text:
RAU SA NA KUN?
Munghpawm langai hku n'kam sa sai majaw myen hte bawsang ni dai ni du hkra gasat hkrat ra nga re, madu mung daw madu ga hkrung shada up hkang shangun mayu yang hpa majaw dai ni du naw gasat ra nga na rai ta? Dai ni KIO/KIA a mung masa ningshawn gaw ngai hku na mu yang munghpawm hku sa n'htawm madu mungdaw madu up hkang lu ai de sa nna, madu up hkang ahkaw ahkang lu yang gaw mungdan lu ai hte maren rai nga ai dai kaw na awmdawm shanglawt lu na gaw naw n'yak na re, ngu ngai hku na mu ai, raitim myen gaw dai masa de du hkra n woi sa ai, manai makai rai ten garawt nga ai, kaja nga yang UNFC hku teng myit hkrum ai hte bawngban sa lu yang gaw mungkan na mung madi shadaw ai hte grau htap htuk ai, n'gun nga ai re, myen hkrit tsang dik ai mung dai masa re rai yang ya dai masa n'du shi yang UNFC gaw shingran zawn mung masa pandung n'du ai de du nga ai.
Hpyen masa ginsup ai gaw hkum hkrang dubaw asak htu jaw nna ginsup ai lamang rai nga ai zawn hpyen masa ginsup ai a marang awngdang ai hte hkrat sum ai lam byin shangun nga ai. Yawn hkyen jamjau arang law law bang ra ai hte kabu kara ai n'gun kaba mung byin shangun nga ai. Mung masa ginsup ai gaw masha law law hpe galai shai shangun lu ai zawn masha hpung kaba hpe si shangun nga ai. Raitim myu langai mi matu gaw mung masa hpyen masa n'nga yang n'mai ai ahkyak kaba re.
Ahkyak kaba ai,manu dan dik ai, sutlu manu dan dik ai lamu ga mungdan re majaw masha yawng a ra sharawng ai, manu shadan ai, myit shang sha ai hte hpyen law nga ai re. Dai ni annau ni hpe grau myit shang na matu, grau mung masa amyet lu na matu hpaga masa hpe mung masa hpyen masa hku jai lang ra nga ai re. Masha yawng myit shang sha nga ai hpakant hpe pat ra ai zawn Dap kaba 4 dung 8 hku len shalai na hkyen nga ai Gas salu hte yenan sau dumlawm lam hpe pat nan pat ra ai hte anhte ahkaw ahkang n'lu ai, ahkang n'hpyi ai nmai lai hkra galaw ra ai.anhte lamu ga hta galaw nga ai hpaga masa yawng hpe n'mai galaw hkra jahten ra ai, myen hte miwa a lapran hkra machyi ai lam nga yang chyu mung masa hpyen masha amyet pru na re majaw yawng myit shang sha ai hpaga masa hte mabyin shara ni hpe jai lang ra nga ai.
Mung masa hpyen masa hku madi madun na gaw hpyen yen tsin yam masha ni re, dai ni mabyin hte garum ningtum ai lam hpe law law htawng madun ra ai, myen gaw dai ni hpe shinggyin nauna myit hte garum na ladat n'nga ai hte sat sharu nga ai myu shamyit nga ai masa hpe ja ja tsun madi madun ra ai, Garum sa wa na ni hpe mung pat hkum ai masha shinggyin ahkaw ahkang tawt lai ai lam ni hpe law law lawan lawan ten shagu lang hte lang htawng madun ra ai,UN hte EU Asean US de ding yang tang ra nga ga ai.
Ya kalang bai n'gun kaba dat nna maigan du myu sha ni yawng mungdan shagu ninghkap n'gun kaba lawan madun ra ai, mung masa lam bawngban sa wa na hta n'gun kaba re.rawt malan masat shani yawng n'gun madun lu yang kaja dik rai na re.
Myen hta miwa hpe grau hkrit ra ai,myen mung kaw shaning galu sai chyup lu na matu myen hpa galaw shangun yang galaw ya ai, maidang masawp kashin shangun tim galaw na sha re,myen a kaichyan yawng gaw miwa chyu galaw ya na masa nga ai. Manu dan dik ai lamu ga re majaw miwa a hpaga masa gaw annau ni matu tsang dik ra ai hte hkrit tsang ra dik ai lam re.
Yup pyaw nga ai madu a ma ni a myi man hpe azi yu masawp yu nna n'gun la ga.
Shanglawt sai.
By:Baren Numraw
Ref: JPKsa
Ahkyak kaba ai,manu dan dik ai, sutlu manu dan dik ai lamu ga mungdan re majaw masha yawng a ra sharawng ai, manu shadan ai, myit shang sha ai hte hpyen law nga ai re. Dai ni annau ni hpe grau myit shang na matu, grau mung masa amyet lu na matu hpaga masa hpe mung masa hpyen masa hku jai lang ra nga ai re. Masha yawng myit shang sha nga ai hpakant hpe pat ra ai zawn Dap kaba 4 dung 8 hku len shalai na hkyen nga ai Gas salu hte yenan sau dumlawm lam hpe pat nan pat ra ai hte anhte ahkaw ahkang n'lu ai, ahkang n'hpyi ai nmai lai hkra galaw ra ai.anhte lamu ga hta galaw nga ai hpaga masa yawng hpe n'mai galaw hkra jahten ra ai, myen hte miwa a lapran hkra machyi ai lam nga yang chyu mung masa hpyen masha amyet pru na re majaw yawng myit shang sha ai hpaga masa hte mabyin shara ni hpe jai lang ra nga ai.
Mung masa hpyen masa hku madi madun na gaw hpyen yen tsin yam masha ni re, dai ni mabyin hte garum ningtum ai lam hpe law law htawng madun ra ai, myen gaw dai ni hpe shinggyin nauna myit hte garum na ladat n'nga ai hte sat sharu nga ai myu shamyit nga ai masa hpe ja ja tsun madi madun ra ai, Garum sa wa na ni hpe mung pat hkum ai masha shinggyin ahkaw ahkang tawt lai ai lam ni hpe law law lawan lawan ten shagu lang hte lang htawng madun ra ai,UN hte EU Asean US de ding yang tang ra nga ga ai.
Ya kalang bai n'gun kaba dat nna maigan du myu sha ni yawng mungdan shagu ninghkap n'gun kaba lawan madun ra ai, mung masa lam bawngban sa wa na hta n'gun kaba re.rawt malan masat shani yawng n'gun madun lu yang kaja dik rai na re.
Myen hta miwa hpe grau hkrit ra ai,myen mung kaw shaning galu sai chyup lu na matu myen hpa galaw shangun yang galaw ya ai, maidang masawp kashin shangun tim galaw na sha re,myen a kaichyan yawng gaw miwa chyu galaw ya na masa nga ai. Manu dan dik ai lamu ga re majaw miwa a hpaga masa gaw annau ni matu tsang dik ra ai hte hkrit tsang ra dik ai lam re.
Yup pyaw nga ai madu a ma ni a myi man hpe azi yu masawp yu nna n'gun la ga.
Shanglawt sai.
By:Baren Numraw
Ref: JPKsa


c: text/html

text:
MYEN HPYEN NI CHEMICAL WEAPON HTE SHANGLAWT HPE GASAT
October (30) Laban,
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya hte(6) ya tup gap hkat ai Ga Ra yang, Shwi Nyawngpin Lung Zep kadawng majan hta myen Asuya hpyen dap hpyen hpung ni gaw hkrat sum ai nau law wa ai majaw Mungkan Ninggawn rap daw kaw na pat tawn da ai Dadu lak nak (chemical weapon) ni hte KIA hpyen hpung ni hpe gap bun ai lam na chye lu ai, myen a prat dep hpuntang (shingchyai) laknak nsa marawp hkrup ai tinang KIA hpyemnla marai 10 daram gaw baw sin, matut manoi madawn ai hte kya gumhpap mat nna nmai gasat mat ai lam na chye lu ai.
Bai, mani Oct. 29 bat kru ya Laiza hte nau ntsan ai Ntap Bum gasat poi hta mung myen hpyen ni gaw shanhte dap ni nau si hkala wa ai majaw Dadu (shingchyai) laknak (chemical weapon) ni hte KIA hpyen hpung ni hpe gap bun ai majaw KIA myu tsaw hpeynla marai 4 daram gaw matut gap nmai hkum ting kya gumhpap mat ai the madawn hkrai madawn rai byin ai lam tatut majan shang nga ai shawng lam ginra de na ni shana wa ai.
Gara hpan ganing re laknak re hpe hkrak nchye tim dai gaw prat dep hpuntang laknak (Chemical Weapon) re hpe asan sha dan dawng nga sai lam hkrum katut ai ni sakse hkam dat wa ai. Ndai zawn n-tara ai ladat hte UN mungkan rapdaw a hpyen ritkawp tara hpe tawt lai ai myen Asuya hpyen dap ni hpe mungkan rapdaw UN kaw na mung, mungkan mungdan shara shagu na ni mung jawm ninghkam mara shagun ra nga sai ngu mu mada ai.
CHEMICAL WARFARE
The Kachin Independence Army has been defending against the offensive Burmese military in the areas of Ga Ra Yang and Shwi Nyawngpin Lung Zep village for 6 days now. During the six days of fighting, casualties and death tolls of the Burmese military arose as now they ended up using Chemical weapon against the KIA soldiers. 10 of the KIA soldiers had incapacitated as being exposed to the chemical weapon by inhaling the lethal airborne agent which caused them dizziness, vomiting continuously and weakened.
Again, yesterday on Oct.29, Saturday, many Burmese soldiers were killed in the battle zone at the Ntap Bum village (a strategic location of KIA) not very far from the KIA head quarter in Laiza. 4 KIA militias were gassed and incapacitated by the lethal chemical weapon of the offensive Burmese military.
Although what kind of chemical weapon exactly used is not yet known, but the lethal agent of chemical weapon affects the KIA soldiers severely. It is a crystal clear-cut indication that the Burmese military really possesses the Weapons of Mass Destruction and showing off these weapons of massive destructive power to the whole world in this renewed civil war. Burma is the signatory of the Chemical Weapon Convention but has not ratified the treaty yet as of today. The United Nations, The Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (OPCW), and the International Communities must condemn and ban the uses of the chemical weapon by the offensive Burmese military against the KIA.
-----------------------
facebook comment
Mung San
Shanglawt ni hpe tsun hpyi nem mayu ai. Nanhte na stand hpe atsawm hkrak hkrak ka nna mungkan de, myen ni grau law malawng hti na de, lawan she naw shakut shabra ga. Theinsein wa hpe mung shadu ga. Dai stand hpe hkrak chye sai nga jang, mungdan kata kaw nga ai (esp. yangon, madalay) ni dai hpe lang nna movement langai shabyin ra sai. Dai shaloi anhte minority ni hpa baw hpyi ai ngu ai hpe yawng chye na re. Anhte a kashu kasha ni a matu loi naw machyi hkam ga. Laiza kaw hkrai kyi rawng nga n mai sai.
------------------
Myen mung kata nga ai, myit su ni hte ramma ni grau nna Yangon, Mandalay hkan nga ai ni hpe ndau n mayu ai. Movement langai lawan shabyin dat ra sai. Suicide bombing gaw anhte na choice n re. Law law n re, Jinghpaw ni tsa kaba sha lam ntsa jahkring mi rai rai, she pru dat yu mu. Myen mung shara shagu na case byin ra ai. Dai hku sha n rai jang Derek wa mung hpa n lu galaw ai nga tsun nga ai. Lawan wan. Loi mi naw machyi hkam na hku she naw myit ya ga. Si htum wa nga ai.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Saturday, May 5, 2012
Liberal Party's Luncheon and Round table on Multiculturalism
Liberal Party a Multicultural Round Table Zuphpawng e Stella Hkawng Naw kaw na Kachin ni a real situation hpe tang madun nga yang(video clip hpe Slg. Nlam La Seng kaw na cellphone hte record ai re)
Daini May 5, 2012 Sheraton Hotel, Toronto, Canada kaw galaw ai Liberal Party a Multicultural Round Table hta anhte Jinghpaw marai mali ngai La Seng, Ah Put(Stellar Hkawng Naw), N'mut Tu Ja, hte Slg. Nawgu Tang Gun ni sa shang lawm saga ai. San htai galaw ai hta shayi Ah Put(Stellar Hkawng Naw) hku na shaga/san ai hpe Canada Liberal Party na ningbaw Bob Rae kaw n'na htai ya ai lam galaw ai, n-gun lu na zawn re lam langai gaw Ah Put(Stellar Hkawng Naw) tsun shaga ngut ai shaloi sa du madat ai myitsu ni yawng Ta hpawk dum n-gun jaw ai hpe hkam la lug a ai. MP marai shi (10) jan sa du dung lawm ma ai. Canada na community ningbaw ni marai 500 grup yin du dung madat lawm ma ai.
Slg. Nlam La Seng
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Myitrum manang ni, “ Mungkan Shinggrup” ngu ai M Ga Shagawp re yaw. Sammung, Namhpakka kaw mani Laban e majan byin ai. Anhte dang nna, sinat lau 4 lu la ai lam na lu ai. Hpakant, Pangwa gasat poi shiga n na jat ai raitim, Padang dip da ding-yang rai nga ai lam chye lu ai. Mani Miwa hte M tsun kazik bu ai Pa Ye Shi Wu mung lai mat sai. Dkb Yang Chyu Ring tsun ai; October praw de grau n-gun kaba hte den na re nga ai a matu, anhte mung grau n-gun kaba kahkyin nna matut kyu hpyi na re yaw.
JIC
More++++


text:
Ya hte kade nna shi ai aten hta sha shiga mungkan hta tsaw dik masat da hkrum ai Pulitzer kumhpa kaba hpe Wunpawng shayi Esther Htu San kaw nna shagrau hkam la lai wa sai. Shi a daidaw buga, hpaji sharin hkam la ai lam, magam bungli galaw sa wa ai lam, shagrau kumhpa kaba […]
Category: Labau
Jiwoi Jiwa Prat Nat Jaw Jau ai Lam
Jiwoi jiwa nat jaw prat ten hta Jaiwa, Dumsa ngu ai nat sara kaba ni gaw, anhte Pawng Yawng sha ni a nga sat nga sa lam hta grai ahyak ai hku shang lawm lai wa sai ni rai ma ai. Raitim daini na aten hta gaw, Hkristan, Bukda makam de malawng maga shang gale […]
Ningbaw Kaba Maran Brang Seng a Labau Kadun
By Nor Koo Ningbaw Kaba Maran Brang Seng (13 ning ladu hkrum masat) KIO/KIA hpe woi-awn lai wa sai Nb. Kb. Maran Brang Seng gaw 2007 ning August shata 8 ya hta mungkan ntsa na wundoi mat wa ai gaw shaning 13 ladu hkrum sai. Shi n nga mat sai. Shi hpe n mu mada sai. Raitim, […]


text:
Asak Galu Tsi (Snr) Numru Jahku Tsi (snr) Dinghku NgwiPyaw Tsi
Asak Galu Tsi (Snr)
Numru Jahku Tsi (snr)
Dinghku NgwiPyaw Tsi
Hkawp Pungwa
Wunpawng sha ni a tsi hpaji hta, tsihkrung tsinan, bumtsi, tsi maidut ngu shamying ai hte jai lang ai lam law law nga ai kaw na ndai tsi a lam hpe ginlen shalai nngai.
Laklai ai lam gaw shinggyim num la mazum ai lam, Myitmang Hpaji, Sawnhpan Hpaji ni hte mung seng nga ai. Ndai hta, 9 x 1 = 9 ( 9 langai lang 9 ), 9 x 10 = 90 ( jahku shi lang jahku shi ) ni gaw n lawm ai. Lawu de tang madun ai (9) lang hpe shawng jawm myit yu ga.
9 x 2 = 18 9 x 6 = 54
9 x 3 = 27 9 x 7 = 63
9 x 4 = 36 9 x 8 = 72
9 x 5 = 45 9 x 9 = 81
Ning re ai majaw Numru Jahku Tsi ngu mying ai re nga ma ai. (Jahku lang hte seng ai ngu gaw!)
Lachyum (1): : Asak (27) ning hta dinghku de ai ngu gaw! Shawng na (2) a lachyum gaw bat (2), ninghtoi (14) ya hpe ngu ai rai nna, dai bat (2) shi mali ya laman dinghku jan dinghku la yan gaw (7) lang hta jan nna mazum n mai ngu ai lachyum re. Dai hta jan yang, dingbai dingna byin chye ai, hkam kaja lam hkra wa chye ai nga ma ai law.
Lachyum (2): : (9 x 6) = (54) ngu ai mung, asak aprat (54) ning kahproi kanoi ladu hkrum ai shaloi rai yang mung; bat (5), ninghtoi (5 x 7) = (35) ya laman hta law dik mazum ra ai lang gaw (4) lang hta n mai jan ai lam re. (kaga ni mung dai hte maren sha sawn la mai nga ai.)
Dinghku kata num la mazum ai lam hte seng nna, jahta ra gamung dup ra ai shaloi, Numru Jahku Tsi tara hpe shadawn jitna langai mi ngu masat da masai rai.
Dinghku ngwipyaw tsi lu sha ai ni byin tai wa u ga.


