text:
Jahpawt jau, jan garai npru ai ten hkying mali, hte manga lapran na aten (nhtoi htoi mayu ai ten) hpe, Ayurved Indu hpaji hta ‘Usa Kaal’ ngu shamying tawn ma ai. Anhte Jinghpaw wunpawng myusha ni gaw ‘sawmrawm nhtoi’, Inglik ga gaw ‘before dawn’, Miwa ni gaw ‘ling chen’ (凌晨) nga tsun ma ai. Jan nhtoi pru wa hkyen ai aten (or) hkying manga a hpang gaw, jahpawt manap, Indu ni gaw Subah, Inglik gaw morning nga nna Miwa ni gaw zao shang (早上) nga nna bai shamying ai. Dai majaw, Ayurved hkamjalam hpaji hta jahpawt aten hpe mung daw (2) hku garan da ai hpe mu lu ai; ‘sawmrawm nhtoi’ hte ‘jahpawt manap’. Ndai sawmrawm nhtoi htoi ai ten gaw, u-lat hpunggan goi ai ten mung rai nga ai. Nta n-daw (shinggan) de mada yu ai shaloi, masha langai ngai hkawm sa nga ai hpe yu yang, bu hpun palawng nsam n-ginhka lu tim, shingnip shingna hpe gaw atsawm mu lu ai aten rai nga ai. Nshung ta hta rai yang, shingnyip shingna pyi garai nmu lu ai aten hpawa mung rai mali ai.
Ndai shawng daw na jahpawt aten hpe Indu ni a Ayurvedic hpaji ga hta, usa kaal shingnrai, usa samay, nga ma ai. De a lachyum gaw, ‘ngwipyaw simsa kabu gara ai aten/gam rawt ai aten’ mungkan ga na garu gachyi, maji magu nga ai nsen amyumyu kaw na tinang hkum, myit masin hpe garai n-hkra lu ai aten ngu ai lachyum rai mali ai. Inglik ni gaw, silent hour (or) fresh hour nga tsun ai. Dai majaw ndai jahpawt jau aten (usa kaal) hta lu ai hka ntsin hpe usa pani, Inglik hku adingtawk byan jang, ‘lucky water’ (or) ‘purity of early water.’ Jinghpaw ga hku gaw ‘a lu ai hka ntsin’ ngu ai lachyum rai nga ai.
Ndai (usa kaal) aten na hka ntsin hpe lu luq na matu, jahpawt hkying mali hte manga lapran yuprawt nna lu ya ra ai. Dai aten na hka ntsin hpe tsihkrung tsinan, sanpra manu dan ai hku hkamla tawn nga ai. Ndai aten jau n lu yup rawt yang mung, jahpawt daw gara aten raitim, yuprawt myi hpaw wa ai hte rau lu ya tim mai ai. Raitim dai hka gaw ‘Usa Pani’ chyawm gaw nrai mat sai. Lachyum gaw na a nhtoi hpe hka hte shawng hpang mat wa na matu tsun mayu ai lam rai nga ai. 1Anhte a Chyoipra ai Chyumlaika hta mung, shawng ningpawt e Karai Kasang shanu nga ai lam hpe sumsing lamu hte ginding aga nrai, ‘Sumsing lamu hte ginding aga hpe gaw ‘Hka Hpung’ ni a ntsa kaw shawng shanu nga nna she hpan tawn ai bungli galaw ai hpe mu lu nga ai. Dai majaw sumsing lamu hte ginding aga hta pyi grau ahkyak, sanseng chyoipra ai gaw ‘Hka’ nan rai ang sai. Hpa majaw nga yang, Karai Kasang nan Hka kaw shanu nga ai wa rai nna mungkan a hpan tawn ai amu bungli ni hpe galaw nga ai. Chyoipra ai Chyumlaika pyi ‘Hka’ a mying hte shawng gang nna ka hpang ai ngu yang mung n shut nga ai. Hpa majaw nga yang, nga-yawng danghta hpe hpan tawn ai Karai Kasang nan pyi hkringsa shanu nga ai gaw Hka hpung a ntsa rai nga ai.
Dai majaw Hka a atsam gaw grai kaba la nga ai hte sanseng chyoipra ai kumla mung rai nga ai. Masha law malaw(ng) gaw, yuprawt ai hte hpalap, coffee shingnrai, hpahka ni hpe shawng lu la nna she tinang a nhtoi hpe hpang mat wa chye ga ai. Ayurvedic hpaji masa hta tsun da ai hku nga yang, dai hku n jaw nga ai. Tinang a nhtoi hpe sanpra ai hka hte shawng hpang mat wa ra ai. Yuprawt ai hte hka hpe shawng shaman lu ya ra ai. Hka hpe gara hku lu na mung shawng daw hta tsun shalawm sai. (Kalang dik, lahkawng lang dik di nna, lang hte lang lu na; sip by sip; hka gye, hka lagyi tsep kawp koi gam na, hka katsi lu na rai yang mung, ga dibu hkan ja tawn ai hka mai lu ai, shawoi na hka ntsin katsi ni mai lu ai, dai nrai yang mung hka hpunlum hpe lu ya tim kaja ai, tinang lu hkan ai hta madung re ai).
1 N.N 1:2-Karai Kasang a Wenyi gaw hka hpung ntsa e ahpum nga ai.
Rai yang, jahpawt yuprawt ai hte kade daram lu ya ra na kun? Nga jang, nlaw htum lu hka gawm mali lu ya yang mung kaja ai (snr, lahta e mung tsun shalawm sai). Kalangta gawm mali hte n lu hpang ai rai yang mung, gawm mi hte shawng hpang nna, gaungwi ngwi akyang shaman mat wa na. Anhte a shinggyim hkumhkrang gaw akyang grai kap lawan ai hte grai shaman la mai nga ai (flexible) hkumhkrang re majaw, hka gawm mi hte shawng hpang nna gaungwi ngwi hka gawm mali lu luq hkra di la mai ai sha re. Hpa n yak ai. Dai hku tsun yang, jahpawt hka nhpanggara ai law, nga tsun ai ni nga na re. Hkamjalam ladat re majaw, hka hpanggara ai, nhpanggara ai gasan nrai nga ai, nhpangara tim lu ya ra ai ngu tsun mayu ai re. Yuprawt ai hte hka lu ya ga. Yuprawt ai hte hka lu ya ai lachyum lahkawng nga ai. Lachyum langai gaw; anhte shana tup yup ai shaloi anhte a n-gup n-gau kaw prut pru ai mayen ni gaw shatkan kata de garai n shang wa ai sha n-gup jut hkan e hkraw kap mahkawng taw nga ai hpe hka hte rau lu bang ya ai. Ayurved kaw tsun da ai hku nga yang, jahpawt nambat langai lang yuprawt ai hte, shana tup yup ai shaloi na n-gup n-gau jut shagu de hkraw kap mahkawng taw nga ai mayen ndai ni gaw, dai shani tup na matu grai manu dan ai hku tsun da nga ai. Ja jet daram hte manu shingdaw da nga ai. Dai majaw, yuprawt ai hte rau, hka lu ya dat jang, ndai mayen ni gaw, shatkan kata de hka hte rau shang bang wa lu ai. Jain makam masham hta, jahpawt yuprawt ai hte shana tup n-gup n-gau hkan kap mahkawng taw nga ai mayen ni hpe laknak n lang ai ladat (non-violent action) hte lachyum shingdaw da nga ai. Ayurved hpaji hta rai yang hkumhkrang hkamjalam tsi kaba hte shingdaw da nga ai. Nambat langai lang yuprawt ai shaloi na ndai mayen a atsam gaw kugyin-ginyam, ji nu, kakri katawn, latung, sumbra, lagat zawn re ai hkrung kanu ni a ntsa atsawm prat bun dat jang hkrak sha si wa lu ai.
Lachyum lahkawng gaw: anhte a shinggyim hkumhkrang gaw, jahpawt daw aten nbung dat hte hpatwat (Vata) n-gun grai law ai aten re. Shingnrai, nbung dat n-gun e dip da lu ai, grai gawng kya ai aten re. Nbung dat n-gun hpe shayawm kau ya lu ai gaw hka sha rai nga ai. Dai majaw, jahpawt hka lu ya jang, nbung dat n-gun
hpe atsam shayawm kau ya lu ai rai nna, hkumhkrang kata hka rawng nga dingsa, nbung dat n-gun mung hkumhkrang hpe jamjau n-jaw lu ai, shara n lu la ai. Hkumhkrang kata dat amyumyu (Vata, Pitta and Kapha or, three doshas mung nga ma ai) hpe rap shara (balance) hkra tawn da lu nga ai. Dosha ngu ai gaw tinang hpe jamjau jaw ai wa ngu ai lachyum re.
Bai nna, jahpawt yuprawt ai hte shatkan kaman hta hka lu ya ai shaloi, anhte a pu kan kata, lapran e dut dang ai lam hpa n nga ai aten re majaw, atsawm tang du hkra lai di kashin kau ya lu nga ai. Dai zawn anhte a pu kan (intestine) ni hpe mung jasan jaseng kashin kau ya lu nga ai. Jahpawt shagu anhte a pu kan ni hpe yuprawt ai hte kalang kashin gamun jasan jasen tawn lu ai masha wa gaw, dai wa a prat hta machyi makaw ana ahkya ngu ai, nau nbyin lu ai. Dai majaw jahpawt jau yuprawt shagu hka lu ya ai akyang shaman shakut la ga ngu, hpaji jaw dat mayu ai.
Tinang a hkumhkrang hkamja nga ai, n nga ai gaw, jahpawt yuprawt ai hte hka lu ya ai hpang, namdum sa ai shaloi, shingnrai, galoi aten raitim namdum sa ai shaloi, minute 2, 3 lapran (shingnrai aten kadun laman) namdum sa shangut lu ai wa gaw, galoi mung hkamja nga ai kumla re. Shingnrai, namdum sa ai shaloi, aten nau la ai wa gaw, hkamjalam shiga ningra nga ai lachyum hpe dum chye u.


c: text/html

text:
Ginjaw Ginra Ginwang Ginjaw hte Sinpraw Ginwang Ginjaw kata lai wa sai laban bat mi laman masha hpawng chyawm hpawng de ai lam pat hkum da ai hta July (18) ya shani kaw ana numdaw kalang mi bai hpang hkum pat jat dat ai lam Ginjaw COVID-19 Ana Zinli Makawp Ninghkap Komiti ndau ai hpe mu chye lu ai.
COVID-19 Third Wave aten hta masha hpawng chyawm ai lam n galaw na matu Hpaji Jawng yawng hte nawku makam masham hpawng lamang ni yawng hpe pat hkum da ai re.
Mai Ja Yang muklum kata kaw gaw mare lawk shagu Lockdown galaw nhtawm, COVID -19 tsi jep ai lam, ana kap hkrum ai ni hpe tsi gawn lajang ai lam galaw nga dingyang rai nga ai. July (18)ya shani hte July (19)ya shani lahkawng ya laman ana jep mu lu ai masha marai (104) bai jat wa ai lam, Sinpraw Ginwang Ginjaw COVID-19 Ana Zinli Makawp Ninghkap Komiti tsun shana ai kaw na chye lu ai.
Mai Ja Yang muklum kata nga ai mungshawa yawng hpe ana jep chyoi ai lam galaw ai hta ana jep mu lu ai masha yawng (300) jan rai nna, marai (58) gaw Negative rai sai majaw laksan shara htawt nhtawn gawn lajang ai lam galaw nga ai.
Ginjaw Hkamja Dap kaw na Tsi Sarawun ni hte ap nawng Tsi Sarawun marai (23), Lung Chawn ginwang Red-Cross hpung ni Sinpraw Ginwang ginjaw kata na Tsi magam gun ni rau lata gindun nhtawm, Lockdown galaw da ai shara ni hta hpaji jaw, ningmu jahpaw ai lam, tsi gawn lajang ai lam ni hta galaw nga dingyang re.
Ana kap hkrum ai ni hpe gawn lajang na matu, Hpakant kaw nga ai Wunpawng myusha lauban launa ni hte kaga wuhpung wuhpawn ni kaw nna mung ja gumhpraw hte tsi gawn lajang lang na arung arai ni garum madi shadaw ai lam nga ai hpe chye lu ai.
Laiza kaw gaw masha law nga ai magam dap, makan dap, hpaji jawng, rung ni, gat dut shawa ni hte hpyenyen dabang ni hkan Swab jep ai lam galaw ai kata Mai sak pa kaw Quarantine hkamla nga ai ni kaw na marai (6) hpe ana jep mu lu ai majaw ya aten dai masha ni hpe Munglai Hkyet kaw tsi gawn lajang nga ai re.
COVID-19 ana zinli makawp maga tsi garai nhtu shi ai ni hpe July(19) ya shani kaw nna Numri Pan tsi jaw gawk kaw COVID-19 makawp maga Vaccine htu ya nga ai lam chye lu ai.
COVID-19 ana zinli gaw hkrang nsam galai ai hte lawan dik ai hku nna chyam bra wa nga ai majaw COVID-19 ana zinli makawp ninghkap tara ni hpe marai hkum shagu hkan nang hkan sa makawp maga na matu Ginjaw COVID -19 Ana Zinli Makawp Ninghkap Komiti kaw nna sadi jaw ndau ai lam nga ai re.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Veritas Asia Buick St., Fairview Park, Queszon City, Metro Manila. 1106 Philippines | + 632 9390011-15 | +6329390011-15
Ngwi Pyaw Dingku( Sara John Shadan Hkang Tu Shan hte Saranum Cecilia Nhtin Htu Shan hte Hkrum Shaga Ai Lam Daw I
Ra ai lam ngu ai hta shi gaw galoi mung an nu ni hpe Ga ja ngu ai mung nshaga ga ai,pawt sindawng ai ngu mung nnga ai,galoi mung ga ngwi ga pyaw hte woi zinlum woi awn ai,hpa lam hta raitim an nu ni a shawng kaw galoi mung ngang ngang kang tsap let makawp maga let dingku hpe woi awn taw nga ai kawa kaja re.
* An Nu wa ni a matu Dinghku Kanu Kaja re.Tsun ga nga yang gaw hpung masha ni a man hta sasan magam gun ai gaw ngai rai nga ai,raitim shiga hpang kaw nna ra nrawng hkra madi shadaw garum ya nga ai ningrum ningtau jan kaja rai nga ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Washington hte Beijing lapran Dingda Miwa Panglai manghkang hta shaja hkat nga ten, dai panglai ntsa nbung dap shaman shakyang ai kaw sumtsan-pyen bawm-jahkrat nbungli ni shanglawm ai nga, July 30, bat Mali Ya shani, Miwa tsun shapraw ai.
Shaman shakyang lamang hta, shana nsin pyen rawt ai hte bai yu hkrat ai lam lawm nna, sumtsan kaw nna htim gasat ai hkrang ni galaw ai nga, Miwa Amyusha Makawp Maga Hkringmang Dap na ga tsun ahkang lu, Slg. Ren Guoqiang tsun ai. Bawm jahkrat nbungli kaba ni hta, H-6G hte H-6K amyu hpan ni lawm nna, ndai pyenli ni hpe PLA nbung dap (People’s Liberation Army Air Force) hte PLA Hka Dap (People’s Liberation Army Navy Air Force) ni hta aten galu jai lang wa sai rai nna, madang bai shatsaw da ai re nga, Slg. Ren tsun ai.
Ndai Dingda Miwa Panglai hpe grupyin mungdan kaji manga mung maren sha madu lawm ai lam ndau tawn ai re. Shaning shagu, ndai hka lam hku nna sanghpaw kaba hte gunrai ginlen ai ntsa lam manu, Amerikan gumhpraw $5 trillion du ai hpe chye lu ai.
Ndai shata shawng n’nan US gaw, Dingda Miwa Panglai hta Miwa madu ai lam ndau ai gaiwang malawng gaw ‘tara n shang ai’ ngu tsun shapraw dat sai hte, “Mungkan gaw Beijing a Dingda Miwa Panglai hpe tinang shara ngu mung maden la ai lam hpe ahkang jaw na n re nga,” US Maigan Kyit Hkai Hkringmang Mr. Pompeo tsun wa sai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Jaw Bum e rawt malan masat nhtoi galaw ai majaw shaga jep hkrum nga ai Hpung sara yan 2 hpe ya ten du hkra ndat ai sha masat (1) pyada dap e naw tawn da ai lam chye lu ai.
February praw 5 ya shani na rawt malan lamang hte seng nna, Myen hpyendap dingdung daw daju M.P.Hk hpang de hpyi nem laika bang yang ndai amu manghkang jahkring kau na matu jahkrup lu ngut ai hpang, Wunpawng Amyusha Mungbawng Rapdaw WMR gaw mani February praw 7 ya shani laika bang ngut sai re.
Raitim, Sara Sumlut Tu Htang hte Sara Bima Dau Lum yan hpe ya ten du hkra ndat shi ai sha n-ga, hpawt ni February praw 9 hta mung ndai hte seng nna matu bawngban ra ai lam Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Ginjaw KBC ningbaw Rev.Dr. Hkalam Samson kaw nna chye lu ai.
Mana de maga M.P.Hk de laika bang ai hta ‘ramma ni woi awn ai lamang re majaw, myit mang ai lam hta ra rawng ai lam nga sai hpe hkap la ai rai nna, ya na zawn mabyin hpang de nbyin hkra Wunpawng Amyusha Mungbawng Rapdaw WMR hte makam masham wuhpung ni hku nna shakut mat wa na ga ai’ nga nna tsun da ai re.
Bat 3 ya shani galaw ai rawt malan masat wunli la kyuhpyi hpawng hta hpyen dazik nlawm ai palawng ni hpe bu hpun nna ga mung madun ai lamang galaw ai re.


