ai hku roi rip ai Myen hpyen hpung, Myen hpyendap ni hpe hkrak sagawn nhtawm, kasi hku nna atsai awai di, yawng htum hkra sat sharu dan na grai ahkyak nga ai.
4. Mungmasa hku jahta wa yang, Myen hpyen asuya hpe gap hkat shazim let, mung masa ninggam de du wa hkra alang lang tsun jahta yu tim galoi mung simsa lam, ngwi pyaw lam n lu sai majaw, kam na lam n nga sai. Re majaw KIA hpyendap gaw, amyu Wunpawng sha ni a shimlam sha n-ga, dai amyu sha ni hte seng ai lamu ga hpe du hkra Defence makawp maga sa wa ra ai majaw, anhte Mungdan kata a shimlam hte Mungdan a jarit yawng hpe Mungdan madu Hpyendap (KIA) ni nan lit la lu hkra hte, anhte a mungdaw jarit lai ai kadai hpyen hpe mung hkyamsa n jaw lu ai, galoi raitim gap ra na re.
Hpa majaw, English Empire wa pyi, hkawhkam lu ai Myen amyu masha ni hpe ading tawk up lai wa tim, anhte Jinghpaw amyu sha ni hpe ading tawk n lu up ai majaw, Jinghpaw mungdu ni hpe mahtang, ading tawk up shangun nga ai. Dai majaw Kachin Hill Track Regulation pru wa ra ai lam re. English wa ai masat ai lamu ga jarit hta, mi na kaji kawa ginru ginsa ni, mungdu ni uphkang masat da lai wa ai lamu ga jarit she madung re.
5. Amyu Wunpawng sha ni hpe madi shadaw nna Jinghpaw Mung kata nga ai Myen, Sam, Miwa, Kala mungchying shawa ni yawng a shimlam hpe mung, anhte Jinghpaw hpyendap ni nan lit la sa wa na hte, anhte uphkang ai npu kaw n kam ai ni yawng hpe gaw, wa mat mai ai de sa wa ra na re, ngu asan sha mu mada n’ngai.
Ngai Karai magam gun Usa langai wa hku nna, ndai daram tsun shalawm ai majaw grai sawng ai zawn byin na re. Chyum Laika hta (Mahte 5:44), Madu Yesu tsun ai “Na a hpyen wa hpe tsawra nga u” nga ai raitim, Myen hpyen asuya gaw Yesu tsun ai hpyen n re, Tsadan kawa she re. Yesu gaw, Tsadan matse labye hpe nhtum nni Ngarai kumhpa she jaw da nga ai. Re majaw Tsadan hpe gaw n htum n ni gasat gumlau kau na gaw Karai ra ai masa nan rai nga ai. Amyu a ningbaw ningla ni e..., Karai n ra dik ai gumrawng gumtawng re ai myit masin hpe shagawm kau nhtawm, awng padang lam a Madu, dai Hkristu Yesu hpang maga dingrun tsap lu ai amyu sha hpyendap majing tai lu hkra, ndai laika hti ai marang myit kataw shara n nga ai sha, atsawm rai myit yu nna matut dawdan sa wa lu u ga ngu, Hkristu a mying ningsang hta, n sim n sa, dai n htum n wai asak daju Karai Kasang kaw akyu hpyi ya nga n'ngai.


text:
Myitkyina n-gun madun poi hta asuya rung shawng hku lai na ahkang n jaw
- In Makam Masham
- Last Updated on 19 July 2012
- By KNG
- Hits: 709
Jinghpaw mungdaw mare daju Myitkyina muklum kaw, July 6, lai wa sai bat Manga Ya shani, Hkalup hpung up sara ni woi awn let, n tara rim hkrum ai hpyen yen tsinyam Slg. Lahtaw Brang Shawng hpe dat ya na matu, hpyi shawn ai, n-gun madun lam hkawm ai lam hta, seng ang ai ni kawn, asuya rung shawng hku n lai shangun ai lam chye lu ai.
Ndai ninghkap n-gun madun ai lam hta mung shawa masha 1,000 mi daram shanglawm wa sai hte, ndai zawn galaw lu na matu, Jinghpaw Mungdaw Hkringmang daju hpang de mung, ahkang hpyi laika bang chyalu raitim ya na zawn pat wa ai re lam chye lu ai.
“Pyada ni sinat hpai na sin taw ai, pyada du daju nta, masat langai pyada dap hte Hkringmang rung shawng hkan, n-gun madun ai lam n lu galaw dat ai,” nga nna, ndai lamang shanglawm ai ramma langai kawn tsun ai.
N-gun madun ai lam hpe, Myitkyina muklum gawknu, Mungdaw rung, Mungdaw pyada dap, hpyendap shimlam rung, ginwang rung, gaiwang rung hte mungdaw tara rung shawng hkan galaw na re lam, Hkringmang daju Lajawn Ngan Seng hpang de, June 29 ya shani laika bang nna, tara shang ahkang hpyi da tim, ya na zawn asuya kawn pat wa ai re hpe chye lu ai.
Jan Mai Kawng Hkalup hpung up sara ni kawn, ndai lamang hpe woi awn wa sai hte, tara shang galaw na ahkang n lu tim, dingbai dingna jaw ai lam n nga ai sha, galaw shangut la lu ai lam, shanglawm ai ramma ni kawn tsun ai.
