text:
Thursday, July 28, 2011
DASSK a Laika
Tsaw ra hkungga ai myitsu ni,
DASSK a laika hpe lu hti sai, Ginjaw de na shalai jaw ai majaw grai chyeju dum let ndai sumtsan shakram laika gadun hpe hpang dat nngai re.
1. DASSK a laika hpe grai myit n dik, myit n-gun n lu ai hku hkam sha nngai. Hpa majaw kun?
A. Shi shawng ningnan ga-hpaw hku nna Munghpawm hpe "myu-hpawm" hku gaw gap sharawt tawn ai re, nga sai. Teng ai, jaw sai. Tim 1947 e hpang nna dai ni du hkra dai "munmghpawm = myu-hpawm" ngu ai ningmu masing mahkyen hpe matut nna n tat kau ai sha manat tawn ai ni hta rawt malan masa hkan ai kaw du hkra shakut ai gaw "ethnic" ngu shamying hkrum ai anhte Myen n re malawm ni sha rai ga ai. Ndai lam shi soi-sam pyi n tsun hkra ai. "Panglung " a lachyum dai ni KIO, KNU, NMSP hte SSA a lata hta, myit masin kraw lawang kata e chyu sha ngam mat sai kun? DASSK ndai lam hpe malap kau sai kun?
B. DASSK a laika hta KIO, KNU, NMSP, SSA ni hpe Thein Sein hte mungmasa ladat hku bawng ban jahkrup hkat na matu simsa lam jawm tam ga, nga ai. Maisa, rai yang anhte malawm amyu ni 1947 nna dai ni du hkra bang hkrat wa ai du-daw sai-hkaw arang hpe shi hpa rai n tsun hkra ai kun? Simsa ai lam galaw yang mung dai arang hpe n mu ai, n sawn shalawm ai hku rai ra na kun?
C. Hpa rai nna gap-hkat jahkring ai hpe chyu sha madung tawn nna anhte a kaba la ai arang hpe n mu ya ai kun? Shanhte Myen gumshem uhpung kata e n ru n ra rai gan byin ai ten hta sharai la na matu "aten mari ai - buying time" mahtang lama madung rai kun? Myit hta asan sha mahtai n mu lu nngai law. Asan sha chye na ai ni nga yang garum la marit.
D. DASSK anhte hpe simsa lam galaw na shadut ai shani hta nan nan Tin Aung Myint Oo maga de nna 1) Miwa kaw na hkoi la ai gumhpraw lu la jang lawu tsang hpyen du ni hte hpyen ma ni hpe jarit malu masha bai lu jaw na re, 2) dai aten hta SSA hpe shamyit kau, 3) Wa hpe bai la kau re ai mai byin na re, nga ai nsen mung pru ai hpe n madat nna ASSK hpe sha madat na hku rai kun?
E. Ndai ten hta sinpraw htingbu wa gara hku rai nga ai kun? KIO hpe simsa la na shadut nga ninglen Tin Aung Myint Oo alat nga ai gumhpraw shapraw ya na rai kun?
F. October shata hta UN rapdaw kaba zuphpawng galaw na aten re; ya aten hta mawng ai shiga hta EU gaw, Thein Sein gumshem jaubu ni hpe A. human rights tara tawt lai ai manghkang, B. mungdan shawa hpe mungup masa e n shalawm ai gumshem lailen ladat lam ni a majaw, EU woi awn nna Myanmar hpe adawt na zawn nga ai lam mawng nga ai. Ndai majaw "gap-hkat jahkring simsa lam" wa manu grai tsaw wa ai hku rai kun?
G. Gap-hkat jahkring simsa lam gaw, KIO, KNU, NSMP hte SSA hpe shading nna tsun nga ma ai. Ndai ni gaw, jet ai democracy masa shadut ai ni re, dai majaw Thein Sein a uphkang masa hte nhtan shai taw nga ai mahkrun hkan ai ni re. Ndai ni hpe gan shazim ai masa gaw Thein Sein a matu myiman n sum na lam sha rai kun?
Dai ni na mabyin shiga mawng ai hta DASSK a laika mung mawng lawm shang wa nna baw nu loi mi hkanu mat sali ai. Nanhte tsaw ra ai hpu nau ni gara hku mu lu myit ta?
Hkungga let,
SK
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
WUNPAWNG BAWSANG NI
Ka ai – Sara Pungga Ja Li
Wunpawng labau hpe hkai yang, Wunpawng sha ni bawsang kru a kaji kaw na hpang ra na rai nga ai. Raitim bawsang kru a kaji kadai ngu ai hpe gaw bawsang shagu ni hkai ai hta n bung hkat nga ma ai. Nbung hkat ai lam mung teng ai lam lawm nga ai. Jinghpaw hku hkai ai hta bawsang kru ni gaw kaji rum ai ngu hkai ai. Kaga bawsang nkau mi hkai ai hta Wunpawng amyu n re ai ni hte mung kaji rum ai hku hkai ai. Ga shadawn tsun ga nga yang, Gam gaw Miwa, Naw gaw Jinghpaw, La gaw Kala, Tu gaw Lashi, Tang gaw Tibet lahta na zawn kayau hkai ma ai.
Dai hpe yu yang, Wunpawng sha ni a labau gaw matsun maroi labau re ai lam dan leng nga ai. Wunpawng myu bawsang kru gaw kawa rum ai hku n re ai sha, bawsang nkau mi gaw kaji rum hkat nna nkau mi hte kahkai rum hkat, nkau mi hte kake rum hkat she rai na tai ai. Dai majaw du Htingbai Naw Awn a labau laika hpe madung shatai nna hkai ga nga yang, Shapawng Yawng Dang Mang nga nna rawng ai, kaga laika ni hta gaw Sumpaw Yaw, Shapawng Yaw nga nna mung rawng ai, Yaw ngu ai lachyum gaw Miwa hpraw-Gam, Miwa hkye-Naw, Myen, Sam-La, Mungnun-Tu, Danda-Tang, Jinghpaw gaw Yaw ngu ai matsun maroi kaw na rai nga ai.
Shi a madu jan gaw jan ma re ai nga hkai ai, jan ma ngu ai hpe myit yu mai ai lam nga ai. Jinghpaw ni tsun ai hta jan ga, jan mung, jan masha, jan rung, jan masha ni ngu ai ga grai lang ai. Dai ni gaw kadai ni rai ta Jinghpaw ga hta jan ngu ai gaw lamu gang hkau e noi nna mungkan hpe nhtoi jaw ai wan gumdin kaba hpe mung jan ngu tsun ai.
Dai majaw masha nkau mi dai wan gumdin kaba nga ai de sa ai, shing nrai, dai wan gumdin kaba kaw nga ai ni yu sa ai ngu myit la nga ma ai. Dai majaw dai jan ga ngu ai a mabyin madung hpe tam ra nga ai. Tibet bumga e moi prat hta jan amyu jan ga ngu ai nga lai wa ai lam sakse nga nga ai. Dai amyu gaw shanhte a aten hta ram ram galu kaba nna makau grup yin naw zai ai amyu ni e shagrau shareng ai hkam la lu ma ai. Jinghpaw ni mung zai ai amyu ni hta lawm lai wa sai hte maren, jan amyu ni hpe shagrau lai wa sai. Jan amyu ni gaw makau grup yin zai nna hpang hkrat ai amyu kadai hte mung majan n byin ai hta n ga, jinghku masa hku nga lai wa ai.
Dai majaw Jinghpaw ni hte jan ni mung htunghking lam du hkra matut mahkai, kanawn mazum ai maumwi nga nga ai, kalang mi na Zinghkum Tu Yau e jan mare na du sa ai waq hpe gap dat ai, waq gaw mai byit byit let jan mare de bai du wa ai, hkala hkrum ai waq hpe jan masha ni gaw tsi tsi la ai, shana de Tu Yau gaw waq hkan let, hkan du nang ai. Tu Yau a mayu ni gaw jan masha ni a jinghku Mahtum Mahta ni rai taw nga ai rai nna wa gap ya ai manghkang mung pri nem mat ai nga ma ai. Jan ga de kabung dum lung ai lam maumwi nga ai. Jan ga na mahkawn shabrang ni Jinghpaw ni kaw poi sa ai lam maumwi nga ai. Jan ni kaw na mam nli ni sa hpyi ai, wan ni mung sa hpyi lung ai lam maumwi nga ai. Jan ga na ni hte kanawn ai majaw, Jinghpaw ni hpaji grai lu ai, sut gan ni mung lu la nga ma ai. Dai majaw Shapawng Yaw gaw jan ga na num langai ngai hpe la sai lam teng mai ai.
Dai hku tsun yang, anhte mu lu ai wan gumdin kaba kaw na nan la ai she rai na re nga ai masha mung nga na rai nga ai. Jinghpaw ni a labau hta baren num raw num la ai lam rawng ai. Dai majaw baren nga jang, lapu hku chye na kau ai. Jinghpaw htunghking maka ni gaw dai baren num la ai shani kaw nna lu ai maka re ai nga tsun nga ma ai. Raitim Jinghpaw ni baren num la ai ten hta Miwa amyu ni baren sumla kap ai htunghking arung arai ni lang nga sai. Shanhte lang ai arung arai ni hte dum nta mare bunghku hkan du hkra baren sumla kap ai majaw, Miwa amyu hpe baren amyu ni ngu shamying ma ai. Miwa hpe baren, Rasha hpe tsap nga nna gaw dai ni du hkra shamying ma ai.
Dai majaw Miwa num la yang, baren num la ai ngu tsun mai nga ai. Miwa n rai na re, lapu nan she rai na nga jang gaw Jinghpaw labau hpe mungkan shinggyim masha hte matut ai hku n mai hkai sai. Ja Tawng ngu ai maumwi law law nga ai. Dai maumwi gaw Jinghpaw maumwi n rai nga ai. Dai rai nna maumwi hta Jinghpaw bawsang ni a lam n rawng ai. Marip, Maran, Lahtaw nga nna mung n rawng ai.
Ja Tawng ngu ai mung Jinghpaw ga n rai nga ai. Dai hpe Jinghpaw ga hku lat nna ja grai rawng ai mungdan ngu tsun htai yu, grai ja ai n-gun ja ai, myit ja ai hku Ja Tawng ngu lachyum lat yu rai nga ga ai. Raitim, Tibet ga e Ja Tawng mung hte Ja Tawng amyu ngu ai nga lai wa ai gaw teng ai. Dai maumwi hpe Jinghpaw ni shanhte a ga hku hkai ai rai nga ai. Ja Tawng maumwi hta Pilan du ni nga nna rawng ai, raitim singkaw tu ai u pilan n rai nga ai.
Tibet ga rai nna Nipo mungdan hpe shamying ai, Miwa ni mung Tibet ga hpe la nna Nipo mungdan hpe dai ni mung pilan nga nna shamying da nga ma ai. Shapawng Yaw e la ai num mung shinggyim masha rai nna jan amyu ngu mying ai masha amyu mying rai nga ai. Wunpawng sha ni gaw dai jan shayi a kashu kasha ni rai nga ai. Lahta e tsun sanglang ai lam gaw Yuda chyum laika hpe chye ai ni grai chye na loi nga ai.
Yuda ni a tsun shaga ai hte laika ni hta kalang lang Hkanan mung ngu ai ni, Yerusalem nga ai ni, Zi-un bum nga ai ni gaw sumsing lamu, Karai Kasang a mungdan hpe tsun ai rai nga ai. Dai shara ni gaw mungkan e mung teng sha nga nna Karai Kasang a mungdan hte shadawn tsun ai hku rai nga ai. Dai hte maren, Mahtum Mahta ni, jan ga ni, baren num raw ngu ai ni gaw shadawn tsun ai rai mai nga ai. Shapawng Yaw hte jan ma shayi kaw na prat ai ni law law rai mai ai. Raitim rau nga ai ni hpe sha anhte chye ai Tibet ga, India ga, Miwa mung hkan mung nga pra mat wa na masai.
Raitim, rau shara mi sha sa nga ang ai gaw Lisu, Hkanung, Lhovo, Lachik, Zaiwa, Jinghpaw bawsang kru rai nga ai. Ndai ni gaw madung hku nna yawng ni langai sha rai nga ai, raitimung kata kaw n dum shamyi n dan n leng ai hku shai hkat nga ga ai. Shaga ai ga tsep kawp shai ai zawn nkau mi loi li shai nna chye na mai ai hku sha shai ai mung nga nga ai.
Anhte a matu gaw n shai ai hku rai yang, hpa majaw bawsang garan n ra nga mali ai. Dai shai ai hpe atsawm sawk la yang, anhte a matu manu dan ai amyu langai byin tai mai nga ai. Bawsang langai hte langai hta rawng ai ningja atsam ni hpe laika ka ai wa mu mada ai daram tang dan na nngai. Dai zawn tang dan ai hta ra rawng dum hprut n htap htuk ai lam byin yang mung, marai langai mi a ningmu sha rai nga ai majaw, mara dat ya na matu tau nna tawngban lajin nngai.
- Nung Rawang bawsang;- Shanhte a nga shara gaw Mali yan Nmai hka a hka deng, Jinghpaw buga a dingdung jahtum, hkyen bum law ai shara kaw nga nga ma ai. Shanhte hpe Sam ni gaw Hkanung hkawhkam hpraw nsam zawn tsawm ai myu ni ngu shamying ai nga ma ai. Shanhte a hpun palawng law malawng gaw hpraw tu ai nsam hpe ra sharawng nga ma ai. Dai majaw ahpraw law ai hpun palawng hpe hpun nga ma ai. La salang ni gaw gup duru hpe shani shagu na hking hku chyawp ma ai. Nung, Rawang bawsang ni hta laklai ai hku tsawm nga ma ai. Wunpawng bawsang ni kayau kaya rai nga ai kaw Nung Rawang hpe gaw kalang ta yu ginhka lu na daram laklai tsawm ai nsam pru nga ma ai. Nung Rawang bawsang ni gaw hpraw tsawm ai sha n-ga, sumnung nga ma ai. Shing rai sumnung shingdi ai bawsang ngu mai ai.
Shanhte a ga shaga ai nsen mung ja ai ga ni n lawm ai sha, nem nna sumnung ai nsen pru nga ai. Nung Rawang bawsang ni tsawm ai hte sumnung ai a majaw, Wunpawng sha ni yawng hpe tsawm htap shangun nga ai. Yawng a arawng sharawt ya nga ai. Sumnung ai ngu tsun ai shaloi nya ai, nden kata ai hpe tsun ai nrai nga ai. Mung masa prat hta Mung Hpawm Myen mung rapdaw kaw hkringmang daju hpe ninghkap dakren lu ai gaw Nung Rawang bawsang na duwa Zanhta Sin nan rai nga ai. Shi daram nden rawng ai salang dai ni hkra n nga ai ngu na daram rai nga ai.
Ningbaw kaba Tu Jai tsun ai, moi na salang ni mung masa lahtum pat kau da ma ai nga nna tsun ai. Duwa Zanhta Sin rapdaw tingnyang lahtum ai hpe tsun mayu nga ai. Teng mung teng na sai. Raitim Mung masa chyinghka la da ai majaw, lahtum hpaw yu ai mung mai byin nga ai. Wunpawng amyu hta Nung Rawang bawsang lama n lawm ai rai yang, hkum tsup ai amyu n tai lu na rai nga ai. Hkristan makam masham prat hta mung Karai Kasang gaw makam masham hta maju jung manoi ai hta hkan nna myihtoi htoi shing-ran mu shangun nga ai.
Dai hku rai yang, myihtoi htoi shing-ran mu ai kam sham ai masha hta na Rawang hpung masha ni grau law nga ai rai nna makam masham hta grau maju jung ai bawsang ngu yang n shut nga ai. Bawsang langai mi a mai kaja lam hpe laika si laika yan hte ka jahkrat shadan ai hku nna lachyum hpring hkra n dang ka ai rai nna ntsa lam ga shadawn hku sha madun dan lu ai.
- Lisu bawsang (Yaw Yin);- Lisu bawsang gaw tsam marai shapraw lu ai bawsang rai nga ai. Lisu bawsang hta mung ga hte hpun palawng ni shara hta hkan nna shada da naw shai shajang nga ma ai. Shanhte gaw ndan gap ai hta ram ma ai rai nna shanhte a masat kumla mung ndan masat kumla rai nga malu ai. Lisu bawsang ni gaw kaga mungdan shara shagu hkan mung grai dam lada ai hku nga ma ai. Wunpawng bawsang hku nna nga ai ni hpe sha anhte tsun lu na ga ai.