text:
2019 ning March shata praw 21 ya shana hkying 8 daram ten, Rahkaing mung daw Buthitawng ninghtawn Si-tawng mare hta sinat gap hkat ai lam byin ai hta, mare masha marai 5 si nna, 20 jan hkala hkrum ai hte mare masha 400 jan hprawng yen mat ai lam chye lu ai.
“ Majan gasat hkat ai nre, Myen hpyen la ni gap ai, lak nak kaba hte gap ai, sinat kaji hte mung gap ai, kaduk nhkun kata de sinat hte gap bun ai, mare masha marai 5 si hkala hkurm ai, num 2, la 3 re, kaduk nhkun hta marai (4) si ai hta, kahpu kanau 2, madu wa/jan yan la 2 si sai, mare sinna maga de na dum n’ta hta yup nga ai Mg Ba Nyut a kanu ( 80 ning daram) hpaw mi mung si hkrum mat sai, hkala hkrum ai mare masha ni gaw marai 20 daram nga ai, anhte a dum nta ni mung hten mat ai,” ngu Si-tawng mare a myu shayi langai tsun wa sai.
Si-tawng mare masha Ko Han Htay mung, “ mana hkying 8 daram ten hta, hpyen la ni mare hpe wang tawn da ai, dai ngut ai hpang, mare kata kaw bawm langai hkrat wa sai, ngai mung hkrit nna nta kata kaw makoi rawng nga ai, Myen hpyen la ni mare kata hte dingsang gap bang wa sai,” ngu tsun wa sai.
Dai lam hte seng nna, rapdaw amat U Awng Thawng hku nna, “ Anhte Si-tawng majan shiga na ai majaw sa yu ai, lahkawng maga gap hkat ai hku nre, hpyen dap hku nna mare hpe jawm gap nga ai, anhte ni du ai shaloi ten du hkra naw gap nga ai, anhte hpe mu jang she gap ai lam jahkring nna yen mat ai,” ngu nna tsun wa sai.
Gap hkat ai lam hte seng nna, Myen hpyen dap shiga shana shabra hpung a Du up daju Zaw Min Tun gaw, “ Mana hkying 9 daram hta, gasat gala ai lam byin ai, Si-tawng mare hte ni ai, dai kaw AA hte gap hkat ai, AA n’gun tsa lam daram nga ai, shana hkying 11 daram du hkra gap hkat ai,” ngu tsun wa sai.
Si-tawng mare na majan gasat ai hte seng nna, AA rawt malan hpung a tsun shaga ahkang lu ai, Kahing Thu Hka gaw, “ Dai aten hta majan gasat ai lam n’nga ai, Myen hpyen dap kawn mare masha ni hpe dingsang gap ai hku re, mare kata shang nna gap sat ai lam rai sai, grai nkaja dik ai majan ru hka amu hte seng ai lam rai wa sai, “ ngu tsun shaga wa sai.
Myen hpyen dap hku nna March shata 16 hte 18 ya shani hta mung Myauk-u mare hpe gap ai majaw, mare masha 10 daram hkala hkrum wa sai.
Myen ni a zai ladat gaw, AA ni gap ai lam n nga tim, AA hpe madi shadaw nga ai, mare ni hte mare masha ni hpe dingsang shanhte shawng gap nna, majan gasat hkat ai zawn galaw nna, mare hpe daingsang gap bun ai ladat hpe lang nga ai hpe mu lu nga ai, grau nna, AA hpe madi shadaw n’gwi hkra galaw nga ai hpe adang aleng mu lu nga ai, raitimung, Rahkaing amyu sha malawng maga gaw, AA hpe madi shadaw ai lam hta yawm mat wa ai n re ai sha, grau jat wa ai, nang wa ai hpe mu lu nga ai.
REF: VOA,
Irrawaddy News
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Shawng daw Myen hpyendap asuya uphkang ai ladaw, Inglik laika ningtawn ai hte n law la ai Chyum doctor janmau gup la ai Jinghpaw Wunpawng ni hta shanglawm ai Rev. Dr. Lachyam Hka Lum gaw Madu Yesu hta yup pyaw mat wa sai re.
Myitkyina, Shwezet dum nta hta e October praw 5, bat Kru Ya shani jahpawt daw sara Hka Lum, shi a asak 67 ning hta, n nga mat wa ai re.
Sara gaw, Karai magam hta sha n ga Inglik laika hta mung grai ningtawn ai majaw Inglik laika sharin ai lam hte Inglik hpe Myen hku, Jinghpaw hku ga gale ai lam hpe mung galaw wa sai re.
“Sara kaba Dr. Hka Lum gaw anhte Wunpawng amyusha ni hta hpaji hta ningtawn ai langai mi lawm ai ngu nna ngai mu mada ai re. Shi hta atsam marai grai nga ai, grau nna Inglik laika hpaji hte seng nna laklai ai ningtawn ai langai re. Shi hpe gaw anhte a wuhpung wuhpawng ni jai lang ai ningra ai ngu na mung mu mada ai. Shi n nga mat wa ai grai sum kaba re” nga nna, Jinghpaw Mungdaw Mungshawa Pati (KSPP) a pran wan ningshawng komiti, Ningtau Ningbaw, Duwa Gumgrawng Awng Hkam, tsun ai re.
Dr. Hka Lum gaw Myitkyina, Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Ginjaw, KBC rung hta amu gun wa sai zawn Jinghpaw Wunpawng Chyum Hkawlik KTC e mung sharin sara tai wa sai re. Maga mi de mung, ya shi a asak htum ai aten du hkra, Inglik laika sharin ai lam hpe galaw nga ai re.
Matsan ai kun dinghku hte kahpu kanau law ai majaw, Dr. Hka Lum a ramma prat hta sai-ka kabe let mung laika hpaji shakut wa ai hta Doctor of Ministry janmau hpe gup la lu ai gaw sakse rai nga ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Hkum shan roirip zingri sat hkrum ai Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Ginjaw (KBC) Laika Hpaji Sasana Apnawng Saranum 2 a manghkang mabyin teng sawk shapraw ya na matu hte Laiza Hpyen Du Shalat jawngma ni si ai manghkang hparan shapraw ya na matu Netherlands du Jinghpaw Wunpawng myu sha ni woi awn let n-gun madun mat ai.
Dai hpang Jinghpaw Mungdaw kata Myen asuya dap a hpyen n-gun jat ai lam ni dawm kau na matu hte jet ai Federal Munghpawm gawgap sa wa na matu ni hte hpawn lawnglam 5 hpe February 19 ya shani ka-ang hkying 12:00 jan kawn shana daw hkying 3:00 du hkra Belgium mungdan Brussels mare daju e jung ai Sumtsan Salang Rung e Jinghpaw Wunpawng Uhpung Uhpawng-Netherlands (KCNL) woi awn nhtawm hpyi shawn n-gun madun mat ai lam rai mali ai.
“Daini madung gaw saranum yan a manghkang sawk shapraw ya na matu, Laiza hpyendu jawng hpe gap ai majaw du jawngma marai 23 si ai manghkang hpe Myen asuya kawn lawan ladan mahtai tam nna KIO hpe hparan jasan na matu, hpyen yen tsin-yam masha ni hpe jaw ai garum ntum arai ni la kau ai zawn, lagu la kau ai zawn re n galaw na matu, garum madi shadaw ai ni hpe dingbai dingna n jaw na matu, ya byin taw ai manghkang gaw hpyen masa manghkang n re. Mungmasa manghkang re majaw mungmasa hpe ku ntsa kaw bawngban mahtai tam na matu hpyi shawn ai re” nga KCNL ningbaw Slg. Mwihpu Bawk San tsun ai.
Shanhte hpyi shawn ai lawnglam ni hpe Belgium na Myen sumtsan salang rung de jaw ai zawn EU rapdaw, Netherlands rapdaw hte mungdan gadaga tara rung (international court) ni de mung kanan shalai jaw na matu hkyen lajang nga ai nga shi kawn tsun ai.
“Daini Myen sumtsan salang rung kawn lit nga ai ni hte hkrum na matu hpyi shawn ai raitim shanhte ningdang ai. Marawn ai lamang ni galaw ai. Saranum yan sat hkrum ai sumla ni sharawt ai. Bai nna ramma ni hpe wan nat sat hkrum ai sumla ni, simsa lam bawngban na matu, tara rap-ra ai lam lu na matu. Jinghpaw mungdaw hta tara rap-ra ai lam ni nga wa na matu hpyi ai” nga tsun ai.
Netherlands mungdan hta Myen sumtsan salang rung n nga ai majaw Jinghpaw Wunpawng uhpung uhpawng (KCNL) woi awn nhtawm Belgium Mungdan na Myen Sumtsan Salang Rung shawng e sa du nhtawm n-gun madun ai lam hta Jinghpaw Wunpawng myu sha ni hte arau Mun, Rahkai, Kayin, Sam amyu sha ni hte Amyu Sha Democracy Hpung Ginjaw (NLD-LA) ni shanglawm mat nna yawng marai 60 hkawt n-gun madun mat ai nga Slg. Mwihpu Bawk San kawn tsun ai.
Ya yang Myen mung hta jet ai simsa lam hpe hkrang shapraw ai lam n nga ai majaw Gumsan Magam Slg. Ting Tsing asuya hpe amyu sha bawsang ni makam n nga ai majaw ya na zawn hpyi shawn dat ai re nga Netherlands mungdan NLD-LA Ningbaw Slg. Myin Nai tsun ai.
“Shanhte hpyi shawn ai gaw Myen mung hta ya yang byin taw nga ai lawnglam amyu myu hte amyu sha bawsang ni ntsa gasat nga ai manghkang ni le i. Mara n nga ai mungshawa ni ntsa mara gata zingri zingrat nga ai lam ni hpe jahkring nan jahkring ya na matu. Rara masa ka-up ai lam ni hpe mung hpyi shawn tawn ai. Madung gaw shanhte Slg. Ting Tsing asuya hpe n kam ai le i” nga shi kawn tsun ai.
Lai wa sai January 19 ya shani e Lahta Sam Mung, Muse ginwang Pangsai (Chyu Kuk) ginwang daw Namtau mare Kawng Hka kahtawng na KBC laika hpaji sasna apnawng saranum Maran Lu Ra hte Tangbau Hkawn Nan Tsin yan hpe hkrum shan roirip nhtawm sat hkrum ai shata mi ladu hkrum ai ninghtoi mung rai nga ai. Dai hte maren 2014 ning November 19 ya shani Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) ginjaw hpyendu jawng e Myen asuya dap kawn laknak kaba gap bun ai majaw Du Jawngma 23 si mat ai shata masum ladu hkrum ai ninghtoi mung re majaw Netherlands du Jinghpaw Wunpawng myu sha ni n-gun madun ai lam re nga chye lu ai.
Apnawng saranum yan a manghkang hte seng nna mabyin teng sawk shapraw lu wa hkra ngu; February 19 ya manap hkying 6:00 kawn February 20 manap hkying 6:00 du hkra hkying hkum 24 lu shagam akyu hpyi na matu KBC kawn ndau shana da ai majaw daini gaw mungdan kata/shinggan hkan e shanu nga ai hkristan Nu Wa ji nban ni mung shing shing rai lu sha gam akyu hpyi ai lam galaw shajang nga ma ai.


text:
Sinpraw Ginwang Ginjaw, Mai Ja Yang de shang wa na masha ni hpe September (20) ya shani kaw nna Hka Lawng Kawng, Hkang Zing Dabang (Containment) kaw hkap la hpang nga sai lam Sinpraw Ginwang Ginjaw COVID-19 Ana Zinli Makawp Ninghkap Komiti kaw na chye lu ai.
Mai Ja Yang hte makau grupyin shara ni hta COVID-19 ana zinli kap bra nga sai re majaw lai wa sai shata lahkawng kaw nna Lockdown tara jahkrat da ai kaw nna, ya aten ana zinli makawp ninghkap lu wa ai madang rai sai re majaw Lockdown hpe shayawm nna masha hkap la nga ai re lam, Sinpraw Ginwang Ginjaw COVID-19 Ana Zinli Makawp ninghkap komiti ningbaw Du Kaba Maji Zau Ring tsun ai.
Hkang Zing Dabang hta shinggan de na shang wa ai ni hpe ana jep ya ai ten laman lusha jarik tinang lit la ra na, ana jep lu ai mahtai hta hkan nna ana jep n mu ai ni hpe gaw Quarantine Dabang kaw sa na, ana jep mu ai ni hpe gaw Positive gawn lajang dabang kaw tsi gawn lajang na re hpe chye lu ai.
Hka Lawng Kawng Containment dabang hpe September (20) ya shani hpaw hpang ai rai nna, shang wa mayu ai ni Sinpraw Ginwang Ginjaw COVID-19 Ana zinli makawp ninghkap komiti de shawng shana ra na re ai lam hte, mying jahpan lawm ai ni hpe sha shang wa ahkang jaw na re lam chye lu ai.
Ya aten Mai Ja Yang kaw COVID ana jep mu nna tsi gawn lajang hkam nga ai masha marai (139) nga ai lam chye lu ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Covid-19 ana machyi masha masat – 14 hte Thachileik kaw nna Mandalay du hkra nbungli hte mawdaw langai hta sha rau jawn ai masha Myitkyina de du nga sai majaw, shi hpe laksan shara e tawn da sai rai nna, ana kap nkap san jep na matu mung hkyen nga ai lam chye lu ai.
Myen asuya hkamja dap a March 30 ya shana ndau ai machyi masha masat 14 gaw asak 24 ning rai nna lai wa sai bat hta sha Thai mung kaw nna wa ai re. Shi hta Covid -19 ana mu ai majaw ya yang Chyauk Me tsi rung e tawn da ai lam tsun da ai re.
Dai machyi masha hte rau Mandalay nbungli pa kaw Pyi Oo Lwin du hkra mawdaw langai hta sha rau jawn wa ai wa gaw March 29 ya shana de Mandalay kaw nna Myitkyina de wan leng hte jawn wa ai rai nna, March 30 ya shani Myitkyina Rambu lawk de du wa ai re.
Dai re majaw shi hpe dai ni March 31 kaw nna Myitkyina Hkamja Dap e hkyak hkyak Facility Quarantine hku nna tawn da ai lam mungdaw shinggyim wuhpung wuhpawng hte seng ai hkringmang salang Nay Win a facebook hta mara tawn ai re.
Myitkyina e Covid-19 ntsen masha nkau du wa ai raitim, ana san jep ngut ai hpang ‘negative’ ana nkap ai mahtai pru ai hpe chye lu ai.
March 30 ya shana du hkra Myen mung ting madang ana mu jep ai masha marai 14 du sai rai nna, machyi masha masat -5 gaw March 31 ya jahpawt nnga mat sai re.


