text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Jinghpaw mungdaw Hkawng Lang Hpu ginra e Nhprang htu sha hkyen ai Fortuna Metals company gaw masing hpe jahkring da ai nga nna Jinghpaw mungdaw asuya de laika bang da ai lam chye lu ai.
Jinghpaw Mungdaw asuya a 4 ning laman galaw ai lamang hte seng nna July 17 ya shani Myitkyina e galaw ai shiga dap sanglang hpawng hta tsun mat wa ai lam rai nga ai.
“Chyam na matu htu na matu hpa n galaw lu shi ai. Dai majaw lai wa sai shata kaw sha fortuna limited gaw n dai bungli n galaw sai mungshawa ni a hkau na ni lawm ai , n ta htingra ni lawm ai nga majaw jahkring kau sai nga na lai wa sai shata hta laika shang wa ai.” nga nna Mungdaw Asuya Hkringmang Daju Dr. Hkyet Awng tsun ai re.
Fortuna Metals Company maga bungli jahkring da ai lam lai wa sai shata mi jan hta laika bang da ai raitim, mungdaw asuya hku nna mungshawa hpang de laksan tsun dan ai lam nnga ai sha, ya na zawn shiga dap ni san ai shaloi she tsun dan ai rai nga ai.
Fortuna Metals company gaw 2018 kaw nna Hkawng Lang Hpu ginra e ja hte kaga sut nhprang htu na matu lamu ga eka sen 3 jan hpe asuya hpang de tang shawn da ai lam rai nga ai.
Ndai masing gaw ginra masha ni hte mungdaw kata wuhpung wuhpawng law law lapran brang lang ai lam nnga ai sha n-ga, shingra tara hten za na hpe tsang ai majaw, ginra masha law malawng masing hpe ninghkap taw nga ai lam chye lu ai.


c: text/html

text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Lahta Sammung KIA Dapdung 36, Kyukok (Pangsai) ginra hta, Myen asuya dap hte gap hkat ai lam, Sep. 14, bat Langai Ya shani matut byin ai re.
‘Ginra jasan’ masing hte shamu shamawt hkawm ai Myen hpyen hpung hte, bat Langai Ya shani KIA Dapba (6), D36 hte shawng aten kadun gap hkat nna, dai hpang KIA jinghku dap, Kokang MNDAA hte Rahkai AA pawng hpawm dap ni hte bai matut manoi gap hkat wa ai rai nga ai.
“Myen mung nayi hkying 1:45 pm kaw na Hpun Pyen Yang de KIA 36 MHH ni, dapdung langai mi nga ai kaw, Mungli maga hku lung wa ai Myen hpyen hpung ni hte gasat poi bai byin taw nga ai,” nga nna buga masha langai tsun ai.
D36 ginra Kai Dwi Kawng hta, KIA shanglawm ai Dingdung Daw Daphpawm na MNDAA hte AA ni sha n ga, Sam hpyen dingdung-dingda SSPP/SSA hte RCSS, ni mung nga ai lam chye lu ai. Dai ginra de tatmadaw Myen hpyendap tat-ma (88) hte tat-ma (99) hpyen hpung ni, shara masum daram kaw nna wa wang htu shang wa ai majaw, September 11 kaw nna gasat gala majan byin ai re.
KIA D36 ni gaw Ting Sa Kawng maga san san nga ai rai nna dai shara makau, Man Kawng mare makau kaw Myen hpyen hpung hte Sep. 12 hta aten kadun gasat gala majan byin ai lam nga ai re.
Myen hte rawt malan hpung ni a gasat poi hpang wa ai, bat Manga Ya jahpawt kaw nna masha 300 hkawt nga ai Man Kawng mare masha yawng gaw ni kahtet ai Man Pying mare de hprawng yen nga ai re.
Lama na gasat gala majan galu wa yang gaw hpyen yen ni malu masha hte tsi mawan garum ntum ra na re nga, Man Kawng mare salang wa tsun ai re.
Myen hpyendap gaw dinghkrai majan jahkring ai ladaw ndai September shata mi bai jat da ten, Lahta Sammung e amyusha rawt malan hpung ni hpe jahte tam htu gasat ai lam ni galaw nga ai re.
DDD hpung mali, MNDAA, AA, KIA hte Balawng TNLA ni gaw bilateral gap hkat jahkring galaw mayu ai raitim, Slgj. Awng San Suu Kyi a NLD asuya hte tatmadaw Myen hpyendap lapran, n hkrum n ra manaw shai hkat ai majaw, n lu jahkrup yak hkak nga ai masa re nga, Myitkyina daju simsa lam akyu galaw hpung, PCG (Peace-talk Creation Group) na Duwa Lamai Gum Ja tsun wa ai re.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Amyu sha lam hta shakut shaja mayu ai Wunpawng Ramma ni amatu Mai Ja Yang kaw hpaw ninghtang da ai Amyu sha Dakkasu hpe sa lung mai ai lam hpe chye lu ai.
Jawng lung ladaw gaw, lahkawng ning lung ra ai.
- First Semester kaw gaw,
- Music
- Jinghpaw Laika
- Rung hkri-dun
- Ninggawn Mung Masa
- Rawt Malan Labau,
KIO hte seng ai sharin ginhpan hpan hkum hpe sharin la lu na re. Etc….
- Second Semester kaw gaw,
- English,
- Chinese,
- Leadership and Management
- Agriculture ( Hkai rem ladat hpaji )
- Public Administration
- Political Science
- Political Ideology
- Federal Law
- Makam Masham hpan ( 4 )
- Hkaw tsun hpaji
- Lamu ga shadawn hpaji ( GPS )
- Tara Masa lam-yan
- Kai-chyan hpaji
- Accountability hte kaga, sanpoi n htai ra ai ( Minor ) rai nna, chye mai ai sharin ginhpan ni….Etc….
First Semester hta lata la hkrum ai ni, Second Semester hta lung lu nna, Jawng yu lakmat hpe hkamla lu na re.
Jawng Lung na matu ra ai hpaji madang N’law htum tsang shi htai yu ai kaw n’na lahta mai ai, asak 18 ning hpring ra ai… 2019 ning December shata hkan masat yan ( 14 ) bai shaga na re ai majaw, Wunpawng ramma ni shajin sa wa ga.
REF: Shawng lam shi saw, Mai Ja Yang Institute
Ja Tawng Naw


text:
Israel n’bungli dap hku nna, Syria mungdaw Damascus muk lum a dingda daw maga de na hpyen dap ni hpe yaw shada let, n’bungli hte gap ai lam ni hpe, December 27 ya shani hta Syria Asuya hku nna Mungkan Wunpang Hpung Shim lam kongsi de shawk shawn ai lam galaw ai hpe chye lu ai.
Ndai hku galaw ai gaw, Syria mungdan a mayak hpe matut nna shana shangun mayu ai yaw shada lam hte galaw ai ngu Syria Asuya hku nna tsun ai.
Israel ni gaw Hkristmas shani hta nan, Damascus muk lum hte ni nawn ai shara ni hkan na, Asuya a magam dap nkau mi hte, hyen hte seng ai shara law law hpe gap ai ngu, Syria sumtsang salang rung kaw nna Dec 27 ya shani hta tsun wa sai.
Israel hpye dap kaw nna lit nga ai salang langai mi tsun ai gaw, “ n’bungli dap hku nna, Iran mungdan kaw nna ginleng let matut mahkai nga ai shara masum hpe madung yaw shada nna wa gap ai ngu tsun ai, dai shara ni gaw, Iran mungdan kaw nna madi shadaw da ai, Lebanon dawsa hpung Hezbollah ni de laknak shalai ai shara re ai majaw, gap jahten ra ai ngu,” matut tsun san lang da nga ai hpe chye lu ai.
REF: BBC News
Ja Tawng Naw


text:
2019 Ning June shata 15 ya shani hta, Lisu Association Australia, Australia du Lisu amyu sha hpung kawn, Jinghpaw mung hta nga ai Lisu myu sha ni hpe KIA ni sat ai hte seng n’na, jahpoi asawng ai n’dau laika shapraw ai hpe chye lu ai.
Lai wa sai March shata 17 ya shani hta, Lisu myu sha marai 3 hpe sat kau ngut ai hpang, marai langai mi hpe sum machyi gumhpraw sen 150 hpra jaw ai rai tim, myit n pyaw ai lam hpe n tsun ai, dai hta, hpang de n’dai zawn n byin na matu ga sadi jaw ai lam n nga ai, ngu tsun da ai.
2016 ning kawn, KIA ni sat ai majaw Lisu amyu sha marai 18 daram nga n’na, zingri zingrat hkrum ai masha tsa kaba nga ai majaw, n’dau laika hta KIA hpe mara shagun da ai.
Dai lam hte seng n’na KIA a tsun shaga ahkang lu ai, Du kaba Naw Bu hku n’na, seng ang ai hpyen dap hpe jep sagawn nga sai hpe tsun jahpra wa sai.
REF: Lisu Association Australia Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Mana gap hkat ai Lahta Sammung KIA Dung (9) ginra kaw Myen asuya hpyen hpung bai lung wa ai majaw, daini June praw 7, Laban jahpawt nhtoi htoi ai hte kalang bai gap hkat nga sai lam chye lu ai.
Jahpawt jau hkying 6:40 daram hta KIA Dung (9) ni nga ai shara de Myen hpyen ni mayun lung wa ai kaw bawm langai wa kabe kapaw la ai kaw nna KIA hpyen hpung hte gap hkat nga sai re lam na chye lu ai.
