text:
Shani aten mi rairai, shana mi rairai, anhte ni galoi mung yup galeng hkringsa na shaloi jan pru (sinpraw), jan hkrat (sinna), dingdung, dingda, baw, lagaw, pai, hkra hpe galoi mung myit dum tawn ra ai. Ndai ladat gaw hkumhkrang gawgap ai machye machyang hpaji ladat kaba langai mi rai nga ai (science of architecture).
Tinang galoi mung yup galeng hkringsa ai shaloi, tinang a bawding gaw jan pru (East) maga de shayawn nga u ga. Tinang a lagaw gaw jan hkrat (West) maga de yawng nga u ga. Raitim, kalang lang tinang hta shara n manu, shara yakhkak ai zawn re mabyin masa hta Jan pru ai maga de tinang a bawding hpe n lu shayawn jang, dingda maga (South) raitim mai shayawn ai. Lagaw hpe gaw dingdung (North) maga shayawn tawn. Galoi raitim, yup galeng ai shaloi, tinang a baw hpe Jan pru ai (East) maga n lu tawn jang, Dingda (South) maga tawn nna mung yup galeng mai nga ai.
Ayurved hkamjalam hpaji hta, Dingdung maga (North) de baw shayawn nna galoi n yup shangun ai. Dingdung maga baw tawn nna galeng na matu gaw, si ai ni hpe sharawn tawn ai maga rai nga ai. Raitim kaga bungli, gashadawn: laika hti na, lamama hkaja na, laika ka na(snr) lamama shaman shakyang na nga jang, dingdung maga myiman yawng nna shaman shakyang hkaja ai lam gaw grai kaja nga ai. Raitim yup galeng hkringsa ai hte seng nna, dingdung maga de baw tawn yup galeng na hpe tsep kawp pat hkum nga ai. 80
Hkumhkrang Yup Galeng Ladat
Sinpraw, sinna, dingdung, dingda baw shayawn yup ai lachyum:-
Figure (13)
Figure (14)
Hkumhkrang Yup Galeng Ladat
- Hpa majaw dingdung (north) maga baw tawn nna nmai yup galeng a ta? Hpa majaw Jan pru (East) hte Dingda (South) maga sha baw tawn nna yup galeng yang kaja ai nga tsun a ta ?
(figure 13,14,15)
Figure (15)
Kaja dik ai yup ladat
Figure (16)
Daini na prat hta hpa majaw? ngu ai hpe nau n kam hkap la ai prat rai wa sai. Tinang hta tatut byin hkrum wa ai shaloi she, grai shagrit shanem nna hkap la chye ai shinggyim masha ni anhte rai ga ai.
(Dingdung maga gaw si ai ni hpe baw shayawn ai re hpe asan sa tsun da nga ai.)
Kaja dik ai yup ladat
Hkumhkrang Yup Galeng Ladat
Ga san mahtai yuyu ga:
Anhte a hkumhkrang hte mungkan ga (earth) a lapran e, n mu mada ai n-gun langai galoi mung bungli galaw nga ai. Dai n mu mada ai mungkan ga n-gun gaw “Shadip N-gun” (or) GRAVITATIONAL FORCE ngu tsun da nga ai. Ndai Gravitational Force
Jaw ai yup hkrang ladat:-
Figure (17)
N Jaw ai yup hkrang ladat:-
Figure (18)
gaw gara hku bungli galaw ya nga a ta? Mungkan ga na North Pole (dingdung jahtum) hte South pole (dingda jahtum) yan gaw Gravitational Force n-gun grai kaba ai. Gang shakap ai n-gun grai kaba nga ai zawn, ninghkap shapraw ai n-gun mung grai kaba nga ai (Negative force hte Positive force). Rai yang, shinggyim hkumhkrang a gawgap da ai hkrang mung, baw (head) gaw North ang ai, lagaw maga de gaw South rai nga ai. Rai yang na a baw hpe North maga de bawding shayawn nna yup galeng tawn ai rai yang, na a baw a North hte mungkan ga na North gaw maga mi rau myiman yawng nga ai: ‘North hte North’ shara mi kaw kayep kahkyin wa ai rai yang, North hte North a lapran, ninghkap shapraw ai n-gun (Force of Repulsion) bungli galaw wa ai (hpungtang hpaji hku yu yang; hpri sharaw hpe negative hte negative, shingnrai positive hte positive hpe n mai gang kayep hkraw ai masa rai nga ai).
Dai rai nna ninghkap shapraw ai n-gun hta aten nana yup galeng taw nga ai rai yang, ninghkap kanawng shapraw ai n-gun gaw na a bawnu sai lam ni hta manai, byip, shup, tek ai n-gun ni shang wa na. Inglik ga hta dai hpe CONTRACTION nga ma ai. Na a hkumhkrang hta CONTRACTION shang wa jang na a sai hkawm lam (Blood Pressure) hpe na a hkumhkrang gaw n lu gawn hkang (control) tawn sai. Hpa majaw nga yang, na a sai (blood) hta mung kanawng, shup, byip, tek jum tawn ai n-gun, male mat mayu ai n-gun katut sha nga sai. Hkumhkrang mung kanawng n-gun katut sha nga nna, sai hta mung kanawng n-gun katut sha nga jang, tinang yup mayu na nrai, shingnrai, yup mayu shakut tim nmai yup hkraw wa ai. Blood pressure tsaw wa ai majaw yup jang jang mat wa sai. (lahta e tsun lai wa sai Coffee, Hpalap luq ai manghkang mung sai kadap shangun nga ai). Kade yup mayu shakut tim n mai yup hkraw wa ai, masin kahprap ai, salum kadap ai lam ni byin wa ai. North hte North rau shada shara mi kaw nmai tawn ai hpe atik anang tawn shakut nga ai majaw, shada da kanawng ninghkap gale pru wa mayu ai n-gun sha rawng mat ai rai nna, dai hpe atik anang jum tek tawn shakut nga ai hte bung nga ai majaw, hkumhkrang lasaw lasa sai lam ni hta, gangdun gangjen kang kahtet wa ai masa ni 84
pru wa ai re. Lama yup mat wa yang mung, hkumhkrang sai lam ni hta gang hkat, byip hkat re ai majaw yup mang n tsawm ai ni, yup dip dip ai lam ni byin wa ai. Nkau gaw yup let si nawng mat wa ai ni mung lawlaw nga ai. Dai hpe Contraction nga ma ai. Inglik ga malai hta mung, “Contraction is death, expansion is life” ngu tsun da nga ai. “gyip gyeng ai masa (contraction) gaw si mat, yawm mat, htum mat ai masa hte shabung da nga ai. Jat wa ai baw, myit pyaw shangun ai baw, ginlawm la ai baw masa (expansion) hpe gaw tutnawng galu kaba rawtjat ai masa hte shabung da nga ai.”
Dai hpe bai n-htang hku sawn yu ga; na a baw (North) hpe mungkan a dingda (south) maga bai tawn yu ga. Lachyum gaw, mungkan ga a dingda (South) maga, na a baw dingdung (North) hpe ‘(North + South or Negative + Positive)’ bai tawn yu ga. North hte South shara mi kaw rau bai tawn dat jang, shada hkap la ai n-gun (Law of Attraction or Force of Attraction) bungli galaw wa ai. N-gun langai mi tinang hpe gang wa ai (num hte la ngu yang mung tsun n shut ai). Kanoi hpe gang shamyan ai zawn, tinang a hkumhkrang, lasaw lasa, sai lam ni hta mung gang shamyan ai (Elasticity) n-gun shang wa ai. Dai hte maren tinang a hkumhkrang hta loi gang shaw jat ai zawn byin wa ai. Dai hpe Inglik ga gaw EXPANSION shingnrai, ELASTICITY mung nga ma ai (gang shaw jat ai). Kalang lang anhte ni yup rawt ai hte hkum chyan shamyan dat ai shaloi, grai nga pyaw dum ai zawn hkamsha ai, grau zeng nga dum wa ai (Relaxation). Dai majaw anhte ni, yup galeng ai shaloi dingda (south) maga baw shayawn yup jang ‘Force of Attraction’ bungli galaw wa ai, dingdung (North) maga baw shayawn yup jang ‘Force of Repulsion’ bungli galaw wa ai. Force of Attraction hta, hkumhkrang hta gang shaw jat ai n-gun (Expansion) bungli galaw wa ai, Force of Repulsion hta, hkumhkrang hpe kanawng, byip, jum tek ai n-gun (Contraction) shang wa ai. Hkumhkrang gang shaw jat ai hku yup galeng nga ai rai yang, yup pyaw, yup hkru, yup myit dik ai lam hkamsha wa ai. Hkumhkrang hpe jum tek, byip tawn ai hku yup galeng nga ai rai yang, masin kahprap, salum kadap, bawnu lasaw lasa sai lam gyip, shingnrai, yup dipdip ai lam ni byin wa chye ai.85
Masha gaw yup pyaw, sha mu jang galoi mung hkumhkrang hkamja nga lu ai. Ana ahkya machyi makaw ni n lu roi rip ai. Anhte a bawnu sai lam ni, galoi mung gang shaw jat ai n-gun (Force of Attraction) hte galoi shagu yup lu nga ai rai yang, galoi mung hkumhkrang sai lam hkawm ai kaja nga ai. Lusha shatkan atsawm rin lu ai hte, kaja ai hta grau kaja jat nga ai.
Dai majaw yup galeng ai shaloi galoi mung, Dingda (South) maga baw shayawn yang shayawn, dai nrai jang Jan pru (sinpraw/ East) maga shayawn yang shayawn, ndai lahkawng gaw hkumhkrang a matu kaja nga ai. (figure-16)
Mungkan hpungtang hpaji ninghkring ni Jan Pru (East) maga na man yawng ai hpe sawk sagawn hkaja yu ai shaloi, Jan Pru maga na n-gun gaw masha hpe jamjau n jaw ai (NEUTRAL) re ai lam tsun da nga ai. Ndai Jan Pru maga na lam gaw, kanawng, byip, jum tek ai n-gun mung nau n nga ai, gang shaw shamyan ai n-gun mung nau n nga ai. Nga yang mung lahkawng yan (force of repulsion = force of attraction) arah sha byin nga ai nga nna tsun da nga ai. Dai majaw Jan Pru maga baw shayawn yup jang, tinang a hkumhkrang mung amai sha nga nna, tinang baw shayawn ai maga na n-gun mung amai sha nga ai. Tinang mung yup pyaw, yup hkru nga lu ai.
Sinna (West) maga baw shayawn yup galeng na hte seng nna kadai hkrak hpa n-tsun tawn nga ai. Daini na hpungtang hpaji ni mung sawk dinglik hkaja dingyang rai nga ai. Sinna maga na n-gun hpe kaga bungli amyumyu hte seng nna chyawm gaw, sawk sagawn mahtai tam shapraw tawn sai. Raitim hkumhkrang yup galeng ai hte seng nna hpa mahtai garai n tsun tawn nga ai.
Hpungtang hpaji a kaga ga manaw hku bai tsun ga nga jang:-
North Pole (dingdung jahtum daw) hte South Pole (dingda jahtum daw) maga na shara yan gaw shada gang marawp hkat ai n-gun daju (magnetic centers) yan rai nga ai. North Pole maga na n-gun gaw, shi maga gang chyup marawp shalun la mayu ai n-gun 86
gaw aten tup hkrung nga ai zawn, South Pole maga na n-gun mung shi maga gang chyup marawp shakap la mayu ai n-gun mung aten tup hkrung nga ai. Mungkan dindung gaiwang daw shara (Northern Hemisphere) grupyin hta nga ai Indian Sub-Continent lamuga mahkra gaw North-Pole maga galoi mung gang chyup marawp shalun la mayu ai n-gun gaw aten tup bungli galaw nga ai hku re. North Pole maga de ndum shami myiman yawng, hkum dingnawm malawk pru mat mayu ai akyang lawm nga ai India Sub-Continent lamuga gaw shaning shagu 4cm lamuga hpe Central Asia de htawk sumpum shalun tawn nga ai. Dai majaw Himalaya bum hte Mansarobar bum tsaw yan gaw, prat hte prat masen hkrai masen jat wa nga nna, Indian Sub-Continent lamuga mahkra gaw gaungwi ngwi Himalaya bum de sumpum majawq magang wa ai lachyum rai nga ai. Dai majaw Indian Sub-Continent lamuga gaw shaning shagu 4cm lamuga tat sum kau nga ai.
Himalaya bum hte Mansarovar bum ni gaw pe 15,600 tsaw nga nna North Pole maga dingyawm dingnawm myiman yawng gang shalun hkrum nga ai lamuga sumpum jat wa magang rai nga ai. Dai hpe Inglik ga hku: “crash of the Indian sub-continent towards the North Pole.” nga nna tsun da nga ai. Mungkan lamuga hkrang gaw NP maga ni ai gaw NP maga, SP maga ni ai gaw SP maga myiman yawng nga ai – ndai yan a lapran mungkan ga na Shadip N-gun (Gravitational Force) mung nsim n sa bungli (control) galaw nga ai hku re. Dai zawn nga manga Indian Sub-Continent hpe chyup marawp shalun la nga ai ka ang Asa Dan shara (Central Asia) hkan na nlung bum ni gaw ja dik ai nlung bum hkrai tai nga ai. Dai gaw lamuga ting hpe chyup marawp la nga ai n-gun jat wa nga ai lachyum rai nga ai. Dai majaw Himalaya bumlang shagawng (Himalaya ranges) ni gaw prat hte prat masen jat wa nga nna, India Sub-Continent lamuga mung prat hte prat yawm hkrai yawm magang wa nga ai.
Anhte a hkumhkrang, myit masa, lasaw lasa sai lam ni mung, mungkan lamuga masa (geography) hta hkan nna shamu shamawt nga ai hpe anhte law malaw ndum ndam rai nga ai.87
Rai yang, anhte a hkumhkrang a lam hpe bai yuyu ga: Dai daram gang chyup marawp nga ai NP maga anhte a baw hpe shayawn nna yupra shang shagu galoi mung yup galeng ya nga ai rai yang, gang chyup ai dat (magnetic pull) gaw aloi sha gang shakap la lu ai dat hpan langai gaw ‘hpri’(iron) rai nga ai. Anhte a hkumhkrang hta hpri dat (element of iron) lawm ai ‘sai’ (blood) rawng nga ai re. Hkumhkrang hta kalang lang sai n-gun yawm, asit awat re ai (anemia) machyi makaw byin jang, sarawun ni kaw sa madun ai shaloi, hkumhkrang hta hpri dat (iron dat) yawm nga ai lam tsun dan ai. Hpri dat lawm ai lusha lawlaw sha ya na matu hpaji jaw ai.
Hkumhkrang kata na gawgap da ai sai lam ni gaw, salum kaw na ginrat ya nga ai re. Sai lam kaba ni gaw hkumhkrang lawu (lagaw) daw maga de awam ginlen yu hkrat wa nna, lahta (baw) daw maga de gaw sai lam ni gaungwi ngwi kaji mat ai hte ginlen awam lung wa nga ai. Baw chyawm tari (bawding) de ni wa, du lung wa magang, sai lam ni gaw grau she grau, kaji ai hta grau kaji jat wa nna, bawnu shara madang kaw du wa shaloi kara singgawng hta pyi grau kaji jat mat wa hkra lung awam du wa ai re. Rai yang, anhte a hkumhkrang kata hpri dat rawng ai ‘sai’ lu da nga ga ai. Lama hpri sharaw (magnet) hpe anhte a bawding ntsa kaw maraq tawn dat jang Hpri dat rawng ai sai gaw hpri sharaw (magnet) nga ai maga de she myiman yawng kanawng lung wa mayu na rai nga ai.
Dai hte maren, anhte a bawding hpe NP maga shayawn galeng yup nga jang, anhte a hkumhkrang ting na sai lam ni gaw NP de shayawn nga ai bawding maga gaungwi ngwi marawp lung mahkawng hpang wa ai. Rai nna bawnu sai lam ni hta dawn jan hkra sai ni du mahkawng wa jang, yup n pyaw wa ai. Hkumhkrang myit masin hta akren aren nga wa ai. Lu yup hkra raitim, amyumyu n kaja ai yupmang mang wa ai, yupdip dip wa ai. Myit simsa ai hte n lu yup ai. Jinat minla amyumyu jahkrit ai zawn nga ai ni hkamsha wa ai.
Anhte garai yup n galeng ai ten (vertically: hkumhkrang dingding nga ai ten) hta hpa manghkang n nga ai, hpa majaw nga 88
yang Gravitational Force a control n-gun hte anhte a sai lam ni atsawm hkawmsa nga lu ai hku re. Anhte a salum sailam a bungli galaw ai masa gaw, hkumhkrang hpe yup galeng sharawn (horizontally)dat jang Gravitational Force (GF) hte nhtan shai wa ai majaw, sai lam bungli galaw n-gun n lu wa ai. Hkumhkrang hpe dingding shadun tawn yang sha, salum sailam a bungli galaw ai masa gaw GF a n-gun hte atsawm matut mahkai hkat lu nga nna sailam ginlen ai lam atsawm hkawmsa nga lu ai re. Hkumhkrang hpe yup galeng tawn jang Gravitational Force a n-gun anhte a hkumhkrang kata bungli galaw n manu wa ai, n-gun dat n rap ra wa ai (imbalance). Shaloi, North Pole maga chyup gunglau nga ai n-gun hta anhte a sai lam ni ginlen hkawm lung wa na n yak ai, bawnu de sai lung wa na grai loi mat ai lachyum re.
Lama anhte a bawding hpe, galoi mung chyup gang marawp nga ai North Pole maga sha baw shayawn yup galeng nga ai rai yang, hpri dat rawng ai anhte a sai lam ni gaw gaungwi ngwi North Pole maga kahkyin pru le mat mayu ai lam tam wa na. Shaloi, NP maga shayawn nna yup galeng nga ai hkumhkrang hta n ji n mu lam ni (disturbed) byin wa ai: hkrit hpa, kajawng hpa yupmang shingran ni amyumyu byin pru wa ai: yupdip dip wa ai, myit ru myit yak ai zawn nga ai ni shi hkrai shi hkamsha wa ai, yup jangjang wa ai, kraw kata kade yup mayu tim hkumhkrang yup n hkraw wa ai.
Kalang, lahkawng lang n rai, galoi mung, anhte a yupra hpe NP maga sha baw shayawn hkyen lajang tawn nna yup galeng shaman nga ai rai yang, lani mi machyi makaw byin, hkumhkrang hta n-gun n rawng gawng kya nga ai shani Heart Attack, Brain Stroke, Brain hemorrhage ni byin wa na masa law malaw nga ai. Grau nna asak kaba sai ni hkumhkrang n-gun yawm ai ten yupnawng nawng let si wa chye ai. Dai majaw NP maga baw shayawn yup ai lam gaw mungkan shinggan de wam dam gale pru hkawm mat wa mayu ai ahkang hpyi lajin nga ai hte bung nga ai. Kalang lang anhte a hkumhkrang hpe tawn ai masa n jaw jang, anhte a salum bungli galaw nga ai masa gaw, htam mali hta na htam masum gaw shinggan de madawn male pru mat wa mayu ai n-gun mahtang grau kaba nga
ai re. Dai hpe Gravitational Force a gang shadip shingdang sharai tawn ai Control kata kaw kalangta hkala nba nhkrum ai lam sha rai nga ai, raitim galoi shagu NP maga sha baw shayawn yup nga yang lani mi machyi makaw kaba ni byin wa chye ai. Anhte a bawnu gaw ga numhpu daram maza kachyi mi mung shang n hkam ai shara re, kara singgawng hta pyi grau kaji ai sai lam ni di wa nna bawnu hta shang wa jang brain hemorrhage, brain stroke, heart stroke ni byin wa nna masha asak ngut kre mat wa ai lachyum re.
Si ai ni a matu chyawm gaw, hkumhkrang shinggan de asak wenyi pru le mat wa sai majaw, shi a matu dingdung (North Pole) maga de baw shayawn sharawn tawn ai gaw kaja dik ai lam rai nga ai. Yawng mat wa ai wa a hkrunlam hpe grau yawng mat wa manu hkra, lam jahkrang garum ya ai lachyum rai nga ai. Shi a asak wenyi hpe lam masan, lam hpaw, lam madun dat ya ai mung tai nga ai. Shi a asak wenyi mung jamjau jamhkau dutdang lam nbyin hkra atsawm hkawmsa mat wa lu u ga matu NP maga de baw shayawn ya ai lam rai nga ai. Dai majaw hkrung ai ni gaw NP maga baw shayawn nmai yup ai. (figure-13,15)
Matsing hpa:
Kaning re ai ni gaw Sinpraw maga (East) baw shayawn yup ra ai kun? Kaning re ai ni gaw Dingda maga (South) baw shayawn yup yang kaja ai kun? Ayurved hpaji hta numhtet da ai lam gaw; Dum nta kun dinghku n de (ascetic life) ai ni; hpunggyi, pungna, wajau, mama, ndai ni gaw galoi mung Sinpraw maga baw shayawn yup yang grau kaja ai (hkumshan ra marin ai myit ni kashu kabrawng nbyin shangun ai: hkumhkrang hpe Neutral tawn da lu ai). Raitim, kun dinghku dum nta de ai ni, madu jan madu wa, kashu kasha shangai chyinghkai na ni, mungkan ga na ngamu ngamai amu bungli galaw ai ni (domestic life) yawng gaw Dingda (South) maga baw shayawn yup yang grau kaja ai nga nna numhtet tsun da nga ai.
Hpa majaw nga yang, Dingda maga gaw hkum sai shan a n-gun hpe grau sharawt jat ya nga ai atsam kaba nga ai. Madu jan madu wa ni kashu kasha shangai shaprat, hkumshan kanawn majum na shaloi, dingda (south) maga baw shayawn kanawn mazum ya ai lam gaw hkumhkrang myit masin mahkra hpe n-gun jahpring ya lu nna hkritung na ma a matu hkamjalam lu shangun nga ai nga nna Ayurved hkamjalam hpaji hta tsun da nga ai. Raitim, sinpraw (east) maga baw shayawn kanawn mazum ai lam hpe gaw, hkumhkrang myit masin a matu kraw hkritung na bawngring lam hta neutralize shabyin ya ai nga nna Ayurved hpaji hta kahtap tsun da nga ai.
Mungkan Lamuga Jut shagu hta yup galeng ai ladat mai shabung a nni?
Baw shayawn yup galeng mai ai masa gaw, mungkan lamuga masa (geographically) hta hkan nna shai mat wa ai re. Lamuga jut shagu hta n bung ai. Tinang du ai lamuga shara hta chyoi chye ai ni hpe hpaji hpyi ai gaw kaja dik re. Gashadawn: South America mungdan de du wa jang, South maga baw shayawn nmai yup ai. Australia lamuga shara de mung South maga baw shayawn nmai yup ai, raitim North maga gaw mai ai. Mungkan dindung gaiwang daw (Northern Hemisphere) lamuga shara (Asia dan lamuga: Indonesia mungdan hta lai, China, Russia, Japan, India, Philippines hte Middle East muslim mungdan) ni yawng gaw North maga baw shayawn nmai yup galeng ai.
Mungkan lamuga hkrang n bung ai masa hpe grau danleng ai hku tsun ga nga jang: Mungkan dindung grupyin daw shara (Northern Hemisphere) hta hka pipe hpaw dat jang, nayi kri ai masa (clock wise) hku hka hkrat nga ai (lahkra maga gayin ai masa hku nna hkrat ai). Raitim, Australia mung de hka pipe hpaw dat jang lapai maga gayin ai masa hku nna hka hkrat nga ai (anti-clockwise). Mungkan lamuga ka-ang shingra jarit (Equator Line of globe) gren nga ai shara, gashadawn: Africa lamuga shara mi hta ka ang jarit gren nga ai shara kaw na pe 5 ndai hkran, wora hkran shara garan nna, hka pipe hpaw dat jang, Northern Hemisphere de kadang ai shara maga gaw hka hkrat ai masa clockwise rai nna,
kaga maga mi de na hka hkrat ai masa gaw anti-clockwise rai na rai nga ai. Jit ji ai shaloi mung dai hte maren sha mu lu na rai nga ai. Dai gaw mungkan a lamuga masa ni kachyi mi hta shai hkat wa lu ai lachyum rai nga ai. Lamuga hpaji lakchyoi ni tsun da ai hku nga yang, mungkan dinghta ga a lamuga hkrang ni gaw gaungwi ngwi North Pole, South Pole shara ni yawng galai shai wa na re nga nna tsun da nga ai. Shaning sen, mun,wan (billions of years) kahtap nna galai shai wa na lam tsun da nga ai. Mungkan a dingdung, dingda lamuga masa galai shai wa ai hta hkan nna, mungkan ga a system ni mung yawng galai shai wa mai ai lam tsun da nga ai. Mungkan a masa galai shai wa ai hta hkan nna, anhte a chye na hkapla ai masa ni mung galai shai wa ra na rai nga ai. Raitim shinggyim masha ni gaw mi moi na lagaw hkang dingsa sa hkan man mat sai myit masa rai wa sai. Hpa majaw nga yang chyoipra ai laikabuk (scriptures) ni hta Clockwise (anti-clockwise hku hkansa nga ai ni gaw anti-clockwise hku sha hkansa nga na, clockwise hku hkansa nga ai ni gaw clockwise hku sha hkansa nga na) hku hkawmsa nga na matu matsun tawn da nga ai. Dai majaw mungkan galai shai nga tim, shinggyim masha gaw galai shai hkraw na nrai ma ai. Dai gaw laikabuk ni a manghkang kaba mung rai nga ai.
Yup ai Hkrang: (figure-16,17)
Yup galeng ladat hte yup ai hkrang kaga-ga re ai. Yup galeng ladat gaw, dingdung dingda, sinpraw sinna hpe madung tawn ai. Yup hkrang gaw hkumhkrang hpe tawn ai masa rai nga ai.
Shani ka ang shat sha ngut ai hpang galeng hkringsa mayu yang, pai maga shawng yup galeng yup hpang mat wa lu yang kaja ai. Shingrai pai maga dingyang galeng yup nga lu yang grau kaja ai. Hpa majaw nga yang anhte a shatkan rin mahkawng ai shara (Epigastrium) gaw judai a pai maga de nga nna, pai maga hkumhkrang hpe galeng tawn jang, dai shatkan ni mung atsawm galeng shanu nga manu ai rai nna hkumhkrang hta atsang awang (Relaxed) byin shangun nga ai. (Ma kasha ni kalang lang yup ai shaloi, bukda ni hpara naw ai hkrang hte lata lahkawng hpe baw hte bawhkum lapran matep yup ai zawn, pai maga shawng galeng yup hpang ra ai).
Shana shat (dinner) sha maq ai hpang rai yang, kalangta n mai yup galeng ai, n law htum minute 30, 40 a hpang she yup galeng yang kaja ai. Hpa majaw nga yang, jan shang ai hpang anhte a shatkan rin ai wan dat n-gun (agni) gaw n-gun shayawm hpang wa ai majaw hkumhkrang hpe loi lam hkawm shamu shamawt ya ai rai yang, shatkan atsawm rin la lu ai. Dai majaw shana shat sha maq ai hpang loi lam hkawm kau ya yang kaja ai. Shingnrai lam n hkawm yang, lagaw hpe shingdu de hputba-pi hkumba tawn (karate sara ni muksu dung ai hkrang) nna minute 20 daram (bhajrasan) dung ya yang grai kaja ai.
Bai nna yup galeng ai shaloi kan kaw na nsa shapraw, nsa sa shaman lu yang hkamjalam a matu akyu grai kaba nga ai. Kaga ten gsd. bungli galaw ai ten hkan gaw sinda kaw na n sa sa shaman lu yang hkamjalam a matu grai kaja ai. Shana yup ai shaloi, shingma hpe yupra ntsa galeng tawn nna, n-ga kau yup galeng ai ladat mung grai kaja nga ai. Lama na shana yup ai ten, n mai yup ai (yup jangjang) zawn re manghkang nga wa jang, hkra maga hkumhkrang hpe galeng yup hpang wa na (shana na yup ai shaloi). Hkumhkrang hpe hkra maga galeng dat ai hte pai maga na ladi hku kaw na nsa sa (Chandra nadi/left nostril) tawn na. Pai maga na ladi hku nsa sa ai n-gun (Left unilateral forced breathing; chandra nadi) gaw hkra maga galeng tawn ai hkumhkrang shamu shamawt masa hte matut mahkai nga ai. Dai majaw pai maga na ladi hku n-gun nsa sa nga yang, yup mayu wa na. Raitim hkra maga na ladi hku n-gun (Right unilateral forced breathing; surya nadi) nsa sa nga yang, yup n mayu hkraw ai.
N-ga kau yup galeng ai ladat gaw hkumhkrang a matu grai hkamja ai. N-ga kau yup ai shaloi anhte a lata lahkawng yan hpe sinda hte shatkan matut nga ai lapran maraq yup ya yang mung grai kaja ai (Lamuga Shadip n-gun: Gravitational Force anhte hkumhkrang hta atsawm bungli galaw shang lu ai lachyum re).
Bai nna yup rawt ai shaloi galoi mung, pai maga hku nmai yup rawt ya ai. Hkra maga hku yup rawt ya ra ai. Anhte ni jahpawt dum wa, myi hpaw wa ai shaloi, tinang a hkumhkrang gara maga mi galeng nga tim, lama hkra maga de n rai taw nga jang, abwi sha hkra maga tinang a hkumhkrang hpe gayin sharai la nna, abwi sha yup rawt ya mai ai. Tin shapun nrai ra ai. Figure (19)
Yup rawt ai shaloi hkra maga shawng yup rawt ai hkrang. (figure -19)
Grai jaw dik ai yup galeng ladat gaw ma ni yup ai shaloi na hkrang hpe Ayurved hpaji hta grai jaw dik ai yup galeng hkrang (Ideal Posture) hku masat tawn nga ai. Ma ni yup ai shaloi, lata lahkawng hpe (lahta e mung tsun sai) baw hte bawhkum lapran matep tawn nna, lagaw langai mi hpe langai a ntsa maraq yup ai. Npu na lagaw hpe latsawn tawn nna, ntsa de maraq tawn ai laga hpe loi magaw tawn let yup galeng ai hkrang hpe (Ideal Posture of sleeping position) hku masat da nga ai. Hkumhkrang hpe hkra maga lama yup galeng tawn ai rai yang, pai lagaw n tsa nga na, hkra lagaw n pu nga na, npu na lagaw hpe loi dingding latsawn tawn nna ntsa na lagaw hpe loi magaw tawn nna yup ai hkrang gaw jaw dik ai hkrang rai nga ai. Ma kasha ni law malawng yup ai shaloi, hkumhkrang n hkrem hku yup ai grau mu mada ai. Dai majaw shanhte galoi mung hkruhkru yup lu nna galoi mung hkamja nga lu ai.
Q Shatkan hpe dip nna yup galeng nga mai a nni? (figure -18)
Numsha ni masum mali ya (kade ya rai na kun?) shata hking sa ai ten, hkumhkrang pujat lasaw lasa ni hta kang machyi ai hkamsha lam a majaw, hkumhkrang shatkan hpe yupra ntsa bawhkum kaw dagup tawn nna jahkring jahkra shagum galeng ya ai lam chyawm gaw nga chye ai. Dai hku shagum dip galeng ya ai lachyum gaw, dai ten (hking sa ai ten) shanhte a kraw kata na lasaw lasa, pujat (wombs) ni hta loi kang (expand) mayu ai zawn nga hkamsha lam ni hpe loi dip tek tawn ai masa hte jahkring jahkra shatkan n-gun hte yupra ntsa shagum galeng ya ai lam re. Shaloi lasaw lasa pujat ni hta kang machyi ai lam loi hkyamsa shangun ai. Hking sa aten hkumhkrang hpe amyumyu hku control n lu galaw tawn ai rai yang, aten galu hta hkamjalam hta ahtu hkra wa chye ai, dai majaw dip hkang tawn da ai lachyum re. Shatkan n-gun hte jahkring jahkra hkumhkrang hpe shagum galeng tawn ai gaw numsha ni sha mai ai. Dai pyi shi a hking sa ai ten daram sha mai ai (4 ya rai kun, 5 ya rai kun). Wa La ni dai hku shatkan n-gun hte yup galeng shaman tawn jang, prostate enlargement (hkangbong ana/jinghpa ren), appendicitis machyi makaw ni byin wa chye ai. Dai majaw shatkan n-gun hte kalang lang, yup galeng ai gaw numsha ni hta lai nna nmai ai. Raitim aten galu a matu nrai. Kaja nga yang kade a matu mung shagum galeng nna yup ai gaw n kaja ai.


c: text/html

text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Mare kaba hte tsan ai nam kahtawng de koi yen nga ai hpyen yen mungshawa ni matu hkamja lam makawp maga lam hte seng nna garum ntum grai ra ahkyak nga ai lam Kachin Backpack hkamja lam lanawn lakawn hpung kaw nna chye lu ai.
Grau nna Njang yang ginra na Bumra Yang Hpyen yen dabang gaw mare kaba hte tsan ai majaw, hpyen yen ni a hkamja lam hpe grai myit tsang ai lam Backpack wuhpung na lit nga salang langai ndai zawn tsun ai.
“Tsi mawan sa du garum lu ai raitim, hkamja lam yu gawn lajang ya na tsi du ni bai n nga ai majaw, shanhte a matu ahkyak dik gaw hkam ja lam rai taw nga ai.”
Lu hka nsan ai majaw hte du hkra ladaw kasi gahtet ai masa a majaw, hpyen yen ni hta ka nana hte kaga machyi makaw nkau hkrum sha nga ai lam chye lu ai.
Kachin Backpack Health Worker Team (KBHWT) wuhpung gaw asuya n re ai laksan hkamja lam wuhpung rai nna, asuya hkamja dap ni nlu dep hkap ai bum gahtawng buga de na mung shawa ni a hkamja lam hpe yu gawn lajang taw nga ai wuhpung re.
Ya ten na majan a majaw hprawng yen nga ai mung shawa ni a hkam ja lam a matu garum mayu ai re yang 09422458473 hta matut mahkai mai ai lam chye lu ai.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Myen asuya dap hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung, KIA, lapran bat lahkawng laman lahkawng lang gasat gala ai lam gaw Lahta Sammung, Kutkai ginwang kata June 17, bat Masum Ya jahpawt daw byin wa sai re.
Kutkai a sinna-dingdung maga KIA Dapba (4) npu Dung (8) Kaleng ninghtawn rung daju ai Nawng Maw Bum de Myen hpyen hpung ni htu lung wa ai majaw akajawng gap hkat wa ai re nga, KIA Dapba (4) hpyendu langai ya na zawn tsun ai.
“Myen ni htu lung wa ai gaw masum mali ya daram rai sai, jut masum kaw na htu lung wa ai re. Tat-ma (88) hte kaga dap ni lawm ai hpyen hpung n-gun yawng 400 daram re” nga nna bat Masum Ya shana de tsun ai re.
KIA Dapba (4) ginwang salang ni Kaleng Ninghtawn Rung kaw du nga ten, htu lung wa ai Myen hpyen hpung hte ninghtawn rung shimlam la ya ai KIA Dapnawng (29) hte hkrum katut gasat poi byin ai re lam, lahta na KIA hpyendu wa tsun ai re.
Lai wa sai bat mi jan Muse ginwang kata KIA Dapba (6) npu Dung (9) headquarter Htan Hpa Bum hpe June praw 6, 7 hta Myen hpyendap Tat-ma (88) hte (99) pawnghpawm hpyen hpung kaw nna sa htim gasat zing ai lam galaw lai wa sai re.
Mungkan COVID-19 ana zinli byin nga ai ladaw, jahten sharun hpung ngu masat ai Rahkai AA hte byin ai majan hta lai nna, ngam ai shara ma hkra mungdan ting madang May 10 kaw nna August 31 du hkra majan jahkring tawn ai lam, Myen hpyendap ndau da tim, Lahta Sammung e KIA hpe ‘ginra jasan jaseng masing gabaw’ hte htu gasat ai lam ni galaw nga ai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Chyum Munu Rev. Dr. Lahtaw Gum Se: “Ningtawn Ningla Ngang Grin Masha Tai Ga”
(Jinghpaw Shiga Dap, KNG, hta lai sai 2008, January praw 1, hta tang madun sai, Jinghpaw Chyum Hkawlik munu, Rev. Dr. Lahtaw Gum Se, a Shaning Ningnan Ramma Shatsam Mungga hpe 2020 Shaning Ningnan hta kalang bai tang madun dat ai lam re.)
Buga kata shara shagu, mungdan kata shara shagu, mungkan mungdan shara shagu bra chyam nga pra nga ai kashu kasha, Jinghpaw Wunpawng Ramma ni hpe (2008 ning a) Shaning Ningnan Shatsam Shiga shana dat mayu ai law.
Hpan Karai e masat shalat ladaw da ya ai mungkan prat, Hkristu a prat ladaw shaning langai mi lai di nna, shaning ningnan ladaw langai bai shang wa lu saga ai majaw kabu gara let asak aprat naw ram ai, amyu hte mungdan, shinggyim masha hte mungkan a myit mada shara ningbaw ningla maka rawng ai Ramma shayi shadang yawng, Hpan Madu hte rau ngwi pyaw hkam kaja nga myit ga, akyu hpyi garum ya ai.
Mungkan pinra mungdan shara shagu magam bungli amyu myu hte hpaji hparat amyu myu hte shakut shaja hkawm nga ai, Jinghpaw Wunpawng Amyusha Ramma ni hpe Numhtet Ga tsun jahta mayu ai lam amyu (3) myit dum lu ai. Dai gaw shingran (vision) hte seng ai lam re.
No.1 SHINGRAN
Lam langai ngu na hta, Ramma hkum shagu kanang nga, hpa baw galaw timung, tinang a asak hkrung lam hpe myit shingran madung tawn da nna shakut ga. Hebre masha ni a ga malai hta, “Shingran ga n nga yang, mung masha ni gumlu gumlang rai ma ai” (Ga Shagawp 29:18) nga ai. Myit shingran n nga ai wa gaw myit madung n rawng ai majaw kam mara rai nga nna, lachyum n pru ai hku hten za mat wa nga ai.
Jinghpaw Wunpawng Ramma ni gaw myit madung rawng ai, akri rawng ai, nli rawng ai hkrai rai ga. Masha amyu kaga ni hpaji chye ai zawn chye na hpe sha shakut ai, masha ni lu su ai zawn lu su na hpe sha shakut ai, masha ni hkik hkam ai zawn hkik hkam na hpe sha shakut ai gaw n ram ai. Masha hte bung shakut ai sha re majaw ”Ningtawn Ningla, Ngang Grin ai Masha” n tai lu na re. Ningtawn Ningla Myit Jasat hpe myit shingran madung tawn da nna, sadi sahka kang ka rai akyu hpyi let shakut hkawm nga ga.
No.2 SHINGRAN
Lam lahkawng ngu na hta, Ramma masha hkum shagu gaw mungkan shinggyim masha hkrai rai nga timung, amyu langai ngai hte seng ai amyu masha hkrai rai ga ai. Gara amyu hte mung n seng ai masha gaw n nga ai. Rusai (roisai) maka hku rai rai, tara lam hku rai rai, mung masa hku rai rai, htunghking dinghku masa hku rai rai, amyu langai ngai hte seng ai hkrai rai na re. Amyu langai ngai hta gaw sari rawng rawng shanglawm ra nga ai. Dai shaloi she Myit Shingran madung mai lu nga ai. Myit madung mung ngang ngang kang kang rai na rai nga ai.
Jinghpaw Wunpawng Ramma ni a matu gaw: Jinghpaw Wunpawng amyu Na a Amyu re. Jinghpaw Wunpawng amyusha a matu, Nang hpa baw manu dan na dawdan da nit ni? Na a sari gaw Jinghpaw Wunpawng a sari rai na re. Jinghpaw Wunpawng a sari mung Na a sari rai na re. Nang manu dan ai sari rawng yang, Na a Amyu Jinghpaw Wunpawng mung manu dan ai sari rawng wa na re.
No.3 SHINGRAN
Lam masum ngu na gaw, tinang a dai daw dai hpang buga a lam rai nga ai. Anhte Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni gaw mungkan masha mung rai nga ga ai hte maren, mungkan ting gaw anhte a nga shara rai nga ai. Rai timung, mungkan ting byak hkawm nna sha masha tai mai ai n rai. Hpan Karai gaw amyu langai ngai hpe mungdan langai ngai masat la shangun nna, masha langai ngai hpe buga lamu ga langai ngai madu la shangun nga ai. Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni laika lu ai, jawng lu ai, jawng lung chye ai kaw nna, mungkan shara shagu bungli hpan amyu myu hku nna du hkawm lu saga ai. Rai timung, anhte buga lamu ga n lu ai ni n rai ga ai.
Anhte Mungdaw mungdan nga ai, buga lamu ga lu ai ni rai nga ga ai. Dai ning gaw Jinghpaw Mungdaw lu masat la ai shaning (60) ning hpring ai Manau Poi kaba hpe 2008 ning January (5) kaw nna (11) ya du hkra, Shata Pru Manau Pa kaw Manau Poi kaba hku nna galaw na rai saga ai. Jinghpaw Mungdaw ngu ai anhte a buga lamu ga hpe anhte kade wa manu shadan jai lang lai wa saga ni? Du na prat shaning ni hta gara hku manu shadan jai lang na myit shingran lu nga ga ni?
Ramma ni hpe myit sumru shangun mayu ai law. Ndai prat gaw ”Software” sut hpe jai lang nna ngamu ngamai lam tam ra sai prat rai nga ai. Dai ”Software” shaw shapraw la lu ai ”Hardware” nhprang rai shaw kau ma wa nga saga ai. Hardware nhprang rai shaw kau ma mat jang “Software” kanang na n shaw lang lu sai majaw, hpaji chye ninglen matsan wa na tsang ra ga ai.
Hkai nmai nli naili hkai shatut nna, lusha shapraw lu ai lamu ga sau ni hpe mung ahkut kabai kau ma wa saga ai. Lamu ga hkraw mat jang hpa baw lusha shapraw nna asak hkrung na kun? Dai lam ni mahkra hpe chye hpajang na gaw Ramma ni a lit madung mung rai nga ai. Grai kam ai.
Jinghpaw Wunpawng Buga hpe kadai makawp maga na, kadai gaw sharawt na gaw prat ram ai Ramma ni a lit rai sai. Ya aten gaw sut masa hku nna yu yang, gat lawk sut masa (Market Economy) kaw nna, hpaji hpaga sut masa (Knowledge Economy) de rawt galai wa nga ai prat re majaw gaw grai lawan la nga ai. Chyoi Pra ai Chyum Laika hta hpaji hpaga chye ga na shadum da nga ai (Ga Shagawp 3:14).
“Ngai shu…Ngai sha Ramma ni e, Jinghpaw Wunpawng buga mungdaw mungdan hpe hpa baw hpaji ladat hte hpaga amyat tam nna sharawt gaw gap mat wa na lam myit shingran shaw lang saga ngu shatsam dat ai law…”
***Matsing: Sara Kaba Rev. Lahtaw Gum Se gaw Nawngnang Jinghpaw Wunpawng Chyum Hkawlik a jawngup hpe 1966-1992 ning laman galaw wa sai rai nna, dai hpang Jinghpaw Mungdaw Kahtawng Ningchyawng Sasana a Tingnyang-up magam lit hpe galaw gun hpai lai wa nna, 2018 ning April 14 ya shani, Madu Yesu hta yup pyaw mat wa sai re.)


text:
2018 ning December shata 15 ya shani hta Myen hpyen bungli dap a (71) ning hpring masat n’htoi hta, China-Pakistan mungdan ni kaw nna 2007-2008 kawn galaw shapraw da ai, JF-17 hpyen gasat jet nbungli ningnan 4, hkrun lam hkawm ai ni jawn ai hpan ATR – 72 n’bungli 2 hte, hkye mawoi ai hta lang ai ABS 365 helicopter 1, yawng rai yang 7 hpe, lamang galaw ai shara hta shachye ya let madun dan ai lam galaw ai hpe chye lu ai.
“ JF – 17 hpyen gasat n’bungli ningnan gaw, hpan shagu mai lang ai, grau nna Pakistan hpyen nbungli dap hta lang taw nga ai, shi hta madang 1,2,3 ngu garan da nna, Myen mung a matu gara madang mari ai hpe gaw grai nchye lu shi ai, rai ti mung shi a manu gaw US$ wan 28 kaw nna wan 32 du hkra nga ai” ngu zai ninggawn masan maram hpung a ningbaw Dr. Nai Swe Oo hku nna tsun dan ai hpe matut chye lu ai.
Myen hpyen dap hku nna, Ndai hpyen gasat n’bung li hpe mungdan magawp maga na matu yaw shada let mari ai ngu tsun nga tim, Myen hpyen dap a akyang gaw, n’bung li laknak ni mari ngut jang, Myen mung amyu bawsang rawt malan hpung ni hpe gasat gala ai hta, chyam yu let lang ai lam nga ai hpe chye lu ai.
Myen hyen dap gaw, Myen mung dan a budged kaw nna, ra ai hku laknak ni mari na lam hpe 2008 gawda ai tara hta, ahkaw ahkang hku masat da ya ai majaw, Myen uphkang Asuya hte rapdaw kata hta nmai jahta, n’mai pat hkum nga ai.
REF: BBC News
Ja Tawng Naw


text:
September 4, 2021
Anhte San Luka College hta dai ning Chyum Jawng hpe Covid 19 ana zinli a majaw nlu hpaw mat ai rai tim, yawng a matu akyu nga ai magam bungli ni hpe galoi ten hta rai tim shanglawm let galaw nga ai Chyum Jawng rai nga ai. Ya aten san Luka College a npu hta Covid 19 Response Team hpe hpaw nna masha ni a asak hpe hkye mawoi ai lam ni hpe mung galaw nga ga ai. Ndai magam byin tai wa ai lam gaw anhte a hpung masha ni hpyi shawn ai hte hpaji jaw la ai lam law law a majaw laiwa sai shata bat lahkawng daram hta comitte hpaw la nna hpang wa ai re. Yaw shada lam gaw Masha langai hkrai a asak gaw manu dan ai ngu ai lam re. Ndai wu hpung hpe chyoi chye ai Tsidu ni, ap nawng ai ramma ni hte nawku hpung a kanu kawa sara ni hte lata gindun let galaw sa wa na rai nga ai. Galaw sa wa na ladat gaw covid byin nga ai ni hpe Home care galaw na, yoga chyep ya na, tsi mawan jaw na, htu na ya na hte Oxegen ra ai ni hpe garum la na lam ni rai nga ai.


text:
Miwa gum san mung dan pru shang lakmat nlu ai sha bungli sa galaw nna rim hkrum ai masha ni hpe Miwa asuya balik ni kawn December (18 ) ya shani Laiza balik Dap de bai sa ap ya ai lam na chye lu ai.
Ndai zawn rim hkrum ai ni gaw Miwa gumsan mung dan de bungli sa galaw ai ni,mung chying masat nlu ai zawn re ni ,pru shang lakmat n lu ai ni, Miwa mung kata hkring hka nga a hkang lak mat n galaw da ai zawn re ni hpe Miwa Asuya ni kaw rim ahkyak la nna bai sa n htang ya ai lam re .
Matut nna ndai zawn rim hkrum ai lam n byin na matu laiza muk lum hku nna mung wunpawng mung dan shanglawt Kongsi hku nna mung seng ang ai hpyen yen dabang ,mare shara shagu de laika hku nna sadi jaw n dau shabra ai lam ni galaw nga ai re, matut nna ndai zawn rim hkrum ai lam nbyin na matu pru shang lak mat lang na she hkawm sa ga nga nna Laiza Muklum Balik Dap Dabang Up Chya`Hkyi Bawk Naw tsun ai.
Dai ning laman hta Miwa Asuyamung dan kaw tara nshang nga ai majaw rim hkrum ai masha ni hpe Miwa balik ni bai sa ya ai gaw 2 lang rai sai hte rim hkum ai masha yawng marai (58) rai sai lam chye lu ai.
[ ndai shiga mabyin hpe bai mara dat ai gaw, tinang a mungdan, shadik jahpang lamu ga, awmdawm ahkang aya hte, mungdan masha a manu kade ahkyak ai hpe chye shangun mayu ai, Miwa ni anhte Wunpawng ginra hta wanlu wang lang hkawm sa lu taw nna, kam ai hku galaw mai ti mung, anhte gaw n’mai nga ai, dum hprang na matu !!! ]
REF: Sha wa ndau Ja Tawng Naw


text:
Ndai laman bai byin hpang wa ai majan hte seng nna Wunpawng ginra de Myen hpyen ni a zai ladat masa hpe tang madun dat ai.
Dung 26 Majan shiga
2018 Dec 15 ya jawhpt hkying 11:00 Am kaw nna 02:00 pm laman hta, Dap Ba ( 9), Dung (26) na myutsaw hpye hpung ni hte Myen tai dap Hk.M.Y (120), hte Sam Hkyeng pawng hpawm hpyen n’gun 80 jan hte Tung Pyin, Maisak kawng ( ginjaw dap) hta laja lana majan byin ai lam na chye lu ai.
Majan gasat hkat ai hta, n-gun n’bung ai majaw myutsaw hpyen hpung ni hku nna tinang post hpe jahkring mi gan yen kau da ai rai tim, shana daw hkying 03:00 PM kawn 07:00 PM laman, KIA hpyen hpung ni bai wa htim gasat dang la lu sai lam chye lu ai.
1) Gumsheng Majan gasat ladat
Lahta na majan gasat ai hte, shaning galu gasat sa wa ai hpe maram yu jang, Myen hpyen ni hku nna, Mung masa hku simsa lam lu na hta, amyu sha ni a rawt malan hten za, htum mat wa na sha ra sharawng nga ai. Dai majaw n’gun kya na ngu ai post hte, shanhte a matu sut hpaga lam grau shang wa an post ni hpe gasat tik tik di ng ai.
2) Amyu Bawsang Manghkang shabyin ai lam
Myen hpyen ni gaw, Wunpawng ginra hta, Sam hkyeng, Lisu, Ravang ni hpe laknak shakap ya nna, KIA ni hpe gasat ai shaloi shanhte hte pawng nna gasat woi nga ai lam hpe yu jang, Jinghpaw hte laga amyu bawsang ni a lapran amyu manghkang byin wa hkra lajang nga ai hpe mu maram lu ai. Lani mi na ten hta, mungdan lu wa ai shaloi, shada majan gasat ai masa de gale wa chye ai.
3) Mung Masa shagyi byek hkra galaw ai ladat
Ndai gaw, Sarama Nang Pu, Sara Lum Zawng, Sara Zau Jat ni hpe n’tara ai hku tsaw htum ari daw dan ya ai, dai hpe ninghkap ai hku nna, shawa n’gun madun ai Shayi Sut Seng Htoi, Sara Brang Mai hte Tara kasa Seng Hkun Aung ni hpe kalang mi bai tara dara hkurm ai. Dai sha n’ga Dec 11 ya shani na ninghkap shawa n’gun madun ai lamang hpe woi awn ai, Sara San Aung hte Sarama Lu San yan hpe Myen tara rung hta kalang tara dara hkrum nna lap mun mi hpra dam hkam shaung ai lam ni hpe yu jang Myikyina muklum hta mung masa hte seng ai lam, Asuya hpe ninghkap ai lam ni hta, kachin myu sha ni hta woi awn ningbaw ni n’pru wa lu na hte, n’gwi woi awn na matu lajang nga ai hpe asan sha mu lu nga ai.
Ja Tawng naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Jinghpaw Mungdaw Manje daju Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap nkau hpe Myen hpyendap gaw Drone hte kyin yu yu ai lam Free Burma Rangers January 29 ya shani tsun ai re.
Chyauk Hpya Myen hpyendap kaw nna KIA dung 12 hte dung 27 dap daju ntsa kaw nna Hpyen Drone hte gawan yu ai nga nna ndau da ai re.
Bai nna Myen hpyendap gaw hpakan e ntara gumhpraw hta sha ai lam, Machyang Baw e mawdaw gau ai masha langai hpe sinat gap bun ai lam, Danai Awnglawt mung shawa ni hpe pat hkum ai lam ni galaw ai nga nna ka da ai re.
Jinghpaw mungdaw Waimaw ginwang, Gang Dau yang ginra, Manje ginra ni hta mung majan byin wa ai rai nna, lahta Sam mung e mung majan 9 lang byin ai lam tsun da ai.
Bai nna Balawng Amyusha Rawt Malan Hpung TNLA hte Myen hpyendap a majan ni hpe mung tang madun tawn ai re.


text:
Ndai masum ya laman hta, Jinghpaw mung hte, Wunpawng myu sha ni hta byin hkrum hkra ai lam ni hte seng nna tang madun dat ai.
- 19 Nov , Nam Maw Hta Ye-Ma-Say hte Balik ni Manghkang byin
Nov shata 19 ya hta, Ye-ma-say hta ni hte San Shwe company sin ai balik, hpyen la ni manghkang byin ai hta, ye-ma-say hta ai masha langai mi sinat machyu pala hkra nna, company wang na dum n’ta nkau mi wan nat hkrum ai lam shiga chye lu ai.
Masat da ai aten grai n’du shi ai laman, ye-ma-say hta ni marai 1500 darm shang hta na hkyen ai hta, balik ni hte mang hkang byin nna, sinat gap nna hkum ai hta, asak 35 re ai Ma Aye Than hkala hkra nna si mat ai lam shiga na lu ai.
- Myen Shamu Shamawt Shiga
Nov shata 17 ya shana hkying 11:45 pm daram hta, Sumpra bum lam maw maga hku nna, Mali hka hku maga de mung shawa mawdaw kaba masum hta mung shawa hkrang hku hpun nna yan lung mat ai wa ai majaw, Myen ni a zai ladat hte, hpyen man lajang wa ai masa hpe maram lu nga ai.
- SSA & TNLA hte RCSS Man Pying Kaw Kasat Hkat
Nov shata 17 ya shani hta Lashio, ninghtawn Man Paying kaw TNLA & SSA hte RCSS ni gasat poi bin ai hta, majan hprawng makoi ai mare masha Nhku Gam a madu jan Ma Lawt asak 60 daram hpe RCSS ni gap sat da ai hpe chye lu ai.
REFf: Shawng Lam Shiga
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Madang tsaw ai Miwa hka dap ‘trainer jet’ shawng n’nan pyen rawt lu ai gaw ahkyak ai labau masat dingsat langai re nga, pyenli galaw shapraw ai Guizhou Aviation Industry Corporation tsun ai.
Marai lahkawng-jawn, hka dap pilot shaman shakyang jet, JL-9 shawng n’nan pyen hkawm chyam ai lamang hpe May 12 ya shani Anshun Nbungli Daru, Guizhou mungdaw e galaw ai nga nna, May 13 company ndau hta mu lu ai.
Hpyen nbungli htaw sanghpaw ntsa shamu shamawt atsam rawng ai ndai JL-9 jet ni hpe Miwa hka dap, People’s Liberation Army Naval Air Force (PLANAF), a matu galaw shapraw ya ai lam rai nga ai.
Asuya madu ai Aviation Industry Corporation of China (AVIC) a ja gumhpraw madi shadaw ya ai n-gun hte JL-9 hka dap jet ni hpe Guizhou daju GAIEC (Guizhou Aviation Industry Import/Export Company) galaw shapraw ai lam re.


text:
Rahkaing Mungdaw, Am ninghtawn Pa-day-kya mare ha, mare uphkang salang ni hku n’na, Hkristan marai 3 hpe Bukda nawku htung de shagyeng n’na kam sham na matu ta masat htu shangun ai hpe Hkang shinggyim ahkaw ahkang hpung ( CHRO ) kawn, 2019 ning June shata praw 10 ya shani hta n’au shana ai hpe chye lu ai.
May shata 24 ya shani hkying 3:00 pm daram aten hta, Pa-day-kya mare uphkang salang U Tin Maung Shwe woi awn ai hte, mare salang marai 5 kawn, Hkristan hpung masha U San Swe Maung hte hpung up sara U Awng Thein Lin ni hpe Bunggyi jawng de shaga la n’na, Bunggyi wa a man kaw nan, Bukda nawku htung de galai shang na lam sakse laika pa hta, shagyeng n’na ta masat htu shagun ai hpe, marai langai mi CHRO de tsun wa sai.
May shata 25 ya shaloi mung, Hkristan hpung masha U San Tin Awng hpe mung Bunggyi langai hku n’na, mare uphkang rung de woi sa n’na, Bukda makam masham de galai sai lam hpe tamasat htu shangun wa sai.
Dai sha n’ga, Hkristan ni hpe Hkristan makam masham hpe matut kam sham nga jang, mare kaw n’na gau shale kau na lam hpe mung jahkrit shama hkrum wa sai.
Ta masat htu ai lam galaw ngut ai hpang, Mur ninghtan hta nga ai mare 8 na hkristan dinghku de, pru shang ai lam n galaw na, gat n dut lu na matu ndau shana n’na tawt lai ai ni hpe gumhpraw dam sen mi shawa sha hkrum na lam hpe, hkan ndau nga ai hpe mung chye lu ai.
REF: CHRO Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Myen hpyendap hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA lapran, dai hpawt maga mungdaw kata shara 2 hta majan byin sai re.
Manmaw ginwang daju, Nmawk mare shing gan Lung Ja ngu ai mare makau hte, Danai Lido lam ntsa, Lawa mare makau dai shara 2 hta dai hpawt maga hkying 10 daram aten e majan byin ai rai nga ai.
Nmawk mare daju, Myen hpyen dap Hk M Y 437 dap na, hpyen n gun 100 jan, lagaw lam hte KIA ni nga ai Lung Ja mare maga de lai lung wa ai majaw, KIA Dapba 3 wuhpung ni hkap shing la gasat ai re nga, Lung Ja ginra masha ni tsun dan ai re.
Dai majan hta Myen hpyendap maga si hkala ai lam nga na re nga nna, ginra masha ni maram tsun ai re.
Bai Lido lam ntsa, Lawa mare makau hta mung dai hpawt hkying 10 daram aten hta Myen hpyen mawdaw hpe KIA kaw nna hkap gapaw sai re.
Ndai laman Danai Lido lam de, Myen hpyendap malu masha htaw madaw 40 jan lai lung wa ai majaw, Myen hpyendap kaw nna lam ding yang n gun laba jahkrat tawn let zawng nga ai rai nna, dai hpe KIA kaw nna hkap gap ai lam ni ding yang galaw nga ai re.
Jinghpaw Mungdaw kata ndai laman Majan kaba n nga ai raitim, hpyen shamu shamawt hkawm ai Myen hpyendap hpe KIA kaw nna hkap gap gapaw ai lam ding yang galaw nga ai hpe chye lu ai re.


text:
Malaysia mung shawa ni, shopping mall hta beer chyim ai ndau lamang galaw ai hte seng nna, jamjau n’jahkrum na matu, shinggyim wuhpawng media hta tsun shaga nga ai hpe chye lu ai.
2018 Nov shata 20 ya shani hta, Malaysia mungdan Kuala Lumpur mare, Ampang lawk na Giant Shopping Mall langai hta, Miwa num kasha langai mi, beer chyim ai ndau lamang galaw nga ai shaloi, gat mari sa ai Malay la ( Edi Rajang) gaw, ndau ai lam hte seng nna tsun shaga wa ai shaloi, Malaysia mungdan re ai majaw Malay ga hku shaga na hpe tsun let, jamjau jaw ai hku nna mara shagun ai lam galaw wa sai.
Ndai lam hte seng nna, MCA ( Malaysia Chinese Assembly ) a ningbaw Datuk Heng Seai Kie hku nna gaw, Malaysia a prat nnan daw hta, ndai zawn amyu nbung ai myu shayi sha, amyu sha ni a n’tsa, ya na zawn amyu lachyen lahka ai lam hpe matut galaw nga ai majaw, myit daw hpa langai re ngu nna tsun ai.
Matut nna, ndai zawn lam ni bai nbyin na matu, Seng ang ai balik dap de sumtang shana da sai.
Miwa num kasha hku nna, atsawm sha pri nem ai hku nna bai htai lai tsun dan ai majaw, Heng hte shawa malawng gaw shi hpe shakawn nga ma ai. Malysia hpe, nbung ai amyu sha ni hku nna, simsa ai, myit hkrum ai hte hku hkau rau jawm galaw sa ai, masat kumla langai mi tai ra ai ngu Heng hku nna matu tsun jahpra ai.
Malaysia mungdan gaw Democracy mungdan mi rai tim, nkau mungdaw hta Islamic nawku htung a Sharia upadi hku uphkang ai lam ni nga ai.
Malaysia mungdan hta, Myen mung masha sen 4 daram amu galaw nga ai hpe chye lu ai.
( Dai hpawt na shiga bai lu ai nga jang, Malay la Edi hku nna, Gait Shopping mall hte beer company ni hpe mara hpyi nem sai lam hpe mung chye lu ai)
REF: Star News
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Jinghpaw Mungdaw Sinna hkran, Hugawng Pa Maw ginra ni hta sut nhprang htu sha nga ai Mungchying Mungshawa, Ramma shayi shadang ni hpe hpyen lahkawn ai lam n galaw na matu Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung KIO Sinna Ginwang Ginjaw uphkang dap kaw na February 18 ya shani matsun laika shapraw dat ai hpe mu lu ai.
Matsun laika pa hte seng na “Dapba (2) ni na matsun laika she re. Anhte ginjaw ni kaw na n re majaw ngai ma tup hkrak gaw n chye ai le. Raitim laika hkrang hpe yu yang gaw rung laika hkrang gaw rai nga ai” nga n na Laiza KIO Ginjaw na Du kaba Nhpang Naw Bu tsun ai re.
KIO Dapba (2) ginra hta ya na zawn matsun hpe shawng ningnan lang jahkrat dat sai hpe na lu ai lam, Lido lam Warazup mare na Salang langai Jinghpaw Shiga Dap KNG de tsun shateng ai re.
‘Masat (2) Dapba, Sinna Ginwang Ginjaw kata na Ja maw, Pat maw, lung seng maw ginra ni hta ja gumhpraw tam sa ai mungchying mungshawa Ramma shayi shadang ni hpe magam gun, gun jat rang rut lahkawn woi ai lam n galaw na matu up hkang rung ni yawng de ( Ja Ja ) ja ja matsun dat ai’ nga nna ka da ai re.
Ndai matsun gaw Sinna Ginwang Ginjaw komiti a 2020 February praw 7, Daw Dan minute rai nna, matsun hpe nhkan nang ai sha maw ginra matut nna rang rut lahkawn ai kadai hpa-awn Du salang wa hpe raitim Ahkyak la sa wa na lam tsun da ai re.
Raitim maw ginra Ka ni namhpam hte tsa chyaru lu sha nangbam nna manghkang shabyin ai wa hpe lahkawn woi la mai ai lam ka da mu chye lu ai.
Jinghpaw mungdaw e sut nhprang htu sha ai ginra ni gaw Hugawng pa hte Hpakan ginra hta madung raitim, ndai matsun gaw Dapba (2) hte sha seng ai hpe chye lu ai.
Dai re majaw, Dapba (9) rai nga ai Hpakan ginra hta mung ndai matsun hpe jahkrat yang kaja ai lam Hpakan Amyusha Zinlum Hpung na Sara Lamawng La Tawng tsun ai re.
“Dap ba (9) de pyi n lawm ai gaw. Nye ningmu hku gaw hpakan Dapba (9) de mung galaw ging ai ngu shadu ai. Hpa majaw nga yang, anhte hpakan kaw e yawng gaw ramma ni kaw na hkawt hpyen lahkawn ai hkrit ai majaw kadai nlung wa jang she anhte masha yawng gaw yawm hkrai yawm wa ai hte myen sam ni sha lamu ga hte ahkaw ahkang yawng ka-up sha mat wa ai majaw le” nga nna Sara la mawng La Tawng tsun ai re.
Ndai matsun gaw Sinna Ginwang Ginjaw uphkang rung a laksan matsun re nga tim, Kanan ni hpe Ginjaw uphkang Rung hte Ginwang Ginjaw Magam/Makan Dap rung yawng hpe mung shalai da ai lam chye lu ai.


text:
Laiza hte Mai Ja Yang gaiwang kata hpawng chyawm hpawng de ai lam hpe July (8) ya shani kaw nna hpang nhtawm July (14) ya shani du hkra bat mi tup pat hkum ai lam, Ginjaw COVID-19 Ana Zinli Makawp Ninghkap Komiti kaw nna ndau ai lam nga ai.
Myu mare kaba kata ni hkan hkrang nsam galai ai COVID-19 ana lani hte lani kapbra grau grau sawng wa nga ai sha n-ga, Laiza, Mai Ja Yang check-point hta mung COVID-19 ana zinli kap hkrum masha jep mu lu ai lam nga wa ai majaw shinggan kaw na shang wa ai masha hte hpawng de ai lam hpe pat hkum ai re hpe chye lu ai.
Muklum kata masha hpawng chyawm hpawng de ai lamang ni hte, Laban Nawku dawjau hpawng lamang ni, Hpaji sharin jawng ni, College Jawng ni yawng hpe gan pat da ai lam nga ai.
Myu mare kaba ni hkan na masha ni hpe lani mi hta sha hkying kaba COVID-19 ana jep mu lu ai lam nga ai majaw, July praw (5) ya shani kaw nna hpang nhtawm, Shanglawt uphkang ginra Mai Sak Pa check-point, Na Ru, Sha Mu kawng Check-Point hte Sinpraw Ginwang ginjaw kata na check-point ni yawng hpe aten n masat pat hkum da ai lam nga ai re.
July praw (8) ya shani kaw nna hpang nhtawm Laiza Mai Ja yang lapran na Dum Bung shagyit hpe mung pat hkum da ai lam nga ai hpe chye lu ai.


text:
Canada mungdan hta lai wa sai shata kaw nna rim hkrum ai Huawei Company Sut masa dap lit hkam Meng Wanzhou hpe tara shang ap ya na matu American Seng ang ai ni hku nna tsun shaga ai hpe chye lu ai.
American hku nna, Iran mungdan hpe Sut hpaga lam hte seng nna pat shingdang ahkyak la da ai hpe Meng hku nna laga ladat hte garum ya ai ngu American ni mara shagun da ai.
American ginjaw Tara gaw, Meng hpe n’htoi (60) ya laman ap ya lu na matu, masat da ai lam ni hte maren galaw sa mat na hpe tsun shaga da ai. Dai n’htoi ( 60) ya gaw du wa na bat hta hpring wa sa na. Ya aten hta, Meng gaw Canada mungdan Vancouver muklum hta pahkam ga sadi la da nna nga taw ai.
Meng rim hkrum ai hte seng nna, USA hte Canada sumtsan salang shada da, mara shagun hkat, htai lai tsun shaga hkat ai lam ni byin ma ai, dai sha n’ga Meng hpe rim ngut ai hpang Miwa Asuya hku nna Miwa mung kata hta nga ai, ahkyak ai Canada Salang kaba 2 hpe rim da ai lam ni byin ai hpe chye lu ai.
REF: BBC
Ja Tawng Naw


text:
September 23, 2020
Hpung shingkang rawng ai Wa Karai Kasang e, Nang gaw ginding aga sak hkrung mahkrung yawng hte, rau nga nga ndai. Nang hpan da mada hpe tsawra matsan dum ai hte, ahpum da nga ndai.
Sak hkrung ai tsit lali tsawm ai rai ni hpe, makawp maga chye na matu, Nang Wa a tsawra myit anhte hta bang ya rit. Kadai hpe mung dingbai dingna n jaw ai sha, yawng hte hpu nau myit hte sakhkrung nga na matu, ngwi pyaw simsa ai myit masin jaw ya rit.
Matsan ai ni a Wa Karai Kasang e, Nang Wa a man kaw manu dawdan n lu ai, mungkan ga e kabai da, malap da hkrum ai ni hpe hkye la na matu, garum ya rit.
Lamu ga hpe makawp maga nna, kadai hpe mung, hpyen myit n rawng na matu, anhte hta myit kaja bang ya rit. Madu e, mungkan ga hpe awu asin shabyin ai, htenza shangun ai lailen ni hpe koi yen kau nna, mawn sumli shatsawm na myit, anhte hta bang ya rit.
Matsan mayan re ni hte lamu ga a ntsa e, jamjau jaw ai, tinang tingyeng akyu hkrai tam ai ni a salum hpe, ashun shadum ya rit.
Nang Wa hpan da mada gaw manu dan ai, yu mau hpa hkrai rai nga ai. Hpan da ai lam hpe sumru yu nna, akyu hpyi ra ai lam, anhte hpe sharin ya rit. Nang Wa a htani htana nhtoi shingkang de sa ai hkrun lam kaw hkawm nga ai anhte hpe, sakhkrung ai baw amyu shagu hte myit mang langai sha rai ra ai lam, shadum ya rit.
Nang Wa, shani shagu anhte hte rau nga nga ndai majaw, Wa hpe chyeju dum ga ai. Dinghpring kangka ai bungli, shawang tsawra myit rawng ai bungli, simsa ai lam hte seng ai bungli ni hpe galaw nga ai anhte yawng hpe atsam jaw shaman ya rit law Wa e. Amen.
Laudato Si
Wa Sarabyin Francis


text:
October 9, 2020
Anhte Karai Kasang hte hkrum katut lu mai a kun?
9th Oct, 2020
Anhte Karai Kasang hte hkrum katut mai nga ai. Gara hku hkrum katut lu na ta? Na hkum hpe nang hkrai sumru yu dat jang, na hkum hpe nang galaw da ai n re hpe dum chye lu na ndai. Shaloi nang hpe hpan da ai Karai Kasang the hkrum katut lu n ndai.
Nang hpe mungkan ga hta sa pra mayu ai kun, npra mayu ai kun, kadai mung n san na re. Akajawng sha nang sa pra wa ai re. Bai nna nang gaw, htani htana asak hkrung nga na n re. Lani mi hta nang mungkan ga kaw na, mat mat wa na rai nga ai. Dai ni, hpawt ni, shing n rai, hpawt din ni, aten ladaw langai du jang, na a prat ngut mat na rai nga ai. Na a makau na ni mung lani mi hta n nga mat na re. Htani htana grin taw nga ai ni n nga ma ai. Dai hpe nang myit sumru yu mai ai. Raitim, htani htana grin nga nna, n lai mat ai wa, nang hpe galoi mung tsawra lakawn nga ai wa langai mi nga ai. Dai gaw Karai Kasang re.
Karai Kasang teng sha nga ai majaw, nang machyi shim ai rai nga ai. Hpan da hkrum ai ni mung nga nga ma ai. Karai Kasang a lam chye nna Shi hpe ra marit ai myit rawng ai lam gaw, shinggyim masha prat a adaw achyen rai nga ai. Htani htana grin nga nna, yawng hta grau manu dan ai hpe ra marit ai myit gaw htunghking shagu hta mu lu ai. Htani htana grin ai hpe hkan tam ai hkrun lam hta Karai Kasang hte hkrum katut lu na rai nga ai.
DOCAT
Wa Sarabyin Francis.


text:
September 25, 2018
Yesu gaw, Nawku Hpung hku shi a Karai asak anhte hpe garan jaw let, anhte hte rau matut nna nga nga ai. Dai hpung gaw dinghta ga n’sta e Hkristu a nga nga ai kumla nan rai nga ai. Dai majaw, Nawku hpung hpe Yesu a chyeju kumla re ngu nna shamying na ging nga ai. Sakramentu langai ngai hpe anhte hkam la ai shaloi Yesu hte anhte hkrum lu ga ai. Wenyi asak chyeju ni hpe mung Shi a marang e Sakramentu ni hku nna lu la ga ai. “Wenyi hte seng ai shaman ya ai lam amyu myu hpe Hkristu hta e, anhte hpe shaman ya mani ai (Ephesu 1:3).
Paska mungsung lam hku nna Yesu gaw anhte shingyin masha ni hpe Karai Kasang hte bai matut mahkai ya ai. Dai majaw Nawku Hpung gaw, Karai Kasang hte shinggyin masha lapran matut mahkai galaw ya ai kumla rai nga ai. Nawku Hpung gaw masha yawng a matu myit hkrum myit ra lam, hkye hkrang la lam hte myit mada shara rai nga ai, nga nna Vatican zuhpawng II hta tsun ai. Si ai kaw nna bai hkrung rawt ai Yesu gaw Chyoi Pra ai Wenyi a atsam hte Sakramentu ni hku nna anhte shingyim masha ni hpe Kawa Karai Kasang hte matut mahkai ya ai. “Hkristu hta e marai langai ngai rai nga ai lam, teng yang gaw, shi gaw nnan hpang da ai wa rai nga ai” (2Kor5:17).
Kaja ai sagu rem wa Yesu gaw, “Ngai nye a sagu ni hpe n htum n wai ai asak jaw da we ai rai nna, shanhte galoi mung hten bya ai hkrum na n rai” nga nna sagu ni hpe bau ya na matu Shi galaw na lam tsun da nu ai (Yawhan 10:28). Dai majaw Nawku Hpung hta Wenyi asak jaw ai Chyeju Kumla Sakramentu ni hpe tawn da nu ai.


text:
September 25, 2020
Anhte shinggyim hpawng hta, matut mahkai arai rai nga ai Media ‘computer, internet’ – mobile phone ni, shang ka-up wa ai majaw, tinang a nyan marai sawn sumru dinglik yu ai lam ni yawm mat wa sai. Myit sumru dinglik yu nna, hkungga tsawra let, ganawn mazum ap nawng chye ai lam n nga mat wa sai. Moi na hpaji rawng ai ji woi ni a matsun maroi ga ni sumru na, madat na ten pyi n nga mat sai. Kaja wa nga yang, atsam kaba la ai media rung rai hpe, anhte a tsawm htap ai htung hkying ni rawt jat wa hkra akyu jashawn ra ga ai. Jet ai hpaji hpe gaw, tinang a hkum hpe atsawm dinglik yu ai hku nna sha lu la nga ai. Media kaw na nlu mai ai. Shiga nau law ai majaw, ndang ai kandang hpai ai the pyi bung wa ai. Dai shiga ni a majaw, myit masin n simsa ai. Myit kraw kata rawng ai baza bum the bung wa ai. Shinggyim masha hku hkau lam hta mung tinang a myit hte htuk ai ni hpe sha matut mahkai nna nra ai ni hpe, jahkring kau ai pat kau ai, Internet mahku mahkau madaw shara la mat wa sai. N dai prat hta, shinggyim masha shada hku hkau ganawn ai, shingra maka makau grup yin hte, jum hkra matut mahkai lam n nga ai sha, jak rung, hkrangmu sen na, phone, ni hte sha nga len mat wa sai. Akyu jaw ai lam mung nga ai. Media a majaw, shada da tsawra hku hkau matut mahkai lu ai, hpaji machye machyang garan kachyan lu ai, mai kaja lam mung galaw ya lu nga ai. Kalang lang ‘media’ gaw masha a hkam sha ai lam yak hkak hkrit tsang lam, masha a myit ru ung ang ai lam ni hpe makoi magap da ya chye nga ai.
Dai majaw, anhte sadi ra ai lam gaw, shiga matut mahkai ai Media gaw shinggyim masha a myit hpe sharawt ya lu ai zawn, masha shada kanawn mazum lam hta, myit n dik ai lam myit kaji ai lam ni mung byin chye nga ai hpe sadi ra ga ai.
Laudato si
Wa sarabyin Francis


text:
Radio Veritas Asia Buick St., Fairview Park, Queszon City, Metro Manila. 1106 Philippines | + 632 9390011-15 | +6329390011-15
2021 Shaning A Mungkan Sasana Shata “October”
Kahtawlik Nawku Hpung kaw nna, 2021 Shaning a October shata hpe “Mungkan Sasana Shata” (World Mission Month) ngu masat da ai. 2021, October 24, Pranwan Ladaw (30) ngu na laban, October shata a hpang jahtum lahkawng ngu na laban shani hta shinggyim lu ai laban alu ni hpe tinang Sharadaw Ginwng kawn masat da ai Sasana Magam Shara/Rung de sa ra ai rai nga ai. Law malawng gaw Saradaw Ginwang kata na Chyum Laika Magam Dap rai nga ai “Biblical Pastoral Ministry” (BPM) de sa ai rai nga ai.
Kawa Karai Kasang, Kasha shingtai hpe shangun dat ai gaw Sasana magam a matu rai nga ai hpe ndai chyum laika hta mu lu ga ai.
“Karai Kasang a Kasha hpe kam sham ai ni nlang hte gaw, hten bya n hkrum ai sha htani htana asak lu la mu ga nga, Karai Kasang gaw shi a kasha shingtai hpe jaw kau ai kaw du hkra mungkan ga hpe grai tsaw ra wu ai. Karai Kasang gaw shi a Kasha hpe mungkan ga de shangun dat ai gaw, mungkan masha ni hpe tara dara na matu n rai, shi a marang e hkye hkrang la ai hkrum na she, shangun dat wu ai, (Yh 3:16-17).
Shangun dat ai ngu ai hpe gaw Wenyi re ngu mung kachyum shalen da ma ai. Dai majaw Karai Langai Atai Masum, Trinita Karai Kasang, mungkan masha ni hte matut mahkai ai gaw shangun dat ai, sasana galaw ai ngu ai lachyum rai nga ai.
Kasha Karai Kasang shinggyim hkum sa la ai ngu ai gaw lai wa sai aten hta byin lai wa sai lam hpe sha tsun ai n rai nga ai. Dai gaw Karai Kasang a htani htana gring nga ai sasana magam rai nga ai. Anhte Nawku Hpung mung daini na aten hta matut manoi sasana magam gun hpai nga ai rai nga ai. Ndai hte seng nna San Pawlu gaw, “Ya, nanhte yawng gaw Hkristu a hkum hkrang rai nga ai hte, langai hte langai gaw de a daw shan ni rai nga myit dai,” ngu Korinhtu hpung masha ni hpang de shagun dat ai laika 12:27 hta tsun da ai.
Top of Form
Bottom of Form
Anhte a Kashin Kamun Chyeju Kumla gaw Yesu Hkristu hta jawm pawng let Karai Kasang a Sasana magam hta shang lawm lu ai chyeju kumla rai nga ai. Chyoi Pra ai Wenyi hpe hkam la ai ni yawng gaw Trinita Karai Kasang a Sasana magam hpe mung hkam la lu ai rai nga ai.
Sasana magam ngu ai hta English ga hte ga si amyu masum hte tsun yang grau sang lang nga ai. (1) Evangelization, (2) Missionary, (3) Pastoral Care, ngu ai ga si ni hpe jahkring hkring mu lu na ga ai.
“Evangelization” ngu ai gaw Yesu hpe n chye shi ai ni hpe Yesu a lam hte Shi a magam ni hpe hkaw tsun, sakse hkam, awn la ai magam hpe tsun ai rai nga ai.
“Missionary” ngu ai gaw grau nna yak hkak ai mungdan, mungdaw, mare, buga, ginra ni hta ap nawng let Sasana magam gun hpai ai hpe tsun ai rai nga ai.
“Pastoral Care” ngu ai gaw, Sagu rem magam hpe tsun ai rai nga ai. Kashin Kamun hkam la da sai, hpung shang sai ni hpe yu lakawn, bau sin, makawp maga, daw jau ai hpe tsun ai rai nga ai.
Ndai Sasana Magam hta, ngai hpe shaga la ai, nang hpe shaga la ai, anhte hpe shaga la ai lam ni gaw San Peter, San Yaku, San Yawhan, ni hte Kasa ni, bai Nawku Hpung labau hta shaga la hkrum sai ni hpe shaga la ai hte maren sha rai nga ai.
Karai Kasang nga ai hpe Yesu Madu hkum nan mungkan masha ni hpe shadan shadawng ai, Karai Kasang a tsaw ra myit hpe madun ai zawn shadawn shadawng, sakse hkam madun sa wa na matu shaga la hkrum ai ni rai ga ai. Kadai hpe mung garan ginhka da ai lam n nga ai.
Ngai galaw ai magam bungli, ngai tsun ai ga si ni, ngai byin wa ai lam ni yawng gaw Hkristu Madu hpe shadawn shadawng sakse hkam na matu sha rai nga ai.
Ngai ndai sasana magam hpe n galaw ai, nang ndai sasana magam hpe n galaw ai ngu kadai tsun lu na rai ta? Anhte mai kaja ai hta hkawm sa ai gaw sasana magam rai nga ai.
Ndai October shata gaw Mungkan Sasana Shata re majaw, Madu Yesu a yawn hkyen ai,nni nkri hkam ai, wudang hpai, si hkam ai, lu makoi hkrum ai, bai hkrung rawt ai lam ni hpe sakse hkam nga ga, ngu Japan Mungdan, Tokyo kaw na William Grimm htawn tsun da ai mungga hpe Union of Catholic Asia News (UCA News) Shiga Dap kaw nna ndau da ya ai hpe RVA Jinghpaw Nsen Shapoi Dap kaw nna shalai ndau dat ya ga ai.
By Fr. Patrick Gawmaw Hkawng Yae
#ucanews
#rvakachinservice
https://www.ucanews.com/news/world-mission-month-world-mission-church/94295