text:
3. Myen Hpyen ni a Amyu shamyit majan hta lam amyu myu hku nna Myen Hpyen Hpung ni hpe garum ra wa ai shing nrai garum na matu galaw hpang wa ai Jinghpaw Wunpawng Amyu sha kadai Wuhpung myi rai rai dai bungli yawng hpe ya jang jahkring nhtawm KIO/KIA dap de aten dep shanu wa ga shing nrai kadai hpe mung nkam garum ai rai yang majan byin nga ai shinggan de shing nrai Myen Hpyen ni hte tsan ai de lawan koi yen na hpe ja ja shadut dat ga ai.
4. Majan ndai hta KIO uphkang ai shing nrai KIO hpe madi shadaw nga let Amyu sha lam hta Asak hkrat sum mat wa ai share shagan ni yawng a bunglat hka gaw daini Myen Hpyen hpe Lagaw Lata tai garum madi shadaw nga ai Jinghpaw Wunpawng amyu sha nkau hte Wuhpung ni hta tsep-kawp lit nga wa na re hpe ja ja shadum sadi jaw dat ga ai.
5. Daini Myen Gumshem Hpyen Hpung ni hpe garum shingtau nga ai Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni gaw 1948 ning kaw na hkrat sum mat ai Jinghpaw Wunpawng Amyu Sha ni a Ningpawt Ninghpang Amyu Sha Ahkaw Ahkang hpe nyet kau ai ni re ngu nna htawm hpang labau hta ngam wa lu na re majaw lawan dum hprang let amyu sha bungli hta rau Ta gindun galaw sa wa ga ngu shadut dat ga ai.
6. Daini Wunpawng Mungdan kaw majan baw nga ai Myen Hpyen ni gaw KIA hpe sha gasat nga ai nrai, Jinghpaw mahpaw yawng hpe zingri zingrat, sat shamyit nga ai re hpe asan sha dum hprang nhtawm, makau na yu nga ai hku nre sha tinang nan byin mai ai atsam hte shang lawm let ndai amyu sha majan hpe awng padang ninglaw lu hkra ya jang jawm shakut hpang wan a matu saw shaga dat ga ai.
Anhte yawng a Kyuhpyi ga/nsen ni gaw Mungkan shara shagu kaw na kadu pru wa sai hte maren, Anhte kam sham ai Karai Kasang kaw na garum shaman chyeju ni gaw, daini tara ai majan hpe gasat nga ai KIO/KIA magam gun ni hte Jinghpaw Wunpawng Amyu Sha ni yawng myit mada shakut nga ai Awng Padang hpe teng teng jaw ya na re ngu dakring dalang kam sham ga ai.
Overseas Kachin Association
October 20, 2011ni


text:
GUMRAWNG GUMTSA Wunpawng Myit Dai Moi prat de Shapawng Yawng Jinghpaw sha ni hta mung uphkang lam masa lahkawng nga sai re. Gumrawng Gumtsa masa hte Gumchying Gumsa masa ni re. Gumrawng Gumtsa ngu ai gaw magam lailen rai nna, […]
MUNGSHAWA NI A RALATA MASAT ME` N-GUN HTE LUNG WA AI ASUYA NNAN HPE WUNPAWNG KACHIN NI HPABAW GALAW SHANGUN MAYU AI KUN? (Daw II) Maji Seng Nu Pan Hpaudaw Naw Htoi (Kachin State Education Network) Asuya nnan hku nna […]
MUNGSHAWA NI A RALATA MASAT ME` N-GUN HTE LUNG WA AI ASUYA NNAN HPE WUNPAWNG KACHIN NI HPABAW GALAW SHANGUN MAYU AI KUN? (Daw I) Maji Seng Nu Pan Redang Yaw Han (Ningbaw, Rawang Laili Laika hte Htunghking) Mungshawa lata […]
MUNGHPAWM KUN? MUNGHKAWM KUN? Hkawp Pungwa Munghpawm Mung law law hpe kahkyin shabawn ai Mungdan Dai zawn kahkyin shabawn ai Mung, Mungdan ni gaw tinang a gam maka hpe tinang nan dawdan lu ai Mung ni re. Dai majaw […]
Kokang-Myen gasat gala gaw, gara maga de myi-man yawng nga ai kun? UPWC-NCCT rapdaw gamung gaw, pai-de sit na kun? (snr) hkra-de nawt na kun? B.D. Maran Myen hpyen uphkang magam hpung ni gaw 2008 ning e, “Constitution” hpe mungshawa […]
Munghpawm Myen Mungdan gaw Democracy Asuya ngu mying galai shaga ngut ai hpang, Wunpawng Mungdan kata shara shagu hta mung shawa ni tara hkansa na matu mung shawa wuhpung wuhpawng ni hte asuya ni shakut taw nga ai hpe mu […]


text:
Anhte Myu Wunpawng sha ni hta amyu lakung nga ai re, myu lakung shagu gaw wunpawng sha ni sha rai nga ga ai, dai re hte maren, ngai gaw wunpawng myu sha rai n-ngai ngu ai wa gadai rai tim, tinang myu sha lawt lam hte wunpawng mung dan lawt lam hpe tsawra ra na ga ai. Hpa majaw tsawra ra na ga ni? Tinang myu tinang ga, tinang mung dan hpe nchye tsawra ai wa gadai mung mayam prat kaw na nlawt lu ai. Tinang mung dan hpe makawp maga ai myit jasat nrawng ai wa gadai rai tim, mayam htawng kata hta naw rawng nga ai wa sha rai nga ai. Grau nna gaw mung masa galaw ai, mung masa wuhpung wuhpawng ni, mung masa party ni hpe tsun mayu ai re, tinang myu sha lawt lu lam, mung dan lawt lu lam, gam maka tsawm htap wa hkra shakut ai mung masa party ni, mung masa ning baw ningla kaja ni rai ra na ga ai.
Myu sha ni yawng hte tinang mung dan hpe mayam prat de woi ganawng bang kau ai baw mung masa lahkam hpe galaw shut na grai hkrat tsang ra ai. Shada da hkungga la ra di nna myu sha yawng a matu, mung dan a matu hkrang kaja, pri manen tsawm htap ai mung masa lahkam hpe gaw gap ra ai.
Ndai ra lata poi hta mung ndai ntsa na lam ni hpe sung sung li li myit shachyaw chye ra na ga ai. Anhte myu sha gam maka, mung dan a masa, jut shingnaw shagu hpe jahkum shatsup nna myit mang shabawn ai sat lawat akyang lai len hte gaw gap chye ai ning baw ningla ni hpe sha anhte Kachin Politics Watch and Research Network “Jinghpaw Mung Masa Yu Maram hte Sawk Sagawn Hpung” hku nna aja awa madi shadaw na ga ai.
By: Yaw Na
Kachin Politics Watch and Research Network “Jinghpaw Mung Masa Yu Maram hte Sawk Sagawn Hpung”


text:
1861-1865 hta byin ai dinghku majan hta asak ap nawng mat wa sai share shagan ni hpe shagrau shaa masat masa ai lam re.1968 ning kaw nna galaw hpang wa ai .
No 1,No 2 Mungkan majan kaba hta Majan a majaw si mat ai ni hpe myit dum ai lam mung re.
1971 ning kaw nna gaw (P.L.90-363) daw dan minit hte maren Federal holiday hku nna 3 ya galaw na matu masat shagrin dat ai hte May shata hpang jahtum ngu na bat a bat langai ya shani Monday shaloi gaw Memorial day hku nna masat let, share shagan ni a lup ding lupwa de sa nna hkungga masat galaw ai lam,USA dawng hkawn hpe loi mi shayu jahkrat tawn da ai lam ni hpe galaw ma ai re.Gum San Magam Obama mung ya na zawn lup ding lup wa de sa nna hkrat sum mat wa sai USA share shagan ni hpe myitdum shagrau masat galaw ai lam ni hpe shi nan tatut woi awn galaw ai hpe mu lu ga ai law......By Lagwi Myu Lat


text:
Mungdan langai mi,myu langai mi, masha langai mi rawt jat galu kaba galai shai na matu gaw,
1-Tinang nga pra ai mungdan hpe manu shadan rim tek tawn chye ra ai.
2-Tinang asak hkrung taw nga ai prat ladaw hpe manu shadan rimtek ra ai.
3-Tinang lu tawn ai masa lawt lam hpe manu shadan rimtek tawn ra ai.
4-Tinang prat hta lam woi ningbaw ai ningbaw ningla langai ngai a woiawn galaw sa ai hpe madi shadaw jumtek tawn ra ai.
5-Tinang lu tawn ai prat ten hkying hpe manu shadan akyu jashawn rimtek chye ra ai.
part ladaw hkrung nga ai ten hkying hpe manu shadan chye yang chyu annau ni gaw shanglawt ai myu sha langai lawan tai wa lu na re majaw hpunau wa e nang lu tawn ai hpu dik manu dan dan dik ai ten gaw kade matut rai nga ai kun?yihku wan zawn,salu zawn mawng hkoi mat chye ai yup mang zawn myi hprit zawn pat zawn hka shingna zawn mat mat hkoi mat lawan ai annau prat dai ni du nga ai ten gaw manu dan htuk manu dik ai shanglawt lu na ten re ngu sawn mu ai.
Read More+++click +++Anut saga law+++


text:
Myitrum manang ni, “Simsa kasa shilaika matut 2 ” hkaw tsun mungga adaw atang hpe shagun dat ai yaw. Majan shiga gaw, Ba 1,2,3,4,5 shagu gasat poi ni byin nga ai. Hpakant de ding-yang gasat nga ai. M ni ganaw lung wa tik tik re ai majaw, hkring mung n mai rai nga ma ai da. Mani a shawng shani, (27.9.2012) Laja Yang KIA gate makau e M ni a myawk si kaba 1 maihka namkawa wahpang kaw hkrat bun ai majaw, dai kawa wahpang pyi she malawng mat ai lam na lu ai. Loi tsut ai kaw rai yang gaw, masha kaw hkra na hku re nga ma ai. 28.9.2012 mani shani tup LZ de Dawhpum Yang Hkangkaibum na myawk kaba gap bun ma ai. Kanang hkrat ai n chye. Bai, nbungli langai LZ Ginjaw shara Hpyendap bum e grai tsaw ai kaw na pyen gawai ai hpe Ginjaw sin hpyenla ni hkap gap dat yang, Miwa ga de pyen mat wa ai da. Dai majaw, M nbungli rai kun? Miwa nbungli rai kun? N chye tsun ai nga ma ai. Ya yang Miwa ni a muk sha poi, Pa Ye Shi Wu du wa sai re majaw, LZ gatlawk de shang wa ai kunrai law dik gaw, Beer sadek htaw mawdaw ni re ai hpe maram lu ai. I WP ni beer ndum kaw n kadawng bang u ga akyu hpyi ga lu oi. Bai, mani (28.9.2012) Yangon Tara Rung kaba e, yahte Asuya hpe majan dawm na, Simsa let n-gun madun ai kaw na Ramma Myenma 4, Jinghpawma 4 hpe tara jeyang ma ai lam na lu ai. Shanhte lawt wa lu mu ga matu mung akyu hpyi dum ga lu oi.
JIC
---------------------


text:
Tsun ai ni mung tsun jin ram sai. Shadum ai ni mung shadum jin ram sai. Na ai ni mung na jin ram sai. Rai tim, Myen ni a masu hkalem ga hpe kam ai ni mung naw nga nga ma ai. Kalang mi masu hkrum ai gaw masu ai wa a mara; lahkawng lang masu hkrum ai mung masu ai wa a mara; masum lang masu hkrum jang chyawm gaw, masu ga kam ai wa a mara re, nga ai ga hpe tsa lang, hkying lang hpungtang she gashaw hkra na lu saga ai re.
Ya ten e mare kaba hkan shanu nga ai Jinghpaw Wunpawng sha myitsu du salang ni, myu tsaw myit n rawng ai mung kadai n nga na re. Hpaji machye machyang rawng ai mung law law wa rai na ga ai re; raitim shaning (60) jan ting Myen wa e shamak kau ai kata hta myit mak taw nga ga ai hpe n dum n shai, tinang a shut ai ningmu hpe mahtang jaw ai shadu taw nga ai gaw, yawn hpa langai rai nga mali ai. Shaning (60) jan ngu ai gaw, masha ban lahkawng jan jan wa rai nga saga ai.
1. Hpyang dik ai Myen wa a hkalem ga hpe madi madun ga nga yang, (7-9-2012) ya shani, Hpakant mare kata na Myen Asuya magam gun kaji kaba mahkra hpe Myen du ni shaga jahpawng tawn nna "KIA ni gaw kade wa hkam lu na ma ta? Kade wa grang lu na ma ta? KIA ni hpe hkum kam mu! KIA ni hpe masum ya laman yawng shamyit kau sana re," nga nna tsun hkalem abawk nga ma ai. Kade sha mani hpa rai nga a ta? Asuya jet yang dai zawn nga ai ma ga shaga na htung n nga ai. Kaya n chye nna tsun ai rai yang rai na. Asuya magam gun masha ni hpe mana shachyoi ai ga rai yang rai na. Hpaji rawng ai ni a na hta, shing nga ai ga gaw, "Anhte majan sum saga ai. KIA ni hpe grai hkrit mat saga ai," ngu bau mawng dum nna ndau shabra ai hte maren sha re.
2. Laiza mare hpe masum ya laman zing kau sana! Nhtoi shi ya laman zing kau sana! Shata mi laman zing kau sana! nga nna ndau shabra grang dakat ai gaw, latsa lang n-ga sai hpe mungdan kata sha n rai, maigan du nga ai Jinghpaw Wunpawng sha ni du hkra, na pyi na lau mat saga ai. Gaja wa nga yang shing nga ai ga gaw, salang ga n rai nga ai. "Wau ja ai gwi masha n kawa ai," nga ai ga malai hpa rai nga ai. Shanhte a kraw kata na n ju n dawng ai myit masa hpe shadan dan ai lam rai nna, teng wa gaw n shabyin lu ga ai, ngu ai hpe sakse htawng madun ya nga ai.
3. Lai sai 2010 ning na ra lata poi garai n du yang, "Ra lata poi ngut jang gaw, BGF n hkap la hkraw ai KIO/KIA ni hpe Asuya tatmadaw luksuk n-gun, myawk, tank, nbung li myu hkum hte gasat shamyit kau sana re," nga nna mung tsun ndau lai wa masai. Shing nga ai ga mung, shanhte myit magaw rawng nga ai hpe shadan shadawng ai lam sha rai nna, KIO/KIA hpe shamyit lu na lam n rai nga ai. Dai ga hpe kamsham ai ni law law wa mung "Gwi a magwi jinglam marit" nga ai hpa "Uhku a masa si sin" nga ai hpa kam si taw nga ma ai. Shanhte a baw nu n hpring ai ningmu hta "KIO/KIA ni gaw, myawk mung n lu ma ai wa, tank mung n lu ma ai wa, nbung li mung n lu ma ai wa, hpyenla mung n law ma ai wa; Asuya ni rawt shakrip dat jang, teng sha sum agrawp mat na ma ai, nga nna sawn la nga ma dawng re.
4. Lai sai 1994 ning hta gasat gala jahkring ai hpe, law malawng ngu na wa simsa lam shadu nga ma ai hpe mu lu ai. Mungmasa bawngban lu na matu gasat gala jahkring ai re hpe n hkawn hkrang ma ai. Rai tim Hpyen Asuya wa gaw, anhte asuya garai n re majaw, jet ai asuya byin pru ai shani she mungmasa bawngban mu, nga nna (17) ning tup aten woi garawt kau sai re. Dai laman Jinghpaw Wunpawng buga na manu dan ai nhprang sut rai mahkra; ga kata, hka kata, maling kata na sutgan mahkra atsai awai amya shaw sha kau manu ai re. Jiwoi jiwa kaju kajat prat kaw na kring mading nga nga ai Jinghpaw mung kata na sut nhprang mahkra gaw, shanhte bogyoke lachyawk mi a nga pyaw manu lam hta asung jashawn kau sai re. Shaning (60) jan shamwi mamak kau hkrum sai tinang Jinghpaw Wunpawng sha langai lahkawng ngu na wa, shing re ai n tara ai lai len hpe woi ninghkap na malai, Myen wa a maidang sha hkan manam nna, tinang amyu sha magam hta lagaw hkan gang bu nga ai hpe dum shai ging ra saga ai.
5. Lai sai 2011 ning, October (9) ya hta, Zahkung Ting Ying hte Lasang Awng Wa gaw, Myitkyina mare YMCA gawknu e myitsu du salang ni hpe shaga jahpawng nna, KIO/KIA ni hpe majan lawan shazim shangun na matu tsun shadut ya na shatsam ai lam na chye lu ai. Dai zuphpawng hta Huwa Duwa Zau Gam hte Sarama Kaba Nhpan Ja Ra yan gaw, "Ndai majan baw ai kadai mahtang ta? Munghpawm mungdan byin tai hkra asak du baw apnawng lai wa ai gaw kadai ni rai ta? Daini Munghpawm Mungdan hpe hpya sha ai ni, Panglong ga sadi hpe jahten sharun ai gaw kadai ni mahtang ta?" nga nna aja awa tsun garu sai lam mung na lu ai. Zahkung Ting Ying hte Lasang Awng Wa yan hku nna sakse hkam ai hta mung, "Asuya ngu ai hpe gasat nna dang ai baw n re; Sri Lanka zunlawng na Tamil Tiger Rawt Malan ni mung sum agrawp mat sai n rai ni?" nga nna tsun lai wa sai lam na lu ai. Libya mungdan na gumshem Kaddafi gaw Asuya n rai ni? Hpa rai hkrat sum mat a ta? Dai lam shan lahkawng n chye ai rai ni? Mungkan labau prat dingyang, hkik hkam gumshem lai wa ai Empire ni daini hkoi mat ai gaw, hpa majaw ta? Dai ten na Empirors hkawhkam ni gaw, ya ten na Myen hpyen asuya hta n-gun htam law law grau kaba ai ni re hpe gara kaw ip makoi da ma ta? Hpa mi nga tim shan lahkawng gaw, anhte a sai, anhte a shan, anhte a sai daw sai chyen yan sha re. Myit kataw myit shut ai lam a majaw jahkring mi lam dam nga ma ti mung, Chyum Laika hta mu lu ai wa rem shabrang wa a maumwi zawn, myit galu kaba hte hkam sharang ra na ga ai. Nsin krung de ganawng bang shanawng kau na gaw n mai na ga ai.
6. Ya ten hta Myen wa a shingnip kata e Jinghpaw mungmasa party hpaw lu yang she, tinang amyu sha ni hte tinang a buga mungdan hpe woi sharawt lu na zawn nawn let, aten jahtum, n-gun jahtum shakut bu ai ni law law nga nga ai hpe mung na chye lu ai. Dai hte maren, gasat gala jahkring lu yang she hpaga yumga n dut n dang galaw lu na zawn myit mada (Uhku a masa si myin la) ai ni mung law law nga ai hpe chye lu ai. shaning (60) jan mayam tai mat sai majaw, magam myit nan hkritung sai hta hkyet wa magang nga saga ai hpe dum shai ging mai nga ai.
7. Daini anhte Jinghpaw Wunpawng sha ni chye na myit hprang ra ai gaw, hpyen majan mahtai hta mungmasa mahtai tsawm na she grau ahkyak madung re.Tengman jaw ang ai mungmasa mahkrun hta hkawm sa lu jang, kaning re ai hpyen luksuk hpe mung hkrit tsang shara n nga ai. Anhte a kraw kata na mayam myit hpe shawng atsai shaw kabai kau ra ai. Myit hkrum kahkyin gumdin ra ga ai.
8. Munghpawm mungdan a tsinyam prat kaw na Aung San Kaw she hkye shaw la na zawn zawn, sawn nawn kam shut ai ni mung law law rai nga ai lam chye lu ai. Daini Aung San Kaw gaw Hlutdaw de du lu sai raitim, anhte bum nga masha ni a lam hpa wa tsun shaga sumru myit mang ya ai kun? sawk dinglik yu ga. Myen ni a n-gup hta (အမ်ိဳးသားသင့္ျမတ္ေရး) ngu ai gaw, shanhte Myen ni shada da n hkrum n ra byin lai wa sai ni jahkrum shara hkat nna, bum nga masha ni hpe jawm abik shamak gamyet kau na masing rai nga malu ai hpe ja ja dum sadi maja nga saga. Aung San Kaw a kawa nan, ndai masing hpe lai sai shaning (60) jan kaw nna gran da chyalu rai sai re. Ya mi rai ti mung, Aung San Kaw a maidang kaw na manam pyaw bat sama mawng pru na hpe kamsham myit mada taw ai wa sha angawk dik ai wa rai sana re.
9. Hpungdim hku nna tsun mayu ai lam gaw, Karai Kasang hta manoi ga. Chyum Mungga hpe shatup ga. Nden ja ja magrau grang grang da ting dawdan let, Awmdawm Shanglawt Mungdan Pandung de lahkrip ra ra shanang sa wa saga. Ung ang ai myit hkum rawng nga sa. Hkalem hkalau ga shadam ni hpe hkum madat nga sa. Ndai laika ka ai wa gaw, Jinghpaw manang langai pyi n nga ai sumtsan buga shara mi kaw gan du nga ai raitim, myit masin laknak, hkum hkrang laknak, hkinghku laknak hpa lam hta mung laknak n jahkrat ai sha, jahtum awng padang lu la ai du hkra KIO/KIA a woi awn ai lam hta hkan sa na nngai re. ANHTE A AWNG PADANG, YEHOWA KARAI KASANG rai nga mali ai law.
Shadan Awng
Olan Bator, Mongolia
2012 ning, September (8) ya.


text:
Hkaman ni gaw, Mali Hkahku ginra de, buhtawt shang ngut ai hpang, Hukawng ginra pa de, bai ginru ginsa buhtawt hkrat bang ma ai. Hkaman ni nga ai majaw, Hkamung (Hkamung Ga) ngu ai byin wa ai n rai nga ai. Raitim, Hkaman ni Hkamung Ga kaw, nga lai mat wa ma ai. Hukawng Jinghpaw Dumsa Jaiwa ga hkum (Hukawng Jinghpaw Oral traditions) hta "Hkamung Ga" ngu ai lawm nga ai Dai sha n ga, Hukawng Jinghpaw hte India Singpho ni "Hkamung Ga"ngu nna, tsun jahta ai lam nga nga ma ai. Hkamung Ga na ningpawt ninghpang ginlam ahtik labau hpe Assam Buranjis (Burangji = History), Hmannan Yazawin, British Expeditionary Report hte ginra gaiwang official records hkan n mu lu nga ai. Raitim, Jinghpaw ni tsun nga ma ai. 1977 kaw shapraw ai Arunachal news hta Dr. Raikar ka bang ai, Khamong and the Khamti, "Place of Khomong in the History of the khamtis” ngu ai article yan hte Vijoynagar, the Forgotten Khomong ngu ai laili laika buk kaji sha nga nga ai. "Khamung" nga ai ga hkum (not khamung history) gaw Govt. office records ni hkan 1935 hkan du hkra, lawm lawm rai nga ai. Khamti ni na ninggup maubung labau mausa hta, "Khamung" ngu ai gaw 18th century AD lapran hkan na nga wa sai lam, tsun hkai nga ma ai.
Kachin ginra kaw, Jinghpaw hte sam ni na ninggup labau hta "Hka Mung" (Hkamung Ga) ngu ai gaw, nga lai wa nna, tsun hkai ai, rai nga ai. Dr.Y.Araikar hte S. N Barna yan "Hkamung" hpe matut sanglang ai, lam gaw, "Hkamung" ngu ai sam ga hkum rai nhtawm, "Mayam mung" ngu ai lachyum re hpe, madi madun ai(Kha = Slave, mong or mung = country or place). Khomong gaw Khamung re lam mung tsun da nga ma ai. Mayam hpe "Kha" ngu ai gaw Sam sha n rai nga ai. Nokte Naga na Layo hpan ni mung mayam hpe "Kha" ngu nhtawm, Noktes gaw mayam hpe "Sha" ngu nga ma ai. Tangsa Naga mi mung mayam hpe "Vim-sha" ngu nga ma ai. Raitim, ndai kaw tsun ai gamung ginlam na "Khamung" gaw Sam ga hkum na pru wa ai ga hkum rai nga ai. Teng ai ginlam langai gaw Khamong ngu ai ga hkum hpe Jinghpaw hte Sam ninggup labau hta tsun hkrat wa tim, Sam ga hkum hpe Jinghpaw ni mung hta lang tsun mat wa ai, rai nga ai. Logically hku myit maram yang, Sam ni shan hte nga ginra hpe, mayam mung (Slave country, slave land) ngu nna, tinang ginra hpe shamying la na gaw ginlam n ang nga ai. Marai langai ngai (shr) myu hpan langai ngai na ginra hpe, Sam ni "Khamung" ngu nna shamying ai gaw, grau nna lam ang, reasonable byin nga ai.
Hkamung Ga ngu ai gaw, Putao na sinna - lawu maga de nga ai Chyaukang hkyet grupyin hte matut manoi ai ginra kaw nna, (1) Kachin ginra kata de, Tarung Hkawng mayan hte (2) India kata de, Diyum hka lahta de Vijoynagar ginra du hkra, rai nga ai. Vijoynagar ginra gaw Chyaukang pass hte matut nga ai. Tsun ga nga yang, Khamung Ga gaw chyen mi India de lawm nhtawm, chyen mi gaw Myen-Kachin ginra de lawm rawng nga ai. Chyaukang Hkyet makau na "Vijoynagar" ngu ai mying gaw, 1961-62 hkan na she, pru wa ai rai nga ai. Ndai shawng daw de gaw, Khamong Ga ngu ai re. Vijoynagar ngu ai gaw Assam Rifles na Inspector General - Brigadier Vijoy mying kaw nna, shalat pru wa ai, rai nga ai.
S. N. Barna gaw Hkamung Ga hte seng nna, tsun da ai gaw, "It was once upon a time, a colony of slaves said to have been possessed by the Khamtis, if not by the Singphos...", ngu da ai (S. N. Barna gaw Patkai Bum mayan, " Indo-Burma border" hta Govt. officer kaba hku nna, Shaning 30 magam bungli galaw lai sai wa, rai nga ai). S. N. Barna gaw Khamung Ga ginra hta, up lai mat wa ai mayam madu ni gaw, Jinghpaw n rai yang Khamti rai na re ngu tsun da nga ai. Matut nna Barna hte Dr. Y.A Raikar yan tsun ai hpe British Expeditionary reports, official records hte Assamese Buranjis ni hkan maram yu yang, mayam wunawng wuwa madu ai ni gaw, Jinghpaw ni re lam, tsun da nga ai. Singpho-British Treaty, May 5, 1826 ginlam hta Capt. Neufville hku nna, Jinghpaw Duwa ni na mayam 6,000 hpe Khamung Ga (along the Diyum Hka up to the Chyaukang Hkyet) ginra kaw nna shalawt dat ai lam nga nga ai.
Kachin Hukawng pa hte India Northeast ginra hta, British official matsing sumhting laika hku tsun yang, mayam wunawng wuwa madu ai gaw Jinghpaw ni rai nga ai. Sam ni kaw mayam kade nga ai lam, mayam kade shalawt kau ya ai lam, ka matsing da ai gamung ginlam n rawng nga ai. Dai sha n ga, hkawhkam hkaw-seng hte nga mat wa ai Ahom (Assamese) ni hta mung Jinghpaw zawm, mayam nga ai ginlam n tsun da nga ma ai. Jinghpaw Duwa ni na mayam shalaw ya ai gaw, Assam mayam rai nga ai. Ava Myen hkawhkam ni, Manipur hte Assam hpe n sa gasat ai ten kaw nna, Jinghpaw Duwa ni hta Mungnun mayam (Assamese Slaves) ni hte Duania mayam ni nga nga sai. Duania (Dowaniya) ngu ai amyu bawsang ni paw pru wa ai ten nau n na shi nga ai. Jinghpaw ni Hukawng pa mayan de ginru ginsa shang nga hkrat wa ai hpang pra paw wa ai Jinghpaw Wunpawng kasha hpan rai nga ai. Duania gaw Jinghpaw hte lu la ai Assam mayam num ni kaw na, bai shangai pra pru wa ai Jinghpaw kasha bawsang hpan ni rai nga ai.
Tsun ga nga yang, Duania gaw Jinghpaw Assam sai gayau (Jinghpaw -Assamese hybrid) ai amyu rai nna, Jinghpaw ni hku tsun shaga nhtawm, Jinghpaw htunghking lailen lang mat ai, rai nga ai. Duania ngu ai ni yawng gaw Jinghpaw Duwa ni na mayam hkrai rai nga ai. 1819 ning hta, Ava Myen hkawhkam hpyen la ni Assam de shang gasat hkat ai shaoi, Rongpur kaw ngam kau da ai Mingyi Maha Thilwa hte Bandula (Bogle Phukan) ni kaw Hukawng pa na Jinghpaw Duwa ni na mayam, Duania Jinghpaw hpyela, Jinghpaw hpyeta, Mungnun mayam hpyela ni 2000 ram lawm nga ai.
Ndai kaw Myen hkawhkam hpyenla nkau lawm nga ai. Assam de majam gasat sa mat wa ai ni gaw Hukawng-Khamung Ga na Jinghpaw Duwa hpung ni, rai nga ma ai. Assam na Dibrugarh kaw Man Katta ngu ai ginra lawk langai nga ai. Hkarangleng daru hte kade n tsan ai. Dai ni du hkra. Assamese ni tsun hkai ai gaw, Myen hpyenla manu mana sat hkrum, si ru ai ginra re, ngu nna madi madum nga ma ai. Dai ginra hpe Man Katta ngu nga ,ma ai. (Man = Myen, Burmese, Katta = Kahtam ai, katawng ai, sat ai, "Myen hpe katawng kahtam sat ai share" ngu ai tachyum hpe, hkap sanglang dan ma ai.). Assam - Margherita Dist., Inthem (I-them Ga) mare kahtawng Raw Singpho ni hte rau, "Man" ngu ai ni nga nga ai. Shanhte hpe san yu yang, moi Myen hkawhkam na, Myen hpyenla ngam aru arat ni, re lam hpe mare buga masha ni yawng tsun nga ma ai. Raitim, shanhte gaw, Myen ga hku, tsepkawp n chye mat sai. Assamese, Jinghpaw hpe chye na shaga nga ma ai. Myen ni Assam ginra de kasat hkat sa ai ten hta, Jinghpaw Duwa ni mayam hpyenla n shang garum yang, Myen gaw Assam majan (Assam war) hpe dang lu na ginjang masa n nga nga ai. Mankatta sha ra hta Myen hpyenla wunawng wuwa si hkrum sum mat nga ai. Assam kaw ngam mat ai Myen hpyenla ni gaw, Jinghpaw hte rau bai ngam nga mat ai. Ndai Myen ni hpe dai ni du hkra "Man" ngu nga ma ai. Jinghpaw Duwa ni Myen -Assam majan hta, myit lawm ai lam, shanglawm ai ginlam gaw Assamese (Mungnun) ni hpe rim mahkawng la nhtawm, mayam shatai mayu ai majaw sha rai nga ai.
Pisa Duwa Pisa La Doi mung, "Khamung Ga" ginra nkau gaw shanhte Pisa lamu ga re lam mung tsun madi mat wa ai. Bai nna,Yobin (India kaw Lisu hpe Yobin ngu ma ai) ni mung Margherita de, Pisa Duwa, Pisa La Doi hpang sa nhtawm, Pisa Duwa ni ningpu kaw nga lu na matu hte, Pisa Duwa hpang hkanse kawn bang na ginlam ni hpyi tsun ma ai. Assam-Margherita de, sa hkrat wa nna, Pisa ' Duwa La Doi kaw sa hpyi tsun ai gaw, moi lai mat wa sai kaji kawoi prat hta, "Khamung Ga" gaw Pisa Duwa ni madu, up-sha, gumhkawng lai mat wa ai majaw, rai nga ai. Dai majaw, Lisu ni daini du hkra, Maio lahta de, Dihing Hka mayan kaw nna, Vijoynagar du hkra nga de ma ai. Hukawng hkran de na Tarung Hkawng (Hkamung ga) hta mung, Hukawng Jinghpaw Duwa ni madu up mat wa nga ai. Ndai ginra kaw Hukawng Jinghpaw Duwa ni, Sam wunawng wuwa hpe mayam shatai kau nhtawm, Jinghpaw bai tai mat hkra prat shamat mayan mungdan kaba hku, nga lai mat wa ai. Ndai gin lam hpe Capt. P. R, Gordon mung,"'Journal of the Royal Asiatic Society", Vol-xxvii 1895, p157 hta tsun da nga ai. P. R. Gordon tsun ai gaw,
'Strange to say this Tairongs themselves spoke Singpho, the explanation of this being as follows, the Tairongs, who originally lived somewhere in the direction of the upper Irrawady started for Assam to join some Naras who had proceeded them thither. Unfortunetly, for them they had to pass through the Singpho country. As the passed through the country they were taken captives by the Singphoes. They remained as captives for five years according to their own account, but probably for longer, as they quite forgot their own language and adopted the language of their captors. It is strange that even to this day Tairongs , talk nothing but Singpho'
ngu ai rai nga ai.Tairong ni Jinghpaw duwa ni a mayam wa tai mat ai mung "Hkamung Ga" rai nga ai. Dai majaw, Sam ni mung "mayam mungdan" ngu ai, rai nga ai.
British Govt. "1833 - The Slavery Abolition Act" hku nna, 1925/26 - 1928/ 29 lapran Kachin ginra hta Jinghpaw Duwa ni kaw na shalawt kau dat hkrum ai mayam 8,960 rai nga ai. Mayam shalawt kau dat ai kaw jailang ai gumhpraw gaw Rs. 516, 518 tup rai nga ai. Lahta na mayam jahpan gaw Jinghpaw ni kaw na hkrai, rai nga ai. British ni mayam shalawt masing hpe Hukawng hte Mali-Nmai ginra hta sha, galaw ma ai. Ndai ginra gaw Jinghpaw nga ai ginra hkrai rai nga ai.
British ni mayam shalawt masing hta, mayam 8,960 hpe shalawt kau dat ai hta, Capt. Neufville shalawt kau dat ai Singpho Duwa ni na mayam 6,000 jahpan pyi n lawm shi ai hpe, mulu nga ai. "Hkamung Ga" kaw gaw "Hkaman" ni nga nna "Hkamung" ngu ai n re. Hkamung Ga kaw gaw Hkaman ni nga ma ai. Mayam madu gaw Jinghpaw Duwa ni hkrai ' rai nhtawm, mayam gawtinang myu hpan kaw na hkawt, myu hpan hpan lawm nga ai hpe, British mayam shamyit shatsai masing ginlam hku nna chye lu nga ai.
Jinghpaw ni tsun ai Hkamung Ga ginlam gamung hpe, ndai kaw, jahkring daga.
References1. Barna. S. N., Tribes of Indo-Burma Border: A Socieo-cultural History of the Inhabitants oftha Patkai Range, New Dehli, 1991, p -69. •• 2. Barna, Opcit, p -190. 3. Da/ton, E. T., Descritive Ethnology of Bangal, Calcutta, 1872, p -10. and. Birendra Chandra Chakavorty. British Relations with jhe Hill Tribes of Assam. Since 1858, Calcutta. 1964, p-12.4. Maran Brang Di, Prat Ningnan Wunpawng Ahtik Labau Kadun, New Dehli, 1996, p - 69. and, Needham, J. F. Outline Grammer of Singpho Language as Spoken by the Sinphos ofSjdiya, Shillong,1889. 5. SBhuyan. S. K., Anglo-Assamese Relations, Gauhati, 1949,p-473. f 6. Barna, Opcit, p-190. *
Maran Brang DiKachin Historical Research Centre
Sourec; Pyilan LunghtawnSept, 2004
Jinghpaw ni tsun ai Hkamung Ga ginlam gamung hpe, ndai kaw, jahkring daga.
References1. Barna. S. N., Tribes of Indo-Burma Border: A Socieo-cultural History of the Inhabitants oftha Patkai Range, New Dehli, 1991, p -69. •• 2. Barna, Opcit, p -190. 3. Da/ton, E. T., Descritive Ethnology of Bangal, Calcutta, 1872, p -10. and. Birendra Chandra Chakavorty. British Relations with jhe Hill Tribes of Assam. Since 1858, Calcutta. 1964, p-12.4. Maran Brang Di, Prat Ningnan Wunpawng Ahtik Labau Kadun, New Dehli, 1996, p - 69. and, Needham, J. F. Outline Grammer of Singpho Language as Spoken by the Sinphos ofSjdiya, Shillong,1889. 5. SBhuyan. S. K., Anglo-Assamese Relations, Gauhati, 1949,p-473. f 6. Barna, Opcit, p-190. *
Maran Brang DiKachin Historical Research Centre
Sourec; Pyilan LunghtawnSept, 2004