text:
Ndai kaw dip hpaw hti ga >> LAIZA SHI SHANAN VOLUME 9, ISSUE 2
Author: Kachin Net
2021 AUGUST (24) YA, KIO NDAU SHABRA LAIKA.
Ndai link kaw dip hpaw hti ga >> 2021 AUGUST (24) YA, KIO NDAU SHABRA LAIKA.
Shachyen Shaga Lam.
Wunpawng Amyu sha ni a amyu baw pa lakung lama hta hkan nna, shachyen shaga ai lam gaw amyu sha ni a manu dan
(43) NING HPRING (44) LANG NA WUNPAWNG MUNGDAN SHANGLAWT AMYU SHAYI MASAT NINGHTOI SHATSAM MUNGGA
Ndai link kaw dip hpaw hti ga >> (43) NING HPRING (44) LANG NA WUNPAWNG MUNGDAN SHANGLAWT AMYU SHAYI MASAT NINGHTOI SHATSAM MUNGGA
WUNPAWNG NUMWAWN NUMLA HTUNG LAILEN. ( DAW 3 )
7.Wunpawng Numwawm Numla lam hpe shabyin ai lam madung ni Wunpawng Numwawm Numla lam hpe shabyin da tai lam kaba masum nga ai. Makan
2021 NING SHARE SHAGAN MASAT NINGHTOI SHATSAM MUNGGA.
Ndai kaw dip nna hpaw hti ga >> 2021 NING SHARE SHAGAN MASAT NINGHTOI SHATSAM MUNGGA.
WA JAU LABANG LA DI BAI LAWT PRU WA SAI
Manmaw Saradaw Ginwang Prang Hku Dung Jau Ginwang ginwang up Wa Jau Labang Lar Di hpe Myen Gumshem ni rim tawn ai kaw na
2021 FEBRUARY 17 YA, KIO GINJAW KOMITI A NDAU LAIKA.
Ndai Link kaw hpaw hti ga >> 2021 FEBRUARY 17 YA, KIO GINJAW KOMITI A NDAU LAIKA.
(60) NING HPRING RAWT MALAN MASAT N’HTOI HTA WUNPAWNG MUNGDAN SHANGLAWT HPUNG GINJAW KOMITI TINGNYANG UP, WUNPAWNG MUNGDAN SHANGLAWT KONGSI NINGBAW KABA DU DAJU JUMM NBAN LA KAW NNA MUNGCHYING SHA NI HPANG DE SHANA SHABRA DAT AI RAWT MALAN MUNGGA.
Ndai link kaw hpaw hti ga. >> (60) NING HPRING RAWT MALAN MASAT N’HTOI MUNGGA.
2021 NING SHANING NINGHPAW MUNGGA
Ndai kaw dip nna hpaw hti ga >> 2021 NING SHANING NINGHPAW MUNGGA


text:
2019 ning May shata praw 3 ya shani hta Nay-pyi-daw hpyen labau mazing madun htingnu hta, Myen hpyen dap jaw ai shiga htinglet komiti hpa awn Du kaba Soe Naing Oo hku n’na simsa lam hte seng ai hte, Rahkaing gasat gala ai lam hte seng nna shiga sanglang hpawng hpe galaw wa ai hta, Rahkaing mungdaw Kyauk-tan mare masha 6 gap sat ai hte seng nna, shi laika sara ni a man hta n jaw ai hpe gwi gwi masu nna tsun ai hpe chye lu ai.
Myen Du hku nna tsun wa ai shaloi, Kyauk-tan mare hta mare masha 275 hpe san jep na matu rim da ai hta, May praw 2 ya manap hkying 2 daram hta masha nkau mi gaw laknak gashun na matu shakut wa ai majaw, gap shazim ai lam galaw wa sai, dai hta marai 6 si nna, 8 hkala hkrum ai, marai 4 mat nga ai, ndai laman nkau hpe bai dat ya sai, 126 hpe matut nna san jep nga ai hpe tsun sanglang wa sai.
Maga mi hku nna, hkala hkrum ai mare masha U Maung Than Soe hku nna, “ rim da hkrum ai ni hta, myit n hkam kaja ai masha langai lawm ai hpe seng ang ai ni hpe tsun dan sai, raitim hpyen la ni hku nna, dai wa kaja ai manya masu nga ai ngu sha bai tsun ai. Dai manya wa gaw shani tup abrawp nga ai, May praw 2 ya jahpawt hta, manya hku n’na, kagat u, kagat u ngu bai abrawp tsun wa ai hta, hpyen dap hku nna dai wa hpe n gap ai sha, masha hpawng na nga ai maga de gap ai majaw, yup taw ai kaw nna mung machyu pala hkra nna si hkala hkrum ai ni nga ai, shanhte ni minutes 20 daram na hkra gap ai. “ ngu tsun wa sai.
Dai mabyin hte seng nna hpyen dap tsun ai hte, ta tut hkala hkrum ai ni tsun shaga ai shai nga ai majaw, lak san komishin hpaw nna san sagawn ra ai ngu Rahkaing amat ni kawn tsun nga ai hpe chye lu ai.
Myen hpyen dap gaw, amyu bawsang ni a shara hta, shinggyim ahkaw ahkang tawt lai nna mare masha ni hpe roi rip sat nat ai lam galaw ai hpe, galoi yin la ai lam n nga ai, mung kan hpe masu na tsun shaga nga ai rai tim, UN hku nna hpyen dap ni tawt lai da ai lam ni hpe matsing ningting la n’na, tara dara na lajang nga ai hpe chye lu ai.
REF: RFA, VOA
Ja Tawng Naw


text:
Laning mi hpring Ka-ni nang hpam pat jasan ningmu jahpaw magum bu akyu hpyi hpawng hpe waimaw ginwang Hkalup hpung rung gawknu kaw July shata (6) ya shana de (3:00) Pm aten galaw la lu sai lam na chye lu ai.
Waimaw Ginra kata na Waimaw Ginwang Hkalup hpung, Waimaw Jau ginwang, Ag DC-6 Waimaw ni Nawku hpung Ginwang masum kata hta nga ai mare buga shagu de ningmu jahpaw lu sai lam, kaga makam masham Nawku hpung naku ni hpe mung ningmu jahpaw lu sai lam chye lu ai.
Mare kahtawng langai hpe 1 lang ningmu jahpaw bungli shang lu ai hte, Ka-ni nanghpam lu sha ai ni hpe gaw alang lang sharin shaga ai re. Magum bu hpawng hpe bungli num daw langai shangut ai rai nna, bawngban hpawng hta laning mi apnawng masing nga ai hte maren laning mi hpring ni hpe Steering kawna bungli hpe gan hkringsa (Break) ai lam ni bawngban ai lam ni galaw na re ngu Waimaw Ginra Pat Jasan komiti Amu madu tsun ai kaw chye lu ai.
Laning mi hpring ningmu jahpaw magum bu hpawng lamang hta Ginra komiti, apnawng masha ni, Nawku hpung masha ni, Ginwang tsang na ningbaw ningla ni, buga hpung na ningbaw ni hte ginra amu madu ni yawng pawng masha marai (60) jan sa du shang lawm ai re lam chye lu ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Thein Sein wa President nbyin shi ai kawn nna KIA hpe Gum Lau Hpung nga masat let, shawng nnan gasat shamyit kau na lam tsun wa ai hta; Tar Hkaw hka madim shim lam hpe ninghpai let byin wa ai Sang Gang majan gaw, Jinghpaw W.P. myu sha ni yawng hpe lam amyu myu hku ahtu hkra taw sai hpe yawng gaw mu, na chye sai hkrai rai nga ai.
Shanglawt KIA hpe sa htim gap yu ai. Masan n sa nna, Mung masha ni hpe roi rip sat ai. Majan hta nau hkrat sum machyi wa ai majaw, Hpungkyi (monks) ni hpe kyu hpyi shangun ai. Bai Manmaw mare hta 26 June (Laban) shani Hkristan hpung woi ni hpe akyu bai hpyi shangun ai. Ndai lam ni gaw simsa lam hpe myit mada nna galaw ai n re, shanhte galaw chye ai Ya-Da-Ya bungli sha re. Simsa lam ra ai rai yang nnan kawn KIA hpe sa gap na lam n nga ai. Maga mi kaw gaw hpyen n-gun jat. Maga mi kaw gaw Myen Ginjaw kawn lit shatsam ai lam n-galaw ai sha U Thein Zaw hpe simsa lam tam masu shangun nhtawm dingbai ding-na jaw. Ndai hta KIO/KIA ningbaw ningla ni n mau nang ga. Hpu-nau baw-sang ni yawng mung KIO/KIA hpe kam hpa let yu nga ai hpe dum ga.
Moi, Myen Aung San wa a buk lik ai hta Jinghpaw W.P. myu sha ni hpe woi a-gaw nang ai Sama Duwa Sinwa Naw a ga majaw dai ni du anhte myu sha ni jam-jau ai hpe dum ga. Ya kalang bai, Slg. Sumhpawng Sinwa Naw hte Hkyet Hting Nan lawm ai “Ngee-Chan-Ti-Ngin-Yee Nit Nyi-Nai-Ahpoi ” a chying lau ai hpe sha n madat ga. Ndai lang bai tinang a matu sha yu nhtawm gap hkat sa jahkring yang gaw, Ningbaw Kaba Brang Seng lak htak hta NDF kawn shapraw hkrum ai majaw mung grai kaya jin saga ai. Ya kalang bai UNFC (United Nationalities Federal Council) a ningbaw tai nga ding ngam kawn na bai shapraw katut na hpe gaw n byin shangun mayu ai. Sang Gang kawn hpang ai majan a majaw Jinghpaw W.P. myu sha ni arang bang ai grai law saga ai. Dai hta jat bang na lam mung n nga sana sai. Akyu n rawng lachyum n pru ai hpe mahtai shatai nna sha gaw n shangut saga. Myu sha ni hpe shim lum ai tara, rap ra ai ahkaw ahkang lu hkra she ” Hpaji ningli a n-pawt hte Awng dang lam a n-pawt ” anhte a Karai Kasang kaw akyu hpyi let, shada grai hkut hkut nai nai, baw hkrum bawng ban nna she woi daw dan sa wa marit. Myu sha ni yawng a nsen hte, laga Hpu-nau baw-sang myu sha ni a ga hpe mung madat ga. Lai sai ten, ya na ten hte du na ten na lam ni hpe mung tau myit shalawm ga.
By: Zai San


text:
Laiza Buga Hkalup Hpung Hpaji Shalat Komiti kaw nna lit la woi awn ai hte Dakkasu Shachyen Hte Hpaji Ningmu Jahpaw Hpawng lamang hpe Mung Seng Yang mare nawku jawng wang kaw June(1-2) lahkawng ya galaw ai re.
Wunpawng ramma ni madang tsaw ai hpaji hpe manu shadan chye hkaja ra ai hte maren rawt jat sai mungdan ni hpaji hpe gara masa hku sharin hkaja nga ai lam, Hpaji hte Karai masa hpe gara hku shingdaw nna sharin hkam la ai lam ni, Dr.Layang Seng Ja(Dip In Chinese,B.Sc,M.Div,M>Th, D.Th(NT) kaw nna daini hkawm nga ai Jinghpaw Wunpawng Chyum Dakkasu a hpaji masa hte shawng lam masing hpe shing rai nna woi hka ja ai re.
Buga kata na ramma ni, Hpyen yen Dabang nkau hkan na ramma ni kanu kawa ni hte sara saranum ni sa du shang lawm ai. NUG Hpaji Dap Ningtau Hkingmang Saranum Kaba Maran Ja Htoi Pan kaw nna NUG a Hpaji masing hte ramma ni a hpaji hkrun lam ngu ai ga baw woi hka ja ai. Sharin Hpawng hta mungshawa marai (70)daram sa du shang lawm ai.


text:
Category: Books and reference Content Rating: EveryoneInstalations: 1,000 - 5,000Version: 3.0Requirements: Android 2.0 and upSize: 2MUpdate: 2013-05-20Developer: KingOfMyHeartDescription: With Kachin Bible mobile application, people all around the world will be able to read and meditate the word of God in Kachin language on the go. It's FREE to download, so do let your friends know about it. You don't need internet access to read the bible. Just download and you can read it anytime, anywhere.*** Updated ***The new version Includes Old Testament.Ningpawt Ninghpang & Pru mat wa ai ( not include yet ) Please wait for the next update. Description in Kachin Mungkan shara shagu de nga ai jinghpaw wunpawng sha ni yawng a Matu mobile application kaw na jinghpaw chyum Laika hpe Free download galaw na mai hti ai lam hpe shana dat ai. Jinghpaw chyum Laika hpe download galaw la Ngut jang Internet access nnga tim galoi ten mung mai hti ai. Tinang na manaw manang ni hpe mung jinghpaw chyum laika hpe mobile kaw na free download mai galaw ai hpe tsun dan ga law. Yawng hpe karai kasang sha mang ya u ga. Feel free to feedback me at kingofmyheart.bubu@gmail.com.
Rating: Tags: mobilewords


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Dan Seng Lawn: Ya dai ni byin nga ai ‘State Day’ galaw na manau hte seng ai lam hpe maram yu jang aten na na byin nga ai hkam sha lam ni kapaw pru wa ai masa re ngu nna mu mada lu ai.
Ahkyak ai shingdu mabyin 3 hta ndai lam byin wa ai ngu nna maram lu ai.
1)Socialist Asuya prat na masing awngdang nna asi si wa sai ngu ai lachyum re.
1974 na constitution hta amyu 135 masat da ai hpang Asuya nan htunghkring hte laili laika hpung ni hpaw na matu n gun jaw mat ai lam ni tut nawng galaw mat wa sai. Ya dai ni na mu mada nga ai htunghkring hpung malawng gaw dai aten ni hta hpaw mat ai hpung ni re ai hpe sawk sagawn lu ai. Lachyum gaw 135 masat da sai hte maren ndai masat da ai amyu ni gaw ga mung nbung ai, amyu mung nbung ai, labau mung nrum ai ngu ai sakse ni madun ra wa ai. Dai re ai maja wndai aten na htunghkring hte laili laika hpung ni tinang hte seng ai bawsang labau ni ka mat wa tim, JW ting hte seng ai yawng hte seng ai labau mung n gale pru wa ai.
Ya na htunghkring ningbaw nga ai ni malawng ndai aten na Lanzin lunge nga ai hkan lawm nna kaba wa nna socialist prat na amyu rusai htunghkring hte seng ai ningmu ni hte kaba wa ai ni law ai hpe shingdu labau hpe sagawn yu jang maram mai nga ai.
2) Lamuga madu Du magam dawm kau hkrum ai lam.
Socialist Asuya lung wa ai, de hpang Shanglawt rawt wa ai kaw na Mung Du hku up ai lai hpe dawm kau ya masai. Ndai zawn dawm kau ai marang shawa dawtsa ni tinang a lamuga ngu ai myit jasat hkam la lam yawm mat masai. Hpa majaw nga jang mi moi gaw lamuga ngu jang Du ni she nsa jum ai re majaw Du wa gara hku woi makawp maga jang, zaw shawa mung hkan ra ai masa nga ai. Ya gaw yawng gum lu gum lang rai nna lamuga mung madu nnga, mungdaw mungdan mung madu nnga ai masa de gale wa ai masa rai nga ai. Jinghpaw Mungdaw ngu nna masat ai nan mung Mungdu ni shanglawt woi la ngut ai hpang masat da ai rai nga ai.
Shanglawt ni gumchying gumsa dawm ai nga na mung du ni hpe dawm kau ngut ai hpang ndai mungdu ni lamuga hpe makawp maga mat wa ai zawn ya daini du hkra lamuga hpe tsawra nja nhpra let makawp maga nga ai lam hpe nmu lu ai lam mung anhte a labau hta hkrat sum ai lam langai re ngu nna maram nngai.
Mi moi lamu ga lahpa mi, mare langai mi mung woi awn nna nde ga ai, hkringhtawng mung nnga ai ni mahtang Du mying shakap, zau hpyi gali nna arawng mala ai aten mung du mat sam sai ngu shadu yang mung mai na zawn zawn re ai mung dai ni na aten nan rai mat sai ngu mu mada nngai.
3) Ngang kang ai sakese sakgan ni hte madi madun mai ai lawnglam ni hte rai nna shada jahkrup hkat ai htunghkring mat mat wa nga ai lam.
Hpa baw hpe nra ai rai? Jinghpaw ngu ai ni kaga bawsang ni na lamuga maden da ya ai labau nga na i? Aga shamat ya, htunghkring shamat ya na i? Hpa hpe nra ai? Sakse ni hte hkrak shaga na aten mung rai sam sai. Jinghpaw mungdaw nan ngu ra ai nga jang hpa majaw ngu ra ai labau sakse ni tang madun madi madun saga. Teng ai hku shaga wa saga. Inglik prat na sakse ngang kang ai ni hpe hpaw hpyan na dara shaga saga. Dai hku nre ai sha myidi chyip nyeng nna, hkam sha lam hta hkrai mahta ai masa gaw gara de ndu shangun ai sha, grau nchyun shanang wa shangun mai nga ai.
Ngai mahkawng da ai kaw yawng hkum tsup sai nngu tim British Library kaw na mahkawng wa ai laika man 700, 800 dang re ai sakse sakgan ni nga ai. Hkrak jahta bawngban na nga jang shaw ya na jin jin rai nngai.
Lamuga ndai lamu ntsa na hkrat wa ai gaw nrai na re. Mungdaw ndai majoi lu da ai gaw nrai na re. Labau nnga ai mung nrai na re. Majoi shaprai kau mai ai baw mung nrai na re. Madu nga ai lamuga re. Ndai madu ni hkraw n hkraw ngu ai gaw masha law nlaw hte nseng na re. Masha malawng dai hku ra ai majaw na lamuga hpe jaw u ngu jang nang kam na kun? Myit yu ga.
Pala ndai WHG kaw na hpang nna, ya mungdaw mying hpe ahtu hpang sai, nau nna jang jawm lang ga Jinghpaw ga ngu ai hpe mung adawt wa na, Jinghpaw nga manga yawng hpe adawt mat na jinghkyen wa na pala she re ngu mung masa ningmu nga ai ni mu na masai. Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung mung next target mai byin wa ai. Ya jang she byin jang byin na, raitim masa lam gaw dai de yawng wa nga ai masa rai nga ai.
Wunpawng nga na mung myit hta grai kap a ni ngu jang, lata tut arawn alai gaw hpan mi bai rai nga ai hpe maram lu ai. Jinghpaw ngu ai nkap ai majaw gan ra ai masa sha rai nga ai. Ya htawm hpang hpa bai nga wa na kadai nlu tsun nga ai. Wunpawng ngu nna hpa jawm galaw na gara de sa na ngu ai mung asan sha hpa mung nnga nga ai.
Rawt malan chyinghkraw galu wa ai majaw mung rai na re. Jinghpaw hpe ga ai pala gaw rawt malan hpe gap ai pala rai nga ai. Rawt malan gaw ideology hku nga jang Jinghpaw ideology rai nga ai. Ndai rum jang rawt malan mung shi hkrai shi nsa kya wa na masa nga nga ai. Nna ra ai ni nga na re, raitim atsawm myit yu ga masa lam hpe. Jadip jahpang ngu ai ni gumrawng gumtsa ideology ngu ai ni hpe atsawm hkaja yu ga.
Lamuga hte amyu hpe woi zinlum ai lam hta ya yang na wuhpung wuhpawng ni woi awn ai lam n lu galaw mat sai nga jang, mi moi anhte gara hku nga wa ai ngu ai maga de bai gayin wa ai mahtang gaw madung rai wa na shadu ai.
Myit yu na lam nkau mi gaw,
1. Mi moi na Mung du ni rai nga ai ni a ngang kang ai labau lasang ni hpe bai ngang ngang kang kang sawk shangang wa ga.
2. Ndai Mung du mare du ni bai kahkyin ra na aten du sai ngu nna mu mada ai. Zaw shawa hpe hkrai dat da jang ayai aya rai wa nga ma ai. Order nnga ai wuhpung wuhpawng byin wa ai. Shaglawt a ga mung nkang wa ai masa mung pru nga ai. Dai majaw Myen Asuya mahtang order jaw ra ai de gale wa ai. Tinang shada up ai rai jang nra re mayam myit n gun ja wa ai zawn rai nga ai.
Yawng a na hta shang na zawn gaw nnga na re. Ndai hku mung myit ra wa sai ngu mu mada let ningmu garan gachyan dat nngai.
Dan Seng Lawn


