text:
2019 ning January shata praw 13 ya shani hta, Laiwa sai Dec 29 ya shani hta Miwa sumtsan salang rung a hkringmang Mr. Hong Liang hku nna Jinghpaw mung, Myitkyina muklum hta Jinghpaw mung masa party ni, KBC ningbaw ni hte hkurm ai lam hpe ndau laika shapraw ai hpe chye lu ai.
Dai lai ka hta Jinghpaw mung hte seng nna masa lam law law lawm ai rai tim, Mali hka madim hte seng nna gaw lawu na hte maren mu lu ai:
● Jinghpaw mung kaw nga aishawa masha ni hku nna, mali hka madim gaw gap ai hte seng nna ninghkap ai lam n’nga ai
● Mali hka madim masing hpe ninghkap nga ai gaw, Maigan mung na wuhpung wuhpawng ni re ai lam hpe, Jinghpaw mung a mung masa party ni hte makam masha hpung ni tsun ai.
● Miwa sumtsan salang Mr. Hong Liang hku nna, Jinghpaw mung a Mung masa party ni makam masham wuhpung wuhpawng ni hku nna, Mali hka madim masing hpe ninghkap ai lam n’galaw ai hpe kabu arawng la ai lam tsun da nna, dai lam ni hpe Myen Asuya de bai tang madun na lam ni lawm hpe chye lu ai.
Dai Miwa sumtsan salang a ndau laika hte seng nna, Seng ang ai ni hku nna, tsun jahpra da ai lam ni gaw:
Kachin Party Ni
◊ KDP, Jinghpaw party ni hku nna gaw, Mali hka madin hte seng nna tsep kawp tsun shaga ai lam n’nga ai hpe Dr Manam Tu Ja hku nna tsun ai. Dai sha n’ga laika masat 1/2019 hte Mali hka madim hpe htani htana hkring na matu 2019 ning January shata praw 14 ya shani hta ndau laika shapraw da sai.
KBC Ningbaw
◊ KBC ningbaw Dr Hkalam Samson hku nna gaw, Jinghpaw mung shawa ni hku nna, Hka madim daw hten wa jang, asak shim lam hkra wa na hpe tsang nga ai lam hte, lawu mung na Myen ni gaw hkai ram ai lam ni hten za wa na hpe tsang nga ai lam ni hpe tsun bawngban wa sai.
“ ngai hku nna gaw, hpung masha ni, buga hpung ningbaw ni hte hkurm ngut jang she, tsun shaga lu ai, ngai na myit hkrai gaw n’mai ai ngu ai hpe,” Dr. Hkalam Samson hku nna Miwa sumtsang salang hpe tsun da ai hpe chye lu ai.
Lisu Party ( LNDP )
◊ Lisu Amyu sha Rawt Jat galu kaba Party (LNDP) ningbaw Shwe Min hte Miwa sumtsan salang ni tsun shaga da ai kata lam hpe gaw nchye lu tim, Shwe Min hpe KNG media ni san da ai shaloi, shi hku nna lawu na hte maren htai da ai hpe chye lu ai.
“ Mali hka madim hte seng nna, Asuya woi awn galaw ai hku myit hkrum hkan nang na re, Mung shawa ni ra lata san da ai Awng San Suu Kyi woi awn ai Asuya re ai majaw, lam shagu hta mung shawa a myi man hpe yu na re, mung shawa akyu ara nga na hte mungdan akyu ara nga na lam ni rai jang, anhte hku nna ninghkap na lam gaw n’nga ai. Rai timung anhte ni mung zuphawng naw galaw ra ai, masa gaw Myen mung asuya woi awn galaw ai hpe hkan na re,” ngu tsun da nga ai.
Awng San Suu Kyi A Ningmu
Miwa sumtsan salang gaw, “ Mali hka madim masing hte seng nna, Awng San Suu Kyi gaw myit galai shai ai lam ni nga wa sai majaw, KBC hku nna mung myit galai shai ai lam hpe Asuya maga de laika ka na lam hpe matsun ai lam chye lu ai.
Dai has n’ga 2019 ning January praw 10 ya shana, Jinghpaw mung daw n’htoi shana shat sha poi hta, Dr. Hkalam Somson hku nna Awng San Suu Kyi hpe, Mali hka madim hte seng nna, Miwa mung dan ni shadut wa ai lam hpe tsun ai shaloi, Awng San Suu Kyi gaw “ re i “ ngu sha bai nhtang tsun ai hpe Sara kaba tsun wa sai.
Masa lam ni hpe yu jang, Awng San Suu Kyi hku nna gaw, Mali hka madim hte seng nna, mungdan ting hpe tsun shaga da ai lam ni grai n’nga shi ai, Miwa gaw Mali hka madim hpe, nbyin byin hkra galaw na matu ladat hkum sum hpa lang nga ai hpe maram mu lu nga sai.
REF: Irrawaddy, Shawng lawm shi sawk, KNG
Ja Tawng Naw


c: text/html

text:
Video Playlist
Karai Kasang gaw de ai dinghku
18 Bai Yehowa Karai Kasang gaw, Dai lasha gaw shi hkrai nga na n mai ai; shi hte ram ai nrum ntau shi a matu ngai galaw na we ai, nga ai.
21-25
Dai majaw Yehowa Karai Kasang gaw dai masha wa hpe yup kaba hte shayup wu ai rai nna, shi gaw yup pyaw nga ai; shaloi shi a garep nra langai mi shaw la nna dai shara hta ashan hte shatup ya wu ai.Shingrai, Yehowa Karai Kasang gaw dai masha wa hta na shaw la ai garep nra hte shinggyim numsha shachyaw wu ai rai nna, dai masha wa kaw woi wa ya wu ai.
Shaloi dai masha wa gaw, Ya, masha ndai gaw, nye a nra hta na nra, nye a ashan hta na ashan rai nga ai: dai majaw shi hpe numsha ngu na rai nga ai; kaning rai nme law, shi gaw lasha hta na shaw la ai rai nga ai, nga ai.Dai re ai majaw lasha gaw tinang a kanu kawa hpe kau da nhtawm shi a madu jan hte manoi nga na rai nna, shan lahkawng gaw hkumshan langai sha tai lu na mara ai
.Ya dai masha yan la gaw singgu krin nga ma ai raitimung, shan shada n kaya ma ai.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2019 ning March shata praw 5 ya hta, HIV ana lu ai wa ai hpe nra kata na laswi galai bang ai ladat hte , shaning galu tsi lajang ya ai hta, HIV ana mai mat sai lam hpe chye lu ai.
Nra kata na laswi hta nga ai lasa kaji ( stem cell ) hpe HIV ana lu ai wa hta galai bang nna tsi lajang ya ai shaloi, HIV ana shaning na na hkam sha nga ai kawn mai tsai wa nna, ndai ladat hte galaw ai chyam dik lik ai lam awng dang wa lu sai. Ndai awng dang ai lam gaw marai lahkawng rai sai hpe chye lu ai.
Chyam dik lik hkrum wa gaw shata 18 tup HIV ana n nga mat sai hpe lu tsun tim, tsep kawp awng dang sai ngu tsun na matu loi naw jau ai hpe hpungtang hpajji shi laika hta ka da nga ai.
Laswi kata na (stem cell ) hpe gam jaw ai wa kaw nna masum ningtup galai bang ngut ai hpang, HIV ana mai mat nna shata 18 tup matut HIV ana hpe sawk chyam dik lik yu ai hta, HIV ana nga ai hpe n mu tam wa sai.
“ Anhte shadawn yu wa ai hta ana nga ai hpe n mu lu sai, ana hpe tam sagawn a mu mat sai,” ngu HIV ana lu ai wa hpe woi awn tsi ai, HIV hte seng ai nsoi hpaji ninghkrin munu Ravindra Gupta kawn tsun shaga wa sai.
HIV ana mai tsai mat ai machyi masha hpe “ London machyi masha” ngu shamying da ai. Shawng na wa hpe gaw, “ Berlin machyi masha” ngu masat da nna, 2007 ning hta Germany mungdan hta laswi galai bang ai tsi lajang hkam la ngut ai hpang, HIV ana mai mat wa nna, American mungdan hta sak hkrung hkawm sa nga sai.
Mungkang hta HIV ana kap nga ai masha wan 37 daram nga ai hpe chye lu ai.
REF: Aljazeera
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Tan Awng woi awn ai Myen dap dat kasa ni gaw lai wa sai June 30 ya hta kalang, ya August 2-3 hta kalang rai yang lahkawng lang ngu na KIO/KIA hte gap hkat jahkring na htinglet sai. KIO/KIA maga hku nna Panglong ga sadi principles ni hpe manat nna shaga ai gaw manu nga ai.
KIO/KIA hku nna ndai hku gap hkat jahkring simsa lam la na hkrum jahta ai gaw mung masa ginsup ai hku re nga tsun nga ma ai. Raitim ginsup n shut na gaw ahkyak nga ai.
Ya sha ya sha sa nna KIO/KIA hpe gap hkrat jahkring na matu hpyi lajin nga ai Myen dap ni a kasa ni gaw Myen dap ginjaw Naypyidaw asuya kawn shangun ai re ngu hpe kade ram pahkam hkam lu na kun? Hpa majaw nga yang Ginjaw Naypyidaw gaw ya du hkra Mungdaw asuya ni hpe hpa ahkaw ahkang n jaw shi ai shiga na lu ai, ndai lam hpe Chin National Party (CNP) na Slg. Kyaw Nyein ni hte kaga party ningbaw ni mung tsun garu nga ma ai.
Mungdaw salang ni hta hpa ahkaw ahkang n nga ai wa Mungdaw dat kasa re nga ai Du Tan Awng, Hkyet Hting Nan, Tsumhpawng Sin Wa zawn re ni kawn jahkrup ai hpe KIO/KIA gaw kam nna gap hkat jahkrup ai lam mahkra hpe hkapla yang shut mai nga ai. Rai nna KIO/KIA gaw ya bai simsa lam la kau nna hpa baw matut galaw na?
Myen dap ni gaw amyu bawsang ni hpe Garan Nna Up (divide-and-rule) ladat hpe lang nna shakri nga ai, ya gap hkat jahkring simsa lam sa jahta dat jang KIO/KIA kata nkau ni gaw “matut gap na, nkau ni gaw gap hkat jahkring simsa lam la na”, ndai zawn n ru n ra byin shangun nga ai. Tinang kata myit n hkrum jang she Myen ni aloi sha up sha lu na rai nga ai, hpyen wa ra ai gaw dai rai nga ai.
Myen dap ni gaw KIO/KIA hte bawng yu nna jahkrup lu jang gaw amyat re, n lu tim asum n re.
KIO/KIA hku nna Myen hte gap hkat jahkring simsa lam la na hpe hkap la sai lam shiga dap de Du Kaba Gun Maw shana wa sai, ya Myen hte simsa lam la na myit hkrum wa ai gaw, “Mung shawa ni grai jamjau wa ai majaw” ngu ai gabaw npu e sawn nga ma ai. Mung shawa ni a myit hta hpa baw rawng ai hpe July shata 12 ya shani na Laiza zuphpawng hta azin ayang tsun dan lai wa sai re. Jamjau tim Myen a mayam prat kawn na lawt hkra shakut na matu naw kasat ga nga tang madun wa sai, jamjau tim jamjau u ga hkam sharang nna naw shakut na lam htawng madun wa sai.
KIO/KIA hku nna J.P mung shawa a ga madat na i, Myen dap a ga madat na i?
Gap hkat jahkring ngut jang Myen hte mung masa bawngban na hte prat tup simsa lam galaw na tsun nga sai. Myen gaw KIO/KIA hpe galoi wa mung masa jahta a ni?
Shawngdaw de gap hkat jahkring simsa lam la ai majaw tat sum kau ai lam ni kade ram law sai hpe gaw n dinglik yu sai kun? Simsa lam la ai laman KIA hpyenla law law sat hkrum mat sai, ramma ni law law kani ya tai ra mat ai, Jinghpaw htinggaw law law dumbri dumbra byin mat ai, laban launa law law hpaga hkrat mat ai, anhte simsa lam la ai majaw hpabaw amyat lu a ni? Myit yu ga.


text:
Rahkai mung Min Pya, Pan Myawng mare na mare masha dum nta langai kaw August (24) ya shani Myen hpyen dap gap dat ai lak nak kaba si wa hkrat kapaw bun ai majaw dai dum nta kata na masha hte makau kaw nga ai masha marai masum asak si sum mat ai hte marai (4) hkala hkrum ai lam chye lu ai.
Asak si sum mat ai hta asak (5) ning re ai ma, hte Tsang shi lung nga ai Num kasha mung lawm ai lam hkala hkrum ai marai mali mung ningma sawng ai majaw Myau U Tsi rung de sa da tawn sai lam ginra masha ni shiga dap ni de tsun da ai kaw chye lu ai.
Pan Myawng mare makau kaw AA hpyen hpung ni hte Myen hpyen dap ni Lai wa sai masum ya kaw nna gasat gala majan matut manoi byin ai hta Awng Mingala maga de shara jahkrat nga ai myen hpyen dap maga na Lak nak kaba ni gap bun ai majaw mare masha ni hkala hkrum ai re lam,dai shani hta sha Nam de Nga Tam sa ai kaw na wa ai Salang langai mung si nat gap hkrum ai lam,Rahkai mung ginra hta dai ning laman na gasat gala majan a majaw sinat gap hkrum ai lam, lak nak kaba hkra hkala ai lam, Bawm kapaw ai lam ni a majaw asak si sum mat ai mung mare masha marai 80 daram nga wa sai re hte hkala hkrum ai gaw marai 100 jan rai sai lam Rahkai shinggyim Uhpung Uhpawng ni tang madun da ai kaw chye lu ai.
Rahkai Mung Kaw Lak Nak Kaba Mare De Hkrat Ai Majaw Mung masha Marai Masum Si Sum Mat
Rahkai mung Min Pya, Pan Myawng mare na mare masha dum nta langai kaw August (24) ya shani Myen hpyen dap gap dat ai lak nak kaba si wa hkrat kapaw bun ai majaw dai dum nta kata na masha hte makau kaw nga ai masha marai masum asak si sum mat ai hte marai (4) hkala hkrum ai lam chye lu ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Myen hpyendap a dinghkrai majan jahkring da ai ladaw shata 9 htum ai hpang, kalang bai Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap (KIA) hte Jinghpaw mungdaw e gasat gala majan ni, ndai bat hpang wa sai re.
Oct. 14, bat Langai Ya jahpawt hta, Mungnyang (Mohnyin) ginwang KIA Dapba (8) npu Dapdung (5) ginra Hkawng Mye mare makau tinang Ku-Ing-Su post hte Awng Jat post ni hta Myen hpyen hpung hte ang katut gap hkat ai lam ni byin ai lam, KIA Dapba (8) shiga lawk tsun ai re.
Myen Dapnu (Tat-ma) 101 hte Hk.L.Y masat (141) pawng hpawm hpyen n-gun 80 daram gaw, Nawnglut (Indawgyi) a dingda maga nga ai, KIA Dung (5) ginra de shang wa ai majaw, Ku-Ing-Su post kaw jahpawt daw hte dai hpang shana daw Awng Jat post kaw bai gap hkat ai lam ni yawm dik 3 lang byin ai lam, KIA Dapba (8) shiga lawk tsun ai.
Gasat gala byin ai shara de grupyin na Myen hpyen n-gun ni kahtap jat du wa ai majaw matut nna gap hkat lam ni byin wa na masa nga ai lam, kahtap chye lu ai.
Ya gasat gala majan byin ai ginra hta, ja maw ni nga nna maisak hte ta-malan hpun hpaga bungli ni mung nga ai hpe sagawn chye lu ai.
Ndai gasat gala lam a majaw, Myen asuya hte galaw nga ai bilateral gap hkat jahkring bawngban nga ai lam mahkrun hpe ahtu hkra na kun?
“Ning rai na hkrum katut majan gasat hkat timung e dai hkrum zup bawngban ai lam hpe gaw hten run wa madang gaw n nga na re” nga, Laiza KIO Shiga Htawn Shana Magam Dap lit nga, Du kaba Nhpang Naw Bu tsun ai.
2018 December 21 kaw nna Sam hte Jinghpaw mungdaw lahkawng kaw Myen hpyendap a dinghkrai htim gasat majan jahkring ai lam gaw September 21 hta ladaw htum mat ai re. De a lachyum gaw asuya dap kaw nna rawt malan hpung ni hpe aten n tam majan baw gasat mai ai masa re nga nna, Myitkyina daju PCG simsa lam lapran salang Duwa Lamai Gum Ja tsun ai re.
Gap hkat jahkring na matu KIO maga jin jin masa rai timung, maga mi de asuya hte tatmadaw hpyendap lapran n hkrum ai majaw, sen htu lu na madang gaw naw yak na masa re nga, Laiza na KIO ginjaw salang ni tsun nga ai re.


text:
September 24, 2020
Shinggyim masha a prat madang hkrat sum ai hte shinggyim hpawng htenza mat ai lam
(24 Sept, 2020)
Anhte wa sarabyin Francis shadum da ai hta , shinggyim masha ni sut lu nga mai lam, prat madang rawt jat lam ladu lai hkra shakut ai majaw, shinggyim hpawng hten za mat ai, matsan jam jau mat wa ai nga nna tsun ai.
Anhte shinggyim masha ni hta akyang langai nga ai dai gaw, akyu naw rawng tim n ra jang, kabai kau ai, ‘kabai kau ai’ “throw away” ngu ai lai kyang a majaw hkrat sum lai lam grai nga nga ai.
Karai Kasang hpan da ai magma galaw ai ten hta, shinggyim masha hte mungkan ga, hpan da ai rai ni yawng, ngwi pyaw simsa rapra ai hte sak hkrung hkawm sa na lajang da ya sai. Rai tim, dai ni na ten hta, arung arai ni hpe, naw mai lang tim n ra jang, kabai kau ai, ‘kabai kau ai’ “throw away” lai kyang ni a majaw makau grup-yin hten za nga ai. Shinggyim masha ni a prat mung hkra machyi wa nga ai. Ga shadawn, lung seng tawng langai lu na matu, bum kaba ni hpe htu galau kau ai. Nam maling hta, hpun kaba ni ra nna, hpun kaji ni hpe yawng kran shalawm kau ai. Malu masha nma ntsa shadu shajan nna, kabai ayai kau ai. Shat shadu, rai hkrut, hka shin ai shaloi, hka hpe ra ai hta jan nna lang ai.Bu hpun palawng, hkyep din, jawng, nhpye, ni naw mai lang tim kabai kau ai.Lagaw leng, cycle, mawdaw ni, naw mai lang tim gabai jahten kau ai. Ndai akyang gaw, tinang hte masha ni hpe hkra machyi shangun nga ai.
Jak rung rawt jat wa ai majaw makau grup yin nbung baza nna hkam kaja lam hkra wa nga ai. Mare kaba ni hta mawdaw, jak rung ni, wan hkut gung shapraw dat ai majaw, grup-yin nbung maza nga ai. Htaw-wa htaw-sa madang nem ai the makau grup yin mung garu kachyi nga nga ai. Mare kaba hta wutdek nta ladu lai gaw gap wa ai majaw san seng ai nbung, jan a shingkang nlu la ai majaw hkam kaja lam n nga wa ai. Tsit lali ai shara n nga ai daram rai nga ai. Dai gaw shing gyim masha ni a prat madang hkrat sum wa ai lam langai mi rai nga ai. Mare buga nkau hta, grai dam ai shara ni hpe madu langai mi sha tingkyeng madu la kau nna, tsit tsawm hkra galaw da ai. Rai tim masha yawng n mai sa mat sai. Matsan ai ni nga ai shara gaw baza bala rai nga ra ai. Dai mung rapra tara ahkaw ahkang n lu ai rai nga ai.
Laudato si
Wa Sarabyin Francis


text:
Manmaw Mare lawk kata Myen Hpyen Gumshem Dap ni gate jahkrat nna hkawm sa hkawm wa ni hpe shani ka-ang hkying (12:00) hpang daw
Shiga
Myen Hpyen Gumshem Dap Ni Kawn Mung Myit Mare Kata Kunrai Htaw Shalai Ai Lam Pat Hkum Da Ai Shiga
Lahta Sammung Mung Myit Mare ginra nga ai mung mare masha ni hpe Wunpawng Mungdan shanglawt hpyen  hpung hte PDF ni hpe madi shadaw
Dum Bung Hpyen Yen Dabang Ningnan Htingshawn Akyu Hpyi Hpawng Galaw Ai Shiga.
Dum Bung hpyen yen dabang ningnan htingshawn akyu hpyi hpawng hta Ginjaw komiti ningtau ninggawn amu madu Salang Kaba Labang Doi Pyi Sa hte
Laiza Ginra Kata Covid-19 Ana Makawp Ninghkap Tsi Htu Ai Masha (17000) Jan Du Nga Sai
Ginjaw Ginra Ginwang Ginjaw, Laiza Ginra Kata Covid-19 ana zinli makawp maga tsi htu hkamla ai masha marai (17,000) Jan nga sai lam, Ginjaw
Wunpawng Mungdan Kata Ginra Shagu Na Gasat Gala Shiga
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap KIA Masat (2) Dap Ba, Masat (20) Dap Dung Ginra, Lahkra Yang mare dingsa hte Kumtsai Yang mare lapran
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap KIA Masat (2) Dap Ba, Masat (14) Dap Dung Ginra Kata Gasat Gala Byin
Hugawng Ginwang, Nawngmi mare makau dingsa kaw dai ginra mayan shamu shamawt shang wa ai Myen hpyen gumshem hpung ni hpe Wunpawng mungdan shanglawt
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap KIA Masat (2) Dap Ba, Masat(43) Dap Nawng Dap Dung Ginra Kata Gasat Gala
Laksan Danai ginwang daw kawng ra mare makau kaw dai ginra mayan shamu shamawt nga ai Myen hpyen gumshem dap ni hte Wunpawng mungdan
Wunpawng Mungdan Kata Na Gasat Gala Shiga
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap KIA Masat (2) Dap Ba, Masat (43) Dap Nawng Dap Dung ginra, Laksan Danai ginwang daw Nam Hpyek hte
Nok Mung Ginra Hta Covid Kap Bra Masha Grai Yawm Wa Sai Majaw Hkawm Sa Hkrun Lam Ni Bai Hpaw Nga
Nok Mung ginra hta COVID-19 ana zinli numdaw masum lang ngu na kap bra shadang sawng wa ai majaw hkawm sa hkrun lam ni
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap KIA Masat (2) Dap Ba, Masat (14) Dap Dung Ginra Kata Gasat Gala Byin
Hugawng ginwang, BanKok hte Awng Ra mare lapran kaw dai ginra mayan shamu shamawt hkawm ai Myen hpyen gumshem hpung ni hte Wunpawng Mungdan


text:
2013 June (17) ya jahpawt hkying (8:00)am ten Laiza Muklum, Laiza lahta tsang jawng, Rawt Ninghkawng Gawknu hta KIC Ningbaw Malai (II) a matsun hkam la hpawng hpe galaw ai lam chye lu ai.
Zuphpawng hpe KIC Ningtau Amu Madu, Lat Du Up Jum Wa Na Yaw Htung kaw na zuphpawng tingnyang up lit la woi awn nna, Rev. Lahpai Shing Rip kaw na hpawng hpaw akyu hpyi ap ai lam chye lu ai. KIC Ningbaw Malai (II) kaw nna matsun mungga jaw ai hta, KIO kaw nna madung hpyen hku masat tawn ai Kani nang hpam hpe shamyit shatsai lu na matu matsun maroi mungga shaga ai lam chye lu ai. Mungga hta, Kani nang hpam hpe pat jasan ai masing hta Mung Shawa Dap Shawa kaji kaba yawng shang lawm ra ai lam, Amyu Shayi Kanu ni mung Kanu a Chyu jaw ai myit hte ma ni hpe shadum sharin ra ai lam, Mare Buga de na Jawngma, ramma ni mung shada shadum sharin hpaji jaw let shada hkye la hkat ra ai lam, Salang Hpung ni mung Htunghking hku nna Kani nanghpam pat jasan lam hta shang lawm ra ai lam, Makam masham nawku Hpung woi ni mung Karai mungga hte shadum sharin sa wa ra ai lam, ndai ladat (5) hte Kani nanghpam hpe pat jasan sa wa yang awng dang lu na re lam hpe matsun maroi mungga jaw ai lam chye lu ai.
Matut nna KIC Ningtau Amu Madu, Lat Du Up Jum Wa Na Yaw Htung kaw nna 2013 June (26) ya shani Mungkan Kani Nanghpam Ninghkap Masat Ninghtoi hta Ginjaw Kani Pat Jasan Komiti kaw nna Kani nanghpam ninghkap ai lamang hpe galaw sa wa na re lam tsun shana let hpawng hpe hpung dim dat ai lam chye lu ai. Ndai zuphpawng hta Dap Shawa Hpa-awn yawng marai (743) sa du shanglawm ai hpe chye lu ai.


text:
Ga baw ndai mu ai hte rau, mani hpa zawn rai sai nhten! Rai ti mung atsawm sumru yu yang, lachyum dan dawng na kam ai re. Anhte myi hpaw dat yang, tu mi tu, hkrung mi hkrung hpe anhte a makau grupyin hkan e mu lu nga ai. Dai mahkra hta dusat ngu ai ni gaw, yup na, sha na, kanawn mazum na hpe sha chye ma ai. Shinggyim masha hpan chyu sha kaja ai hte n kaja ai hpe ginhka chye ai; gyin shapraw chye ai; yaw shada ai lam lu ai; madang tsaw dik ai hkrung kanu hpan rai nga ai. Manu dan dik mung rai sai.Shing mi nga tim, kalang lang gaw, dusat ni hta pyi madang grau nem ai baw shut shai lam galaw chye nga ga ai. Manu dan ai lam mahkra mung, shinggyim masha ni daw dan nna manu dan wa, reng wa ai lam hkrai rai nga ai.
Shinggyim masha ni hpe yu dat yang, langai hte langai tsep kawp bung hkat ai mi n nga ai da. Ma marun yan pyi tup hkrak bung na n loi ai da. Dai hpe yu yang, masha shagu gaw, daw dan lu ai atsam, kaja ai hte n kaja ai hpe ginhka lu ai atsam,sadi koi yen lu ai atsam mung,hpra hpra she rai nga na ang ai. Yawng maren gaw n bung hkat na re. Rai ti mung, yawng hta bung hkat ai lam langai mi gaw nga ai. Dai gaw kaga n rai; pyaw pyaw nga mayu ai. Asak hkrung tim n pyaw jang, si mayu ai, ngu tsun chye ga ai. Gaja wa gaw si mayu ai lam nrai; pyaw n lu nna tsun ai she re. N pyaw la ai ruyak tsinyam kaw na lawt mayu ai majaw tsun ai lam sha re. Dai rai yang, pyaw pyaw hte asak hkrung nga lu na matu hpa galaw ra nga ga ta?
S. Perry mying ai Sara Kaba wa hpaji jaw ai gaw, moi Greek amyu ni hkik hkam ai prat hta, ramma langai mi gaw, dai ten na hpaji ninghkring Socretis hpe , “Sara e, galu kaba ai prat hpe gaw gap la lu na matu, ngai hpa galaw ra a ta? Ngu nna san ai da. Socretis mung, dai ramma wa hpe, “Nang kadai rai nga ai lam chye nga u; (Know yourself)” ngu nna htai ya sai da. Bai, Roma amyu ni hkik hkam ai prat hta mung, ramma langai mi gaw, dai ten na hpaji ninghkring Marcus Aurelus hpe, “ Lachyum pru ai sak prat gaw gap lu na matu, ngai hpa galaw ra nga a ta?” ngu san ai da. Murcus Aurelus mung, dai ramma wa hpe, “Na a prat hpe manu shadan nna myit dik myit pyaw u; (Be yourself)” ngu htai ya sai da. Dai ni na anhte aprat, Atomic prat ndai hta mung, ramma langai mi gaw, myit hpaji n i n g h k r i n g “Phylosopher” langai hpang de sa nna, “Galu kaba ai prat hpe gaw gap la lu na matu, ngai hpa galaw ra nga a ta?” ngu san ai da. Shaloi dai myit hpaji ninghkring wa mung, “Na a prat galu kaba wa lu hkra, shakut shaja u, (develope yourself)” ngu htai ya sai da. Lahta na ga san masum hte , ga htai masum hte gaw, anhte mahkra hpe mung, ram ram myit sumru hpa bungli kaba jaw ya taw nga sai n rai ni?
Shinggyim masha gaw machye machyang hkap la lu ai atsam rawng ai mi nga tim, “Mu la, na la, manam la, chyim la, hkra la,”ngu ai “ Five Senses, Hkam sha lam manga” hku nna sha lu la mai nga ai. Dai majaw masha langai mi a prat hpe maram yu ai shaloi, tinang nga kaba wa ai shara na kanawn manang, masha nga sat nga sa madang, makau grupyin shingra maka ni hta hkan nna, tinang a prat hpe gaw gap la ai hkrai rai nga ai. Lai sai ten prat na myitsu salang ni a matsun maroi ga, shanhte a kasi kamang ni hpe yu nna sha, hkan nang shakut let gaw gap la chye nga ga ai. Ga shadawn, American mungdan a gumsan magam Abraham Lin- coln tsun ai hta, “Nang ngwi pyaw ai hku nga pra mayu yang,nang nan ngwi pyaw simsa lam hpe shabyin dat u,” nga ai re.1962 ning hta American mungdan a gumsan magam byin tai wa ai John F. Kennedy tsun ai gaw, “American mungdan gaw, ngai hpe hpa galaw ya lu na kun? Ngu tsun na malai, ngai mahtang American mungdan a matu hpa galaw ya lu na kun? ngu nna tsun ga,” nga ai. Shi tsun ai ga hte maren, American mungdan masha ni kadai mung kadai jawm shakut mat wa ai majaw, 1969 ning hta hpungtang hpaji ninghkring Mr. Nail Amstrong ngu ai wa, shata ga de lagaw kabye nna hkawm lu sai re. Nail Amstrong tsun ai ga langai mung, “Shata ga e htawt ai lagaw lahkam mi gaw, shinggyim prat langai hpe gaw sharawt dat sai” nga ai re;jawm myit yu ga.
Kaja ai magam bungli hta myit lawm sharawng awng ai wa gaw, gaw gap ai magam amu hta shang lawm chye nna , n kaja ai magam bungli hta myit lawm sharawng awng ai wa gaw, jahten sharun ai magam amu hta shang lawm chye nga ai da. Mungkan masha gaw tinang hkrai nga n mai ai. Wuhpung wuhpawng hte kanawn nna asak hkrung ai baw re. Dai re majaw, tinang a matu, manaw manang ni a matu;kashu kasha ni a matu, myit shalawm ya ra nga ai. Ndai ladat myu masum hkum tsup jang, hpa lam mung mai byin lu nga sai. Bai nna shinggyim masha ngu ai hta, hpan lahkawng hku garan ginhka lu nga ai da. Hti pawk sai wa hte, hti pawk mayu ai wa; lauban tai sai wa hte lauban tai mayu taw nga ai wa; dinghku shang sai wa hte garai n shang ai wa; machyi makaw hkrum nga ai wa hte hkamja nga ai wa, zawn re ai ni rai nga ai.
Dai majaw masha shagu gaw lit kaba ni hpra hpra lu shajang ga ai. Tinang pyaw pyaw hte asak hkrung nga mayu jang, tinang shawng manaw manang hte makau grupyin hpe pyaw hkra shakut ra ai. Bai nna shinggyim masha hta “Drive” ngu ai Automatic myit atsam myu lahkawng naw nga ai. Langai mi gaw tinang a hkum hpe makawp maga na matu “Security drive” rai nhtawm, kaga langai mi gaw, tinang a myu mayat maya wa na matu yi hte la kanawn mazum mayu ai myit atsam “Sex drive” rai nga ai. Ndai atsam myu lahkawng gaw gaja wa ahkyak dik ai teng nga ti mung, kaja ai hte n kaja ai hpe ginhka chye ai atsam hte rau kapyawn nna asung jashawn ai n rai jang, tinang hpe hkrat sum shangun ai hpyen mahtang gale mat wa chye nga ai. Dai majaw she, “Dum ai hte rap; dum ai hte kap” rai ga, ngu ai gaw, ndai nan rai nga ai.
Shinggyim masha gaw, tinang a prat hpe gaw gap ai hta, hkan sa ra ai lam hte, koi kau ra ai lam myu lahkawng grai ahkyak nga ai. Ga shadawn, mungkan ntsa na lu ai baw, sha ai baw mahkra gaw, shinggyim masha ni a matu rai taw nga sai.Lam mi hku nna tsa chyaru ka-ni, nang hpam tsi mawan ni gaw, mungkan ting e , n kaja ai arai hku jawm masat tawn da ai rai nga ninglen, mungkan masha yawng hte wa, tsa n lu,ka-ni n lu ai langai mung n nga ai hku re. Kaja ai tsi mawan shagu ngu na wa , tsa chyaru hte ka-ni n lawm ai mi n nga ai re. Raitim ndai tsa chyaru ka-ni , nang hpam tsi mawan ni gaw, shadawn shadang hkrak , rit kawp tara hkrak hte galaw da jang, asak hkye mawai lu ai tsi hkrung tsi nan ni byin tai lu ai re. Raitim, shadawn n nga, shadang gata, n jaw ai lai ladat hku asung jashawn yang chyawm gaw, hkrit ra dik ai gung labu tai wa nga ai re. Masha nkau mi gaw, tinang kan hkru gumhpraw lu jang ram sai; kaga ni hpa byin yang byin, ngu ai myit masa a majaw, ari dam hkrum nna, hkyuk htawng ni she n shang rai wa sai. Grai grai ngwi pyaw ai dinghku ni hten run mat wa sai. Dai re majaw, ndai laika hti ai hpunau ni mahkra mung , “Ma garai n hkrat yang, lakang htan ai,” magam hpe lit jawm la shakut shaja ra saga ai.
Masha ni hpe yu dat ai shaloi, tsa ya tai na, nga nna tsa lu hpang ai langai mung n nga ai. Ka-ni ya tai na, nga nna ka-ni lu hpang ai mung langai n nga ai. Chyai lachyai hte sha, manang ni hte kalang marang pyaw chyai ngu nna lu ai kaw, sharai la n lu, hpang hkrat mat ai hkrai;chyan yu ai ngu yang, kadawng bang ai hkrai she rai nga ma ai. Ndai lam gaw, tsa chyaru ka-ni , nang hpam lusha ni hpe sha tsun mayu ai n rai. Masa bung ai kaga lam law law naw nga nga ai. Tsi lajang shamai la n lu hkra sawng mat ai ana ahkya ni; grai ngwi pyaw nga lu ninglen hten run mat wa ra ai dinghku ni; manu dan dik ai magam bungli kaja hpe gun hpai lu nga ninglen tat sum kau ra ai ni law law hpe mu lu nga ga ai. Hpaji shakut nga ai jawngma shayi shadang sha ni law law mung, tinang hte seng ai hpaji laika shakut na malai, makau grupyin hkan na mu hkrup , na hkrup , hti hkrup , jahta hkrup ai agung alau a marang e, mungkan manghkang de di hkrat bang ai ni law law rai nga ai. Ning rai byin ai lam ni mahkra kaw na makawp maga lu na matu “dum ai hte rap; dum ai hte kap,” rai ga, ngu ai lam re. Ya yang kadai wa gaw, kaning re ai madang de du nga ai n chye ai. Tinang gaw, tsa chyaru ka-ni n lu n sha yang, n nga lu ai madang de du taw nga ai rai yang , ya jang, rap di kabai kau ga, n shut na re. Dai hte maren, nse nsa ai amu hta len mat wa ai ni mung, ya jang rap di kau da ga, n shut na re.
“Dum ai hte kap,” di ga, ngu ai hpa rai ta? Shinggyim masha hta kalang lang “Inspiration” ngu ai myit shingran atsam du pru chye ai. Yak hkak ai manghkang hpe hparan lu na myit atsam pru wa ai;galu kaba bawngring wa na lam gyin shalat lu na myit shingran atsam pru wa ai. Shing re ai aten gaw,manu dan dik ai aten nan rai sai. Dai zawn re ai myit atsam ni hkawn pru wa yang, alawan ka matsing sumhting da u. Ya jang ta tut galaw hpang mai ai bungli rai yang mung, ta tut galaw dat u.Teng sha myit dik myit pyaw awng dang ai lam lu na re. Ga shadawn tinang hpe shut da ai masha ni a mara hpe n dat ya lu ai; matai htang mayu nna, yup n pyaw, sha n mu byin hkrum nga ai wa mung, tawn rap di kau nna, manang wa a mai kaja lam gaw gap na hpe mahtang kap di galaw mat wa u.
Italy mungdan, Vatican mare, Simsa lam hte Tara Rapra lam Rung na Sir.Fernando ngu ai wa tsun ai. Mungkan masha ni hta share shagan ai, “Hero”kadai rai nga a ta? Tinang a prat hpe shading sharai galai shai gaw gap la gwi ai wa rai nga ai da. N kaja ai kaw na kaja ai maga de; kaja ai kaw na grau kaja ai maga de; grau kaja ai kaw na kaja dik ai maga de du lu hkra shakut shaja gaw gap lu ai wa rai nga ai da.
Dai hte maren daini anhte mung, gara madang, gara tsang, gara pang hta shang lawm taw nga ga ai kun? tinang hkum hpe tinang dinglik yu ra nga saga ai law.
Jinghpaw Wunpawng Laili Laika Hte Htunghking Hpung, Dakkasu ni, Myitkyina Buga Shanan Magazin (2006-2007) Hpaji Ladaw, Laika man (72-77)


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Mungkan Covid-19 ana zinli hte si ai masha jahpan, ya 300,000 jan sai lam hpe Amerikan Johns Hopkins Dakkasu a sawk sagawn shiga hta tang madun ai.
May 14 (Myen mung ten May 15, manap hkying 4: 58am) du hkra lu hta gahkyin ai jahpan hte maren mungkan ting Covid-19 Coronavirus ana mu jep masha 4,426,937 (Myen mung ten May 15 manap 4:36) hta si ai 301,370 du sai lam, sawk madun ai.
Ndai jahpan gaw mungdan 188 asuya ni jaw ai report kaw mahta ai rai nhtawm, kaja wa byin ai jahpan gaw dai hta grau tsaw na masa nga ai lam sawn da ai re.
Mungdan asuya law law gaw masha n pru hkawm na lockdown tara jahkrat tawn ai hpe bai dawm magang na ten U.S. hte UK gaw ana kap bra nga ai lam hpe bunghkup lu hkra shakut nga ai re.
Myen mung e machyi masha 181 hta na si ai 6 re lam, May 14 asuya Hkamja Dap hte Ginsup Hkringmang Dap ndau ai re.
Jinghpaw mungdaw kaw langai sha nga ai machyi masha No. 144 gaw bai hkam kaja wa ai majaw Myitkyina tsirung kaw na May 11 hta pru na ahkang jaw ai re. Dai re majaw, asuya a jahpan sumtang hte maren ya ten Jinghpaw mungdaw e Covid-19 ana kap ai masha n nga sai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Jinghpaw mung jarit, Sagaing ginra Phone hte Internet pat da ai mare kaba ni de ndai laman, Myen hpyendap kaw nna hpyen n gun la ba htaw bang da ai majaw, majan grau kaba wa na hkyen nga ai lam, ginra masha ni tsun ai re.
Sagaing ginra kata KawLin, PinLeBu, WunTu maga de madung tawn nna, Myen hpyendap gaw ginra jasan jaseng galaw ai gabaw hte, Pin Le Bu, Kaw Lin sinna hkran de hpyen n’gun (500) jan nam kata hku nna, ndai laman htu shadut lung wa ai re.
Dai zawn, Myen hpyen dap ni shadut lung wa ai majaw, dai ginra hkan na mare kahtawng 10 jan hprawng koi yen mat ai lam na chye lu ai.
Matut mahkai internet, phone line pat da hkrum ai mare kaba ni hpe madung tawn hpyen n’gun jat nga ai lam hta, grau nna KawLin, WunTu, BanMawk, Pin Le Bu ndai mare kaba 4 hta pyi, Myen hpyen n’gun 2,000 jan du nga sai hpe chye lu ai.
Bai nna Hpyen maw daw ni mung shani shagu shang nga ai lam, dai ginra ndai laman hpyen maw daw 100 jan du nga sai lam chye lu ai. Ban Mawk kawn Pin Le Bu maga de wa ai Shara nam kata kaw mat mat ai re lam mung matut nna chye lu ai.
Sagain Taing kata September (22) ya kawn (27) ya laman Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA, PDF hte gasat poi byin ai hta myen hpyen ni marai (70) ram si ai lam nga ai hpe chye lu ai. September (26) ya shani, Wan Be Im kaw hpyen nbungli hte wa gasat ai lam nga ai hpe mung chye lu ai.
Bai October praw 1 ya shani Kathar kaw nna Indaw de wa ai mawdaw hpe KIA hte Katha PDF ni bawm the hkap gasat ai hta Myen hpyendap maga marai 30 yawm htum hkrat sum ai lam NUG asuya makawp maga hkringmang dap kaw nna ndau tawn ai re.
Ya ten, Sagain ginra Internet hte Phone hpe Myen hpyendap kaw nna di da ai majaw, dai ginra Myen hpyen yen ni a ra kadawn lam kata lam hpe tang madun lu na matu yak hkak nga ai re.
Sagaing ginra gaw, Jinghpaw mung de Myen hpyen n gun htaw shalai ai lam hta nga ai re majaw, galoi raitim majan grau kaba mai wa ai lam gin masha ni tsun maram nga ma ai re.


text:
Myen hpyen dap a teng man ai shiga sanglang hpawng hpe 2019 ning June shata praw 2 ya shani hta Naypyidaw hta galaw ai shaloi, UWSA “ Wa “ hpung ni a, hpyen n’gun madun ai lam hpe, Shingjawng manang Asuya, hpyen dap hku galaw nga ai hpe, Myen hpyen dap hku n’na grai hkam sharang nga ai hpe, shiga laika sara langai san wa ai shaloi, htai ai hpe chye lu ai.
Du daju Soe Naing Oo gaw, “ anthe hpyen dap hku n’na simsa lam lu mayu ai majaw, n’kau lam ni hpe atsam htum hkra hkam sharang nga ai,” ngu tsun wa sai.
“ Wa hpyen dap gaw, laknak ni lang n’na hpyen n’gun madun ai lam galaw ai, dai hpe yu jang Wa hpung gaw, shingjawng manang Asuya hte hpyen dap masa hku galaw nga ai, dai majaw, dai lamang hpe anhte hpyen dap hku n’na n sa ai. Dai lam pyi ahte hpyen dap hku n’na atsam htum hkra hkam sharang ai lam galaw da sai, “ ngu matut tsun sang lang wa sai.
Raitimung, shiga shana shabra dap a ningtau lithkam Du daju Tun Tun Nyi gaw, “ Myen ga malai nga ai, hkam sharang ai raitim, masat da ai shadawn shadang nga ai,” ngu bai tsun jahpra wa sai.
Ndai masa ni hpe maram yu jang, mung masa hparan ai lam hta Myen ni woi awn ai hku n hkan ai nga jang, lani mi hta gaw UWSA ni hte mung majan baw wa na masa nga ai hpe yu maram lu nga ai.
REF: Shawng lam shi sawk, BBC
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Dum nta wa mai sai mare gahtawng na mung shawa ni nga ai hpyen yen dabang de Asuya lit nga salang ni hte Jinghpaw hpyen yen garum ntum hpung KHCC ni gaw du na August shata praw laman sa du gawan nna hpyen yen ni a ra sharawng lam hpe sa madat na re lam chye lu ai.
Asuya hte Kachin Humanitarian Concern Committee KHCC ni July 24 ya shani Nay Pyi Taw e hkrum zup bawngban ai hta ya dum nta wa magang sai hpyen yen ni hpe garum na lam hte nwa shi ai hpyen yen ni mung dum nta nhtang wa lu hkra galaw mat wa na lam myit hkrum ai hpe chye lu ai.
Dai zuphpawng hta bawngban ai lam hte seng nna KHCC ningtau amu madu -1 rai nga ai Fr. Naw Lat ndai zawn tsun ai re.
“KHCC hku nna gaw JST (Joint Strategy Team) garum ai hte shangut da ai rapid need accessement report hpe sa jaw ai. Anhte sawk sagawn ai hte hpaji jaw ai lam hpe tsun nna asuya a bungli galaw committee hte bawngban nna hpyen yen ni a ra kadawn lam hpe garum mat wa na re.”
Dai re majaw du na August shata kaw nna dum nta wa magang sai hpyen yen ni a matu malu masha, lanam ta arung arai hte jawng ma ni a ra kadawn lam ni hpe garum mat wa na lam tsun ai re.
Asuya gaw mungdaw kata hpyen yen dabang ni hpe dawm kau nna shara bai jahkrat na masing nga ai majaw dum nta nwa shi ai hpyen yen ni hpe mung wa lu hkra shakut nga ai re.
Dai majaw mungdaw asuya hte Myen hpyendap dingdung daw daju M-P-Hk jawm lata tawn ai gahtawng 24 na mung shawa ni nga ai dabang de sa du nna shanhte a ra sharawng lam hpe shawng ningnan madat na rai nga ai.
Bai nna asuya a ‘shara bai jahkrat na hte hpyen yen dabang dawm zai ninggawn’ hpe Jinghpaw mungdaw hte htap htuk manu hkra ka lajang lu na matu wunpawng mungdan shanglawt hpung KIO hte ginra daju wuhpung wuhpawng ni a hpaji jaw lam hpe August shata praw e Asuya hpang de sa ya na lam chye lu ai re.
Ya ten asuya dap hte wunpawng mungdan shanglawt hpung KIO lapran gap hkat jahkring ai lam nlu galaw shi tim, Myitkyina-Manmaw lam ntsa gahtawng nkau gaw dum nta wa magang sai re.
Raitim mungkan garum ntum hte asuya a gawn lajang ai hpe nhkrum ai majaw yak hkak hkrum nga ai lam tsun ai re.


text:
Shanhpyi laika labau sawk ai kahpu kawa ni hpe shawng nnan hkungga jaw dat ai.
Moi shawng de anhte Wunhpawng sha ni shanhpyi laika ju adup sha kau sai nga nna n-gup maumwi tsun hkrat wa ai hpe na matsing da nngai.Ngai kaji ai ten kaw nna ya du hkra kam hte n kam gayau gaya ngu ai.Tsun jahta ai ni nga yang mung maju jung nna madat ai. Rai timung dai hpe ngai tup hkrak teng na re ngu garai n kam nna ung ang ai lam byin ai. Shanhpyi laika nga teng, n nga teng ya aten du hkra mahtai sak se kadai mung hkrak garai n lu madun ai.
Shanhpyi laika n nga ai rai yang, ganing re kaw na shanhpyi laika a lam tsun hpang wa ai. Nga ai rai yang ganing rai mat mat ai ngu ai lam hpe myit sawn yu ai shaloi; Laika ngu sawn mai ai “ Maka Kumla” lama ma gaw nga lai wa na sai ngu hkam la nngai.
Rai yang, dai MAKA KUMLA gaw shanhpyi hta ka ai mai byin sani? Ju adup sha kau ai gaw mai byin na a ni?
Shing-ra malu masha hpring ai Wunpawng ginra hte Wunpawng ni a myit masa ntsa mahta nna sawn yu na lam nga wa ai.
Anhte Wunpawng ni gaw kaji kawa ni a jahtawng (si shakram da ai arai) arung arai ni hpe pyi shaning aten na na mahkawng kyem da chye ai, Dai hte maren tsawm ai laklai ai arung arai lama ma lu hta yang mung “Hkanhpa” ngu nna kyem zing da chye ai amyu rai ga ai; shamat ayai kabai kau ai gaw n mai byin ai.
Bai anhte Wunpawng sha ni shanu nga ai ginra shara shagu hta ashu ashan, namlap namlaw, namsi namsaw, mayin machyaw, ninghkrun naitung, sha mai ai alap makrung matsun ni taw ntsang nga ai shara hkrai re. Lu sha kyet kansi garut nna ju adup sha kau ai mung nrai na re.
Ya du maten sawk tam garai n lu ai laika gaw, shanhpyi hta ka ai mi rai yang rai, kaga lama ma hta ka ai rai yang rai, masha prat ban hte ban hta shainggyim masha yawng e manu n shadan n jai lang ai majaw mat mat, n nga mat ai lam rai na sai.
Ya prat jepa maisau hta ka ai Jinghpaw laika ndai grai tsawm grai hkrak ai. Nsen mung hkum ai daram lu pru ai, English Alphabet hte gyin shalat da ai re majaw laika jak laksan gyin shalat la na mung n ra ai, Dr.Ohla Hanson hpe chye ju dum ai.
Jepa maisau laika lu ai latsa ning jan nga sai rai timung, anhte amyusha ni yawng Jinghpaw laika hpe atsawm hkrak garai n chye ra ga ai. Laika hkum jai lang ai loi li shai hkat ai, laika si kaji ka lang ai hte laika hkum kaba ka lang ai ni n bung ai, “g” hte “k” ka jai lang ai n bung ai, laika hkum shani jai lang n hkum ai, n kau mi maigan laika hte gayau kau ai. Gashadawn; “naps;wef; kaw tajumf sha ai wa grai tqif n ajy ai, xkdifckH mung n jaw ai, shara mung grai npfywf dik ai” nga nna tsun ai. Tsun ai wa dai hku tsun jang ka matsing ai wa mung dai hku ka wa ra ai. Hpa lama mi raitim gayau ai law wa jang jahtum e gaw gayau hkrum ai mahtang mat wa ai.
Myu mare kaba hkan nga ai, maigan sumtsan ga hkan nga ai, Wupawng amyusha media magam gun ni ram daw hkum nna Laiza Muklum kaw 2016 ning, November (17/18) hta kalang, Media hkrumzup hpawng galaw ai kaw shanglawm lai wa ni ai. Zuphpawng hta tinang galaw nga ai magam bungli shachyen ya ai, tinang a bungli hta kade daram yakhkak ai, masan sa ai lam ni hpe mung shada da shachyen shaga tang madun ai lam galaw ma ai.
Rai yang ya aten du hkra anhte Jinghpaw laika hte ka shapraw ai, Shi laika, Journal, Magazine, ni kade wa n nga ai, lata layung kadaw pyi garai nhtum ai. Galaw shapraw ai ni mung dingyang matut ndi galaw shapraw lu ai lam n nga ai. Galaw magang yawm magang, grit yawm chyum htum wa magang, jahtum e hkring ra mat ai kaw kre ai.
Jinghpaw laika ka sharawng ai masha n law ai, laika ka ai ni madang tsaw hpaji lu na laika n lu ka bang magang, laika mari hti ai masha n nga magang, mari hti n-gun jaw ai n nga magang laika ka ai masha n nga magang jinghpaw laika hti sharawng ai masha n law ai mayak nga ai nga nna zuphpawng lawm ai Kachin Media shagu sumtang tang madun ai hpe na chye lu ai.
Wunpawng ni hkum gu dek Jinghpaw laika hpe manu shadan jai lang yang gaw lani hte lani laika madang rawt jat wa na lam nga ai.Shanhpyi laika gaw mat sai. Ya lang nga ai jepa maisau laika mung anhte Wunpawng ni jai lang ai lam n nga jang, jahtum e shanhpyi laika zawn mat mat ai laika byin wa mai ai.
N jai lang jang manu n dan sai. Manu n dan jang malap kau sai. Malap kau jang bai tam n mu sai. Tam n mu jang mat mat sai.
Kumshan


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Dec. 20, bat Manga Ya shani, KIA Dapdung (36) ni tinang shara de htu lung wa ai Myen hpyen hpung ni hpe aten kadun mi gap shingla nna yen ya ai hpang, gap hkat ai lam ni matut n byin sai re.
Dai shani shana kaw nna KIA Dung (36) hte Ginwang rung nga ai shara hta Myen ni dung mat ai re nga ai.
“Dai 36 ni nga ai Ting Sa Kawng, dai mung yen kau nna, 36 hte Ginwang ni nga ai shara de mung Myen ni dung mat sai gaw,” nga nna Lahta Sammung Munggu Ginra KIA Dapba (6) na hpyendu langai, anhte Jinghpaw Shiga Dap de tsun ai.
Myen Dapnu (99) hpyen hpung ni gaw, Dung (36) shara de Talung hte Namtau, hpyen man lahkawng hku htu lung wa ai hpe Talung hku na lung wa ai ni hpe sha Dung (36), Kung-1 ni ninghkap gasat ai re lam, lahta na Ba (6) salang wa tsun ai re.
KIO Ginjaw gaw asuya dap ni hpe matut hkap hkan gasat na matu hpa n matsun ai hte, maga mi de asuya dap ni gaw grau nna KIA a jinghku dap, Balawng TNLA, Rahkai AA hte Kokang MNDAA ni hpe madung hkan tam gasat ai masa re majaw mung, KIA hte matut gap hkat na masa n nga ai nga nna, lahta na salang wa dinglik tsun wa ai re.
Gap hkat jahkring sen htu na lam hte seng nna, Myen asuya simsa lam dat kasa hpung hte Dingdung Daw Daphpawm, hpung (4) salang ni gaw, Miwa asuya lapran tsap garum ai npu, Dec. 15 hta Yunnan mungdaw Hkwiming (Kunming) kaw hkrum shaga wa sai re.
Du na shata, 2020 hta bai wuhpung lahkawng hkrum bawngban na matu myit hkrum tawn ai hpe, Myitkyina daju simsa lam akyu galaw hpung, PCG na Duwa Lamai Gum Ja tsun ai re.


text:
EU Commission gaw, Myen mungdan kaw nna, mam n’gu Europa mungdan de htaw shagun ai lak san ahkaw ahkang ( GSP ) hpe masum ning daram jahkring na lam hpe Myen mung Asuya hte, Myen mung Mam N’gu wuhpung hpe laika hte shana da ai lam chye lu ai.
Myen mung Asuya ni hku nna ndai laika hpe Nov 19 ya grai n’du shi yang, masa lam hpe bai n’htang shana ra ai. Seng ang ai ni hku nna mung bai n’htang tang shawn na hkyen lajang nga ai.
Europa mungdan ni hku nna 2013 ning kaw nna, Myen mungdan hpe lak san gun rai htaw shagun na ahkaw ahkang (GSP ) hpe jaw da ai majaw, Myen mung kaw nna, panglai na pru ai arai ni, hkai n’mai gunrai ni hte, hpun n’ba ni hpe htaw shagun dut mai nga ai. Myen mungdan kaw nna, shaning shagu mam n’gu ton 100’000 daram EU mungdan ni de htaw shagun dut nga ai.
EU kaw nna laksan (GSP) jaw da ai majaw, htaw dut ai kang 13% hkyam sa nga ai. La ma nna, ndai GSP hpe dawm kau ai nga jang gaw, mam n’gun ton mi hpe EU$100 jan hte htaw dut jahpu jaw ra sana hku ang wa ai.
Ndai a majaw, N’gun dut lu ai lam yawm mat mai ai ngu, Myen mung Mam N’gun wuhpung kaw nna Dr Soe Tun hku nna tsun ai.
EU ni hku nna, Myen hpyen dap ni Rohingya ni ntsa amyu sat shamyit ai lam hte Kachin hte Sam myu sha ni hpe majan ruhka amu tawt lai da ai majaw Myen mungdan Asuya hpe ahkayk la na matu lajang hpang wa ai hpe mu lu nga ai.
REF: VOA, RFA News
M Brang Aung


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Hpakan mung shawa n gun madun poi hpe Myen hpyendap maga sinat hte sa gap ai majaw marai langai asak si sum mat nna kaga marai langai gaw ningma sawng mat ai lam chye lu ai.
May praw 2, dai hpawt hkying 9 daram hta n gun madun na matu masha naw mahkawng nga ding yang aten e, hpyenla hte pyada ni du wa nna sa gap ai majaw ya na zawn si hkala hkrum ai hpe chye lu ai.
Asak si sum mat ai wa gaw asak 33 ning daram re mungshawa rai nna, ningma sawng ai wa gaw asak 27 re ramma re hpe chye lu ai.
Mugaung mung shawa n gun madun poi hpe dai hpawt hpyenla hte pyada ni sa gap shabra ai raitim, si hkala ai lam gaw n byin ai re.
Jinghpaw mungdaw kata hta, gum shem Myen hpyendap kaw nna gap sat ai majaw mung shawa marai 10 jan asak si sum mat sai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Myitkyina Dap Kawng lam gram galaw nga ai Power Five Star Company a mawdaw hpe nat kau ya ai masha marai 6 hta na marai 4 hpe rim da lu sai lam July 23 ya shani Mungdaw Asuya Pyada dap kawn ndau ai re.
Dai marai 4 gaw Power Five Star company a magam gun ni rai nna, ya ngam ai marai 2 hpe mung naw sagawn taw na ai lam Myitkyina ginwang pyada dap kaw nna chye lu ai.
Myitkyina Sumpra Bum lam, Dap kawng lawk lam kaba gram taw nga ai Power Five Star Company a lam galaw mawdaw hte hka htaw mawdaw hpe June praw 4 ya jahpawt nat jahten hkrum ai hpang, ndai amu tawt lai ai masha ni hpe dingyang sagawn taw ai rai nga ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Gen. Gunhtang Gam Shawng, KIA Dap Awn Daju gaw daini, April 24 ya shani tinang Laiza muklum grupyin de shawng de nau n mu ga ai gawan hkawm ai lam galaw wa sai.
Dap Awn Daju gaw Mai Sak Pa COVID-19 ana zinli maram masam quarantine dabang hte Munglai Hkyet COVID-19 machyi masha nga na lajang da ai shara de jahpawt daw sa du gawan ai lam , KIO shiga lawk ni hta mu lu ai.
2018 ning htum wa de kaw na, Myen hte KIO lapran Jinghpaw Mungdaw kata majan n nga ai daram hkring mat ai kaw nna, Rahkai Hpyendap, AA hpe KIO hkapla tawn ai majaw Myen a hpyen masa ahkyak la na sadi jaw hkrum nga ai re.
March 23 hta Myen asuya gaw AA hpe terrorist jahten sharun hpung ngu masat dat nhtawm AA ni nga ai KIO Laiza hte Mai Ka Yang mare ni mung gap gasat hkrum wa na re lam, Myen Hpyendap sadi jaw tawn sai re.
AA hpe yen kau na lam KIO n hkapla ai masa madun nna, manghkang hpe hpyen masa hte hparan shakut ai gaw ladat n jaw ai lam, KIO gaw Myen hpyendap hpe htang shana tawn ai re.
Dai zawn AA hpe terrorist ngu masat ai hpang, KIO shanglawm ai Dingdung Daw Daphpawm wuhpung mali (KIO, AA, Balawng TNLA hte Kokang MMDAA) hte Myen asuya lapran kahkrup nga dingyang bilateral gap hkat jahkring na lamang mung hten mat ai masa kaw du nga sai re.


text: ? ? ? ? pin pai : yu weng ? ? ? ? rong liang / gui ge : 0 . 6 + - gong jin ? ? ? ? bao cun qi xian : wei kai feng leng dong - 1 8 ℃ 1 2 ge yue . leng cang bao cun 3 tian ? ? ? ? diao li fang shi : wu xu jie dong , chao cai , chao rou shi jia ru huo jia ru tang zhong peng diao ? ? ? ? chan di : yue nan ? ? ? ? guo min yuan zhu ji : han you yu ? ? ? ? shang pin shuo ming : ding xiang yu wei xian , xing wen , cong ying yang xue guan dian lai kan , ding xiang yu gai zhi han liang feng fu , huan han you E P A , D H A , shi diao wei ti xian de hao shi cai * * shang pin shu yu yi yu fu bai , bao cun qi xian jiao duan huo jie yue shi ji jiang yu qi * * shang pin yin xiao fei zhe bao cun fang shi bu dang dao zhi fu bai , ji yu shi pin an quan , shu wu fa ti gong tui huan huo * * jia yi yu weng | can chu . xiao


text:
Myen mungdan hta, shinggyim ahkaw ahkang n tawt lai ai lam hte, mungkan htung tara ni hpe mung tawt lai ai Myen hpyen dap a lit nga ai hpyen du ni hpe ahkyak la lu na hte seng nna, Myen mung hte seng ai, dawdan ai lam hpe 2018 ning December shata praw 22 ya shani hta, 73 lang na UN Ninggawn rapdaw zuphpang kaw nna myit hkrum madi shadaw ai mae 136 hte shagrin dat sai. Dai hta sha n’ga Myen mung a lam lajang lu na hte seng nna US$ wan 28 jang lang na matu mung dai zuphpawng kaw nna myit hkrum shagrin dat ai shiga hpe chye lu ai.
Myen Asuya Ninghkap
Myen Ausya hku nna gaw, ndai dawndan ai lam hpe laja lana ninghkap nna, UN wuhpung malawm re ai mungdan langai a awmdawm daru magam hte, sari sadang hpe n-sawn nsang di ai lam, re ai ngu nna Myen mung sumtsang salang hku nna zuphpawng hta tsun shaga da ai.
Shagrin ai lam
Dai shani dawdan ai lam gaw, Myen mung a shinggyim ahkaw ahkang mabyin masa ni ngu ai gabaw hte Myen mung hte seng ai dawdawn ai laika nhprang masat (5) hpe 73 lang na UN ninggawn rapdaw zuphpawng hta dawdan wa ai shaloi, madi shadaw ai 136, ninghkap ai 8 hte, lapran hta nga ai 22 kaw nna myit hkrum ai grau law ai majaw nhprang masat (5) hpe shagrin dat sai hku re.
Myit shang sha hpa dawdan ai Mungdan ni
Dawdan ai lam hpe myit hkrum ai mungdan ni gaw, Bangladesh, American, Canada hte Britain mungdan kaba ni lawm ma ai. Ninghkap ai mungdan ni gaw, Miwa, Russia, Belarus, Cambodia, Lao, Vietnam hte Philippines mungdan ni lawm nna, Lapran hta tsap ai mungdan ni gaw, North Korea, Singapore, Thai, India, Japan, Nepal, Bhutan, Sri Langka hte East Timor mungdan ni lawm ai hpe chye lu ai.
Dawdan Ai Lam
● 2017 ning shaloi Rohingya myu sha marai sen 7 jan hpe maja gawt shapraw kau ai lam hte Myen mung kata hta shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai lam ni hpe jep sagawn na lam hte seng nna marai 62 lawm ai tara shang matsing ningting laika lu la na matu, hpaw da sai hpung hpe matut nna shagrin dat nna, jai lang na budged $ wan 26 hpe shagrin dat ya sai.
● Seng ang ai Hpyen Du ni hpe mungkan Tara rung kaw nna lajang wa lu na matu, UN shim lam kongsi hpung kaw nna nna shalai ya lu na lam ni lawm ai hpe chyelu ai.
Rai timung , Myen mung hku nna ndai n’tara ai dawdan lam hpe Myen mung asuya hku nna hkan nang na lam n’nga ai ngu Myen Asuya a malai Sumtsang salang hku nna ninghkap tsun da nga ai.
REF: VOA News, UN News
Ja Tawng Naw


text:
October 1, 2020
(Pru mat wa ai laika 23: 20-21 ) “Yu u, lam hkan e nang hpe bau sin nna, ngai mazing da ai shara de nang hpe woi wa na matu na a shawng e lamu kasa ngai shangun dat se ai.
– Karai Kasang gaw shinggyim masha ni hpe makawp maga na matu lamu kasa ni hpe hpan da ya sai. Anhte marai shagu hpe sin ai lamu kasa langai hpra yu makawp maga na matu jaw da ai. Sin ai lamu kasa ni a poi gaw shaning shagu Oct.2 ya shani rai nga ai.
Sin ai lamu kasa ni gaw, hkum hkrang n lu ai, wenyi rai ma ai. Shan hte a bungli gaw karai kasang hpe hkungga shakawn ai, Karai Kasang matsun ai hte maren, shinggyim masha ni hpe makawp maga lam matsun ya ai. Shing gyim masha ni a matu kyu hpyi ya ai. Hkrit tsang lam ni kaw na makawp maga ya ai. Mai kaja ai magma ni galaw lu na matu , myit kraw kata hta jahtoi ya ai. N kaja ai lamu kasa ni hpe gaw Sadan ngu shamying ai. (Shingran 12:7-9)
Lamu kasa n kau mi Karai Kasang hpe gumlau rawt nna, shanhte hpe jaw ai chyeju ni shamat kau nna, sadan tai mat wa ma ai. Karai kasang gaw, sadi n dung ai lamu kasa ni hpe ngarai mung de gawt kau ma ai. N kaja ai lamu kasa ni a ningbaw wa gaw Lucifer rai nga ai. Shanhte gaw, shinggyim masha ni Karai Kasang hpe n tsawra lu hkra tut nawng gunglau ma ai. Chyum laika hta, lamu kasa ni a mying hpe mu lu nga ai. Dai ni gaw, Michael, Gabriel, Raphael ni rai ma ai. Kaja ai lamu kasa ni a ningbaw gaw, Michael rai nna, karai kasang hpe gumlau rawt ai lamu kasa ni hpe gasat jahten kau ai wa rai nga ai. Shinggyim masha ni hpe makawp maga up hkang ai wa mung rai nga ai. (Kahtawlik nawku hpung a tara laika)


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Lai wa sai 2019 ning gaw Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni a matu yak ai, pyaw ai namchyim hkum hkra hte lai di lu sai re. Maning na ladaw laman Mungdaw ginra ni hta byin mat wa ai lak lai mabyin, mungmasa mabyin hte kaga myit lawm hpa shiga ni hpe bai tang madun dat ga ai.
2019 shaning ningnan January shata e Jinghpaw mung shawa sha nrai, Myen mung ting hpe kajawng shangun ai lam gaw Mali zup hka madim hpe galaw na matu ginra masha ni, makam masham ningbaw ni hte shinggyim wuhpung wuhpawng ni yawng myit hkrum tim, maigan nga mungshawa nkau sha myit nhkrum ai majaw ya na zawn byin nga ai lam, Myen mung hte seng ai Miwa gumsan mungdan sumtsan salang rung kaw nna ndau ai lam re.
Raitim, dai ndau shabra laika gaw shut ai lam, ginra masha ni gaw galoi tim, malizup madim masing hpe ninghkap na re nga nna matut tsun wa ai re.
Dai hpang, Mungdaw ting madang shanglawm ai mali zup madim ninghkap shawa n gun madun lamang hpe February shata e matut galaw wa sai re.
Bai nna January shata e sha, Wunpawng Amyusha ni a pandung gaw Awm Dawm shanglawt ai mungdan re nga nna, Jinghpaw Wunpawng Amyusha Hpung KNO woi awn galaw ai Mungdan kata shinggan Jinghpaw wunpawng amyusha ni yawng shang lawm ai zuphpawng hta ndau wa sai re.
Wunpawng Mungdan Shanglawt hpung KIO hte Asuya lapran gap hkat ai lam gaw 2019 e zim ai daram re ai hpe mu lu ai. Raitim, Myen hpyendap maga KIO a dap nkau hpe gasat zing ai lam ni gaw loi li matut byin wa sai re. Lak lai ai lam gaw Wunpawng mungdan shanglawt hpyendap KIA hku nna, lahta Myen mung dap hpawm rai nga ai Balawng Dap TNLA, Rakhine Dap AA, Kokang MNDAA hte rau ginrun nna majan hpaw ai lam nnga ai hpe mu lu ai.
August shata laman byin mat ai Pyi Oo Lwin Myen hpyen hpaji jawng hpe sa gasat ai majan, kutkai e mungshawa law law si hkrum ai majan ni hta shanglawt dap KIA nshang lawm ai hpe mu lu ai.
Raitim simsa lam hte seng nna asuya hte bawngban ai hta gaw wuhpung 4 rau rum ai hpe mu lu ai. April shata Muse e asuya NRPC hte hkrumzup bawngban hpawng ngut ai hpang, KIO gaw dap hpawm wuhpung 4 hte rau nrai yang, gara hku mung Bilateral lekmat htu na nre nga nna, KIO lit nga salang langai Muse mung shawa sanglang hpawng langai hta tsun ai re.
Raitim, ya shaning ningnan du hkra gaw simsa lam hte seng nna ahpraw achyang nsam npra shi ai masa kaw naw rai nga ai hpe mu lu ai.
2019 ning January 31 ya shani gaw yawng a matu laklai ai shiga kaba langai mi byin wa sai hku re. Dai gaw 8 ning daram hpyen yen sai mungshawa ni hta na Namsan yang mare masha htinggaw 17 gaw shawng ningnan lang dum nta wa sai re. Myen hpyen mawdaw hte wa htaw sa ai lam rai nga ai. Dai hpang February shata e kalang, yawng 3 lang da bat wa sa sai rai nna, ya du hkra gaw htinggaw 98 hte masha marai 500 jan dum nta du nga sai re.
Raitim ndai lamang gaw shim lam hte sari sadang nnga ai nga nna, Namsan buga masha ni dum nta nhtang wa ai lam hpe dinglun ai lam ni law law byin wa sai re.
Ya 2020 ndai ginhtawng hta chyawm buga kahtawng 10 na hpyen yen 3000 jan hpe dum nta de shara bai wa jahkrat na matu Jinghpaw Hpyen yen lakawn lanawn hpung KHCC shakut nga sai re.
Majan lapran hpyen yen lawt lam a matu mungshawa n gun madun woi awn ai majaw htawng shata 6 jahkrat hkrum ai Slg. Zau Jat, Shd. Lum Zawng hte Srn.Nang Pu marai 3 hpe ‘MUSHE’ ngu ai kumhpa shagrau ai lamang February shata e galaw sai re.
Dai hpang Srn April shata laman shanhte 3 tup lawt pru wa sai re.
Majan 8 ning hpring ai June praw 9 ya shani, Hpyen yen ni a hkamsha lam hpe Lam nmaw makau hkrang shala lamang madun ai majaw woi awn ai Shd. Paw Lu hte Shy. Seng Nu pan hpe mung ahkang nhpyi ai sha, masha woi hpawng chyawm ai nga nna Myityina ginwang tara rung kaw htawng dam nhtoi 15 ya September praw 2 ya shani jahkrat ai re.
Dai zawn jeyang ai gaw ntara ai nga nna Shd. Paw Lu gaw tara agyi wa hpe joi jang jahten jaw ai majaw htawng shata 3 bai jahkrat hkrum sai re.
Shan 2 gaw 2019 ning laman wanglu wanglang tsun shaga ahkang lu na matu shakut ai lam re nga nna shagrau hkrum sai re.
Mungmasa party maga de bai gayin yu ga nga yang, Kachin Democratic Party KDP, Kachin State Democray Party KSDP hte Unity and development Party for Kachin State UDPKS party 3 pawng da ai Kachin State People’s party KSPP gaw June shata laman tara shang masat lekmat lu sai re.
Party ningnan kyuhpyi ap nawng ai lam hpe July shata 29 ya shani Myityina majoi gawk nu e galaw wa sai re. Bai nna lai wa sai December shata hta sha, KSPP de pawng hpawm na matu Pawng Yawng Ram Rawt Hpung ngu ai ‘UNFDP’ party bai shanglawm wa sai re.
Miwa langu sun hte lamu ga shingra tara htenza ai mabyin law law byin wa sai re. KNG Jinghpaw shiga dap sawk sagawn shiga tang madun lu ai daram nga yang, langu sun hta lang ai shingja tsi a majaw, hka kata na nga yawng hkra si mat ai mabyin ni hpe Aung May 2 deng-9) mare na Nam Min hka e kalang, Sadung Wara Yang e 2 lang byin wa sai re.
Bai nna Miwa company hte Jinghpaw mungdaw asuya ginrun galaw na Nam Jim sut hpaga ginra a matu mung ginra masha ni hpe ninghkap ai lam matut tsun nga ai re.
Jinghpaw mungdaw kata Miwa langu sun hte seng nna lamu ga manghkang, amu galaw ai ni shata shabrai nlu ai manghkang law law matut byin nga ding yang re.
Bai nna Lawaka masha gawn hkang dap mung dang di ai daram ntara ai ladat hte mungdaw kata de shang wa ai miwa amyusha ni hpe rim jep ahkyak la ai lam galaw wa sai re.
2019 gaw MMA ginsup hpan hte Kyoshin karate ginsup ai hta awngdan lam law law lu la ai hpe mu lu ai. October shata Japan e galaw ai MMA one championship shingjawng ai hta Wunpawng amyusha Nsang Awng La gaw Bradon vera hpe dang nna, shi a light heavy weight ninggang hpe makawp maga da sai zawn, Myitkyina hpyen yen dabang na Shd. Ja La hte rau ramma nkau mung Singapore, Japan e shingjawng ai mungkan madang IKO karate shingjawng lamang ni hta awngdang ai lam hpe lu la sai re.
Hpang jahtum hku nna 2019 gaw Jinghpaw Wunpawng amyusha ni lapran mungdaw mying hte seng nna, nhkrum nra lam law law byin wa sai re. Dai re majaw 2020 hta gaw yawng hkra myit hkrum let bawngban jahkrum ai ladat hte mahtai tam lu na myit mada let, 2019 ning a Jinghpaw shiga ginchyum tang madun ai lam hpe hpung dim dat sai re.


text:
Dingdung Samung, B6 dapdung 36, Kung -4 girna Mungbaw buga Kai Dwi Bum hta KIA, Dung (36) myutsaw hpyen la ni hte Myen dap (99) ni April 20 ya kawn majan laja lana gasat hkat nga ai lam chye lu ai.
April 22 jahpawt hkying 6:30 daram aten hta Kai Dwi Bum hta Myen hpyen hpung ni hpyen man mali hte htim gasat shang wa ai majaw majan laja lana byin ai lam hpe Du up Naw Bu kawn tsun shaga wa sai.
“ Muse mare a sinpraw maga de ang ai, KIA a Dung 36 ginjaw shara gaw nre, shawng lam post ni hpe re, Myen hpyen dap hku nna April shata 30 du hkra gap hkat jahkring ai hpe ndau da ai laman, ya na zawn majan bai gasat wa ai gaw kaja ai lam nre, masat da ai aten htum ai ten du hkra EAO a tang madun wa ai lam hta hkan nna, galaw lajang ai rai jang yawng chyena na re, ndai zawn Myen hpyen dap hku nna htim gasat majan galaw wa ai nga jang shanhte ndau shapraw da ai hpe shan hte nhkan ai lam re ai hpe sha tsun mayu ai,” ngu Du up Naw Bu hku nna tsun wa sai.
KIA dung 36 ginjaw Howa mare dingsa hpe zingla na masing re ai hpe KIA a lit nga ai Du kaba langai tsun wa sai.
Kutkai ninghtawn KIA Ba (6) ginra Dung (9) ginjaw hpe mung gasat na matu Myen dap nu (99) a hpyen n’gun 300 daram Dima mare hta du nga ai hpe mung chye lu ai.
April shata htum maga daw hta, Myen Asuya Peace commission hte KIA, AA, TNLA, MNDAA ni hkrumzup bawng ban na lam nga ai hta ya na zawn Shanglawt ginra hta majan bai byin wa ai hpe mu lu nga ai.
REF: RFA, Shawng lam Shi Sawk
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA dapba 2 ginra kaw na pru wa ai ten, Danai gate e rim hkrum ai ramma marai 29 hpe tara masat 17/1 hte tara jewat na matu hkyen nga sai lam chye lu ai re.
asak 20 ning npu law malawng lawm ai ramma marai 29 hpe May shata 15 ya shani Danai shang wa ai gate hta rim jep woi la ai rai nna, Danai 318 hte 238 hte 86 dap ni hta rim jep ai re lam chye lu ai re.
Shanhte hpe shata mi daram jep ngut ai hpang, tara jewat na matu mani June 11 ya shani Pyada dap de ap sai ndai amu manghkang hte seng nna kata lam chye tawn ai mungshawa langai tsun dan ai re.
rim hkrum ai marai 29 hta Warazup mare na marai 4 hte Nawng mi na marai 25 rai nna, La kasha marai 19 hte Num kasha marai 10 re hpe Danai Pyada dap a jahpan kaw nna chye lu ai re.
‘San jep ai ten grai zing ri hkrum ai majaw, ramma marai 8 si mat ai nga’ gaw njaw nteng ai majoi mawng ai shiga re lam chye lu ai.
Ramma marai 29 a Mying hte asak hpe ndai link hta matut hti mai nga ai.
https://kachin.kachinnews.com/2021/05/16/rim-hkrum-ai-ni-a-jahpan/


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
2008 gawda tara hpe gram na matu madi shadaw ai hte ninghkap ai mungshawa n gun madun lamang lahkawng hpe Myitkyina e lai wa sai bat laman shawng shani, hpang shani galaw wa sai re.
Gaw da tara yawng hpe gram na matu madi shadaw ai mung shawa 6000 jan shanglawm ai n gun madun lamang hpe August 15 ya shani galaw ai rai nna, gram na matu ninghkap ai n gun madun lamang hpe August 16 ya shani mungshawa 500 jan hte n gun madun wa ai re.
Ya shawng ningnan, 2008 gawda tara gaw ning pawt kaw nna jahtum du hkra yawng gram ra ai nga nna, gram na matu madi shadaw n gun madun lamang hta shanglawm ai mung masa yu maram Salang Naing Ko Ko ndai zawn tsun ai re.
“Shinggyim masha ni matu gawda tara byin shangun mayu yang, shinggyim masha yawng hkan sa mai ai hpe galaw ra ai. Ndai hta lawm ai tara kanu ni gaw shinggyim masha ni a sari sadang hpe shatsaw ya ai lam n nga ai sha, shagrit shanem ya ai majaw mungshawa ni matsan tsin yam hkrum sha nga ai. Dai majaw mungshawa ni lawt lu na matu ndai gawda tara hpe gram ra ai.” nga nna tsun mat wa ai re.
Gawda tara gram na madi shadaw ai n gun madun lamang hta mung shawa ni gaw ‘simsa lam a matu 2008 gawda tara gram ga’, ‘2008 gawda tara gram na lamang hkap tau la ga ai’ ngu ai gasi ni hpe Jinghpaw, Sam hte Myen laika hku hpai madun mat wa ai re.
Shanhte gaw Myitkyina Sein Mya Eya nampan sun kaw nna lam hkawm n gun madun wa nna, manau wang majoi gawk nu e hkaw tsun hpawng hte shangut da ai re.
Bai nna, Bat 5 ya shani galaw ai n gun madun poi lamang hta chyawm gaw 2008 gawda tara npu ahkyak ai tara kanu nkau hpe n gram na matu hpyi shawn da ai re.
“Aten la nna ka lajang da ai tara kanu re majaw, ndai hpe ya ten gram ai nre sha kaja byin gying ai hpe mahtang galaw na matu ra sharawng ga ai” nga nna n gun madun woi awn ai Slg. Brang Shawng tsun wa ai re.
Dai shani shanhte madung hpyi shawn ai gaw tara kanu masat 59 hpe n-gram na matu hte tara masat 261 hpe gram na matu rai nga ai.
Tara masat 59 gaw ‘mungdan gumsan magam tai na rai yang, shi a ningrum ningtau, kanu kawa, kasha ni hte shanhte hte seng ai ni gaw maigan masha n mai byin ai’ ngu ai rai nna, tara masat 261 chyawm gaw mungdaw ni a hkringmang salang daju hpe mungdan Gum san magam kaw nna a ding tawk shatsam lu ai lam rai nga ai.
Bat 4 ya shani galaw ai madi shadaw n gun madun lamang hte Bat 5 ya shani galaw ai ninghkap n gun madun lamang lahkawng tup e, Jinghpaw mungdaw mungshawa party KSPP hku nna shanglawm ai lam n nga ai hpe chye lu ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Myen mung aten, June 20, jahpawt hkying 6am du hkra, Dingda Amerika, Brazil mungdan hta Covid-19 ana mu jep masha 1,038,568 du sai majaw, kade n na ten U.S. hpe lai nhtawm ana zinli sawng dik rai wa chye ai lam, chyoi chye ai ni tsun nga sai re.
Si ai jahpan gaw 49,090 rai nna machyi masha jahpan tsaw lung nga dingyang hte daini lani mi hta jat wa ai machyi masha ni’nan 55,209 nga ai hpe Worldometers website hta mu lu ai.
Mungkan ting Coronavirus kap bra ai lam tsaw lung nga ten, “mungkan gaw tsang ra ai byin yan madang ningnan kaw du nga sai” nga nna June 19, bat Manga Ya shani, Mungkan Hkamja Dap, WHO, sadi jaw wa sai re.
Brazil gaw mungkan hta No.2 ana kap masha law dik rai nga ten, shi a ntsa dingdung Amerika U.S. kaw machyi masha yawng 2,295,356 hte si ai yawng 121,391 hte, na du dik htum re.
Mungkan hta No.4 ana kap bra dik htum, Myen mung htingbu Gala mungdan hta, ana kap ai hte si ai jahpan tsaw nga dingyang rai nna, ya ten du hkra, ana mu jep masha 395,812 rai nna si ai gaw 12,970 du nga sai.
Hkamja hte Ginsup Hkringmang Dap a June 19, jahpawt hkying 8am ndau hte maren, Myen mung hta ana mu jep masha n’nan 23 bai jat wa ai majaw machyi masha jahpan yawng 286 du nna bai mai tsai wa ai 192 hte si ai gaw marai 6 nan nan sha re.


text:
Ka ai – Rev. Pungga Ja Li
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup la (Pang 1)
Shachyen shaga lam gaw Jinghpaw ni a htunghking hta grai ahkyak ai lam rai nga ai. Shing nrai shachyen shaga lam hta Jinghpaw htunghking a namnak hpe shapraw shadan dan nga ai. Shada hkrum ai shaloi shachyen shaga hkat ai lam gaw mungkan masha yawng hta nga nga ma ai. Raitim Jinghpaw a shachyen shaga lam gaw yawng hta laklai ai hku nga nga mali ai. Shachyen shaga ai hpang gaw shada kanawn mazum ai lam hta grau manu dan ai hku kanawn mazum lu nga ga ai. Shachyen dat ai hte rau Jinghpaw gaw lama mi hku nrai, lama mi hku ni hkat lu nga ai. Kaga amyu ni a shachyen shaga lam gaw mying chye lu ai hte shi a bungli chye ya ai daram sha rai nga malu ai. Shachyen shaga hkat ai lam hpe kasi kamang hku sha madun dan lu ai. Shada n chye n mu yu hkat ai masha lahkawng shachyen shaga hkat ai kaw nna hpang ga nga yang, maren mara asak bung ai la shada hkrum ai shaloi, hkau ngu nna shaga hpang ai.Hkau ngu ai gaw mayu hte dauma lapran asak bung ai la sha yan shaga hkat ai ga rai nga ai. Raitim ndai shara kaw kadai mayu nna kadai gaw dauma ai lam hpe n tsun ai, shawa hku daw hkat ai ga sha rai nna maren mara re ai hku shaga hpang mayu nga ai. Bai nna la sha hte num sha asak ram bung ai yan rai yang, la sha hku hkri, num sha hku tsa, ngu nna shaga hpang ai. Lama wa kanam ngu dat yang gaw ngai na madu jan e ngu mayu ai hte grai ni mat wa ai, gu ngu yang mung madu wa ngu mayu ai de shanang mat ai. Hpu, nau ngu yang mung amyu bawsang lama n bung taw yang, n htuk dik ai lam byin wa lu ai. Dai majaw hkri, tsa, ngu ai gaw ka-ang rai nna hkunga hkat ai daw ang ai lam rai nga ai. Kahkri hte katsa daram hkungga hkat ai lam kaga n nga sai. Dai majaw hkri, hte tsa, ngu shaga hkat hpang ai gaw htap htuk dik ai htunghking shachyen shaga lam nan rai sai majaw, Jinghpaw htung gaw si mani, tsawm htap ai hpe shapraw nga ai. Asak bung ram ai la sha shada hkrum ai shaloi ga hpaw shachyen hpang mai ai ga ni;-
Ya hkau gaw kadai mahtang rai wa sata
Hkau hpe mung atsawm n chye ai.
Hkau gaw kadai kasha kun poi shing-ra hkan mu hkat ai hpang shachyen yang gaw hkau hte mung garai n shachyen shi ai.
Hkau hpe mung atsawm n chye ai.
Lahta na ga san san ai wa gaw Maran Gam rai nna san hkrum ai wa gaw Marip Naw rai yang, Marip Naw bai htan mai ai lam ni gaw;-
Rai a, ngai Marip kasha rai nngai, Marip Lama, Jawng Lasang nga ai baw rai ga ai, htinggaw mying gaw Hka Lam ni nga ma ai, Ngai gaw Naw mahtang rai nngai, Naw Awng nga ma ai nga nna htan mai nga ai. Shaloi Maran Gam gaw an hkau nan rai sa, nang mayu wa re nga nna bai tsun na rai nga lu ai. Shaloi Marip Naw Awng hku nna hkau hpe mung atsawm n chye nga nna bai san chye ai, Shaloi Maran Gam re, ngai gaw Maran kasha rai nngai, Nshang Ran rai nna Pungga Lanaq nga ai baw rai ga ai, ngai Gam mahtang rai nngai, shaga mying gaw Ja Li nga ma ai.
Shaloi Marip Naw gaw rai nga ai, nang dauma wa nan re, an hkau nan rai sa, buga gaw gara kaw rai, ya Myitkyina Shatapru Mungna daru lawk nta hti hkum 9 kaw re. Shawng de gaw gara kaw na kun Shawng de gaw Mali Nmai walawng Jawa krung, hkaram Pungga ga kaw nga ga ai. Hkau ni gaw taw Myitkyina Manhkring lawk 3 nta hti hkum 14 e nga ai. Moi gaw Mali hkrang walawng Bawm Wang ga kaw nga ga ai. Lahta e madun ai kasi gaw kalang mung n mu yu hkat ai katsing galang chyasam shachyen hkat ai rai nna shachyen ngut ai hte gaw hkau Li, hkau Awng nga nna shaga hkat lu sai lam hpe madun ai. Lahta e tsun sai hte maren, num sha langai mi gaw shi hte asak ram ai la sha hpe tsa ngu nna shachyen hpang na rai nga ai. (2) Asak kaji ai ni kaba sai la salang hpe shachyen hpang yang gaw myit su wa gaw kadai. (3) Asak kaba sai ni, asak kaji ai la sha hpe rai yang, hkau ma gaw kadai, shing nrai brang wa gaw kadai. (4)Asak kaba sai hpaw myi hpe gaw yu nna hkawp ngu bai shaga hpang la ra nga ai. Ndai shara kaw masha kadai re ai, tinang hte hpa baw daw ai, gara buga na masha re ai hpe chye chyalu rai jang gaw ;
San – Tsa Bawk ya du i tsa Bawk galoi du
Htai – Au, ya du ai, mana du ai.
San – Kaning ngu du ai hpa sha mi nga du ai, nang hkrai kun
Htai– Au, ngai hkrai gaw e, manang wa kaw gumhpraw loi la ra ai, lu ang sai kun san yu na ngu du ai gaw e,
San – Buga de gaw kaja ta mani nta na ni gaw kaja nga mani
Htai – Um, yawng kaja nga ga ai, waw loi li gaw lawt shajang ma ai.
San – ya hte gaw hpa shara rai sata ya hte gaw hpa sha mi galaw ga myit ta
Lahta na zawn san ai gaw bungli langai hte langai lapran na aten hpe san ai, aten shagu n san ang ai, ga shadawn, yi hkyen hte yi nat lapran, yi magang hte mam mu lapran aten zawn re ai aten hta san ai. Aten hkrak sha chye ai aten hta gaw yi nat ten rai yang yi gaw lu ra masin ni mam mu ngut wa sani mam gaw yawng shatawm la lu sani nga nna san chye nga ma ai. Grai hkau ai jinghku, grai marit nga yang, n myit mada ai sha hkrum hkat ai shaloi gaw, goi sha, sharaw e garawt na wa, mu achyeq na, saqwa si na wa, ndang e kapaw na jan, ya nang naw hkrung nga a hka nga nna shaga hkat hpang chye ma ai.
Shada daw ang hkat ai lam;-
a. Mayu – num ya, num jaw ai amyu lakung htinggaw ni rai nga ma ai.
b. Dauma – num la amyu, htinggaw ni gaw dauma ni rai nga ma ai.
c. Hpu nau – (1) Amyu bung ai ni yawng hpu nau rai nga ai. (2) tinang la ai num a kana kanau ni hpe la ai ni yawng hpu nau (num hpang rai na)
d. Kaji Kawoi – (1) Tinang a kanu kawa pang a kanu kawa ni yawng kaji kawoi rai na. (2) Tinang a dauma ni a dauma ni hpe mung kashu (shu hkri) daw na.
e. Kashu – (1) Tinang a kasha a kasha hpe kashu na. (2) Tinang a dauma ni a dauma ni hpe mung kashu (shu hkri)
f. Kahkai, kake- (1) Tinang a kaji a kanu kawa hpe kahkai daw ai. (2) Tinang a kahkai a kanu kawa hpe kake daw ai.
g. Shu mashi, shu masha – (1) Tinang a kashu a kasha hpe shu mashi ai. (2) shu mashi a kasha hpe shu masha ai, shu masha hte gaw galoi mung n hkrum yu na rai sai rai nna shu masha ngu ai rai nga ai.
Daw shamying ai lam;-
1. Tinang a kawa a kahpu kanau ni yawng hpe kawa ni ngu shaga ai.
2. Kawa a kajan kana ni yawng hpe kamoi ni ngu shaga ai.
3. La sha ni gaw kamoi a shadang sha ni yawng hpe hkau ai.
4. Kamoi a shayi sha ni hpe hkri ai.
5. Num sha ni gaw kamoi a shayi sha hpe ning ai, kamoi a shadang sha ni hpe kagu, garat ai.
6. Kahpu kayung a madu jan ni hpe mung kaning ai.
7. Kanu a kawa ni hpe kaji ai.
8. Kanu a kanu ni hpe gadwi ai.
9. Kaning a kanu ni hpe kani ai.
10. Madu jan a kawa ni hpe katsa ai.
11. Madu jan a kanu ni hpe kani ai.
12. Kahpu ni a madu jan ni hpe garat ai.
13. Kanau ni a madu jan ni hpe kanam ai.
14. Kasha ni a madu jan ni hpe kanam ai.
15. Kasha ni a madu wa ni hpe kahkri ai.
16. Kahkri ni a madu wa ni hpe kashu ai.
17. Madu wa a kawa ni hpe gagu ai.
18. Madu wa ni a kanu hpe kamoi ai.
19. Tinang a madu jan hpe daw shaga ai lam n nga ai, dai majaw kanu e, gumgai e, nga nna hkrup mara shaga ai.
Mying hkawt hte shaga ai lam;- Tinang hte jem jem daw ai ni hpe gaw mying hkawt hte sha shaga nna kaga daw ang ai lawu lahta hpe gaw daw mying hte mying madung hpe kayep tsun ai. Ga shadawn, tinang a kawa a kahpu majing hpe gaw wa ba, wa di, nga nna shaga ai, kawa a kanau majing ni hpe mung wa bawk, wa gun, wa doi nga nna shaga ai, raitim, lawu lahta daw ang ai ni hpe rai yang gaw kawa a kahpu ang ai wa hpe wa di Zau Gam, wa bawk Ja Naw nga nna mying madung hpe shalawm ai, mying madung lawm jang, kawa a kahpu kanau majing n re ai hpe chye na lu ai. Dai hta kaga kanu kamoi katsa ni mung dai hte maren rai nga ai.
Mying hkawt hte shaga mying ni;-
1. La mying mying hkawt ni;-
(1) Gam hpe wa Ba, wa Di ai.
(2) Naw hpe wa Bawk, wa ji ai.
(3) La hpe wa Doi, wa Bawk (hkahku)
(4) Tu hpe wa Lum ai.
(5) Tang hpe wa Gun ai.
(6) Yaw hpe wa Dim, wa Htung ai.
2.Num mying hkawt shaga ai lam;-
(1) Kaw, Hkawn hpe nu Tung ai.
(2) Lu hpe nu bawk ai.
(3) Roi hpe nu ji ai.
(4) Htu hpe nu Lum ai.
(5) Kai hpe nu Htang ai.
(6) Pri hpe nu Dim ai. Kaga kamoi kana karat kaning raitim lahta na hte maren rai nga ai.


text:
KIA Masat (4) Dap Ba, Namhpaka hte Kuthkai Ginwang kaw March (14) ya jahpawt manap hkying (3:30)Am ten Namhpakka Daju Myen Hpyen Dap HK.L.Y
Author: KNET
Kuthkai ginwang kaw laja lana gasat gala majan byin
Kachin Sub-State Kut Hkai ginwang kata hta Kawng Hka P.T.Ts ni March shata praw kaw na hpyen n-gun lahkawn gahkyin nga ai lam shiga
KIA Masat (12) Hte (27) Dap Dung Ginra Ni Hta Gasat Poi Byin Ai Shiga
‘KIA Masat (3) Dap Ba, Masat (12) Dap Dung ginra, Nam Lim Pa mare na Nawku Jawng kaw shara jahkrat nga ai Myen hpyen
Laiza Muklum Hta Cycle Galau Nna Salang Langai Asak Si Sum Ai Shiga
September (20) ya shana de hkying (7:10)pm aten daram hta Laiza Muklum Wan Sat Dap na Lahpai San Naw gaw Laiza gat makau hku
Woichyai Hpyenyen Dabang Rammma Ni Hte Laiza Buga Ramma Ni Kanawn Mazum Nawku Hpawng Galaw
Woichyai Hpyenyen Dabang kata shanu nga ai ramma ni hte Laiza buga ramma ni a kanawn mazum (fellowship) nawku daw jau hpawng hpe september
Majan A Majaw Jesawn Mare Masha Ni Mung Hkawng Mare De Hpyen Yen Shang Wa Ai Shiga
Manmaw Ginwang, Manje Ninghtawn, Munghkawng mare lahta na Laika Hkyet kaw September (19) ya shani kaw nna majan byin nga ai majaw Jesawn mare
KIA Masat (27) Dap Dung Makawp Maga Ginra Hta Gasat Gala Majan Byin Ai Shiga
KIA Masat (3) Dap Ba, Masat (27) Dap Dung makawp maga ginra hta September (18) ya shani hkying (5:30) kaw nna (5:50) aten laman
Ka-ni Nanghpam Pat Jasan Bungli Hte Seng Nna Bawng Ban Hpawng Galaw Ai Shiga’
Nam Ya mare ka-ni nanghpam pat jasan komiti ningbaw hte Komiti malawm ni September (18) ya shani hta Nam Ya mare kaw nga ai
Myen Hpyen Hpung Ni Miwa La Langai Hpe Adup Zingri Sat Kau Ai Shiga
Kachin Sub State, KIA Masat (36) Dap Dung makawp maga ginra,Kawng Shati mare kaw nga ai Miwa Shin Lau Fa hpe Myen Hpyen Dap
Myen Hpyen Hpung Ni Laknak Kaba Gap Sharu Bun Ai Shiga
KIA Masat (3) Dap Ba, Masat (12) Dap Dung makawp maga ginra, Nam Lim Pa, La Aik Bum kaw nga ai Myen hpyen Dap


text:
Jinghpaw mungdaw hta nga ai, hpyen yen IDPs ni a matu garum ningtum ai lam lu la shangun mayu jang KIA rawt malan hpung hku nna NCA hta ta masat htu wa na matu, shadut tsun shangun ai hpe, KBC ningbaw Rev. Dr. Hkalam Samson hku nna media hpe tsun ai lam chye lu ai.
Japan Nippon Foundation a ningbaw Yohei Sasakawa gaw 2018 ning December shata praw 10 ya shani hta Myikyina Muk lum hta nga ai nawku hpung na ningbaw ningla ni, Kachin mung masa hpaji jaw hpung, CSO ni, Myitkyina Dakkasu liali laika hte htunghking hpung na ningbaw ninglaw ni hpe hkrum zip let lahta na lam hpe tsun shaga ai lam chye lu ai.
Jinghpaw Mung hta IDPs 80,000 jan gaw, Myen mung Asuya uphkang ai ginra npu hta n’nga ai hte, marai 40,000 jan gaw Myen Asuya a uphakng ginra n’pu hta nga ai, dai hta Asuya uphkang ginra kaw nga ai IDPs ni hpe sha garum na ngu ai policy hpe lang da ai, Nippon Foundation a garum ningtum ai lam hpe n’myit mada ai ngu nna Rev. Dr. Hkalam Sumson hku nna tsun san lang dan ai.
Japan Asuya hku nna Myen mung Simsa lam hte seng nna, 2017 hta, US$ 4.2 millions garum sai. 2018 ning October shata hta mung, Rohingya tsinyam ni bai wa na lam hte seng nna, US$ 2.9 Millions hpe garum sai lam hpe chye lu ai.
Dai hte maren Japan Nippon Foundation hku nna, lai wa sai aten hta, UNFC amyu baw sang rawt malan hpung ni hpe simsa lam hte seng na, hpyen yen ni hte seng nna, US$3 millions garum sai hpe mung chye lu ai.
REF: RFA
Ja Tawng Naw