Hpyendap shimlam rung hte tara rung shawng kaw du ai shaloi, KBC amumadu kawn, rim da hkrum ai, Slg. Lahtaw Brang Shawng hpe dat ya na matu hpyi shawn wa sai hte, Karai shakawn mahkawn mung mahkawn wa sai lam chye lu ai.
N-gun madun ai lam hta madung hpyi shawn ai lam ni gaw, rim tawn da ai, Slg. Brang Shawng hpe dat ya na matu, hpyen yen tsinyam ni a shimlam hpe makawp maga ya na matu, shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai lam ni hpe jahkring na matu, n tara ai sha rim ai lam ni hpe jahkring na matu hte Mungdan kata simsa lam gawgap na matu hpyi shawn wa sai hte, jahpawt hkying 9 kawn hkying 12 du hkra galaw ai re lam we awn galaw ai ni kawn tsun ai.
N-gun madun ai lam hta, Slg. Brang Shawng a madu jan kawn, shi a madu wa hpe dat ya rit nga Myen hku kada ai, laika pa lang nna, Jinghpaw, Myen hte Inglik laika hku ka da ai, “Jan Mai Kawn Jinghpaw Hkalup Hkristan KBC simsa ai hte n-gun madun ai masing,” ngu ai laika man lawm ai, sumpan pa hpe lang let, Jinghpaw hking ni bu hpun nna, galaw ai lam chye lu ai.
N-gun madun ai lam hta shanglawm ai ni a grup grup hpe sumri grang nna, Myitkyina muklum kaw na ramma 200 daram mung, shimlam la ya ai lam chye lu ai.
Lam dingdung, mung shawa ni kawn n-gun jaw ai hte n-gun madun ai ni hpe, sha hpa, lu hka ni mung gam jaw ai lam chye lu ai. N-gun madun ai ni mung lam n’maw dingdung, Karai shakawn mahkawn hkawn nna hkawm ai lam chye lu ai.


text:
KIA Dukaba Gunhtang Gam Shawng a Shatsam Mungga
- In Ndau Laika
- Last Updated on 09 December 2011
- By KNG
- Hits: 4956
Ya daini, Wunpawng Amyu hte Wunpawng Mungdan sha ni a laknak lang ai rawt malan majan lam-yan hta lai wa sai, June (9) ya kawn majan mahpan hpe koi-yen n lu sai majaw numdaw mi laknak lang ai majan hpe mung masa majan hte kapyawn nna galaw nga saga ai re .
Rai yang, Tsadan hte bung ai Myen Hpyen dap gaw shawoi na hta laklai hkra hpyen n-gun hpe jailang ai lam, laknak hpan hkum jailang ai lam galaw nga sai. Amyu shamyit lailen masa hte tawt lai shang kabye rawng nga sai. Mung masa ladat hte hparan mayu ai myit tsepkawp n rawng ai majaw hpyen n-gun laba hte majan ladat hku maigan hpyen shatai nna majan baw ai lam asan sha re.
Munghpawm hpe shangai shaprat dat ai, Panglung myithkrum ga sadi shaning (60) ning jan wa tim, hkrang n mai shapraw, bungli n byin ai. Ning re mabyin ni hta gara Mungdan, gara Asuya e mung garum ai n re. Myit mada na lam mung n nga ai. Hpa majaw nga yang, kaji htum ai Amyu rai nga ga ai majaw re.
Raitim kaji dik ai Amyu hpe tsawra lu ai Karai Kasang hpe anhte lu ga ai. Kaji htum ai Amyu hpe tsawra lu ai Hpan Wa Ningsang Chye Wa Ningchyang, Chyalai N-gun hte grau htum ai wa hpe lu tawn ga ai majaw anhte Amyu ni Padang Ninglaw lu na lam sha nga ai. Kaga hpa naw ra na ga ta? Grau dik htum ai Wa hpe lu tawn ga ai majaw ra ai lam hpa mung n nga sai sha re.
Ya anhte gasat nga ai, majan numdaw ndai hpe “Padang Hkrun Lam Majan Masing” ngu shingteng amying jaw tawn da ai. Ndai Padang Hkrun Lam Majan Masing hpe anhte a Awng Padang Yehowa Karai Kasang a Karai n-gun hte sa ga ngu woi-awn nga ga ai re. Anhte a hpyen zai, yu ya ladat sha re. Anhte kamsham manoi manat ai Karai hpe htum hkra kam let, shakut ga ngu ai masing re. Ga lahtum n shut Padang Ninglaw lu na sha re.
June shata (9) ya shani kawn bai numdaw ai majan ndai hta Karai a Chyeju lawm ai hpe adan aleng mu nga saga ai re. Majan ndai ginchyum dat ai ten du hkra Hpan Karai a Chyeju lawm sana sha re. Maga mi hku tsun ga nga yang, Karai Kasang lit la nga ai majan rai sai. N shut n shai awng dang na sha re.
Dai majaw, Wunpawng Amyu shawa yawng myit ung ang ai lam n nga ai sha, Shanglawt ai Amyu byin tai wa na lam hta Hpan Karai a mauhpa amu mu lu hkra gara Asuya, gara Mungdan e n garum tim, Chyahtum Chyalai n-gun rawng ai, Karai a n-gun hte Padang Ninglaw lu hkra myithkrum let, n-gun dating ga ngu shatsam ga htet mayu nngai.
Dukaba Gunhtang Gam Shawng
Dap Awn Daju
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap