text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Munghpawm Simsa Lam Hkrang Shapraw Komiti (UPWC) hte Mungdan Ting Gap Hkat Jahkring Bawngban Jahkrup Hpung (NCCT) ni du na March shata ka-ang ram hta 7 lang ngu na gap hkat jahkring bawngban jahkrup hpawng galaw na matu lahkawng maga myit hkrum da sai nga chye lu ai.
“UPWC hte NCCT ni 7 lang ngu na hkrum lu hkra tau hkrau bawngban jahkrup ai daw re. Zuphpawng lamang galaw na aten, bawngban mat na daw shan ni le. March shata ka-ang ram hkan hkrum lu na re ngu gaw lata da sai. 12 kawn 16 ya dai lapran hkan gaw hkrum na matu lata san da ai” nga Badu Koi Htu Win kawn tsun ai.
NCCT hte Myanmar Peace Center (MPC) ginjaw kawn dat kasa ni February 21 ya shana daw hkrum shaga nhtawm myit hkrum ai lam lu la ai lam rai nga ai.
Du na February 27, 28 hte March shata praw 1 ya ni hta NCCT ni zuphpawng galaw ngut ai hpang March shata 12 ya a hpang daw Yangung myu na MPC rung hta 7 lang ngu na hkrum shaga bawngban hpawng galaw na matu myit hkrum ai lam lu la mat ai nga MPC kawn ntsa tsang salang Slg. La Mawng Shwi tsun ai.
“7 Lang ngu na bawngban hpawng hpe galoi she Yangung e galaw lu na kun ngu ai lam sha re. Ya hpang jahtum anhte ni hte shanhte chye na hkat da ai lam gaw NCCT a zuphpawng hpe 27, 28 hte March shata praw 1 ya shani hpe Htai Mungdan Chiang Mai kaw galaw na matu lata san da sai. Anhte bungli hpung ni chyawm gaw shanhte saw shaga da ai majaw Slg. Awng Min hpe shiga shana nhtawm 28 ya shani ndai de bai sa nna kahtap sanglang dan na. Dai ngut ai hpang March 12 ya shani hpang daw she Yangung kaw bawngban hpawng ni galaw na. Ngu mayu ai gaw aten lahkawng maga masat lu sai ngu mai tsun ai” nga shi kawn tsun ai.
Munghpawm Nhtoi hta laknak hpai hpung nkau hte simsa lam hte gap hkat jahkring ga sadi lata masat ka ai lam ntsa kalang bai sanglang dan ai lam hpe NCCT gaw masa hku nna myit hkrum ai raitim kahtap bawngban jahkrup na matu naw ra rawng ai nga shi kawn matut tsun ai.
NCCT maga kawn Nai Han Ta, Badu Koi Htu Win, Dkb. Gun Maw, Slg. Htun Zaw, Dkb. La Awng, Dkb. Sin Wa ni sa du nhtawm MPC maga kawn Slg. La Mawng Shwi, Dr. Min Zaw U, Slg. Nyu Ung Myit ni hte hpawn marai 5 sa du mat ai lam rai mali ai.
February praw 5 ya shani Htai Mungdan Chiang Mai mare hta Slg. Awng Min woi awng ai dat kasa ni hte NCCT dat kasa ni hkrum shaga nhtawm February 12 ya hpang daw na bat laman she hkrum shaga bawngban na matu myit hkrum da sai raitim NCCT maga masha n hkum ai majaw hkrum shaga lu ai lam rai n nga ai.


c: text/html

text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Kadai si snr kadai hkrung na ngu ai hpe kade n na ten artificial intelligence (AI) kaw nna dawdan ya wa na re. Masha shading gap n ra ai sha, madu nan madu lata la nna shingte gap kau lu ai AI lawm ai tauhpau myawk pala ni hpe gin shalat na matu, US Hpyendap ra sharawng nga ai re.
Ndai laknak baw hpan, lethal autonomous weapon, gin shalat nga ai hpe myit tsang ai hte pat hkum kau lu na matu, masha law law tsun shadut nga ai mung re.
US Hpyendap gaw, Cannon-Delivered Area Effects Munition (C-DAEM) masing hte ndai AI lawm ai tauhpau pala snr myawk si ni galaw chyam nga ai re.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hpakant Lam,Namsheng Bum kaw nga ai Myen hpyen gumshem dap Hk.M.Y (12) dap ni mungshawa ni hpe manu jahpu gumhpraw njaw ai sha October
Uncategorized
Manmaw Ginwang, Ulang Pa Ginwang, Shwegu Ginwang Kata Kaw Na Mungshawa Ni Shawng Nnan Lang Na COVID Ana Makawp Ninghkap Tsi Htu Hkamla Ngut
Sinpraw Ginwang Ginjaw kata na Manmaw Ginwang, Ulang Pa Ginwang, Shwegu Ginwang kata na mungshawa ni lai wa sai September shata kaw nna hpang
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap KIA Masat (2) Dap Ba, Masat (20) Dap Nawng Dap Dung Ginra Kata Gasat Gala Byin
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap KIA Masat (2) Dap Ba, Masat (20) Dap Nawng Dap Dung Ginra,Lawa makau Hkum Tsai Yang lup wa kawng
COVID-19 ana zinli a majaw lockdown jahkrat da ai Uru ginwang ginjaw kata de lockdown bai dawm kau
Uru Ginwang ginjaw, Masat (9) Dap ba ginra de March (14) ya shani kaw nna hpang n-htawm hkawm sa hkawm wa lockdown bai dawm
Hpakant Lung Seng Gat lawk hpaw na lam hte seng nna matut bawng ban ai lam nlu galaw shi
Lung Seng hpaga hpung, Sut Du ni kawn Hpakant Seng Tawng Yo Ma lawk Ginwang, Lung Seng hpaga Hpung rung kaw lung Seng Gat
Namtau Mare kaw Jinghpaw Wunpawng Htunghking Manau wang gaw gap nga
Mungmyit Sinli Ga, Muse Ginwang, Namtau Ninghtawn, Namtau mare kaw Jinhpaw Wunpawng htunghking manau wang hte manau shadung ni hpe gaw gap nga sai
Amyu Shayi Ni Hpe Mazut Roi Rip Ai Lam Hkoi Tsai Wa Na Matu Ninghkap Masat Nhtoi Lamang Galaw
Myitkyina kaw Htoi Gender and Development Foundation ni kawn woi awn nna Amyu shayi ni hpe mazut roi rip ai lam hkoi tsai wa
KIA Magam Gun ni Mungshawa Ni Hpe Sa du Garum
Mungmyit Sinli Ga, Dingda Ginwang Ginjaw Kutkai Ginwang, Bumpri Bum Ginwang Daw, KIA Masat (9) Dap Dung kata na Masat (2) Dap Kung magam
Manmaw kata hpyen yen n nga ai nga nna Manmaw mare uphkang salang ni Ta Masat Htu Shangun Ai Hpe Nra Sharawng
Manmaw kaw nga ai hpyen yen mungshawa ni hpe Ginwang up hkang du kawn Manmaw ginwang kata hpyen yen n nga ai ngu ai
Rohingya Ni Hpe Amyu Shamyit Dingsa Gasat Ai Lam hte Seng Nna ICJ Kaw Amu tang madun lam Galaw
Rahkai mung na Rohingya ni hpe amyu shamyit dingsa gasat ai lam hte seng nna Gambia mungdan kawn Rohingya ni a gawng malai Mungkan


text:
Bangladesh Mungdan hku nna, Myen mungdan Rahkaing Mundaw kawn hprawng yen wa ai Rohingya amyu sha sen mi jan hpe Bangladesh mungdan madu ai Bhashan Char zunlawng hta shara jahkrat tawn da na matu lajang ai hpe myit n hkrum ai lam hpe Germany media Deutshce Welle hpe 2019 ning March shata 15 ya shani hta tsun wa sai hpe chye lu ai.
Bhashan Char zunlawngg gaw lai wa sai 20 ning daram hta Meghna hka n-gup hta kana ga ni htingnye htung ai hta, zunlawng langai byin wa ai. Panglai hka hpungrawt wa ai ten hta, zunlawng shara nkau kaw hka lim ai lam ni byin ai. Dai zunlawng hta, Bangladesh Asuya kawn dum nta htingtsip 1500 jan hpe gap da ngut nna, dai shara hta Rohingya amyu sha sen jan hpe shara jahkrat na hkyen nga ai.
Bhashan Char zunlawng hpe 2018 ning kaw nna, mawdaw lawm baw ai lam ni, htingtsip gap ai lam ni, pang lai hka madim ni,gap wa ai hta, US$ wan 300 jan jaj lang wa sai. Bangladesh gaw cyclone mawru jahkring hkring hkrum ai majaw, lai wa sai 50 ning daram hta masha sen lam hku nna si hkala hkrum wa sai.
Ya gaw, dai zunlawng hta mai 8 galu ai hka madim gap da nna, dai madim gaw mawru hte panglai hka rawt ai hpe shing dang lu na hpe woi awn ai ni tsun ai.
Bangladesh hkringmang daju hku nna gaw, dai zunlawng hta masha wan mi jan mai nga wa na hpe tsun wa sai.
Rohyingya ni gaw, hka mawru a majaw hte galaw lu galaw sha ai lam yak ai majaw, maga mi de, galaw lu galaw sha loi ai Rahkaing mungdaw hte, ya kade nna jang lu wa mai ai Myen mung mungchying masat a majaw, Bhashan Char zunlawng de n kam sa nga ai hpe wuhpung wuhpawng ningbaw ni hku nna woi awn ninghkap nga ai hpe chye lu ai.
REF: VOA, DW
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Majan a majaw (9) ning jan tawn kau da ra sai Ga Ra Yang mare hta buga masha ni gaw nawku jawng wang jasan jaseng ai lam galaw sai re.
Shim lam nnga shi ai raitim, July 18 ya shani mare masha marai 70 jan nawku jawng wang hkyen jasan ai lam Ga Ra mare masha Slg. Brang Mai kaw nna chye lu ai.
Ga Ra mare gaw Myitkyina-Manmaw lam ntsa nga ai mare rai nna, 2011 Myen asuya dap hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA lapran majan a majaw tawn kau da ra ai mare rai nga ai.
Jinghpaw Hpyen yen Lakawn Lanawn Hpung (KHCC) gaw dai ning laman hpyen yen gahtawng 17 hpe dum nta wa sa na matu hkyen nga ai re.
Raitim, dai ni du hkra mare hku nna nhten ai sha naw nga ai shara, uphkang ladat lahkawng n-gayau ai shara ni hpe sha lata da ai lam chye lu ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Kachin State People Party KSPP gaw Jinghpaw mungdaw wan leng lam mayan Mugawng, Munyin mare kaba ni hta shi a party rung lakying ni hpe hpaw jat sai lam chye lu ai.
August 19 ya shani Mogawng rung, 20 ya shani Munyin rung hpaw poi hte dawng hkawn sharawt ai lamang ni hpe galaw sai lam chye lu ai.
Rung lakying lawan sa hpaw ya na matu ginra masha ni hpyi shawn ai majaw sa du shagrin ya ai re lam KSPP party a ningbaw Dr. Manam Tu Ja ndai zawn tsun ai re.
‘KSPP party hpaw sai nga shanhte na jang she shanhte hpang de galoi sa hpaw ya na nga nna ph shaga wa ai. Anhte mung dai maga de lawan galaw na ngu masing nga ai majaw rung sa hpaw ya ai rai sai.” nga nna tsun ai re.
Matut nna Namna hte Namti zawn mare ni hta mung rung lakying hpaw ai hte dawng hkawn sharawt ai lamang kade nna yang, tara shang galaw mat wa na re lam chye lu ai.
KSPP party gaw shi a rung lakying ni hpe Putao, Chipwhi, Hpakan, Machyang Baw, Naw Mung hte Waimaw ginwang ni hta hpaw da sai re.
Shi a rung daju hpe gaw Myitkyina Yuzana lawk e July shata praw hta sha hpaw poi galaw da sai re.
Lai wa sai August 15 ya shani galaw ai 2008 gawda tara gram na matu madi shadaw ai mungshawa n gun madun lamang hte August 16 ya shani galaw ai ninghkap n gun madun lamang 2 tup hta KSPP n shang lawm ai re.
2008 gawda tara gram na matu madi shadaw ai raitim, dai n gun madun lamang a matu Jinghpaw mungdaw daju mungmasa party hpe bawngban ai lam n nga ai majaw ya na zawn nshang lawm ai re nga nna tsun ai re.


text:
Myen mung asuya hte majan naw byin nga ai masa kata, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) gaw Mungchying Uphkang Dap (DGA) hpaw ai 50 ning hpring ja jubili chyeju shakawn lamang hpe tinang ginjaw Laiza muklum e du na bat galaw na re.
Ndai poi gaw 2011 ning majan ningdaw kalang bai byin wa ai 8 ning hpang KIO a kaba dik poi rai nna, Myen asuya hte gap hkat jahkring lam ntsa ahpraw achyang dawdan ra ai mungmasa lambraw kaw du nga ten, ndai poi kaba galaw ai lam mung rai nga ai.
Kadun hku DGA ngu law chye ai Uphkang Dap (Department of General Administration) hpe 1969 ning hta hpaw ai raitim shata hte nhtoi hkrak n chye ai majaw masat nhtoi n lu masat shi ai re.
DGA hpaw 50 ning hpring chyeju shakawn akyu hpyi lamang hpe Nov. 14-15 hta galaw na hkyen da ai re.
Yungwi Pinra hte Ka Hkrang Shingjawng Poi hpe gaw jau nna Nov. 13-14 hta galaw na hkyen da ai re. Ndai lamang de Laiza shinggan na shingni hpung hte yu ngwi shayi shadang ninghkrin ni hpe mung saw shaga tawn ai hpe mu lu ai.
Bai nna, Laiza gulf pa e gold ginsup poi hpe gaw Nov. 7-8, daini bat Mali Ya shani galaw nna ginsup hpang nga sai re. Dai poi de golf ginsup sa ai Myitkyina de na mawdaw 20 jan gaw mani bat Masum Ya shana de Nam San Yang kaw nna Laiza de lai shang wa sai lam chye lu ai.
17-ning simsa lam hten nna, 2011 ning June praw 9 ya shani Myen hte bai byin wa ai shanglawt majan a majaw, pru wa ai hpyen yen sen mi jan nga ai kaw mun tsat jan gaw Miwa ga jarit KIO uphkang ginra ni hta shiangbyi nga ai re.
KIO gaw ‘hpyen wa’ hte gap jahkring nhtawm hpyen yen ni tinang dum nta nhtang wa ai lamang hpe galaw nna saboi ntsa mungmasa bawngban mahtai tam lu hkra shakut nga ai lam, Ginjaw Komiti Tingnyang Up Dukaba Nban La a Oct. 25, KIO a 59 ning hpring shatsam mungga hta mu lu ai re.