Shanhte a laklai ai lam hpe tsam marai rawng ai bawsang, tsam marai shapraw lu ai bawsang ngu shamying masat saga ai rai nna shanhte a tsam marai ni gara ra kaw pru ai ntsa lam tang madun lu na rai nga ai. Nam maling mala de hpun sau tam ai prat hta hpun sau hkan tam ai hta kaga bawsang ni grai shakut nna du ai shara hkan Lisu ni shawng lai ai hkang hkang ai nga tsun ma ai, hka rum ninggam, lunghtawn, lungma anhte kaga ni e yu mada yang baw she sin ai shara hkan nga ai nlung sai ni hpe Lisu bawsang ni lu la nga ma ai. Mana maka tsaw ai kadung hpun ni hta mailak dit lung nna lagat gat kung di lu nga ma ai. Kaga Wunpawng bawsang ni n-galaw lu ai jangwawm sun hpe galaw nna sut masa sharawt la lu nga ma ai. Jangwawm ngu ai gaw ahpun, alap asi yawng ju kaman rai nga ai. Dai majaw tsam n rawng ai ni jangwawm sun n lu galaw ai.
Dai daram yak ai hkai nmai hkai nna hpaga gun rai shatai lu nga ma ai. Dai majaw Lisu bawsang gaw tsam marai shapraw tsam dat lu ai bawsang rai nna shanhte a tsam marai hpe yu nna kaga bawsang ni mung hkan shakut ai a majaw, Wunpawng sha ni hpe tsam marai grau nga shangun ai bawsang rai nga ai.
- Lhovo bawsang (Maru);- Lhovo ngu ai a ntsa lam lachyum gaw hkahku ngu ai lachyum rawng ai. Lhovo shada mung shawng nnan e hkahku de na ni hpe Lhovo nga nna tsun ai. Dai kaw na angwi ngwi sha hpang jahtum bawsang ting a mying tai wa ang ai. Shi a npawt majun gaw wakang wa ngu ai lachyum rai nga ai. Hka hpawk lwi pru ai shara langai mi kaw nlung wakang kaw lwi ing ai nga ma ai. Dai wakang kaw ing taw nga ai hpe ja lu ai mare masha ni hpe wakang sinwa ai ni ngu ai kaw na hpang jahtum e dai hkahku maga na ni yawng hpe wakang masha ni ngu shamying ai ngu tsun ma ai. Lhovo la langai mi gaw Jinghpaw buga de sa du ai.
Shi du ai mare htinggaw shagu, shi mu ai arai yawng hpe ru hkum (hti hkum) hte hkrak matsing ai. Dai majaw shi hpe mu shagu ru ai wa ngu nna mying jaw ai kaw na Maru nga shamying ai nga ma ai.
Ndai bawsang ni gaw hpungmai krung, hpungmai hka masawn, hkahku maga de Rawang hte matut nna nga ai. Ndai bawsang ni gaw pyaw pyaw kabu gara sha nga chye ai amyu rai ma ai. Shanhte a htunghking ningli law law lu ma ai, grai yak ai baw manghkang ni hpe mung pyaw pyaw rai, kabu gara let hparan chye ma ai. Shanhte a pyaw hpa htunghking langai mi hpe tsun ga nga yang, nta galaw numchyang wa hpe nta nnan dingshawn shang ai shana, masha mali manga e jawm achyaw garu jahproi nna nbaw shat gindum bawt jaw, tsa dat jaw di jahpoi achyaw ai zawn raitimung, maraw raw shagrau ai she rai nga ai. Dai hpe Lhovo ga hku Lho chyaw ik ngu nna shamying ma ai.
Moi prat hta mare langai hte langai, ma, salang, num ma yawng mare shada shala hkat ai lam mung nga ai nga nna prat dep salang ni tsun dan ma ai. Kade nna ai shaning hkan du hkra Nawnghkyi hte Jamga gaw mare hku naw shala hkat ai nga ma ai. 1959 ning hta Jase krung na Hpuk Shik ni a manau kaw Bwitsam Lazuk ga de na salang lahkawng gaw dai manau poi de loi hpang hkrat nna du sa wa ai, nau baw bu shang ai shana ning-rim rim yang, manau nta de du ai.
Nta madu wa rai nga ai Hpuk Shik Lum Hkawng gaw dai yan hpang de sa nna nan nau jau du ai gaw hpawt na du yang hkrak rai na wa nga nna sa tsun ai, nta madu wa mung tsun shaga na hte tsun shaga kau da nna shi a gawk de bai wa mat sai. Tsa hte si shat lajang ai ni mung manam yan a matu loi mi hpang hkrat taw ang ai, kade nna yang, manam shan lahkawng gamu hkat bang wa ai. Dai shaloi poi madu tai ai hpaw mi langai mi gaw tsa tsamai kaba langai mi hte shan katsing makai langai mi la sa nna e jinghku manam yan e anhte Hpuk Shik ni a pyaw hpa manau kaw ndai tsa hpe jawm garan lu nna pyaw pyaw nga ga, nga nna tsa sa jaw jang, manam yan mung she rai, she rai nga nna kabu gara tsa jawm dat lu ma ai. Laika ka ai wa hku nna hpa byin ai rai ma ni nga, marai langai ngai san ai ga hpe na kau dat ai.
Dai ga san hpe kaga langai mi gaw hpa n rai law, tsa hpyi ai rai ma ai law, nga ai hpe mung na kau dat ai. Shat lu sha lawan n jaw nna shalu na malai shada gamu hkat masu nna pyaw poi maga de chye gale la ai, pyaw chye ai gaw Lhovo bawsang ni sha lu ma ai. Mukchyik na hpung-up sara Lanye Ze Lum tsun ai mana gaw nye manang wa a du nhtu hte sa kadoi hkra ya ma hka nga tsun ai, laika ka ai wa gaw kaja wa kadoi hkra ya ai shadu nna kaning rai hkra ai, kade daram sawng ai i? ngu san yang, du hpyi yung hkyi daram ram shara lahkawng gaw naw dun ai nga nna tsun ai.
Tsun mayu ai lam gaw Lhovo ni ga shaga ai hta grai sawng ai hpe ahpa sha mung chye tsun ai, grai hpa ai hpe grai sawng ai hku mung chye tsun shaga ai. Shanhte hta pyaw chyai asan chyai ai ga shaga hpaji ni grai lu ma ai. Shawng de kalang mi Hpungmai hka makau Tsane ga kaw, ma kanu langai mi gaw ka hta shi a kasha ma ngai hpe bang gun nna Hpungmai hka hkin-gau garet mat wa yang, kashawt galau nna ka hte ma ngai Hpungmai hka la-ing maga de taleng mat wa ai. Dai lam hpe shiga bai htawn ai wa gaw Tsane bu ni gaw Hpungmai hka la-ing kaw ma ngai hpe htingga kaba hte she hteng bang nga ma ai ngu nna tsun ai. Dai tsun ai lam hpe n jaw ai ngu yang mung n mai nga ai, shi tsun ai lam hta lachyum shai ai lam hpa n nga ai, raiti mung lang ai ga hpe jashai tawn da ai majaw, dai ni du hkra mani hpa, pyaw hpa tai nga ai.
Lhovo bawang ni a pyaw pyaw kabu gara rai nna chye nga ai htung hking sat lawat ni hpe laika hte sha dang ka lu ai n rai nga ai. Duwa Quk Hkaung Shawng Gyung shi garai n si ai bat mi laman hta laika ka ai wa hku nna Myitkyina tsi rung kaw sa kawan ai. Dai shaloi duwa shi gaw baw sharawt nna myi n lu hpaw sai, sa kawan ai manam ni maga de shingdu yawng nna tsi rung yupku makau na shamyet dung lahkum kaw dung nga ai, machyi sin ai ni e, sara Ja Li mung sa ai ngu tsun dan jang, English hpyen gasat ai hta ningji dwi mung lawm ai nga nna tsun ai. Wunpawng sha ni English hpyen hpe hkap gasat ai shaloi na share ni hta Maran Pungga wa ngu ai langai mi lawm ai, dai hpe tsun ang ai ngu myit la ai.
Dai hpang duwa gaw sara nang kashu kasha kade rai sai i? nga san ai, num sha langai, la sha masum lu ai ngu tsun dan ai shaloi, tsau fa yaw wa le nga ai, laika ka ai wa la sha masum lu ai hpe machyi nna nsa htum wa nga ai Lhovo bawsang duwa Shawng Gyung grai naw kabu ya kau da ai. Dai majaw laika ka ai wa hku nna Lhovo bawsang hpe kabu gara pyaw pyaw chye nga ai bawsang re ngu masat la ai.
Dai ni du hkra raitim, Lhovo bawsang ni gaw tinang a bu hpun palawng nhpye n-ga ni hpe arawng la, makawp maga ai hku nna masha hpawng shara shagu bu hpun lang sumraw hkawm nga ai hpe mu lu nga ai. Amyu bawsang shagu ni tinang a htunghking hpe shalat, kyem da makawp maga ai lam galaw nga ga ai. Raitim Lhovo bawsang ni gaw kaga ni yawng hta tinang a htunghking hpe myi sha hpe zawn, maigan wa hkra ya n hkam rem kyem makawp maga nga lu ma ai.
- Lachik bawsang;- Lachik bawsang gaw Lhovo ni nga ai hte ga jarit nna shing n rai kayau nna nga ma ai. Ngawchang hka masawn hkan nga ai Lachik hte kaga shara hkan nga ai Lachik ni loili shai hkat nga ma ai. Shanhte a atsam hpe alak mi shaw shapraw ga nga yang, lawan ladan re ai amyu bawsang ni re ngu tsun mai nga ai. Dai majaw lawan ladan, chyau lachyan re ai myu bawsang ngu masat la yang n shut nga ai. Shaga ai ga hte htunghking ni Lhovo hte ganoi yawng ngu na daram bung ma ai. Dai majaw maumwi sara nkau mi Lhovo hte Lachik a kaji hpe langai sha hku hkai ma ai. Shanhte a maumwi ni hte mabyin ni yawng ngu na daram lawan ladan re ai maumwi maubyin ni law nga ma ai.
Sara Mading Hkaw Sau tsun ai, moi prat hta shanhte a kaji langai mi gaw lani mi na nhtoi hta nam lam hkawm mat wa ai, shi a hkum hta nhpye hte n-ga shawng hpye ai, dai hpang shi a lahpa kaw sanat hpe bai hpye ai, sanat a ntsa kaw dai shani na shani jahka shat ka pau hpe hpye tawn da ai.
Dai hku hpye lang nna nam dawk mat wa ai, shani ka-ang shara langai mi kaw du ai shaloi, nam grai laja ai kata kaw shan nga wula langai mi hte man hkrum rai hkrum katut ai, nam grai laja ai shara kaw re ai majaw, shan nga hte sara Hkaw Sau a kaji gaw shada masawp hkat dep na daram ni hkat mat ma ai, shan nga wula mung nau kajawng mat nna hprawng na mung n chye, myi n grip ai sha yu tsap mat ai, sara Hkaw Sau a kaji gaw shi sinat hpye tawn ai hpe myit dum dat nna sinat hpe raw yu yang, sinat a ntsa kaw shat ka pau hpe hpye kahtap da nga ai.
Dai majaw sinat shawng n raw ai sha, ka pau hpe shi lahpa kaw na raw shayu nu ai. Raitimung dai ka pau hpe noi da na shara n mu ai rai nna shi a man kaw marawng taw nga ai shan nga rung kaw noi kau dat ai nga ai. Dai hpang sinat hpe bai raw nga ai laman, shan nga wula mung kajawng ap mat ai kaw na bai dum wa ang ai, rung kaw sara Hkaw Sau a kaji noi ya ai shat ka pau gun nna nam de gum tsat mat wa ai, dai shat ka pau hte hpawn hprawng mat ai gaw dai ni du hkra n mu mat ai nga tsun ai. Zai la ai nam shan a rung kaw shat ka noi dat ya lu hkra lawan ai masha gaw Lachik bawsang la wa hta lai nna kaga nga na zawn n nawn ai.
Waimaw Mading kahtawng kaw hpungtau langai mi nga ai nga ma ai. Dai hpungtau wa gaw hkum hkrang galu kaba n-gun atsam rawng ai hte Lachik ni a sat lawat hte maren, lawan ladan re ai wa rai nga ai. Lani mi na nhtoi hta masha mang langai mi hta kau ra ai. Dai mang hpe da-u hte hpawn nta ndaw kaw shapraw da sai nga ma ai. Moi na htung hte maren, mang hpai mang lup ai ni a matu tsa chyaru lajang nga ai hte mang hpai mang lup na masha naw hprai nga yang, dai hpungtau wa gaw tsa chyaru n lawm yang, n mai hpai lup yang gaw ngai hkrai hpai sa na nga, da-u hpe hta hpai nna lup wa kawng de shi hkrai hpai mat wa ai, mang sa sa ai ni agying hkan shachyut ra mat ai nga ai.
Lachik bawsang a lawan ladan re ai sat lawat hte maren, hpung masha ni hpe atsawm sha naw sharin shaga hpaji jaw nga na matu n dawt sai majaw, gadun ai hku sharin shaga ai rai nga lu ai. Shara shagu moi na htung hte kayau kaya rai nna bungli lamang jasat ai shaloi, lamang hpe lanyin shangun ai lam, ayak ahkyak law law byin shangun ai lam nga ai. Dai hpe nawku hpung woi ai ni grai n dawt let, aten sharen, myit hkam sharang nga ma ai. Raitimung, Lachik hpungtau wa zawn shi nan ta tut sanglang ai lam nau n nga lu ai. Lani mi hta Lachik salang langai mi hpe mayu ni kaw num sa san shangun ai nga ma ai. Mayu ni a nta wang de n shang ai sha, lam num maw kaw lagaw maga milagaw leng de mara nna nan nu ni hpe mayu daw mayu ai nga ai, jaw mai na, n jaw mai na, myit hkrum na, n myit hkrum na, dai kaw na tsun dat rit nga nna lakang baw e tsap nga ai mayu tai na wa hpe san dat ai da.
Mayu tai na wa bai tsun ai gaw nang mung num she hpyi ai wa lam num maw kaw na jahtau ai, nta du hkra sa rit le, ngu dat sai da. Num hpyi kasa wa bai tsun ai gaw nang num jaw na, n jaw na sha tsun u, jaw na rai yang manang wa shagup la na, n jaw na lama rai yang, ga shatum bungli sha rai na re, mayu tai na wa mung she jaw, she jaw, du hkra she sa wa rit, ngu tsun jang, lagaw leng kanawng sa wa nna nhku du ai hte num hpyi bang wa sai da. Kaja wa num hpyi sa ai shana gaw mayu ni n hkraw na zawn rai wa jang, ma ni jaw na nga nna ngai hpe tsun sai nga, tsun shadang la sai da.
Lahta e tsun ai lam gaw moi prat e byin ai lam n rai nga ai. Ndai prat hta byin ai lam rai nna laika ka ai wa hku nna gara shara, kadai wa ngu n tsun lu ai lam raitim, byin gaw byin lai wa sai hpe tsun jahta ai kaw na la ai lam rai li ai. Lachik kasa wa lawan ladan galaw ai majaw, mayu tai ai ni mung lanyan, aten la nga n mai mat sai rai nna byin ra ai num hpyi num ya ai lam grai lawan ai hku shabyin kau dat nga ai.
Lahta e tsun lai wa sai lam ni gaw lawan ladan re ai sat lawat nga ai Lachik bawsang ni ngu tsun mayu ai sha re. Ayup agup, anga amai rai nna aten shama ai Wunpawng amyu sha ni hte lawan ladan larau ladau re ai Lachik bawsang ni a sat lawat chyam bra shamu shamawt wa jang, amyu ting lawan ladan, larau ladau re ai mungkan hte shing-rau ai amyu ni tai wa lu na ga ai. Lachik bawsang ni hta kaga hte laklai shai ai htunghking ni mung lu nga ma ai. Shanhte hta labyu ngu ai myit shing-ran maumwi langai mi nga ai. Dai maumwi a pyaw hpa tsawm htap ai gaw Lachik myu bawsang ni a tsawm htap ai myit jasat hpe shapraw shadan dan ai myit jasat rai nga ai.