text:
March 3, 2020
LU SHA GAM LADAW A MATU WA SARABYIN A MUNGGA (2020)
Madu karai kasang hte rai yang, myit masin hta shada matut mahkai na galoi mung byin mai nga ai
2020 ning Lu sha gam ladaw a matu, Wa Sarabyin Francis mungga shana ai hta, kam sham ai hpung masha yawng gaw, Madu Yesu a Paska mungsung hpe, madung da sumru yu let, mai kaja ai prat de gayin wa lu ai lam ndau shana dat sai.
Madu Yesu a Paska mungsung ngu ai gaw, Madu Yesu n ni nkri yubak hkam ai, si hkam ai, bai hkrung rawt ai lam rai nga ai. Ndai lam hpe sumru nna, myit malai lu, galai shai wa ra ai. Wa saranyin a Mungga, ga baw gaw, “Madu Yesu a malai anhte, akroi anoi hpyi nem ga ai: “Karai Kasang hte htingrai htingrat myit jahkrum ai lam galaw mu,” nga nna, San Pawlu Korintu masha ni kaw shagun dat ai laika 2 hta rawng ai Chyum Mungga hte la kap nna tsun shana ya sai.
Karai Kasang hte matut mahkai na saw shaga ai
(Kerygma) ngu ai kabu gara ai shiga a npawt rudi hpe yu dat ai shaloi, tsawra ai myit a mungsung lam hpe mu lu nga ai. Dai gaw kaja wa teng ai, tatut byin ai lam re. Dai re majaw, anhte gaw, Karai Kasang hte myit lawm hkum lawm let matut mahkai hkrum shaga ra ai nga nna tsun da nga ai. (Christus Vivit, 117) N dai mungga hpe kam ai ni kadai mung, nye prat hpe ngai madu ai , ngai ra ai hku ngai galaw lu ai, ngu ai lam hpe, ning hkap kau ra ai.
Ante a myi hpe Udang ntsa e jen noi hkrum nga ai Madu Yesu hpe mada azi yu mu. Madu Yesu a marang e hkye hkrang la hkrum lu hkra gayin wa marit. Madu Yesu a Paska poi gaw, lai mat wa sai mabyin sha n re ai. Chyoipra ai Wenyi a atsam hte aten shagu byin nga ai lam re. Machyi makaw, ruyak jamjau, hkrum nga ai ni hpe mu shagu, nni nkri hkam ai Madu Yesu hpe hkrum ai ngu kam sham hkap la ra ai, nga nna Wa sara byin tsun shana sai.
Akyu hpyi ai lam gaw ahkyak ai
Lu sha gam ladaw hta akyu hpyi ai gaw, hkam la lu sai Karai Kasang a tsawra myit hpe bai htang jaw ai rai nna, grai ahkyak ai. Akyu hpyi ai a marang e, anhte Karai Kasang hte tut nawng manoi nga ai. Madu Yesu a mungga hpe mung, tut nawng chye madat lu nna, bai htang na atsam lu la ga ai. Chyeju chye htang ai a marang e, Madu Yesu a tsawra matsan dum lama ai chyeju tut nawng hkam la lu nga ai, nga nna wa sara byin shadum ya sai. Wa Karai Kasang gaw, anhte kade n gun kya tim, hkrat sum tim, galoi mung hkye la na lam matut manoi tam nga ai. Kawa Karai Kasang hkye la mayu ai a majaw, shinggyim masha ni a li la ai mara lit hpe, Kasha Yesu hpe hpai shangun ai rai nga ai. Ndai lam hpe Wa Sarabyin Benedict XVI gaw, “ Karai Kasang gaw, shinggyim masha hpang de, gayin wa lu na matu, shi hkum hpe ningdang kau nu ai” nga nna (Deus caritas est,12)” hta ka da nga ai.
Grau kaja ai mungkan ga hpe gaw gap mu
Madu Yesu a Paska mung sung hpe anhte prat hta hkap la ga, ngu ai lachyum gaw, Majan a majaw ru yak jam jau hkrum nga ai ni, Kanu a hkri tung kaw sat kau hkrum ai ma ni kaw nna, asak kaba gawng kung n jin n ngut mat sai ni, lam amyu myu hku nna zingri zingrat hkrum sha nga ai ni law law nga nga ai. Dai ni hpe kawn lajang garum shingtau la ai hta, nang byin mai hku shang lawm ai lam, tsawra matsan dum ai magam hta shang galaw lawm ai gaw, grau kaja ai mungkan ga hpe gaw gap ai rai nga ai. Lai wa sai March shata hta Wa Sarabyin, ramma hpung sut du ni hte hkrum bawngban ai shaloi, shanhte a magam bungli hpe, grau tara rapra ai hte masha law law shang lawm lu ai sut masa lam galaw hpang wa na myit hkrum ma ai.
Wa sarabyin a mungga hpungdim dat hku nna, ndai Lusha gam ladaw, Karai Kasang hpe daw jau ai poi magam ni hta, anhte a myit masin chyinghka hpaw da nna, Karai Kasang anhte hte htingrai htingrat mayu ai nsen hpe madat la ra ai. Anhte a myi gaw Madu Yesu a Paska munsung lam ni hpe azi yu nna, myit malai lu nhtawm, Madu Karai Kasang the, myit san tsawm ai hte hkrum shaga lu na matu Nu Maria a lata hku nna akyu hpyi ya sai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Myen asuya dap hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap, KIA, lapran lahta Sammung, Kutkai Ginwang, Kaleng ginra kata gasat gala lam byin nga ai gaw, June 19, bat Manga Ya, du hkra, nhtoi mali ya du sai.
Bat Manga Ya, shana maga hkying 5pm jan hta byin ai majan gaw loi laja nna aten minit 40 daram na ai hte, laknak kaba nsen ni hpe Kaleng mare kaw na pyi na lu ai nga, ginra masha ni tsun ai.
Gasat gala majan gaw KIA Dapnawng Dapdung (29) hte Myen hpyen hpung hkrum katut nna byin ai re.
“Gap hkat ai shara gaw Man Tung hte Nam Hu ni a hka la, hka baw kaw re, hpyendap kaw n re. Div. hte Dung (29) ni yen nga ai shara kaw gap hkat ai. Kaleng kaw na pyi laknak kaba nsen ni grai na ai,” KIA Dapba (4) hpyendu langai, Jinghpaw Shiga Dap, KNG, de tsun shana ai.
Kutkai a sinna maga deng 8 jan gang ai, KIA Dapba (4), Dingda Ginwang Ginjaw a Kaleng ginwang daw shara de Myen hpyen Tat-ma (88) hte (99) hpyen hpung ni shara jut masum na htu shadut wa ai majaw, KIA hte gasat gala lam ni gaw June 16 ya shana kaw nna byin wa ai re.
Ya ten Myen asuya dap hte bilateral gap hkat jahkring na jahkrup nga ten, Jinghpaw Mungdaw hte Lahta Sammung tinang KIA dap ni yawng madu hkum makawp maga hta lai nna asuya dap ni hpe sa htim gap gasat ai n galaw na matu matsun da ai re.
Ya mungkan COVID-19 ana zinli makawp ninghkap ladaw, Myen hpyendap gaw, jahten sharun hpung ngu masat ai, Rahkai AA hte byin ai majan hta lai, ngam ai rawt malan hpung ginra ma hkra kaw gasat poi jahkring ai lam hpe May (10) kaw nna August (31) du hkra galaw ai lam, ndau sai re.
Dai zawn tsun tim, Lahta Sammung nga KIA dap daju ni hpe shading nna htu shadut htim gasat ai lam ni galaw nga ai kaw, June 6-7 hta Muse ginwang kata KIA Dapba (6), Dung (9) a daju Htan Hpa Bum hpe gasat zing sai. Dai hpang, ya Kutkai, Kaleng kaw KIA dap ni hpe htu gasat nga ai re.
KIA maga tinang dap de Myen asuya dap ni, ni kahtep wa ai snr du wa jang she loili ninghkap gasat nna yen mat ai ladat galaw nga ai majaw KIA gaw ‘hpyen wa hpe atsawm n gasat ai ngu’ ginra masha ni ja ja tsun dinglung ai lam hkrum nga ai re.


text:
Radio Veritas Asia Buick St., Fairview Park, Queszon City, Metro Manila. 1106 Philippines | + 632 9390011-15 | +6329390011-15
Wa Sarabyin: Synod Zuphpawng Kaba Hpawng Ai Gaw Lam Langai Hta Sha Rau Hkawm Sa Na Matu Rai Nga Ai
October 10, laban shani, San Peter Nawku Htingnu Kaba hta, Saradaw ni a Synod Zuphpawng Kaba hpaw hpang ai Misa Hkungga hpe Wa Sarabyin Francis hkum nan nawng jau woi ai lam chye lu ai.
Mungkan shara shagu na hpung shawa masha ni, Jau ni, Jau Tai Jawng Ma Ni, Sasana wuhpawng ni, Cardinal ni hte Saradaw ni shang lawm ma ai lam chye lu ai.
Du na lahkawng ning laman hta galaw sa wa na ndai Saradaw ni a synod zuphpawng kaba hpe hpaw hpang ai Misa Hkungga mung rai nga ai.
Dai shani na Chyum Laika hpe lakap nna Wa Sarabyin Francis, shi a mungga hpe htawn tsun da ai. Sut su ai sak ram masha langai mi Yesu kaw sa nna sumsing mungdan madu lu na lam hpe madun dan na matu hpyi shawn ai lam rai nga ai.
Saradaw ni a Synod Zuphpawng Kaba hte seng nna, “ndai synod zuphpawng kaba hpe galaw ai a yaw shada ai gaw anthe ni yawng lam langai hta sha rau hkawm sa wa na matu rai nga ai,” ngu Wa Sarabyin lachyum shalen da nga ai.
Yesu Madu a kasi kamang hta hkawm sa na matu, hkrum kadup ai (encounter), madat nna na la ai (Listen), sumru nna ginhka chye la ai (discern), ndai ladat masum gaw Synod zuphpawng kaba hta ra ahkyak ai lam ni rai nga ai, ngu Wa Sarabyin ningmu jahpaw da ya ai.
Hkrum Kadup Ai (encounter)
Kabu Gara Shiga hta, Yesu Madu hkrunlam ntsa hta rai nga yang, Shi mu hkrum ai ni, Shi hpe Mu chye la na matu, Shi a hkum hpe shanhte kaw shadan dan ai hpe mu lu ga ai. Anhte hkum nan mung dai Yesu Madu zawn rai nna tinang hpe mu chye la mu ga matu shadan dan ra ga ai.
Dai gaw Karai kasang hta tinang a masin salum hpe hpaw da ra ai, tinang hkum hpe shadan dan ra ai, aten la nna nawku daw jau akyu hpyi nga ra ga ai, Chyoi Pra ai Wenyi a shadum shadut, shadum jahprang ai hpe madat hkam la ra ga ai.
Hpu nau ni hpe rai tim, tinang a masin salum hpaw da let tinang hkum hpe shadan dan ra ga ai. Myit sharawng ai hte nan shadan dan ra ga ai.
Madat Nna Na La Ai (Listen)
Teng man jaw ang ai hkrum kadup ai lam gaw hpu nau ni hpe madat nna na la ai kaw nna she lu la ai. Yesu Madu gaw “na” hte sha madat la ai n re ai, masin salum kaw nna nan madat hkam sha lawm ya ai wa rai nga ai. Yesu Madu a hpang ai anhte ni mung masin salum kaw nna nan madat hkam sha lawm chye ra ga ai. Anhte a masin salum kaw nna madat hkam shalawm ai hta jeyang daw dan ai lam n lawm ai. Hkam sha lam hpe tsun dan ai ni myit tsang ai lam n nga ai sha, asan sha tsun lu na hpe madung da ya ra ai. Shanhte a wenyi lam matsun ni tai lu hkra madat hkam sha lawm chye ra ai. Shada da madat hkam sham chye nga ra ga ai.
Sumru Nna Ginhka Chye La Ai (discern)
Hkrum kadup nna madat hkam sha lawm ai hte sha n ngut shi ga ai. sumru nna kaja ai, n kaja ai hpe ginhka lata hkawm sa chye na matu mung naw ra ga ai.
Anhte ni hkrum shaga hkat shagu, mayak manghkang lam ni gaw anhte hta nga wa na teng ai. Rai ti mung, dai lam ni gaw anhte a hkrun lam galu hta rau hkawm sa lu na matu she rai nga ai.
anhte myit masin kata shinggan ni hpe sawn sumru ginhka chye na matu, Karai Kasang anhte hpe madun mat sai lam ni, anhte a jet ai tsaw ra myit ni hte dai nhtoi ni hpe chye ginhka lu na matu Chyum laika hta na, sut su ai ramma hpe zawn sha Karai Kasang anhte hpe garum ya ai. Ndai gaw anhte yawng a manu dan ai kasi la shara langai rai ai ngu mung Wa Sharabyin Francis matut nna kahtap tsun da ai. Nawku hpung hta rau sha hpawng de ai gaw akyu hpyi nawku ai lam ni, Karai Kasang a mungga ni hte hkrum zup lu ai lam ni rai nga ai.
Madu Karai Kasang Anhte Hpe Lam Woi Madun Taw Nga Ai Lam
Ndai kyu hpyi hpawng hta Wa Sharabyin tsun ai chyum laika kaw na sahti ai ramma wa hpe dinghta ga hte seng ai, myit marin lam ni hpe tawn kau na tsun ai zawn anhte hpe mung shaga nga taw nga ai. Ya ten hta Karai Kasang anhte hpe hpa ni tsun mayu ai, shi anhte hpe lam woi matsun madun mayu ai lam ni hpe tingnang hkum ting sawn sum dinglik yu ra nga ai
Wa Sharabyin shi a ga hpungdim dat hku nna , “anhte kaja ai hkrun lam hta rau sha hkawm sa wa ga, Mauhpa chyoipra wenyi atsam hte Karai Kasang a jachyum mungga ni tsaw ra hkungga ai nawku bu hkawm masha ni rai wa na re ngu myit mada ai, madat mara ai lam ni hte sawn sumru dinglik yu ai lam ni hte hpringzup ai ahkaw ahkang ni hpe nmai tat kau nga ai ngu tsun shadut n-gun jaw lai wa sai lam Vatican shiga dap kaw nna shana dat ma ai.
https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-10/pope-celebrating-synod-means-walking-together-on-the-same-road.html