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Ra lata poi ngut ai shaloi NLD party hku nna amyusha mungmasa party ni hpe saw shaga da ai hte maren shawng ningnan hku nna Jinghpaw hte Mon amyusha party ni hte hkrum shaga mat wa na re lam chye lu ai.
Ndai mungdaw 2 na amyusha party ni hte hkrum shaga ngut ai ginlam ni hpe NLD ginjaw de nhtang tang madun ngut ai hpang she kaga mungdaw de bai matut hkrum shaga mat wa na re lam December 29 ya shani Nay Pyi Taw NLD rung e galaw ai zuphpawng kaw nna chye lu ai.
Amyusha mungmasa party ni hte hkrum shaga na matu NLD ginjaw kaw nna lit jaw da hkrum ai marai 3 gaw Dr. Aung Moe Nyo (Ningbaw), Nan Khin Htwe Myint hte Myitkyina Amyothar Hluttaw dat kasa Slg. Nhtung Hka Naw Sam ni rai nga ai.
Shanhte gaw NLD dat kasa ni hte shawng hkrum zup na rai nna, dai hpang she Jinghpaw mungdaw amyusha mungmasa party ni hte hkrumzup mat wa na re lam Slg. Nhtung Hka Naw Sam tsun ai re.
Dr. Aung Moe Nyo hte Nan Khin Htwe Myint yan gaw December 30 ya shani Myitkyina de du lung wa na re hpe chye lu ai.
Ndai lam the seng nna Kachin State People’s Party KSPP ningbaw Dr. Manam Tu Ja hpe san yu yang, kaga tsun dan na lam nnga shi ai nga nna tsun ai re.
Myen munghpawm mungdan hpe 1947 Pang Lung ga sadi hte maren gawde sa wa shangun mayu ai lam KSPP party gaw NLD hpe laika nhtang da ai re.


text:
2019 ning March shata 31 ya shani hta Japan mung dan hta Awng La Nsang hte Ken Hasegawa yen a MMA ningtawn ninghkrin padang masat kashun ai ginsup poi hte seng n’na Awng La Nsang gaw BBC media hte san htai lamang hta lawu na maren htai wa sai hpe chye lu ai.
Awng dang na re ngu kam ai. Ginsup ninghkrin hku tsun ga nga jang, tinang hkum hpe kam ai 100% nga ai. Ngai na matu grai kaja ai poi lamang langai tai wa na re ngu kam ai.
Ken Hasegawa hpe mu mada ai lam
Shi gaw Japanese ladat hta grau kying kyang na re ngu shadu ai, Japan Judo hta shingkyit a chyang lu da ai wa re ai majaw, Judo ladat grai kaja na re. Japan ginsup ai ni a myit masin gaw galoi mung a sum n hkam ai myit masin nga ai.
Hkyen lajang da ai lam
Minutes 25 tup atsawm lu ginsup hkra hkyen lajang da ai.
Middle weight ninggang hpe makawp maga na matu bat 9 tup ginsup nna, Lb 20 yawm hkra lajang da sai.
Ngai hku nna gaw, ndai middle weight hta ningtawn ninghkrin lu da ai majaw ndai hpan kaw sha madung ginsup mayu ai.
Shawng Lam Masing
Ya aten hta gaw, ngai na hkam kaja lam hte asak gaw awng dang na matu kaja dik rai nga ai, La ma nna, ginsup ai hta asak hte hkam kaja lam hta ningra wa ai aten du wa jang, ginsup ai hpe jahkring da nna, ginsup sharin sara hku nna tsap mat wa na re.
One champion hte ndai Japan poi ngut jang, matut na mali naw nga ai.
Awng La Nsang a MMA Ginsup poi matsing
24-10-0
Dang ai poi 24, Sum ai poi – 10, maren dang ai poi – 0
Hasegawa a MMA ginsup poi matsing
16-3-1
Dang ai poi 16, Sum ai poi – 3, Maren dang ai poi – 1
March shata 29 ya shani hta kalang bai ginsup na Aung La Nsang a poi awng dang na matu amyu sha ni kyu hpyi ai hte, Japan du amyu sha ni hku nna mung masha hkum nan n gun jaw ai hku nna galaw sa wa ga ngu tang madun dat ai.
REF: BBC
Ja Tawng Naw


text:
Radio Veritas Asia Buick St., Fairview Park, Queszon City, Metro Manila. 1106 Philippines | + 632 9390011-15 | +6329390011-15
Aurillac Mare na San Pra ai Gerald a Poi Nhtoi (October 13)
San Pra ai Gerald gaw, A.D (855) ning hta Fransik Mugndan kaw shangai chyinghkai wa ai rai nga ai. Shi a Kanu yan Kawa gaw, dinghku lum grai lusu ai ni rai nga ma ai. Bai nna, Kawa gaw, Auvergne ginwang uphkang du kaba rai nga ai. Dai majaw, shi gaw, manu dan dik ai sutgan kumhtaw hte rau hkring htawng lu na wa rai nga ai. Raitimung, shi hte rau nga kaba wa ai manaw manang ni hte myit jasat grai shai la ai; kaga masha ni hpe daw jaw daw ya ai shawang tsawra myit shi hta rawng nga ai. Shi lu ai sutgan ni hpe matsan masha ni hpe gam garan jaw kau ai.
Shi a sat lawat ni gaw, grai si mani ai. Kawa a hkang galai tai wa ai shaloi, seng ang ai lit hpe hkrak tup galaw gun hpai ai. Ginwang masha ni hpe tsawra matsan dum myit hte rap ra, dingman tara hte uphkang yu gawn lai wa sai. Shi a manaw manang ni mungkan a pyaw hpa lam ni hta len hkawm taw nga timung, shi gaw, akyu hpyi ai, laika hti ai hte wenyi lam myit sumru yu nna aten shalai kau kau rai nga ai.
San Pra ai Gerald gaw, A.D 890 ning hta, Aurillac mare hta, Benedictine Tawra Jau jawng hpe gaw gap da ya sai. Dai jawng gaw, dai mare hta sha n-ga mungkan shara shagu de du hkra mying kaba mat wa sai. Shi hpaw da ya ai, Benedictine Tawra Jau jawng de shang mayu ai raitimung, Cahors mare kaw San Pra ai Saradaw Gausvert gaw, shi hpe hkum kau wu ai. Saradaw, shi hpe hkum pat kau ai lam gaw, shi a kawa shara kaw magam gun let ginwang ni hpe shi atsawm uphkang taw ai majaw, grau akyu rawng ai ngu mu ya nna rai na re, nga nna shi hkum nan mung hkam la wu ai.
San Pra ai Gerald gaw, garai n si ai sanit ning tup mi nmu mat wu ai. Dai yawn hpa hpe Madu ra sharawng nna rai na re nga nna shi myit dik myit pyaw let hkap la wu ai.
San Pra ai Gerald gaw, A.D (909) ning, shi a asak (54) ning du ai shaloi, Madu htaw yup pyaw ban sa wa sai rai nga ai. Cluny mare kaw na, San Pra ai Odo gaw, San Pra ai Gerald a labau hpe ka da wu ai. Dai laika buk a majaw, San Pra ai Gerald a mying gaw, Fransik mungdan ting chyam bra mat wa sai rai nga ai.
San Pra ai Gerald n nga mat ai hpang, Shi hpe Nawku Hpung gaw, San Pra ai Masha dang dat let, Shi a Poi Nhtoi hpe mung, October shata (13) ya Shani masat shagrau dat ya sai rai nga ai.
Daini Nawku hpung gaw, San Pra ai Gerald a Poi Nhtoi galaw nga ai hte maren, anhte a myit masin hta mung dinghta sutgan a majaw gumrawng gumtawng rai dum ai myit ni n rawng wa u ga, San Pra ai Gerald zawn shagrit shanem ai hte sak hkrung hkawmsa lu na atsam jaw ya rit ga matu, lak san akyu hpyi la nga ga law.
By;
Sister Rose Angeline Maran Nang Doi (SFX)
RVA-Kachin Service (Myitkyina)


text:
Masat (1) Dap Nawng Daju, Masat (253) Dap Nawng Dap Dung makawp maga ginra kata Uhkai Hkyet post makau de Myen Hpyen Gumshem Hk.L.Y (56) Hpyen Hpung ni du shang wa ai majaw June praw (3)ya jahpawt 6:00Am aten daram hta  gasat poi byin ai lam nga ai.
Masat (5) Dap Ba, Masat (19) Dap Dung Ginra U Htang Yang hte Daw Hpum Yang lapran shamu shamawt hkawm ai Myen hpyen gumshem dap nu (88) ni hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Hpung ni Jun (3) Ya jahpawt hkying (9:30) aten daram hta gasat poi byin ai lam nga ai.
Masat (3) Dap Ba, Masat (12) Dap Dung Ginra Shwigu hte Manmaw lapran kaw Jun (3) ya shani hkying (12:00) aten daram hta hpyen n-gun, laknak n-gun hte rung rai ni htaw wa ai Myen hpyen gumshem hpung ni a Sanghpaw li langai hpe Wunpawng mungdan shanglawt hpyen hpung ni hkap shing la gap gasat ai lam nga ai.
Masat (2) Dap Ba, Masat (14) Dap Dung Ginra Daru mare dingsa makau de shamu shamawt shang wa ai Myen hpyen gumshem dap Hk.L.Y (229) ni hte Wunpawng mungdan shanglawt hpyen hpung ni June (2) ya shana hkying (5:30) aten daram hta gasat poi byin ai lam nga ai rai nna June (3)ya shani nbungli lahkawng hte wa pyen gawai ganghkau Kin-yu galaw ai lam nga ai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Tinang ginra kata ‘ginra jasan’ majan masing galaw nga ai Myen asuya dap hpe Sep. 29, bat Lahkawng Ya shani kalang bai, Hkalum Pa kaw KIA Dung 36 ni, bawm hte hkap kapaw gasat ai lam galaw ai re.
Mungbaw hte Dalung lapran Hkalum Pa kaw lai wa ai, tatmadaw Myen hpyendap, Dapnu (tat-ma) 88 hpyen hpung hpe buga ten hkying 4pm jan hta, KIA Dung 36, Kung (1) ni, bawm hte hkap dem ai re.
“Daini (Sep 29) gaw mi yat.. le… Mungbaw, Hkalum lai kaw, Dalung de yu wa ai lam kaw Dung 36, Kung 1 ni bawm bai hkap kapaw ma ai da law, hkra n hkra gaw n chye ai, Myen mung aten hkying 4:30 daram kaw re,” nga nna ginra masha langai Jinghpaw Shiga Dap de bat Lahkawng Ya shana tsun ai.
Bat Langai Ya shani hta Mungbaw grupyin shara masum kaw Myen hpyen Dapnu (88) ni hpe KIA D36 ni hkap sin gasat ai kaw, Myen maga si hkala lam nga ai hpe chye lu ai re. KIA maga hkra machyi lam n nga lam, Dapba (6) salang ni tsun ai re.
Kachin Sub-state, lahta Sammung, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap, KIA Dapba (6), Dung (36) ginra Muse ginwang kata Myen asuya dap ni ‘ginra jasan’ majan masing galaw nga ai majaw, ndai September praw kaw nna, madung Mungbaw grupyin hta wuhpung lahkawng gasat gala majan ni byin nga ai re.
Tinang KIA dap daru de htu shadut shang wa ai Myen asuya dap ni hpe ‘ahkang n hpyi ra ai sha’ gap na ahkang jaw da ai nga nna, Jinghpaw mungdaw Ginjaw Laiza na KIO/KIA Shiga Magam Dap lithkam, Du Kaba Nhpang Naw Bu, ndai shata praw de KNG de tsun wa sai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Myen asuya gaw hpaji madang tsang 10 htai sai ni hpe, san poi hkrat tim, jawng ngut lemat jaw ai lam dai ning 2019-2020 hpaji ladaw kaw nna galaw mat wa na re lam chye lu ai.
‘lahta tsang hkrat ai jawng ma ni, shinggan bungli galaw na matu yak ai. Dai majaw lahta tsang jawng ngut lekmat jaw dat yang, shanhte a matu kan bau bungli mahkrun grau lu wa na hpe myit mada ai majaw, munghpawm asuya matsun du ai re’ nga nna Jinghpaw mungdaw hpaji dap ningbaw Sarama kaba Khin Than Nway tsun ai re.
Dai ning kaw nna tsang 10 htai ai ni hpe shawng jawng hpang na re lam chye lu ai.
Raitim jawng ngut lekmat lu na matu Munghpawm asuya kaw nna jahkrat tawn ai lam yan 7 nga ai lam tsun ai re.
Dai ni gaw jawng dingyang sa ai ni, subjects shagu hpe chye na ai ni, wuhpung wuhpawng magam bungli hta shanglawm ai ni, mara tawt ai lam nnga ai re, dai zawn masat tawn ai hpe chye lu ai.
‘‘ya ten jawng kaw mung hpaji madang gawn jep na wuhpung tawn da ai. Ma ni numbat hpe ya kaw nna yu let ka bang magang sai. Shata san poi ni hta awng ra ai. Hkrat tim pyi, bai awng hkra htai na matu re’’ nga nna Myitkyina No.9, lahta tsang jawng up Sarama Nyo Nyo Than tsun ai re.
Myen mung ting madang tsang 10 san poi htai ai hta, tsa lam shadang 30 ya awng nna, ngam ai 60 gaw san poi hkrat ai re. Dai zawn, San poi hkrat ai jawng ma ni hpe mung masat masa lu hkra ya na zawn, lahta tsang jawng ngut lekmat jaw na hkyen ai re lam mungdaw hpaji dap ningbaw tsun ai re.


text:
1
Asak A Mungga
1Shawng ningpawt e Mungga nga ai; dai Mungga gaw Karai Kasang hte rau rai nga ai, dai Mungga nan Karai Kasang rai nga ai. Shi gaw Karai Kasang hte maren rai nga ai. 2Shawng ningpawt kaw nna dai Mungga gaw Karai Kasang hte rau rai nga ai. 3Karai Kasang gaw dai Mungga hku nna arai yawng mayawng hpe hpan da nu ai. Hpan da ai arai yawng mayawng hta dai Mungga n lawm ai tai wa ai gaw langai mi mung n nga ai. #Yhn 1:10; Ehp 3:9; Kol 1:16; Heb 1:2. 4Mungga gaw asak a npawt daju rai nga ai; dai asak gaw masha ni a matu nhtoi rai nga ai. 5Dai nhtoi gaw nsin hta e htoi nga ai rai nna, nsin mahtang gaw nhtoi hpe galoi mung ka-up kau lu ai n rai.
6Karai Kasang gaw Yawhan mying ai masha langai mi hpe shi a kasa hku nna shangun dat wu ai.#Yhn 1:33; Mal 3:1; Mat 3:11; Luk 3:1-2. 7Karai Kasang a mungga hpe masha yawng na la nna kam sham wa mu ga nga, dai wa gaw dai nhtoi a lam sakse hkam ya na matu du sa ai. 8Dai wa gaw shi nan dai nhtoi n rai, nhtoi a lam sakse hkam ya na she du sa ai. 9Dai nhtoi gaw mungkan ga de du sa nna, masha nlang hte a ntsa e jahtoi ya ai nhtoi majing rai nga ai.
10Mungga gaw mungkan ga e nga nga ai hte, Karai Kasang gaw mungkan ga hpe dai Mungga hku nna hpan da nu ai; rai ti mung mungkan ga mahtang dai Mungga hpe n chye wu ai. 11Mungga gaw shi a buga mungdan de du sa ra ai, rai ti mung shi a amyu bawsang ni shi hpe n hkap la ma ai. 12Rai ti mung nkau mi shi hpe hkap la kam sham ma ai rai nna, shi gaw shanhte hpe Karai Kasang a kasha ni tai lu ai ahkang jaw mu ai. 13Shanhte gaw shingra maka tara hkan nna shinggyim kawa a kasha ni tai ai hku Karai Kasang a kasha ni tai wa ma ai n rai, Karai Kasang e nan, kasha shatai la hkrum ai ni she rai ma ai.
14Mungga gaw shinggyim hkum hkrang dagraw la nna, chyeju hte teng man ai hpring let anhte hta nga nga yu sai. Anhte gaw shi a hpung shingkang hpe mu lu sagaw ai. Dai hpung shingkang gaw Kawa Karai Kasang a Kasha shingtai ngu ai hpe shi hkam la lu ai lam rai nga ai.
15Shi a lam Yawhan sakse hkam ya wu ai gaw, “Nye a hpang e du sa ai wa gaw, ngai garai n shangai kaw nna nga nga sai wa rai nna, ngai hta grau kaba ai wa rai nga ai, ngu nna ngai sakse hkam ya ai wa gaw ndai wa nan rai nga ai,” ngu nna jahtau tsun ai.
16Shi gaw chyeju hte hpring tsup nga ai hte maren shi anhte nlang hte hpe shaman ya mi ai rai nna, chyeju htap mi hte htap mi lu la saga ai. 17Karai Kasang gaw Mawshe hku nna dai Jep ai Tara jaw ya mi ai; rai ti mung chyeju hte tengman ai lam gaw Yesu Hkristu a gawp e jaw ya mi ai. 18Karai Kasang hpe gade e mung, galoi mung n mu yu ai. Kawa Karai Kasang a makau e nga nga ai, Karai Kasang rai nga ai Kasha shingtai chyu sha shi hpe shadan dan nu ai.
Hkalup Sara Yawhan A Mungga
(Mat 3:1-12; Mrk 1:1-8; Luk 3:1-18)
19Yerusalem mare na ahkang aya lu ai Yuda masha ni gaw hkinjawng agyi ni hte Lewi masha nkau mi hpe Yawhan hpang de shangun dat nna, “Nang gaw kadai rai nga n ta?,” ngu nna san mu ai.
20Shaloi Yawhan gaw, “Ngai Meshia n rai nngai nga nna n ip n nyet ai, asan sha yin la wu ai.
21Shaloi shanhte gaw, “Dai rai yang gaw nang kadai rai n ta? Nang Elia rai n ni?,” ngu nna bai san mu yang, “N rai nngai,” ngu nna bai htan wu ai.
“Dai myihtoi rai n ni?,” ngu nna bai san mu yang “N rai nngai,” ngu nna bai htan wu ai.#Trj 18:15; Mal 4:5; Mat 17:10.
22Dai rai nna shanhte gaw, “Anhte hpe shangun dat ai ni hpang de mahtai lama mi gaw la wa ra nga ga ai rai nna, nang hkum nan kadai re ai, ngu nga n ta?,” ngu nna shi hpe bai san mu ai.
23Yawhan gaw, “Ngai gaw myihtoi Esaia htawn tsun ai hte maren,
‘Dai Madu a matu shi hkawm sa na lam shading mu,’
nga nna nam e jahtau ai nsen rai nga nngai,” ngu mu ai.#Esa 40:3; Mat 3:3; Mrk 1:3; Luk 3:4.
24Dai shangun kasa ni chyawm gaw, Hparishe ni kaw na rai ma ai. 25Bai shanhte gaw, “Nang gaw Meshia mung n rai, Elia mung n rai, dai myihtoi wa mung n rai yang gaw, nang hpa rai hkalup jaw n ta?,” ngu nna shi hpe san mu ai.
26Yawhan gaw, “Ngai gaw hka hta hkalup jaw nngai, rai ti mung nanhte a ka-ang e nanhte n chye ai wa langai mi tsap nga ai. 27Dai wa gaw nye a hpang e du sa ai wa rai nga ai; shi a kyepdin sumri hpe raw ya na pyi ngai n ging nngai,” ngu nna shanhte hpe htan mu ai.
28Ndai lam ni yawng gaw Yawhan hkalup jaw nga ai Yawdan hka a sinpraw hkran na Behtani kahtawng e byin ai rai nga ai.
Karai Kasang A Sagu Kasha
29Hpang shani e Yawhan gaw, shi hpang de Yesu sa wa ai hpe mu wu yang, “Mungkan masha ni a yubak gun kau ya ai, Karai Kasang a Sagu Kasha rai nga ai law! 30‘Masha langai mi nye a hpang e du sa na ra ai, rai ti mung shi gaw ngai hta grau kaba ai wa rai nga ai, hpa majaw nga yang, shi gaw ngai garai n shangai ai shawng kaw nna nga nga sai wa rai nga ai, ngu nna ngai tsun ai gaw ndai wa rai nga ai.’ 31Shi kadai re ai mung ngai n chye nngai, rai ti mung Israela amyu masha ni shi hpe chye lu hkra shadan dan na matu, hka hte hkalup jaw na ngai du sa nngai,” nga ai.
32Dai hpang Yawhan gaw, “Wenyi gaw sumsing lamu de nna hkrudu zawn yu hkrat wa nna, shi a ntsa e nga nga ai. 33Ngai gaw, shi kadai re ai mung garai n chye nngai; rai ti mung ngai hpe hka hta hkalup jaw na matu shangun dat ai Karai Kasang gaw, ‘Dai Wenyi yu hkrat wa nna, masha langai wa a ntsa e nga nga ai hpe nang mu na rin dai. Dai wa gaw Chyoi Pra ai Wenyi hte hkalup jaw na ra ai wa rai nga ai,’ 34ngu tsun ai hte maren byin wa sai hpe ngai mu se ai,” nga ai. Matut nna Yawhan gaw, “Bai ngai nanhte hpe tsun made ga, ndai wa gaw Karai Kasang a Kasha rai nga ai,” nga tsun ai.
Yesu A Shawng Nnan Na Sape Ni
35Bai hpang shani e, Yawhan hte shi a sape lahkawng rau tsap nga ma ai rai nna, 36Yesu lai sa wa ai hpe Yawhan mu wu yang, “Karai Kasang a Sagu Kasha hpe yu yu mu!,” ngu mu ai.
37Dai sape yan gaw shi tsun ai ga na nna, Yesu kaw hkan sa ma ai. 38Yesu gaw hpang de kayin yu nna, dai yan hkan sa ai hpe mu wu yang, “Nan hpa tam myit ta?,” ngu nna san mu ai. Shan gaw, “Rabai e, nang kanang nga n ta?,” ngu nna shi hpe nhtang san mu ai. (Rabai ngu ai gaw, ‘Sara’ ngu ai ga re.)
39Yesu gaw, “sa nna yu yu mu,” ngu mu ai. Dai re ai majaw shan hkan sa nna, shi nga ai shara kanang re ai mung mu ma jang, dai shani tup shi hte rau nga nga ma ai. (Dai ahkying gaw shana de daw hkying mali daram hta rai nga ai.)
40Yawhan tsun ai ga na nna, shi kaw hkan sa ai yan hta na langai mi gaw Simun Petru a kanau Andre rai nga ai. 41Shi gaw shi a kahpu rai nga ai Simun hpe shaloi jang tam la nna, “Meshia hpe anhte mu saga ai,” ngu nna shi hpe tsun dan wu ai. (Meshia ngu ai gaw Hkristu nga ai rai nga ai.) 42Dai hpang shi gaw Simun hpe Yesu hpang de woi sa wu ai.
Yesu gaw shi hpe hkap yu nna, “Nang gaw Yawhan a kasha Simun rai nga ndai; rai ti mung nang hpe Kehpa ngu nna shamying na rai nga ai,” ngu wu ai. (Kehpa ngu ai gaw Petru (Nlung) ngu ai lachyum re.
Hpilip Hte Nahtanela Hpe Shaga La Ai
43Hpang shani e Yesu gaw Galile mung de rai wa na myit daw dan wu ai. Shaloi Hpilip hpe mu wu ai rai nna, shi hpe, “Ngai kaw hkan nang rit,” ngu wu ai. 44(Hpilip gaw Andre yan Petru nga ai Betsaida mare na rai nga ai.) 45Hpilip gaw Nahtanela hpe mu nna, “Mawshe gaw Tara Laika ni hta, myihtoi ni mung myihtoi laika ni hta, sha-ang nna ka da ai, Yosep a kasha Nazaret mare na Yesu hpe anhte mu sagaw ai,” ngu nna shi hpe tsun dan wu ai.
46Nahtanela gaw, “Nazaret mare na arai kaja lama mi pru lu a ni?,” ngu nna htan wu ai. Hpilip gaw
“She sa yu rit,” ngu nna htan wu ai.
47Yesu hpang de Nahtanela sa wa nga ai hpe mu wu ai shaloi, shi hpe sha-ang nna, “Sawt ai myit n rawng ai, Israela masha majing hpe yu yu mu,” ngu wu ai.
48Nahtanela gaw, “Nang ngai hpe gara hku nna chye n ta?,” ngu nna san wu ai.
Yesu gaw, “Nang hpe Hpilip garai n shaga kaw nna dai maihpang hpun npu e nang naw nga nga yang, ngai nang hpe mu de ai,” ngu nna htan wu ai.
49Nahtanela gaw, “Sara e, nang gaw Karai Kasang a Kasha rai nga ndai,” ngu nna shi hpe htan wu ai.
50Shaloi Yesu gaw, “Ngai nang hpe maihpang hpun npu e mu de ai ngu ai majaw sha nang kam n ni? Dai hta grau kaba ai amu ni hpe nang mu na rin dai!,” ngu wu ai. 51Bai Yesu gaw, “Ngai nanhte hpe teng teng tsun made ga, sumsing lamu hpaw malang wa nna, Karai Kasang a lamu kasa ni gaw, Masha Kasha a ntsa e lung wa, yu wa, rai nga ai hpe nanhte mu na marin dai,” ngu nna shanhte hpe tsun mu ai.#Nin 28:12; Mat 4:11; Luk 2:9,13.


text:
2019 ning May shata 11 ya shani hta, Iran gumsan magam Hasan Rouhani hku n’na, American hku n’na, galaw sa wa na sut hpaga pat shingdang ai lam hpe dang manga na matu garan nga ai Iran mung masa hpung ni yawng myit hkrum na matu hte, US a sut hpaga pat shingdang ai lam gaw, lai wa sai 1980 ning shaloi kaw nna Iraq hte byin ai majan hta grau yak chye ai lam, tsun ai hpe chye lu ai.
“ Dai ni na ten gaw 1980 – 88 shaloi na Iraq hte byin ai majan masa hte grau kaja na ( sh ) grau sawng na hpe n lu tsun ai, dai shaloi na majan ten hta, anhte hta gumhpraw dum hte seng ai, wan sau dut ai hte seng ai, gun rai hpaga lam hte seng nna, mang hkang yak ai lam ni n byin ai, laknak mari na matu sha pat shingdang hkrum ai..,” ngu Iran mungdan madu ai shiga dap IRNA hku nna Gumsan magam Rouhani tsun ai ga hpe bai mahta la n’na tsun wa sai.
“ N dai lang hpyen ni jaw ai gamyet n’gun gaw, anhte a Islamic rawt malan labau hta n hkrum ga ai lam langai rai wa sai, raitimung ngai muit n daw ai, anhte ni yawng myit hkrum nga jang ndai mayak hpe lai di lu na hpe, myit kaba hte kam ai, “ ngu Rouhani hku nna tsun wa sai.
Ndai zawn hpyen n gun kaba hte anhte hpe myit n’gun lang let myit masa majan gasat hpang sai ngu Rouhani hku nna matut tsun wa sai.
American mungdan hku nna, Iran mungdan a Nuclear laknak hte seng nna jahkrit shama ai hpe, ninghkap hpang na matu, Patriot pila pyen ni mai gap jahkrat ai hte, hkrang de lung ai kaw mai lang ai USS Arlington hpyen sang hpaw kaba hpe May shata 11 shani hta, Sinpraw ka-ang ginra de matut nna bai sa dat ai sai.
Hpyen gasat n’bungli mara mai ai USS Abraham Lincoln Sanghpaw hte rau B-52 bawm jahkrat ai n’bungli ni Sinpraw ka-ang de du ngut ai hpang, lani mi din ai hte, USS Arlington Sanghpaw kaba ni hpe bai sa dat sai.
American hte American a akyu ara ni hpe gasat wa ai shaloi, htap htuk ai hte bai n’htang galaw na hpe Iran hku n’na, chyena na matu ahkyak ai hpe American makawp maga dap a hkringmang Patrick Shanahan hku nna bat hpang 6 ya shani hta tsun wa sai.
American hte Iran mungdan yen gaw, May shata 8 ya shani hta Nuclear laknak dawm na hte seng nna, shada myit hkrum ai lam n mai lu mat ai hpang, American hku nna, Iran a sut hpaga lam yawng hpe pat shingdang kau na ngu tsun wa sai.
Iran hku n’na gaw, Nuclear laknak galaw shapraw ai hta lang ai Uranium jasan ai lam ni hpe matut galaw mat na hpe tsun wa sai. Dai hpang USA ni hku nna nbung li mara ai sanghpaw kaba ni hpe Sinpraw ka-ang ginra de dat nga ai hpe chye lu ai.
REF: Aljazeera, BBC, Star
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Myitkyina Jaw Bum e rawt malan masat poi galaw ai majaw nga nna pyada dap e hkang zing tawn hkrum ai Hpung sara yan hpe dai ni ga-ang aten Myitkyina htawng de htawt sit kau sai re.
“ndai lam gaw bawngban nga dingyang re. Raitim, htawng chyinghka hkying 12 kaw pat ai le. Pyada dap kaw nna htawng npat shi yang htawt kau ai shadu ai.” Nga nna Rev. La Wawm tsun ai re.
February praw 5 ya shani galaw ai gamung nau ra hkrang shala ai hta ya hkang zing hkrum ai Sara Sumlut Tu Htang hte Rev. Bima Dau Lum yan nlawm ai hpe chye lu ai.
Ndai amu manghkang hte seng nna Wunpawng Amyusha Mungbawng Rapdaw WMR, Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Ginjaw KBC, Jinghpaw Tara kasa hpung, Simsa lam akyu galaw hpung PCG ni hku nna Myen hpyendap hte bawngban nga ding yang re hpe mung chye lu ai.
February praw 5 ya shani jaw bum e galaw ai gamung nau ra madun ai hta hpyen dazik nlawm ai uniform palawng hpun nna, sinat lang let, hkrang shala ai lam ni lawm ai re.
Ndai hte seng nna Sara yan hpe February praw 6 ya shani kaw nna Myitkyina masat-1, Pyada dap de nhtoi 6 ya hkang zing da ngut ai hpang, ya dai ni gaw htawng de bai htawt sit kau sai re.
Ya du hkra sara yan hpe tara masat kade hte ahkyak la da ai lam seng ang ai pyada dap kaw nna sanglang ai lam n-galaw shi ai re.
Shiga matut hti na-
1.Myitkyina Jaw Bum rawt malan poi hta shang lawm ai mung shawa marai 2 hpe Pyada dap e san jep
2.Jaw Bum e galaw ai Rawt Malan kyuhpyi hpawng hte seng nna Myen Hpyendap de laika bang
3.Sara yan hpe pyada dap e tawn da ai nhtoi 5 ya du sai.


text:
Miwa Asuya, maigan mung hkringmang rung a tsun shaga ahkang lu ai wa Hua Chunying gaw US ningtau gumsan magam Mike Pence hku nna Papua New Guinea mungdan hta galaw nga ai APEC zuphpawng hta tsun da ai, Gumhpraw hkoi nna, hka bai n’wa lu jang Miwa mungdan a lata hta hkrat sum mat na ngu ai lam hte seng nna, 2018 November shata 18 ya shani hta, “galu kaba wa ai mungdan ni gaw Beijing hte jawm hpawm galaw ai lam nga jang, hkoi da ai gumhpraw hka mahkam hta n’hkrat na re ngu”, bai tsun shaga ai hpe chye lu ai.
Miwa mungdan hte jawm hpawm nna galaw ai mungdan ni hpe, Miwa Asuya hku nna, dai Mungdan hte Mung mare masha ni a nga pra lam ni hpe, awmdawm galu kaba rawt jat wa hkra garum na lam, tsun ndau da ai.
USA ningtau gumsan magam Pence gaw APEC zuhpawng hta, Miwa mung a, mungdan shada matut mahkai hkawm sa wa na, shingkyit matut lam ( China’s Belt Road) galaw wa ai hta, lam rap ai mungdan ni hpe hka gumhpraw n’hkap la na matu tsun wa sai, dai hka gumhpraw hkoi ai majaw mungdan a awmdawm ahkang aya hkra wa mai ai ngu tsun shadum da nga ai.
REF: CNN, Star News
Ja Tawng Naw


text:
2019 ning July shata 10 ya shani hta, AA ningbaw Tun Myat Naing a kanau, Aung Myat Kyaw hte Rahine – Singapore hpung malawm marai 6 hpe Singapore balik ni rim mat ai hpe chye lu ai.
Shan hte ni hpe Singapore mungdan kawn gau shale na hpe July 10 ya shani na n’htoi hte ndau shana ai hte chye lu ai.
Rim da hkrum ai marai 6 gaw, Myen Asuya hpe gasat nga ai AA hpung hpe garum madi shadaw nga ai majaw ahkyak la ra ai lam hpe ndau laika hta mu lu ai.
Rahkine – Singapore hpung ni hku n’na, Singapore mungdan hta nga ai, Rahkine ni a lapran hta, myit sharawt ja gumhpraw hta ai lam ni, masha ningnan lahkawn ai lam ni galaw ai ngu mung tsun da nga ai.
Rim da hkrum ai marai 6 hta na, U Tin Hlaing Oo hte Daw Aye Myat Mon ni hku nna July 11 ya shani na nbung li hte Yangon de bai du wa sai.
Yangonn N’bungli pa hta, Shi laika shara ni jawm san ai shaloi, “ anhte a myit the bai wa ai, hpa rai n’na sum la gayek ra ai ta, ngai na myit hte bai wa ai, “ ngu U Tin Hlaing Oo kawn tsun wa sai.
Ngam nga ai mari 4 hpe galoi hkan bai sa na lam hpe gaw grai nchye lu shi nga ai.
REF: RRA, Irrawaddy
Ja Tawng Naw