Kaga langai mi gaw mang hkrap hkrap ai htung rai nga malu ai. Myit su salang langai ngai si taw ai shaloi, da-u hpe baw lagaw masawp garet let, mang hkrap hpe hkrap nga ma ai. Mang hkrap ai shaloi, si taw ai wa a ahtik labau hpe chye ai ni e labau nut let hkrap ai majaw, maumwi galu ai hta hkan nna nhtoi brat hkrap ra nga ai. Mang kaw nan mang taw ai wa a labau hpe htik nga ai a majaw, madat la, na la, matsing la ai ni a matu myit hta grau hkra ai hte matsing sumhting na matu grai loi nga ai.
- Zaiwa bawsang (zi) Zaiwa bawsang gaw Jinghpaw hte Lhovo bawsang kaw na htinggaw mying ni law law lawm nga ai. Shaga ai ga gaw Lhovo, Lachik hte bung nna mying shamying ai lam hta Jinghpaw hte bung nga ma ai. Jinghpaw buga a hka nam sinpraw maga de law law nga ai. Shanhte a buga law malawng ya Miwa mung de lawm mat ai, shanhte a laklai ai lam hpe gawn dan ga nga yang, magrau grang ai ngu tsun mai nga ai. Shanhte lang ai nhtu ni mung gasat gala ai shaloi lang ai baw nhtu ni rai nga ai. Ya Miwa mung Yunan mung daw No, 2 kaba htum mare gaw Zaiwa ni a mying hte de da ai mare rai nga ai. Zaiwa bawsang ni a kaji ni a prat hta Saphkung hka sinna maga ma hkra gasat maden mat wa yang, shanhte a kahpu kaba wa hkrat sum ai shara hpe hpu hkrat sum ai shara ngu masat da ai majaw, ya aten hta Mangshi mare kaba tai wa ai nga ma ai. Dai hpang Je Hpang mare hpe mung hpyen wa hprawng shakram sai ngu ai hku Je Hpang ngu shamying nga ma ai.
Je Hpang ngu ai mare gaw Gye Hpang ngu ai Zi ga, hpyen wa hprawng shakram ai kaw na byin wa ai. Shanhte a magrau grang ai a majaw, hpyen luksuk mana maka law ai ni hpe gasat jahtaw kau lu ai lam rai nga ai. Magrau grang nden marai rawng ai hte maren, shangwi shapyaw madum sumpyi hta mung ram nga ma ai. Kaga amyu bawsang ni a shangwi shapyaw nsen ni gaw n chye na ai, kaga wa a matu madat hkam sha lawm na matu yak nga ai.
Raitimung Zaiwa amyu ni a madum sumpyi hte shangwi shapyaw ai lam gaw n chye na ai kaga wa mung madat hkam sha pyaw nang lu na daram pyaw nga malu ai. Zaiwa ga hta nan mung madat ai ni a matu htim kap wa na zawn nga ai, na hkrit na zawn nga ai manawng pru taw nga malu ai. Dai majaw Zaiwa bawsang hpe magrau grang, nden rawng ai bawsang ngu masat matsing da mai nga mali ai. Zaiwa amyu hpe bu hpun palawng hta sha nrai yang, Zaiwa rengu masat la yak nga ai. Shing nrai Zaiwa ga ga ai shaloi she Zaiwa re ai lam chye lu nga ai. Hpa majaw nga yang, shanhte gaw kaga amyu bawsang ni a ga shaga ai shaloi, dai bawsang ga hpe tinang a ga zawn hpret shaga lu ai majaw rai nga ai.
- Jinghpaw bawsang;- Jinghpaw bawsang ni hpe kaga bawsang ni hku nna gumsheng ai bawsang, jawat jana law ai, lanyan lanyin ai, angwi abwi, ayup akup nau nga ai ngu nna shamying ma ai. Lahta na lam ni hpe gumhpawn nna laika ka ai wa hku nna mying jaw ga nga yang, myit magam rawng ai ni ngu mying jaw mayu ai, jawat jana law ai ngu tsun ai hta shat sha nga yang, n-gup krang ai ni hpe jawat ai, manang wa shat sha garai n ma yang, dun ye ye ai hpe jawat ai.
Dai ni gaw hkum kaw hkra wa ai baw n raitim, arawn alai, shamu shamawt lam hta manaw manang hte kanawn mazum ai shaloi n htuk ai majaw, jawat ai sha rai nga ai. Jinghpaw du langai nau gumsheng ai majaw, mare buga masha ni bra mat ai, mare shawa masha n law mat ai raitim, bading lam nummaw lam dan, lam shawt ai hpe masha n-gun n dang sai ngu n tawn da ai sha, nhtoi law law shama nna ngut kre hkrang hkra dan shangut ai nga tsun ma ai.
Dap shi nta gap ai gaw du ni a arawng sari rai nga ai, kalang lang mare shawa n law jang, dap shi nta hpe masum ning daram aten la nna gap chye ai nga tsun ma ai. Dap shi nta gap da nna rawng na nta masha n law ai majaw, nta daw mi tsam daw mat sai raitim, daw mi de gaw majing, nta masha ni rawng nga ma ai nga tsun ma ai.
Dai gaw nta mashan n law mat wa tim, dap shi nta ngu ai arawng sadang hpe n shamat ai majaw rai nga ai. Nta masha ni nga kaji kadun wa ai raitim, dap shi nta hpe gaw n kadun shangun mayu ai lachyum rai nga ai. Shing rai lani mi gaw bai nga mayat nna dap shi bai hpring wa na ngu nna myit mada ai myit hpe n shamat kau ai lachyum rai nga ai. Gumsheng ai lam gaw tinang a du magam sari sadang hpe makawp maga ai lam rai nga ai. English hpyen du langai mi a laika hta Jinghpaw bawsang ni hpe tsawra mai ai gumsheng ai amyu ngu ka da ai.
Jinghpaw bawsang ni gaw du ni a ningja ningdan pru na matu, du mying ni hpe kaga san, Aja, Azau, Anang nga nna shamying chye ma ai. Kaga bawsang ni hku nna Jinghpaw ni hpe mada mu ai ga malai gaw Jinghpaw tin yang, hpahka hkintau kangaq ai ngu ai ga malai rai nga ai. Kaga bawsang ni hku nna gaw shat sha ma ai hte rau hpahka hpe hkintau kaw bang lang nna hkrun lam de, lu mat wa yang mung lu mat wa na rai nga ai. Raitim Jinghpaw tin yang gaw hpahka hpe hkintau kaw bang la nhtawm, naw shakawp nna hpahka lu la ai hpang tsep kawp jin ai shaloi she rawt nna hkrun lam de hkawm mat wa na ngu ai masa rai nga malu ai.
Dai majaw shat sha ma jang, hkintau hpe grai lawan ai hku kangaq yang, dai Jinghpaw la wa gaw grai tin ai ngu chye yu la nga ai. Ndai prat hta bawsang shagu ni tinang a htunghking laili laika hpung hpaw nna shakut mat wa nga ai ten hta Jinghpaw bawsang ni gaw manang wa galaw ai hta mung tinang na lawm sai hku myit kau, tinang galaw ai hpe mung yawng na rai sai hku myit la nna nga hpang hkrat kau nhtawm, lai wa sai kade nna ai shaning kaw na sha Jinghpaw htunghking hte laili laika hpung rung ni hpaw la nga ma ai.
Lahta e tsun lai wa sai bawsang shagu hta rawng ai atsam marai hte de a manu ni gaw Wunpawng amyu sha ni a sutgan n-gun ni rai nga ai. Dai bawsang ni hta na langai ngai n lawm ai rai yang, Wunpawng amyu langai n mai byin nga ai. Dai majaw bawsang shagu na bawsang ningja ni pru wa na matu, bawsang shagu ni gaw tinang a bawsang htunghking hpung ni hpaw nna shakut shaja ra nga ga ai.
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup la (Pang 1)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nwai Shing-ran Ga (Epilogue) Ka ai- JJ Lum Dau Ninghtang dinglik masam maram yu dat..
Kachin Independence Organization (KIO) hte KIO party hpung shang masha ngu byin wa ai lam..
Ga baw ndai mu ai hte rau, mani hpa zawn rai sai nhten! Rai ti..
Mungkan ntsa hta amyu lakung langai mi dan hkung n’na grin nga lu na matu..
Myen hpyendap gaw shanhte maja woi galaw ai npawt nhpang gaw da ai mungdan tara..
Jinghpaw ngu ai mying hpe kadai shamying ya ai; galoi shamying ai; kadai chye lu..
Daini anhte Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni ( Kachin ) nga ai nsen na ai..


text:
1961 February (5) ya shani kaw na hpang mat wa ai Jinghpaw
Wunpawng Amyu sha ni a Rawt Malan Hkrunlam magam bungli hta myutsaw mungtsaw
myit hte ap nawng sa wa ai myutsaw share shagan ni law law nga lai wa sai, ya
daini na ten du hkra matut manoi rai nga ai. Myutsaw Dap de marai langai hkrai,
shing nrai manang wa hte rawt wa ai ni nga lai wa ai zawn U hpung hku rawt sa
mat wa ai share shagan ni mung nga nga ai. Dai U hpung hku rawt sa mat wa ai ni
hta na lawu e sanglang ai malawm ni a labau hpe malap tawn nmai nga ai.
4 March 1987 Amyu Sha Hpyen Dap de shawng na lang rawt sa wa
ai Dakkasu jawng shagu na Amyu a Share shagan, ningbaw ningla ni.
- Dr.
Nlam Awng (1990
ning Mawru hta nnga mat)
- Lt.
Colonel Wa-Na Yaw Htung (KICC
Ningtau Amu Madu)
- Salang
Lahtaw Naw Lawn(Engineer) (Ret/Myitkyina)
- Salang
Um/Marip Tu Lum (Ret/
USA)
- Major
General Sumlut Gun Maw (VCS/UNFC)
- Lt.
Colonel Gawlu La Awng (Maigan
Kit Hkai/UNFC)
- Lt.
Colonel Lahpai Zau Raw (Dap
Ba - 4’s OBC/DGA)
- Salang
Hkangda Brang Shawng (Ret/Myitkyina)
- A
Gyi Nhkum Ja Li (Majan
hta hkrat sum/1990)
- Salang
Tsinyu Bawk Htun (Ret/USA)
- A Gyi Lahtaw Zau Tsan Hkam(RIT) (Majan hta hkrat sum/1990)
- Major Sumlut
Brang Nan (Zai
Ninggawn Rung)
Lahta na myutsaw share shagan ni shanglawm wa ai myu tsaw
hkrunlam labau ni hpe daw hte daw matut manoi ka mat wa na re hpe shana dat nngai.
Yu Maya Hpyen Magam Gun Dingsa


text:
By:sinwa shachyang
Ngai hugawng ndai mabyin ni hpe myit yu,sumla hkrung ndai hpe yu nna myi prwi si hkrat sai,Laimat wa sai shaning 20 ning jan majan prat e kaba wa ai nye prat hpe mung shing ran ai,Ngai hu gawng a jawng lung manang ni a kanu kawa kahpu ni mung ndai zawn zingri sat hkrum ai,Nye manang ni shagun da ai ,SAI hte ka ai labau hpe naw matut ka na..,Myen mung wa pyaw wa tim ndai ni a matu ( Bunglat Hka Ji na)Maroi nni masin nsi dik ai,Tsa dan Hpyen gum shem ni e lani mi nan hte ndum shami re shani bai hkrup na myit dai yaw.Labau hka npawt re sai
THE SHADOWS OF KACHIN STATE, NORTHERN MYANMAR


text:
MUNGSHAWA NI A RALATA MASAT ME` N-GUN HTE LUNG WA AI ASUYA NNAN HPE WUNPAWNG KACHIN NI HPABAW GALAW SHANGUN MAYU AI KUN? (Daw II)
MUNGSHAWA NI A RALATA MASAT ME` N-GUN HTE LUNG WA AI ASUYA NNAN HPE WUNPAWNG KACHIN
NI HPABAW GALAW SHANGUN MAYU AI KUN? (Daw II)
Maji Seng Nu Pan
Hpaudaw Naw Htoi
(Kachin State Education Network)
Asuya nnan hku nna hpaji lam hte seng nna ya du hkra gara ladat sa wa na, hpaji hte seng nna shinggan kaw na shamu shamawt taw ai wuhpung wuhpawng ni hte gara hku zinlum mai na ngu ai masing n le ai. Dai majaw, tinang galaw ra ai hpe tinang baw bang nna galaw ai gaw kaja htum re ngu mu mada ai re. Masha ni gaw Aung San Su Kyi re majaw kaja wa na ngu myit mada ai raitimung, kaja ai n kaja ai ngu ai gaw shi galaw ai magam bungli kaw na she lu dawdan na re. Federal n byin shi yang, Myen Mungdan kaw simsa ai lam gara hku mung n byin na re. Federal ngu n nga yang, equality (tara rap ra ai lam) hte equity (rap ra ai tara) ngu mung nga wa na n re. Dai zawn sha, Federal Education hku sawa ra ai. Federal hpaji masa rai wa yang, tinang a ga, htunghking, lailen, laika ni hpe mai ginlen ya ai. Tinang amyu hpe sharawt ai laika hpaji masa rai ra ai. Myen ga hpe sha n-gun jaw pawm ya ai hpaji n re ai sha, tinang a wuhpung wuhpawng hte htap htuk manu ai hpe gyin shalat ra ai. Sharin laika ginhpan lakchyoi (text book) kaja ai ni rai ra na; langai hte langai respect nga wa hkra jawng kaw na nan galaw ra ai. Asuya ni hku nna mayun kumhpa sha ai lam n galaw na matu ahkyak ai. Jawng sara/ sarama lata san wa ai shaloi brang lang lailadat grai ahkyak na re. Byin ai sara/sarama ni hpe hpaji masa lam hta lu bang ra ai. Hpaji hte seng wa yang, State level hku mai galaw wara na re. Scholarship ni mai shawk hkra galaw ya ra ai. Naypyidaw kaw na gumsan magam a Gumsan Magam Scholarship sha n re ai sha, Jinghpaw Mung kaw mung, Kachin State Scholarship nga ai baw ni, Kachin Uphkang Du Scholarship nga ai hpan ni galaw yang, grau manu na re. Ndai lam ni gaw Kachin State a matu kaja ai lam rai wa na re ngu kam ai.
Nang Pu
(Htoi Gender, Civil Society Organization for Women)
Lai wa sai asuya hpe n ra ai majaw, dai asuya ni bai n lu yang rai sai ngu nna mungshawa ni myit ai majaw, USDP hpe n ra ai majaw, yawng ahkyeng hpe chyu chyu me` bang nna, NLD dang mat wa ai. Dang mat ai hta, CSO a shakut ai mung lawm ai. Hpamajaw nga yang, ndai hku dang mat ai na matu CSO law law kaw nna lai wa sai 2 ning daram kaw nna voter education ni, civic education ni, gender hte gumhpawm na lam amyu myu galaw wa ai. Dai majaw, mungmasha ni law malawng shang lawm nna me` bang lu ai lam gaw CSO ni shakut ai majaw re ngu nna lu tsun ai. Raitimung, daini du hkra CSO langai hku nna myit mada da ai daram asan apra n byin shi ai. CSO ni hpe asuya gaw shanhte hpe mara tam ai ni ngu nna sha mu taw ai. CSO ni gaw asuya hpe dinglun yu nna, shanhte kaja ai hpe kaja ai, n kaja ai hpe n kaja ai hku tsun ai hpe n hkap la ai kun ngu mu mada ai. NLD a awng padang poi hta CSO ni a shakut shaja ai lam ni hpe tsun shalawm ai lam n nga ai. Hpami rai rai, NLD gaw mungshawa ni ralata da ai re majaw, mungshawa ningsen hpe madat ra ai. Mungshawa maga tsap ai CSO ni a ningsen hpe mung madat na re ngu myit mada ai.
Ya na Hkringmang Daju gaw nanghpam manghkang hte Hpakan na sut hpaga manghkang hpe hparan galaw na nga nna adan aleng tsun shapraw wa ai hpe mu lu ai. Rai yang, gasan gaw “Nanghpam hte Hpakan a matu sha galaw na i? Anhte nta grai wa mayu sai, anhte hpe n galaw ya na i? Lai wa sai ten hta n-gu, jum, sau, shapre lu ai, ya gaw gumhpraw lap 9,000 sha lu mat ai. Gara hku matut asak hkrung na, gara kaw nga na?” ngu ai hpyen majan a majaw tsin-yam hkrum nga ai ni a nsen ni pru wa sai. Ndai gaw grassroot ni a nsen rai sai.