text:
KBC Ningbaw Rev. Dr. Hkalam Samson hte Sara Langjaw Gam Seng ni hku nna, August shata laman hta, American Mungdan hta, wunpawng amyu shani hta byin hkrum hkra nga ai lamni hte seng n’na shinggyim ahkaw ahkang tawt lai hkruma i lam ni, makam masham dip gamyet hkrum ai lam ni hte simsa lam hte seng nna Myen mung bawsang ni a lam ni hte seng nna, American Gumsan Trump hte sha n’ga, President hte vice president rung na lahta tsang hpaji jaw ni, state department na shimlam lit hkam ni hte hkrum shaga da lu sai lam hpe chye lu ai.
Dai sha n’ga Sara kaba lahkawng hpe American Hkalup hpung ginjaw ( ABC, USA ) hte mungkan hkalup hpung Ginjaw ( BWA ) ni kaw n’na mung akyu hpyi shatsam dat ya lam ni hpe galaw ya ai hpe mung chye lu ai.
Sara ni hku nna, Myen mung de August shata praw 13 ya shani bai du shang wa na hte seng n’na Rev. Dr. Hkalam Samson a ningmu hpe lawu na hte maren mu lu nga ai.
“……. Wunpawng sha ni hpe Karai Kasang shalawt na ten du sai hpe kam ai, Jahkrit shagu hprawng yen yang, grai jahkrit shama ai hkrum na re. Tinang tsun ai lam jaw ai, teng ai re majaw, hkrit tsang ai myit nrawng ai. Shaning 60 ning ( jahkrit, roirip ai ram na sai. Matut jahkrit ai lam roi rip zingri ai lam n-galaw sanu ga. N sen langai, bandung langai hte shawng de sit sa wa saga)
America kaw nga mat mai tim, tengman ai lam sakse madun ra ai majaw, buga de bai wa sai, yawng hte bai hkrum zup lu na myit mada n’ngai. ( Hkalam Samson )…….” ngu asan sha n’hkrit na matu tsun n’gun jaw da nga ai hpe mu lu ai.
Amyu sha yawng mung sara kaba ni bai wa ai hkrum lam hta angwi apyaw hte bai du wa lu na matu myit dum kyu hpyi ya nga ga law.
REF: Hkalam Samson fb
JTN


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Mungkan Pat nhprang yawng hta manu dan dik pru ai shara Hugawng Pa hpe Myen hpyendap gasat zing la kau ai gaw dai ginra na chyauman buga masha ni hpe gawt shapraw kau ai re nga ‘Sai kap ai Pat’ mying ai dai ni shapraw ai sumtang laika hta mu lu ai re.
Ndai sumtang laika hpe August 20 ya shani Yangon Orchid Hotel e ginra masha ni hte Jinghpaw Wunpawng Bawngring Mahkri Shawn Hpung KDNG sang lang mat wa ai re.
“Sai kap ai pat maw ngu tsun mayu ai ga re. Hpa majaw nga yang, mungkan hta manu dan dik nhprang rai tim, ndai hpe sai gama nna htu la ra ai. Ginra masha ni a hkrap myiprwi hte hpring ai shara rai nga ai” nga nna Jinghpaw Wunpawng Bawngring Mahkri Shawn Hpung KDNG na Slg. Tsa Ji tsun ai re.
Shawng de Pat nhprang hpe dam lada ai hku jai lang ai lam n nga tim, htingbu Miwa mungdan mari hpang wa ai 2011 kaw nna 2017 majan nbyin shi ai ten du hkra laja lana htu sha ai rai nna, Myen mung ginra shara shagu na htawt sit mu galaw masha mun lam gaw Hugawng Pa de shawng wa ai re.
Maw ginra na htu la lu ai Pat ni hpe Danai mare de du hkra hkali hte htaw la nhtawm, dai kaw nna law malawng gaw Miwa mung de dut ginlen ai re.
Raitim 2017 June shata praw 5 ya shani gaw Danai Pat maw, Ja maw hkan na mungshawa hte htawt sit bungli galaw hkawm ai ni yawng dai ginra kaw nna pru mat wa na matu Myen hpyendap gaw hpyen nbungli hte laika pa a gat shabra dat sai re.
Dai hpang majan laja lana byin wa ai majaw maw ginra rai nga ai Nambyu Namhkam, N-ga ga, Wai Law, Htang Bra hte Nam Gawng mare masha hkying kaba gaw Danai mare de hpyen yen sai rai nna, bu htawt bungli galaw masha ni mung hprawng yen mat ai re.
“ndai ginra gaw bu htawt ginra ni a tam lu tam sha shara nre. Anhte kaji kawoi ni ban hte ban shara jahkrat nga lai wa ai anhte shara re. Hpyendap gaw anhte hpe hpyen majan htim gasat nna, lamu ga maden la ai ngu mu ai” nga nna shi sanglang hpawng e Nambyu Namhkam ginra masha Jan Lu Seng tsun mat wa ai re.
Majan zim nga ai maw ginra ni hta ya ten Ja hte Pat htu sha ai lam hpang wa sai zawn, seng ang ai asuya rapdaw salang ni mung tara shang htu sha lu na matu lahta tsang de laika bang da ai re.
Raitim, ndai zawn simsa lam n-nga shi ai ten, hpyen yen ni mung tinang dum nta nlu wa shi ai ten, bu htawt masha ni hpe Ja htu, Pat htu sha na matu ahkang jaw na hkyen ai gaw NLD asuya shut ai lam Slg. Tsa Ji madi madun tsun mat wa ai re.
Bai nna ginra masha ni mung tinang dum nta wa na matu mungdan gum san magam hpang de laika bang da ai raitim, ya du hkra dum nta nlu wa shi ai re.
Myen hpyendap a Pat maw Ja maw zing ai majan majaw, dai ginra chyauman buga masha ni gaw ya yang Danai mare ntsa Nawku hpung ni a hpyen yen dabang hta sha shingbyi ra nga ai re.
KDNG lit la shapraw ai ‘sai kap ai pat’ ngu sumtang laika buk a matu aten ladaw 2 ning daram na ai rai nna, Pat maw ginra masha ni, Danai mare masha ni, sut hpaga hpung ni, makam masham ningbaw ni hte ginra daju wuhpung wuhpawng ni hte hkrum zup wa ai lam chye lu ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
KIO Dingdung Ginwang kata dapshawa mungshawa pru-shang lam yawng hpe ndai May shata praw 1 kaw nna 31 du hkra pat hkum kau sai lam, ndau dat sai re.
April 30 Dingdung Ginwang Covid-19 Ana Makawp Maga Komiti a ndau laika hta e “Mawdaw, jakli ni hte htaw wa htaw sa galaw ai masha hte arung arai ni yawng Covid-19 Komiti kawn masat da ai ana sat ladat ni jawng hkamla ai hpang sha pru shang hkawm sa ai lam galaw na” nga ai.
Myitkyina kaw coronavirus (covid-19) machyi masha langai du wa ai majaw, tinang uphkang ginra Mali-N’mai Walawng hte Mali-Hkrang Walawng de ana zinli n kap bra wa hkra, ya na zawn masha pru-shang lam pat hkum ai lam (lockdown) galaw ra wa ai re nga nna, ginwang hkamja du langai Jinghpaw Shiga Dap (KNG) de tsun ai re.
Dingdung Ginwang kata masha pru-shang chyinghka shagyit 7 hta Covid-19 ana maram masam hte makawp ninghkap lamang ni galaw na re lam chye lu ai.
Jinghpaw mungdaw hte Lahta Sammung (Kachin Sub-state) KIO uphkang ginra yawng kaw covid-19 ana zinli makawp ninghkap lamang hpe grak laga galaw na matu March shata htum wa de KIO Ginjaw matsun da ai lam chye lu ai.
Myen mung e covid-19 machyi masha yawng 151 nga ai kaw si ai marai 6 rai nna bai mai ai 37 re lam, Myen asuya Hkamja Dap hte Ginsup Hkringmang Dap a May praw 1, shana hkying 7pm ndau hta mu lu ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
October 19, bat Kru Ya shani Myen hpyendap ni gaw KIA Ginjaw Shimlam Dap 256 dap de let-htau-si 10 lang jan hte sinat kaji 200 lang daram gap bun ai lam, ginjaw shimlam dap shiga lawk tsun ai re.
Ya na zawn KIA hpe jahte tam sinat gap bun ai mabyin gaw shana de hkying 3 hte hkying 5 lapran byin ai rai nna, gap ai Myen hpyendap gaw Nahpaw Lisu Pajau kaw daju ai ni re lam chye lu ai.
Dapnawng 256 gaw Laisin bum lung wa ai lam ntsa nga ai re.
Nde a shawng, October 14, bat Langai Ya shana de mung KIA Dapba 8 Mungnyang (Mohnyin) ginwang Hkawng Mye ginra KIA Dapdung 5 a Awng Jat post hpe Myen hpyendap ni sa wang gap ai kaw tsi du langai hte hpyenma langai asak ap nawng wa sai re.


text:
( Lasang Sang Li ka da ai hta amyu sha ni hte seng n’na myit ra na lam ni lawm ai majaw bai share dat ai. )
KBC Saranum 2 sat hkrum ai hte, Jan Nhkum Nang Htang sat hkrum ai mabyin bung ai.
Rai tim Wunpawng Ni a myit hta n bung sam ai. Daini hkying 11:30 aten hta Nam Sung hta sat kau hkrum ai #Jan_Nhkum_Nang_Htang a ngam nga ai hkum tsawp hpe makoi mayang ai lam galaw sai re. Nta masha ni yawng grai yawn hkyen hkrum nga ma ai.
Rai tim nta masha ni hpe shalan shabran ai lam hta Wunpawng ni yawng grai gawng kya mat ai hpe mu mada nngai. Jan_Nhkum_Nang_Htang a sat hkrum ai lam gaw, Kawng Hka kaw KBC Srn. yan a sat hkrum ai hte bung ai. Nbung ai lam gaw Wunpawng myu sha ni a hkam sha lam re. Srn. Yan sat hkrum ai ten grai yawn ga ai. Wunpawng ni yawng lam nmaw de pru wa nna marawn jahtau hkrap ngu hkrap ngoi rai ga ai.
Rai tim…Jan_Nhkum_Nang_Htang a sat hkrum ai lam hpe Wunpawng ni yawng yawn hkyen ga ai i? Nkau mi gaw chye pyi nchye ma ai.
Srn. Yan hte #Jan_Nhkum_Nang_Htang a ntsa Wunpawng ni a hkam sha ai lam shai nga ai hpe tang madun na.
#1. Media ni.
Srn. Yan a mabyin hpe mungkan shiga lawk de du hkra Kachin media ni shakut lai wa masai re. Rai tim Jan Nhkum Nang Htang sat hkrum ai shiga hpe tara shang Kachin media langai mi kaw pyi ka ai lam nmu ai.
#2. Srn. Yan a mabyin hta hpung magam gun ni law law shang lawm ma ai. Grai shakut ma ai. Rai tim…Jan Nhkum Nang Htang a mabyin hta hpung magam gun ni nchye masu su rai myit sharawt ai lam kachyi pyi n galaw ma ai. (KBC a Srn. Nrai na Kun?)
#3. Srn. Yan hpe Kawng Hka mare kaw na, MKN de htaw lung wa ai lam dingdung Wunpawng mung shawa masha ni hkrap ngu hkrap ngoi hte tau hkalum ma ai. Mare kaba nawku jawng shagu kaw mang hpai bang na kyu hpyi n gun awai ai lam galaw ma ai.
Rai tim…Jan Nhkum Nang Htang hpe Lashio tsi rung hta Medical Crime Record la na matu Nampaka kaw na htaw sa wa yang, Kutkai buga ni, Man Ping Buga ni, Sinli Buga ni yup pyaw nga ma ai. Ramma ni sha pyi lam ntsa kaw myi man madun yang mai ai re le… Lashio du yang mung buga lit hkam langai lahkawng hte, ginwang magam gun langai lahkawng hpe sha mu ai. (Tsi jep ai shani Lashio ramma marai 10 ram sa du ma ai)
#4. Srn yan a mabyin hta Mung Myit Sinli ga e byin ai rai tim yawn hkyen ai lam gaw Wunpawng mungkan ting re.
Rai tim… Mung myit sinli ga e Jan Nhkum Nang Htang sat hkrum ai lam hta Jinghpaw mung e nga ai Wunpawng ni a nsen kachyi pyi nna ai. Wunpawng mungkan ting yup mahka taw ai nre i.
#5. Srn yan a mabyin hta KBC ting gara ai. Rai tim Jan Nhkum Nang Htang a mabyin hta KBC ginjaw a nsen nna ai.
#6. Srn yan hpe lup makoi ai ten, Nawng Nang Gawk Nu kaw kyu hpyi hpawng galaw ai. Masha manu mana sa du yawn hkyen shalan shabran ma ai.
Rai tim…Jan Nhkum Nang Htang hpe gaw shi a kanu kawa dum nta kaw kyu hpyi hpawng galaw nna, lup ding lupwa de wa sa ai. (Ndai lam hpe gaw chye na ya ai)
Sa du shalan shabran ai masha gaw nlaw nla sha re. Nta masha ni yawn ai hta grau yawn na lam pru ai. Kaga n bung hkat ai lawng lam ni grai naw nga ai.
Rai yang Wunpawng ni yawng hpe ga san san mayu ai….Jan Nhkum Nang Htang a sat hkrum ai lam gaw Wunpawng ni yawng hte nseng ai i?
KBC dat da ai masha nre ai a majaw i?
Hpa mi rai rai, pu gang sin machyi ai hte,
Buga ni, Gin wang ni, KBC, RMC ni hku nna masha hkum nan nlu du tim pyi, yawn hkyen ai lam laika pa sha pyi nmai sa ai i?
Ya na zawn tinang hte nseng ai zawn nga ai rai yang, anhte Wunpawng myu sha ni a shawng lam myit hkrum gahkyin kumdin ai lam hta manu mana hkra machyi mat wa na re.
Wunpawng Mungdan a matu asak ap nawng gwi ai lam hta a htu hkra mat wa na re.
Ra ahkyak ai aten hta Tsawra myit madun ga. Yawn hkyen hkrum ai aten ni hta arau yawn hkyen ga!
Ngwi pyaw ai aten, kabu gara ai aten hta mung arau rai ga!
Wunpawng ni e…!
REF: Lasang San Li
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Dingda Miwa Panglai hte Taiwan makau hku hpyen shamu shamawt let Beijing a ‘n simsa hkra galaw nga ai lam’ hpe tsang ai lam, US Makawp Maga Dap hkringmang Mark Esper kawn Miwa Makawp Maga Dap hkringmang Wei Fenghe hpe, lai wa sai March kaw nna ya shawng n’nan lang ngu chye lu ai, phone hkrum shaga ai shaloi tsun ai nga, Aug. 8, bat Mali Ya shani, US hpyen rung daju, Pentagon, tsun wa ai.
Ndai phone shaga lam hpe, daining na mabyin masa a majaw US-Miwa kyit hkai lam lawan ai hku hkrat yawm nga ten, galaw ai re. Dai zawn hten wa ai madung lawnglam ni hta, Beijing a coronavirus jum tek ai sat lawat, phone company kaba Huawei (HWT.UL) manghkang, Miwa a Dingda Miwa Panglai madu la wa ai lam, hte Beijing a Hong Kong hpe dip sha wa ai lam ni, lawm ai re.
Miwa Gumsan Mungdan hku nna ‘tinang hkan sa na hkam la tawn ai hte maren mungdan gadaga tarawng tara ni hpe hkan sa na ahkyak ai lam” hpe Hkringmang Esper tsun ai lam, Pentagon ga tsun ahkang lu, Jonathan Hoffman kaw nna shi htawn ni hpe tsun ai re.
Laksan Pentagon ndau hta, “manghkang ten matut mahkai hkat ai sinru (crisis communications) hte manghkang shayawm lu na ladat (risk reduction) rawt jat sa wa ra na ahkyak ai lam hpe wuhpung lahkawng myit hkrum ai nga, tsun ai re.
Shawng e Esper tsun lai wa sai hta, shi Miwa mung de daining n htum shi yang sa du na myit mada ai hte, manghkang ten matut mahkai hkat ai ladat ni “crisis-communication channels” kaja wa na hte kaga maren mara akyu ara lam ni hte seng nna tsun shaga wa na re nga, tsun ai.
Wei kawn US hpe lajin ai hta, ‘n tengman ai ga manawng hte hkrang shapraw galaw nga ai lam ni jahkring kau na lam, panglai manghkang n byin wa hkra hkangzing na lam, manghkang byin wa chye ai sat lawat ni hpe koi gam na lam, ginra a simsa lam ngang grin lu hkra makawp maga na lam, Xinhua shiga de tsun wa sai re.