text:
chyoi pra ai chyum laika
Comming soon ...
2009 YJH Directory
Comming soon
Music Komiti
Hpung masha yawng Karai Kasang hpe mahkawn shakawn, Nawku dawjau ai lam hpe tang du hkra woi awn nga ai. Hpung masha ni hpe, shakawn mahkawn hte seng ai Music hpaji, Madum sumpyi hpaji ni hpe sharin jahpat ya nga ai. Paise & Worship, Daw Raw, Piano, Junior Choir, Hpung Choir, Sakkung Choir hte Madum sumpyi hpung (Band) ni hpe Sub-Komiti hpaw nna woi awn nga ai.
1. Laban Hpawng hta shang lawm nga ai lam
a) Piano
b) Violin
c) Band
d) Sak kung Sen hkum
e) Hpung Sen hkum
f) Ram Kaji Sen hkum
g) Praise & Worship
2. Sharin Hpawng ni
a) Junior & Youth Music Workshop
b) Sak Kung Music Workshop
c) Dawraw & Sumpyi Dum Sharin Hpawng
3. Christmas Cantata
i) Youth
ii) Junior
Cantata
Worship Through Music
Music Worshop
Junior Music Class
Youth Music Class
Ningbaw Ningla Shalat Komiti
YJH Hpung hta magam gun nga ai Hpung Woi ni, mungdan kata hte maigan mungdan ni hta, Chyum Hpaji hpungjat la lu wa hkra masing jahkrat nna lajang ya nga ai. YJH Hpung hta ra nga ai ningbaw ningla ni hpe shalat la lu hkra masing jahkrat nna woi awn nga ai. KBC shingwang hta na karum hpyi wa yang mung, masing jahkrat nna shalat ya nga ai.
Retreat Centre Komiti
Madu Yesu hta yup pyaw mat wa sai YJH a Hpung Up Sara Kaba Rev. Maran Zau Yaw hpe myit dum ai masat hku nna, Retreat Centre hpe M. Zau Yaw Masat Ginra ngu amying shingteng jaw let, masing jahkrat, hkyen lajang galaw sa wa ai rai nga ai. Yangon-Mandalay Lam Nmaw Kaba, Pago, Inndagaw mare 10 mile hta Eka 12.54 dam ai Sun Kaba rai nga ai. YJH Nawku Jawng kaw na mawdaw hte hkyinghkum 1:30 daram gawt yang du ai shara re.
Pandung
Hkum Dingnum Bawng Ring wa hkra galaw sa wa na.
Yaw shada ai lam
1. Wenyi, Myit masin, Hkumhkrang n-gun ban la lu na matu.
2. Nawku hpung hte seng ai Sharin Hpawng ni galaw lu na matu.
3. Kaga Hkristan Nawku Hpung ni hpe dang lu ai daram dawjau lu na matu.
Komiti kaw nna Retreat Centre hpe grau kaja, tsawm htap, ngang grin ai hte, yaw shada da ai hte maren jai lang asung jashawn lu na matu lit la woi awn nga ai. Bungli kaba (Project) ni hpe masing jahkrat nna, Hpung Kongsi de tang madun dawdan ai lam la nna galaw sa wa nga ai. Sun hte seng nna bungli galaw ai ni hte, sun kata na arung arai ni hpe lit la hpareng nga ai re.
Bawng Ring Komiti
Hpung masha ni hkum dingnum bawng ring wa na matu ladat shaw woi awn nga ai. Masing ni hpe woi jahkrat nna, Hpung Kongsi a myit hkrum ai hte galaw sa wa ai. Ginwang, Ginjaw, MBC, MCC zawn re kaga tara shang wuhpung wuphawng ni hte matut mahkai nna galaw sa wa nga ai.
Mu Na Kyithkai Komiti
Mu Na Kyithkai Komiti hpe 2006 ning kaw nna hpaw ninghtan dat ai re. KBC Ginjaw hta Mu Na Kyithkai Dap ngu hpaw wa ai hpang, KBC shingwang buga hpung ni hta YJH gaw shawng nnan hpaw hpang dat ai Buga hpung rai nga ai. Sub-Komiti (6) hpaw ninghtan da nna Karai Kasang a Sasana magam bungli hpe shachyam shabra dawjau nga ai re.
1. Zinghkri Journal Komiti
a) Nawku Hpung, Wenyi Makam Masham lam hte seng ai Shiga/Mungga ni htawn shalai ya ai.
b) Dap, Bot, Komiti ni a galaw sa nga ai Sasana magam bungli ni hpe shana ya ai.
c) Hpung masha shada tinang Mu, Na, Chye ai Shiga ni hpe e makyit htinglet shalai ya ai. lam ni hpe galaw sa nga ga ai.
ZINGHKRI Hpung Shiga Journal hpe laning mi mali lang, shata masum hta kalang shapraw nga sai re.
2. Hpung Magazine Komiti
a) Karai Mungga, sumrai ni, sumroi ni, hpaji hparat jat la lu mai ai laika ngau ni, Sut kanbau magam bungli hte seng ai lam ni,
prat dep Jinghpaw htunghking bu hpun sumli lam ni hte YJH a labau kadun ni hpe bang shalawm let Hpung masha ni
hpe shachye shachyang nga ai.
b) Prat madang hta hkan nna hkrang sama ai lam, akyu rawng ai ka-ngau ni hte dangdi lu ai made galaw shakut shapraw ai
re.
3. Hpungtang Zinghkri (Websites) Komiti
a) Hpung a shamu shamawt lam ni, Sasana magam bungli shiga ni hpe mungkan de shana shabra ya ai.
b) Mungdan shara shagu kaw nga ai Hpung masha ni hte matut mahkai nga lu na.
c) Kabu Gara Shiga hpe grau masan sa ai hku sakse hkam lu na matu yaw shada ai hte galaw sa wa nga ga ai. YJH a
Website gaw www.1979yjh.com rai nga ai.
d) Jawng wang Hpung Up nta ni hte Dap, Komiti ni Hpung a Sasana lam hte seng nna, Internet hpe atsawm lu lang nga
hkra lit la lajang ya nga ai.
4. Laili Laika Shalat Komiti
Laili Laika hte Sasana magam bungli hta shang lawm wa lu na matu Laili Laika Hkaw Tsun Hpawng ni, Laika Ka Ninghkrin Shalat Sharin Hpawng ni, Shingjawng Poi ni, Madun Poi ni hpe galaw sa nga ga ai.
5. Laika Dum (Library) Komiti
a) Hpung masha ji nban ni yawng a Hpaji Sawk Gindai Laika Dum rai wa hkra shakut nga ga ai.
b) Ya yang YJH Laika Dum hta laika buk ni yawng (volume- 4500) jan nga nga sai.
c) Reception Hall a shawng e mung, lai wa lai sa, jahkring jahkra dung chyai let laika ni lu hti la na matu yaw shada let
Periodical Stand langai tawn da ai hte, Shi Laika, Journal, Newsletter ni hpe tawn da ya nga ai.
6. Labau Komiti
a) YJH Buga Hpung a Labau hpe shangang shakang, sawk, ka, mazing sa wa nga ai.
b) Hpung Labau Ka Ladat Sharin Hpawng, Hkaw Tsun Hpawng ni hpe woi awn galaw ai.
c) Labau Mazing ai hku nna Dap, Bot, Komiti ni a shamu shamawt ai lamang ni, Hpung a ahkyak nhtoi lamang ni hta Sumla
(Photo) dem mazing ai lam galaw nga ga ai.
Jinghpaw Shingni hte hkrum shaga
Labau Ka Sharin Hpawng
Library
Magazine Editing
Jak Arung Arai Komiti
Hpung kata na wan jak, hka jak, myi hprap wan, nsen htawn jak, nbung layit jak, nbung katsi htingram jak, overhead projector, computer hte kaga jak arung arai ni hpe lit la nga ai. Jak Jum Sara ni hte seng ai lam ni, jak arung arai ni asung jashawn ai lam ni hta hpaji jaw up hkang nga ai.
Htaw Wa/Sa Komiti
Hpung mawdaw ni hte kaga htaw wa htaw sa hte seng ai arung arai ni hpe yu lajang up hkang nna gram lajang ra ai lam ni hpe lit la nga ai. Nawku htingnu wang kata na mawdaw hkring shara hte seng ai ritkawp tara, jahkring tawn jahpu ni hpe, masat dawdan ya nna, yu hparan ya nga ai. Mawdaw gawt ai driver ni hte seng ai lam ni, mawdaw asung jashawn ai lam ni hta hpaji jaw up hkang nga ai.
Jahpan Jep Komiti
Hpung a gumhpraw jahpan hpe shata (6) hta kalang jep ya nga ai. Arung arai jahpan hpe laning mi kalang jep ya nga ai.


text:
Radio Veritas Asia (RVA) Nsen Shapoi Dap a Mobile Application nnan version 2.0 hpaw poi hpawng lamang hpe dai ni 2021 October 11 ya shani Online lam yan hku nna galaw lai wa ai.
Hpaw poi lamang n galaw shi yang, Mobile App nnan hpaw ai chyeju dum Misa hkungga hpe mung, Yangon Sasana Sagurem wa, Wa Saradaw Kaba Cardinal Charles Bo hku nna Yangon St.Mary Cathedral Nawku Jawng kaba hta nawng jau ya ai hpe RVA shapoi taw nga ai ga hpan 22 a Facebook laika man ni kaw na mung kalang ta Live shapoi ya let galaw lai wa ai.


text:
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Ginjaw Hkamja Dap kaw nna hpaw sharin ai Masat Yan (10) Nursing Diploma hte Midwife tsi jawng hpe June (8) ya shani Jahpawt (10:00) am aten hpaw hpang dat sai.
Nursing Diploma tsi jawngma marai (226), Midwife tsi jawngma marai (190) yawng marai (416) tup re nna, Kung kyang ai tsi sara/num ni law law paw pru wa na matu,buga hkamja bawng ring wa na matu hte mare buga na ramma ni hkamja magam bungli hta shang tsap gun hpai ai law wa na matu shalat ai lam re.
Lai wa sai shaning na hta jawng ma grau law ai majaw dum nta, jawng gawk, jawngma lang arung arai ni mayak nga ai, jawng hpaw hpang sai hte jawngma nnan n hkap la jat sai lam, Tsi Jawng Up Sarawun Sumdu Htu Lum tsun ai.
Jawng lung ladaw (2) ning masat da ai rai nna, pre class shata (2) hpe June (9) ya shani kaw nna sharin sa wa na re. Sharin ginhpan ni hku nna Wunpawng amyusha ni chye ging chye mai ai Ninggawn Mungmasa, Rawt Malan Labau, Jinghpaw Laika Ka Htung Ka Lai, Htunghking hte Hpyen Htung Hkungga La Ra Lam hpe shawng sharin sa wa na. Daining kaw nna gaw Miwa Subject hpe mung bai jat sharin ya na. Ndai subject ni sharin ngut ai hpang she tsi hpaji matut sharin sa wa na re lam Saranum tsun ai.
Tsi hpaji hpe Ginjaw Hkamja Dap na Tsi Sarawun ni hte shinggan na tsi machyoi ni sa du sharin ya na. Sharin sara yawng marai (30) daram hte sharin sa wa na re hte daining na tsi jawngma ni hta Wunpawng amyusha ramma hpan hkum lawm ai lam chye lu ai.


text:
Simsa lam gaw gap ai hta myit lawm ai ramma ni a matu Basic Transitional Justice Training hpe AKYU kawn woi awn nhtawm, Myitkyina
Shiga Kadun
Sinpraw Majoi Htunghking Shing Ni Ka Manawt Hpung Hpaw Sharin Sa Wa Na Lam
Laiza Muklum, Sinpraw majoi gawknu kaw Htunghking shingni ka manawt hpung hpaw sharin hpawng hpe 2019August 2 ya shani kaw nna, Wunpawng amyu sha
Myen Hpyen Dap pat hkum ai majaw PPST bawngban hpawng nbyin mat
NCA kaw ta masat htu da ai laknak lang amyu sha rawt malang Hpung ni a PPST bungli masing bawngban hpawng hpe Thai Mungdan
Hpyen Yen Tsinyam Hkrum ai (8) Ning Masat N gun La Akyu Hpawng Galaw
Wunpawng amyu sha ni Hpyen Yen tsinyam hkrum ai (8) ning masat n-gun la akyu hpyi hpawng hpe Kachin Youth Moment kawn woi awn
Wunpawng Amyu Sha Mungbawng Rapdaw Kaw Magam Gun Nnan Galai
Wunpawng Amyu Sha Mungbawng Rapdaw a Mu gun ladaw nnan hta magam gun sa wa na Salang ni hpe June 5-6ya laman galaw ai
KIO uphkang ginra kata na Jawng Up ni a ningja jat wunkat hpawng galaw
KIO uphkang ginra kata na Dingdung Ginwang Ginjaw, Ginjaw Ginra Ginwang Ginjaw hte Laiza Muklum kata na Jawng Up ni a ningja jat wunkat
Mungmyit Sinli ginra Wunpawng Mung Shawa ni Mung Masa Party hpaw shabawn na matu bawngban hpawng galaw
Mungmyit Sinli Ga ginra hta Wunpawng Mung Shawa Party langai hpaw shabawn sa wa lu na matu buga hpung masha ni, hpung kata na
Na Ga amyu sha laknak lang rawt malan hpung uphkang ginra de Myen Hpyen Dap ni htu shadut shang wa
Sagaing Ginwang hte Jinghpawng Mung jarit mayan na NSCN-K hpung ni shara jahkrat nga ai Da Ka ngu ai Na Ga Amyu sha ni
Myitkyina Kan La hpyen yen dabang hte Pangmati hpyen yen dabang ni hta malu masha yak hkak hkrum nga
Myitkyina KanĀ La hpyen yen dabang hte Pangmati Hpyen yen dabang ni hta lai wa sai 2018 December shata kaw nna garum ningtum n
Laiza Jau Ginwang Kahtawlit ramma ni hte Miwa mung Sakhkung mungdaw na Kahtwlik ramma ni hkrumzup hpawng galaw la lu sai
Laiza muklum Nazarehth zumlawng kaw Laiza jau ginwang kahtawlik ramma ni hte Miwa mung sakhkung mungdaw kahtawlik ramma ni a (1) lang na hkumzup