text:
Jahtu Zup Sanpya mare hta dap jung nga ai Salang Min Zin Tant Pyi Thu Tsit dap gaw, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA ni a sa htim gap gasat hkrum ai hpang, dap shara hte ni ai nta hpe 5 ya laman htawt sit na matu matsun jahkrat wa ai lam chye lu ai.
Pyi Thu Tsit dap the Miter 300 ram sha gang ai Salang Lamung Tang Gun a n ta hpe gaw n dai laman lawan htawt sit na matu, August 13 ya shani mare salang ni hpe shaga la nna, tsun sha ngun wa ai lam Sanpya ginra masha langai KNG shiga dap de tsun dan ai.
“Min Zin Tant hte hkrum wa ai Mare Salang ni kaw na, Salang Lamung Tang Gun hpe Phone shaga wa ai, Salang Tang Gun a n ta hpe n htoi 5 ya laman lawan htawt sit ya na hku nga na tsun wa ai, laga San Pya Pyi Thu Tsit dap hte ni a n ta ni mung htawt sit na hku nga na tsun ai, gadai gara n ta ni lawm ai hpe chyawm tup hkrak n chye shi ai nga”, San Pya mare masha langai KNG de tsun dan wa ai re.
Dai n ta shara gaw, lai wa sai 10 ning jan kaw na sun galaw let kring mading rai nga wa ai n ta rai nna, dai zawn lawan htawt sit na matu nmai byin ai majaw, hkrit tsang nga ai lam n ta madu Salang Lamung Tang Gun KNG shiga dap de ya na zawn tsun dan ai re.
“Ngai nan mung laknak hpai ai gara wuhpung hpe raitim hkrit ai re majaw, n ta htawt shangun ai lam hte seng na, n ta yawng tsep kawp hpya htawt kau ai lam n re sha, masha gan yen ai hku na sha myit daw dan da ai, shanhte tsun ai hku n ta yawng run la na htawt na hku gaw, ya ten gara hku ma n mai byin shi ai, dai zawn n mai byin ai lam hpe mare myitsu kanu kawa ni hpe mung bai tsun dat sai” nga ai re.
Salang Tang Gun sha n ga Pyi Thu Tsit dap the ni ai n ta n kau hpe mung lawan htawt sit na matu tsun sadi jaw da ai lam nga ai rai nna, Awng Ra, San Pya mare makau grup yin hta hkau na galaw ai mung shawa ni mung hkau na yup sin ai lam n galaw na matu tsun da ai lam nga ai re hpe matut chye lu ai.
Majan bai byin wa ai rai yang, Pyi Thu Tsit dap maga de na lak nak kaba ni hpe wang lu wang lang gap bun lu na matu, ya kaw na tau hkrau yen da shangun ai re lam Jahtu Zup ginra masha langai KNG de matut tsun dan ai.
“Madung gaw shan hte Mung shawa ni nga yang laknak kaba wang lu wang lang n lu gap ai, Mung shawa ni n nga jang she shan hte wang lu wang lang laknak kaba ni lu gap ai. Dai gaw hpyen masa lam a majaw re ngu mu ai”
San Pya mare hta nta hting gaw 500 jan nga ai hta n ta 100 jan nga ai shara makau hta San Pya Pyi Thu Tsit dap hpe lai wa sai 2019 ning hta gap da ai re lam chye lu ai.
Ndai shata 11 ya jahpawt Pyi Thu Tsit dap sa htim gap gasat hkrum ai hpang August 13 ya jahpawt Awng Ra hte Sanpya mare na myitsu salang 3 hpe Min Zin Tant shaga woi hkrum ai rai nna, mare masha n kau hte KIA hpe tsun sadi jaw ai lam ni nga wa ai lam chye lu ai.


text:
December 1, 2018
Hpaw hpang ai
Ningbaw : Madu Karai Kasang e, ngai hpe madi shadaw ya e.
Shawa : Madu e, ngai hpe alawan garum shingtau la rit.
Ningbaw : Kawa, Kasha, Chyoi pra ai Wenyi kaw hkungga shakawn nga u ga.
Shawa : Shawng ningpawt na hte maren, ya mung htani htana hkungga shakawn nga u ga law.
Mahkawn mangoi
Shakawn kungdawn ga (Psalmody)
Rau tsun na (1) (Antiphon)
Du sa ladaw: Zi-un a shayi sha e, kabu awng sharawng u law.
Yerusalem a shayi sha e, kabu gara let jahtau nga u. Alleluia.
Messiah gaw Hkawhkam hte Hkinjawng rai nga ai
Shakawn Kungdawn (110:1-5,7 )
Shi gaw Hkawhkam nan rai na ra ai majaw, Shi a hpyen mahkra Shi a npu e rai na ra ai. (1Kor. 15:25)
Karai Kasang nye a madu hpe tsun wu ai gaw, “Na a gumlau ni hpe, na a lagaw kabye ai lahkum
ngai shatai ai du hkra, Nye a hkra maga e naw a dung nga u,” nga ai.
Karai Kasang gaw na a up hkang na sumdoi, Zi-un kaw nna jaw dat na ndai;
Nang gaw, nang hpe gumlau ai ni a ka-ang e a up nga u. Na a hpyen majan shani e, na a amyu masha ni gaw
Chyoi pra ai hte mawn sumli let, hkan nang mayu nga ma ai; Jahpawt manap jau jau na numri zawn,
Na a brang ram ni nang kaw du na mara ai.
Madu dagam da ndai gaw; “Nang gaw Melhkizedek a hkringhtawng lam hte maren, Htani htana hkinjawng
rai nga ndai” Ngu ndai rai nna, myit bai kayin na n rai. Na a hkra maga e nga ai Madu gaw,
Shi a masin pawt ai nhtoi hta e, Hkawhkam ni hpe shanyawp kau na mu ai.
Lam makau e lwi ai hka shi hta na shi lu na ra ai: Dai majaw shi gaw baw sharawt na ru ai.
Kawa, Kasha, Chyoi pra ai Wenyi kaw hkungga shakawn nga u ga.
Shawng npawt na hte maren, ya mung, htani hta na hkungga shakawn nga u ga law.
Rau tsun na (1) Antiphon)
Du sa ladaw: Zi-un a shayi sha e, kabu awng sharawng u law.
Yerusalem a shayi sha e, kabu gara let jahtau nga u. Alleluia.
Rau tsun na (2) (Antiphon)
Du sa ladaw : Anhte a hkaw hkam, Hkristu Madu gaw du sa na ra ai. Shi gaw, Yawhan (kashin Kamun) jahtau nna tsun ai Sagu kasha rai nga ai.
Isaraela gaw Egutu mung na lawt sai Shakawn kungdawn (114:1-8)
Kadai mung, ndai mungkan ga hpe kau da sai wa gaw, Egutu mung kaw nna mung woi la ai hkrum sai. (St. Augustine)
Israela masha ni Egutu mung hta na, Yaku a dap gaw gari magra ga ai amyu hta na, pru wa ma ai shaloi e;
Yuda ginwang shi a chyoi pra ai shara, Israela mung shi a ninghtawn, tai ma ai.
Nammukdara gaw dai hpe mu nna hprawng wa ai. Yawdan hka mung, nhtang mat wa ai.
Bum ni gaw sagu la zawn, Kawng ni sagu kasha Zawn, shingtawt ma ai.
Nammukdara e, nang hpa majaw hprawng wa n ta? Bum ni e, sagu la zawn, Kawng ni e, sagu kasha zawn,
Hpa rai shingtawt hkawm nga myit ta? Ginding aga e, dai Madu a man e, Yaku a Karai Kasang a man e, gari ashun nga u. Shi gaw lunghkrung hpe hka lawng, Nhpai lung hpe, hka hpaw shara shatai wu ai.
Du sa ladaw: Anhte a hkaw hkam, Hkristu Madu gaw du sa na ra ai. Shi gaw, Yawhan (kashin Kamun) jahtau tsun ai Sagu kasha rai nga ai.
Du sa ladaw (Rau.3): Yu mu, shinggyim masha ni hpe shanhte galaw ai lai len hte maren, kumhpa shagrau na matu, gade nna yang Ngai du sa na ring ngai, nga nna Madu tsun ai.
(Canticle) Shing ran lai ka 19:1-2,5-7
Alleluia. Hkye hkrang la ai lam, hpung shingkang hte hpung dagu gaw, anhte a Karai Kasang hte seng nga ai. Shi a tara dara ai lam ni tengman ai hte dinghpring nga lu ai. Alleluia. Alleluia. Karai Kasang a shangun ma ni ngu ai, Shi hpe hkrit kamyin ai kaji kaba yawng hte e, anhte a Karai Kasang hpe shakawn kungdawn mu. Alleluia.
Alleluia. Chyahtum chyalai n-gun rawng ai Madu, Anhte a Karai Kasang up nga ai.
Anhte kabu gara ai hte sharawng awng nga ga! Shi a hpung shingkang hpe shagrau nga ga. Alleluia.
Alleluia. Dai sagu kasha a hkungran poi du ra ai hte, Shi a num ningnan jan gaw Shi hkum hpe mawn sumli da nga ai. Alleluia.
Du sa ladaw: Yu mu, shinggyim masha ni hpe shanhte galaw ai lai len hte maren, kumhpa shagrau na matu, gade nna yang Ngai du sa na ring ngai, nga nna Madu tsun ai.
Chyum mungga Hpilip 4: 4-5
Dai Madu hta tut nawng e kabu gara nga mu; bai ngai tsun nngai, kabu gara nga mu. Masha yawng mayawng nanhte a sumnung ai myit hpe chye wa mu ga. Dai Madu gaw ni magang wa ra ai.
Shagrau aw law ga (Benedictus ant.)
S : Madu e, na a ngang kang ai tsawra myit anhte hpe madun ya rit.
N : Na a hkye hkrang la ai lam mung, anhte hpe jaw ya rit. (S)
N : Kawa, Kasha, Chyoi pra ai wenyi kaw hkungga shakawn nga u ga. (S)
Shakawn mahkawn gadun (Short responsory)
Laban (1): Maria e, hkum hkrit et; nang Karai Kasang a man e myi man pa nit dai; yu u, nang na-um nasin rai wa nna shadang sha shangai na rin dai.
Nye myit masin dai Madu hpe shagrau li ai; Nye wenyi mung ngai hpe hkye la ai
Madu Karai Kasang hta kabu gara li ai; Shi a mayam jan a myit gyip ai hpe shi mada yu nu ai;
Yu u, ya kaw nna shu mashi shu masha prat dingsa, ngai hpe a lu ai, ngu na ma ni ai.
Atsam rawng ai wa gaw, ngai hpe galu kaba ai galaw ni ai; Shi a amying nsang chyoi pra lu ai;
Shi hpe hkrit kamyin ai ni a ntsa e, shu mashi shu masha du hkra, Shi a matsan dum ai myit a nga nga ai.
Shi a lahpum hte atsam pra di nu ai; Tinang kraw e maw ai hku hta gumrawng nga ai ni hpe,
shi shabra kau nu ai. Du magam ni hpe tingnyang na jahkrat kau nna, myit gyip ai ni hpe shagrau ya nu ai.
Kawsi hkrum ai ni hpe kaja ai hte jahkru shakat nna, Sut su ai ni hpe kaman dat dat nu ai.
Anhte a ji wa ni hpe tsun da sai hte maren, Abraham hte shi a kashu kasha ni hpe
Prat dingsa matsan dum ai lam dum nga na matu, Shi a shangun ma Israela hpe lanu lahku nu ai,
Kawa, Kasha, Chyoi pra ai Wenyi kaw hkungga shakawn nga u ga.
Shawng npawt na hte maren, ya mung, htani htana hkungga shakawn nga u ga law.
Shawa akyu hpyi ga (Intercessions)
Laban (1 & 3)
N : Teng man ai, asak hte lam rai nga ai, Madu hpang de anhte akyu hpyi ga ai.
S : Madu e, anhte hte rau a nga nga na matu sa rit.
N : Lamu Kasa Gabriel gaw Chyoi pra Maria hpang de nang Madu du sa na lam shana ya sai. Tsaw htum ai Karai a Kasha e, na a mungdan lam hpe hkaw tsun dan na du sa rit. (S)
N : Yawhan Baptista gaw, nang Madu du sa ai nhtoi hpe mu chye lu nna kabu gara nu ai. Na a hkye hkrang la ai lam anhte hpe jaw ya rit. (S)
N : Simeon gaw Mungkan ga a nhtoi Madu hpe kam sham wu ai. Myit kaja rawng ai ni yawng hpe na a nhtoi jaw ya rit. (S)
N : Sin langa ni jahpawt manap hpe ala nga ai hte maren, anhte mung nang hpe ala nga ga ai. Nang gaw si mat wa sai ni hpe asak nnan de bai jahkrung la na ninghtoi Madu rai nga nit dai. (S)
Madu a akyu hpyi ga
Hpang jahtum akyu hpyi ga (Concluding prayer)
Laban (1): Mahkra dang chye ai Wa Karai Kasang e, Madu Hkristu bai du sa ai shaloi, na a chyeju hte anhte hkam la lu sai mai kaja ai akyu ara a apu asi ni hpe lang let, nang hpe hkap tau lu na ahkang jaw ya rit. Anhte hpe San Pra ai ni a wuhpung hta hkap la nna Sumsing lamu mungdan de woi wa na matu, htani htana ahkrung nga nna up hkang nga ai, anhte a Madu Hkristu a marang e, hpyi nem nga ga ai.
Shaman ai ga:
Mahkra dang chye nna, hpung shingkang arawng sadang hte hpring nga ai Wa Karai Kasang gaw, anhte hpe matsan dum let, shut hpyit mara raw dat ya nna, htani htana asak de woi wa mi ga law.
S: Amen.
N : Madu Karai Kasang Wa hpe shakawn kungdawn nga ga law.
S : Karai Kasang hpe chyeju dum nga ga ai.


text:
Nmawk ginra e, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap KIA hte Myen hpyen dap lapran hpyen masa shaja hkat taw nna, gap gasat hkat wa na masa nga ai majaw, hkrit tsang ai mung shawa marai 300 ram, shim lum ai shara ni de hprawng yen magang taw sai lam chye lu ai.
September praw 6 ya jahpawt kaw na, Manmaw muklum Myen hpyen dap Hk M Y (437) dap ni shang wa ai majaw, Nmawk Hka Nan lawk makau mayan hta nga ai KIA dap hte hkrum katut gap gasat hkat ai lam nbyin shi yang, Nmawk Hka Nan lawk hte Wa Wang mare masha ni tau hkrau hprawng yen da ai re lam, ginra masha langai KNG shiga dap de lawu na zawn tsun ai.
“Mani hpawt Manmaw de na Myen hpyen n gun 200 ram lung wa ai, anhte nga ai makau mayang hkan sha Shanglawt ni nga ai, Myen hpyen dap ni gaw Hpaji Jawng hte Nawku Jawng makau grup yin hkan sha bai wa nga taw re rai yang gaw, ni ni htep htep sha rai sai, aten n tam mai gap hkat wa ai” nga tsun dan ai.
Ya ten dai shara mayan hta shada da Pe 400 ram sha gang hkat taw nna, lahkawng maga yu sin hkat taw ai masa hta, Hka Nan hte Wa Wang mare na n ta loi li shing gang taw sai re majaw, maga mi sit lung wa ai hte gap hkat wa na masa rai taw ai lam chye lu ai.
Nmawk Hka Nan lawk hte Wa Wang mare gaw matut ai mare kahtawng rai nna, ya ten Myen hpyen dap Hk M Y 437 hpyen hpung ni Hka Nan lawk lahta tsang jawng makau hte Nawku jawng shawng hte yang hta hpyen man lahkawng garan na shara jahkrat tawn ai majaw mung, mare masha ni hkrit tsang ai re lam chye lu ai.
Ya ten, hpyen hprawng 200 ram gaw, Nmawk nawku hpung wang hta hprawng yen taw ai rai nna, marai 100 ram gaw, ကြေးနန် lawk hte Alen Kawng lawk ni hta koi yen taw nga ai lam matut chye lu ai.
Manmaw kaw na Myen hpyen hpung ni lung wa ai ten, lam kaba hta hkawm taw ai mung shawa ni yawng hpe mung jahkring nna, san jep ai lam ni galaw wa ai lam ginra masha ni tsun ai.
Ndai zawn Daw Hpum Yang, N Mawk ginra shara nkau hta hpyen masa shaja hkat taw ai ten, KIA maga de na mung maja na nga na lam, tsun sadi jaw da ai lam nga ai.