text:
By Sau Ka-mai
1948 ning January shata (10) ya gaw, Jinghpaw Mungdaw byin pru hpang ai n’htoi re. Britisha Asuya a lata na Myen Mungdan shanglawt lu ai 4.1.1948 ya a hprut e shadai daw la sai re. Jinghpaw Mungdaw lu la ai n’htoi hte, Myen Mungdan a shawng nnan Gumsan Magam U Saw Shwe Taike wa nan Myitkyina de du sa nhtawm, January shata (10) ya, jahpawt 8:00 am aten e, Shatapru Manau Wang mandat nhku kata kaw, shawng nnan Jinghpaw Mungdaw Rapdaw hpe hpaw hpang dat sai. Dai Rapdaw Hpawng hta, Sama Duwa Sinwa Nawng hpe shawng nnan na Jinghpaw Mungdaw a Ningbaw lata san nhtawm, Gumsan Magam a man e nan Ga shaka hkam la sai. Gumsan Magam wa mung Munghpawm Myen Mungdan a Gaw da ai Npawt Nhpang Upadi Laika Buk (Constitution) hpe Jinghpaw Mungdaw Ningbaw nnan Sama Duwa Sinwa Nawng a lata de ap ya
sai. Shing rai shawng nnan lang na Jinghpaw Mungdaw Asuya hpe mung dai shani hpaw ninghtan dat sai. Dai shani hpe “Jinghpaw Mungdaw N’htoi” ngu masat shagrin da sai re. Munghpawm Myanmar Mungdan a Npawt Nhpang Tara (Constitution) hte maren, “Jinghpaw Mungdaw” ngu ai n nga jang, Munghpawm Mungdan ngu ai nga sa na n rai. Dai lam gaw, Jinghpaw Mungdaw hpe lu la tawn ai akri laidung hte akyu ara rai mali ai. Jinghpaw Mungdaw byin tai pru wa hkra jiwa ni shakut shaja lai wa ai lam ahpa atang nrai. Salu salat hpaw let, du baw asak law law ap nawng nna shaning ten hkying law law ru yak jam jau hkam ai hte shakut shaja nna lu tawn da sai re. Shing rai anhte a manu dan Jinghpaw Mungdaw gaw, mungkan ting chyam bra nga ai, Chyurum Jinghpaw Wunpawng sha ni yawng a matu arawng lu ai, hkring dat lu ai, laksan madu da lu ai buga ginra Mungdaw nan rai mani ai. Sumtsan maigan ganang de du hkawm wa raitim, hpaw
wam hpaw dam n rai, mungdan lu ai amyu, ji woi hkringdat lu ai amyu ni anhte rai saga ai. Dai hte maren ndai Jinghpaw Mungdaw shingnip kata e, rau shanu nga pra ai hpunau kaga amyu sha ni nlang mung, rau dung rau nga, shada tsawra makawp maga hkat let, pyaw ai ten, yak ai ten, lam shagu karum shingtau hkat na hpunau ni rai nga ma ai. Anhte a hpu reng ai Jinghpaw Mungdaw prat dingsa grin nga u ga law.
Source; Jinghpaw Mungdaw Nsen,
No. 1, Vol. 2, 9th January, 2005


text:
JINGHPAW WUNPAWNG CHYUM DAKKASU A LABAU KADUN
Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung nnan de wa ai aten hta nawku hpung hpe woi awn na ningbaw ningla ni shangai shapraw na ra wa ai. Dai majaw, 1901 ning hta Sarakaba Ola Hanson gaw Chyum jawng n nga timung Jinghpaw hte Kayin sara ni a matu Chyum ga kadun sharin nna tara hkaw hpaji ni hpe Myitkyina, Manmaw, Nan Hkam hkan e sharin lai wa sai. 1923 ning hta gaw Chyum jawng kaji ngu nna shawng hpaw chyam yu ai. Dai jawng hta Manmaw na marai 2 hte Namhkam na marai mi sa lung lai wa sai. Sarakaba Sword mung Namhkam e Chyum jawng kaji langai mi hpaw lai wa ai hte dai jawng hta jawngma marai 4 sa du sharin lai wa sai. Ndai ni gaw dai aten e hkyak hkyak ra kadawn ai majaw, hpaw ai jawng ni rai nga ai.
1930 ning October shata gaw Chyum jawng a labau hta lak lai ai shani rai nga ai. Hpa majaw nga yang Myen mung Hkalup Hpung Mung Zuphpawng hpe Yangon mare Cushing High School jawng wang e galaw ma ai. Dai kaw Myitkyina hku nna dat kasa hpaji du Sara Robin, Manmaw de na Pangmu Duwa Sara Lahpai Zau Tu, Sam mung de na Sara Labya De ni rai ma ai. Sara Lahpai Zau Tu gaw, chyum jawng hpaw ya na matu a ja a wa hpyi shawn mu ai. Dai kaw nna Chyum jawng hpaw sa wa na masing hpang wa sai hpe chye lu ai.
Dingla nna hkring sa mat sai Sarakaba George J. Geis hpe bai shaga shatsam ma ai. Dai hte maren Sarakaba Geis yan Ma Ma mung 1931 ning hta Manmaw de du lung wa sai. Shawng ningnan Manmaw kaw Chyum jawng shara lata ma ai. Sarakaba Geis hte Sara Zau Tu lata tawn ai shara gaw Sinlum Pangmu makau na Hpunggan kawng re ai lam chye lu ai. Rai tim, dai shara hpe n shagrin la lu ai. Jahtum e 1932 ning June praw 1 ya shanin Manmaw mare sasana jawng wang na Sarakaba Geis a nta hta Chyum laika sharin jawng wang na Sarakaba Geis a nta hta Chyum laika sharin jawng hpaw hpang lu masai. Dai shaloi Jawngma 9 shawng sa du sharin hpang ma ai. Dai ni gaw: Manmaw na marai 3, Sam mung na marai 4, Myitkyina na marai 2 rai ma ai.
�
1. Lahkawng Ning Pang (1934-1959)
1934 ning April shata 15 ya hta lahta Sam Mung, Kutkai mare kaw bai matut hpaw nna lahkawng ning sharin ai pang hpe hpaw tawn lu sai. 1934-1959 ning du hkra lahkawng ning pang du hkra sharin ai hpe chye lu ai. Ndai pang hta gaw kabu gara shiga sakse hkam ai lai ladat hte tara hkaw hpaji ni hpe madung tawn nna sharin ya ai re. Sasana majen je ai grau nna gaw, nat hkyawt aten rai nga ai. Dai majaw, asak hkrung lam hte seng nna wenyi lam hta sha n ga hkum hkrang asak hkrung lam rai nga ai kan bau bungli ni hpe mung kalang lata sharin ya ai ten rai nga ai. Dai aten hta sharin ai subjects ni gaw: Ga Shaka Dingsa, Ga Shaka Ningnan, Hpung a ahtik labau, Tara hkaw hpaji, kabu gara shiga sakse hkam ai lai ladat, hkai sun hpaji, jawng sara tai hpaji, tsi mawan hpaji, hte ta hpaji, rai chywi rai rep hpaji ni ra nga ai. 1942 ning March shata du hkra sha jawng hpaw lu ai. Japan prat du wa ai majaw jawng hpe masum ning pat kau ra sai. 1946 ning Apri. shata hta jawngma marai 9 hte jawng bai hpaw lu sai. 1950 ning kaw nna gaw tsang 7 awng sai ni hpe Chyum jawng hkap la ai madang du hkra sharawt lu sai.
�
2. Masum Ning Pang (1960-1973)
1960 ning hta gaw, 3 ning sharain ai pang hpe bai sharin sai. 1966 ning hta Chyum jawng hpe Myikyina Ginwang Nawng Nang e htawt la nna matut sharin sa wa sai. Ndai pang hta gaw hpung shte seng ai myit jasat lam ni, chyum masa hpaji ni, Hpung labau ni hpe grau n gun dat nna sharin sa wa sai.
�
3.� Mali Ning Pang (1974-1998)
1974 ning hta gaw, 4 ning diploma madang hpe sharawt lu saga ai. Layman course hpe mung 1976-1977 ning kaw nna hpaw hpang lai wa sai. 1983 - 1984 ning hta Layman course hpe jahkring kau sai. 1986 ning kaw nna gaw, L.Th madang hpe lu hpaw hpang lai wa saga ai. 1990 June shata praw 20 ya shani Hkawlik madang hpaw na matu ahkang lu sai re. Dai majaw dai shaning kaw nna gaw, B.Th hpaji hpe sharin lu saga ai.
Ndai madang du hkra du lu ai gaw, 1977 ning Jaw Masat Poi kaba ngut ai kaw na du na 15 ning hta Hkawlik hpaw lu wa na masing jahkrat myit sharawt shajin lai wa let 1983 ning hta galaw lai wa sai Chyum jawng 50 ning Jubili kaba hta Chyum Hkawlik madang sharawt sa wa na lam hta grau n-gun dat hkrang shapraw daw dan sa wa ai majaw, rai nga ai.
1994 ning hta gaw yawng a shawng na Jinghpaw Wunpawng Chyum Hkawlik kaw nna shagrau ai B.Th janmau jaw ai jawng yu poi kaba hpe Dap Kawng Buga Hkalup Hpung hta galaw lu saga ai. Jawngma marai 7 jawng yu lu sai. 1996-1997 ning kaw nna gaw M.Div pre-class marai 3 lung la hpang nna 1997-1998 jawng lung shaning hta e M.Div course sharin hpang sai. 1998 ning kaw nna gaw Kutkai Chyum Jawng mung Chyum Hkawlik a jawng lakying tai wa sai. Ndai Kutkai Chyum Hkawlik kaw gaw, Layman Course, Diploma hte L.Th Jinghpaw hku hpaw hpang lu sai.
�
4. L.Th Hpaw lu ai labau
Chyum jawng hpe Asha dan sin praw dingda ginra Chyum hpaji hpung (ATESEA) de matut lu nna, 1982 ning September kaw nna anhte Jinghpaw Wunpawng Chyum Jawng gaw (ATESEA) a hpung shang malawm tai wa sai.
1984 ning hta Yangon kaw ATESEA accreditation komiti (Chyum jawng masat shagrin komiti) salang ni du ai majaw, Chyum jawng a malai jawng up Rev. Lahtaw Gum Se hte Sara Ja Gun ya sa hkrum ma ai. Accreditation komiti kaw lawm ai ni gaw, Dr. Grover Tyner, Dr. Velantino Sitway, Dr. Ching Feng Hse ni rai ma ai. Ndai Chyum jawng masat shagrin komiti ni hte hkrum shaga ai report hte maren, Jinghpaw Wunpawng Chyum jawng gaw lawan ai hku L.Th hte B.Th course ni hpe hpaw hpang lu sai nga ai majaw ndai bungli hpe galaw hpang wa na komiti lawu de na hte maren hpaw da lu sai.
1. Rev. L. Gum Se
2. Sarakaba Sumlut Naw
3. Rev. Isak (KBC Amu Madu)
4. Rev. Saboi Jum
5. Sara Gun Jawng nin rai ma ai.
Dai majaw 1986 ning kaw nna L.Th program hpe hpaw hpang lai wa lu saga ai.
5. B.Th Hpaw Hpang ai Lam
1988 ning jawng hpaw ai aten kaw nna B.Th pre-class hpang wa saga ngu, S.C 87/83 hte maren dawdan let hpaw hpang wa lu saga ai. B.Th course hpe ATESEA kaw nna (accreditation) masat ya ai lam garai n galaw ai majaw, Insein Inglik Chyum Jawng (MIT) hte matut mahkai (affiliate) let B.Th course hpe hpaw hpang lu saga ai.
�
6. M.Div hte kaga Sharin Lamang ni Hpaw Jat ai lam
ATESEA accreditation hpung ni n gun jaw ai hte maren M.Div course hpe 1996-1997 jawng lung shaning kaw nna jaw hpang wa sai. 2000 ning hta ATESEA kaw nna masat masa jaw ai lam hpe hkam la lu sai. Tsa ban 21 de du shang wa ai hte rau KTC kaw nna Diploma hte L.Th hpe awng la lu wa sai jawngma dingsa ni a hpe mit dum let shanhte a matu lak san program B.Min hpe 2003-2004 jawng lung shaning kaw nna hpaw jat lu saga ai. Dai hte maren 2011 jawng lung shaning kaw nna shaning na na la ding da lai wa sai M.A.C.S hte M.Min sharin lamang ni hpe hpaw jat wa na jin jin rai nga sai.
KTCS a labau hta tsawra hkungga ging ai Jawng Up sara kaba masum nga lai wa ai hpe mu lu nga ai. Dai ni gaw, Rev. Lahpai Zau Yaw (1946-1965); Rev. Dr. Lahtaw Gum Se (1966-1993) hte Rev. Dr. Saga Hkyen Naw (1993-2010) ni rai nga ai. 2010-2011 jawng lung shaning kaw nna gaw, KTCS hta jawng up ningnan hpe bai mu lu saga ai. Dai gaw, Dr. Nalaw Dai Hkawng rai nna shi hpe 36 lang na Hpung shawa zuphpawng hta yawng jawm myit hkrum let lata san dat ai lam rai nga ai. Tsa Ban 21 hta KTC a Chyum hpaji grau nna bawng ring galu kaba jat wa na matut Jawng up ningnan kaw nna woi awn sa wa ai lam hta yawng jawm n gun jaw madi shadaw lawm ra nga saga ai rai nga ai.
�
7. BATS Program Hpaw Hpang ai Lam
Bachelor of Arts in Theological Studies (BATS) ngu ai degree program hpe English hpaji hte Music hpaji hpe madung da nna 2013-2014 jawng lung shaning kaw nna hpaw hpang wa sai. Matut Computer hpaji hte seng ai degree hpe mung hpaw hpang wa lu na matu masing gran nga ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Dr. Hkalen Tu Hkawng a Facebook kaw ka da ai hpe kalang bai shabra ai re.
Ngai hpe jaw da ai Hkringmang Aya gaw ngai hpe kam nna n rai. Anhte amyu hpe kam nna rai nga ai. Grau nna gaw Wunpawng Mungdan Shanglawt hpyendap hpe kamhpa myit a majaw n lu n da nga nna KPICT salang ni hpe hpyi shawn ma ai.
Ap nawng na salang langai hpang langai matut mahkai tam yu tim aten kadun laman tinang a magam bungli kabai da ra na hpe dawdan la yak ai hkrai rai nga ai. Dai majaw hpa mi raitim yawng shanglawm bungli jawm galaw lu na matu dai aya hpe hkapla da nngai.
Machyoi chye munu sara kaba ni, Nhprang Sutrai hte Makau Grup yin gawnhkang myit lawm ai ni, CSO ni, NGO ni, seng ang ai Salang Ningbaw Ningla ni yawng hpang de hpyi shawn mayu ai gaw, bungli jawm galaw ga. Matut mahkai wa marit. Tinang kungkyang dum ai, myit lawm ai lawnglam ni hpe asan sha tsun ga. Yawng ma shanglawm na hpe myit mada nga nngai.
NUG hta Gumsan Usa Win Myint hte Aung San Suu Kyi lawm ai hte seng nna anhte KPICT hku nna mung ram ram dangrang saga ai.
Raitim,
(1) Mungkan Mung masa pinra hta Tara Shang Asuya ngu ai hpe shachyaw la lu na matu mi shawng na Tarashang mying kaw shachyaw la ra ai majaw rai nga ai. (Credential issue)
(2) Ndai rawt malan awngdang na matu Myen Amyusha Mungchying shawa a shanglawm na n-gun kaba hpungtun n lu n mai rai nga ai. Mung shawa a madi shadaw ai gaw ahkyak madung re hpe myit hkawn let myit hkrum saga ai. (Public legitimacy)
(3) Ndai ten hta shanhkawng hpe mi shara jaw da tim madung Bungli galaw lu na gaw Ningtau Gumsan Magam wa she rai nga ai.
(4) NUG gaw Mungdan ting hte seng ai Pranwan Asuya raitim tinang a Buga Asuya (local government) ni mung nau n na ai ten hta laksan hpaw sa wa na re. Dai kaw mung yawng gwi gwi shanglawm ga.
Ya tenMyen Mung ting a aya kaba dik Gumsan Magam hpe mung anhte madu da saga ai. Makawp maga na lit anhte kaw rai sai. Awngdang na matu yawng a n-gun sha ra sai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
2020 ra lata poi e, Bu htawt bungli galaw masha ni hpe dai shara hta du ai shata (3) na sai teng yang, Me bang na ahkang jaw na lam ntsa Myit n hkrum ninghkap mat na re nga nna, mungdaw daju Kachin State People’s Party KSPP tsun ai re.
Mung hpawm ra lata poi komishin gaw shi a ahkang aya hte shawng ningnan lang gram ai ra lata poi hte seng ai upadi hpe October praw 3 ninghtoi hte gram nna Pyithuhluttaw hte Amyotharhluttaw de ndai bat laman sa dat ai hta lawm ai re.
“Bu htawt bungli galaw masha ni hpe Me bang shangun ai ngu gaw njaw ai law. Shanhte a dinghku jahpan rawng ai ginra hta she Me bang ra ai. Mungchying masat lekmat hte sha nmai galaw ai. Dai re majaw, kadai raitim mung tinang dinghku jahpan nga ai ginra kaw she Me bang ra ai” Nga nna Jinghpaw Mungdaw Mungshawa Party KSPP ningbaw Dr. Manam Tu Ja tsun ai re.
Jinghpaw mungdaw gaw Myen mung ting hta Bu htawt bungli galaw masha law dik rai nna sut nhprang pru ai Hpakan, Danai hta sha n-ga Miwa langu sun wang ni hta bungli galaw masha sen kaba du nga sai re.
Dai re majaw kadai mung tinang dinghku jahpan rawng ai buga de nhtang wa nna, Me bang gying ai lam Dr. Manam Tu Ja matut tsun ai re.
Shata 6 (nhtoi 180) kaw nna shata 3 (nhtoi 90) de shayawm kau ai majaw ra lata poi hta ginra daju Jinghpaw Party ni matu akyu nnga na tsang ai majaw, ndai hpe ninghkap na nga nna rapdaw dat kasa langai tsun ai re.
“hkawm wa hkawm sa masha ni hku nna anhte mungdaw de Me bang ai ladat hpe gaw nkam galaw shangun mayu ai. Raitim, ya 180 nrai nna, 90 ngu de bai htawt yang, anhte mungdaw kaw nhprang sut rai htu taw nga ai lawu mung na ni grai du rai yang gaw anhte amyu sha party ni a ahkaw ahkang gaw tsawm ra mi sum wa na masa de du wa ai. Dai hpe mung ngai gaw gram mayu ai hku re law. Nlaw htum mi na 180 de naw tang na matu yaw nga ai.”nga nna Njang Yang Pyithuhluttaw dat kasa Slg. Lama Naw Awng tsun ai re.
Mungdaw asuya hku nna mung Bu htawt bungli galaw masha nkau hpe dinghku jahpan hte mungchying masat galaw ya ai lam ni nga ai re.
Mungdaw simsa lam n lu ai ladaw, mungmasa lam hta ahkyak ai ra lata poi hta jasam amyusha bu htawt masha ni hpe tinang mungdaw kata Me bang na hkang jaw ai gaw manghkang kaba byin mai ai lam tsun ai re.
“Mungdaw daju amyusha party a matu gaw challenge kaba rai nga ai. Hpa na nga yang, Bu htawt bungli galaw masha gaw Hpakan, sha n-ga shara magup hkan na grai law ai. Dai ni gaw anhte amyusha nre sha, kaga amyusha ni hkrai rai nga ai. Dai re majaw, ginra daju Kachin Party ni na matu gaw grai challenging kaba rai nga ai. Hkrit tsang ra nga ai.” nga nna Myitkyina mare kaba daju tara kasa Hka Bung tsun ai re.
Jinghpaw mungdaw mungshawa Party KSPP gaw ya yang mungdaw shara shagu hta shi a rung lakying ni hpe hpaw ninghtan sai rai nna, 2020 ra lata poi e ginwang yawng hta dang na matu shakut nga ai lam chye lu ai.