text:
Sawk sagawn ai, Rev. Dr. N-Gan Tang Gun
Mungkan Madang hte Shingdaw Lu ai Sasana Hkrun Lam.
Tsaban 20 ning a kaang prat hta tsaban 21 de du shang wa ai laman, KBC Mungkan hpe kawan hkawm lai wa sai Rev. Yo Jawng Hawng Hkawng (Kunle) hte laika ka ai wa hkrum shaga, san jahkrup yu ai shaloi lu la ai shiga gaw lawu na hte maren rai nga ai.
- Rev. Yo Jawng Hawng Hkawng a magam gun ladaw 54 ning laman shi a lagaw hte hkawm kau da sai hkrun lam yawng gaw deng seng masum mun lahkawng hkying mali (324000 deng) rai sai ngu hkam la nu ai.
- Rev. Yo Jawng Hawng Hkawng mungga tsun shaga ai nawku hpawng, zuphpawng ginra yawng 8100 rai nna,
- Ja Mungdan Hkrun Lam hpe 553 lang; Myit Masin Jamna hpe 185 lang; Amo laika hpe 100; Si Ging ai Yubak Sanit a lam 85 lang hte Hkalup jaw lawm ai masha 2000, hte hkrum sai lam sakse hkam nu ai.
Ndai zawn Mungkan sasana kawan Sara ni hte shingdaw nna hkrun lam hkawm let sakse hkam nga ai Rev. Yo Jawng Hawng Hkawng a labau kadun hpe mung lawu na hte maren bai nhtang myit yu let n-gun la ga.
- November 24, 1924 ning, Salang Yo Jawng Lum Hawng hte Zetau Lum Naw a dinghku kaw nna shangai wa sai.
- September 9, 1934 ning hta hkalup hkam la nna nga nga yang, Japan majan byin ai majaw 1941 ning kaw nna 1945 ning du hkra Jinghpaw Leve hpyen lahkawn ai de shang lawm let, Mungdan hpe makawp maga ai bungli hta gun hpai lai wa sai.
- 1946 ning, May 25 ya shani kaw nna Jinghpaw Wunpawng Chyum Jawng (Kutkai) kaw Chyum mungga sharin la lu nhtawm, 1947 ning hta awng pru wa sai.
- 1948 ning kaw nna, Sam mung Ginwang Mung Jet, Loi Ya hte Mungbaw buga hpung ni a kawan sara tai ya let 1951 ning du hkra magam gun lai wa sai.
- 1954 ning kaw nna Jinghpaw mungdaw sasana ginra de lung wa nhtawm, Hkahku mung shara shagu di du kawan hkawm lai wa sai.
- 1949 ning e Sara jan Lahtaw Nang Awng hte dinghku de la nu ai. 1955 ning kaw nna Myitkyina Ginwang a sasana kawa sara bungli hpe hkam la nga yang, 1965 ning, Geis Masat Htingnu kaw sari lu lata mara aya dang hkam la nu ai.
- 1978 ning kaw nna Rev. Yo Jawng Hawng Hkawng hpe, grai ra ahkyak rai nga ai KBC a sasana kawan bungli de madang shatsaw ya ai hkam la nu ai.
- September 13, (Laban hpang manga ya) 2002, ning e Chyum Hkawlik (Nawng Nang) sharin sara/num ni hte jawngma ni hku nna KBC kawan sara Rev. Yo Jawng Hawng Hkawng hpe hkap hkalum, shagrau sha-a ai nawku hpawng galaw let, shi kaw na munggan ni hpe mung hkam la lu saga ai rai.
- 2008 ning March (30) ya shani KTC a Lungseng Jubili Aten hta Makam Kasi shagrau hkrum sai rai.
Sawk sagawn ai, Rev. Dr. N-Gan Tang Gun
Madi shadaw laika ni
1. Laika ka ai wa hte 12th Sept, 2002 ya shana san jahkrup nna lu la ai shiga.
2. Zahkung Yaw Ting. Rev. Yo Jawng Hawng Hkawng hte Sasana Hkrun Lam. KTC, L.Th sawk sagawn laika, 1989.


text:
April 6, 2019
“Nawku Hpung hte mungkan hta shawa hpung masha ni hpe shaga la ai lam hte shanhte a sasana lit magam” (Vocation and the mission on the Lay faithful in the Church and in the world) ngu ai Sanpra ai Wa Sarabyim Yawhan Pawlu II a matsun laika hta rawng ai hte maren, “Karai Kasang a shaga la ai lam gaw yawng hte seng ai. Madu Yesu hkum nan masha shagu hpe mungkan hta sasana magam gun hpai lawm na matu shaga la sai” rai nga ai. “Nanhte mung dai sun de sa wa mu,” ngu ai (Mahte laika 36: 3-4) hte maren, Madu Yesu hkum nan, anhte yawng hpe shi a sabyi sun e, ningchyang shang shangun da ai rai nga ai. Ndai dinghta ga hta, shi a amu gun hpai na matu Shi anhte hpe shangun dat sai.
Karai Kasang a shaga la ai lam n bung hkat ai: nkau mi hpe Jau, Brother, Mama tai nna daw jau na matu, nkau mi hpe kun dinghku de nna, magam amyu myu gun hpai let daw jau na matu, nkau mi hpe Tarahkaw Sara/num ni tai let daw jau na matu, kaga nkau mi hpe kun dinghku n de ai sha, tinang a sak aprat hpe ap nawng daw jau na matu shaga la nu ai. Shaga la ai lam n bung timung Karai Kasang a yaw shada ai lam gaw langai sha rai nga ai. Anhte masha tai wa ai shani kaw nna, Karai Kasang a kashu kasha ni tai wa na matu shaga la hkrum sai majaw Shi hpe kangka ai hte prat tup daw jau sakse hkam na matu gaw anhte a lit rai nga ai. Dai gaw, tut nawng e, anhte shi hpe shagrau shakawn ai lam rai nga ai.
San pra wa na hte sasana magam gun na lit hpe Kashin Kamun hkam ai shaloi masha shagu lu la ai rai nga ai. Dai gaw ginghka kau n mai ai lit magam rai nga ai. “Redemptoris Missio” ngu ai laika numbat (71) hta, “Kamsham ai hpung masha shagu gaw, chyoi pra ai hte sasana magam a matu shaga la hkrum ai re,” nga ai. Nawku hpung gaw, Karai Kasang hpe kam sham tsawra ai masha shagu hte seng ai shinggyim hpawng shingra rai nna, dai kaw lawm ai hpung masha shagu, san seng san pra ai hte sasana magam hta shang lawm na matu shaga la hkrum ai ni rai ma ai. Kashin Kamum hte N-gun Shaja Sakramentu ni hpe hkam la sai hpung masha shagu gaw, Madu Yesu Hkristu a Jau, Myihtoi hte Hkawhkam aya hpe garan hkam la sai ni rai nga ai. Ndai aya masum a marang e Nawku Hpung a sasana magam bungli hpe gun hpai na matu lit nga ai. Masha ni hpe hkaw tsun ai, jasan jaseng ai bungli ni hpe galaw ai shaloi dai aya ni hpe gun hpai nga ai. “Hpung masha ni shanhte galaw nga ai mungkan a bungli amyu myu hpe, Hkristu a Kabu Gara Shiga hte maren, hkan galaw let bungli ni hpe jasan jaseng ai shaloi mung, shanhte gaw mungkan a matu kaja ai matsi tai nga ai” (AC1).
Saradaw Kaba Oscar V. Cruz tsun ai hta, “Hpung masha ni hpe shaga la ai lam gaw, shinggyim hpawng galai shai wa na matu, shanhte sakse hkam ai, daw jau ai hte Kabu Gara Shiga hpe hkaw tsun na matu rai nga ai,” nga ai. Bai, “Shanhte hkam la ai Kashin Kamun hte N-gun Shaja Sakaramentu a marang e, Nawku Hpung hta ahkaw ahkang hte lit magam ni mung nga wa ai rai nga ai” nga ai.
Sasana magam gun hpai ai lam gaw, anhte yawng hte seng ai lit magam rai nga ai hpe anhte shawng dum chye ra ga ai. Dai re ai majaw, hpung masha shagu gaw Nawku Hpung tara shang masat da ai, hpung langai ngai hta shang lawm nna, Kasa/Sape bungli hpe galaw ra ai.
Anhte a prat hta, “Ngai hpang hkan rit” nga nna Yesu shaga ai lam nga na re. Hkrak gaw kaga masha langai ngai hku nna, shing n rai, mabyin masa langai ngai hku nna Shi shaga ai. Dai shaloi anhte a prat dingsa hpe kau da gwi nna, Karai Kasang shaga ai prat nnan de sa wa nhtawm, Karai Kasang madun ai amu hpe sharawng shara gun hpai na ra ga ai. “Nanhte ngai hpe lata la mi ai n rai, ngai she nanhte hpe lata la ni ai” (Yn. 15:16) nga ai hte maren, shaga la ai lam gaw chyeju kumhpa nan rai nga ai hte, mauhpa mung rai nga ai.


text:
G-20 Bawngring kalu gaba ai mungdan ni a chyawm tari zuhpawng hpe 2018 Nov 30 kaw nna Dec 1 ya shani du hkra, Argentina mungdan Buenos Aires mare hta galaw ngut sai. Lak Lai ai lam gaw, mungkan hta sut hpaga n’gun kaba dik htum ai Miwa mungdan gumsan magam Xi Jingping hte America Gumsan magam Donald Trump yen a lapran hta, hpaga yumga hte seng nna myit hkurm lam langai lu ai hpe chye lu ai.
Dai lam gaw, USA mungdan hku nna jashawn gunrai kang hta ai gumhrpaw hpe dawm kau ya na rai nna, Miwa mungdan mung, dai hte maren sha, jashawn gunrai kang hpe jahkring kau na lam rai nga ai.
Dai hta sha n’ga Miwa mung hku nna, USA mungdan a gunrai law law hpe mari na lamang mung lawm nga ai. USA Asuya hku nna gaw, 2018 ning laman, Miwa gunrai ni a n’tsa, Mungdan jashawn gun rai kang hpe $200 billion hta la ngut ai hpang, 2019 ning January praw 1 ya hta kalang bai, Miwa jashawn gunrai kang hpe 25% jat hta na lam hpe, mungdan 2 myit hkrum ai hte maren, jahkirng ganhkring da na lam hpe USA Asuya hku nna tsun ndau da ai.
Ndai zawn myit hkrum jahkring da ai lam gaw, Mungkan hta Miwa hte USA lapran hta lani hte lani tsaw jat wa ai, Sut hpaga majan lam hpe, shayawm na matu mai kaja ai lam, langai re ai majaw, mungkan mungdan ni hku nna kabu ra sharawng nga ma ai.
REF: VOA
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Mali hka gaw July 21, Dai na de hkying 6 daram hta Myitkyina mare hta masat 978 Centimeter du sai rai nna, hkying hkum mi hta (+5) shadang hte ding yang hka kaba rawt taw nga ai lam chye lu ai.
Myitkyina mare hta gaw masat 1000 Centimeter du yang, lawk nkau hta hka shang wa mai majaw yawng ni sa di na matu mungdaw asuya lamu marang dap kaw nna ndau da ai re.
Myitkyina mare a hkrit tsang hpa masat shadang gaw 1200 re lam chye lu ai.
Mali hka masat 1000 CM du yang, Myitkyina mare kaba kata na Lekone sinna lawk, Rambo hte Chyet Paung Chan lawk ni hta hka shang ai lam dingyang byin nga ai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Jinghpaw Mungdaw dingda maga Manje mare e ma kaji ni ginsup yang lang ai nbung sinat ni hpe asuya uphkang salang ni hku nna kalang bai rim la nna nat jahten ai lam February 10 ya shani galaw ai re.
Shada gap hkat ginsup yang nbyin gying ai manghkang byin na hpe tsang ai majaw rim la lu ai nbung sinat 157 hpe Manje ginwang maza bum e nat jahten kau sai lam asuya shiga shapraw da ai re.
Ndai nbung sinat hpe seng kye nbung htu ai dumlawng, tsi gat pung na pipe hte hpri dumlawng kaji ni hpe pawng nna laklai ai hku galaw da ai re. Ndai sinat hpe tinang hkrai galaw la ai ni nga ai zawn, manu jahpu jaw nna mari la ai ni mung nga ai lam sagawn chye lu ai.
Manje ginwang asuya hte lawk salang uphkang salang ni ginrun nna lawk shagu hkan na sinat ni hpe hkan rim jahten ai lam rai nga ai.
lai wa sai February praw 3 ya shani mung nbung sinat 34 hpe jawng ma ni a man e lam galaw jak hte rin jahten kau sai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Hupin mare kaba hte deng 2 daram tsan ai shara na wan leng mahkrai hte mawdaw lam mahkrai 2 April 27 ya shana hkying 11 daram hta bawm kapaw hkrum ai majaw wan leng mahkrai gaw nmai lai hkra hten mat sai hpe chye lu ai.
“Masha hte maw daw lai ai kawng mahkrai kaw gaw hpa n ra ai sha naw mai lai ai raitim, wan leng lam chyawm gaw tsawm ra sawng mat ai. Maga mi na hpri tawng pyi a yai mat ai.” Nga nna ginra masha langai tsun dan ai re.
Mahkrai kapaw hkrum ai hpang, dai shara hte kade ntsan ai shara hta dap jung nga ai Myen hpyendap kaw nna sinat kaba hte 6 lang dang hkan gap ai hpe chye lu ai.
Jinghpaw mungdaw shara law malawng hta Gum shem Myen hpyendap hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA lapran majan ding yang matut byin nga ai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Mungdaw Hkringmang Daju hte Rapdaw Ningbaw magam lit ni hpe party garan shatsam na matu NLD hte ra lata poi dang ai amyusha bawsang party na dat kasa ni a January praw 1 (dai ni) hkrum zup ai hta bawngban ai hpe chye lu ai.
1947 ning Pang Lung ga sadi hpe mahta ai Federal mung masa byin lu hkra Asuya uphkang dap (Executive) hte Upadi ka lajang rapdaw (Legislature) magam lit hpe nbung ai party hpe garan shatsam na matu tang shawn ai lam KSPP party ningbaw Dr. Manam Tu Ja tsun ai re.
“Federal hta upadi ka ai rapdaw, uphkang magam dap hte tara jeyang ai dap nga nna nga ai. Madung gaw upadi ka ai hte uphkang ai ahkang aya gaw ta tut hta grai ahkyak ai. Ndai lahkawng hpe shada rap ra hkra gawn jep na ahkyak ai. Hkringmang Daju hte Rapdaw Ningbaw lit hpe party garan na matu ningmu tang shawn da sai re” nga nna tsun ai.
Myitkyina, Amyusha Democracy Ginjaw Party NLD Rung e January praw 1 ya shani hkrum zup hpawng hpe NLD maga marai 3 committe rai nga ai Dr. Aung Moe Nyo, Nan Khin Htwe Myint hte Slg. Nhtung Hka Naw Sam ni woi awn ai rai nna, mungdaw hkringmang daju Dr. Hkyet Awng hte Rapdaw Ningbaw yan mung shang lawm ai re.
Lai wa sai 5 ning tup hta Jinghpaw mungdaw hte kaga mungdaw ginra law law e, rapdaw ningbaw hte ningtau ningbaw lit yawng hpe NLD hkrai lit la galaw nga ai re.
Jinghpaw mungdaw e ra lata poi dang ai amyusha party na dat kasa marai 10 nga ai raitim, dai ni na hkrumzup hpawng hta KSPP na marai 3, Du lay party na marai 2, NDP(K) na marai 1 hte sha shang lawn ai re.
NLD maga amyusha baw sang party ni hte hkrumzup na matu tsun da ai raitim, ndai kalang hkrumzup ai gaw Party to Party nre ai sha, ra lata poi dang ai dat kasa ni hkrai san san hkrum zup ai lam sha re hpe chye lu ai.
KSPP pawng hpawm party hku nna mung ndai hkrum zup ai lam gaw party a gawng malai nre sha, dat kasa ni a ningmu sha re nga nna tsun ai re.