text:
Hi Nan hte Denmark buni Kaja nga ai i? Hkau John?
Hugawng:
Ngai ndai kaw,, DK ga nkam sharin ai majaw,, n ok ai law..Ngai gaw ten nnga ai ngu ai myit hte rai sam ai..
Hkau ,,. Sa wa rit..Warmly welcome,, yaw,, Hkau..Ngai gaw Australia de maibin yang htawt mayu ai..Lamu marang hte ennvironment galai mayu nna..Ngai na matu gaw,, saq na nbung pi ngai na hkumhkrang hpe shanhte jahten kau ai majaw kun,, nlu sa wa sai!..Sa na nbung,,. ngai nga ai gawk kaw nnga ai daram re..shinggan kaw sha shang wa ai nbung gaw,, grai maza ai,.. tsirung kaw na nbung sha lo htingtsi ai..Ndai zinlawng gaw, dai pi DK hta nam law di shara re..
Hkau e,, nga shara gaw, mungkan ndai hta jinghpaw mung hta kaja ai gaw nnga ai law..
Anhte na business hpe mungkan masha ni jahten kau nna,, shanhte jahten kau ngut sai mungdan ni hkan hpe gaw anhte hpe garawt bang ai sha re..Kaja nga yang,, anhte mung anhte gawgap nna nga yang, kara mungdan mung ndep ai..
Ningbaw tai masu ai ni myutsaw myit nnga na sha re..Sa na nbung pi nnga na rai sam ai,, ndai Europe hpe gaw masha ni yawng kau da ai shara she re..US de madu sha mat ai le,, European ni gaw..Tim, US gaw loi grau kaja tim,, tsepkawp nkaja ai lam nga ai..,Earth quick leng lam ntsa na nlung pa hte re majaw le..
Crowded marekaba nkau mi gaw,, hkamja lam ah matu nkaja ai environment sha re,.
Eruop zawn ngu saga..
Anhte gaw anhte n--gun nga na matu,, anhte mung hta nan nga ra ai gaw..
Dai lam hpe chye ai myen ni gaw,, zimzim sha mawhpyi tai masu let, anhte mungdan de wa shang nga,, nna shara yawng la kau sai..ndai 15 ning hkan na,, officer tai nna wa nga ai ni mung,, bai nlek wa sam ai.. myen grai law mat sai..
12:12amJohn
nbung manam gaw nmanam ai, tim, oxygen nlawm ai daram re..dai majaw kachyi mi manan ai hte ngai gaw salum de hkra ai.Dai majaw ngai gaw,, maibin yang maling kaba hte ni ai shara hta sha nga na re..
Australia gaw,, ngai mungdan nmai wa sai re majaw,, dai mungdan gaw,, gan nga na matu ngai raq htum re..
Hkau e,, maigan du ai kaja ai lam law ai zawn,, sum lam mung grai nga ai lu,.
Ya Hkau gaw,, ma grai tsawm ai lu da sai..Dai ma ni , jinghpaw tai na matu gaw,, jinghpaw mung hta bai jinghpaw hte dinghku de nga lu na matu,, htunghking hpe yu kaba ai myusha sha rai ging ai majaw le..
12:15amHugawng : e elo..nang tsun ai jaw ai
12:16amJohn : Dai lam ni hpe Hkau Hugawng maigan kaw accoumplish lu galaw yang chyawm Hkau Grai byin ai ga rai sai..
12:16amHugawng--ke deng gara hku?
nang mung blog ngai hpaw nna na a manu dan la ai baw nu, myit masin, kata na ni shapraw da u yaw..hkau Hugawng htet mayu ai dai re.
12:18amJohn : he, mai sa,, HKau ,, ngai ka na ram nlu ai law..
12:18amHugawng : lani myi ga hkum mi re jang ram sai
12:19amJohn : he,, he,. ngu saga..
12:19amhugawng : ngai blog 20 jan ka ai re
12:19amJohn : re i?
12:20amHugawng : Nang gaw 100 jan hkra ka u
Ok,, thank, :world kachinrecord byin hkra le hehe
12:20amJohn : yaw sai,, deng gaw,,
12:20amhugawng : yaw nan yaw ra ai/english hku/jing hpaw hku
12:20amJohn : Mai sa,, grai mani ra ai yaw..
12:20amhugawng : myen hku/DMK hku/yaw sanu , ngai 2005 kaw na ka hpang ai re/Blong mungkan hta ngai gaw no.1 kachin blogger re ang sam sai kun?hehe majoi she tsun law''''
John :Hkau , grai hkrak ai yaw,..Hkau ,, tsun ai zawn,, law law kaja she ka rit,,Ahtsam nga ai ni gaw,, nga ai ram gat ging ai le,..Ngai kaga galaw hpa nga ai law, hkau ..blog ni ah matu hkau ni kaba pan ni hpe kam sai..
Grai naw nga ai,, ndai lan she nre blog ni gaw, shiga dap hte bung ai..ahhkyak gaw,, trend kaw yawng lawm na shingnyi rai ni re ngu shadu ai le..e.g, Language,zawn re le..blog ni gaw, shiga dap kaba ni lek wa jang kaai n visit sai ,, nre i..Ahhkyak dik gaw,, yajang jinghpaw mung lu na she re law..Dai hte shumshi shumsha kaja dik ai lam ngam na rai jang,, kaning re bungli mung dai hta grau kaja ai nnga sai..Tim, blog ni hpe nra ai ngu ai nre,..
12:30amJohn : Shi ten hte shi,, nga nan nga ra ai lam ni re majaw,, ndai mung yaten na matu gaw ahhkyak dik ni re ngu saga..TIm hpang de ngu ai hta,, ngam ai rai chyawm record gaw nga na re..Shiga record,.. rainga,.yaw, Hkau Hugawng,,ngai naw rai sai!..bye..
Read more »


text:
Miwa mung Yinjiang mare e nga ai Miwa Lauban Lau Ying ngu ai wa hte (2005-2007) Myitkyina e dung lai wa sai Taing Hmu Bogyoke Ohn Myint gaw, ga she n chye na hkat tim, kraw kan kata na masa bung hkat ai majaw, ga byan ya na masha pyi n tam hkra, ram ram hkau chyap lai wa masai.
Manmaw lam Nalung mayan, Munglai hka masawn Shadan pa ngu ai ginra ni gaw, Taing Hmu Bogyoke Ohn Myint hte hku hkau lu ai chyeju a majaw, Lauban Lau Ying wa a myi mada n htum ai hpaga langu sun hkrai pri rai nga ai. Gasat gala majan garai n byin ai ten ni hta, dai langu sun na langu si ni hpe, shaprai 24 kap ai mawdaw kaba ni hte n sin nhtoi Miwa mung de htaw lahka lai wa sai re. Gasat gala majan byin pru wa yang mung, Lauban Lau Ying wa galaw da ai Shadan Pa ka-ang kawng tsaw ntsa, nbung li (Helicopter) yu hkrat mai ai shara; ngang kang ai dum nta ni, alaw alam jahting tawn ai malu masha ni a majaw, Myen hpyendu ni grai jaw dum kau masai re.
Gara hku mi htuk manu lai wa sai raitim, Matsaw Ningtsa na wa a myit mang ai lam hpe dep lu ai gaw kadai n nga na ga ai. Ntap bum kaw nna N tat bum byin wa ai labau mung na yu na sai re. Ntat bum majan pa na du wa ai share shagan hpyenla langai mi tsun ai gaw, lai wa sai October, November hte December ni hta, N tat bum de htim lung ai Myen ni wa, shada da bra ayai mat; manang sagawn n lu mat, lusha htum mat, jamjau hkrum wa jang, langu si katsing hkrai abrut sha nna kan chyat nna si jawng ma ai da yaw. Sanat hte pyi gap sat n ra ai sha, Lauban Lau Ying a langu si ni mahtang Myen hpyen gasat karum ya ma ai da yaw.
Matsan na dum na zawn re ai lam langai gaw kaga n rai; Myen ni byep ayai tawn ai langu si hkyi wa manam pyi n chye manam malu ai da. Nam na hkan hkyi, ru hkyi, malat hkyi ni hte bung mat ai hku re da. Oh, num ni ma shangai n lu nna si ai hpe “Ndang si ai,” nga ai rai yang, Myen ni langu si hkyi chyat nna si ai hpe mung “Langu sin ndang si ai” ngu ra na zawn rai sai i?
Matsaw Karai Wa anhte amyu ni hpe gara hku woi awn taw nga ai lam sung sung myit yu let, tengman ai hku hkawm sa yang, teng sha awng padang lu la na ga ai. “Tara n lang ai ni a lam chyawm gaw hten mat na ra ai,”
By: JPkasa


text:
by-Kachinnet.NET
ေအာက္တုိဘာ (၁၈) ရက္ေန႔တြင္ လုိင္ဇာျမိဳ႕၌ ေကအုိင္အုိ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကုိယ္စားလွယ္မ်ား
မွ လူထုရွင္းလင္းပြဲျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာ င္း သတင္းရရွိပါသည္။
ေအာက္တုိဘာ (၈၊၉၊၁၀) တြင္ ျမစ္ၾကီးနားျမိဳ႕၌ ေကအုိင္အုိ အစုိးရ
ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ဗမာအစုိးရ ကုိယ္စား လွယ္မ်ား ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမွဳကုိ
လုိင္ဇာျပည္သူလူထုအား ေကအုိင္အုိ ကုိယ္စား လွယ္မ်ား
ျပန္လည္ရွင္းလင္းျပျခင္းျဖစ္ေၾက
ာင္း သိရွိရပါသည္။
ဤရွင္းလင္းပြဲသုိ႔ ျပည္သူလူထု (၃၀၀၀) ေက်ာ္တက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိရွိရပါသည္။
Myitkyina Muklum kaw, lai wa sai (8-10/10/2013) ya laman, Myen Asuya
Dat Kasa ni hte sa hkrum bawngban ai KIO Dat Kasa ni a zuphpawng hte
seng nna Mung Shawa ni hte Magam Dap, Makan Dap na magam gun ni hpe 2013
October (18) ya jahpawt hkying (07:00)am aten, Laiza Muklum, Sinpraw
Majoi Manau Wang kaw sanglang hpawg galaw ai lam hpe chye lu ai.
Dai zuphpawng hta KIO Dat Kasa Hpung Ningbaw Sara Kaba Sumlut Gam kaw
nna mung shawa dap shawa hpe sang lang dan ai hta KIO Dat Kasa Hpung gaw
KIO Ginjaw Komiti kaw na matsun ai hte maren KIO a policy hpe ngang
ngang kang kang jum tek let zuphpawng sa shang lawm lu sai lam, JMC
(Joint Monitoring Committee) hpaw shabawn sa wa na hte seng ai lam,
Nationwide Ceasefire hta shang lawm na matu Myen Asuya a Nationwide
Ceasefire a hpang galaw sa wa na bungli masing hpe shawng hka ja maram
yu na re lam, Gap hkat n jahkring tim majan hpe jawm shazim mat wa na
hpe shada myithkrum shangang shakang la lu sai lam, Dai majaw KIO Ginjaw
Komiti kaw nna lam woi ai hte maren mung shawa dap shawa ni shada myit
hkrum kahkyin gumdin let ang ai magam lit ni hpe gun hpai sa wa na lam
hpe tsun sanglang dan ai lam chye lu ai.
Matut nna KIO Dat
Kasa Hpung Salang, Du Daju, Sumlut Gun Maw kaw nna Myitkyina kaw sa
hkrum bawngban wa ai magam bungli ni hte seng nna sang lang dan ai hta
zuphpawng hta maga lahkawng myit hkrum ai lawnglam (7) hte maga lahkawng
hkan sa ra ai lawng lam (18) hte seng nna sang lang dan ai hte tengman
ai lam hta ngang ngang kang kang tsap nna KIO a lam woi ai masing masa
hta madat mara hkan sa na lam hpe sang lang dan ai lam hpe chye lu ai.
Dai sanglang hpawng hta Mungshawa ni hte Magam Dap Makan Dap na magam
gun kaji kaba yawng marai (3,000) ram sa du shang lawm ai hte matut nna
Mung Shawa de sanglang ai hpawng ni hpe galaw sa wa na re lam hpe mung
chye lu ai.
ေအာက္တုိဘာ (၁၈) ရက္ေန႔တြင္ လုိင္ဇာျမိဳ႕၌ ေကအုိင္အုိ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကုိယ္စားလွယ္မ်ား
ေအာက္တုိဘာ (၈၊၉၊၁၀) တြင္ ျမစ္ၾကီးနားျမိဳ႕၌ ေကအုိင္အုိ အစုိးရ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ဗမာအစုိးရ ကုိယ္စား လွယ္မ်ား ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမွဳကုိ လုိင္ဇာျပည္သူလူထုအား ေကအုိင္အုိ ကုိယ္စား လွယ္မ်ား ျပန္လည္ရွင္းလင္းျပျခင္းျဖစ္ေၾက
ဤရွင္းလင္းပြဲသုိ႔ ျပည္သူလူထု (၃၀၀၀) ေက်ာ္တက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိရွိရပါသည္။
Myitkyina Muklum kaw, lai wa sai (8-10/10/2013) ya laman, Myen Asuya Dat Kasa ni hte sa hkrum bawngban ai KIO Dat Kasa ni a zuphpawng hte seng nna Mung Shawa ni hte Magam Dap, Makan Dap na magam gun ni hpe 2013 October (18) ya jahpawt hkying (07:00)am aten, Laiza Muklum, Sinpraw Majoi Manau Wang kaw sanglang hpawg galaw ai lam hpe chye lu ai.
Dai zuphpawng hta KIO Dat Kasa Hpung Ningbaw Sara Kaba Sumlut Gam kaw nna mung shawa dap shawa hpe sang lang dan ai hta KIO Dat Kasa Hpung gaw KIO Ginjaw Komiti kaw na matsun ai hte maren KIO a policy hpe ngang ngang kang kang jum tek let zuphpawng sa shang lawm lu sai lam, JMC (Joint Monitoring Committee) hpaw shabawn sa wa na hte seng ai lam, Nationwide Ceasefire hta shang lawm na matu Myen Asuya a Nationwide Ceasefire a hpang galaw sa wa na bungli masing hpe shawng hka ja maram yu na re lam, Gap hkat n jahkring tim majan hpe jawm shazim mat wa na hpe shada myithkrum shangang shakang la lu sai lam, Dai majaw KIO Ginjaw Komiti kaw nna lam woi ai hte maren mung shawa dap shawa ni shada myit hkrum kahkyin gumdin let ang ai magam lit ni hpe gun hpai sa wa na lam hpe tsun sanglang dan ai lam chye lu ai.
Matut nna KIO Dat Kasa Hpung Salang, Du Daju, Sumlut Gun Maw kaw nna Myitkyina kaw sa hkrum bawngban wa ai magam bungli ni hte seng nna sang lang dan ai hta zuphpawng hta maga lahkawng myit hkrum ai lawnglam (7) hte maga lahkawng hkan sa ra ai lawng lam (18) hte seng nna sang lang dan ai hte tengman ai lam hta ngang ngang kang kang tsap nna KIO a lam woi ai masing masa hta madat mara hkan sa na lam hpe sang lang dan ai lam hpe chye lu ai.
Dai sanglang hpawng hta Mungshawa ni hte Magam Dap Makan Dap na magam gun kaji kaba yawng marai (3,000) ram sa du shang lawm ai hte matut nna Mung Shawa de sanglang ai hpawng ni hpe galaw sa wa na re lam hpe mung chye lu ai.


text:
Myitrum manang ni, “Gwi hprawng Wa hprawng” ngu ai M laika re yaw. Lai wa sai bat e ngam da ai Pangwa shiga langai tsun dan na. “ Pangwa de nbungli hte wa gap sana re; KIA ginsum ni gaw muga atsit hte galup ai re.” ngu nna , M ni shada tsun hkat nga ai shaga hpe Shanglawt ni na la kau ai majaw, lawan ladan muga ni gan gun kau ma yang , gaja wa M ni nbungli hte wa gap ai shaloi, shut nna shanhte M ni a ginsum ni hpe she gap sharu hkrup kau ai lam na lu ai. Ndai zawn re mabyin ni matut nna KK shabyin u ga, kyu hpyi shaja na re lu oi.
JIC
ေခြးေျပး၀က္ေျပး
- ဗန္းေမာ္နမ္းခမ္းလမ္း
- ၁၀ ရက္ေန႕က
ဇါတ္ၾကမ္း
- ကိုင္ထိပ္၀န္းက်င္
- ရြာအ၀င္တဲ႔
- KIA ျပည္သူ႔စစ္
- သူရဲေကာင္းခုႏွစ္ဦးနဲ႔
- အစိုးရရဲေဘာ္ငေၾကာင္
- သံုးရာႀကီးမ်ားေတာင္
- လက္နက္ဘုန္းေဘာ
လေအာ
- လူေတြကအီးေဘာေလာ
- အရည္အခ်င္းမရိွ
- အေရအတြက္ျပည္႔
- အစိုးရရဲေဘာ္ေသသူေသ
- ေျပးသူေျပးနဲ႔
- မစုစည္းႏိူင္ေတာ႔
- ကစဥ္႔ကလ်ား
ျဖစ္ကုန္တာေပါ႔
- KIA ကိုႏိူင္ဖို႔
- ဆယ္ႏွစ္ဆယ္မိုး
ႀကိဳးစားပါအံုး!
- မတရားစစ္ဆိုႏိူင္ကြက္မပို
- အမွန္တရားစစ္ကႏိူင္ကြက္ႀကိဳၾက
- ဆယ္ဂဏန္းနဲ႔ရာဂဏန္း
- ေခြးေျပး၀က္ေျပးတဲ႔
ဇါတ္လမ္း။
- မေနာ္ေျမ
- စိန္
- (၁၄.၁၂.၂၀၁၂
၊နံက္ ၅း၃၀)


text:
Anhte
a rawt malan hkrun lam awngdang na matu 'Wa' ni zawn tinang KIO asuya
Mung Shawa law wa hkra, Public Policy hpe shagreng wa yang kaja na re.
Mungchying masat lekmat ni jaw nhtawm, ahkaw ahkang hpe mung masat ya
mat wa na. Ahkaw Ahkang ngu ai hta Lamu Ga lekmat ni tara shang jaw
nhtawm, ahkun hta ai ladat galaw mat wa yang kaja ai. Gumhpraw hkoi shap
nna hpaga lu galaw ai baw zawn re ai ahkaw ahkang ni mai galaw ya nga
ai.
Tinang a Mung Shawa hpe majan n gasat ra ai shaloi raitim,
hpyen hpaji yawng sharin da nna, tinang dinghku hte tinang nga nhtawm
galaw lu galaw sha nna nga na.
Lama na majan gasat ra wa yang mung kalang ta hpyen n-gun law jat wa na matu masing soi yang kaja na re, ngu mu lu ai.
Tinang a Mung Shawa hpe majan n gasat ra ai shaloi raitim, hpyen hpaji yawng sharin da nna, tinang dinghku hte tinang nga nhtawm galaw lu galaw sha nna nga na.
Lama na majan gasat ra wa yang mung kalang ta hpyen n-gun law jat wa na matu masing soi yang kaja na re, ngu mu lu ai.


text:
Awmdawm ai Wunpawng Mungdan (sh) Ahkaw Ahkang hte Hpring Tsup ai Wunpawng Mungdaw hpe myit mada yang:
1) Asak (18) ning lahta, Wunpawng myu sha ni (num/la) yawng, Wunpawng Mungdan Shang Lawt Hpyen Dap hta nlaw htum (3) ning apnawng (gwi) ra ai.
Wunpawng Mungdan/ Mungdaw lamu ga gaw grai dam lada ai re majaw, tinang a mungdan/ mungdaw hpe makawp maga lu na matu, nlaw htum hpyen n'gun (150,000) ra ai.
Israel mungdan kaw gaw, asak (18) ning hpring sai num/la yawng gaw, hpyen dap kaw nlaw htum (3) ning amu gun hpai ra ai re.
2) Ya yang Wunpawng Mungdan Shang Lawt Hpyen Dap hpe ta-tut woi awn nga ai, ningbaw ningla ni mung ndai lam hpe myit shingran let amu bungli galaw ra ai.
Ra ahkyak ai hpyen laknak ni hpe tinang nan chye galaw hkra shakut ra ai. Atsam ningja rawng ai Wunpawng shayi/shadang sha ni hpe maigan de hpaji sharin la lu na matu atsam dat ra ai.
3) Simsa lam bawng ban tim mung, hpyen n'gun lu madun yang she, tinang myit mada ai ahkaw ahkang hpe lu dara la lu na re majaw, Wunpawng Mungdan Shang Lawt Hpyen Dap n'gun ja na matu gaw grai ahkyak nga ai.
4) Nawku makam masham hpung ni hpe woi awn taw nga ai hpung up, hpung sara/num ni, wa jau/ ma ma ni mung ndai lam hpe shingran mu let, Myu Wunpawng sha ni hpe myu tsaw mung tsaw myit sharin ya ra ai.
5) Awmdawm ai Wunpawng Mungdan (sh) Ahkaw Ahkang hte Hpring Tsup ai Wunpawng Mungdaw hpe myit mada yang, myu sha ni yawng, hpyen la/ hpyen num galaw gwi ra ai.
6) Myu hte mungdan a matu asak apnawng gwi ra ai.
Lahta de tang madun ai lam ni hpe nlu galaw dingsa gaw, ahte yawng myit mada ai mungdan/ mungdaw lu na nre. Ndai gaw, lahtum nshut re.
Chyeju hte manaw manang ni hpe hpang de mung shalai ya marit.


text:
Ningbaw Ningla langai mi a lam bai myit dum ai ngu ai gaw lachyum grai sung ai. Hpa majaw nga yang myit jasat Hkringhtawng jaw da ai majaw rai nga ai.
Tinang a gam maka tinang daw dan hparan la’ Self-determination ngu ai gaw Ningbaw Kaba Maran Brang Seng jaw tawn ai hkringhtawng rai nga ai. Shi nan mung, Ji Wa ni a hkringhtawng hpe kashu kasha ni myit dum hkrang shapraw na,‑‑‑ na chying wa ra sharawng wu ai.
Ndai myit dum masat laika gaw dai ni na ban prat nnan na Ramma ni hpe myit dinglik shangun ai lam majing re. Ningbaw Kaba a matsun mungga ni hpe madat mara hkan sa yang shawng lam de myit mada shara naw mu na ga ai.
Pandung shadaw mu ai amyu tai ga.
Tinang a gam maka tinang daw dan hparan la lu hkra shakut ga.
Numdaw 1
Shangai Chyinghkai Prat Pra Wa ai Lam
Sara kaba Maran Brang Seng a kanu kawa, shangai shara; -
1. Shangai chyinghkai kawa -Maran Kam Hpang
2. Shangai chyinghkai kanu - Marip Hpauwa Lu Htoi
3. Shangai shara - - Hpakant Ginwang, Nma Yang Mare
4. Shangai ai shaning - -1931 ning, June 16 ya.
Numdaw 2
Jawng Ma Prat
1939 ning, Sinlum jawng kaw jawng kaji lung sai. 1940 ning hta Myitkyina K.B.H.S de bai lung sai. 1942 ning hta tsang 2 awng la sai hte Japan majan bai du, mung hten mat sai majaw, jawng n lung mat sai. Manhkring mare kaw nna Chyinghkrang hka hku de hprawng makoi lagyim ai hpyen hprawng ruyak kyindut hkrai chyat nga ai.
Numdaw 3
Mungkan e Sa Pra Yang, Shawng Nnan Hkrum Sha ai Maroi Nni Masin N Si ai Lam
1944 ning, Chyinghkrang hka hku e jawm hprawng makoi nga ai shara kaw Hpetsit Japan gumshem hpyenla ni hte Myen Dahkin Tin Hpung ni wa du pru ai hte yawng hpe adup abyen zingri zingrat shamyit ma ai. Arung arai yawng mya magawn la, nga leng kaw gawng mara nna Kawa Doi Sarawun Brang Doi hpe maga mi, Bai Kawa Doi Maran E La hpe maga mi de shachya nna dumsu shatai let gang garawt shangun, shingna hte chyang mu ngu abyen adup rai mat wa sai. Kanu dim gaw hkrap gyek let, hkum adup hkum kayat ngu, hkan je yang, nhtang abyen dat, shadang sha Brang Seng wa, Wa yan hpe dai hku hkum zingri ya ngu yang, grai tsan ai de magra jinghkyen kamawng kau dat re lam hkam sha sai. Kawa Doi tsi sarawun hkrum ai, ndai zawn re tawt lai roi rip ai hpa baw hpan hpe raitim, Sara kaba Maran Brang Seng wa n ju ai maroi nni ai lam kraw kata kaw rawng da hpang sai wa re.
Numdaw 4
Jawng Bai Lung Sai
1946 ning Manhkring e Kanu Dim sarawun Brang Doi jan Nang Seng kaw nga nna jawng bai matut lung sai. 1948 ning hta tsang 8 awng la lu sai, 1950 ning hta tsang shi awng la lu sai. Tsang shi jawng ma lahkawng sha awng ma ai. Tsang 10 awng ai hpang, Myitkyina e tsang 11 lung na jawng n nga mat sai majaw Yangung de sumtsan jawng sa lung na jarik gumhpraw tam ra sai. Ram manang Waw Ta hte rau gumhpraw lap 300/- hkoi la, bawm yam mari gun, Maji bum de tawk sa mat wa, maitau ru kabye hkrup, 2,3 ya nam mali kata e dam dauyin, nat ndang jahtung ni hte kayau gumchya hkawm, tsam mari Danai hka du nga kapaw gun nna wa dut tim, lap 300/- hka wa kau yang, shan lu la ai gumhpraw gaw hkiba jamjau kau ai hpe n dep kapa lu sai. Raitim yakhkak ai masa e dip ka-up da ai kaw na kanu dim mung atsawm dat ai hte Yangung de 1951 ning hta rawt sai. Dakkasu jawng ngu ai sa du sharin sai.
Yangung e jawng lung ai 5 ning ngu na 1955 ning hta B.A; B.Ed; Digari janmau gup la lu hkra shakut nu ai. Ndai 5 ning laman Yangung e jawng lung ai nhtoi pawng mahkra hta lani mi na nhtoi langai mi hpe Maran Brang Seng a bawnu hta si wa hkra malap kau mayu tim, n prai hkraw n malap hkraw ai lam langai mi gaw hpun pyen gawk kalak gyepdin sha din kau, jawng a byak aje langai mi gup kau rai, jawng sa wa ai lam kaw, kaga jawng ma ni jawn sa ai taukawk mawdaw hte gawt awi lai wa ai hte jawng la wa Maran Brang Seng a jawng sumpan gaw lam de poi marawng mat wa sai hte mawdaw jawn ai jawng ma ni gaw marawn jahtau mani lai mat wa ai, dai shaloi jang, Dakkasu jawng la wa Maran Brang Seng gaw, lamu kata, ga a ntsa Nu yan Wa a shadang Brang Seng ngai wa, kaga jawng ma ni hta n bung manang ni taukawk mawdaw hta awut mat wa, ngai gaw hpunpyen kawkkalak din nna, mala la nga hkam sha yak nga ni ai, myit n gut dik let myi prwi pru kau sai. Shakut na myit n-gun grau shadat mat wa sai. Shakut ai hte maren B.A; B.Ed awng ai hte rau British London Hensus de hpaji sa matut sharin na lata la hkrum sai. Raitim arang gumhpraw n dep lu ai majaw, htawm hpang nye a kasha prat hta she sa du sharin la dam nu ga, ngu jat lung wa ding yang rai nga ai Digari atsang ni hpe bawnu atsam kade naw ngam tim, nga ngam malap ai zawn, n-gun awoi la let, hkra di kau sai.
Numdaw 5
Ma Prat Jawng Lung Ten Na
Shakut Shaja ai Lam
Anhte a Sara kaba Maran Brang Seng gaw shi a jawng ma prat hta n rau n htau nhtu ningwa, shanghkawp, shingban ni hta rau, galoi mung nga ra ai.
Hpun hta, hka ja, mam htu, shat shadu, wa yaw, nga rem, n hku bungli, shinggan bungli yawng shi a lata hta rai lu ai. Hpun hta dut ai aten law law ning re ai hta, lahpawt mi na gaw, Myitkyina mare grup tim hpun kadai n mari ya ai, jan law jawng sa hpang hkrat wa, hpaji Du Gawlu Lu a ndaw hku htaw lai wa yang Brang Seng nang jawng lung ten du wa nga sayang kaning rai hpun naw htaw hkawm nga nta? nga san ai, shaloi Sarama e dai hpawt tup n lu dut ai ngu tsun dat ai shaloi ndai de htaw wa rit gumhpraw lap 10/- ting hkap jaw, shat mung hkap jaw sha dat re ai hpe shi si wa ai ten du hkra chyeju dum ga atsun nga ai. Wenyi hta mung chyeju a dum nga na re.
Jawng dat ten, masha yawng n mai lata la ai Myitkyina Aye Beng Rung kata e layit pa gang ai bungli galaw lu nu ai. Jahpawt rung hpaw ai ten kaw nna shana de rung pat ai ten du hkra n sim n sa gang kalap ra ai. Jawng ma Brang Seng wa layit gang nga yang, rung masha ni gaw hkausoi, muk hpalap lu sha, rai myit dik nga ma ai. Layit gang ai Brang Seng wa gaw sha mayu dik ai raitim, n jaw sha ma ai majaw, mayen kaman sha ma-ut let, bungli garum lawm ai sha tai mat sai.
Jawng ma Maran Brang Seng gaw, Dakkasu jawng lung ai aten hta laban nhtoi hpe n hprai hkra, Hkristan makam masham hta myit maju jung ai. Sunday School sharin ya ai hte makam masham lam hte seng nna, myi jahpaw jahprang jasu sharawt shakut lai wa sai. Matsan mayan re ai hpe tsawra n-gun jaw chye ai laikyang gaw kaji ten kaw nna, rawng ai wa re.
Numdaw 6
Jawng Sara Galaw ai Ten
1955-1956 ning, Myitkyina K.B.H.S jawng hta lahta tsang jawng sara hte Boarder Up amu galaw ai. 1957- 1958 ning, hta ningtau Jawng Up galaw sai. 1959 – 1963 March shata du hkra Jawng Up amu galaw sai.
Numdaw 7
Dinghku Shang ai Lam
1960 ning, November shata 12 ya hta Duwa Nahpaw Tu hte Du jan Hpaudau Kaw yan a shayi sha, Nahpaw Kaw Mai hpe hkungran la nna dinghku de sai.
Numdaw 8
Tinang Amyu Sha Ni hpe Kahkyin Magang Wa ai lam
1958-1959 ning, Myitkyina kaw Jawng Up galaw nga ai ten hta Wunpawng Htunghking Sharawt Hpung woi hpaw hpang wa ai hta, Sara kaba wa shi nan Hpung a Ningbaw lit la ai hte, Duwa Lakoi Tu Amu Madu tai ya na Salang Kaba Samda La Awng ni lawm rai, hpang wa masai. 1959 ning hta Kayin mung de nna lung wa ai General Zau Seng (Tinang Shanglawt Hpung) hpe nnan woi hpaw shakut lai wa sai Sara kaba gaw Sara Kaba Maran Brang Seng a nta e wa yup nna, shanglawt jawm shakut na lam jawm bawngban ma ai. (Lachyum gaw Sara Kaba hta hpyen ngau jawng ma mahkawng da chyalu rai nga ai) 1960 ning hta K.B.H.S na jawng ma kaba ni hpe sharawt dat magang wa sai. 1961 ning October shata hta Myitkyina ga de Bukda mungdan shabyin na matu kasu lung wa ai shaloi, jawng ma n-gun, mung shawa n-gun madun let, woi ninghkap lai wa sai. 1961 ning jawng ma ni nam de shang wa ding yang rai mat wa ai majaw, Sara kaba Maran Brang Seng ngu ai wa hpe Hpyen Kin-yu Dap ni ding yang zawng shing dang kau sai. Hpakant de nta wa galaw na matu, Du Salang tsawmra mi hpe pahkam hkam shangun nna dum nta hpe wa galaw da sai. Nta galaw ngut ai hte dingshawn garai n shang yang;
Numdaw 9
Shanglawt Dap De Tawm Hprang
1963 ning October shata 6 ya shana nta na lahkawng raitim langai sha rai nga ai, dinghku num nnan jan hpe kau da, nta hting wung hting-wai na n sin lungmaw hpe kau da, Kumba Yaw Hpung ni sa woi la ai hte rau nam kata Shanglawt Dap de rai mat wa sai 1967 ning June shata hta Sinpraw Jinghku Mungdan de majen je shang wa yu na matu ntsa na lit jaw ai hte maren, myit rum marai 40 hte lai di bang wa yu yang, shara 23 lang agying hkap jep jen katut ai. Manang ni kaw na alak mi garan shaw la nna, san jep dinglik hkam sha sai. Myit galu nden atsam dat let tsun htai dan ai, Karai Kasang kaw akyu hpyi shakut ai majaw sha hkrun lam ni hpe lai di lu ai. Bejing de du nna, Chyu In Lai hte hkrum yu sai. Anhte Wunpawng sha ni a mung masa lam yan hpe tsun hkai dan lu sai. Miwa mung hkringmang daju Chyu In Lai mung anhte a mung masa hpe chye na ya ai rai nna, Miwa mung kaw nna awng dang ai hku tinang a mungdan de bai n htang wa lu sai, dai aten hta lawm ai Du kaba n kau mi dai ni du naw shakut shaja ding yang rai nga ai. 1967 ning aten hta Salang Kaba Brang Seng gaw, Dingdung Ginwang Ginjaw Du, Maigan Makyit Mahkai Dap lit hkam , Gumhpraw Sutgan Dap lit hkam bungli gun hpai ai aten hta maigan de shakut pru ai re, Sinpraw maga Miwa mung de pru pru shang shang rai hku hkau nga yang, 1969 ning hta bai shang ai lang gaw, Hpyin Yang kaw shata 2 hkap shagyip shingdang kau hkrum ai majaw, ram ram myit ru myit kaji myit prwi pru kau ai ten hta Karai Kasang kaw akyu hpyi n-gun la shakut ai majaw, hpang e awng dang lam bai lu la sai.
Amyu n bung, ga n bung, masa n bung mungdan kaga re ai shara katsing kalang kaw, tinang a mung masa hpe myit ra ai hku sa shabyin la lu ai gaw, mau hpa shaman chyeju rai sai.
1972 ning hta India mung jarit de sa na matu, Du Kaba Zau Tu shaga dat ai majaw, sa wa ai shaloi lam kaw hpyen ni chyip chyip hkap, nna 3 ya tup nam kata jawm shingbyi rawng ma ai. Kaning n di mat ai majaw, Column Commander Nmai Naw Hpung ni gaw akyu hpyi n gun la rai hpyen ni hkap nga ai hpe gasat gap di lai wa na matu, mawdaw lam de gat pru wa yang marang kaba mung, myihprap hte shoi, mu hte dem, rai htu wa ai ten hta hpyen ni shanhte a kaduk e n hkap ai sha marang hkoi ai ten du hkra kaga shara de htawt mat ma ai. Dai aten hta Maran Brang Seng ni hpung gaw, mawdaw lam hpe gat lai di mat wa ma ai. Salang Kaba Brang Seng ni hpung gaw myit ai kaw du sai majaw, Karai Kasang a chyeju hpe shakawn nu ai. 1974 ning hta Dingda Ginwang Ginjaw de bai sa gawan ai ten hta mung magyi magaw ayak ahkak rai sa du kau da nu ai.
Numdaw 10
Tingnyang Up Ningbaw kaba Lit Lu ai Hpang, Mungdan Kata Shamu Shamawt ai Lam
1976 ning January shata hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung Ginjaw Komiti Tingnyang Up hte Wunpawng mungdan Shanglawt Kongsi Ningbaw lit ap ya ai hpe hkap la gun hpai mat wa sai. 1976 ning hta Myen mung kata rawt malan ai amyu hpung shada gasat hkat nga na malai shaga gahkyin gumdin myit jahkrum n-gun gunhpawn nna, Tai hpyen wa hpe tang du hkra gasat shamyit na matu yaw shada let, Myen mung Kumnyunit Dahkin Ba Ting Tin woi awn ai hpung hta sinpraw jarit shara mi kaw gap hkat jahkring ta masat htu la lu sai. 1977 ning hta atsang 3 Cadre bungli woi hpaw gahkyin hka ja nna n gun atsam ram ram woi jat la lu sai. 1979 – 1980 ningkaw nna Sara kaba Maran Bang Seng nan Dat Kasa Hpung hpe woi awn let, Myen Hpyen Asuya hte mungdan ngwi pyaw simsa lam a matu Yanggung mare de sa du nhtawm woi awn bawngban lai wa sai. Myen hpyen Asuya hku nna, dai aten hta mungdan hpe woi jasim jasa na matu, atsam garai n rawng ai majaw Sara kaba Brang Seng kaw nna sim sa lam woi tam ai hpe jahten kau ya masai. 1982 ning hta Tinang a amyu hte mungdan a gritnem nga ai sut masa hpe sharawt shatsaw galu kaba myit hpaw wa lu na matu yaw shada le, lungseng gat lawk hpe jinghku Miwa mungdan kaw nna Yunan mungdaw kata de du hkra hpaw tawn da lu sai.
N.D.F Hpung hpe woi hpaw ai Ningbaw kaba
1983 ning hta tinang a mungdan kata hta matut mahkai hkawmsa loi na matu, Miwa mungdan Ginwang Asuya hte bawngban nna jarit mayan mawdaw lam ni hpe jahkrang la lu sai. 1984 ning hta bum ga de nga ai amyu sha ni yawng hpe gahkyin gumdin myit woi jahkrum let, N.D.F ngu ai hpyen hpung woi hpaw la lu sai. 1985 ning hta NDF Dat kasa Hpung yawng hpe tinang a Ginjaw Pa Jau Ginra kaw nan zuphpawng kaba woi hpawng kahkyin la lu sai.
Numdaw 11
Sumtsan Maigan Hkrun Lam
Sara kaba Brang Seng gaw mungdan kata majan hpe gara hku shangut mai na kun? ngu ai hpe Dap hpawm hte maigan mungdan ni de lam tam karum hpyi mat wa lu na matu, Wunpawng mungdan kaw nna 1986 ning November 6 ya hta Pa Jau Ginjaw kaw nna lagaw hku rawt mat wa sai. Shata 6 tup laman gasat poi law law hta Myen hpyen ni a lapran hku lai di let, tsam mari tsam mara Thai mungdan lamu ga jarit de du yu wa sai. NDF a Second Congress Zuphpawng kaba kaw shang lawm da sai. 1986 ning hta Myen Mung Dingdung Daw National Democratic Front (NDF) a Northern Zone Tingnyang Up galaw lai wa sai. Myen mung kata e mung chying shawa dawtsa ni ru yak jam jau, si hkrung si htan tsin yam hkrum sha nga ai lam ni hpe hkan tsun hparan dan nhtawm, maigan mungdan ni hku nna Myen mung a lam hpe jawm myit jawm karum la na matu, ga saw shakut lai wa sai hte garum ntum tsi mawan, malu masha, hpun nba ni hpe mung lu la sai.
Ya ndai gap hkat jahkring ai atsang de du na matu 1989 ning, kaw nna Myen mung kata e prat ban hte ban n hparan shangut mai ai mung masa manghkang hpe hparan jasan wa lu na matu, Myen mung ting kaw gasat gala lam shawng jasim ra ai ngu, ningmu hte gasat gala jasim lu na matu lapran salang ni hpe SLORC de dat dat, bai wa dat, maigan mungdan kaw mung, tinang a mungdan kaw mung, 10 ning jang n yup n sha shakut ai majaw ya ndai mung masa madang du mat wa sai rai.
Tinang a mungdan hte tinang amyu rawt galu kaba wa na lam hpe akyu n jaw ai, grit nem matsan mayan jahkrum nga ai ka-ni hpe pat kau lu na matu hte maigan de n dau shabra chye shangun lu na matu, 1991 ning September shata hta woi galaw hpang sai. Tinang K.I.O hte SLORC gasat gala jasim lam bawng ban myit hkrum wa lu ai aten 1993 ning, October shata e Sara kaba Maran Brang Seng gaw machyi makaw kaba hkrum hpang sai. Tsi lajang nna ram ram mai tsai wa ai aten hta 1994 ning, July shata 29 ya shani akajawng sha bai machyi wa ai majaw, tsirung kaw bai tsi lajang nga sai. Grau grau, machyi sawng mat wa ai rai nna, n lu tsi shamai la mat sai majaw, 1994 ning August shata (8) ya shana akying 11:00 pm aten hta Wunpawng sha ni a tsawra hkungga la ra ai Sara kaba Maran Brang Seng gaw Madu Yesu a lahpyen shingnip hta yup pyaw mat wa sai.
Ningbaw, Kaba Maran Brang Seng gaw tinang a dum nta masha ni , manaw manang makyin jinghku ni lawu tsang magam gun kaji kaba ni hpe lachyen lahka myit kachyi mung n rawng ai. Matsan Chyahkrai gaida, shingkra n ginhka yawng mayawng a ntsa e tsawra shawang myit dam lada nga ai. Tinggyeng sut gan myit marin ai lam n nga ai sha, tinang a hkum kaw na labu palawng gyepdin, ta hkawn hkying (Na yi) kaning re ai arung arai hpe raitim, ra kadawn nga ai wa hpe mu jang, shi lang nga ai arai hpe raw jaw ya nga ai. Dai ni shi a atsam marai, hkum hkrang asak hpe wunpawng amyu sha ni a matu mara, htani htana raw jaw asak nawng kau da nu ai law.
Numdaw 12
DAI NI ANHTE NI BAI Dumshai ga,
HKRINGHTAWNG SHACHYAWT LA GA
Sara kaba Maran Brang Seng gaw 1994 August shata (8) ya shani mungkan ga na n nga mat wa sai. Dai aten hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung hte Ginjaw Komiti a Tingnyang Up rai nna Wunpawng Mungdan Shanglawt Kongsi a Sara kaba mung rai nga ai.
Ndai Sara kaba Maran Brang Seng a lam hpe na yu ai ni, sawk sagawn yu ai ni, kadai raitimung shi hpe n tsawra ai kadai n nga nga ai. Shi hpe n yu mangoi ai ni kadai mung n nga nga ai.
Hpa majaw nga yang shi tsawra la ai amyu masha ni hpe sin mak dik aten ni hta shi woi lai wa sai mung masha ni hkrum hkra ai tsin yam law law hte yawn hkyen myi prwi pru ai ten ni hta mung shi nan hkam sha lawm let woi lakawn wa sai. Ndai gaw Wunpawng sha ni a labau hta laklai ai lam langai rai nga sai.
Dai hte maren, yak hkak lam kade mi nga timung, shi tsaw ra ai amyu masha ni hpe lam amyu myu, myit galu kaba hte matsun madun tawn da lai wa nu ai. Dai matsun maroi ni gaw shingran sha n rai, lani mi teng sha byin wa na rai nga ai.
Aten ladaw kadun mi hpe labau ngu n masat lu ai hte maren, tengman ai hpe koi yen nna labau hpe n mai shalat nga ai.
Lam langai mi Wunpawng sha ni a salum hta nachying hkam sha shangun ai lam nga nga ai. Shi hta atsam grai kaba nna chyalai n-gun rawng nga ai. Dai majaw “Wunpawng Mungdan ngu ai hpe tsaw ai hpraw san myit” rai nga ai.
Dai hpraw san myit gaw Sara kaba Maran Brang Seng a pandung shadaw rai sai. “Wunpawng Mungdan” ngu ai amying ningsang hta tara maigan ni ka-up la kau ai kaw nna anhte zawn kaji kadun la ai amyu ni lu la na ahkaw ahkang hkrat sum mat wa sai.
Ndai lam gaw Sara kaba a kraw kata hta hkam sha yak la ai lam langai mi rai nga ai. Dai majaw hkrat sum nga ai amyu sha ni a ahkaw ahkang hpe lu la hkra mungdan pinra de sit sa nhtawm woi shakut lai wa sai. Amyu sha ni a ahkaw ahkang lam hpe mahkawp sa wa ra ai majaw, sit sa ai lahkam ni hta majan mahpan lam ni koi yen n mai nga ai. Rai timung shi shatawng shada ai ahkaw ahkang lam gaw ding yang n yit n shai shawng lam de numshawn shaw lai wa sai.
Wunpawng amyu sha ni a Shanglawt ahkang aya shamu shamawt ai labau hpe bai nhtang yu dat ai shaloi Du Kaba Gen. Zau Seng gaw npawt nhpang gaw de ai wa rai sai ngu Wunpawng a labau hta grin nga na sai.
Sara kaba Maran Brang Seng gaw Tinang a ahkang aya tinang gaw gap hparan mat wa na lam hta da kring da lang lam woi ai wa rai nga ai ngu masat tawn na sai. Dai hpang, Ningbaw kaba Nhkum Zau Mai, matut nna bai woi awn nhtawm, Ningbaw kaba Lamung Tu Jai gaw ya yang na Shanglawt Wuhpung ting hte amyu sha ni a gam maka hpe matut woi awn nga ai wa rai nga ai.
Ndai ningbaw ningla ni mu mada ai shingran gaw Wunpawng amyu sha ni a myit kraw kata hta kanu a hkritung na ma lani hte lani asak kung, kung hpan kaba wa ai zawn rai nga ai. Dai sha n ga, lani mi na aten hta teng sha myit ai chyaw hkrang shapraw sa wa lu na re ngu kam nga ga ai. Ndai lam gaw kadai mung koi yen lu na n rai.
Sara kaba a Matsun Maroi
1. Anhte bum nga masha ni a ahkaw ahkang gaw tinang nan ti nang a kam maka hpe gaw gap la ra ai.
( Self-determination ). Kadai hpe n mai kam ai.
2. Nai si mai sha ai nanhte Kachin amyu ni shanglawt kasat ai gaw mai byin na nit ni nga ai ga hkaw gaw Sara kaba a kraw kata ju rawng nga ai, maroi nni ai ga rai nga ai.
3. Sara kaba shadum ai ga hta “ Mung shawa hte Shanglawt Asuya gaw hka hte nga zawn rai ra ai” nga matsun ai.
4. Masha ngu ai gaw laning mi hta lahkawng lang ti nang a ra rawng shut hpyit ai lam hpe sharai ra ai. Dai nhtoi ni gaw Shangai N htoi du ai shani kalang, Shaning Ningnan nhtoi shani kalang re.
5. Simsa lam la nna mung hpawm a matu jet ai gaw da tara byin tai wa hkra Myen mungdan na amyu sha ni yawng shanglawm ai moi na Panglung Zuphpawng zawn re ai naw galaw ra nga ai. ( July 26, 1994)
6. Myen mung a gam maka gaw anhte Wunpawng sha ni n woi hparan yang n mai ai hpe matsing da mu.
Ga Hpungdim
Sara kaba Maran Brang Seng n nga mat sai lam mungkan shiga - Thai Mungdan Bangkok Post, The Nation shilaika hta - Mung Masa Kung Kyang ai wa, Ga shaga ram ai wa, Shilaika sara ni hte English ga hku sanhtai ningtawn ai wa, Masha hte hku hkau chye ai wa, Galoi mung zet maja nna tinang a bungli hpe shakut ai wa nga ka da ai majaw arawng la hpa rai sai law. Kadai hpe mung kaji kaba nnga hku hkau shaga n-gun jaw chye ai hte hpaji jaw ai , manang ni tinang maga de na ni yawng hpe kabu gara hkap la chye ai wa mung rai nga ai hpe dai ni anhte kadai raiti mung myit dum mai nga ai.
Lai wa sai (10) ning jan hta n nga mat wa ai Sara kaba gaw ngam nga ai myit rum manang ni hpe ngwi pyaw simsa ai mung hpawm mungdan byin tai wa hkra matut nna woi awn sa wa na shi ra sharawng nga ai. Wunpawng mungdan mung shawa hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya gaw tinang a kam maka hpe gwi gwi gyin shalat lu na re ngu ai hpe mung kam ai. Ndai zawn byin tai lu na matu Shanglawt Asuya hte Mung shawa yawng lata gin dun nna myit galu kaba ai hte ladat jaw jaw hte sa wa na lam aja awa myit mada ai hpe dai ni bai myit dum mai nga ai law.
Shamyet shanat laika ni....
1. Laning mi ladu hkrum KIO Ginjaw ka shabra ai Ningbaw Kaba Labau
2. Ningbaw Kaba Labau (ROKA - T), 1994.
3. Du Kaba James Lum Dau - Ningbaw Kaba Maran Brang Seng.
4. Sumla - Dum nta masha ni.


text:
Ya hte tup myit ru na zawn re shiga ni chyu lu hti taw ai. Ndai shiga gaw loi myit n gun lu hpa rai na re ngu nna garan kachyan dat ai.
...Numhtet.....Ndai hpe sharin la mai ai lam langai hku, machye machyang myit jasat grau dam lada wa shangun ai lam hku nna jawm hti nna aru yu ga. US woi galaw ai hta kamhpa nna hpang hkan ga, ngu ai n re, ya aten e Myen ni a masa lam hta kata nna ganawng lu ai maigan mungdan atsam kaba htum gaw US rai nga ai majaw anhte chye na ra ai lam madung langai re ngu kam ai. Laiwa sai laban bat 3 laman hta anhte US nga WP bu htawt n kau mi US policy lam hta shang ganawng ai majaw US policy ya anhte UNFC ni hpe shalawm la ai hku shaga hpang wa nga ai hpe mu lu ai. Anhte mu mayu ai hku shai wa ai lam rai nga ai....
Hpang hkan nna daw lahkawng, Great Lessons in leadership, woi-awn ai lailen hte atsam lam hta chye na ra ai lam hpe matut ka lajang nga nngai. SK........
'''''US looks to broaden reform in Myanmar'''''
Myanmar a gram sharai masa grau dam lada wa na lam US yaw shada nga ai lam
Ya Myanmar mungdan e reform galaw hpang wa ai aten hta, gram sharai ai lam hta na pru wa ai akyu ara hpe rap ra ai hku mungshawa yawng hkam sha lu hkra, ngu US myit mada nna shakut nga dingyang rai nga ai. US a masa hpe sawn shalat nna mahkyen lajang ai ni a myit hta Miwa a kasi kaw na sharin la lu ai lam langai mi gaw, kaang madung tai ya nga ai: dai gaw, dai ni Munghpawm e ndai zawn reform uphkang masa gram sharai wa ai lam gaw, mungdan hta Miwa hpe kamhpa ra mat wa ai lam nau kaba mat wa ai gam maka a majaw rai nga ai.
US ningpawt hpang nna laiwa sai masum ning hta sumtsan kasa n-gun shapraw let, Miwa a npu de du shang mat wa ai gam maka ladu lai mat wa na tsang ai kaw nna Munghpawm hpe gang garawt shaw la na matu shakut garum hpang wa ai lam re. Dai ni mung, European Union, Japan hte Canada ni hte laklai shai nna, US mahtang jahkrat mara tawn nga ai sanction law malawng hpe n dawm kau nga ai. Laiwa sai laning hta n mai byin na re ngu chye na ai lam ni dai ni byin wa nga ai, teng ai; DASSK ya Parliament ra-lata hkam kasa rai sai.
Raitimung, mungdan ga jarait mayan hkan na Munghpawm Malawm amyu ni hte gasat gala majan byin ai lam hpe n jahkring lu ai manghkang naw nga nga ai. Ndai lam byin nga ai shara hkan Tatmadaw a daw chyen ni mung shawa hpe tara tawt lai ai hku zingri zingrat di nna shayak nga ai lam Human Right seng masem ai mungkan hpung ni tang dan nga dingyang rai nga ai.
Myanmar hte seng ai Deputy US Policy Coordinator, W. Patrick Murphy wa ning nga nna ya hte tsun ai, " Ga jarit marawn na anhte a ningrum ningtau manang amyu ni ning nga tsun nga ma ai, 'Myanmar lawu daw galaw mat wa ai reform gaw, anhte nga ai ga jarit marawn de n du pru nga ai, akyu n hkam sha lu ai,' ngu ai lam re. "Reform a akyu ara hpe mungdan shawa yawng rap ra garan ginchyan hkam sha lu ra ai; reform a lam hta jan nna shinggan de na shagun jaw ai garum ntum akyu ara ni hta mung, simsa wa nna byin pru wa na sut lam galu kaba akyu ara ni hta mung, dai hte maren, yawng akyu hkam sha lu ra ai. Gasat gala lam a majaw ya shinggan de na garum jaw ai lam garai n hkrang ai lam hpe lawan sharai ra ai."
Myanmar atsuya a myit hta reform grau n-gun kaba hte galaw mayu wa u ga ngu myit mada let, US gaw, Myanmar de sumtsan salang san masat ai lam bai hpang sana re, ngu nna lajang hpang dat sai. US Treasury rung e mung, US e pawt sharawt tawn ai NGO ni hpe garum ntum jaw lam gumhpraw shalai bang ai lam hpe pat jahkring ai tara hpe dawm kau sai re. Raitim, US kaw nna arang gun shang wa na masa (investment) hpe grai sadi nna she galaw sa wa na re; ndai lam ya garai n hpaw ya ai. US business maga de nna European hte Asian arang shang ai lam hta hpang hkrat wa nga ai, ngu shadut bu ma ai raitim, US atsuya gaw naw sadi nna yu yu ra ai, ngu tawn nga ai.
Human Rights hkan jep sagawn ai hpung ni yawng gaw US Gumsan Obama hpe, US investment chyinghka garai hkum hpaw ya, ngu shadut nga ma ai re. (Matsing: Mungkan ting hta US a investment atsam gaw kaba dik re, kaga ni yawng gumhpawn ai hta htam 20 daram grau kaba na re.) Washington rung na Human Rights Watch lit hkam Tom Malinsowski ning nga shadum nga ai, " Miwa ni sut tam mat wa ai lailen gaw, maling mala hka shi hka nu yawng hpe jahten shabya nna galaw sha mat wa ai hpe mu lu nga ai. US nna sut tam na matu shang wa ai ni dai zawn jahten shaza ai lam hpe tsep kawp koi gam ra na re, shing ngu nna US government hpe shawng ga sadi jaw shangun ra ai. Miwa hte laklai nna shai ai hku, kaja ai hku, seng ang ai ni yawng a matu shawp ai hku galaw na lam ya naw mai shabyin nga ai re. Dai hku nna npawt hpang na ra nga ai. Ndai hku myitsu myit gawp ai hku n sa yang, dai ni Miwa hpe n ju n dawng mat ai zawn, anhte hpe mung n ju n dawng mat na sha re."
Georgetown University sarakaba David Steinberg gahtap shadum ai gaw, "Sadi sahka hte sut tam na shang wa ai hta jan nna, ya mungdan kata e shangu nga sai Miwa hpaga bungli a lapran tsang (middle class) a akyu chyu sha byin wa na hpe mung koi ra ai" nga shadum ai. "Shaning 1900-1999 lapran India masha hte mung, Miwa hte mung, mungdan mungchying ni rawt gabrawng ai hpe mu lai wa sai. Maigan ni akyu hkam sha ai lam sha byin wa yang ya mung dai zawn rawt kabrawng ai lam bai byin na re."
Masing: Ndai gaw dai ni US nna pru wa nsen rai nga ai. Anhte maigan nga ai ni tinang mungdan uphkang masa hkringmang ni hte matut mahkai, shadum jahprang hpang wa ai hta na akyu ara pru wa nga ai, ngu ai sakse mu lu nga ai. US a tsun shaga, sat lawat lam htai grai shai mat wa sai, malawm amyu ni a lam hpe tsang sharawt, kaang e hkra rai bang mat wa sai hpe mu ai.
Anhte Kachin ni grai shakut shaja nna ndai ningmu ningram ni hpe azin ayang myit yu let, ra ai zai ladat shapraw la nna shawng lam dat sa wa ga. Anhte a lit dai re.
Ga gale lajang nna tang dat ai SK. May 12, 2012
By:New Straits Times
Washington, May 12, 2012


text:
Du Kaba Mali Zup Zau Mai Tsun dan ai (7) Stars (snr) Rawt Malan Labau Kadun
Du Kaba Mali Zup Zau Mai Tsun dan ai (7) Stars (snr) Rawt Malan Labau Kadun
Daini na ten Wunpawng Wunpawng, Kachin Kachin nga nna kajai gumhkawng arawng la nga ai ni (7) stars ngu ai gahkum hpe chye ai ni lawm ai zawn, n na yu ai ni mung naw nga na re. Du Kaba Mali Zup Zau Mai tsun dan ai gaw ning da;-
1957-58 ning, Yangon Dakkasu kaw jawng lung nga ai Jinghpaw Wunpawng Dakkasu jawngma ni a myit hta shamu, kraw hta katu, salum hta ka-un, masin hta makun, myit hta nshang, kraw hta zaw zang ai lam ni hpe hkrum shagu tsun shapraw hkat ma ai.
Shana de maga du yang In-ya lam, Adipadi lam hkan hkawm chyai let myusha ni ahkaw ahkang lam hpe bawngban jahkrum ai hta tatut hkrang shapraw galaw lu na matu wuhpung langai mi hpaw ra sai ngu myit lu ma ai. Ndai zawn jawm jahta bawngban ai Dakkasu jawngma ni gaw;-
(1) Mali Zup Zau Mai
(2) Lahtaw Zau Tu
(3) Pungshwe Zau Seng
(4) Stiven Malang Shawng
(5) Hkangda Brang Gam
(6) Hpauyu Tu Lum
(7) Nahpaw Gun Jawng, yawng marai (7) rai ma ai. Shingrai bawngban ai gaw shana yuptung lai, sinit majan pru ai ten du hkra jawm jahta ma ai, shanhte gunhpai na magam lit ni hpe mung garan la hkat ma ai.
(1) Mali Zup Zau Mai – (Mung masa up hkang masa hkaja na lit la sai)
(2) Lahtaw Zaw Tu – (Hpyen masa)
(3) Pungshwe Zau Seng – (Maigan kyithkai)
(4) Stiven Malang Shawng – (Hpaji Dap)
(5) Hpauyu Tu Lum – (Gaw Sharawt)
(6) Hkangda Brang Gam – (Rung Magam Dap)
(7) Nahpaw Gun Jawng – (Hkamja Dap)
Ndai magam ni hpe lit la hkaja na bungli garan la ma ai. Shanhte marai (7) hpaw ninghtan da ai wuhpung gaw shanit majan grin nga ai zawn grin nga u ga ngu Karai kaw akyu hpyi mawhkre hka la nna dai hpung hpe (7)stars (Orient) ngu shamying la manu ai. (7) stars a Amu Madu gaw Mali Zup Zau Mai re nga ai.
1959 ning Dakkasu Jawng ngut ai hte rau Mali Zup Zau Mai hte Lahtaw Zau Tu yan gaw Kayin rawt malan ni nga ai Dahtung ginwang Lyekre Shwegu wah de sa nna Kayin rawt malan Dapba (5) up du, (Brigradier) Lyin Htin wa hte hkrum bawngban hkaja ma ai.
Shawng ningnan hpyen masa hku sinat laknak lang nna rawt malan ai lam n galaw yang, mungmasa hku Parliment Rapdaw kaw (Federal hkrang hku nna) madu uphkang na ahkaw ahkang (Self-Rule) hpe lu la hkra shakut na ngu nna yaw shada let mung masa tatut galaw nga ai Jinghpaw du salang ni hpang de sa hkrum bawngban ma ai. Dai salang ni gaw;-
(1) Duwa Wabaw Zau Rip
(2) Duwa Zau Lawn
(3) Sama Duwa Sinwa Nawng
(4) Duwa Zan Hta Sin
(5) Duwa Dingra Tang ni rai ma ai.
Dai Ten
Myen Mung a mungmasa hta mungdaw ni hpe Federal ahkaw ahkang jaw na masa n nga malu ai nga nna Duwa Wabaw Zau Rip bai htang tsun ai majaw sinat lang nna rawt malan na lam tawk hprut myit hkrum dawdan la masai.
Shingrai tinang lit la ai magam bungli lit hpe hkaja na matu Mali Zup Zau Mai gaw Bum Du (နယ္ပိုင္၀န္ေထာက္) magam hpe shawng galaw hpang sai. Shanhte myit hkrum dawdan da ai lam ni mungshawa hpe sanglang tang madun hpaji hpyi na matu Myitkyina, Manmaw, Danai, Putao, Sumpra Bum, Chihpwi ginwang de datkasa shangun dat ma ai. Dai datkasa ni hta, Lakoi Tu, Samawng Tang, Shanrawng Gam ni lawm ma ai.
Dai ten Myen Mung hta nga ai Jinghpaw Hpyendap hte U.M.P (Union Milatary Police) Dap na Jinghpaw hpyenla ni hpang de Nawlang Gum Ja sa hkrum bawngban nna, Sara Kaba Maran Brang Seng gaw Muklum Mare kaba kaw nga ai ramma ni hpe kahkyin gumdin woi awn ai lam galaw sai.
Shingrai, Rawt Malan hpung hpe woi awn na ningbaw lata ai shaloi, Kayin Rawt Malan Hpung, 1st Brigrade Dapba Up Du Lahtaw Zau Seng hpe lata tang da ma ai. Kayin, Kaya, Mun hte Pa-u myusha ni gaw Myen Mung hta Rawt Malan ai lam shawng galaw nga masai re.
Du Kaba Lahtaw Zau Seng woi awn ai shanglawt hpyen hpung hpe K.I.A (Kachin Independence Army) ngu shamying nna, 1961ning February praw (5) ya shani Rawt Malan Ninghtoi ngu tara shang masat da masai.
Daini, K.I.A/K.I.O gaw hpyen masa, mungmasa hte rawt jat dingyang rai, Wunpawng Kachin ni a shanglawt lam hpe dating dakan woi awn ningshawng tai nga dingyang re.
Ndai gaw moi na 7 STARS ni gat hkai da ai nli tum tu kaba bawngring wa ai rai sai law.