text:
2019 ning March shata 13 ya shani hta, Australia mungdan na Roma Kahtawlik hpung a arawng aya tsaw ai Saradaw kaba Cardinal George Pell hpe ma hpe n-ang n-a galaw ai lam a majaw htawng rawng ra na hpe chye lu ai.
December shata hta, asak 77 ning rai sai Cardinal George Pell hku nna Australia mungdan Melbourne muklum hta la kasha lahkawng hpe n-ang n-a galaw ai lam hte seng ai masa lam 5 hte tara dara hkum ai hte seng nna dai ni tara dawdan hkrum wa sai.
March shata 13 ya shani hta, Saradaw kaba Pell hku nna tawt ai lam dan dawng ai majaw htawng dam 6 ning hkra wa sai.
“ Na a lak lai ai arawng aya kaba hte tara tawt lai ai lam hpe kaup shalai mayu ai,”ngu Victoria Tara agyi Daju Peter Kidd hku nna Pell hpe tara dawn dan ai shaloi tsun wa sai. Matut nna Pell a ru hka amu hpe “ hkrit kaya n chye ai” ngu shaleng da ai hpe chye lu ai.
REF: Aljazeera, Star news
Ja Tawng Naw


text:
Wunpawng Amyu sha ni a amyu baw pa lakung lama hta hkan nna, shachyen shaga ai lam gaw amyu sha ni a manu dan htaphtuk ai htung lai masa langai mi re ai, Wunpawng Amyu sha ni a laklai ai maka kumla (National identity) langai mung rai nga mali ai. Wunpawng Amyu sha re lam hpe sakse hkam dan ai lit hpe gunhpai hkrang shapraw ai lam mung re ai. Dai majaw shachyen shaga ai lam gaw manu dan ai, sari sadang nga ai, arawng la mai ai htung lai masa, amyu sha ni a marung nra kaba langai mi rai nga ai. Wunpawng myu sha hkum shagu jai lang ra ai amyu sha lit mung rai mali ai.
Raitim daini na ten hta shachyen shaga ai lam gau ngwi ngwi grit yawm wa ai, nau n jai lang ai hpe mu lu ai, hpa majaw dai zawn byin mat ai hpe sawk maram yu ai shaloi, Maigan amyu sha ni a htung lai hte ka-up mat wa ai, (Culture Influence) bai Kanu Kawa ni mung Kasha ni hpe shachyen shaga ai lam n sharin ya lu ai, n woi lang lu ai, mu la, na la na shara ni n nga mat ai majaw grit yawm mat ai rai ang ai ngu maram lu ai.
Ga shadawn;- Myen amyu ni a htung lai masa hta Madu wa ni hpe အကို (အကို) English ni mung Brother, Miwa ni mung Kaw(Takaw), (Ahpu) ngu shaga lang ai hpe mu lu ai. Anhte Wunpawng amyu sha ni a htung lai hta Madu wa hpe Kahpu n mai ngu ai, kaya hpa kaba rai nga ai. Kasha hpe သမီး(သမီး) kaji ai num kasha ni hpe သမီး(သမီး) ngu shaga nna tinang a Madu jan hku mung mai ai hpe mu lu ai, Kanau ni hpe ညီမ(ညီမ) nga nna, tinang sumtsaw num kasha hpe mung ညီမ(ညီမ) ngu shaga nga ma ai, ndai lam ni gaw shanhte amyu ni a matu manu ai, manu shadan hkat ai, grai sari rawng ai lam rai na malu ai, shanhte a htung hte shanhte tsun shaga ai hpe hpa tsun jahpoi jahpyak ya na lam n nga ai, raitim anhte Wunpawng amyu ni a htung lai hpe kabai kau da nna maigan wa a htung lai jai lang ai ni hpe tsun jahpoi jahpyak, mara shagun na lam law law mu wa na re ai.
Anhte Wunpawng ni a htung lai masa hta Kahpu Kanau shada ra hkat, shut hkat yang KA LA LA ai ngu jahpoi jahpyak ma ai, Mare dung shawa hpe tawngban ra ai, Mare kaw na gawt shale kau ai, Du magam nta ni rai yang Du magam hkringhtawng ap ya ai lam n galaw ai, Amyu ru sai n jet ai ngu masat kau ai htung mung nga lai wa sai hpe chye lu ai.
Shachyen shaga ai hpe chye lu na matu, ningpawt ninghpang masha wuhpung masum nga ai hpe chye ra ai, KAHPU KANAU, MAYU hte DAUMA ngu hpan masum garan chye ra ai. Dai wuhpung masum hte rau jawm gaw de da ai hpe masum brum dikru jung re ai amyu ni ngu ai. Ndai wuhpung masum hte shachyen shaga ai lam n nga yang dikru jung amyu mung n rai mat sai.
Dikru jung wuhpung kaw nna she KASHU KAHKRI ngu ai ni pru wa ai. Dikru jung masa hte shachyen shaga lam n nga yang Kashu Kahkri ngu ai mung n mai nga na re.
Kanu Kawa ni gaw kasha ni hpe, tinang gaw hpa baw amyu baw pa re lam, kadai ni gaw kahpu kanau re lam, tinang a amyu baw pa hta lawm ai amyu mying ni, htinggaw mying ni hpe tsun dan lu ra ai. Amyu n bung tim, Mayu nta langai mi kaw na num jawm la hkrum ai rai jang, dai nta ni hpe NUM HPANG HPUNAU ngu shaga ai, kahpu kanau majing n re ai kahpu kanau daw ai she re ai.
Kahpu Kanau Shada Shaga Ai Lai
Kahpu kanau shada shaga ai shaloi labau htik ai (jawdaw ai) (Generation) hta hkan nna ginhka la ai. Asak kaji tim kaji kawa daw ai ni nga ai, labau htik ai lam (jawdaw ai) n lu galaw jang asak pang hta hkan nna shaga mai ai,tinang hta kaba ai ni hpe kahpu, kawa, kaji, kajum, kahkai, kake ngu shaga na. Asak kaji ai ni hpe gaw kanau, kasha, kashu, shu shi ni ngu shaga ai. Num maga hpe shaga ai shaloi, kana, kamoi, kadwi, kawoi, hkai num ngu shaga nna asak kaji ai ni hpe gaw kanau, kajan, kasha, kashu ngu shaga na. Num kasha shada mung kanau, kana, kamoi, kadwi ngu shaga na.
Mayu Daw Ai Ni Hpe Shaga Ai Lai
Mayu daw ai ni hpe shachyen shaga ai shaloi, La shada rai jang asak hta hkan nna katsa, kaji, kajum ngu shaga ai. Tinang hte asak bung ai n pu de rai jang kahkau, kanam, kashu ni ngu shaga ai, Num maga ni hpe rai jang kani, kadwi, kawoi ni ngu shaga na. Dinghku n shang shi ai num kasha ni hpe mung asak hta hkan nna, tinang hta asak kaba jang kanu, asak pang bung ai ni hpe karat, asak kaji ai ni hpe kanam ni ngu shaga ai. (Kahpu a madu jan hpe mung karat ngu shaga nna, kanau a madu jan hpe gaw kanam ngu shaga na).
Dauma Daw Ai Ni Hpe Shaga Ai Lai
Dauma daw ai ni hpe shachyen shaga ai shaloi, Tinang hta asak kaba ai rai jang, kagu, kamoi, kaji kawoi ngu shaga ai, Tinang hte asak pang bung ai rai yang kahkau, kana, kajan ngu shaga ai. Tinang hta asak kaji ai ni rai jang, kahkri, kashu ngu shaga ai.
Kashu Kahkri Byin Wa Ai Lam
Kashu kahkri daw ai ni gaw, Tinang a kamoi, kajan a kasha ni gaw kahkri ni rai sai, dai kahkri ni a kasha ni hpe kashu ni shaga ai, ndai lam gaw kashu kahkri byin wa ai lam rai sai. Raitim kashu kahkri ni gaw, tinang a kawoi, kana, kajan sawng ni kaw nna shangai prat pra wa ai kahkri ni hte sha madung tsun shaga ai re.
N chye Ai Ni Hpe Shachyen Hpang Ai Lam
Shawng de n hkrum yu ai ni hte nnan shachyen hpang ai shaloi, La shada rai jang kahkau ni, Num ni hpe rai jang kahkri ngu shachyen hpang ra ai. Dinghku la rai jang hpa baw kasha la ai lam matut shachyen na. Num ni hpe rai jang kadai jan re lam matut shachyen ra ai, shaloi she kadai gaw Mayu, kadai gaw Dauma re lam bai chye mai nga ai. Tinang maga na sha yu nna nanhte gaw Mayu ni re ngu shachyen shaga jang shi a maga bai shachyen yang tinang madaw mayu byin taw mai ai hpe dum ra ai, dai zawn lahkawng maga mayu byin ai rai yang shawng de kaji kawa, kawoi kana prat hta gara hku daw hkat ai labau nga kun? ngu shada matut sagawn shachyen ra ai.
Dai majaw, tinang a kaji kawoi prat (3) du hkra sha gaw atsawm chye ra ai. Kanu Kawa shagu gaw Kasha ni hpe prat (3) du hkra hkai tsun dan chye ra ai.
Yu Ji Ni Hte Shachyen Shaga Ai Lam
Tinang a kani a kanu kawa ni hpe gaw Yu Ji ni ngu shaga ai,
Ga shadawn;- Na a kanu gaw Nhkum Amyu rai nna, Na a kani gaw Lahtaw kasha rai jang na nu a kani katsa rai nga ai, Lahtaw nta ni hpe gaw Yu Ji ni ngu shaga ra ai, kaji kadwi ni ngu shaga nna num kasha ni hpe gaw kani ni ngu shaga ra ai.
Lahta na shachyen shaga ai lam ningpawt ninghpang hpe chye jang num kasha shagu hpe kanam, la ni yawng hpe kagu ni, Ashawng, Kanau nga tsun shaga ai, maigan htung lai yawm nna anhte a manu dan ai Wunpawng htung lai masa shachyen shaga lam hpe jai lang lu na re ngu myit mada kamhpa nngai law….
Bum Chyangau


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Tank gap laknak kahtap mari na dollar wan 121 jan hkrat ang ai contract n’nan hpe Lockheed Martin hte Raytheon, Javelin Joint Venture hte galaw ai lam, May 12 hta Amerikan hpyen rung daju, Pentagon tsun ai.
Laknak htuk shapraw ai shara hpe Tucson, Arizona mungdaw e galaw na rai nna Aug. 31, 2023 hta ngut lu na maram tawn ai.
U.S. lagaw dap a matu, ndai Nri (Javeline) gaw shawng n’nan “fire-and-forget” ngu ai gap dat ai hpang matut n hkang ra ai, lahpa-hpai hpri-makawp mawdaw-gap laknak baw hpan re. Shi a dawn jan ai atsam gaw madu-hkang shingdu-hkan-shachyut ladat hte laklai ai pala baw gaw deng 1.6 (Meter 2,500) du hkra na mu mada ai tank ni yawng hpe gap manga kau lu ai lam rai nga ai.
Lockheed Martin hte Raytheon yan ginrun hpaw ai Javelin Joint Venture gaw F-Model tank-gap pala ni hpe lai wa sai kade n na ten gin shapraw lu da chyalu rai sai hte, dai hta grau madang tsaw ai amyu hpan ni hpe hpyendap a matu gin shapraw ya na re nga, lai wa sai bat tsun wa sai.
May 6 ndau hta, Javelin Joint Venture a ningtau ningbaw hte Lockheed Martin Javelin program a Matsun Du, Slg. David Pantano tsun ai hta, F-Model pala langai gaw kapaw n-gun laping kaba hte tank ni hpe kapaw ayai kau lu ai hkrang hku hpajang da ai lam tsun ai.