(Hpungdim Sai)


text:
Thursday, 23 July 2009
Sasana (Mission)
Sasana ngu ai Hkristan shagu na nga ai ga rai na re. Raitim, chye na hkawn hkrang la ai mahtang langai hte langai, hpung hte hpung, aten hte aten, shara hte shara nbung na re. Dai hte maren galaw ai lai ladat mung shai na re.
Maigan sumtsan de dat kasa hku sasana sa ai, nkam nsham ai ni a shara kaw nga nna grup yin hpe kam sham ai ni tai wa hkra hkaw tsun sharin achyin ai, woi awn ai hte Karai Kasang hpang de gayin wa hkra lam amyu myu hku ladat shaw woi awn sa wa ai lam ni hpe mung Sasana (mission) ngu chye na ga ai.
Dai hte maren Buga kahtawng nawku hpung hpe woi awn ai, tara hkaw ai, mungga htawn tsun ai, nawku daw jau ai lam hta ahkyak ai hku shang lawm ai, kahyin gumdin let myithkrum mangrum ai lam Karai Kasang hta langai sha byin wa hkra woi jasat ai hpe mung Sasana (mission) ngu na re.
Buga hpung kata kaw shamu shamawt ai, tara hkaw, mungga htawn, nawku woi, hpung gawan lam amyu myu hku nna 'hpung' ngu ai shingwang kata shang lawm shamu shamawt ai hpe mung Sasana (mission) ngu na re.
Raitim, yawng hkra chye na la ai gaw hpung a dat kasa hku nna shara langai ngai kaw kam sham ai nawku hpung langai byin wa hkra sa shakut ai lam hpe mung Sasana sa ai nga atsun nga ma ai.
Chyum laika masa hku nna gaw, Karai Kasang nan shi hpan da sai shinggyim masha ni hpe hkrat sum mat wa ai kaw na hkan tam la ai magam amu [N.N 3:9] 'Adam, nang kanang nga nga nta?' Yesu htet da ai gaw [Mahte 18:19-20] 'nanhte pru sa nna masha amyu baw shagu hpe sape shatai mu', dai hte meren [Yawhn 20:21] 'Wa gaw ngai hpe shangun dat ai zawn, ngai nanhte hpe shangun dat na made ai'. Esaia gaw [Esaia 49:6] shi a amyu hpe shagrin da na hte maigan amyu ni a ninghtoi tai na shi shangun dat ai masha ni a magam amu, kam sham sai ni gaw n kam sham shi ai ni, or kam sham lam hta gawngkya nga ai ni hpe shadum sharin lam woi ya ai makam masham sak hkrung lam Sasana ni hpe galaw ai nga ai.
Ndai Sasana gaw prat mi hte prat mi, shara mi hte shara mi galaw ai lai nbung shajang na re. Hkaw tsun ai Sasana, bau maka ai Sasana, karum shingtau ai Sasana, galai jashai ai Sasana amyu myu rai nga ai. Church of Anglican [stedmundsbury.anglican.org/pages/mission/fivemarks/fivemarks.htm] hpung ginjaw kaw nna gaw, Sasana ngu ai hpe dam lada ai hku lawu na lam [5] hpe 1984 kaw nna jawm myit hkrum da masai nga ai. Dai hpe sha (Lambeth Conference 1998, Section II p121)e shagrin da masai. Dai lam ni gaw:
1. To proclaim the good news of the kingdom
[Karai Kasang a mungdan lam kabu gara shiga hpe hkaw tsun na]
2. To teach, baptise and nurture new believers
[Sharin achyin na, hkalup jaw na hte hpung masha ni hpe karum shingtau ya na]
3. To respond to human need by loving service
[masha a ra kadawn ai hta tsawra myit hte karum shingtau hkat na]
4. To seek to transform unjust structures of society
[tengman lam nnga ai wuhpung wuhpawng hpe galai jashai na]
5. To strive the safeguard the intergrity of creation and sustain and renew the life of the earth
[Karai Kasang a hpan da ai amu hta makawp maga shang lawm let mungkan ga hpe asak jahkrung nga na] rai nga ai.
Shawng na ga baw kata hta [Mahte 4:17; Marku 1:14-15; Luka 4:18; 7:22; Yawhan 4:14-17] ni hta mahta nga ai. Nawku hpung gaw ndai lahta na daw langai hpe npawt tawn nna Sasana amu hpe Nawku hpung a amu hku nna hkrang shapraw sa wa nga ai. Dai hta: 1) Sasana hkrang pru wa hkra nawku hpung gaw Karai Kasang hta maju jung nna masum raitimlangai ngu ai Kawa, Kasha hte Chyoipra ai Wenyi hta amkyit mahkai nga ai.
2)Dai hku mahkyit mahkai ai hta Nawku hpung gaw ru di nga ai htunghkring hta hkrang shapraw sa wa nga ai.
3)Nawku hpung gaw Kabu Gara Shiga hta mahta nna shada tsawra daw jau hkat nga ai.
4)Nawku hpung gaw kam sham ai ni hpe saw shaga nna Sape shalat let mungga hpe shadik shatup nga ai.
5)Nawku hpung gaw nnan du wa ai hpung shang masha ni hpe kabu gara ta gindun la nga ai.
Ndai lahta na lam ni gaw Nawku hpung hku nna Sasana hkrang shapraw ai woi awn jasat mat wa ai ladat rai nga ai. Raitim, Nawku hpung gaw aten hta hkan nna, fresh expression, attraction, missional expression hte missional church hkrang ni hpe ladaw hta hkan nna galai jashai mat wa nga ai. Htunghkring hta shamyet ai nawku hpung ni gaw htunghkring galai wa jang she nawku hkrang ni galai wa nga ai zawn, mungga hta shamyet nga ai nawku hpung ni gaw chye chyang kung hpan wa ai madang hta hkan nna nawku daw jau hkrang ni galai wa nga ai. E.g Hillsong, fresh expresion, G12 hte missional church hkrang ni gaw langai hte langai nbung ai nawku hkrang ni rai nga ai. Raitim, missional church gaw Evangelism hta grau mahta nna sa wa ai nawku hpung woi hkrang ngu yang nshut na nhten.
Evangelsim: Evangelism ngu ai hkaw tsun sasana hkrang gaw, marai langai hkrai a makam masham hpe Madu Yesu hta e gyit shabawn ya nga ai hte htinglu htinglai shangun nga ai. Dai majaw mission hte evangelism yan gaw nawku hpung hte nawku hpung masha zawn lahkawng raitim langai hku nna makam masham hta kung hpan wa shangun nga ai.
Missio dei ngu ai 'The mission of God' Karai Kasang a Sasana maga hku yu ga nga yang gaw, shinggyim masha hpe Karai hte hkrang bung hpan sai hte maren, ma hkra gaw Karai Kasang a amu magam hta rap rap ra ra galaw gun hpai nga na ra nga ai. Raitim, hkrat sum mat ai ngu ai mau mwi pru wa ai hpang gaw, bai hkye hkrang la ai, htinglu htinglai ya ai, bai gaw gap ai lam ra wa sai majaw, Sasana gaw bai gawp gap ai Karai Kasang hte shinggyim masha a htinglu htinglai lam rai nga ai. Dai hta hkye la ai amu ngu ai ga shang lawm nga ai.
Ndai htinglu htinglai ai hta, shinggyim masha gaw wuhpung wuhpawng hte nga ai re majaw dai kaw Karai nsam sam ai wuhpung byin tai wa na ahkyak nga ai. Dai majaw wuphpung wuhpawng hte hkrum ra nga na matu,mara raw ya hkat ai lam, karum shingtau hkat ai lam, daw jau hkat ai hte shadum sharin ya ai amu gaw Karai nsam sam ai ni a hkrang shapraw sa wa ai Sasana sak hkrung lam rai nga ai. Dai gaw Karai Kasang hte htinglu htinglai ya ai lam langai rai nga ai nga nna, hpung kata rap ra ai kanawn mazum lam hpe mung galaw nga ai.
Raitim, nkau shara hta gaw kanawn mazum karum shingtau ya ai amu sha nrai, gawn lajang ai bungli amu hte hkye hkrang la ai lam hpe mung myit shalawm re ai Sasana mung nga nga ai. Shara n kau hkan gaw Wenyi hkye hkrang la ai amu ahkyak ai nga nna akyu hpyi ai lam hta n gun dat ai zawn, nkau hkan gaw masha a sari sadang hpe makawp maga lawm ai hku nna hkye hkrang la ai amu hpe shadan shadawng nga ma ai.
Yesu gaw ndai htinglu htinglai ai Sasana ngu ai hpe galaw hpang dat sai. Dai hta hkyen hkrang la ai Sasana tai wa sai. Yesu du ai hte lamu mungdan a shingna dawng pru wa sai. Dai gaw shamai shatsai ai, sharin achyin ai, matsan dum ai hte Karai Kasang hta sakse hkam ya ai lam rai nga ai. Yesu gaw sakse hkum majing mung re nga ai majaw, shi hta anhte ni kam hpa nna hkan galaw ai amu yawng mayawng gaw Sasana amu byin tai wa sai nrai ni?.
Saturday, 14 March 2009
Tsaba 21 a Buga Sasana Ladat Nnan
Wunpawng amyu, kaga Hkristan wuhpung yawng hte mungkan ting jawm myit yu ra sai tsaban 21 a Sasana ladat hpe katsing hprap hprap 'hparang sahtu' manai da ai zawn, Sasana mahkrum madup hte chye chyang ai sinna hpaji ninghkring sara ni Lois Barrett, Ingrace T. Dietterict, Darrell L. Guder, George R. Hunsburger, Alan J. Roxbugh, Craig Van Gelder ni, gaw shachyaw da masai.
Tsaban 21 a Sasana hkrang galai gashai ra ai a npawt gaw, Mungkan majan II ngut ai kaw nna hpang sai raitim, Sinna mungdan ni hta dan dan leng leng wa galai jashai ra na ginjang nmu lu ai majaw, Buga hpung ni gaw hkristan htung nga ai hte maren, nawku jawng hpe npawt madung tawn nna nawku daw jau ai, poidaw sha ai, kanawn mazum ai, chyum laika sharin ai hte nawku htung hpe htunghkring langai mi hku nna woi awn nga ai gaw shaning (1700) jan mat wa sai rai nga ai. Majan ngut ai hpang, shadang la sha ni gaw amu bungli hte jak hpaji magam hta n gun dat; dinghku num ni kasha ni gaw nta dinghku amu hte nawku hpung hta shang lawm ngu ai hku mu mada wa masai. 1980 grup yin hkan kaw nna gaw, nawku jawng ni hta dan dan leng leng nan nawku ai masha yawm mat wa nna, Sinna mung hta sasana galaw ra sai ngu ai myit mang shapraw hpang wa masai rai nga ai. Raitim, kaning di nna galai na, hpa majaw nawku jawng nsa wa ai ngu ai ginjang hpe gaw, udi a matu tam nmu tam yak taw nga sai majaw, Sasana amu hpe mung kaning di shamu shamawt na nchye lu na daram up rawng nga ai ngu yang, Tsa ban 21 a prat dep ningchyawng (post-modernity) prat hta gaw kalang ta sharut gyi ai hpa rut hprang katsi katsang ngu na daram nawku jawng ni hkraw hpang wa sai. England mungdan hta nawku jawng 7 kaw na 5 gaw kade nna yang chyinghka la kau ra sana re nga nna pyi gumhpan ga tsun bu wa masai rai nga ai.
Ndai lam ni hpe shani shana lam tam mahtai shaw ai mung na sai raitim, nbung hkat ai hpung kata na manghkang, nawku jawng nsa ai shara hte sa ai shara a teng pang ginhtawng ta na marang hkrat rai nbung nga ai majaw myit mang shapraw da ai ladat ni hpe mung, nkau mi gaw dum pyi ndum ai shalai kau nna, nawku nsa ai hpung masha law wa jang she bai kajawng wa re ai hpung ni mung law law rai taw nga sai. De a majaw ladat amyu myu shaw ai nga yang, sharin achyin lam masa nbung wa, chye na hkat ai mala hka wa re ai mung law law rai ng ai.
Ya aten kaja wa nan Canada, America, England hte sinna Europe mungdan ni gaw dan dan leng leng nan nawku nsa ai masha law mat sai rai nga ai. Sawk sagawn nna jahpan hta yu ma yang laning mi hta nawku kalang sa ai masha grau law nna nsa ai masha mung law jat wa nga sai hte, alu gumhpraw jai ra ai daram nshang wa nna nawku jawng ni dai hku mau dung taw sai law law rai nga ai. Gam mi a kaja, England mung hta gaw, ethnic minority ngu ai maigan amyu masha ni grai law ai majaw, dai maigan hkristan ni e hkye da ai nawku jawng ni law law mung rai nga ai. London mare kaba hta mying gumhkawng ai nawku jawng masum hta na lahkawng gaw hpu nau African ni woi awn ai nawku jawng she rai mat nga sai.
Ndai mabyin ni gaw Sinna mungdan na hkristan ningbaw ningla ni a salum hpe samyit hte achyaw ya ai zawn hkam sha nga ma ai, tim kaning mi nchye di. Lwi yawng nga ai hka nu hpe n gun kaji hte shingdang nlu ai hpa, prat nnan a hka nu hpun la lwi arut ai gaw labau leng kaba kyi wa ai zawn shawng de kyi ding yang rai taw nga ai majaw, nawku hpung ni mung hkan kyi nang ra taw nga ai hpe prat nnan sara ni chye na tim, dingla wa nga sai woi awn sara kaba ni gaw bungli shachyen na malai dawdap e amu sha dung nna Wenyi myit sim myit sa hte hpung masha ni hpe nhtap htuk mat sai htung hkring lai ladat dingsa hte naw hkaw shamau, hkaw shadam, hkaw a nya nga ai ni law law naw nga nga ai. Madat la ai ni nchye na tim, madang grai tsaw ai hku tara hkaw ai ngu sawn la rai naw kahkyin gumdin nga lu ga ai. BBC a 80 faiths around the world nga ai sumla hkrung hta Hkristan hpan amyu myu hpe n dai prat hta naw mu lu nga ai.
Raitim, shawng e tsun lai wa sai sara kaba ni gaw, Nawku hpung a Sasana ladat hpe shani shana woi awn sharin achyin ya taw nga sai majaw, shara nkau ni hkan, nawku jawng sa ai hte hpung jahpan bai rawt jat wa sai nga nna mung jahpan tang madun ai ni sak se hkam ya taw nga ma ai. Dai gaw gara hku galaw ai wa rai ta? English hku gaw Missional Church ngu nna, dai missional church gaw Missional Congregation hpe woi awn hpaw ninghtan mat wa na lam rai nga ai.
Dai majaw sinna mungdan ni gaw missional leader ngu ai hpe grai hkrang shapraw sa nga masai. Ndai zawn galaw nan galaw ra mat ai a npawt nhpang lam ni gaw:
1. Prat dep maka kumla ni lawan ladan galai shai wa ai.
Prat dep maka kumla ngu ai hta, matut mahkai lam, shi htawn shana lam, jak hpaji amyu myu, hpungtang hpaji hte sawn tawt hpaji, ningmu amyu myu hte sawk sagawn dinglik yu lu ai atsam law law ni a ningmu ni kahtap gala law jawt wa ai hta n ga, rammma ni hte prat ram ai ni a myit masin hta galai shai mayu ai myit masin ni kahtap gala byin nga ai a majaw mung rai nga ai nga ma ai.
2. Makam htung lai dingsa ni hta kyi gayin rawng taw nga ai nawku hpung ni gaw, hpung masha ni chye na hkawn hkrang wa ai hte makau grup yin galai shai wa ai a marang e, dai htunghkring nawku lai ladat hta myit ndik myit nsim byin ai majaw htawt hkawm htawt sa dam wam mat wa sai rai nga ai.