text:
Saudi Arabia mungdan na Asak 18 ning ramma shayi sha Rahaf Alqunun gaw, dinghku kata hta, zingri zingrat lam ni hkrum nna, mungdan kata na hprawng yen wa ai hta Thai mungdan kaw du nga ai shaloi, Canada mungdan ni shingbyin na matu ahkaw ahkang jaw ai majaw, 2019 ning January shata praw 11 ya shani hta Canada mungdan Toronto mare de du sai lam hpe chye lu ai.
Rahaf Alqunun gaw, shi a mungdan Saudi Arabai hta nga ai shaloi, myu shayi sha ni hpe dip ka-up da ai lam ni law law kaw nna, shi hku nna hkrum sha lai ai wa lam ni gaw, kara zen ai majaw, n’ta kata kata hta shata 4 – 5 sharawng da hkrum ai, Isalam nawku htung kaw nna pru mat wa ai majaw, shi a asak shim lam hpe jahkrit shama ai lam ni hkrum nga ai hku re.
Shi mungdan kata hta hkrum sha ai lam ni hte seng nna, Thai mundane du ai shaloi shiga dap ni hpe tsun ai hta, “ hkum hkrang sha n’ga, myit masin du hkra zing ri zingrat hkrum ai lam ni nga ai, lam shagu hta myu shayi ni hpe dip ka-up da ai lam ni nga ai, ngai na asak shim lam hkrit tsang ra ai de du wa ai majaw mungdan kaw nna hprawng ra mat ai.” Dai sha n’ga “ jawng lung mayu ai, amu galaw mayu ai” ngu Alqunun hku nna matut tsun ai.
Alqunun hte n’ta masha ni, Saudi Arabia mungdan kaw nna, Kuwait mungdan de hkawm chyai nga ai ten hta, shi hku nna, Australia visa lu hkra la nna Thai mungdan de n’bungli hte hprawg yen wa sai. Shi hprawng yen ai hpe n’ta masha ni chye ai hte, hkan sagawn ai, Saudi Arabia mungdan hku nna Thai mungdan de shana nna, shi a passport laika buk hpe zing da sai. Dai shaloi, Alqunun hku nna, n’bungli pa hta nga ai, manam jarawp na gawk kata kaw sha chying hka la nna rawng mat ai.
Dai shaloi shi hku nna, shi a mayak hpe, lamu ganghkau shawa matut mahkai ai ladat ( Social Media ) Instagram hta shana ai lam hpe galaw ai, UNHCR ni lawan garum na hpe tsun ai hta, mungkan masha law law chye wa nna shi hpe jawm garum na matu shadut ai lam ni galaw wa sai. Dai shaloi Thai Asuya a masha htawt shang jep jen dap ni hku nna shi hpe Saudi Arabia mungdan de bai wa sa na matu hkyen wa sai. Rai timung, UNHCR hku nna lapran shang nna jahkrum ya ai majaw, Thai mungdan hta tsinyam langai hku jahkring mi nga lu sai, dai shaloi aten hta Canada mungdan gaw shi hpe mungdan hta shingbyin nga na hkap la ai majaw, Canada mungdan de January shata praw 11 ya shani hta du shang wa sai.
Canada mungdan Asuya a Masha htawt shang jep jen dap hkringmang hku nna Alqunun Canada nbungli hpa hta du wa ai shaloi, “ Magrau grang ai Canada mungdan masha ningnan” hpe hkap tau la ai ngu tsun nna hkalum la ai hpe chye lu ai.
( shi hku nna, lamu ganghkau shawa matut mahkai ai ladat hpe akyu rawng ai hku jai lang ai majaw, jahtum hta awngdang ai lam lu la mat ai)
REF: Aljazeera
Ja Tawng Naw


text:
2019 ning March shata 31 ya shani hta Japan mungdan Tokyo mare hta ” A New Era ” ( Prat Ningnan ) ginsup poi hta Aung La Nsang hku nna shi a One Middleweight masat hpe makawp maga ai lam hta, Ken Hasegawa hpe Round 2 hta 4:41 minutes ten shaloi dang hkra lu ginsup mat ai hpe chye lu ai.
Ginsup poi ngut ai hpang, shi laika sanglang hpawng hta Aung La Nsang hpe Mizzima media kawn san htai da ai kaw nna nkau mi hpe bai tang madun dat ai.
● Ndai zawn awng dang lu ai majaw Grai kabu ai, atsawm hkyen lajang nna ginsup ai majaw awng dang ai lam lu la ai, Myen mung na mung shawa ni n’gun jaw ai majaw mung grai kabu n’gun lu ai, grai chyeju kaba ai, yawng hpe grai tsawra ai.
● Ngai na training hta ngai htawng ai hpe kadai mung nau n lu hkam ai, Hasegawa gaw ngai htawng ai hpe atsawm hkam jan lu ai, ginsup shingjawng manang kaja langai re.
● Du wa na October shata poi hta Philippines mungdan na MMA ginsup ninghkrin Vera hte ginsup mat wa na re. Shi ngai hpe dahkat ai lam galaw ai majaw grai pyaw ai, kabu ai, a tsawm hkyen lajang nna ginsup mat na, shi hte ginsup na shata 7 naw ra ai majaw atsawm naw hkyen lajang na, dai lapran hta Myen mung kaw poi langai naw ginsup na.
● Du wa na a ten hta, Mungkan madang ningtawn ninghkrin padang masat langai bai lu hkra naw shakut na.
● Myen mung shawa shada tsawra myit hkrum ai lam galaw ga,, Hkang, Jinghpaw, Rakaing , Mun ni yawng myit hkurm tsawra nga na hpe ra sharawng ai.
REF: Mizzama News
Ja Tawng Naw


text:
Masha shagu gaw jahpawt jau yuprawt ai hte, dai shani na nhtoi hpe hpang mat wa ai ladat ni n bung na re ai. N-kau gaw coffee, nkau gaw hpalap, nkau gaw m’lu m’sha breakfast ni hte shawng hpang mat wa ai. Nkau gaw yuprawt ai hte bungli dabang de kalangta kahkan pru mat wa ai ni nga na re ai.
Dai shani tup na nhtoi hpe yuprawt ai hte gara hku mi hpang yang hpang, kaja ai hku hpang mat wa lu ai ninggam langai gaw, yuprawt myi hpaw wa ai hte kalangta shatkan kaman, myiman garai nmit yang, hka hpunlum gawm mi (or, tinang masat da ai hteh) shawng lu ya nna she dai shani na nhtoi hpe hpang mat wa u. (gara hku lu na mung lahta e tsun sai). Jahpawt jaujau shatkan kaman hta hka hpunlum hpe shawng lu ya yang, hkamjalam a matu hti ndang ai akyu ni lawm nga ai. Shatkan rin ai hkumhkrang a shamu shamawt lam (digestive system) ni grai kaja wa ai hte, lasaw lasa sai lam ni galoi mung sanseng nga lu ai. Hkumhkrang hpe ana ahkya shabyin ai pu kan, shatkan ni hta rawng ai maza mala, manam shingam re ai TOXINS ni hpe kashin gamun kau ya ai. Jahpawt shagu, shatkan kaman hta hka hpunlum lu ya yang, hkamjalam a matu akyu hkamsha shangun ai lam ni gaw lawu na lawnglam (6) hte maren rai nga ai;-
(1) Hkumhkrang sai lam kata hta, gung dat zawn byin mat sai salu salat nsa (Uric Acid) ni hpe balen jahkoi kau ya nga ai. Kalang lang ndum shamyi mi rairai, dingsa mi rairai, n sha ging
ai sha, n lu ging ai lu rai nna sak hkrung hkawm sa nga ai kaw na anhte a hkumhkrang kata n kaja ai salu salat nsa ni, gung byin wa ai re. Jahpawt shagu hka katsi lu ya na malai, hka hpunlum hpe lu ya yang, hkumhkrang sai lam kata na dai gung dat labu ni hpe jasan jaseng kau ya ai. Hkumhkrang shatkan rin ai lamang grai kaja wa ai.
(2) Lasaw lasa sai lam shamu shamawt hkawmsa lam ni grai kaja wa ai; Jahpawt shagu hka hpunlum lu ya yang, hkumhkrang a lasaw lasa, sai lam ni aten man man shamu shamawt bungli galaw nga lu ai, (gsdn, yup ai ten hta hkrak yup mayu wa ai, yuprawt ten hta hkrak yuprawt wa na, shat sha ten shat lusha sha mayu wa na, jahpawt shinggan sa ten shinggan sa mayu wa na….hkumhkrang a shamu shamawt bungli galaw ai lam ni shi aten hte aten man man hkawmsa wa ai). Atsawm shatkan rin lu ai majaw, kan nbung htu ai lam ni, kan machyi, kaju garat, kahtet gamawt byin ai ana ahkya lam ni yawng hkoi mat, tsai mat wa na.
(3) Hkum sai shan, kang machyi ai lam ni shayawm kau ya lu ai; grau nna numsha ni hta hking sa ten lasaw lasa kang machyi, labawp galau zawn re ai mabyin masa ni hpe hka hpunlum lu ya jang, shatkan lasaw lasa kang ai hpe shanu tawn ya lu ai majaw, lasaw lasa kang machyi ai lam ni hpe lawan maitsai wa shangun ai. Shingnrai, dai zawn machyi makaw lam ni kaw na makawp maga ya lu nga ai. Kaga aten ni hta mung, shinggyim masha yawng hta byin chye ai lasaw lasa kang machyi (muscle contract), mashi katsut machyi ai hpe shayawm kau ya lu ai, hpa majaw nga yang, hka hpunlum lu ai a majaw, hkumhkrang kata na sai lam kaji ni hta sai atsawm kahkrang hkawm sa shangun lu ai majaw rai nga ai.
(4) Hkumhkrang hpum sau ai hpe shayawm kau ya lu ai; lusha sha ai ladat hte rau, shani shagu kaji kajaw hkum gawng shakyang nga nna, hka hpunlum hpe galoi mung jai lang lu ya nga jang, hpumhkrang ali ahti hpum sau ai lam ni lawan yawm wa shangun ai. Shingnrai, hkumhkrang hpum sau ai kaw na tinang hkum hkamja hkra tawn da lu ai. Galoi mung hka hpunlum lu ai a majaw, hkumhkrang a katsi-kahtet ai shadang (body temper
ature) hpe madang shatsaw tawn da lu nna, lasaw lasa sai lam ni hkawnhkra shamu shamawt kri nga manu ai majaw, lusha sha ai kaw na pru ai hkum sai a n-gun satang dat (calories) ni hpe lawan nat jahkru kau ya lu ai. N-gun satang dat ni hkumhkrang hta nau law mahkawng wa yang ladu lai hpum sau n hkamja wa ai. Dai hpe shadawn shadang hte lawan nat jahkru kau ya lu nga yang, anhte a hkumhkrang n-gun ni hpe rap shara tawn da ya lu nga ai lachyum re. Hkumhkrang hta Calories nau law wa yang mung n kaja nga ai. Hkumhkrang atsang awang rai shamu shamawt hkamsa nga lu yang, hkumhkrang a hpumsau ai lam hpe alawan shayawm kau ya lu ai re. Dai sha n ga, sate (kidney) hte namdum sa lam ni hpe mung galoi mung jasan jaseng tawn da ya lu ai.
(5) Sai lam shamu shamawt manu wa ai; shawng daw hta tsun lai wa sai hte maren, hka hpunlum hpe galoi mung lu ya yang, pu kan, shatkan kata na gung dat labu zawn byin nga ai salu salat nsa ni hpe kashin gamung, balen jahkoi kau ya ai. Dai zawn tinang a hkumhkrang hpe sanseng tawn lu ai wa gaw, sai lam shamu shamawt lam ni hpe madang shatsaw (hkrak nga ra ai madang) da lu nna, hkumhkrang ting bawngring hkamja nga shangun ai (bawngring hkamjalam n nga ai wa gaw, gsdn; kade sha bang tim, n-gun n tai ai, lasi lamun sha anga nga ai, kan nmachyi yang baw machyi, ndai ra yang, wora ra, hkamjalam n nga ai..amyumyu… ‘nai ru kaba nai n rawng, masha kaba myit n gawng’ ai ngu ai gamung hpa rai nga ai).
(6) Asak kaba tim, hkumshan myiman n sam atsang awang tawn da lu ai; Asak kaba tim naw hkamja jetlet nga lu ai, ngu ai lachyum re. Masha law malawng asak naw ram ai ten, asak manga shi, kru shi garai n du madawm yang pyi hkumhkrang nsam gawng run hpang wa ai. Kaja wa nga yang, masha yawng gaw galoi mung ahkam kaja, tsawmtsawm htaphtap mahkawn shabrang zawn nga mayu ai hkrai rai na re. Shingnrai hkamja jetlet nga mayu ai hkrai re. Dai zawn myit mada ai lam ni hpe, hka hpunlum hte sha anhte a hkumhkrang hpraw nsam ni hpe gawn hkang (control) tawn ya lu nga ai.
Anhte a hkumhkrang sai lam ni hta maza mala, n kaja ai salu salat nsa ni hpring chyat, bau maka tawn nga dingsa, anhte a hpraw nsam hkumhkrang ni galoi mung atsang awang jetjet jaja n rai lu ai. Ayup akup ali ahti rai nna hkumhkrang lit li dum wa ai. Myit kaji garen, lagawn lamawn ni byin wa ai. Dai hpe shamai shatsai tsitsi ya lu ai gaw hka hpunlum hta atsam kaba rawng nga ai. Hka hpunlum hpe shani shagu lu ya yang, anhte a hkumhkrang sai lam kata na maza mala ni hpe la kau ya nna, anhte a hkum sai shan hpyi ni hpe galoi mung amadi sha tawn da ya lu nga ai hte, galoi mung ahkam akaja rai nga shangun ai.
Matsing:- Mai byin yang, galoi mung hka hpunlum hpe jailang lu ya yang grau kaja ai. Shawoi na hka katsi (normal drinking water) hte akyu hkamsha ai lam gaw kade n shai hkat ai raitim, hka hpunlum hpe gaw tsi maga hku jailang lu ai lam re. Hka katsi rai jang hkumhkrang, sai lam ni hta digest byin ai loi lanyan ai. Hka katsi gaw hkumhkrang sai lam kata bungli galaw shangut ai atsam hkying hkum mali e minute malishi (4:00 hrs – 40 minute) tup aten na ai. Hka hpunlum rai jang hkying hkum mi e minute malishi (1:00hr – 40 minute) na ai. Hka hpunlum gaw duhkra ladaw n lata ai (katsi kahtet) shara shagu hta jai lang lu mai nga ai, lu shut na lam n nga ai. Hkumhkrang yawng hte htaphtuk ai. Mai byin yang prat tup hka hpunlum hpe sha lu shaman da yang grau kaja ai. Hka hpunlum lu ya ai atsam gaw ana ahkya yoga hpan 103 kaw na galoi mung lawtkawt nga lu shangun ai. Grau nna gaw hkumhkrang hta nbung dat (Vata) law ai ni, mashi machyi, kan machyi, hkrihkraw machyi, baw sin jaq re ai ni gaw hka hpunlum hpe madung lu ya yang grau kaja ai. Ayurved hkamjalam hta hka hpunlum hpe tsi kaba langai hku masat da nga ai. Anhte a hkumhkrang a lum ai dat gaw galoi mung 37 degree centigrade rai nga ai. Hkumhkrang a lum ai dat hte maren lusha hpe mung bung pre hkra jahtuk tawn ya ai lachyum re.
Jahpawt jau na aten hta shinggyim hkumhkrang gaw grai gawng kya nga ai aten re. Dai majaw jahpawt manap yup rawt ai hte hka hpunlum lu ya yang lasaw lasa sai lam kata na (Toxins) ni hpe atsawm gashin shatsai kau ya lu ai. Jan pru ai hpang gaw hkumhkrang jak ni mung rawt ja wa sai majaw shaloi lu ya ai lam gaw hkumhkrang a matu nau tang n du lu ai.
Dumsa Lawt Awng
Machyi latsa asak langai


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Jinghpaw mungdaw Nawnglut Ginra e ahkun hkanse hta hkawm ai KIO magam gun mali gaw Myen hpyendap a November 28 ya shani rim hkrum ai lam chye lu ai.
Rim hkrum ni shanglawt magam gun gaw KIA Dapdung (26) na marai sum (salang kaba langai, Agyi langai hte hpawmi langai) hte Dapdung (44) na Agyi langai, ni rai ma ai lam, Jinghpaw Shiga Dap sagawn chye lu ai.
Shanhte hpe Nyong Pin mare hte Chong Wa mare lapran shamu shamawt nga ai Myen hpyendap Hk.L.Y Masat (4) na Du Jum Zaw U woi ai hpung hte Sam Hkyeng pyitusit ni pawng nna wang rim ai re lam, chye lu ai.
Mabyin gaw, Loi Paw mare amu madu Kyaw U kaw nna ‘mam sharun jak ahkun hkanse bang na nga’ shaga dat ai majaw sa wa ai kaw dai mare salang wa a dum nta du ai hte wang rim kau ai re lam, KIA shiga lawk tsun ai re.
Ya ten, shanhte mali hpe Lung Tung Myen hpyendap de rim tawn na maram lu ai lam sagawn chye lu ai.


text:
Daini anhte Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni ( Kachin ) nga ai nsen na ai kaw nna gaw, tinang hpe tsun ai re ngu ai hpe chye lu nga ai. Raitim ndai aten du hkra, (Kachin) ngu ai tinang hpe kadai shamying ya ai kaning rai nna anhte Jinghpaw wunpawng Sha ni ( Kachin) ngu ai byin wa ai lam hpe atsawm n hkaja ai gaw, shaning kade law tim tinang jawn nga ai gumra Ayi Ala re ai kun nchye ai jawn tik tik re ai hte bung nga ai.
Laiwa sai, 2001 – 2002 ning January shata na Jinghpaw Wunpawng Hkumra Manau hta pyi Jinghpaw ngu ai mying hpe di kau nna, (Kachin) Wunpawng Hkumra Manau ngu nga ai ni pyi nga wa sai. Raitim (Kachin) ngu ai, Gara kaw nna byin ai hpe kadai hkrak nchye sagawn, nchye tsun ai, warn warn dam dam nga tsun garu ai hkrai rai nga ai.
Kaja nga yang ( Kachin ) ngu ai shingteng amying gaw, Moi anhte Jinghpaw Wunpawng Sha ni, Malihku Majoi, Hkranghku Majoi, Chyaihku Majoi, ban hte ban shara hte shara yu hkrat wa ai shaloi, Jini Wa ni shamying dat ai (Kachin) nre. Ndai (Kachin) hte seng nna, Sarakaba, (Tigent field) ka ai laika hta mung, wam wam dam dam nga ka da ai hpe sha mu lu ai. Sara Zau Tu tsun ai Sara Kaba,(Kencriade) wa Kahkyeng ni the hkrum ai nga ai daram sha chye lu ai.
Dai hpang Rev; Maran Yaw bai ka ai laika hta mung ( Kachin) ngu ai gaw Mahkri ka, nga ai, tsun ai kaw nna zawn zawn wam wam dam dam hku sha ka da ai hpe mu lu ai. Bai nkau mi gaw Myen Hpunau ni e ka manawt mayu ai amyu ni ngu ai kaw nna (Kachin) ngu ai re, nga nna mung Ga uli ulam chyu tsun ma ai. Gara mung nteng ai. 1952 ning hta Myitkyina Manau kaw, Myen nkau mi Manau pa e ( Kachin) nga ai gaw, hpa lachyum re ni? nga san ma ai. Ya laika ka ai wa gaw lai loi hte K ngu, ka mayu, manawt mayu ai amyu re ngu tsun dat ai. Dai kaw nna ka mayu ai amyu ni re da nga wa masai. Kaja wa nga yang laika ka, ai wa tsun ai mung njaw ai. Myen wa san ai hpe htai na matu tsawm daw tsun dat ai sha re. Moi prat nna Jinghpaw
ni hpe shamying ya ai mying mung nre.
Kaja wa hkrak teng ai hku nna labau gaw, lawu na hte maren re. Moi shawng de Inglik Asuya wa gaw, Lawu Myen mung hpe kasat up lu ai hpang, 1837 ning e Lahta Myen mung hpe mung, matut kasat dang kau lu ai lam hpe chye lu ai. Dai shaning hta sha, lahta Myen mung Mandalay (Ava kaw) Inglik (Special commissionor) Du kaba langai dung nna Up sai lam chye lu ai.
Dai shaning jang lahta Myen mung de Du kaba(special commission) wa gaw, shi lawu na Wundawk madang nga ai Duwa hpe Mandlay nna lahta myen mung de kaning re ai masha ni nga ma ai kun? nga yang shanhte hpe kaning di up yang mai na kun? chye na matu, hkaja na matu, shangun dat wu ai.
Dai Inglik Duwa hpe makawp maga ya na matu, Inglik Capt Du kaba langai hte Hpyen ma latsa shalawm dat ya wu ai. Dai aten hta American Sasana Sara kaba ( Kencrieke,) ngu ai wa mung Mandlay e du taw nga sai. Shi mung Ingiik Mung Du ni Myen mang Dingdung ( North most of Burma) de lung jang shi mung hkan nang mayu ai lam hpe (Special commissionor) Du kaba wa hpe tang shawn wu ai. Dai ten hta Sasana Sara Kaba ni hte Inglik Asuya gaw lata matut galaw nga ai majaw, Sara Kaba (Kencrieke) hpe hkan nang na ahkang jaw mu ai.
Inglik Asuya wundak madang Duwa hte Hpyen Hpung ni, Jinghpaw mung Manmaw de Hkalam sanghpaw li hte lung wa yang Manmaw makau e Kahkyeng ngu ai amyu ni hte shawng nnan hkrum ma ai. Nanhte kadai law? ngu Inglik Du ni san yu yang anhte gaw Kahkyeng ni rai ga ai ngu htan tsun ma ai. Dai ?Kahkyeng?ni gaw grai sumnung myit-su ai ni re hpe chye jang hpa n kasat ai sha Jinghku galaw wa masai.
Dai majaw Kahkyeng ni hte kasat nra mat ai hta n-ga, ?Kahkyen?a galaw lu galaw sha ai lam, Mare up hkang ai lam, Yi sun hkauna galaw sha ai lam, Hpyen majan kasat ai lam, Numwawn Numla lam, Dum nta gap mare de ai lam amyu myu hpe azin ayang san sagawn la ngut jang Mandaly Ava de bai nhtang yu wa nna Wundawk Duwa gaw,(Special Commissionor) a Rung de, Kahkyeng ngu ai ni hte hkrum ai lam(Report)jaw nna shi hkrum ai lam laika tang wu ai.
Dai shani kaw nna Inglik Asuya Rung de Kahkyeng ngu ai Jinghpaw ni a mying gaw rawng hpang mat wa sai. Dai hpang Inglik ni gaw lang hte lang Jinghpaw Mung de lung nna, shanhte a mung masa lam ni hpe maden jat mat wa masai. Manmaw, Myitkyina, Sadawng, Sama, Kamaing, Danai Hugawng hte Sumpra Bum Putao shara magup lu up sha lu masai. Shara nkau mi hta Jinghpaw ni hte grai kasat nna she lu up ma ai. Gashadawn Sadung, Sama, Laja Maikung, zawn re ai shara ni hta tsam mari she Jinghpaw ni hpe kasat dang lu ma ai.
Dai hpang 1890 ning hta Kahkyeng ngu ai mying hpe Rung e bungli galaw ai jare ni lata hte shawng ka tawn ai Kahkyeng ngu ai mying hpe hpang de shaning na jang Myi yu kaprau nna 53 ning na jang she Kahkyen ngu ka da ai hpe Rung Jare Hpung hte Hpung a lakhtak e (Kachin) ngu ka kaprau kau ai kaw nna dai ni du hkra ( Kachin) rai mat ai hpe Inglik Asuya ni ka tawn ai labau hta dai hku rawng nga ai hpe mu lu nga ai.
Hpang e grai na mat wa ai shaloi, (Singhpaw) ni, Chyinghpaw ni, Jinghpaw ni, Maru, Lashi, Gauri, Azi, nga nna amyu myu mying ai lam hpe chye sagawn tim, Inglik Asuya ni a Rung kaw gaw ?Kachin?ngu ai sha rawng nga ai re. Jinghpaw ni a lam hte seng nna ( Kachin) ngu ai chyu sha, dai ni du hkra tsun nga ai re nga nna, ?The Kachins? nga ai Inglik laika buk hta mu lu nga ai law. Dai gaw (Kachin) byin wa ai lam rai nga mali ai law.


text:
2019 ning March shata 27 ya shani hta, 74 lang na Myen hpyen dap masat n’htoi hta, Myen hpyen dap a Ningtau Dap awn daju Du Daju Jum Soe Win hku nna, NLD Asuya hpe, 2008 ning gawda ai tara hpe garam wa shaloi, mung masa mayak n’byin na matu gawda ai tara hta lawm ai, gram lajang matsun hte mare galaw na matu tsun shadut da ai hpe chye lu ai.
“ Malawng myit hkrum nna galaw ai hku mi rai tim, masat da ai tara hte n galaw ai rai jang, Democracy hkrang hku galaw mayu ai ni a matu yak ai lam ni byin wa mai ai zawn, simsa ai lam hpe hkra wa mai ai hpe labau mabyin hta, sharin la chye ra ai,” ngu tsun wa sai.
2008 ning gawda ai tara hpe gram ai hte seng nna, Meyn hpyen du Soe Win tsun ai hpe NLD party a tsun shaga ahkang lu ai Salang Dr. Myo Nyunt hku nna “ Ndai zawn galaw ai lam gaw, wuphung langai a mai kaja lam hpe pat shingdang ai baw galaw mayu jang, yak ai lam ni mai hkrum ai, anhte gaw htung tara hte maren sha galaw mat na, dai majaw anhte NLD party a galaw ai lam hte seng nna mungdan hta gara baw yak ai lam ni n byin na re,” ngu bait sun jahpra wa sai.
NLD party hku nna 2005 ning hta mae dang nna Asuya a uphkang ai aya hpe la ngut ai hpang, masum ning na ai shaloi she gawda ai tara hpe gram lajang na hte seng nna rapdaw kata hta galaw wa ai shaloi, Myen hpyen dap dat kasa hte, USDP party dat kasa ni hku nna masat da ai htung tara hte n galaw ai hpe ja ja tsun shaga nga ai.
74 lang na Myen hpyen dap masat n’htoi hta, Min Awng Hlaing Lagaw kashawt n’na, lahput machyi ai majaw nlu du ai lam hpe Myen hpyen dap kawn shiga shana da ai hpe chye lu ai.
REF: VOA, Irrawaddy
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Dai ni, December 20, jahpawt daw Myen asuya dap hte KIA Dapba (6), Dapdung (36) lapran, Lahta Sammung, Mungbaw grupyin kaw gap hkat ai lam byin wa ai re.
“Dapdung (36), Kung langai ni nga ai Maw Tawng hte Mungli lambraw kaw Myen hpyen hpung ni du wa ai hpe hkap gap ai galaw ai” nga nna KIA Dapba (6) hpyendu langai Jinghpaw Shiga Dap KNG de tsun shateng ai.
Lai wa sai bat mi jan kaw nna KIA Dapba (6) ginra Mungbaw, Munggu maga de Myen asuya hpyen n-gun jat ai lam ni nga ai lam ginra masha ni tsun ai.