text:
Wunpawng Mugndan Shanglawt Hpung Ginjaw komiti tingnyang up Du Daju Jum Nban La a 2019 shaning ninghpaw shakram mungga hta, anhte Wunpawng myu sha ni a shawng lam masa ni hte seng nna grai n’gun lu hpa tsun shaga da majaw, a myu sha ni yawng chye ging n’ngai. Du Daju Jum a mungga kaw nna nkau mi hpe tang madun dat ai.
Myen Asuya Hte Seng Ai Lam
Myen Mungdan Asuya hte Myen mung hpyen dap mung shi a akyu amyat hpe sha madung maju jung galaw nga ai majaw, mungdan masha ni yakhkak jamjau, matsan chyaren re, hkrit kajawng let nga ra n’htawm, mungkan n’tsa manghkang law dik a mungdan byin tai nga sai re.
Simsa lam hte seng ai
Myen mungdan a simsa lam hpe mungkan de ndau hkra galaw shakut masu nga ai raitim, tengman tara rap ra ai, myit hpraw saa ai lai sat lai sa nlawm ai re majaw, mungdan ngwi pyaw simsa na matu mahtai kaja n lu ai. Masha jahpan n law ai bum nga msha ni hpe garan ginhka da n’htawm, masha jahpan law ai amyu a lawu e tawn da mayu ai myit jasat chyung nga sai re majaw, maren mara re ai mungmasa bawngban lam paw pru wa na n mai byin ai. Dai re ai majaw mungdan dinghku majan grau grau sawng wa n’htawm, mungchying mungshawa ni jamjau mayak manghkang hkurm hkra nga ra ai re.
KIO A Myit Jasat
Kaning re ai mayak manghkang ni hkrum katut nga tim, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung gaw amyu mungdan lawt lu n’htawm, simsa ngwi pyaw rawt galu kaba ai amyu mungdan de shadu wa lu hkra myit galu let mungmasa mahkrun tam, ladat shaw shakut nga ai hpe chye na shangun dat nngai. Mungchying mungshawa ni yawng KIO a mungmasa bungli shagu hta kanawng n-gun jaw shang lawm ai rai yang chyu sha, anthe myit mada ai pandung de du lu wa na rai nga ai………
REF: Shawng Lam Shi Sawk
Ja Tawng Naw


text:
Online ngu ai lamu ganghkau hta mazut roi rip dawsa ai lam ni hpe mara nna, lawan bai dawm ai lam n galaw jang, seng ang ai wuhpung ni, company ni hpe htawng dam hte gumhpraw $ wan hku ari jahkrat na tara upadi n’nan langai hpe Australia mungdan hku nna Mungkan mungdan ni hta shawng galaw hpang ai mungdan byin na matu lajang nga ai hpe chye lu ai.
2019 ning March 15 ya shani hta, New Zealand Mungdan Christchurch muklum, Islam nawku jawng hta, dawsa myit masha 50 jan hpe gap sat ai hpe, facebook kaw ading tawk madun ai hpe, bai lajang ai hku n’na ka lajang da ai tara upadi nhprang hpe ndai bat laman hta Australia rapdaw kaw tang madun na hkyen nga sai.
Muslim nawku jawng 2 hta byin ai sat nat ai lam hpe sinat lang ai wa hku nna, minutes 17 daram na hkra Facebook hta ading tawk gap sat ai lam hpe mara wa sai, dai mabyin gaw ganghkau ntsa hta hkying hkum mi daram na hkra nga taw ai.
Hkrit kajawng hpa mabyin hpe Facebook hku nna dawm kau na matu galaw ai lam lanyan ai hpe Australia Munghpawm ginjaw tara kasa Christian Porter kawn tsun wa sai.
New Zealand satnat ai lam hta, tawt lai ai wa gaw, hkik hkam ai shan hpraw amyu sha masa hpe hkam la da ai, asak 28 ning re ai, Australia mungdan masha langai re ai hpe chye lu ai.
Christchurch mabyin hpe ganghkau hta mara da ai shaloi, kalang bai share garan mara ai wan mi chyen daram hpe dawm kau sai lam hpe, Facebook lit hkam ni hku nna tsun wa sai. Grau nna Facebook hta Live ading tawk mara ai lam hte seng nna, grau kaja hkra galaw mat na hte, Facebook fake masu da ai account ni hpe, pat kau na matu 2019 ning April praw 1 ya shani hta Facebook lit nga ai ni hku nna tsun ndau wa sai hpe tang madun dat ai.
REF: Aljazeera, VOA
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Coronavirus ana kanu nbyin hkra jep ai hta Kambaiti ga jarit de shang wa ai Miwa amyusha marai 3 gaw hkum gahtet ai 38 degree C hta jan ai majaw Myen mung kata de shang na ahkang n jaw ai nga nna dai ginra hta du nga ai Waimaw ginwang na asuya tsi du langai tsun da ai re.
Myen-miwa ga jarit kambaiti e ana jep ai lamang hpe mungdaw hkamja dap gaw mani kaw nna galaw hpang nga sai rai nna, Miwa hkran na Myen mung masha marai 300 jan mungdan nhtang wa yang jep lu na matu mung hkyen nga ai lam tsi du Dr. Thein Myo shi a facebook hta ka da ai re.
Bai nna Thermal scanner nlu shi ai majaw, Nay Pyi Taw kaw nna htet da ai lam matut ka da ai re.
Bai nna ga jarit Loije gate hte mungdaw kata nbungli daru ni hta mung jep nga ai lam Jinghpaw mungdaw hkamja dap kaw nna ndau da ai re.
Miwa mung Hubei mungdaw Wuhan mare kaba kaw nna kap bra hpang wa ai, coronavirus gaw ya yang mungkan madang marai 4000 jan kap nga sai rai nna, marai 100 jan si sai lam Miwa mung shiga ni hta mu lu ai re.


text:
Hpakant Buga, Mashi Kahtawng AG-2 Nawku Jawng Wang hta Masat Yan (2) Kani Nanghpam dawn jasan dabang hpe July (1) ya shani kaw nna
Tag: KNET
Shwe Zet Nanghpam Pat Jasan Komiti Ni Hte Jan Mai Kawng Nanghpam Pat Jasan Komiti Ni, Pat Jasan Bungli Jawm Galaw
Shwe Zet Nanghpam Pat Jasan Komiti ni hte Jan Mai Kawng Nanghpam Pat Jasan Komiti ni pawng hpawm nna Shwe Zet mare kata Pat
Myen Hpyen Dap Ni, Lai Wa Lai Sa Mungshawa Jawn Ai Mawdaw Hpe Hkap Gap
KIA Masat (6) Dap Dung ginra, Nam Hkum Tsai hte Lu Yang lapran hta shamu shamawt nga ai Myen Hpyen Dap Hk.M.Y (421) ni,
KIA Masat (38) Dap Dung Ginra Hta Gasat Gala Majan Byin
KIA Masat (38) Dap Dung ginra, Man Yin Shan Mare ntsa kaw, Myen Asuya Hpyen Dap, Dap mying n chye ai hpyen hpung ni
KIA Masat (6) Dap Dung Ginra Hta Gasat Poi Byin
KIA Masat (6) Dap Dung Ginra, Lawng Hkang kaw nna yu wa ai Dap mying n chye ai Myen Hpyen Modo (13) hpung ni
KIA Masat (7) Hte Masat (12) Dap Dung Ginra Hta Gasat Poi Byin
KIA Masat (1) Dap Ba Masat (7) Dap Dung Ginra hta shang shamu shamawt chyinglau hkawm nga ai Myen Hpyen Dap HK.L.Y (138) Dap
Ndung Yang Buga Pat Jasan Komiti Ni Pat Jasan Bungli Shang
KIA Masat (1) Dap Ba,Masat (4) Dap Dung ginra kata Ndung Yang buga pat jasan komiti ni June shata ( 20) ya hte 21
WUNPAWNG BAWSANG NI
Ka ai – Sara Pungga Ja Li Wunpawng labau hpe hkai yang, Wunpawng sha ni bawsang kru a kaji kaw na hpang ra na
RU HKA LAM RU HKA HTE SENG NNA JEP SAGAWN TARA RUNG DUNG AI LAM.
Moi prat hta ru hka lam langai ngai jahta na rai jang, seng ang ai mare Agyi mare Du wa kaw dai amu hte
Jinghpaw Mungdaw Hta (ATTI) Japan Company Phone Line Ni Hpe Jum Tek Na Re Lam
Jinghpaw mungdaw de dai ning 2015 ning htum wa maga gaw Auto Phone, Mobile Phone, Phone yawng hpe (ATTI) mying ai Japan Company ni


text:
Rahkaing mungdaw rapdaw zuphpawng hta, mare buga masha ni hpe rim jep hkrum ai lam hte seng nna, May shata praw 3 ya hta san sagawn da ai gasan hpe 2019 ning April May shata praw 8 ya shani na mungdaw rap daw zuphpawng hta Dujum up Min Thu hku nna lawu na hat maren bai tsun jahpra dan ai hpe chye lu ai.
● Majan lajan wa ai hta, 2008 ning gawda ai tara hte n mai lajang ai majaw, 1965 Myen mung laksan shimlam tara hte lajang wa sai.
● 2008 ning gawda ai tara hte masha langai hpe tara rung a ahkang aya n lawm ai sha hkying hkum 24 hta jan na n mai rim da ai.
● 1956 ning na tara masat – 6 (2 ) hta, nsen ai masha langai hpe hpyen dap hku nna, 7 ya rim sharawng da mai ai, dai sha n’ga ra wa jang shata ( 3 ) du hkra matut nna rim da mai ai ahkang nga ai hpe tsun jahpra dan wa sai.
Dai majaw, hpyen dap hku n’na April shata 30 ya shani hta Ya-the-taung ninghtawn Kyauk-tan mare hta buga mare masha 275 hpe 1956 ning na laksan shimlam tara hte maren rim san jep sagawn ai lam ni galaw wa sai.
2019 ning May shata praw 2 ya jahpawt hta rim da hkrum ai ni, shimlam lit la nga ai hpyen la ni a laknak kashun ai ngu ai lam hte gap sat ai majaw mare masha marai 6 si mat sai. Dai lam hte seng nna HRW ( Human Rights Watch ) kawn Myen asuya hku nna laksan komishin hpaw nna bai san sagawn gin ai hpe shadut da sai lam hpe chye lu ai.
REF: RFA, VOA
Ja Tawng Naw


text:
Vietnam mungdan Hanoi muklum hta Trump hte Kim a chyawm tari zuphawng hpe lahkawng ya galaw tim myithkrum ai lam n’lu la ai sha, zuphpawng hpe shangut kau ai hpe American gumsan magam dap kawn tsun shaga wa sai.
Kim Jong-un hku nna, Dingdung Korea n’tsa jahkrat da ai sut hpaga pat hkum da ai lam yawng hpe dawm ya na matu hpyi shawn ai lam nga tim, Nuclear lamang dawm na hte seng nna American ni ra sharawng ai daram myit n’hkrum ya ai ngu, USA gumsan magam Donald Trump hku nna tsun shaga wa sai.
Myit hkrum ai lam n’lu la ai Chyawm tari zuphpawng ngut mat tim, Kim Jong-un ntsa hta kam ai lam nga ai hpe Trump tsun nna, Nuclear jasan kau ai lam hta, Shi tsun shaga ai ga hpe hkap la na re,” ngu matut tsun wa sai.
Masat da ai pat shingdang ai lam ni, matut nga na rai tim, jinghku kaja hku nna kanawn mazum mat na hpe Trump hku nna matut tsun wa sai.
Nuclear hte pila pyen laknak kaba chyam ai lam hpe jahring da na matu, Kim Jong-un hku nna ga sadi jaw ai hpe Trum tsun wa sai.
REF: VOA, RFA
Ja Tawng Naw


text:
Men Fellowship
KBCS Kawa La Kanawn Mazum Hpawng
KBCS Kawa La Ni A Masin
Anhte KBCS kawa La ni gaw, KBCS kawa la ni a makam hkring htawng hte maren,
Karai Kasang hpe hkrit hkungga tsawra chye ai, madu jang hte dinghku nta masha ni hpe mungga hte bung pre ai hku woi awn chye ai, dai hta n-ga makau grup yin jinghku jingyu ni hpe lam madun zinlum chye ai, tinang a amyu sai daw sai chyen ni hpe tsawra pawn ba chye ai hpe hkam la ai re.
Sorry, no posts found here.
Shana Ra Ai Lam
Please check our upcoming events to view our upcoming activity. We'll keep you posted on any futher updated news.


text:
Yaw Shada Lam Ni Hte Pandung Ni
Yaw Shada ai lam ni (objectives)
� Karai Kasang a hkye hkrang la ai Mungga hpe Myen mung, Asia hte Mungkan ting shachyam shabra lu ai magam gun ni hpe shalat na.
� Chyum hpaji hta ningtawn kung kyang ai Hkristan ningbaw ningla ni hpe shalat na.
� Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Ginjaw a makam hkridun hta npawt shatai let hkum dingnum bawngring ai Hkristan asak hkrung lam hpe sharin achyin, shangang shakang ya na.
� Tinang a Buga ginra hte shinggyim wuhpung wuhpawng kata e prat hta hkan nna ra kadawn ai sasana magam amu ni hpe kangka sadi dung let apnawng woi awn dawjau ai Ningbaw Ningla ni hpe shalat na.
� Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Ginjaw a makam hkridun hte Karai Masa hpe hkan sa kyem mazing na.
�
Pandung ni (Goals)
� Karai Mungga hpaji ni hpe npawt nhpang kaw nna tsang hte tsang madang tsaw ai de du hkra jaw ya lu ai Chyum Dakkasu.
� Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Ginjaw��Kachin Baptist Convention (KBC)�� a makam hkridun hta npawt shatai let hkum dingnum hpaji hte Sasana myit jasat hpe jaw ya lu ai Chyum Dakkasu.
� Jinghpaw Wunpawng myu sha ni a htunghking ningli ni hpe Karai Mungga hta shangang shakang lu ai Chyum Dakkasu.
�
� Shinggyim wuhpung wuhpawng hpe ap nawng daw jau lu ai Hkristan Ningbaw Ningla hpaji hpe jaw ya lu ai Chyum Dakkasu.


text:
(2) lang na Wunpawng amyu sha lam masan bawng ban hpawng hpe 2018 Nov shata praw 6 ya kaw nna 13 ya du hkra Jinghpaw mungdaw Laiza Muklum kaw awng dang ai hku galaw la lu sai hpe chye lu ai. Nov 13 ya shana daw hta, Bawng ban hpawng hpe woi awn ai Kachin Political Consultative team kaw nna ndau laika hpe shapraw ai. Dai hta na matsing da mai ai lam ni gaw:…
● Ndai zuphawng hpe Kachin Political Consultative Team kaw nna woi awn galaw ai
● Zuhpawng hta, Mungdan kata hte maigan du myu sha ningbaw ningla ni, makam masha hpung ningbaw ningla ni yawng marai 500 jan shang lawm ai hpe chye lu ai.
● Yaw shada lam gaw, Wunpawng amyu sha a shawng lam hpe, mung shawa ni hte hkut hkut nai nai bawng ban galaw sa na matu yaw shada ai.
● Bawng ban ai lam ni gaw,
1) Mung masa lam
2) Mung shawa magawp maga lam
3) Sut masa lam
4) Shinggyim wuhpung wuhpawng masa lam hte
5) Wunpawng Amyu sha htunghking masa lam ni hpe bawng ban ma ai
● Daw dan myit hkrum ai lam ni
1) Kachin land policy ( Wunpawng Lamu hte seng ai hkrang tara )
2) Natural Resources Policy ( Nhprang sut rai hte seng ai hkrang tara )
● Byin nga ai mung masa, simsa lam hte seng ai mayak ni hte IDPs hte seng ai lam masa ni hpe du sa ai kasa ni hpaja jaw ai ningmu ni hpe matsing da ai
● Mung shawa ni hku nna, Myen mung, muung masa hte seng ai lam ni hta, Myen mung bawsang ni hte rau ta gindun galaw sa mat na matu daw dan myit hkrum ai.
REF: Sara Dau Hka ( Kachin Political Consultative Team )
Ja Tawng Naw


text:
Salum hkam kaja ai hte seng nna daw (2) hpe bai tang madun dat ai.
6. Malu masha hta Jum Shayawm u
Sai rawt ana hpe shayawm lu na matu malu masha hta jum hpe sharang u. Jum loi sha bang ai nam chying hpe sha shaman yang grau kaja ai. Jum sha n’ga tsi-shum hpe mung n’sha ai rai jang grau kaja ai. Dai majaw mai byin ai daram shinggan kaw dut ai malu masha hta, tinang dum n’ta hta shadu sha ai gaw, hkam kaja lam hte grau htuk manu ai.
7. Hka-yawm Lu Ai Hpe Jahkring U
Hka-yawm lu ai hpe jahking kau ai ladat mali hpe shakut nna galaw yang kaja ai.
1) N’htoi 1, lu taw nga ai hka-yawm kaw nna ka-ang hkup hpe shayawm kau ra ai.
2) N’htoi 3, ka-ang hkup shayawm nna lu taw ai kaw nna, kalang mi bai ka-ang hkup bai shayawm nna lu na.
3) N’thoi 5, Dai lu nga ai kaw nna, kalang mi bai ka-ang hkup di nna lu na.
4) Hka-yawm lu hkring ai n’htoi , dai shani hta lu nga ai hpe tesp kawp jahkring kau u. Ndai ladat gaw, mungkan hta, Tsi du ni hpa ja jaw da ai ladat langai mi re.
8. Tinang a Hkum Hkrang Mahtin ai hpe Matut kaja ai hku lajang Da Na
Hkum hkrang hpum jat wa shagu, salum ana, hkum chyen mi si ai hte sai dwi ana ni byin na matu tsa lam sadang grau law wa ai. Dai majaw tinang a hkum hkrang mahtin ai hpe grau nhpum jat na madu sadi let, tinang hte manu ai hkam kaja lam exercises ni hpe galaw lajang ra ai.
Lani mi hta, tinang sha ai malu masha yawng pawng ai calories hta na 200-300 calories hpe shayam nna sha ai, dai ngut jang lani mi n’law htum minutes 30 daram lam hkawm ai rai jang, tinang a hkum mahtin ai hpe hkam kaja ai madang de lu tawn da na hku re. Dai majaw tinang gaw, lani hpe hta malu masha sha ai shaloi calories kade sha ai ngu ai hpe maram chye sai.
9. Kaja Ai Myit Jasat Tawn nna Galaw Na
La ma nna, tinang hku nna exercises galaw ai kaw nna hkring mat ai, hka-yawm ni bai lu wa ai, sau law ai malu masha ni hpe bai sha wa ai nga jang, tinang a myit jasat hpe kaja ai hku bai galai shai nna, dai ni hpe bai tawn shakut let, hkam kaja ai sak hkrung lam de bai galaw hkawm sa ra ai.
10. Tinang Hkum hpe Shagrau Chye Ra Ai
Exercises ni galaw wa ai shaloi, hka-yawm ni jahkirng lu ai shaloi, hkum hkrang mahtin ai yawm wa ai shaloi tinang hkum tinang shagrau ai hku nna, lama ma mari nna (sh ) sumla yu ai hku nna, myit hpe n’gun jaw let shagrau ai hku dai lam ni galaw mai ai.
Myu sha ni yawng ngwi pyaw hkam ja nga u ga.
REF: UW Health
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Syria mung sinpraw-dingdung, Rojava mare kaw Kurds masha ni hpe hkye mawai ai masing hta Du Jum Sumhka Zau Seng gaw November praw 3 ya shani hpyen ni gap ai laknak kaba pala hkra nna, n nga mat wa sai re.
‘shawnglam majan pa machyi hkrum ai ni hpe hkye mawai tsi lajang nga yang, Motor wa hkrat ai majaw nnga mat ai lam’ Free Burma Ranger woi awn ai David Eubank ndau hta mu lu ai re.
Dinghku de ladaw nna shi ai zawn, shi nnga mat ai nhtoi November praw 3 mung, shi kasha a laning mi ladu hkrum shangai nhtoi hta rai nga ai.
Share shagan Zau Seng gaw Free Burma Rangers e 2002 ning kaw nna magam gun nga ai re. FBR masing hte majan ginra Myen mung sha n ga, Iraq hte Afghanistan mungdan ni hta mung ap nawng lai wa sai re.
Ntara dip gamyet hkrum ai ni hpe garum lu na matu, FBR wuhpung hpe 1997 kaw nna hpaw ninghtan ai rai nna ya ten magam gun marai 300 jan hte majan byin ai shawnglam ginra ni hta shamu shamawt nga ai lam chye lu ai.


text:
2018 November 8 ya shana daw, Singapore mare hta galaw ai, 2018 Global Martial Art kumhpa jaw ai hta, Aung La Nsang gaw, Male athlete of the year, Bout of the year, ngu ai kumhpa 2 lu ai.
Aung La Nsang hku nna, Martial Arts Hero of the year, Male Athlete of the Year, Bout of the Year, Knockout of the year, Walk of the year ngu ai kum hpa ni hpe 2018 ning hta lu na ngu mying gumhkawng taw nga timung, kum hpa 2 lu ai hpe chye lu ai.
Ndai kumhpa shagrau poi ngut ai hpang, hpang shani hta gaw, One: Heart of the Lion ngu ai poi galaw na hpe mung chye lu nga ai.
Aung La Nsang gaw, ginsup ai poi 34 hta, 24 dang nna 10 sum ai hpe chye lu ai. 2017 January shata hpang hta sum ai poi langai pi grai n’nga shi ai, June shata 27 ya shani Hase Gawa hpe dang ngut ai hpang, One middle weight hta Companion ninggang kumhpa hpe lu la da ai.
2019 ning hta Aung La Nsang hku nna, Light Heavy Weight Champion makawp maga na matu Philippines mungdan na Brandon Vera hte ginsup na lam hpe mung chye lu ai.
REF: Sport News, Myanmar Reading
Ja Tawng Naw


text:
Shana ra ai lam
– Singapore Asuya a matsun the maren Nawku Jawng lamang ni yawng hpe April htum hkra pat da na ga ai.
– Laban Nawku Hpawng lamang hpe April shata htum du hkra Online Nawku Lamang hku nna 4:00 pm aten
hta hpawng sa wa na ga ai.
– Online Nawku Hpawng Lamang ten hta alu hpe laika sumbu (envelope) kaw bang nna, ni nawn ai Hpungtau ni hpe matut mahkai let Nawku Hpung shalai jaw bang sa wa ga.
– Ramma, Wa La, Nu Num, Sunday School, Choir shaman lamang yawng n dai bat kaw n na April shata htum du hkra jahkring da na ga ai.
– Nawku lamang ni the seng n na shana ra ai lam ni hpe Whasapp the FB page ni hta aten dep bai shana wa na ga ai.


text:
2019 ning April shata praw 2 ya shani hta, Myen mung hte seng lam ni hpe ndut ndang sawk sagawn lu na matu Awm dawm sawk sagawn hpung a ningbaw hpe American mungdan na tara kasa kaba Nicholas Koumjian hpe amu shatsam dat ai hpe chye lu ai.
Dai lam hte seng nna,” 2018 ning September shata 27 ya shani hta, Shyinggyim ahkaw ahkang kongsi hta hpawng ngut ai hpang, 2018 ning December shata 22 ya shani na UN ninggawn rapdaw zuphpang hta myithkrum shagrin da ai, Myen mung kata hta mungkan htung tara hpe tawt lai ai lam ni hte seng nna, ahkyak la wa na hta, tara shang matsing ningting ai lam ni la na matu wuhpung a ningbaw amu hpe Koumjian hpe shatsam dat sai, Mr. Koumjain gaw Mungkan mungdan ni hte ru hka amu hte seng nna tara kasa hku shaning 35 ning jan lit la gun hpai wa ai hta sha n ga, Mung kan ruhka amu daw dan ai lam ni hta shaning 20 ning daram mahkrum madup nga ai wa re,” ngu nna, UN a tsun shaga ahkang lu ai Salang kaba Stephane Dujarric kawn, shi laika sanglang hpawng hta tsun shaga wa sai.
Ndai hku shatsam wa ai hte seng nna, Myen mung a UN sumtsan Salang Hau Do Suan hku nna gaw, ndai hpung hpe nlu hkap la ai hte, Myen mung Asuya lajang da komishin hku sha sa mat na hpe bai tsun jahpra wa sai.
Myen mung hte seng nna awm dawm sawk sagawn hpung hku nna, galaw ra ai magam bungli ni gaw, 2012 ning kawn hpang ai Rahkaing mungdaw na Rohingya ni hpe Myen hpyen dap ni hku nna sat shamyit ai lam hte Myen mung amyu bawsang ni a ntsa hta shinggyim ahkaw ahkang tawt lai ai lam ni hpe sak se ni atsawm sha gahkyin la ngut ai hpang, matsing kyem da nna, Myen mung hte seng nna Mungkan ru hka tara rung de tang shawn ai lam ( sh ) Mung kan ru hka tara rung hpaw wa ai shaloi matsing ningting ni hpe tang madun na hku, tau hkrau lajang da ai hpe chye lu ai.
REF: VOA, UN News
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Taiwan de US hpyen hpung sa nna shaman shakyang ai lam ntsa, grai myit n dik ai hte ja ja ninghkap ai nga, July 30, bat Mali Ya shani, Miwa Amyusha Makawp Maga Hkringmang Dap, tsun shapraw dat masai.
US Special Operations Forces kaw nna, US hte Taiwan dap “ginrun hpyen shaman ai lam,” sumla hkrung shapraw dat ai hpe Miwa hpyendap lit nga salang ni kaw nna ningdang kalang ningmu ni tsun wa sai.
The 1st Special Forces Group kaw nna “Excellence” ngu ai gabaw hte shapru ai myit sharawt sumla hkrung kadun (motivational video) hpe June 16, 2020 hta shabra ai re. Ya ten, dai video dawm kau sai rai nga ai.
US galaw ai sat lawat gaw, mungdan gadaga kyit hkai lam hta ningpawt da ai tara ni hte Miwa ntsa tawn ai US mungmasa hkam htahka hpe aja awa nan tawt lai ai lam re nga nna, Miwa Amyusha Makawp Maga Hkringmang Dap a ga tsun ahkang lu, Senior Colonel Ren Guoqiang, tsun ai.
“Miwa a nganghkang ai myit masin gaw, Miwa-mung-langai polisi hpe ninghkap nna Taiwan awmdawm shanglawt lu hkra shakut ai kaning re ai shinggan shang shalau ai lam hpe pat hkum na atsam hpring nga ai hpe tsepkawp kam ai nga,” ndau hta tsun ai. Bai nna, “Miwa gaw tinang amyusha shadip jahpang hte lamu ga hte seng ai kahkyin gumdin lam, hte Taiwan Panglai Hka Gyip dingyang ngang grin ai simsa lam a matu Miwa gaw n yit n hprai makawp maga na dawdan da ai” nga, tsun ai.


text:
2018 ning hpang daw hta, Gaza – hte Israel mali lang ngu na majan kaba byin wa mai ai, lahkawng ya gasat gala ai lam hpe jahkring lu na matu hkrumzup bawngban hpawng galaw ai shaloi, 2019 ning May shata 6 ya shani hta gaphkat jahkring ai lam lu la sai hpe chye lu ai.
Buga ginra a aten ladaw jahpawt 4:30 AM kawn gap hkat ai jahkring na matu Egypt hku nna lapran shang htinglu htinglai ya ai majaw, gap hkat ai lam zim mat sai hpe Gaza hta du nga shiga sara nkau tsun wa sai.
May shata 4 ya shani hta, Gaza maga kaw nna, Hamas hte Islamic Jihad hpung ni hku nna Israel maga de dawsa laknak 690 jan gap bun ai hta Israel ni hku nna Iron Dome hte 240 hpe gap jahten kau lu sai, May 5 ya shani hta Israel hku nna n bungli hte aja awa shani tup bai gap wa sai.
Lahkawng ya majan gasat gala byin ai hta, Islamic dawsa ai masha marai 9 hte Palestine mare masha 25, Israel mare masha marai 4 si hkala hkrum mat ai hpe chye lu ai.
REF: AFP, Aljazeera
Ja Tawng Naw


text:
Parat dep ai, Tsaban 21 de du wa tim, mungkan hta masha si hkala law ai ana ni hta na, salum ana hte si ai grau law ai hpe chye lu ai. Shing re ai majaw asak 25, 30 ning jan wa sai kaw nna gaw, Salum hte seng ai lam ni hpe sadi wa ra sai, grau nna 40 ning lahta de rai sai nga jang gaw salum hkam kaja na hte seng nna hpaji jaw da ai lam ( 10 ) hpe hkan nang lu jang gaw, salum hkam kaja let, ngwi ngwi pyaw pyaw hkawm sa lu na re.
Salum ana hkyam sa na matu ( sh ) Salum hpe kaja hkra lajang mai ai lam 10 hpe myu sha ni akyu ara lu u ga ngu yaw shada let tang madun dat ai.
- Shaning shagu Hkam kaja lam hte seng nna tsi jep ra ai
Na a salum gaw nang na lata kaw sha nga ai, dai majaw shangai n’htoi du wa shagu, (Blood pressure) sai lung ai hpe shadawn ai, sai kata hta sau madang hpe jep ai( Cholesterol), hte sai dwi ai hpe shadawn ai lam ni ( glucose ) ni hpe jep ra na re, dai shaloi Tsi du hku nna ra ai lam ni hpe tau hkrau matsun na lajang jang hkam kaja lam hkrak wa na.
2. Hkum hkrang shamu shamawt ra ai —-
Shani shagu n’law htum minutes 15 daram lam hkawm ( sh ) gau ngwi kagat ai baw exercises ni hpe galaw ra ai. Bat shagu hta minutes 5 jat nna, minutes 30 de du hkra shani shagu, galaw lu jang grau kaja ai. Aten nlu jang gaw n’law htum bat mi hta masum ya daram lu galaw jang mung kaja ai. Lama nna, exercise mung galaw, malu masha mung koi gam tim, yaw shada da ai lam ( weight shayawm ) de nbyin jang, tsi du ni hte jahkrum nna, ra jang tsi sha let exercises hpe matut galaw ra na.
3. Lu Hka Law Law Lu Ra Ai
Jahpawt jau rawt ai hte hka gawm kaba lu jang, hkam kaja lam na maut grai kaja ai, Hkawm sa ai shara shagu de hka ndum ni la sa ai baw akyang galaw ra ai. Hka law law lu ai majaw, tinang salum a matu sha n’ga, laga ana ni hpe mung mai tsai, makawp maga ya nga ai.
4. Malu Masha Hpe Hkam kaja hkra Sha Ra Ai
( Ready made ) sha loi na matu lajang da ai malu masha ni hpe mai byin ai daram koi gam ra ai. Tinang sha ai malu masha hta, tsit ai namlaw namlap ni lawm ra na re, dai hku lu sha jang salum hkam kaja na matu grai akyu rawng ai. Dai ni na aten hta, namlaw namlap ni hpe mung tsi hte hkai ai majaw, hka hte ( sh ) ntsin hkri hte atsawm kashin nna shadu sha ra ai.
5. Cholesterol hpe hkang dang ra ai
Sai kaw rawng ai sau dat hpe hkang lu na matu, du sat shan ( sh ) du sat shan kaw nna lu ai sau ni hpe koi yen ra ai. Sau nau n’bang ai sha lajang da ai nam law namlap shamai law law lu sha jang sai kaw rawng ai sau dat hpe lu hkang ai hku re. Grau nna gaw, cholesterol law ai malu masha ni hpe koi yen jang grau kaja ai.
REF: UW Health
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Jinghpaw mungdaw de hpyen n gun jat na matu lung wa ai Myen hpyendap mawdaw 2 hpe Namti mare makau e Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA kaw nna hkap gasat ai lam chye lu ai.
“lawu de na lung wa ai mawdaw hpe anhte na ni bawm hkap kapaw ma ai. Mare makau kaw rai na anhte pyi loi yen nga ai. mawdaw lam pat da ai. Jep ai lam ni galaw nga ai” nga nna ginra masha langai ndai zawn tsun ai re.
Bawm kapaw ai majaw marai kade si hkala ai lam hpe gaw nchye shi ai re.