text:
Myit Masin Hkrang Shala Hkrangpan ni hte Sara Lazum Brang Li
Myit Masin Hkrang Shala Hkrangpan ni hte Sara Lazum Brang Li
Ahmoonli
Shingni ngu ai gaw shinggyim masha a myit hpe shangwi shapyaw shangun ai. Raitimung, dai gaw shingni a nyem dik htum ai madang rai nna, tsaw dik ai madang gaw tinang a hkam la ai, hkam sha ai lam hpe lu htawng madun ai lam re nga nna yungwi ninghkring kaba langai tsun ga ai. Dai hte maren, shingni ngu ai gaw prat hpe htawng madun lu ai hpan langai re. Masha a ra sharawng ai lam ni hpe mu lu ai, prat a mabyin masa ni hte dai shingni ninghkring wa a hkam la ai lam, hkam sha ai lam ni hpe mu lu ai. “Ngai na myit hkamsha ai lam gaw ya ten hta anhte a myusha ni majan a majaw hkam sha taw ai lam ni, tsinyam tsindam hkrum sha taw ai lam ni sha re. Dai majaw, kaga gara zawn re hkrangpan hpe ma myit kaw hkam sha na n lu ka ai. Ngai gaw myit kaw prut pru wa ai lam ni hpe htawng madun dan ai hkrangpan ka ai wa re majaw, ya dai shaning ni laman ngai ka ai gaw dai zawn re hkrangpan ni sha re,” nga nna tsun dan wa ai gaw “No More Life” nga amying shingteng jaw nna Kachin myusha ni a hpyen yen tsinyam hpe prat dep hkrangpan ka ladat hte ka nna htawng madun dan ai hkrangpan ka sara Lazum Brang Li re.
2008 ning hta manang ni hte pawng nna shawng nnan na hkrangpan madun poi ni galaw hpang wa nna group show law law kaw mung shanglawm wa sai. Ya kalang 2016 ning hta galaw ai gaw shi a nambat 2 lang ngu na dinghkrai madun poi rai nga ai. Shawng nnan lang ngu na dinghkrai madun poi hpe gaw 2011 ning hta galaw lai wa sai. 2011 ning hta galaw ai madun poi hpe mung “No more life” nga ai amying shingteng jaw nna Munghpawm Myen Mung kata nga taw ai mungmasha ni a dip rip hkrum ai lam ni hte Kachin amyusha ni a roi rip hkrum ai lam ni hpe ka tawn da ai hkrangpan ni hpe sha madun lai wa sai. Shi a hkrangpan madun poi hta Jinghpaw maka hpe ka shaleng ai hkrangpan ni rai nna Jinghpaw maka hpe hkrangpan canvas ntsa madun ai lam gaw Kachin ni a maka hpe sharawt mayu ai re majaw nga nna shi tsun ai.
Lazum Brang Li gaw Myitkyina Muklum, Maisak Wang lawk kaw nna Slg.Lazum Naw Pa hte Jan. Dumhpau Hkawn Nau yan a kasha alat re. “Anhte moi kaji yang, nawku jawng kaw Jinghpaw jawng hpaw ai ten hkrangpan hpe ma sharin ya ai. Ngai gaw dai ten ni kaw nna hkrangpan hpe sharin lu nna myit lawm wa ai. Nye a shawng nnan na sara gaw sara Tu Nan nga ai re. Ngai shi kaw shaning shagu sharin ai,”nga nna Lazum Brang Li tsun ai. Shi gaw tsang (10) awng ai hte kalang ta hkrangpan jawng de sa na matu dawdan let Yangon Mare hta e hkrangpan hpaji hpe janmau lu hkra shakut sa wa ai. Hkrangpan hpe sharin hpang ai kaw nna ngai myit lawm dik gaw hkrangpan hta lai kaga n nga sai nga ai hpe hkrak chye la ai,” nga nna tsun ai Lazum Brang Li gaw shi tsang (10) mahtai na ai hte maren Yangon Htunghking Dakkasu kaw hkrangpan hpaji hpe grai myit makun nna sa sharin la ai ten hta tinang myit htang da ai daram n byin ai lam ni nga lai wa ai raitim, tinang hkaja mayu ai lam hpe lu hkra hkaja lai wa sai lam ni hpe tsun dan ai.
2000 ning kaw nna 2004 ning du hkra Yangon Htunghking Dakkasu kaw hkrangpan hpaji hpe sharin ngut ai hpang 4 ning din nna 2008 ning shaloi she, manang ni saw shaga nna shi a shawng nnan lang na hkrangpan ni hpe lu madun dan ai re. Jawng ngut ai 2004 ning hte 2008 ning lapran grai shakut tim myit daw myit hten ai ten mung nga lai wa sai re nga nna mung tsun ai. “Dai ten ni hta myit daw myit hten ai lam ni gaw grai nga lai wa sai. Jahpoi asawng ai masha ni grai nga ai. “Hkrat sum dat, shakut dat sha re. Jahpoi asawng ai masha ni gaw jaw ai ngu sha mu ai. Hpa majaw nga yang, shanhte mahtang dai hkrangpan ka ai ngu ai hpe bungli langai re nga ai hpe n chye na ma ai; hpa gaw n lu, dai sha galaw mana taw nga nna tsun ai ni hpe ma mara n mu ai, ngai mung ngai na hkam la ai lam hku nna tinang hkum tinang bai shajaw la ai le. Dinghku kaw mung, kaba dik htum re ai ngai gaw myit n su ai mung mai tsun ai, ngai myit ra ai hpe sha galaw ai majaw le. Daini n lu galaw yang, hpawtni galaw na ngu hkam sharang let shakut wa ai,” nga nna shi a hkam la lam ni hpe tsun dan ai .
Brang Li gaw hkrangpan hpe nnan ka wa ai ten hta Realism ngu ai tinang shawng kaw nga taw ai lama ma (snr) mu lu ai lama ma hpe bung hkra ka ai hkrangpan ka ladat hpe ka ai. Raitimung, shi hkrangpan hpaji hpe hkaja, laika ni hti wa ai shaloi, myit sawn na ka ai modern art maga de grau ra sharawng wa ai nga tsun ai. “Ngai hpe academic hte hkrangpan hpe ka ai wa, modern hku sha ka ai wa ngu nna laksan n mai sawn na re. Nye myit hta byin pru wa ai hku shingni hpe madung tawn nna ka ai wa re. Hkrangpan hpan hta shingdaw n mai ai hpan amyu law law nga ai. Dai hku galaw yang she jaw ai ngu ma n nga ai. Ngai nnan shaloi gaw realism ka ai hpe hkrangpan ngu shadu ai; raitim, laika ni hti bai hkaja ai shaloi gaw dai hta grau ai lam ni grai naw nga ai hpe mu lu ai. Hpang e, ngai gaw modern art maga grau myit kap mat ai. Hkrangpan hpe myit sawn hkam sha nna soi ai hpe she ra sharawng mat ai.”
Mungdan langai galai shai ai lam, magam bungli (snr) wuhpung wuhpawng langai a galu kaba galai shai ai lam hta shingni hkrangpan gaw kade ram akyu jashawn mai a ta? Shingni, hkrangpan sara ni a madang, shanhte a shanglawm ai lam gaw kade daram ahkyak ai lam hpe mung Brang Li gaw shi a ningmu ni hpe tsun dan ai. “Kaja wa nga yang, shingni atsam gaw grai kaba ai. Ya ngai gaw hkrangpan sara re majaw hkrangpan hku tsun na; anhte htawng madun dan ai a marang e, yawng mu wa ai, chye wa ai, aww…. shanhte hkam sha taw ai lam gaw dai hku rai a hka! Lama, mying kaba nga ai hkangpan sara langai rai yang gaw, mungkan ting pyi chye mat mai ai. Hkrangpan shingni a n-gun (power) gaw sawn n mai na daram kaba ai.”
Mungshawa ni a ningmu hta hkrangpan ngu ai gaw pyendau ka ai wa, mu lu ai arai ni hpe tsawm htap hkra ka ai wa ngu nna sha mu mada ma ai. Shingni nga yang mung, mahkawn hkawn ai, hkrang shala ai hpe sha mu ma ai. Hkrangpan gaw aten na magang manu dan magang rai nna prat hpe lu htawng madun lu ai hpaji langai re ngu ai hpe ma n chye na ma ai. Dai lam ni gaw ya daini ten hta anhte Kachin ni hta hkrangpan hpe ningtawn nna kanbau bungli hku nan tsap taw ai masha ni taw mat ai maga de du wa ai lam ni hte seng nna Brang Li gaw, “Dai gaw mungmasha ni hte seng ai, kanu kawa ni hte seng ai, shingni bungli hpe galaw taw ai ni hte mung seng ai. Anhte laika law law hti ra ai. Prat a masa yak hkak ai ten re majaw, yawng gaw loi daw de hkan mat wa ai re. Ja gumhpraw kade lu ai raitimung, dai wa kaw machye machyang n nga yang gaw yawng mat mat ai sha re. Dai hta n-ga, anhte hkrangpan hpe galaw taw ai ni mung hkrangpan shingni hpe mungmasha ni de law law shachyen ya ra ai. Anhte shawng na pang gaw dai hpe gawngkya mat ai. Dai majaw, hkrangpan ngu ai gaw tinang wuhpung wuhpawng hpe galai shai ya lu ai re nga hpe n chye ai. Moi gaw realism hpe ka ai law ai majaw mung rai na re.”
Sara Brang Li gaw ya ten Kachin ni a mungmasa lam hpe mung shi a ningmu kachyi mi hpe ya na hku tsun ai, “Ya galaw taw ai simsa lam gaw Myen hpyendap ni myitsu yang gaw lu na aloi sha re. Anhte maga na shut ai ngu gaw n mu mada ai. Anhte hku nna sa du htim gasat taw ai lam n nga ai, anhte gaw hkap taw ai lam sha nga ai.” Matut nna shi gaw shi atsam hte mungdan kata mabyin masa ni hpe htawng madun let, simsa lam de sa taw ai lam hta shanglawm taw na re ai hpe ma tsun ai. “Anhte a bungli gaw mungdan hta simsa lam, tara rap ra lam nga taw yang, grai galaw manu ai bungli re. Kaga tsawm htap lam, myitsawn hpa lam ni grai mai ka ai. Raitim, ya gaw rap ra lam n nga, simsa lam n nga ai majaw, nye a myit hta mung dai lam ni hpe sha htawng madun mayu taw ai, kaga lam ni hpe n mai hkam sha taw ai. N mai hkamsha yang gaw n mai ka ai,” ngu nna shi a ya ten myit kraw kata byin nga ai hpe tsun ai .
“ Ngai gaw shingni hta ya hta na grau grau ngang ngang lu tsap nna, ngai na myit hta pru wa ai mahkra hpe wanglu wanglang lu galaw ai, ja gumhpraw hte seng nna mung myit tsang n ra ai, hkrangpan gawk kaba langai hte myit ngwi myit pyaw rai nna hkrangpan ni hpe ka mayu ai. Du wa na nhtoi ni hta mung hkrangpan hpe ngai na myit nga nga dingsang ka nga na re,” nga tsun ai gaw shi a shawnglam myit shingran da ai gaw hkrangpan shingni hta lai kaga hpa hpe mung n myit hkrup nga ai sara Lazum Brang Li re.


text:
Jinghpaw Mung a Ralata Pa Jaw Dabang ni gaw majan a majaw, 2015 gaw 2010 ning hta grau yawm mat na
2015 ning Ralata Poi hta Jinghpaw Mung a matu ralata pa jaw dabang ni gaw 2010 ning hta na yawm mat na re lam hpe Jinghpaw Mung a Ralata Poi Commission kaw nna Slg. Htun Awng Hkaing(ထြန္းေအာင္ခိုင္) gaw tsun ai.
Lai wa sai 2010 ning Ralata Poi hta Jinghpaw Mung grupyin e ra lata pa jaw dabang (866) du hkra lu lajang da ya tim, 2015 ning a matu gaw ya ten du hkra ralata pa jaw dabang (819) sha masat da lu ai lam chye lu ai. Dai zawn re yawm mat ai lam gaw Jinghpaw Mung kata byin taw ai dinghku majan a majaw re ai lam tsun ai. Ya masat da ai dabang (819) mung majan a masa hta hkan nna yawm mat na re lam hpe mung ya na zawn tsun ai. “ Ya masat da ai dabang ni nga ai ginra ni hta n sim n sa re ai lam ni, majan shiga ni hpe na lu taw ai. Shimlum lam n nga ai shara hta gaw Ra Lata Poi a matu Mee bang na matu gaw shimlum lam a majaw n mai byin ai le” . Lai wa sai 2012 ning….. Ralata Poi hta mung majan a majaw, Jinghpaw Mung hta n lu galaw ai lam ni mung nga lai wa sai.
2015 ning Ra Lata Poi hpe gaw, November (8) ya hta galaw na rai nna, lai wa ai ten hta ndau shana da ai ra lata mahkret jaw mai ai mying jahpan ni hta mung shut shai ai lam grai law ai majaw, mungshawa ni hte yu reng ai ni a tsun jahpra ai nsen ni mung grai law taw ai re.


text:
Dai ni Nov 5 ya sha na gaw NZmung dan hta gawng dang (firwork ) gap gapaw ai nthoi rai nga ai. Hpa majaw ta nga yang Guy Fawkes ngu ai wa hpe myit dum ai lam rai nga ai ,shi gaw 1605 nov 5 ya hta England mung dan a hkaw hkam James(1) hpe nra ai majaw shi hpe sat kau na matu parliament nta npu de bawm hkam na prliament nta ting hpe kapaw ayai kau na matu hkyen lajang ai wa rai nga ai.
Rai tim shiga brawng mat ai majaw shi mawmawn ai lam ni htyen run mat ai hte rim hkrum mat wa ai,ndai zawn James (1) hkaw hkam wa a asak lawt lu ai lam hpe ndai zawn gawng dang gap let dai ni du hkra ga law ma ai.
NZ mung dan gaw England na htawt wa ai ni law na rai sam ai ndai zawn re htung ni mung htawt lawm sawa let dai ni du hkra wuwu didi ga law ma ai.Dai na gaw Welington mare daju hta masha mun lam yan gamawng hkawm let pyaw nga ma ai . lak lai ai gaw shaning tup gawng dang hpe ndai nhtoi hta sha kapaw na ahkang nga ai ,gawng dang hpe Nov 2 ,5 6;pm du hkra sha gat seng kaw mai ma ri ai,dai hpang kawn gaw shaning tup nmai ma ri sai hku re dai ma jaw dai na gaw na she lahpang na zawn nga le kaw pawng pawng nang kaw pawng pawng majan pa kaw du taw ai zawn she nga ai hku re .
Laga mung dan ni gaw shaning nnan New year celebrate hkan she gawng dang gap na wuwu didi rai tim NZ ga gaw zim hte zam rai nga ai .Ndai Guy Fawkes celebrate hta chyawm jaji rai nga ma ai.
Gawng dang gap poi
Dai ni Nov 5 ya sha na gaw NZmung dan hta gawng dang (firwork ) gap gapaw ai nthoi rai nga ai. Hpa majaw ta nga yang Guy Fawkes ngu ai wa hpe myit dum ai lam rai nga ai ,shi gaw 1605 nov 5 ya hta England mung dan a hkaw hkam James(1) hpe nra ai majaw shi hpe sat kau na matu parliament nta npu de bawm hkam na prliament nta ting hpe kapaw ayai kau na matu hkyen lajang ai wa rai nga ai.


text:
New Zealand Mungdan kaw nga ai J.W myu sha ni kawn Kanu Wunpawng mung dan hta byin hkrum nga ai hpyen yen tsinyam Myu Wunpawng sha ni hpe garum madi shadaw lu na matu yaw shada let fundraising alu tam ai lamang hpe New Zealand kachin community kawn woi awn let 7.7.2012 ya hta ngwi pyaw awng dang ai hte galaw la lu sai. Ndai lamang hta local mayor , partner relief development kaw na myit su ni hte laga community kaw na myit su kanu kawa 300 ram sadu ngun jaw wa sai. sadu ai sha wa masha ni hpe htung hkring kahkrang malu masha ni hte dawjaw atsam madun lai wa sai.
J.W sha ni sha nu nga ai Wellington porirua Mayor kawn ngun jaw ga tsun nga yang


text:
Lai wa sai 2010 ning shata man 8 hta sha byin lai mat wa sai NZ mung dan a dingda zinlawng na christchurch mare hta dai na de 1:00pm grup yin hta kalang mi bai n-gun 6.3 magnitude ja ai n-nang nawn kaba bai byin mat wa ai. lai wa sai shata 5 hta byin ai ten hta masha si ai lam n-nga tim dai ni bai byin ai gaw si hkrung si htan hte hkala nba ram ram law ai lam hpe chye lu ai ya du hkra gaw marai 60 jan si sai lam hte dum nta ni ram ram htyen run mat ai lam hpe shiga dap ni kawn lakap let chye lu ai. Ya ten tsinyam byin ai shara hta anhte J.W sha ni grai nnga shi ai lam hpe mung chye lu ai.
Trump: No Salary for Me as President.
5 hours ago