Gara hku mi rai rai, ndai Sasana ladat nnan gaw dai ni hkrum hkra nga ai buga hpung hte ramma ni a prat shawng lam hpe myit mada lam nnan hkrak jaw lu nna, galaw ra ai magam bungli mung hkristan tai ai hkum ding shagu hta lit nga wa hkra hte hkan sa shang lawm wa na lam nmaw nnan langai rai nga ai ngu ai hpe shacyen ya dat nga nngai law..
Tsaban 21 a Sasana hkrang galai gashai ra ai a npawt gaw, Mungkan majan II ngut ai kaw nna hpang sai raitim, Sinna mungdan ni hta dan dan leng leng wa galai jashai ra na ginjang nmu lu ai majaw, Buga hpung ni gaw hkristan htung nga ai hte maren, nawku jawng hpe npawt madung tawn nna nawku daw jau ai, poidaw sha ai, kanawn mazum ai, chyum laika sharin ai hte nawku htung hpe htunghkring langai mi hku nna woi awn nga ai gaw shaning (1700) jan mat wa sai rai nga ai. Majan ngut ai hpang, shadang la sha ni gaw amu bungli hte jak hpaji magam hta n gun dat; dinghku num ni kasha ni gaw nta dinghku amu hte nawku hpung hta shang lawm ngu ai hku mu mada wa masai. 1980 grup yin hkan kaw nna gaw, nawku jawng ni hta dan dan leng leng nan nawku ai masha yawm mat wa nna, Sinna mung hta sasana galaw ra sai ngu ai myit mang shapraw hpang wa masai rai nga ai. Raitim, kaning di nna galai na, hpa majaw nawku jawng nsa wa ai ngu ai ginjang hpe gaw, udi a matu tam nmu tam yak taw nga sai majaw, Sasana amu hpe mung kaning di shamu shamawt na nchye lu na daram up rawng nga ai ngu yang, Tsa ban 21 a prat dep ningchyawng (post-modernity) prat hta gaw kalang ta sharut gyi ai hpa rut hprang katsi katsang ngu na daram nawku jawng ni hkraw hpang wa sai. England mungdan hta nawku jawng 7 kaw na 5 gaw kade nna yang chyinghka la kau ra sana re nga nna pyi gumhpan ga tsun bu wa masai rai nga ai.
Ndai lam ni hpe shani shana lam tam mahtai shaw ai mung na sai raitim, nbung hkat ai hpung kata na manghkang, nawku jawng nsa ai shara hte sa ai shara a teng pang ginhtawng ta na marang hkrat rai nbung nga ai majaw myit mang shapraw da ai ladat ni hpe mung, nkau mi gaw dum pyi ndum ai shalai kau nna, nawku nsa ai hpung masha law wa jang she bai kajawng wa re ai hpung ni mung law law rai taw nga sai. De a majaw ladat amyu myu shaw ai nga yang, sharin achyin lam masa nbung wa, chye na hkat ai mala hka wa re ai mung law law rai ng ai.
Ya aten kaja wa nan Canada, America, England hte sinna Europe mungdan ni gaw dan dan leng leng nan nawku nsa ai masha law mat sai rai nga ai. Sawk sagawn nna jahpan hta yu ma yang laning mi hta nawku kalang sa ai masha grau law nna nsa ai masha mung law jat wa nga sai hte, alu gumhpraw jai ra ai daram nshang wa nna nawku jawng ni dai hku mau dung taw sai law law rai nga ai. Gam mi a kaja, England mung hta gaw, ethnic minority ngu ai maigan amyu masha ni grai law ai majaw, dai maigan hkristan ni e hkye da ai nawku jawng ni law law mung rai nga ai. London mare kaba hta mying gumhkawng ai nawku jawng masum hta na lahkawng gaw hpu nau African ni woi awn ai nawku jawng she rai mat nga sai.
Ndai mabyin ni gaw Sinna mungdan na hkristan ningbaw ningla ni a salum hpe samyit hte achyaw ya ai zawn hkam sha nga ma ai, tim kaning mi nchye di. Lwi yawng nga ai hka nu hpe n gun kaji hte shingdang nlu ai hpa, prat nnan a hka nu hpun la lwi arut ai gaw labau leng kaba kyi wa ai zawn shawng de kyi ding yang rai taw nga ai majaw, nawku hpung ni mung hkan kyi nang ra taw nga ai hpe prat nnan sara ni chye na tim, dingla wa nga sai woi awn sara kaba ni gaw bungli shachyen na malai dawdap e amu sha dung nna Wenyi myit sim myit sa hte hpung masha ni hpe nhtap htuk mat sai htung hkring lai ladat dingsa hte naw hkaw shamau, hkaw shadam, hkaw a nya nga ai ni law law naw nga nga ai. Madat la ai ni nchye na tim, madang grai tsaw ai hku tara hkaw ai ngu sawn la rai naw kahkyin gumdin nga lu ga ai. BBC a 80 faiths around the world nga ai sumla hkrung hta Hkristan hpan amyu myu hpe n dai prat hta naw mu lu nga ai.
Raitim, shawng e tsun lai wa sai sara kaba ni gaw, Nawku hpung a Sasana ladat hpe shani shana woi awn sharin achyin ya taw nga sai majaw, shara nkau ni hkan, nawku jawng sa ai hte hpung jahpan bai rawt jat wa sai nga nna mung jahpan tang madun ai ni sak se hkam ya taw nga ma ai. Dai gaw gara hku galaw ai wa rai ta? English hku gaw Missional Church ngu nna, dai missional church gaw Missional Congregation hpe woi awn hpaw ninghtan mat wa na lam rai nga ai.
Dai majaw sinna mungdan ni gaw missional leader ngu ai hpe grai hkrang shapraw sa nga masai. Ndai zawn galaw nan galaw ra mat ai a npawt nhpang lam ni gaw:
1. Prat dep maka kumla ni lawan ladan galai shai wa ai.
Prat dep maka kumla ngu ai hta, matut mahkai lam, shi htawn shana lam, jak hpaji amyu myu, hpungtang hpaji hte sawn tawt hpaji, ningmu amyu myu hte sawk sagawn dinglik yu lu ai atsam law law ni a ningmu ni kahtap gala law jawt wa ai hta n ga, rammma ni hte prat ram ai ni a myit masin hta galai shai mayu ai myit masin ni kahtap gala byin nga ai a majaw mung rai nga ai nga ma ai.
2. Makam htung lai dingsa ni hta kyi gayin rawng taw nga ai nawku hpung ni gaw, hpung masha ni chye na hkawn hkrang wa ai hte makau grup yin galai shai wa ai a marang e, dai htunghkring nawku lai ladat hta myit ndik myit nsim byin ai majaw htawt hkawm htawt sa dam wam mat wa sai rai nga ai.
Gara hku mi rai rai, ndai Sasana ladat nnan gaw dai ni hkrum hkra nga ai buga hpung hte ramma ni a prat shawng lam hpe myit mada lam nnan hkrak jaw lu nna, galaw ra ai magam bungli mung hkristan tai ai hkum ding shagu hta lit nga wa hkra hte hkan sa shang lawm wa na lam nmaw nnan langai rai nga ai ngu ai hpe shacyen ya dat nga nngai law..
Monday, 9 February 2009
Yesu a Sasana Myi Jut
Chyum laika hta rawng ai lam ni hpe gin chyum dat hka ja masit jahkrat yu ga, Yesu gaw Kawa Karai Kasang a Sasana amu hpe hkaw tsun sakse hkam ai wa rai nga ai. Dai majaw Marku laika hta Yesu gaw Hkalup sara Yawhan kaw hkalup hkam la na dan pru wa ai kaw nna Karai Kasang a kasha hkring htawng hte hpring tsup wa sai ngu tsun lu nga ai. Mahte laika hku nna gaw Abraham, Luka laika hku nna gaw Adam kaw nna hpang da shajang nga ma ai. Gara kaw nna mi hpang hpang, Yesu gaw Karai Kasang ngu ai Hpan da Karai wa a lam sakse hkam hkaw tsun ai wa majing rai nga ai. Hkalup hkam la ngut jang kalang ta lamu na nsen gaw 'Nang gaw nye a tsawra ai kasha rai nga ndai; nang hta ngai sharawng awng nngai law' Marku 1:11. Karai Kasang a sharwng awng ai wa shi rai nga ai.
Shi a sasana amu hkaw tsun hpang wa ai gaw 'Karai Kasang a mungdan' The kingdom of God ngu ai ga baw rai nga lu ai. Dai mungga hta, Karai Kasang a ra sharawng ai lam, Karai Kasang a byin shangun mayu ai lam hte shinggyim masha hpe hpan da sai a yaw shada ai lam ni hpe kalang mi bai htawn tsun shana ya sai.
Ndai sasana garai n galaw yang,, Yesu gaw htung tara nga ai hte maren, Yuda htung, Tara laika ni hte myi htoi laika ni hta rawng ai nawku htung a sharin achyin ai hkan sa ta tut tara ni hpe shawng hka ja ra nga lu ai. Dai majaw Esaia laika hta rawng ai mungga hpe Nazaret mare na tara jawng (Synagogue) e, yawng a shawng na lang tara hkaw hpang ai shaloi kalang ta hpaw nna hti dan nga ai Luka 4:18; Esais 61:1 rai nga ai.(Madu a Wenyi nye a ntsa e shanu nga ai, nga ai rai nga ai.
Yesu a sharin a chyin ai lam, hkaw tsun shadum jahprang ai lam hte lamik kumla galaw ai lam ni hta kalang ta anhte chye na la na yak ai ga si ga ngau ni, mabyin ni hte hpaji ga ni law law rawng nga ai mung dum chye saga ai. Ga shadawn: Yawhan 6:8-13 hpe Tiberi nawng waw ra hkran na kawng kaw byin ai mabyin ka da nga ai. Muk tawng (5) hte nga (2) hpe shanhte ra ai daram karan jaw yang Mung (12) naw ngam ai lam lamik kumla rai nga ai. Ndai lam hpe hka ja sawk lu ai ni gaw lawu na hku mu lu ma ai.
1. Muk tawng manga - Yuda ni a Tara laika manga (Yesu sharin da sai)hpe tsun ai
2. Nga hkum lahkawng - Yesu hte Karai Kasang shan lahkawng pawng nna
3. Masha hkying manga jan hpe garan jaw - tara maigan masha ni hpe tsun ai
3. Mung shi lahkawng ngam - Yuda amyu shi lahkawng hpe shingran ai, lam ni rai nga ai.
Dai majaw ndai Yesu a daw jaw ai lamik kumla gaw Yesu tara hkaw ai lam rai nga ai. Karai Kasang a tara hpe hkaw tsun dan sai, kaga masha ni mung madat lawm ai, dai tara gaw Yuda amyu ni (12) a matu rai nga ai. Karai Kasang a mungdan ngu ai hta lam law law hku shaleng tsun dan lai wa sai.
Karai Kasang a mungdan nang e du sai, raitim garai nhpring tsup wa lu ai, nga ai ga ni hte dai mungdan hta gara hku rai yang shang lu na ngu ai lam ni gaw madung rai nga lu ai. Karai Kasang a mungdan shang lu na gaw shi hku nna rai ra ai, kaga lam nnga ai, shi hkaw ai tara hta shamyet ra ai. Tsawra ai lam, mara raw ai lam, daw jau hkat ai lam, garan kachyan hte manu shadan hkat ai lam ni rai nga ai. Shani shagu, marai hkum shagu daw jau hkat nga lu ai rai yang, dai Karai Kasang a mungdan hpe anhte kaw du sai ngu tsun ra nga ai. Yesu mung, Karai Kasang a mungdan du magang ra ai - shi a tsaw ra myit madun ai sasana amu hpang sai ngu ai rai nga ai. Ndai amu hpe ban hte ban, ladaw hte ladaw matut galaw ra ai re majaw, Yesu a ten hta shi hku nna hpring tsup sai ngu nmai tsun nga ai. Mungkan nhtum dingsa galaw ra na ga ai.
Esaia gaw grai hkrak ai Karai Kasang a mungdan maka hpe tsun da sai. Esaia 11:6-10 hta (Chyahkyawn gaw sagu kasha hte rau shanu nga nna, rawng gawk gaw bainam kasha hte rau hpum nga na ra ai; dumsu kasha, hkanghkyi hkalung u shat rau sha na ra ai; hkanghkyi gaw dumsu zawn yi hku sha na ra ai. Chyu chyu ai ma gaw pu htum a tsip ntsa e ginsup lu nna, chyu hka ai ma gaw, pu hkram hku hta shi a lata manaw bang lu na rai nga ai). Esaia gaw ndai lam ni hpe Karai Kasang a mungdan ngu ai shingran hte tsun dan sai. Chyum laika htai ai ninghkring ni lam amyu myu hku yu ut shakru yu yang, hpyen hte pawng nga lu ai lam, hkrit tsang ra ai masha ni hte kanawn nga lu na lam rai nga ai. Dai gaw shanhte hta dai Madu a Wenyi ngu ai rawng nga jang shada hkrit tsang agam hkat nra ai sha kanawn nga lu na hpe tsun mayu nga ai.
Ndai lam byin wa lu na matu Yesu gaw kasi madun dan lai wa sai. Gara hku hkan ra a ta? na a htingbu wa hpe na a hkum hte maren tsaw ra u, gumhpraw hkoi ai wa hpe jaw kau u, nhkru ai wa hpe matai hkum htang et...law law rai nga ai. Dai majaw Hkristan tai ai gaw Yesu tsun ai amu hpe galaw na matu rai nga ai. Yesu waw da ai lam nmaw hku hkan nna Karai Kasang hte ta gindun nhtawm ndai mungkan e Karai Kasang a Wenyi up hkang ai byin wa lu na hkum ding dek shakut ra na rai nga ai law.
Hpungdim hku nna htet mayu ai gaw, Yesu gaw Karai Kasang a ra sharawng ai lam hpe galaw dan sai hte, anhte hpe matut galaw na htet da sai. Hpung magam gun tara hkaw sara ni gaw Yesu a lam hpe sha sakse hkam nga ma ai. Yesu kadai wa re ai hpe sha tsun nga ma ai. Kam sham ai ni gaw, hpung sara ni hkaw dan ai hpaji mungga hta madat pyaw nga ma ai. Dai Karai Kasang a amu magam, Yesu galaw ai amu hpe kadai bai matut galaw na rai nga a ta? Karai Kasang gaw kalang mi bai npyaw nga sai. Kam sham ai ngu ai ni yawng wa Yesu a mau hpa amu hpe kajai gumhkawng dan ai hte sha prat mi hte prat mi lai mat wa nna, Karai Kasang a mungdan gaw tsan she tsan mat wa nga sai, ngu ai hpe kam sham ai marai shagu Yesu a sasana myi jut hpe yu chyoi la ra saga ai nrai ni?...
Shi a sasana amu hkaw tsun hpang wa ai gaw 'Karai Kasang a mungdan' The kingdom of God ngu ai ga baw rai nga lu ai. Dai mungga hta, Karai Kasang a ra sharawng ai lam, Karai Kasang a byin shangun mayu ai lam hte shinggyim masha hpe hpan da sai a yaw shada ai lam ni hpe kalang mi bai htawn tsun shana ya sai.
Ndai sasana garai n galaw yang,, Yesu gaw htung tara nga ai hte maren, Yuda htung, Tara laika ni hte myi htoi laika ni hta rawng ai nawku htung a sharin achyin ai hkan sa ta tut tara ni hpe shawng hka ja ra nga lu ai. Dai majaw Esaia laika hta rawng ai mungga hpe Nazaret mare na tara jawng (Synagogue) e, yawng a shawng na lang tara hkaw hpang ai shaloi kalang ta hpaw nna hti dan nga ai Luka 4:18; Esais 61:1 rai nga ai.(Madu a Wenyi nye a ntsa e shanu nga ai, nga ai rai nga ai.
Yesu a sharin a chyin ai lam, hkaw tsun shadum jahprang ai lam hte lamik kumla galaw ai lam ni hta kalang ta anhte chye na la na yak ai ga si ga ngau ni, mabyin ni hte hpaji ga ni law law rawng nga ai mung dum chye saga ai. Ga shadawn: Yawhan 6:8-13 hpe Tiberi nawng waw ra hkran na kawng kaw byin ai mabyin ka da nga ai. Muk tawng (5) hte nga (2) hpe shanhte ra ai daram karan jaw yang Mung (12) naw ngam ai lam lamik kumla rai nga ai. Ndai lam hpe hka ja sawk lu ai ni gaw lawu na hku mu lu ma ai.