text:
2019 Ning April shata 15 ya shani hta, UWSA Wa amyu sha myithkrum myitra hpyen dap a 30 ning ladu hkrum masat poi hpe Wa Mungdaw, Pang Sang muklum hta galaw nga sai hpe chye lu ai. 30 ning hpring masat poi hpe April 15 yaw kawn 17 du hkra masum ya tup galaw na hpe lajang da sai.
Lai wa sai, 1989 ning hta Pauk Yu Chan woi awn ai, Wa amyu sha rawt malan hpung ni gaw, Myen mung kummyunit parti kawn garan pru nna, April 17 ya shani hta, UWSA ngu ai Wa amyu sha myithkrum myitra hpyen dap hpe gaw de wa sai. Dai hpang May shata 9 ya shani hta Na-Wa-Ta hpyen Asuya hte Simsa lam hte seng ai myit hkrum ga sadi ta masat du da sai gaw dai ni na aten du hkra rai w sai.
Hong Kong hta rudi ai Asia Times shi ga hta UWSA gaw Asian dan hta rawt malan hpung ni kaw nna n’gun kaba dik htum ai hpung langai tai wa sai hpe tang madun da ai.
Shaning 30 ning ladu hkrum wa ai ten hta, UWSA a hpyen n’gun gaw dringgrin hpyen la – 20000, shingnan dap- 15000 daram nga wa nna, Miwa hpyen dap ni lang ai prat dep laknak nkau mi hpe Wa hpyen dap ni lu lang wa sai. Dai ni gaw:
● Gawt ai wa n’lawm ai drone nbung li kaji,
● M-99 mayun gap ai sanat,
● QBZ-95 Bullpup raihpe sanat,
● FN-6 ( Manpads ) nbung li gap ai pila pyen laknak,
● HJ8 Red Arrow tank jahten pila pyen,
● 105 MM Recoilless tauhpau,
● Norinco 122 MM tauhpau kaba hte
● 107 mm Free Fight pila pyen ni rai nna,
Miwa kaw nna ladat la da nna, Wa mung hta bai galaw shapraw ai, ● Type-81 raihpe sanat, ● CS/LS06 jak sanat kaji ni hpe 30 ning ladu hkrum nhtoi hta shaw madun ai hpe mu lu ai.
UWSA gaw Miwa Asuya a shingdu kawn madi shadaw da ai hte laknak machyu pila ni hpe dut da ya ai majaw, Asan dan hta n’gun kaba dik hpung lagnai ai wa sai hpe chye lu ai.
REF: RFA, BBC, Asia Times
Ja Tawng Naw


text:
Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni a num wawm num la lam hta hpuga jaw bang nna num wawn num la ai htunghking gaw majun hte ep lachyum rau prep manu shadan jai lang hkrat wa ai htunghking laida lam rai nga ai. Majum lachyum hpe malap mali tawn kau nna hkrang masa hku sha jai lang ai rai yang manu shadan ai myit masa yawm wa ai hte mat wa na matu aloi sha byin wa mai nga ai.
Htunghking lai da ni hpe ban hte ban hti ginlen nga na ahkyak ai. Dai rai nna num wawn num la hpuja hpuga nkau mi lachyum hte laida dat ai lam hpe ginlen dat ai.
Ningsin Ja
Ningsin ja ngu ai hpe mayu ningnan ni kaw num hpyi sa ai shaloi lang ai. Shawng e garai nla yu ai mayu ningnan katsing galang mayu dama hku hkau lam ningsin chyip naw re kaw num wa ai jan a hpu bang ai hta nsawn shalawm ai nba yan langai kumhpa masa, mayu dauma lam nnan hpaw la ai hpe ningsin ka ngu ai. Kanam makyin mayu makyin ni kaw num hpyi sa yang nlang ra ai.
Bwimung Bwitsang Gayen
Bwimung bwitsang gayem ngu ai ja hpuga mung nsin ja hte masa bung ai. Jinghpaw Wunpawng ni gaw dum nta ni hpe tinggaw, hkindu, shingbwi, prang hkinmu ni hte galup ai hpe shangu nga ma ai. Nta galup ai shangu matu hpe bwimung ngu bai tsun ai. Mayu ningnan ni kaw num hpyi sa ai shaloi hkungga madin malai tawn ai masa hte num wa ai jan a hpu bang ai hta nsawn shalawm ai hpuga langai laksan lang sa ai. Ya na prat masa hku nga yang kumhpa lama ma lang nna ga hpaw ai. Nta shang ja, nta galup ai bwi mung hpe gayen ai madin malai kumla re. Mayu makyin mayu dingsa kaw num hpyi sa ai shaloi bwi mung bwi tsang gayen shing nrai ningsin ja ngu, langai ngai shamying nna lang ai.
Hkau Hkri Hpuga
Wunpawng ningpawt hta Marip wa kumja, Lahtaw Naw Lawn, Lahpai Daina La ni yawng gaw chyu pawng kahpu kanau hkrai hkrai rai nga ai. Hkau hkri hpuga ngu ai hpe mabyin masa hta hkan nna lang ra ai kaw lang ai hpuga re. Jinghpaw Wunpawng ni gaw mayu dauma kahpu kanau ru sai daw ang, hku hkau masa hte nga pra ai. Mayat maya law htam nga pra wa ai shaloi mayu hpan dauma hpan ngu hkrang jasi masat hkat n mai wa ai. Ru sai labau gum ran nga pra ai hpe yu nna kahpu kanau daw ang ai kaw num wa num la mayu dauma byin wa ra ai lam ni nga wa ai. Marip Sumlut, Marip Lama ngu ai Marip hpan hte hpan, Lawhkum Lahtaw, Kadaw Lahtaw nga nna Lahtaw hpan amyu myu nga ai. Marip bung nna marip hpan nbung ai shada num jaw num la ra wa yang ru sai hku hkan yang marip shada re majaw kahpu kanau daw ai rai tim gum ran ai labau galu sai rai nna marip hpan nbung sai majaw mayu dauma tai na ni shawng shabyin dai ai majaw kahkau ngu kahkri ngu shaga lai na laksan hpuga langai shaw nna daw ang shaga lai na jaw ai kahkau kahkri hpuga hpe, hkau hkri hpuga ngu shamying lang ai.
Yu Htang Ja
Jinghpaw Wunpawng amyu ni daw ang ai ru sai hku hkan nna hku sat ai hpe htung tara hte hkrak manu shadan ai. Amyu hku hkan yang dauma daw ang ai kahkri ma sawng n re. Marip Lama gaw dama daw ang ai Nhkum Lamai hpe mayu shatai ra wa ai shaloi hpuga langai laksan shaw ra ai, htung tara shut ai lachyum re. Dauma daw ai kaw mayu nhtang shabyin ai majaw yu htang ja ngu num wa ai jan a hpu bang ai hta nsawn shalawm ai, mayu dauma htung tara nhkan ai ngu je-wat ai lachyum hte laksan hpuga langai shaw shangum ai hpe mayu nhtang ja, yu-htung ja ngu shamying ai.
Kana Shingkawt Ja
Jinghpaw Wunpawng htunghking num wa, num la ai lam hta shinggyim ahkaw ahkang lam ni lawm nga ai hpe mu lu ai. Shangai shaprat ai shaloi shawng hpang shangai shaprat pra sa wa ai hte maren num wa, num la ten du yang mung, shawng shangai prat pra ai ni shawng num wa, num la ra ai. Dai ahkaw ahkang (right) nhkan nna num shawng wa ra ai kana jan hpe nhpyi ai sha kana hpe shingkawt lai kau nna kanau jan hpe hpyi la ai majaw jewat ai lachyum hte kana jan ra sharawng ai rai lama ma shing nrai nba yan langai shaw ya ra ai hpe kana shing kawt ja ngu shamying tsun ai.
Writer;-Chyana


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Myen mungdan kata byin nga ai shinggyim ahkaw ahkang tawt lai amu, majan ru hka amu ni hpe hparan na matu Rohingya gabaw hte hkrai nre sha, kaga bawsang ni a lam hpe mung shalawm myit mang yang she byin mai na re nga nna Jinghpaw Amyushayi Hpung Thai Mungdan KWAT tsun ai re.
Amyu shamyit masing galaw nga ai majaw Myen mung hpe Gambia mungdan kaw nna tara jewat da ai lam hte seng nna Pran wan matsun lawng lam 4 hpe January 23 ya shani Nertherland The Hague mare Mungkan tara rung ICJ kaw nna dawdan ai re.
Dai hta e Myen mung hta Rohingya amyusha ni hpe amyu shamyit masing n-galaw hkra asuya kaw nna lajang na, Hpyendap, Pyithusit hte laknak lang wuhpung ni hku nna amyu shamyit masing n-galaw hkra sadi na ngu ai lawnglam ni hpe jahkrat dat ai re.
Raitim mung Myen mung a Shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai amu hte majan ru hka amu ni hpe tara rap ra lu hkra nga yang, amyusha bawsang ni a hkam sha lam hpe mung shalawm myit yang she mai na re nga nna KWAT amyu shayi hpung kaw nna lit nga ai Srn San Htoi tsun ai re.
Raitim mung ndai dawdan ai gaw Rohingya ni a matu sha nrai, Myen hpyendap a majaw shi ning ladaw law law wa tsin yam hkrum sha nga ai kaga amyusha ni yawng a matu mung tara rapra lam lu la ai nhtoi re nga nna, Maigan daju Jinghpaw Wunpawng Amyusha Hpung KNO January 27 ya shani ndau da ai re.
ICJ pran wan dawdan matsun hpe lama nhkan sa yang gara hku galaw na ngu ai tara nlawm ai majaw, myit mada lam nau nnga ai nga nna KWAT na Srn. San Htoi tsun ai.
Kachin State People’s Party KSPP a ningtau ningbaw langai rai nga ai Duwa Gumrawng Awng Hkam chyawm gaw ‘ICJ dawdan lam gaw mungkan a Myen mung ntsa ningmu re majaw, pat hkum shingdang ai lam ni nhkrum hkra, Myen asuya hku nna kaja dik ai hku bai galaw ra ai’ lam tsun ai re.
Rakhine mungdaw dingdung daw Rohingya amyu sha ni hpe Myen hpyendap gaw amyu shamyit masing galaw nga ai lam OIC mungdan ni a malai, Gambia gaw Myen mung hpe 2019 November e ahkyak la da ai re.
Mungdan lahkawng maga amu tang shawn ai lamang hpe December shata e galaw nna, ndai January 23 ya shani gaw Pran wan matsun lawnglam 4 hpe daw dan ai rai nga ai.


text:
Ladat Hpaji Hte Bawng Ring Masing Ni Hpe Miwa Ni Yun Wan 1000 Myen Hpe Garum Na
2019 ning April shata 24 ya shani hta Prat ningnan lairi lam hte seng ai bawngban hpawng lung na matu Myen mung a hpaji jaw salang Awng San Suu Kyi hku nna Miwa mung Beijing hta du nga ai shaloi, Miwa Gumsan Magam Xi Jinping hte hkrumtsup bawngban ai hta Myen mung a bawngring masing ni hte seng nna Miwa Gumhpraw Yun Wan 1000 garum na hpe chye lu ai.
Hkrum zup bawngban ai hta Lairi lam gawgap masing n’pu hku nna, Myen hte Miwa ni grau jawm galaw mat wa na lam ni hta
● Mung shawa ni a ngapra madang tsaw wa na hte sut lu nga mai lam kaja wa na matu,
● Myen mung a simsa lam hte amyu sha htingrai htingrat lam hta Myen mung Asuya a shakut shaja nga ai hpe Miwa Asuya kawn matut garum mat ya na
● Jarit mayan simsa ngwi pyaw na lam
● Rahkaing Manghkang hta Tsinyam ni bai shang wa ai lam awng dang hkra galaw na lam ni hta Miwa Asuya hku nna matut garum mat na lam ni hpe bawngban mat wa ai hpe chye lu ai.
REF: State Counselor Office, BBC
Ja Tawng Naw


text:
Pakistan mungdan hta, Islamic nawku htung hpe roi shagoi galaw ai num langai hpe si ari jaw nna htawng kata kaw 8 ning rawng nga ai kaw nna bai dat ya sai lam hpe na chye lu ai.
Asia Bibi gaw hkristan nawku htung hpe kam sham ai wa rai nna, shi hpe dat ya na matu tara rung kaw nna myit ya ai shaloi slamic nawku htung hpe dinglai ai masa hte kam sham ai ni hku nna, shawa ninghkap n’gun madun let, Asia Bibi hpe mungdan na shinggan de pru sa na ahkang pat shangun ai hpe Mungdan Asuya ni hku nna myit hkrum ra mat ai.
Asia Bibi lawt pru wa ai hte seng nna mung shiga amyu myu le wa ai, n’kau ni tsun ai hku nga jang, shi gaw mungdan kata kaw nna pru lawt mat wa sai ngu mung tsun garu ai ni nga ma ai.
Raitim, Asuya Sumtan salang rung kaw nna, Asia Bibi gaw mungdan kata kaw sha naw nga ai hpe tsun san lang wa sai.
Shi a madu wa hku nna, shan nu wa ni hta asak lam hte seng nna tsang hpa hkrum hkra nga ai majaw, laga mung dan langai ngai hta shingbyin mayu ai ngu online n’tsa hku tsun garum hpyi wa ai hta, Mung dan law law mung shannu wa ni hpe hkap la na matu, matut mahkai wa ai lam mung nga wa sai, rai tim mung shawa ni gaw mung dan shinggan de hkawm sa na ahkang hpe njaw na matu, Asuya hpe aja awa tsun wa ai majaw Asuya ni myit hkrum ra mat ai.
Kasha manga a kanu Asia Bibi gaw 2010 ning hta, Islam nawku htung kam sham ai htingbu num lagnai hte ga law hkat ai shaloi, lamu kasa Mohammad hpe roi shagoi tsun shaga dat ai hta, mara dan dawng ai majaw tara rung hku nna si ari jaw da ai.
REF: CNN
Ja Tawng Naw


text:
FULL SCHOLARSHIP PROGRAMME
Programme Information
Envisioning to promote Kachin Studies, students who demonstrate strong interests to explore and conduct research on Kachins’ history, traditions, literatures, and anthropology will be admitted to be trained for 18 months. The first six months of the programme will focus on students’ fundamental understanding of different issues surrounding Kachins while another six months focuses on Kachin history and literature. The last six months places high emphasis on students’ extended essay under direct supervision of established scholars and in the preparation for further study abroad.
Kachin Studies rawtjat wa na matu yaw shatawng shada let, Kachin amyusha ni a labau, htunghking, laili laika hte ngasat ngasa lam hpe sawk-hkrawk hkaja ai lam hta sharawng awng ai jawngma ni a matu laksan shata (18) hpaji lamang re. Shawng na Shata (6) gaw sharin ginhpan ni hpe madung sharin nna, hpang na Shata (6) hpe gaw, Kachin labau hte laili laika kungkyang sai sara ni hpe garum let sharin hkaja na, jahtum na Shata (6) kaw tinang a sawk-hkrawk kumyai laika (extended essay) hpe ka lajang ai hte hpawn, maigan dakkasu ni de Master Degree Programme wa lung lu na matu jawng lung shajin sa wa na re.
Jawng shang na matu Ra ai lam (Admission Requirements):
- Jighpaw snr. Kachin Ga-hpan langai ngai hpe kungkyan ai rai na;
- English madang gaw Intermediate tsang grupyin rai na; (English madang n dep tim, kungkyang ai lam hta hkan nna myit sawn ya ai lam nga na re.)
- Bachelor Degree lu ngut chyalu rai na. Bachelor Degree certificate copy
- TWO Passport Photos
- Copy of NRC
- Recommendation Letter from Former Employer or School Head or Community Leader
- Medical Check-up Report
- Receipt of Deposit – Lap 300,000 [issued by KSAS’ Finance Unit]
Diploma lu na matu Ra ai lam (Requirement for graduation): 48 Credits
- Jawng Lung Aten Ladaw (Duration) : 18 months
- Application Deadline : 31 July 2018
- Jawng Shang San-poi (Entrance Exam): Nga na re.
- Pang Ningnan (New Term) : 10 August 2018
- Jawng Jarik (Tuition Fee): 1,500,000 (Jawng shang ahkang lu ai ni yawng full scholarship lu na re)
- Pahkam Gumhpraw (Deposit): Jawngma ni yawng gumhpraw Lap 300,000 hpe pahkam gumhpraw hku na bang ra na. DKS programme kaw na awng pru ai shaloi gumhpraw yawng bai mai shaw la lu na raitim, adaw atang lung ai ni a matu gaw, pahkam gumhpraw (deposit) bai shaw la lu na n rai.
Diploma of Kachin Studies (DKS) ngut jang hpabaw mahkrun ginjang ni nga a ta?
- Maigan University ni de hpaji hpungjat sa na matu hkyen lajang lu na.
- Tinang a sawkhkrawk laika ni hpe htangdip shabra lu na.
- Amyu sha htunghking labau hte seng ai magam bungli ni kaw shang tsap lu na.
- Kachin Studies, Kachin History, amyusha laili laika ni hte seng ai Sharin Sara magam bungli mai lu na.
- Mungmasa, taramasa, sutmasa lam ni hpe atsawm dinglik chye ai atsam (analytical skill) lu wa na.
Application Form: Download here