text:
Rahkaing Rawt malan hpung a AA gawde ai 10 ning hprig masat masa hku nna, Rahking mungdaw Myauk-u muklum a Balik dap nu hte Myen hpyen dap laknak amyawk kaba ni tawn da ai dap nu (22 ) nga ai shara hpe 2019 ning April shata praw 9 ya shana hkying 10 PM daram kawn AA ni shang gasat ai hpe chye lu ai.
Dai lam hte seng nna, “ Myen hpyen dap a laknak kaba ni tawn da ai dap ni re, Mayk-u ninghtawn ting hpe gap nga ai amyawk dap hpe anhte ni shang gasat ai, Myen hpyen la ni si hkala hkrum nna, lak nak nkau lu zing la ai, bawng masha ni mung lu rim la ai,” ngu AA a tsun shaga ahkang lu ai litkhkam Khaing Thu Hka kawn tsun wa sai.
April praw 9 ya shana daw hkying 10 kawn Myawk-U muklum na Ko-Thaung hpara hte ni ai kaw nga ai, balik dap nu hte Myen hpyen dap nu (22 ) hpe AA ni htim gasat hpang wa sai, jahpawt hkying 5 ten daram hta Myen hpyen n’bungli 4 wa du gap ai majaw, AA ni bai htingntu mat wa ai, dai ngut ai hpang April 10 ya shani tup, Maywk-U ninghtawn de nna, let-kwa mare na bum mayan hte, Lay-nyin bum ni maga de majan matut byin nga ai.
Majan a majaw, mare masha 2 si hkala hkurm nna, num 1 hte ma 1 mi hkala hkrum hka ai hpe chye lu ai.
REF: VOA, Shawng Lam shi sawk
Ja Tawng Naw


text:
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung, Ginjaw Rung Pati Komiti kaw nna Pati kata hpung shang ai Salang ni hte Pati garai nshang ai magam gun shawa ni hpe July(6) ya shana Laiza Lukmum Padang Rung Wang kaw Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung Pati hte seng ai lam hkaw tsun sang lang ai hpe chye lu ai.
Wunpawng mungdan shanglawt hpung a lam hpe grau nna chye na hkawn hkrang lu na matu hte kaning rai jawm gunhpai ra ai lam grau chye lu na matu ndai hpawng hpe woi awn galaw ai re hpe Ginjaw Rung Pati Komiti kaw na Tingnyang Up U Ra Naw Tawng tsun ai.
Hkaw tsun sang lang ai hpe Ginjaw Rung Pati Komiti Tingyang Up kaw nna sang lang ai rai nna Rawt Malan ai magam bungli galaw ra ai lam ni hte Ndai Rawt malan magam bungli hta Myu Tsaw myit hpe ningshawn tawn nna galaw gun hpai sa ra ai lam, Shanglawt lu na hpe ra sharawng ai myit masa rawng ra ai lam, Myu baw sang langai hte langai a lapran kaw gahkyin gumdin woi awn ai masa the woi awn ra ai lam hkaw tsun sang lang ai.
Hkaw tsun sang lang hpawng hta Pati shang Salang ni, Pati garai nshang ai magam gun ni yawng marai 59 sa du shang lawm madat hkam la ai lam nga ai hpe chye lu ai.


text:
2019 ning June shata praw 8 ya shani hta, Hpyen yen tsinyam hkrum ai ( 8 ) ning hpring masat n’gun la akyu hpyi hpawng lamang hpe Myitkyina muklum kaba, Shatapru manau wang hta galaw wa ai shaloi, KBC ningbaw Rev. Dr. Hkalam Samson hku n’na Hpyen yen ni a mabyin hpe sang lang dan ai kaw n’na, nkau mi hpe lawu hte maren bai tang madun dat ai.
KHCC Byin wa ai lam
Myen mung Ausya ni IDPS dabang hpe pat na hku galaw wa ai shaloi, anhte ni hku n’na camp hpe pat ai hta, “ bai wa na matu” ngu ai masing hte shachyen shaja wa sai.
Hpyen yen ni bai wa ai hta, mungkan a shadawn jit na hte maren sa wa ra ai ngu ai lam hte, bai wa na matu masing jahkrat ai shaloi KHCC hpe hpaw ninghtan wa sai. KHCC hta nawku hpung shagu kaw n’na ningbaw ningla ni lawm ai, amyu bawsang hku n’na shang lawm ai.
KHCC gaw shang lawt Asuya hte 2 lang bawngban ai lam galaw ngut sai. Myen Asuya a NRPC hte mung tara shang lahkawng lang hkrum sai, ya gaw bai wa na masing hte seng n’na hkrang shapraw komiti hte CSOs, NGOs ni hte masing galaw nga sai.
Madung gaw, mung kang madang hta, jam jau ai ni yen mat ai kawn, bai wa ai shaloi lang ai, shadawn jitna hte maren hkrang shapraw galaw nga ai. Dai hta
1) Mare buga wa ai ni shimlam nga ra ai
2) Wa ai ni gaw, tinang myit hte tinang wa ai hpan rai ra ai
3) Mungkan a garum ningtum ni, matut manoi lawm ra ai.
Hpyen yen hkrum ai Mare buga ?
Jinghpaw mung hte Sam mung hta hpyen yen ni bai wa na mare kahtawng ni 271 nga ai, dai hta na majan nga tim mai wa ai buga ni hpe jahkrum nga ai. Tinang myit hte tinang chye ai hku wa ai hpe shing dang ai lam n nga ai, KHCC ni hku n’na gaw sari sadang hte wa ai hkrum lam hku byin shangun mayu ai, mungkan a shadawn jit na hte wa lu na matu awng dang hkra lajang nga ai, mahtai lu ai hku wa na matu tsun n’gun jaw wa sai.
REF: Shawng lam shiga, Hkalam Samson
Ja Tawng Naw


text:
2019 ning June shata praw 2 ya galaw ai Myen hpyen dap ai teng man ai shiga sanglang hpawng hpe Naypyidaw hta galaw ai shaloi, simsa lam masa hte seng n’na Myen hpyen dap ai ningmu hkrang tara hpe Du daju Soe Naing Oo kawn tsun wa ai hpe chye lu ai.
Dai lam ni gaw:
- Simsa lam hte seng ai Myen hpyen dap a hrkang tara (6) hte sha sa mat na lam
- laknak lang hpung hpyen dap langai sha nga na lam
Mungdan shagu hta hpyen dap langai sha nga ai majaw Myen mung hta mung hpyen dap langai sha nga ra na.
- Mungdan kawn N garan pru na lam
Democracy hte Federal masa lam hpe hkap la ai raitim, garan pru na lam hpe gaw n hkap la ai.
lam ni hpe tsun sang lang wa sai.
May shata hta KIA rawt malan hpung ni hte ( 3 ) lang daram gasat gala ai lam byin ai majaw, majan byin ai lam lak lai ai hku yawm mat wa sai lam tsun wa sai.
Myen hpyen dap hte, amyu bawsang rawt malan hpung ni hte ( 59 ) lang gasat gala ai lam byin n’na, amyu bawsang shada da ( 45 ) lang byin ai hpe tsun sanglang mat wa sai hpe chye lu ai.
REF: RFA
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Myitkyina, Hugawng Pa ginra lahkawng na nawku hpung pat jasan komiti pawng nna Jinghpaw Mungdaw kata Hugawng Pa, Danai ginwang e kani yi eka 2,236 hpe nhtoi 19 ya laman jahten kau ya lu ai lam chye lu ai.
Kani yi hkyen kau ya ai shara ni gaw Danai mare a sinna maga deng 20 tsan ai shara Tawang, sinna dingda daw Tarung hte Danai Hka hkahku mayan Gangdau Yang na yi ni re lam pat jasan hpung kaw lawm ai Slg. Tailum La Ring tsun ai.
Dai zawn kani yi hkyen ai hpung ni du ai ten, yi madu ni lapran mayak mahkak ni hte jahkrit shama ai lam ni mung hkrum mat ai lam tsun ai.
“Ninghkap ai masha law malawng re. Tarung kaw nga yang Rahkai hpu nau marai 10 sinat hte gwi gwi sha ‘sa wa mu gap sat kau na’ nga nhtawm anhte sa wa ai lam hkan laika ka da ai. Nkau gaw gap na matu shingding da ai lapran kaw Wa Karai Kasang a chye chyu hte sha anhte ni bai du yang hprawng yen mat ma ai”
Jinghpaw mungdaw kata hkristan hpung ni yawng hpawngchyawm da ai pat jasan ginra— Myitkyina, Waimaw, Mugawng, Hpakan, Danai Hugawng na ap nawng masha 500 jan hpe uhpung 3 hpaw ninghtan nhtawm pat jasan hkawm mat ai lam dai hpung kawn chye lu ai.
February 12 ya shani kawn March shata praw 2 ya shani du hkra kani yi nga ai shara hkan e lung nna hkyen jasan mat ai hta awngdang hkra galaw la lu nhtawm hkrunlam lapran Lawa mare kawn amyu shayi masum mung masing ngut kre ai kaw du hkra shanglawm mat ai lam pat jasan komiti malawm ni tsun ai.
Jinghpaw Mungdaw kata e lai wa sai lahkawng ning daram du hkra nanghpam tsi mawan dut mari hpaga galaw ai ni wanglu wanglang galaw wa nga nhtawm ka-ni hkai ai lam mung naw nga nga ai lam a majaw nanghpam tsi mawan ni hpe aloi loi sha mai lu ai zawn, Jinghpaw Wunpawng myu sha ni lapran ramma pang ni hta nanghpam lu sha jai lang shadang law wa nna mara tawtlai ai lam ni law wa ai majaw nawku hpung ni woi awn let kani nanghpam pat jasan hpung hpaw shabawn let maning kawn pat jasan masing n-gun dat galaw ai rai mali ai.


text:
KIO Dat Kasa Hpung kaw nna Masa Lam Sang Lang Dan Ai Zuphpawng hpe 2013 June (15) ya jahpawt hkying (9:00)am aten Laiza Muklum, Padang Hkrunlam Majan Masing Woi Awn Rung Daju Gawknu kaw galaw ai lam chye lu ai.
Zuphpawng hta KIO Dat Kasa Hpung Ningbaw, KIO Ginjaw dinggrin salang Sara Kaba Sumlut Gam gaw May (28) ya shani kaw nna (30) ya shani du hkra galaw mat wa ai zuphpawng hte seng nna sanglang dan ai hpe chye lu ai. Matut nna KIA Tau Dap Awn Daju, Du Daju Sumlut Gun Maw kaw nna masa lam sanglang hpaji jaw ai hta, Dap Shawa Mung Shawa yawng madat mara lam madang tsaw ra ai lam, Mung Shawa hte KIO lahkawng maga jahkrup shajin nna Mung Masa bawngban ai lahkam de sa ra ai lam, machyoi hpaji chye ai ni tatut gindun shang lawm galaw ra sai hte, Kachin hte seng ai activist, Kachin hte seng ai NGO ni yawng rau sha shanglawm galaw na hpe ga saw dat ai lam, tengman ai jaw ai ladat hte yawng a man e asan sha gwi gwi tsun shaga galaw sa wa ra ai lam hpe tsun sanglang dan ai lam chye lu ai.
Ndai zuphpawng hta makam masham de na hpung woi sara ni, Amyu Shayi Kanu Kana ni, Ginjaw Ginra na myit su Du Salang ni, Ginwang Ginjaw shara shagu na myit su Du Salang ni, hpyen yen de na woi awn nga ai myit su Hpa-awn Salang ni yawng marai (199) sa du ai lam chye lu ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Nmawk hte Daw Hpum Yang lapran na Numlang mare kata mung shawa ni a dum nta hte laika sharin jawng ni hta bai jat wa ai hpyen n-gun 300 daram dap jung nga ai lam ginra masha ni kaw nna chye lu ai.
Dai hpyen n-gun 300 kaw nna nkau mi gaw dai hpawt jau jau Alaw Bum maga de rawt mat was ai lam chye lu ai.
“mare kata hpyen n-gun 300 daram rawng taw nga ai. Alaw bum maga de hpyen n-gun jat na rai sam ai nkau gaw dai hpawt rawt mat wa sai” nga nna tsun ai re.
Myen hpyendap gaw Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA a Alaw Bum hpe bai zing la lu na matu hpyen nbungli hte shani shagu bawm wa jahkrat nga ai lam chye lu ai.
Myothit, Kunglaw hte Numlang majan ni a majaw, buga masha ni gaw ya ten Nmawk hte Manmaw ginra de hpyen koi yen nga ai lam chye lu ai.


text:
Video Playlist
Chyeju Dum Mai Ai Kawa
Ehpesu 6:14
14 Dai rai nna, nanhte a nshang hpe teng man ai hte kyit nna, ding hpring ngu ai sinda magap hpe dagap nhtawm,
Shakawn Kungdawn 103:13
13 Kawa gaw kasha ni hpe matsan dum lama ai zawn, Yehowa gaw shi hpe hkrit kamyin ai ni hpe matsan dum lama nga ai.
14 Anhte a hkum tsawp hpe shi chye ya nga ai, Anhte ga nhpu rai nga ga ai hpe, shi dum nga ai.
Gashagawp 1:8-10
Ngai sha e, wa a sharin achyin ai ga madat mara u; Nnu a tara hpa mung, hkum gangkau et.Dai lam hte gaw na a baw hta tsawm htap ai shanghkawng, Na a du hta gali ai hkachyi tai na ra ai.Ngai sha e, yubak kap ai ni nang hpe lau yang, hkum hkan et.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Mungkan ting Covid-19, Wuhan virus ana zinli makawp ninghkap nga ten, Myen asuya dap gaw Lahta Sammung, Kokang dap hpe April 15, bat Masum Ya shani, sa htim gap ai majaw laja lana gasat gala majan byin wa sai re.
Kutkai ginwang kata Kawnghka Pyitusit snr KDA (Kachin Defense Army) a Dapba (2) ginra, Ja Yang kaw shara la tawn ai, Kokang Hpyendap (Myanmar National Democratic Alliance Army) Dapba (221) npu Dapdung (204) hpe Myen hpyen hpung lahkawng hte wa gap gasat ai lam re.
“KDA ni a ginra kata kaw Ja Yang hte Kawnghka lapran na Mung Yaw nga ai dai kaw, Kokang ni hpyendap jahkrat tawn da ai, shara la tawn da ai kaw Myen ni tat-yin lahkawng wa htim gasat ai kaw tsawm ra mi laja lana gasat poi byin ma ai. Jahtum e Myen ni bai htingnut mat ai,” nga nna buga masha langai tsun ai.
MNDAA Dapdung (204) na Dap Ran Up langai hkrat sum ai lam, shi tsun ai re.
Lahta Sammung e April shata htum hkra, shata mi bai jat, ‘dinghkrai majan jahkring da ai lam’ hpe Dingdung Daw Daphpawm hpung masum rai nga ai, Kokang MNDAA, Balawng TNLA hte Rahkai AA, ni ndau tawn ai ten, ya na zawn Kokang hpe sa htim gap ai lam mung rai nga ai.
Ya ten gasat gala majan ni gaw mungdan a sinna maga Rahkai mung dingdung daw de mung Myen asuya dap hte AA lapran laja lana byin nga ai re.
Myen asuya gaw AA hpe ‘ningchyun shanang jahten sharun hpung (terrorist)’ ngu March 23 ya shani masat ndau dat ai re. Dai zawn n ndau shi yang, AA ni nga ai Jinghpaw Mungdaw, KIO ginra Laiza hte Mai Ja Yang mare lahkawng mung gasat hkrum re lam hpe Myitkyina daju Myen hpyendap Dingdung Daw Daju (M.P.Hk) taimu, Maj-Gen Tayza Kyaw gaw March 20 ya shani PCG simsa lam akyu galaw hpung hpe shaga nhtawm, KIO ginjaw hpe sadi jaw ai lam galaw masai.
AA hpe ‘terrorist’ ngu masat ai hpe n hkapla ai hte manghkang hpe hpyen masa hte mahtai tam na shakut ai gaw ‘jaw ai ladat n re lam’ KIO ginjaw gaw March 26 ya shani Myen hpyendap M.P.Hk de htang shana dat ai lam, KIO Shiga Magam Dap lithkam, Du Kaba Nhpang Naw Bu tsun ai re.
Asuya gaw mungdan kata Covid-19 ana zinli chyam bra lam shayawm kau lu hkra, maigan manam ni hpe n jashawn ai mungdan chyinghka pat ai lam (lockdown) hpe April 30 du hkra galaw tawn ai re.
Mungkan ting, ya ndai chyam bra loi ai sin wawp hte seng ai Covid-19 coronavirus ana zinli hpe makawp ninghkap nga ten, mungdan shagu tinang hte seng ai majan ni gan jahkring tawn na matu, Mungkan Wunpawng Hpung (UN) a Amu Madu Daju Slg. Antonio Guterres hku nna lajin tawn ai re.