1. Muk tawng manga - Yuda ni a Tara laika manga (Yesu sharin da sai)hpe tsun ai
2. Nga hkum lahkawng - Yesu hte Karai Kasang shan lahkawng pawng nna
3. Masha hkying manga jan hpe garan jaw - tara maigan masha ni hpe tsun ai
3. Mung shi lahkawng ngam - Yuda amyu shi lahkawng hpe shingran ai, lam ni rai nga ai.
Dai majaw ndai Yesu a daw jaw ai lamik kumla gaw Yesu tara hkaw ai lam rai nga ai. Karai Kasang a tara hpe hkaw tsun dan sai, kaga masha ni mung madat lawm ai, dai tara gaw Yuda amyu ni (12) a matu rai nga ai. Karai Kasang a mungdan ngu ai hta lam law law hku shaleng tsun dan lai wa sai.
Karai Kasang a mungdan nang e du sai, raitim garai nhpring tsup wa lu ai, nga ai ga ni hte dai mungdan hta gara hku rai yang shang lu na ngu ai lam ni gaw madung rai nga lu ai. Karai Kasang a mungdan shang lu na gaw shi hku nna rai ra ai, kaga lam nnga ai, shi hkaw ai tara hta shamyet ra ai. Tsawra ai lam, mara raw ai lam, daw jau hkat ai lam, garan kachyan hte manu shadan hkat ai lam ni rai nga ai. Shani shagu, marai hkum shagu daw jau hkat nga lu ai rai yang, dai Karai Kasang a mungdan hpe anhte kaw du sai ngu tsun ra nga ai. Yesu mung, Karai Kasang a mungdan du magang ra ai - shi a tsaw ra myit madun ai sasana amu hpang sai ngu ai rai nga ai. Ndai amu hpe ban hte ban, ladaw hte ladaw matut galaw ra ai re majaw, Yesu a ten hta shi hku nna hpring tsup sai ngu nmai tsun nga ai. Mungkan nhtum dingsa galaw ra na ga ai.
Esaia gaw grai hkrak ai Karai Kasang a mungdan maka hpe tsun da sai. Esaia 11:6-10 hta (Chyahkyawn gaw sagu kasha hte rau shanu nga nna, rawng gawk gaw bainam kasha hte rau hpum nga na ra ai; dumsu kasha, hkanghkyi hkalung u shat rau sha na ra ai; hkanghkyi gaw dumsu zawn yi hku sha na ra ai. Chyu chyu ai ma gaw pu htum a tsip ntsa e ginsup lu nna, chyu hka ai ma gaw, pu hkram hku hta shi a lata manaw bang lu na rai nga ai). Esaia gaw ndai lam ni hpe Karai Kasang a mungdan ngu ai shingran hte tsun dan sai. Chyum laika htai ai ninghkring ni lam amyu myu hku yu ut shakru yu yang, hpyen hte pawng nga lu ai lam, hkrit tsang ra ai masha ni hte kanawn nga lu na lam rai nga ai. Dai gaw shanhte hta dai Madu a Wenyi ngu ai rawng nga jang shada hkrit tsang agam hkat nra ai sha kanawn nga lu na hpe tsun mayu nga ai.
Ndai lam byin wa lu na matu Yesu gaw kasi madun dan lai wa sai. Gara hku hkan ra a ta? na a htingbu wa hpe na a hkum hte maren tsaw ra u, gumhpraw hkoi ai wa hpe jaw kau u, nhkru ai wa hpe matai hkum htang et...law law rai nga ai. Dai majaw Hkristan tai ai gaw Yesu tsun ai amu hpe galaw na matu rai nga ai. Yesu waw da ai lam nmaw hku hkan nna Karai Kasang hte ta gindun nhtawm ndai mungkan e Karai Kasang a Wenyi up hkang ai byin wa lu na hkum ding dek shakut ra na rai nga ai law.
Hpungdim hku nna htet mayu ai gaw, Yesu gaw Karai Kasang a ra sharawng ai lam hpe galaw dan sai hte, anhte hpe matut galaw na htet da sai. Hpung magam gun tara hkaw sara ni gaw Yesu a lam hpe sha sakse hkam nga ma ai. Yesu kadai wa re ai hpe sha tsun nga ma ai. Kam sham ai ni gaw, hpung sara ni hkaw dan ai hpaji mungga hta madat pyaw nga ma ai. Dai Karai Kasang a amu magam, Yesu galaw ai amu hpe kadai bai matut galaw na rai nga a ta? Karai Kasang gaw kalang mi bai npyaw nga sai. Kam sham ai ngu ai ni yawng wa Yesu a mau hpa amu hpe kajai gumhkawng dan ai hte sha prat mi hte prat mi lai mat wa nna, Karai Kasang a mungdan gaw tsan she tsan mat wa nga sai, ngu ai hpe kam sham ai marai shagu Yesu a sasana myi jut hpe yu chyoi la ra saga ai nrai ni?...
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Moi jiwoi jiwa ni a prat kaw na, lamu ga manu ai, ga sau namhpun kaja n-na galaw lu galaw sha mai ai buga shara n-nan ni tam la n-na shanu machyu hkawm lai wa sai re. Lamu ga shara lu na matu, lamu ga gashun ai majan ni mung nga lai wa sai.N-dai zawn, Wun Pawng Myu Sha ni gaw buga shara mi kaw na shara mi de htawt hkrat wa n-na dai ni na n-htoi hta tsawm htap manu dan ai, gasau namhpun kaja ai, manu dan n hprang sut rai ni su ai, hpun kawa hte nam shu nam shan ni sawng ai Wun Pawng Mung Dan hpe lu madu la sa ga ai re.
N-dai zawn manu dan tsawm htap n-na nga pyaw ai mung dan hpe madu da nga ning len dai ni na ten hta Wun Pawng Myu Sha ni wa myit ru, myit tsang lam ni hte madu a lamu ga kata ru yak jam jau lam ni hpe a hpum da let sak hkrung nga ra nga ga ai. Ten shagu hkrit maja let galaw lu galaw sha ra nga ga ai. Hkawm sa ra nga ga ai.
Madu a mung dan kata galaw lu galaw sha, tam lu tam sha yak wa ai a majaw tinang a mung dan, tinang a dai daw buga hte jing hku jing yu, manaw manang ni yawng hpe shakram kau da n-na, galaw lu galaw sha mai ai, tamlu tam sha loi ai chya sam ni a mung dan de pru hkawm sa wa ra saga ai. Hting bu mung dan ni rai nga ai, Thai, India, Miwa hte Malaysia mung dan ni hkan de sa du machyu nga wa saga ai re. Grau n-na Thai hte Malaysia mung dan ni hta Wun Pawng Sha ni lani hte lani grau grau law htam jat wa nga sai.
N-nan daw de na n-dai hku rawt hkawm pru sa wa ai a yaw shada lam gaw, ja gum hpraw tam na matu, lu lu, lu lawm lam a matu sha rai nga ga ai. Tim dai ni na n-htoi hta gaw u-ga yaw shada lam law law hte Wun Pawng Sha ni Wun Pawng Mung dan kaw na pru hkawm sa wa nga ma sai. Grau n-na Malaysia mung dan de Wun Pawng Sha ni, hka maw ru zawn rai she ru shang bang wa nga ma ai. Matut na mung naw ru shang wa na re hpe kam ai. N-dai zawn ru shang bang wa ai hta tara shang ai hku lam mi, tara n shang ai hku lam ni rai du shang wa ai hpe mu chye lu ai.
Grau n-na, n-dai zawn ru shang bang wa ai hta, asak aprat ram ai Wun Pawng Mung dan hte Wun Pawng Myu Sha ni a myit mada shara rai nga ai ramma ni she malawng ai hpe mung mu chye lu ai. Ya na zawn du sa wa ai ni hta na ganoi yawng ngu na daram gaw (yawng ngu tsun tim pi n-shut na re) laga maigan mung dan kaba de lu matut hkawm sa na ni chyu re ai lam hpe mung mu chye lu ai. Lu matut hkawm sa hkra mung galaw nga ma ai, shakut nga ma ai. Law law wa mung maigan mung dan kaba (third country) ni de sadu shanu nga na matu a hkaw a hkang lu nna pru hkawm mat ma sai hpe mu chye lu ai.
Wun Pawng Mung Dan a kam hpa shara, Wun Pawng Myu Sha ni a myit mada shara ni rai nga ai Wun Pawng Ramma ni law law wa n dai zawn maigan mung dan kaba ni de hkrai sadu chyam bra shanu nga mat ma yang gaw, Wun Pawng Mung Dan a shawng lam gam maka wa gara hku rai wa na a ta? Asak kaba sai Kanu Kawa, gumgai dingla ni hte ma kaji ni hpe sha Wun Pawng Mung Dan hpe sin nga ta sha ngun na i? Shan hte a lata hta kam hpa myit kaba hte Wun Pawng Mung Dan hpe ap tawn da sa na ga ai i?
Wun Pawng Mung Dan hpe makawp maga na n-ra saga ai ai kun? Tsaw ra hkung ga ai Kanu Kawa ni mung n dai lam ni hpe sung sung chyawm myit yu nga ga. Zet let kung hpan ai, atsam marai rawng ai kashu kasha ni hpe maigan mung dan ni de chyu sa kau sana kun? Nga mu nga mai ai lam hpe yaw shada let tinang a kashu kasha ni hpe maigan mung dan ni de sa na a hkaw a hkang jaw ai, n-lu lu sa hkra mung lam a myu myu hku shakut lajang ya nga ga ai. Maigan mung dan ni de du nga ai kashu kasha ni shagun jaw ai ja gumhpraw hte nga mu, nga mai ai ni mung gaw nga na re. Kashu kasha ni maigan de du nna masha a man hta arawng lu ai lam ni mung gaw nga na re. Tim, anhte a Wun Pawng Mung Dan kata Wun Pawng Myu Sha ni gaja wa jet ai nga mu nga mai lam, kup zup ai myit pyaw myit dik lam ni hpe lu nga ga ai kun ngu ai hpe mung myit yu sawn yu nga ga. Wun Pawng Mung dan kata Wun Pawng Myu Sha ni a shara hta u-ga chya sam masha ni hkrai shara la, shang wa nga ma sai. Wun Pawng Myu Sha ni a mung dan hpe chya sam myu ni madu up sha nga wa ma sai.
Dai ni na n-htoi hta anhte a mung dan hpe makawp maga na, hkye la na grai ra nga sa ga ai. Gara kaw na n gun a tsam hte hkye la na kun, makawp maga na kun. Asak kaba sai gumgai dingla, kanu kawa ni hpe shawng lam majan hpa de rawt sha ngun na i. Ma kaji ni hpe sinat, n-htu hpai sha ngun na i. Shing n-rai, anhte a mung dan hpe mahtang chya sam myu ni a lata de ap jaw kau da sa na i? Shing n-rai Wun Pawng Sha ni lamu ga n-nan mahtang bai tam wa ai kun?
Wun Pawng Mung Dan hta lai n-na tsawm htap manu dan ai la ga n tam ai sha lu da sai madu mung dan hpe makawp maga ga, gaw gap ga. Wun Pawng Mung Dan hpe teng man ai sim sa lam lu hkra, jet ai ngwi yaw lam lu hkra shakut ra ai hpe dum nga ga Wun Pawng Sha ni.
Mut Tsawm
28th August, 2009


text:
A. Gahpaw
Moi prat hta Jinghpaw ni majan hpan amyu myu gasat wa sai. Daini hta, langai, ginru ginsa la ni woi awn ai majan, gumchying du ni baw ai majan gaw lamu ga makawp maga, maden jat masing lai rai nga ai. Nam na hkanghkyi, sharaw, ugan zawn kadai mung tinang a daru magam, ahna, kawng shadap nna kaga ni hpe shangap matsut kau ai lachyum mung rai nga ai. Dai majaw, tinang a shara, ahkang aya, sari sadang, lamu ga shara hkra wa ai hte gaw majan hte shangang shakang la wa sai. Lam mi gaw dai aten hta teng sha Waja Du ni tatut kaup dang la kau ai lam hta sha madung rai nga ai. Lahkawng, kaga amyu kaba a “shangun ma; shawng si gwiran” lai hte Myen Hkaw Hkam ni a mayam hpyen la, Japan, Inglik, Amerikan ni a mayam, shangun ma hpyen la tai rai “kaga ni a yi hkyen nchyang” tai lai wa sai.
Anhte amyu yawng a matu marai langai, wuhpawng langai, ningbaw langai, karum la ai ni langai ngai hpe kam nna majan matut gasat na i? KIO/A woi ai mung rawt malan chying hkrawng gaw tsan ban ka-ang hkup jan wa sai. Masha shagu gaw ndai majan hta lai langai n rai langai hku lawm nga ai hpe, rawt malan mungga hta, “hpyen masa hte mung masa lahkawng kapyawn ai… mung shawa majan” re nga sai. Shaloi, KIO asuya hte mung shawa gaw arau majan lata gindun let Mungdan hte Amyu sha ni hpe shalawt lu ai bandung de du hkra kaning rai matut gasat sa ra ai hpe “ringchying majan lai” hte rai na hpe tang dan ai.
B. Daini na KIA Majan A Lachyum
Ndai lang na KIA a majan gaw “mung shawa a ninghkap majan re” nga 2012 ning na KIO tinggyang up a 52 ladu hkrum rawt malan mungga hta mu lu ai. Lai wa sai shata man 10 praw 11 ya shani Mitch McCornnell wa a lawu rapdaw de tang ai labau sumtang hta KIA majan hpe “Jinghpaw majan”ngu shagrau wa sai. Dai hpe 101 American Jinghpaw Rangers ni a Japan gasat ai hpe shachyaw nhtawm “KIA woi awn ai majan hpe Jinghpaw Shawa Yawng a majan” re nga shagrau da nga ai. Ndai majan gaw “shawa yawng shakut dingkren ai, lai amyu myu hte shawnglawm ai majan rai nga ai hpe mu sai. Myen amyu ni chyawm gaw KIA ni a majan, Jinghpaw shawa yawng hpe gawng malai n re ai, KIA woi ai dinglai amyu tsaw majan nga mara shagun nga ai. Miwa ni a maga gaw “u shat dan pa kashun ai majan” rai nga ai lai re. Laknak lang uhpung law law hta KIA hpe sha she madung gasat ai, mungdan ting a hpyen n’gun laba hte matut manoi gasat nga ai hpe yu yang gaw Myen Hpyendap a hkrak gran da ai masing kaba hte maren gasat ai majan re hpe mu lu ai. Rai yang, daini mungkan a ringchying ai hpyen masa lai hku nna jep joi yu dat ai shaloi, langai, ndai majan gaw “Jinghpaw Shawa Yawng shanglawm ai majan” rai nga ai hpe mungdan kata hte shinggan na masat ya nga ma ai.
Madi madun na lam gaw hpyen shang ai mung shawa hpyen hpung, mung shawa kanawn mazum hpung, majan hta share ai hte asak apnawng ai gaw mung shawa hpyen hpung na ni grau law sai. Lahkawng, ngam ai num ma hte gumgai dingla ni daini na KIO/A a mung masa polisi hpe chyena nhtawm me ra ai lam shagu hta n ningdang, n ninghkap ai hta n ga, arau lata gindun nga ai gaw daini du hkra re. Gashadawn, hpyen yen hkawm ai nan mung mung masa majan rai nga ai. Shanhte ni shawnglam na hpyen la ni hte maren yak hkak jamjau, katsi kahtet, kawsi ket, machyi makaw hkam nga ma ai. Masum, Jinghpaw hpung shawa mung n hkrit n tsang tara shang ja ja akyu hpyi ya nga ai. Mali, Jinghpaw wuhpawng shagu na ni mung myit n-gun, yu-ngwi, ja gumhpraw hte ndai majan hta karum madi shadaw ya nga ai. Manga, maigan mungdan nga Jinghpaw ni mung anhte a hpyen masa, mung masa lam a matu jagumhpraw, hpaji jaw, ninggun madun, tatut hkum nan hpe karum madi shadaw nga ai.