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Ya yang hkyuk htawng e sharen da hkrum ai Sara Sumlut Tu Htang hte Rev. Bima Dau Lum yan lawt pru lu hkra akyu hpyi garum na matu KBC Myitkyina Ginwang kaw nna Dai ni February 16 ya laban shani, buga hpung ni de garum hpyi dat ai lam chye lu ai.
Sara yan hte seng nna bawngban nga ding yang re majaw, laika shabra ndau ai lam kaga n galaw na matu mung hpyi lajin da ai re.
Bai nna sara yan hte dum nta masha ni hpe garum mayu ai ni nga yang mung garum mai ai lam, buga hpung ni de shadu ai laika kaw nna chye lu ai re.
60th Lang na Rawt Malan nhtoi Jaw Bum e galaw ai hte seng nna KBC Myitkyina ginwang ramma hpa-awn Sara Sumlut Tu Htang hte Jaw Bum shatsawm Jahtap lit hkam Rev. Bima Dau Lum yan hpe February praw 6 ya shani Myitkyina Pyada dap de hkang zing kau ai re.
Dai Hpang February 11 ya shani Myitkyina htawng de bai htawt sit kau ai re.
Sara yan hpe ntara wuhpung matut ai tara masat 17/1 hte ahkyak la ya na matu Myen hpyendap Dingdung Daw Daju MPHk kaw nna Pyada dap de tsun da ai lam chye lu ai.


text:
Munggu Hpawng Seng ginra hta Myen hpyen gumshem dap hte MNDAA ni gasat gala matut manoi naw byin nga ai sha n-ga laknak kaba gap shadam ai lam ni galaw nga ai majaw mungshawa hkra hkala hkrum ai lam law wa ai re hpe na chye lu ai. October (16) ya shana de hkying (3:30) […]
Masat Yan (9) Nursing Diploma Jawng Jan Mau Shagrau Hpawng
Wunpawng mungdan shanglawt asuya Ginjaw hkamja dap kaw nna hpaw sharin ai Masat yan (9) Nursing Diploma jawng jan mau shagrau hpawng hpe October (16) ya shani Ginjaw Hkamja Dap Wunjat Gawk Nu kaw galaw ai lam nga ai. Jan mau shagrau hpawng hta KIC Amu Madu hte rau,makam masham hpung woi sara kaba ni […]
KIA masat (3) dap ba hte masat (6) dap ba ginra kata Myen hpyen gumshem dap ni hte KIA hpyen hpung ni gasat gala byin
KIA masat (3) dap ba, masat (27) dap dung ginra, Ulang Pa ginwang, Kum Hpya pa kaw October (16) ya jahpawt hkying (10:00) aten daram hta dai ginra mayan shamu shamawt hkawm ai myen hpyen gumshem dap ni hte KIA hpyen hpung ni gasat gala byin ai lam nga ai. Myen hpyen gumshem dap Hk.L.Y […]
Myen hpyen gumshem dap ni mungshawa ni hpe hpyen dap makau grup yin hkan nam hkyen jasan ai lam galaw shangun
Kamaing makau Namsheng bum kaw dung ai myen hpyen gumshem dap Hk.M.Y (12) dap na lit nga salang ni kawn dai lam mayan mare kahtawng hkan na mungshawa ni hpe October (15) ya jahpawt hkying (9:30) aten daram kawn hpyen dap makau mayan hkan nam hkyen jasan jaseng ai lam ni galaw shangun ai lam […]
Mali-Nmai zup makau ja htu sha ai lam hpe ginra masha ni n ra sharawng ninghkap nga
Tanghpre, Mali-Nmai Zup mayan kaw Ja htu sha na hkang pat hkum da ai raitim lai wa sai shata kaw nna jak kaba ni hte ja htu sha ai lam matut manoi bai galaw wa ai majaw ginra masha ni n ra sharawng ninghkap nga ai re hpe chye lu ai. Lai wa sai 2011 […]
Miwa mung jarit hka kau kaw koi yen nga ai hpyen yen ni hpe Miwa asuya bai gawt nhtang dat
Hpyen majan hpe hkrit tsang ai majaw Munggu makau na Miwa mung jarit hka kau de hprawng yen wa ai hpyen yen mungshawa ni hpe Miwa Asuya kawn jarit hka kau kaw n nga na matu tsun shadut gawt nhtang ai majaw mungshawa ni hkrit tsang ai raitim tinang a dum nta de bai nhtang […]
Myen hpyen gumshem dap ni hpyen shamu shamawt ai majaw KIA hpyen hpung ni bawm hte hkap gasat
KIA masat (9) dap ba, masat (44) dap dung ginra, Namsheng bum makau kaw October (13) ya shana de hking (5:00) aten daram hta dai ginra mayan shamu shamawt hkawm ai myen hpyen gumshem hpyen hpung ni hpe KIA ni bawm hte hkap gasat dat ai lam na chye lu ai. Nam Sheng bum kaw […]


text:
2019 ning February shata 3 ya shani hta, U.S. Gumsan magam Donald Trump hku nna, Mungdan lahkawng a myit hkrum lam a majaw Dingdung Korea Mungdan hta htoi tu mai kaja ai sut masa shawng lam nga wa na, raitim lama nna Shingla Ja ai ( Nuclear ) laknak nga taw jang, shawng lam sut mala lam hta myit mada shara n nga na lam hpe tsun shaga ai hpe chye lu ai.
Lahkawng lang ngu na Trump – Kim chyawm tari zuphpawng hpe Vietnam mungdan hta galaw wa ai shaloi, Nuclear laknak dawm na shadang hte pat shingdang da ai sut hpaga lam dawm na hte seng nna myit hkrum ai lam n lu la ai sha, masat da ai aten hta yawm nna zuphpawng ngut mat wa sai.
Raitim, Trump hku nna gaw Mungdan lahakwng a kanawn mazum ai lam gaw, “ grai ngang kang “ taw ai ngu tsun wa sai.
Dingdung Korea hte American mungdan yan gaw, matut nna hkrum shaga mayu ai lam ni nga tim, galoi hkrum na aten hpe gaw hkrak tup tsun ai lam n nga shi ai.
Ndai lang lang na chyawm tari zuphpawng hten mat wa ai lam gaw, sawk sagawn ai ni maram yu ai hta, Kim hta Nucler laknak 20 kawn 60 lapran nga nna, U.S. mungdan du hkra mai gap ai pila pyen laknak ni nga taw ai hte seng ai ngu nna chye lu ai.
REF: The Star, Aljazeera
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Hkawng Lang Hpu Pyithutsit hpyen dap rim da ai ramma marai 6 hpe Pyada dap de n shalai shi ai majaw, ya ten gara kaw rim jep nga ai lam nchye shi ai re.
April 22 ya shani Hkawng Lang Hpu kaw nna Putao de yu wa ai ramma marai 6 hpe Noh Mung Magwiza sumri mahkrai e, Pyitutsit hpyen dap kaw nna rim da ai hpang, shanhte hte matut mahkai di mat ai re lam chye lu ai.
Bai nna shanhte marai 6 hpe Putao daju Myen hpyendap hta tawn da ai nga nna, shiga pru taw ai raitim tup hkrak nchye shi ai re.
Shanhte marai 6 hpe hpa majaw rim ai re nchye shi ai rai nna, Myen hpyendap a hpyen lahkawn ai masing hta lawm mat na hpe myit tsang ai lam ramma marai 6 hte ni htep ai nkau tsun ai re.


text:
Myen Asuya hte Hpyen dap ni woi awn nga ai Simsa lam masa hpe hkra dingbai dingna byin wa mai ai majaw, Thai mungdan Chiang Mai muklum hta June praw 8 ya shani galaw na PPST a hkring shapraw komiti zuphpawng hpe pat hkum dat ya ai lam hpe chye lu ai,
Ndai bawng ban hpawng hpe Thai lit nga ai ni pat kau ra ai lam gaw, NCA hta ta mast grai nhtu shi ai, masam maram hku n’na shang lawm nga ai KIA hte KNPP ni shang lawm wa mai ai majaw, simsa lam hta shanut ai masa ni mai byin wa ai lam hpe, Myen hpyen dap hku n’na Thai up hkang Salang ni hpe garum hpyi ai majaw, ya na zawn pat kau ra ai hpe RCSS a shiga dap kawn tsun shaga wa sai.
Zuphpawng hpe pat hkum ai hte seng n’na RCSS a ningtau ningbaw 2 Du daju Sai Ngin gaw, “ kaja wa tsun ga nga jang, ndai hkrang shapraw komiti hta, KIO hte KNPP hpe saw shaga da ai lam n nga ai,” ngu tsun wa sai.
Ndai zuphpawng gaw, PPST kawn PPCM ( Peace process Consultative meeting ) hku galai na hpe hkut hkut nai nai bawng ban na matu ngu chye lu ai.
PPCM ngu ai gaw, NCA hta, ta masat grai n’htu shi ai rawt malan hpung ni shang lawm wa lu na matu ngu ntsa lam chye lu ai.
REF: Shawng lam shi sawk, Eleven
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) hte Myen asuya lapran gap hkat jahkring na jin jin masa kaw du nga sai re.
KIO gaw, gap hkat jahkring myit n hkrum ai tinang jinghku dap ni rai nga ai Rahkai AA, Balawng TNLA hte Kokang MNDAA ni hpe ‘hpa majaw KIO gaw Myen hte gap jahkring na shakut ra ai lam’ sanglang dan ai laika ni hpe dai hpung masum hpe lai wa sai bat laman jaw ai lam, Laiza shiga lawk hku chye lu ai.
Myen hte KIO shanglawm ai Dingdung Daw Daphpawm hpung mali dat kasa ni gaw Nov. 10 grupyin hta hkrum hkat na shajin nga sai lam wuhpung lahkawng shiga lawk hku chye lu ai.
KIO tang madun tawn ai bilateral gap hkat jahkring na hkrang hpe Myen asuya, Myen hpyendap hkapla ai rai yang, gap jahkring na jin jin re nga, Laiza na ginjaw salang ni tsun ai re.
Ndai ‘November praw de DDD hpung mali hte hkrum hkat ai shaloi, gap hkat jahkring sen htu lu na lam nga ai’ nga nna Myen asuya gumsan magam rung, Hkringmang U Zaw Hte gaw October 25 Naypyidaw shiga sanglang hpawng e tsun wa sai re.
Asuya hte DDD lapran Sammung sinpraw Kyengtung e lahkawng lang hkrum ai kaw, hpang jahtum hkrum hkat ai nhtoi gaw September 17 ya shani re. Dai zuphpawng hta October htum wa de bai hkrum hkat na matu myit hkrum da tim, n lu hkrum mat ai re.
Hpa tau hkau ritkawp tara n tawn ai gap jahkring ai san san sha galaw na matu asuya hpe KIO tang madun tawn ai re lam, Laiza na KIO salang ni tsun ai re.
Dukaba Nban La, shi KIO ginjaw komiti tingnyang up tai wa ai 2018 shaning n’nan kaw nna tatmadaw Myen asuya dap hte gap jahkring ai lam hpe galaw na matu lam tam woi shakut nga ai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Daini, Myen mung aten, May 27, hkying 12:22am du hkra, U.S. kaw Covid-19 ana zinli hte machyi si ai masha jahpan 100,088 de du ai hpe Worldometer tang madun ai.
Covid-19 ana byin shangun ai Coronavirus jep shapraw lu ai masha yawng 1,713,829 hta bai mai tsai wa ai gaw yawng 468,941 re.
Mungkan hta ana kap ai hte si ai law dik htum, Amerika e na du dik New York mungdaw e si ai masha 29,310 du nna ana mu jep masha yawng 372,494 re.
Myen mung e gaw May 26 asuya Hkamja hte Ginsup Hkringmang Dap a jahpan hte maren, Covid-19 ana mu jep masha 206, si ai marai 6 nan nan rai nhtawm, bai mai tsai wa ai gaw 124 rai nga ai.
Mungkan ting hta ana kap masha yawng 5,641,244 rai nna si ai yawng 349,712 du sai re. Ya ten mungkan ting hkrum sha ai ana zinli tsinyam gaw shawng na ningdaw kata naw re majaw bai kahtap byin wa na hpe mungdan ni sadi maja nga ra na re lam hpe WHO, Mungkan Wunpawng Hkamja Dap kaw nna May 25, bat Langai Ya shani, shadum jahprang wa sai.
U.S. kata Covid-19 kap bra lam shayawm kau lu hkra, Gumsan Magam Donald Trump kaw nna, U.S. hte hkawm sa hkawm wa pat hkum da ai mungdan ni kaw Miwa, Iran, Britain, Ireland, hte Uropa Schengen ginra mungdan 26 lawm nhtawm, ya hpang jahtum pat ai gaw mungkan no.2 Brazil re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Danai Lido nmaw makau na Sanpra mare hta dap jung da ai Gumshem Myen hpyen dap n pu Pyitutsit hpyen dap gate sin ai hpyen ma langai gap sat hkrum ai lam chye lu ai.
April 25 ya shani ka-ang hkying 12 aten daram hta Pyitutsit hpyen dap gate sin nga ai hpyen ma langai gap sat hkrum ai mabyin hpe ginra masha langai ndai zawn tsun ai.
“Aten gaw shani hkying 12 ram kaw rai na n hten, dai ten kaw sinat n sen 2 lang na dat ai. Dai hpang she Pyitutsit kaw na hpyen malangai gap sat katut ai nga chye ai” nga nna tsun ai re.
Pyitutsit hpyenla langai gap sat hkrum ai hpang, Myen hpyendap maga Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA nga na zawn re shara ni de lak nak kaba ni hte majoi gap sharu bun nna, dai Pyithusit dap makau na mungshawa ni dum nta hkan mung shang jep ai lam ni galaw ai hpe chye lu ai.
Dai Pyithusit Hpyendap gaw Shahtuzup daju Myen hpyendap Hk-L-Y 297 a npu nga ai dap re ai lam chye lu ai.
Hugawng pa Wungpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA Dap Ba 2 npu, Dung 14 ginra de mung dap lahkawng lapran majan jahkring hkring byin nga ai lam chye lu ai.