Kru, laklai dik ai lam gaw tengman rap ra ai democracy manu hta shatai nhtawm hpyen yen ni hpe Mungkan Wunpawng Hpung Ginjaw, UNHCR kaw nna tara shang nan sawk sagawn nhtawm hpyen yen tsin yam ni hpe karum nga ai. Sanit, jet ai munghpawm gawde na Jinghpaw ahkyak dik rai nga ai hpe mu mada ai Myen mung amyu baw ni mung karum nga ai. Ndai lam ni hpe yu ai shaloi gaw KIO/A a mung masa hte hpyen masa majan hpe madi shadaw ai ngu ai lachyum mung rai nga ai. Maga mi gaw hpyen dap tek Thein Sein asuya a n hkru ai mung masa maw lanyet hte tatut hpyen ladat hpe n ra ai, ninghkap ai lam rai nga ai. Maga mi gaw, Jinghpaw (Kachin) amyu yawng hpe lakawn, madi shadaw, pawn ba, karum shingtau, sharawt la, ninggun jaw, sai ninghtan rap ra nga ai lam rai nga ai. Jinghpaw amyu ni htum mat na hpe kadai mung n ra ai lachyum rai nga ai.
Bai ahkyak dik ai lam langai gaw anhte Jinghpaw Wunpawng shani myit mada shara n nga ai aten, Karai Kasang hpang de, tengman ai asak hkye ai mung masa de gwi gwi dawdan let kayin wa ai majaw, mungkan hta amyu kaba langai hku nna anhte Jinghpaw ni hpe matsan dum shadan shadawng la nga ai rai nga ai. Tengman ai majan gaw shawa madi shadaw ai majan rai nga ai. Tengman ai majan gasat poi shang lu ai lachyum gaw Jinghpaw amyu ni kaja wa Karai Kasang jai lang ai lakung lakap, Karai Kasang Shaprat la ai amyu rai nga ai hpe sakse-lamik kumla law law hte shanang shakang ya nga ai. Dai gaw Jinghpaw Mungdan (United Kachinland) gaw Karai Kasang Sharawng Awng ai lam hte sai ninghtan nga nna Karai Kasang sharawng awng myit up grin nga na matu rai nga ai. Dai ndai majan gaw asak si wa nga ai, Jinghpaw Mungdan, Jinghpaw amyu a asak hpe hkye mawai la ai CHYEJU WUNLI MAJAN POI nan she rai nga ai.
Shaloi matut nna anhte daini na KIA/O a hpyen masa hte mung masa majan gaw kaning rai tatut “Jinghpaw Mungdan hte Jinghpaw Shawa a Majan” dingyang rai nga ai hpe shen dinglik tang dan nngai.
C. Shawa a Ringchying Majan Gasat Lai
Ndai majan gaw shinggyim mung masa hpungtang hpaji jasat jasa hku rai yang gaw “ringchying amyu ni a majan,” dai gaw hpaw zai sat lawat hpe shading sharai, gasat ai ga re. Dai majaw ndai majan hta:-
1. Jinghpaw shawa a shinggyim prat pra atsam ningja mung rai nga ai (the quality of social life itself). Ndai majan gaw mung shawa a atsam ningja hpe shapraw shadan na ahkaw ahkang jaw ai majaw daini du hkra padang hkrun lam hta tsap share lu nga ai re. Hpyen masa hta sha n rai mung masa hta mung Jinghpaw shawa a ningja hpe lai amyu myu hte shadan shadawng na ginjang shabyin ya ra ai. Dai nan mung shawa majan lai rai nga ai. Ya du hkra mung masa galaw na shawa gaw naw hkrit let, lagu lagrim rai htinggrum kata na gamung hku she rai taw nga ai. Dai she hkrit hpa re.
2. Dai hpe Micheal Novak gaw laisa hte rawt jat ai asuya hte mung shawa a shawang ninggun hpe gindai shara tawn nhtawm, dai hpe “kanu mungdan” a amu lamang law law hte padang hkam la lu ai lakung lakap lata ni rai nga ai. Kade n na yang United Kachinland Federal Government hpe KIO woi awn nhtawm hpaw ninghtan ra mali ai. Raitim, dai hkum tsup sai n rai. Jinghpaw shawa a shawang sakjaw ninggun hte she kapyawn nhtawm ANHTE MUNGDAN a padang hpe tut mahkyu la na rai nga ai. Shawa a shawang ninggun hte asuya gaw “hka hte nga, madu jan madu wa” zawn ahkyak nga ai.
3. Anhte hta daini du hkra Federal snr Awmdawm mungdan de ga nga ai raitim langai ngai wa jaw ya, ahkaw ahkang masat, ‘maw’ nga jaw na hpe sha shawa gaw naw ala nga ai kumla re. Daini na prat gaw “madu uphkang la ai jasat hpe masat gyin gin sat la ra ai.” Dai gaw mung shawa kasi gaw shinggyim sari sadang hte mahkri shawn nga ra ai. Ringchying ai shinggyim lailen sari sadang hte nga ai mung shawa gaw sari sadang hpring ai “madu uphkang asuya” hpe mung gyin shaprat ya lu nga ai.
4. Ningrai ringchying ai mungdan de ai shaloi anhte a wuhpawng kata hta dinghkrai shanglawt ahkaw ahkang hte madu myit shanang ai ni a lapran dingkren hkat ai lam nga ai. Ndai wuhpawng kata shada dinghkren shachyen hkat ai lam hpe “yawng mayawng a manu hte shinggyim wuhpawng kata shanglawm ai lai” hku nna hparan la hkat ra mali ai. Grau nna mung chying shawa langai a pawa ahkang aya, wuhpawng, mungdan asuya a ahkang aya pawa hpe “tinggyeng akyu, tinggyeng myit machyu ai lam hta n mai jai lang ai.”
5. Daini Jinghpaw shawa gaw majan poi yu masha wutsang hta naw rai nga ai ni grai naw law ai. Tinang mung majan gasat ra ai, nga ai hpe n dum n dam rai nga ai. Billy Bradley, New Jersey Democratic lahta tsang rapdaw du wa gaw “ringchying ai wuhpawng gaw ningpawnt ninghpang ra kadawn dik ai shinggyim laisa” (most basic humanity) re nga ai. “Ningpawt Ninghpang Shinggyim Lai” hpe lit la ai lam, shada kam hpa myit, shinggyim nauna myit hkrum lai, sai ninghtan lai, hte tsawra myit manu ni hte uphkang da ai, nga ai. Dai hpe Hillary Rodham Clinton argues (dangrang ai lam) galaw ai gaw lapran le hkrang masa (the intermediary institutions) nga ai. Ndai majan gaw KIO/A a sha mung masa hte hpyen masa majan n re hpe dum ga. Jinghpaw mungdan masha shagu mung majan gasat nga ai re. Tengman ai shinggyim lai anhte mungdan hta byin tai lu na gaw shawa yawng “n hkru ai lam hpe gasat ai hta, lit la, myit hkrum, sai ninghtan, shada tsaw ra, kam hkat let kahkyin gumdin ra nga mali ai.
6. Dai rai shawa gaw Putnam shadum ai hte maren “shinggyim sut arang “social capital” hta shagreng ra ai lam hpe tsun wa sai. Shawa gaw shinggyim kanawn mazum yawng hta kung ra ai, bai madu hkum nan mung “shinggyim matut mahkai lam, hpunda, shingyim makam jasat ni hta kung kyang la ra ai. Dai lai langai hte langai a akyu ara lam a matu amu hta prinen ai lam hte jawm lata gindun gunhpai lam hpe shabyin ya ai. Shinggyim sut arang shagreng ai lam hta nawku hpung gaw gindai shara kaw amu galaw ra ai. Daini woi ningshawng nga ai ningbaw ningla ni yawng gaw “lit la chye ai shawa tai hkra mung woi jasat na lit nga ai hte maren, shawa ni nan mung tinang a lit hta kangka let gun hpai nga na gaw grau ahkyak nga mali ai.
7. Mung shawa a majan gaw dai majaw, tut e “byin nga ai mung masa hpe hkaja ai masha hte lachyum shapraw, htai shachyaw jasat chye ai ni rai ra mali ai.” Dai gaw daini na majan hta tinang mung lit la ai, shanglawm ai, tinang gara shara kaw tsap nga nna yawng a bandung de arau jawm sa ai lam mung rai nga ai.
D. Hkrit Tsang Ra Ai Lam
Hkrit tsang shara gaw tai hpyen wa chyu sha n re. Dai gaw shinggan na hpyen re majaw lai ladat amyu myu hpe ra ai hta hkan nna jai nna hkyen da sai hte maren htang gasat ai lam rai nga ai. Anhte Jinghpaw amyu ni hta grau hkrit hpa hpyen gaw kata na hpyen re. Daini gaw:-
1. Mung masa hpyen masa polisi hpe masat jahkrat da ai hte maren ningnan hpang ai kaw nna amu kre hkra jai lang ai n nga shi ai. Rawt malan chying hkrawng asak 52 ning rai wa sai aten, ningbaw langai a polisi, ningbaw nkau mi a polisi, sinna polisi, sinpraw polisi, Myen hte kanyet polisi ngu nna lang wa sai. Sum machyi ai gaw anhte ni chyu sha rai wa sai.
2. Dai ni gaw shawa hpe “Panglung mahta ai federal, munghpawm democracy” lai hte 2008 ning na hpyen dap asuya ka ai Myen mungdan gawda ai tara kanu hpe ninghkap ai hte anhte a majan hpang wa sai re. Hpyen masa mung masa hpang wa ai gaw hkrak sai, ahkyak dik gaw “gara hku hpungdim na” ngu ai gabaw re. Hpang ai kaw nna ngut kre ai aten du hkra padang dip awngdang na matu gaw, mung masa hte hpyen masa ladat sha n re, apnawng ai, machyi hkam ai, sakjaw, shakut sharang ai, tsaw ra ai, hkam mana ai ngu ai Karai masa hte arau rai ra ai.
3. Karai Kasang hpe ninghkap ai lai, Makam makam n ra ai, hpa zawn n nawn, n kaw n law, awu asin re tinggyeng myit machyu nna ndai majan hpe matut n mai gasat nga ai.
4. Ndai majan gasat ai hta kadai mung arung arai hpe madung tawn nna yawng a mai kaja lam a matu n dawdan na ahkyak nga ai. Grau ai anhte Jinghpaw amyu ni tengman ai shinggyim lai hte anhte Mungdan hpe uphkang la na myit jasat hte she majan gasat ga.
5. Anhte Jinghpaw shawa a shinggyim sut atsam ningja gaw anhte hkrai a matu re ngu nna shakum kumba gaw nna n mai rawng mat ai. Anhte a shinggyim atsam sut ningja hpe tengman ai mung masa lai, mungkan a ringchying ai democracy manu, anhte hkam la hkan sa ai hpyen masa, mung masa ninggawn lamyan hte tut e mahkri shawn nga ra ai. Anhte a gumgun gunhpai Karai Kasang, anhte hkap la hkan sa ai mung masa lai woi awn ai hta she anhte yawng shanglawm ra na rai nga ai.
E. Hpungdim
Anhte a mungdan de ai hkrun lam a majan majing gaw kata na lam ni gaw madung re. Dai gaw anhte amyu ni kade kung hpan wa ai ngu ai madang hta madung rai nga ai. Shinggan na tai hpyen ni hpe gasat na gaw magrau grang grang hte anhte a labau hta gasat padang dip wa sai re. N bung hkat ai, shai hkat ai ninggun ni gaw anhte a wuhpawng hpe grau nna jahten shaza nga ai hpe dum ra nga ai. Anhte gaw kungkyang, hpaji rawng ai lai jasat hte anhte a mung masa hte hpyen masa hpyen man lahkawng yan hpe kalang dat gasat nga ai. Ndai aten kadai a polisi, kadai hpe kam nna, kadai kaw madung shamyet nna anhte matut majan gasat na gasan gaw ahkyak ai.
Anhte gaw (the principle of capacity of adjust and a kind of defensive identity politics of their own) anhte a mung masa hkum masat hte maren makawp maga na hte jahkuk la na lam rai nga ai. Ndai lai hta KIO asuyu ya gaw “Anhte hpe hkye la ai lawt lam mung masa lai hpe woi bung hkup ai asuya hkrang kaba hpe woi gaw de na rai nga ai.” Maga mi de Jinghpaw shawa gaw “sharawng myit hte ringchying ai lit la, hkaja, sawk sagawn, dawdan la, shada pri nen, amu jawm gindun ai jasat hte shinggyim sut ningja hpe shagreng ai majan hta gasat nga ra mali ai.” Anhte yawng gaw dai tengman ai hpyen masa hte mung masa hpe Karai hta lashum ai makam, shada jawm gindun ai lai, bai tinang gawde nga ai mung masa lamyan hta sadi dung myit hkrum let, anhte hpe asak hkrung na n ra ai amyu kaba polisi hpe tut nawng gasat na rai nga ai.
Kingdom Promoting Research
The Society for Promotion of Kingdom Value, Burma
February 7, 2012
Shamyet Shanat Laika
1. Robert Wuthnow, Christianity and Civil Society, Valley Forge, Trinity Press International, 1996.
2. Tingnyang Up, 52 Ninghpring KIO Rawt Malan Mungga, Feb5, 2012.
3. Lahpai, Shawng Htoi, The Struggle for Kingdom Citizenship (Karai Mungdan a Mungchying Majan); Luke 19:11-27; James: 2:14-26, a Sermon of Sunday Community Service, The Kachin Theological College, Nawng Nang, Myitkyina, February 22nd 2012.


text:
1. Dai ni e tsawra ai ningsha ni gaw, Madu a man e du hpawng nna, lak lai ai n dai poi ninghtoi hta e, Madu hpe chyeju dum hkungga jaw.
CHO: Hkap la rit, Oh hpan Madu Karai e, ningsha ni nawng ya ai hkungga hpe, chyoi pra ai na a Karai tsaw myit hte hkap la ya rit Oh Wa Karai e.
2. Dai ni e tsawra ai ningsha ni gaw, Yesu a hkungga hte pawng nna, alu hte tsabyi chyaru muk ni hpe, Na man e naw ku let hkungga jaw.
3. Dai ni e tsawra ai ningsha ni gaw, masha yawng akyu chyeju lu na, si ai hte naw hkrung nga ai ni yawng hpe, myit dum let chyoi pra ai hkungga jaw.


text:
Nam-un Mare grup-yin
KIA, masat (4) dapba npu, masat (9) dapdung hpyenhpung ni September 21, 2011 (Chyanun) ya shani ginra shimlam a matu ginra gawan hkawm nga yang Nam-um hte Dima mare lapran na Shwe Pyi Thit shara hta nga ai Myen asuya a Htawng bungli dabang sin ai Balik ni hkap gap ai majaw 1:00 pm ten daram hta gap hkat ai lam chye lu ai.
Gap hkat ai shara gaw Muse – Lashio mawdaw lam makau na Nam-um mare kaw nna, mile 8 shang ra ai shara kaw rai nga ai. Dai Htawng bungli dabang a hkra maga kaw gaw Myen asuya a Kani Dawn dabang langai nga ai lam mung chye lu ai.
KIA, masat (9) dapdung hpyenhpung ni hpe Myen asuya balik ni shawng gap bun ai majaw, KIA hpyenla ni bai htim gap wa ai hta Myen asuya balik ni yawng hprawng ayai mat wa ai lam mung chye lu ga ai. Dai majan hta Myen asuya balik marai (8) hpe KIA hpyenla ni lu rim la ai hte M-22 sinat lau (4), sinat kadun lau (4) mung lu zing la ai lam chye lu ai. Dai hta, Htawng kata rawng nga ai, Htawng masha marai (55) hpe mung Mungkan Simsa lam masat nhtoi hku nna, yawng hpe shale dat ya ai lam mung chye lu ai. Dai htawng masha ni hta mung masa la, Rawt Malan hpung na hpyenla ni, Kani manghkang byin ai ni lawm ai lam chye lu ai.
Dai ginra hta sin nga ai, Myen asuya Balik ni gaw laiwa laisa ni hte grup-yin mare masha ni hpe jahkrit shama, jep shagyeng ai lam galaw ai ni re hpe mung na chye lu ga ai. KIA hpyela ni kaw nna Htawng bungli dabang hpe shang zing ai lam galaw ai raitim, dai shara a hkra maga kaw nga ai, Kani dawn dabang hpe tsepkawp sa ahtu hkra ai lam hpa galaw ai hpe mung chye lu ga ai.


text:
Chyum Mungga Daw (1) 2Hkaw Hkam 5: 14-17
Ya hti na gaw, Hkawhkam Laika Lahkawng hta na rai nga ai.