text:
1 ) Mali Hka madim hpe galaw na shara hte hkrang shadang hpe galai na myit nga
Mali hka madim gaw gap sa wa na hpe, mung shawa ni ninghkap ai hte seng nna, Myen Asuya a maigan mung arang bang ai hte matut mahkai dap a hkringmang U Thaung Tun hku nna, 2019 ning January shata 29 ya shani hta lawu na matu maren tsun wa sai.
“ hka madim masing a hkrang shadang hpe shayawm kau na, (sh) shara htawt sit ai ( sh ) laga masing langai hte galai jaw ai lam ni hpe myit nga ai ngu” tsun wa sai.
Ndai hku tsun shaga ai gaw, NLD Asuya hku nna, shawng na lang tsun shaga hpang wa ai hpe chye lu ai.
2) Hkringsa Hkringmang U Soe Thein a ning mu
U Thein Sein Asuya ten hta, tsaw dik htum ningbaw shara hta lawm nna, ya na asuya hta amat hku nna lawm nga ai U Soe Thein hku nna gaw, Mali hka madim hte seng nna, Mali hka mazup gaw Kachin Wunpawng myu sha ni a matu ahkyak ai shara re ai majaw n’mai galaw ai, masing hpe laga shara htawt nna galaw jang htap htuk ai ngu, Jan 29 ya shani na rapdaw zuphpawng hta, shiga dap ni san ai shaloi tsun wa sai.
3) Lawu Myen Mung hta ninghkap n’gun madun
Miwa Asuya ni hku nna Mali hka madim hpe bai galaw na matu shamu shamawt wa ai hpang, lawu mung na mung shawa ni mung January shata 28 ya shani, Pathein mare hta marai 300 jan, 27 ya shani
hta gaw, Yangon muklum hpung zuphawng gawknu shawng kaw marai 50 daram hte Mali hka madim hpe tsepkawp jahkring kau na hku ninghkap n’gun madun wa sai.
“ Simsa u ga Mynamar “ hpung kaw nna woi awn ai ningbaw ni hku nna, Mali hka lwi yu wa ai, mare 20 hta matut nna ninghkap ai lam ni galaw nna, mung shawa ni a nignghkap ai ta masat mai sau pa ni, hpe Miwa asuya hpe jaw na lam lajang nga ai lam chye lu ai.
REF: RFA, VOA
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Lahta Sammung, Asia World Company a Muse numshang shagyit hta May 11, bat Langai Ya shana hkying 6 jan ten, bawm kapaw ai lam byin wa sai.
Lam pat shadun tawn ai gumhpraw hta shagyit hta e bawm langai kapaw ai mabyin kaw masha si hkala nga n nga hte kadai kapaw ai re lam n chye lu shi ai.
“Kadai re ai gaw n chye ai. Raitim shanhte (Asia World Company) dai kaw pyitusit ni ayan na pru-shang re ni hpe mung hkyamsa n jaw ma ai nga nna loi garu ma ai” nga nna mying n tsun mayu ai ginra masha langai tsun ai re.
Ndai Myen-Miwa jarit hpaga lam nmaw shagyit hta e pru-shang mawdaw shagu hpe gumhpraw hta sha ai rai nna Myen asuya balik dap, hpyendap hte pyitusit hpung ni mung hkap sin nga ai shara re.
Asia World Company a madu gaw Myen mung a kani hkawhkam, Miwa amyusha Slg. Lo Hsing Han a kasha, Slg. Htun Myint Naing snr Steven Law ngu nna mung chye ai, Slg. Lo Ping Zhong re.


text:
Hpan madu Yehowa karai kasang gaw anhte Wunpawng amyu ni hpe mungkan ga ntsa nga pra galu kaba wa na matu hpan hpajang da hkrum saga ai re.
Shingrai KACHIN= WUNPAWNG AMYU= TAUNGZO BYUMYU masum raitim langai sha rai nga ai. Ndai KACHIN = WUNPAWNG =TAUNGZO ngu ai kata kaw JINHPAW, ZAI WA, LUNGMYI, RAWANG, LHAOVO, LACHIT, LISU ngu ai dai lakung lama bawsang ni yawng gaw kadai mung kadai tinang ga shaga, tinang mying ni shamying nna nga pra shajang nga ma ai.
Raitimung Wunpawng amyu lakung lama nkau mi kaga bawsang ni a mying, kaga amyu manang ni a mying shamying ai ni grai law wa ai hpe mu lu ai, manang ni a mying shap shamying la ai lachyum rai nga ai, nkau ni gaw adaw atang nga shamying da ai mung law law rai nga ma ai.
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya magam gun wunpawng hta mung grai mu lu ai, ning rai manang ni a mying shamying manang bawsang ni a jahpan shalaw ya ai gaw anhte Lhaovo ni hte Lachit ni law nga ma ai lam hpe asan sha mu lu nga ai. Laika ka ai wa a hkum hkrum tsun ga nga yang,
Ga shadawn; Kareng Hkawng Lum, Labang Dau Hkawng, Marip Ze Naw bai nna Mungmyit Sinli ga de pra hkrat wa ai Lhaovo ni rai jang mung Hpunau Sam amyu sha ni a mying shamying shaga lang mat wa ai hpe mu lu ai. Bai nna laika ka ai wa lahkawng masum lang tsun hkrum yu ai gaw “JINGHPAW SAHLAW AI GAW NANHTE MARU NI SHE RE GAW DA” kaya na zawn gaw nga ai raitim she teng nga ai, anhte Lachit ni mung htinggaw mying hpe shamat kau rai nna Zau Gam, Zau Naw ngu shamying shajang nga ga ai hpe mu lu ai.
Kareng Hkawng Lum ngu na malai Lahpawk Hkawng Lum ngu ra nga ai, Labang Dau Hkawng gaw Jumhpawk Dau Hkawng ngu ra nga ai, Marip Ze Naw ngu na malai Lane Ze Naw shing nrai Chyamloi Ze Naw ngu ra nga ai. Ndai zawn rai shamying ai prat ban na mat wa ai hte gaw tinang amyu ting, labau lara amyu ru sai ma-hkra mat mat na gaw ga lahtum n shut rai nga ai .
Ndai gaw lachyen lahka hku tsun mayu ai lam nre, anhte Wunpawng Taungzo Amyu sha ni masha hkum shagu rusai hte kadai mung kadai shingteng amying hte nga pra hkrat wa ai ni rai nga ga ai hte maren, tinang rusai labau shingteng amying ni shamat kau ai amyu n tai mu ga ngu madi madun tsun shadum hpaji jaw htawng madun dan ai lam rai li ai law.
Dai majaw Karai Kasang hpan da hkrum sai kadai amyu bawsang wa mi raitim tinang a amying ni nga chyalu rai nga sai majaw manang wa mying n shap shamying u ga, tinang a bawsang RU SAI mat mat na hpe myit dum ra nga ga ai, anhte Lhaovo Lachit bawsang ni gaw kaga hpu nau manang bawsang ni hte n bung nga mali ai. Mying shamying ai kaw Kawa mying daw mi kasha a mying daw mi rai nga ai hpe mu lu nga ga ai.
Ga Shadawn – Minzai Lum Dau Lum ngu ai DAU gaw kawa mying LUM gaw kasha amying rai nga ai Lachit bawsang ni amying mung dai hte maren sha rai nga ai.Shigrai mying shamying, Rung hkan mying bang, jahpan la ai shaloi Htinggaw mying hte yep rai ra nga ga ai.Lum Dau, Dau Lum grai law nga ga ai.
Shing-rai anhte Lhaovo Lachit bawsang ni a shingteng amying rasai amying ni ngang gring nga lu na matu,
Ga Shadawn,-MINGZAI GYUNG LUM DAU, MINZAI LUM DAU HKAWNG, HTE MADING CHYANG SAU YING, BYILWI TING SAU BAWM ngu shamying jai lang wa yang mung grau manu htap htuk ai ngu mu mada let, Lhaovo Lachit amyu sha ni hpang de tang madun dat ai.
Uma Zai


text:
Tsawra Hkungga ai Mungchying Mungshawa ni hte Dap shawan ni hpang de tang madun dat ga ai.
Ya aten hta, Myen Mungdan kata COVID-19 ana kap bra nga ai madang gaw tsaw ding yang naw rai nga ai hpe mu lu ai. Anhte a ginra makau Loi Je hte htingbu Miwa Gumsan Mungdan, Dehong ginra hta mung ndai laman
COVID-19 ana kap ai masha  bai mu jep ai hpe na lu ga ai.
Jinghpaw Mungdaw kata COVID-19 ana kap bra ai masa hta hkan nna, tinang Uphkang ginra kata de masha pru/shang hkawm sa ai lam, Kun rai htaw shalet la ai lam ni hpe pat hkum da ai aten grai na wa sai re majaw, Mungshawa, Dap shawa ni myit ru myit pu yak hkak ai lam ni grai nga na re ngu myit dum ga ai.
Yak hkak dut dang jam jau ai lam ni hpe hkam sharang nna hkam jan lu hkra jawm shakut sa wa ra na ga ai. Ndai zawn jawm shakut shaja nga ai lam gaw COVID-19 ana zinli hpe padang dip la lu na matu rai nga ai.
COVID-19 ana kap bra ai aten ladaw galu wa ai hte maren, COVID-19 ana zinli makawp ninghkap komiti kaw nna, Mungshawa ni hpe garum shingtau lu hkra ladat shaw masing gran nga ga ai. Tinang Uphkang ginra kata malu masha ra kadawn wa ai lam n nga hkra mung galaw shajin da ai hte gat rai manu ni grai tsaw rawt wa ai lam n nga hkra mung ding yang yu maram nga ga ai.
Myen Mungdan kata COVID-19 ana chyam bra ai lam n yawm mat ai re majaw Mungchying Mungshawa ni hte Dap shawa yawng grai naw sadi maja let, COVID-19 ana zinli makawp ninghkap komiti kaw nna jahkrat da ai tarawng tara ni hpe matut hkan nang hkan sa nga ga ngu lajin dat ga ai.
COVID-19 ana zinli makawp ninghkap komiti gaw pat hkum da ai tinang Uphkang ginra kata masha pru/shang ai lam, Kun rai htaw shalet la ai lam ni hte seng nna ding yang yu maram dinglik nga ga ai. Dai re majaw, COVID-19 ana zinli kap bra ai masa sat lawat hta hkan nna, htuk manu wa ai ten hta pat hkum da ai lam ni hpe bai hpaw sa wa na re lam tang madun ndau shabra dat ga ai.
Ginjaw COVID-19 Ana Zinli Makawp Ninghkap Komiti
2020 ning November (13) ya


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) Ginjaw Laiza shawnglam dap ni de Myen asuya dap kawn laknak kaba ni hte shani shagu gap nga ai majaw lahkawng maga hpyen masa shuk nga ai lam KIO kawn tsun shaga ahkang lu ai Slg. Lah Nan tsun ai.
Ginjaw Laiza makau mayan hkan e Myen asuya dap ni hpyen n-gun jat bang ai lam nga nna February 12 ya shana hkying 6:00 grup yin hta Laiza a sinna dingda daw maga hkan e dung ai Hka Ya Bum, Bum Re Bum, Hpun Pyen Bum hkan na laknak kaba hte 30 lang daram gap bun wa ai hta KIO maga kawn bai shingla gap gasat wa jang gaw majan laja lana byin wa chye ai nga shi kawn tsun ai.
“Ndai laman gaw dingyang ram re ngu mai tsun ai. 11 (Feb) ya jahpawt manap hkying 4 chyen hta mung dai Hka Ya Bum kaw dung ai shanhte Myen asuya dap kaw na 81 MM ngu maram lu ai laknak kaba ni hte 5 lang gap ai. Mani hpawt mung 3 lang gap ai, shana maga hkying 6:00 kawn 6:30 du hkra gaw 30 lang hkawt gap ai. Daini chyawm gap ai lam laga n nga ai” nga Slg. Lah Nan tsun ai.
Dai hte maren February 12 ya hte 11 ya shani hta mung Hpun Pyen Bum e dung ai Myen asuya dap ni kawn laknak kaba 3 lang kawn 5 lang n yawm gap ai lam nga ai nga matut tsun ai.
Ya yang Laiza buga masha ni hkrit tsang nga ai zawn, Myen asuya dap ni gap shingte taw nga ai shawnglam dap makau Alen Bum e hpyen yen jawngma yawng 1,000 hkawt hpaji sharin nga nna kade n na yang san poi htai ra sana re majaw jawngma ni a matu tsang nga ai lam tsun ai.
February 13 ya hta mung Manmaw hte Myitkyina mawdaw lam maga kawn Myen asuya dap ni hpyen n-gun kahtap nna jat bang wa ai lam nga ai majaw majan bai byin wa na masa nga ai nga Slg. Lah Nan kawn tsun ai.
“Majan gaw laja lana byin wa na masa pru taw nga ai. Shanhte madi madun na lam hta KIO gaw simsa lam n ra sharawng ai uhpung re ngu ai lawnglam hte mahtai bai jaw wa na sha re. Dai zawn galoi mung galaw nga ai re. Anhte maga kawn ya du hkra hkap shingla ai lam laga mi n nga shi ai. Shingla dat ai hte gaw majan kaba byin wa sana sha re” nga tsun ai.
Lai wa sai 2014 ning November 19 ya hta mung Laiza lahta yang na Hpyen Du Shalat Jawng de asuya dap a laknak kaba gap ai lam a majaw Hpyen Du Jawngma marai 23 hkrat sum mat sai rai nga ai.
Simsa lam gawgap na matu mungdan ting madang gap hkat jahkring lam awngdang wa lu hkra Mungdan Ting Madang Gap Hkat Jahkring Bawngban Hpung (NCCT) hte arau lata gindun let gawlaw sa wa na matu February 12 ya shani ang ai 68 lang na Mungdaw Nhtoi hta ndau laika shale da sai re.
KIO gaw Myen asuya kawn munghpawm nhtoi lamang lung na matu saw shaga ai lam hpe hkap la lu la sai raitim simsa lam myit hkrum ga sadi la ga ngu ai numshawn hpe myit n hkrum ya ai majaw n lung mat ai rai nga ai.