Mang-gang kap ai Naman gaw, Karai Kasang a masha wa Elisha tsun ai hte maren, Yawdan hka de yu wa nna, shi hkum hpe sanit lang kapruk jang, shi a hkum shan gaw, ma kaji a hkum shan zawn san pra wa ai.
Dai rai nna, shi gaw shi a ali ama ni hte rau, Karai Kasang a masha wa hpang de bai sa nna, shi a man e tsap let, Yu u, Isarela mungdan hta kaga, ga ningtsa ting hta e Karai Kasang shaje n nga ai gaw, ya ngai chye se ai; dai rai nna na a mayam wa a kumhpaw kumhpa hpe hkap la u, ngu wu ai.
Myihtoi wa chyawm gaw, Ngai daw jau ai Madu hkrung nga ai hte maren, ngai nhkap la na nngai, ngu wu ai. Naman shadut timung, shi nhkap la hkraw wu ai. Bai Naman gaw, Nang nla timung, na a mayam wa hpe lawze lahkawng htaw dang ai ga htingbut jaw dat rit; na a mayam wa gaw ya kaw nna, wan nat hkungga rai timung, hkungga amyu kaga rai timung, Madu hta kaga, hpara shaje hpe nawng ya na nrai, ngu nna myihtoi wa hpe tsun wu ai.
Ya hti ai gaw, Karai Kasang a Mungga rai nga ai.
Chyum Mungga Daw (2) 2Timohti 2: 8-13
Ya hti na gaw, Timohti hpang de, San Pawlu shangun dat ai Laika Lahkawng hta na rai nga ai.
Dawi a aru arat rai nga ai Yesu Hkristu gaw, si mat ai ni kaw na, bai hkrung rawt sai, nga nna ngai hkaw tsun ai Kabu Gara Shiga hpe adum nga u. Dai Kabu Gara shiga a jaw e, nhkru ai wa zawn bawng dung hkra, ru yak ai hkrum nngai, rai timung, Karai Kasang a mungga gaw sharen da ai hkrum lu ai nrai. Dai re ai majaw, Karai Kasang e lata la hkrum ai ni gaw, Hkristu Yesu hta e hkye hkrang la ai hkrum nna, htani htana na hpung shing kang hpe hkam la lu mu ga, shanhte a matu mara ndai ru yak ai lam mahkra hpe hkam sharang nga nngai.
Ga ndai gaw, kang ka re ai ga rai nga ai: Anhte shi hte rau si sayang gaw, shi hte rau hkrung lu na ra ga ai. Anhte myit nhtum ai sha shakut sharang yang gaw, shi hte rau up lu na ra ga ai. Anhte shi hpe nyet kau yang gaw, shi mung anhte hpe nyet kau na ra ai. Anhte kangka nrai nga timung, shi gaw kangka rai nga ai: kaning rai nme law, shi hkum nan hpe n nyet kau lu ai.
Ya hti ai gaw, Karai Kasang a Mungga rai nga ai.
Kabu Gara Shiga Luka 17: 11-19
Ya hti na gaw, Luka a Laika hta na Madu a Kabu Gara Shiga rai nga ai.
Yesu gaw, Yeruslem mare de lung wa nga yang, Samari hte Galile mung lapran hku lai sa wa ai. Kahtawng langai mi de shang yang, mang-gang kap ai masha marai shi Yesu hpe hkap mu nna, tsan ai kaw tsap nga let, Yesu e, Madu e, anhte hpe matsan dum la mi law, ngu nna jahtau ma ai. Yesu, shanhte hpe mu jang, Nanhte a hkum hkin-jawng ni kaw wa madun dan mu, ngu dat mu ai rai nna, shanhte sa wa nga yang, san pra mat ma ai.
Shanhte hta na marai langai mi gaw, shi a hkum san pra mat ai hpe mu chye jang, bai nhtang sa nna, nsen kaba hte Karai Kasang hpe shagrau sha-a nga ai. Yesu a lagaw nhpang e, ding nyawm dagup nna, Madu hpe chyeju dum wu ai: dai wa gaw Samari masha rai nga ai.
Dai rai nna Yesu gaw, Marai shi san pra mat masai nrai ni? Marai jahku gaw kanang rai wa ma ta? Ndai tsasam masha hta kaga, Karai Kasang hpe shagrau sha-a na matu, bai nhtang sa ai masha langai mi mung n nga a ni? ngu nna tsun nhtawm, dai wa hpe, Rawt nna nta de wa nu; na a kam sham ai gaw nang hpe hkyen la nit dai, ngu nna shi hpe tsun dat wu ai.
Ya hti ai gaw, Madu a Kabu Gara Shiga rai nga ai.


text:
HANSON HKALUP
CHYUM LAIKA KOLIK A
HPAJI LITHKAM
HTE SAN HTAI AI LAM
Mungga Nsen - Hpaji
Lithkam langai hku nna H.B.B.C hta gara daw ni hpe woi awn nga ai kun?
Dr.Zau Ba - Hpaji
Lithkam langai hku nna Hanson a Karai hpaji daw hta lit la woi awn ai hku nna
jawng up kaba hpe madi shadaw let Karai a magam hta shang lawm nga ai re. Hpaji
Lithkam hku nna lit la ai magam ni gaw;
(a) Karai
hpaji hpe shi a degree janmau hte shi sharin ya lu na matu sharin matsun ka
lajang ai lit.
(b) Sharin
gabaw ni hpe sharin ya lu na matu sharin sara / num hpe hprai shatsam ai lit.
(c) Jawng a
aten chyarang (Timetable) hte sharin ladaw matsun (Academic calendar) ni hpe
masat shapraw ya ai lit.
(d) Sharin
sara ni a sharin achyin ya ai lam tang du lu na matu ra ai hku matsun na lit.
(e) Sharin
hkam la ai jawngma ni a kung hpan chye chyang ai madang tsaw wa hkra woi awn ai
lit.
(f) Hpaji san
jep ai lam hte janmau shagrau ai lam ni hpe woi awn na lit.
(g)
Jawng a laika dum hte seng ai magam ni matsun na lit ni re.
Mungga Nsen - H.B.B.C a
hkam la kam sham ai hte hkan sa tsap ai mahkrun gaw hpa rai kun?
Dr. Zau Ba - H.B.B.C a hkam la kam sham ai makam
gaw Hkalup makam re, dai makam hta "Madung" ngu ai mahkrun hku nna
tsap nga ga ai. Dai ni mungkan hta Hkalup mying she la tawn tim, Chyum laika
hpe ninghkap ai, dinglun ai mahkrun ni mung law law rai wa sai hta anhte gaw
" Madung" ngu ai "Chyum laika hpe Karai a Mungga nan re"
ngu ai hpe tsa lam shadang tup hkap la ai mahkrun hta tsap nga ga ai.
Mungga Nsen - Sharin sara
ni hpe subject garan wa ai ten hta hpa baw hpe madung dat na garan ai kun?
Dr. Zau Ba- Sharin
sara ni hpe subject garan jaw ai hta, (a) Shanhte a chyum laika jawng lung wa
ai hta specialize galaw wa ai (laksan madung dat hka ja wa ai) hta hkan nna
garan ai. Biblical Languge kun? Leadership ngu ai ningbaw ningla kun? Theology
ngu ai Karai hpaji kun? Ministry ngu ai sasana magam hpe madung tawn nna hkaja
wa ai kun? ngu ai hpe yu ai. (b) Mahkrun madup hpe yu nna garan hprai shatsam
ai.
(c)
Tinang myit lawm ap nawng ai hpe yu nna hprai shatsam ai.
Mungga Nsen - Sara ni a
sharin jahpat ai lam tang du, n du hpe gara hku jep joi ai kun?
Dr. Zau Ba - Sara ni
sharin jahpat ai lam tang du n du ngu ai gaw,
(a)
Jawngma ni a chye chyang ai madang hpe yu ai.
(b)
Jawngma ni a wenyi madang hpe yu ai.
(c)
Evaluation ngu ai bai nhtang maram ai ladat ni hku nna maram ai.
Mungga Nsen - Jawngma ni
a hkam la ai lam mung tang du, n du hpe gara hku jep joi ai kun?
Dr.Zau Ba - Jawngma
ni hkam la ai lam tang du, n du ngu ai hpe
(a)
Sanpoi san jep ai lam hku nna jep joi ai.
(b)
Practical work ngu ai tatut magam jaw nna jep joi ai.
(c) Tsang
tsaw ai jawngma ni hpe gaw discussion ngu ai tsun bawng jahta ai lam, field
work ngu ai magam ni hte jep joi ai. Research ngu ai sawk tam ladat ni hku nna
mung jep joi ai.
(d) Jawng yu
mat wa nna magam de shang mat wa ai ni a performance ngu ai magam tatut wa
galaw ai lam hpe mung bai maram yu ai.
Mungga Nsen - Jawngma ni
a Sanpoi Awng / Hkrat hpe gara hku masat
ai kun?
Dr. Zau Ba - Jawngma
ni a san poi Awng / Hkrat masat ai lam gaw janmau madang hta hkan ai.
(a)
Ntsa lawm gaw 60% ngu nna masat tawn ai.
(b)
Lahkawng ning lung ai hta 60% lu yang gaw Dip.Th lu na.
(c) Lahkawng
ning hta 70% lu yang she G.Th ngu ai janmau a matu masum ning ngu ai ninggam de
shang lu ai.
(d) G.Th hta
70% lu yang she B.Th / B.Min madang de shang lu na re.
Mungga Nsen - Dai ning na
jawngma ni hpe sharin ai subject ni ram ram jat wa ai hpe mu mada ai. Gara hku
yaw masing hte jat ya ai hpe tsun dan ya rit?
Dr.Zau Ba - Re dai
ning jawngma ni hpe sharin ya ai subject ni jat wa ai. Tim, shayawm kau ai mung
nga ai. Jat ai gaw tatut jai lang ra ai baw hpe jat ai, wenyi lam gaw gap ai
baw sharin gabaw ni jat ai. Nkau mi hpe shaw kau ai gaw shayawm ai hku gaw n
re. Shi a janmau tsang madang hta n ra ai hpe shaw kau ai she re. Shawng shawng
daw hta G.Th madang e kaga maigan hkan B.Th hte M.Th madang hta she sharin ya
ai baw ni lawm ai, dai zawn re ai hpe gaw shaw kau ai. Yaw shada ai lam gaw Knowledge
base education system ngu ai machye machyang lu na hpe madung tawn ai lai
ladat kaw na skill base education system hte life building education system ngu
ai kung kyang lam hte wenyi asak hkrung lam gaw gap hpaji ladat de rai wa ai
re.
Mungga Nsen - Jawng kaw
na Library gaw jawngma ni hpe gara hku madi shadaw ya lu ai ta?
Dr. Zau Ba - Jawng
Library gaw jawngma ni a matu mana maka akyu rawng ai re. Library ngu ai gaw
hpaji maw nan re. Jawng gawk e sharin ai hpe sha ram dum mat yang gaw jat na
lam n nga ai. Tinang nan hti sawk hka ja ai ladat hku nna chyum laika hpaji
madang hpe jat la ra ai.
Mungga Nsen - Jawngma ni
Library hpe chye lang wa na matu gara hku galaw na hpe matsun dan ya rit?
Dr.Zau Ba - Library
chye lang wa na matu sharin ya ai hta research sawk tam ladat hte sharin ya na,
bai reading assignment ngu ai laika hti na bungli ni jaw na ahkyak ai. Library de shang wa ai hte gaw librarian hku nna
laika dum gara hku jai lang na tsun dan chyalu sha re.
Mungga Nsen - B.Th hpe
(2) ning (3) ning hte shangut la na matu dai jawngma gaw hpa ni galaw ra na ta?
Kaning rai tsang madang nga ra na kun?
Dr.Zau Ba - B.Th
hpe (2) ning shing n rai (3) hte ngut na matu gaw,
(a)
Shinggan mungkan hpaji janmau lu ai wa rai ra ai.
(b) Sharin
matsun hta core (sh) akri hku nna masat tawn ai sharin gabaw ni hpe ngut kre
hkra htai ra ai, awng ra ai.
(c)
Research (sh) Thesis langai ngai ka ra ai.
(d) Oral
(N-gup aga hku htai ai san poi) test hte Comprehensive exam (Kahprwi san poi)
awng ra ai.
Mungga Nsen - H.B.B.C hpe
dai hta grau galu kaba wa na matu masing jahkrat da ai ni nga ai kun?
Dr. Zau Ba - H.B.B.C
gaw matut manoi dingngam rawt jat wa ai jawng rai ra ai. Hpaji janmau madang
jat wa na mung masing nga ga ai. Dai ni hta,
(a) Sharin
sara ni a tsang madang hpe Doctrate madang de law law lu du na matu masing nga
ai.
(b) Kade nna
yang Master degree madang janmau lu jaw na mung yaw shada tawn ga ai.
Mungga Nsen - J.W.M.H
ting a hkam la kam sham ai lam hpe tatut woi awn nga ai gaw H.B.B.C re ngu chye
na lu ai. Lama wa Hpung Langai ngai (sh) Ginwang langai ngai makam hta yit shai
wa ai lam nga jang H.B.B.C hku na gara hku lam woi lakawn la na hpe tsun dan ya
rit?
Dr. Zau Ba - Hanson
gaw J.W.M.H a hkam la kam sham ai lam hpe tatut woi awn nga ai gaw teng ai. Rai
tim ading tawk direct control hku gaw n re. Hpung shawa masha ni hpe woi awn ai
magam gun ni hpe jahpat ai ladat hku nna she re. Makam masham hte asak hkrung
lam hta kam ram ai magam gun law law hpe shangai shalat n htawm shanhte a woi
awn ai lam hta hpung masha ni su hprang kung hpan wa na re. Su hprang kung hpan
nna makam hta ngang kang ai hpung masha ni a akyu hpyi ap nawng nna dawdan ai
mahkrun hta she J.W.M.H ni tsap nga ai re. Lam mi hku tsun ga nga yang tinang a
makam hte mahkrun hpe lata ai gaw hpung shawa masha ni she re, H.B.B.C ni ading
tawk aming jahkrat nna matsun ai lam n re ngu ai hpe chye na ga.
Hpung langai
ngai makam kaw na yit wa yang H.B.B.C gaw ading tawk shang tek ai baw Local
Church Automony hpe lai nna magra ai baw gaw n galaw na. Rai tim, jaw ai hte n
jaw ai hpe garan ginghka dan na, tsawra myit hte shadum jahprang na, akyu hpyi
let nden marai hte lakawn na shadum jahprang na gaw H.B.B.C a lit re.
Mungga Nsen - Hpaji
Lithkam langai hku nna Hpung shawa mahkra hpe tsun dan mayu ai lam, Hpaji jaw
mayu ai lam ni nga yang naw tsun dan ya rit?
Dr. Zau Ba - Hpung
masha ni hpe ngai hpaji lithkam hku nna tsun mayu ai lam gaw;
(a) Hanson a magam gaw anhte hpung masha hkum dingdek
hpe Karai nan jaw ap tawn ai magam kaba re ngu tsun
mayu ai. Hanson kaw magam jum lang na nanhte kanu kawa ni hpe jai lang let
Karai e shatsam da hkrum ai anhte sara ni a lit chyu sha n re. Anhte yawng a
lit kaba re.
(b)
Hanson magam gaw Wunpawng amyu sha ni a matu sha n
rai Myen mungdan ting Hkristu a hkye hkrang la ai mungga chyam bra wa lu hkra jawm
myit shingran tawn nna shakut ga ngu mayu ai.
(c)
Ap nawng nna maka kap ai kashu kasha law law hpe
chyum jawng de sa ga. Hkum hkrang hkam kaja zeng ai, myit su ai, wenyi maka
rawng kashu kasha ni hpe chyum jawng de sa ga. Karai a magam gaw a lu ai, hkik
hkam ai magam re hpe dum nga ga.
(d)
Chyum jawng yu wa ai kashu kasha ni hpe hpung e
lata hkap gindun la ga, hkum tsup na sai chye na sai, kung na sai ngu ai hku n
sawn la ga. Nanhte kanu kawa ni lata gindun la ai lam gaw grai manu dan nga ai.
(e)
Hanson a magam hta ap nawng shang lawm ai kanu kawa
ma hkra hpe chyeju grai kaba ai, Karai Wa matut shaman ya u ga law.
.