“Mana gap ai kaw wa rawng taw na dai hpawt loi myi mu san ai hte amya pru wa ai kaw bawm wa kabe kapaw la rai nna dai grupyin kaw sha naw gap hkat taw nga ai,” nga nna KIA Dapba (6) hpyendu langai Jinghpaw Shiga Dap (KNG) de tsun ai.
Mana de hkying 7 jan ten, KIA Dapba (6) npu Dapdung (9) ni nga ai, Muse ginwang Htan Hpa Bum, Layan Kawng de Hu Hpyet de na dap mying n chye ai ai Myen asuya hpyen hpung langai lung wa ai hpe KIA Dung (9) ni shingla gasat ai kaw nna numdaw 2 lang gasat gala lam byin ai re.
Tatamadaw Myen asuya dap gaw, jahten sharun hpung ngu masat tawn ai Rahkai AA ni nga ai ginra hta lai nna mungdan ting madang August 31 du hkra hpyen majan jahkring ai lam ndau tawn tim Lahta Sammung de gaw KIA a Jinghku dap Balawng TNLA hte Kokang MNDAA ni hpe mung htu shadut htim gasat ai lam ni dingyang galaw nga ai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Jinghpaw mungdaw Hugawng Pa e ginra masha ni hte Pat Jasan Hpung ni ginrun let kani sun hkyen ai lamang lai wa sai shata kaw nna galaw hpang nga sai re.
Hugawng Pa Warazup mare sinna ginra, Mugawng hka, Nam Hpyet hka hte Shahtuzup mare dingdung daw ginra ni hta kani yi eka (20) jan hpe hkyen shamyit sai lam Warazup mare salang Naw Di kaw nna Jinghpaw Shiga Dap KNG de tsun ai re.
“kani yi nga ai shara ni hpe tam nna hkyen ai. Mare masha ni hte kani lu sha ai ni pawng nna hkai da ai re. Kani nre sha, kaga grai mai hkai ai” nga nna nna tsun ai re.
Hugawng Pa e shaning shagu ndai ten Kani hkyen ai lamang hpe dingyang galaw nga ai rai nna, dai ning mung masha n gun marai 100 daram hte Pat Jasan galaw nga ai lam chye lu ai.
2019 Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung KIO a kani hte seng nna shapraw ai sumtang hta, Jinghpaw mungdaw e kani hkai ai shadang law htum shara ni gaw Myen asuya hpyendap npu Pyithusit hte BGF ginra ni hta re lam tang madun tawn ai re.
Ginra hku yu ga nga yang Kambaiti, Sadung, Danai hte Sumpra bum ni hta rai nna, lahta Sammung malawm rai yang kani sun hectares 6918 mu ai lam tsun da ai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
US hte Miwa dat kasa ganawn mazum lam tsaw dik masa shaja hkat ai lam ni ndai bat kaw nna byin pru wa nga sai.
US maga shawng, bat Lahkawng Ya, July 21, hta Texas mungdaw Houston mare Miwa consulate (sumtsan kasa rung) hpe masum-ya laman pat kau na aming jaw ai hpang, bat Manga Ya, July 24, hta gaw Sichuan mungdaw Chengdu mare US consulate pat kau na matu, Miwa bai matai htang dat sai.
“Nyan marai shalat madu ahkang (intellectual property) hte Amerikan masha ni a dinghkrai shiga (Americans’ private information)” ni hpe shimlam jaw ra ai majaw Houston Miwa consulate hpe ahkyak la ai re nga, US Maigan Kyit Hkai Dap (State Department) tsun ai re. Raitim, dai dawdan lam gaw “hkap la n lu ai hte n tara ai” jahte tam ai lam re nga nna, Miwa masat tsun ai re.
Miwa mung sinna daw kaba dik mare langai rai nga ai, Chengdu kaw US consulate hpe 1985 hta hpaw nna, Sichuan, Yunnan, Guizhou, hte Tibet Madu Uphkang Ginra ni hpe hkyawm ai hku amu galaw nga ai re.
Shawng n’nan, Gumsan Magam Richard Nixon a Miwa mung de 1972 hta du nna ‘sa hku ganawn la ai ladat hte Miwa hpe galai shai shakut ai US polisi’ gaw bungli n byin sai nga nna, July 24, bat Mali Ya shani, US Maigan Kyit Hkai Hkringmang Dap, Slg. Mike Pompeo gaw Dingda California mungdaw Nixon Library hta, dai lam tsun wa sai re.
Pompeo matut nna, “Gumsan Magam Nixon myit mada lai wa sai anhte a sa hku ganawn la ai ladat gaw Miwa hpe n galai shai lu ai. Daini Miwa gaw dinghku kata grau grau she gumshem wa ai sha n ga, kaga shara shagu de mung awmdawm shanglawt lam hpe ninghkap ai hpyen tai nga sai re.”
Pompeo a mungga ntsa, pawt ai hte Miwa Maigan Kyit Hkai Dap a ga tsun ahkang lu, Slgj. Hua Chunying bai htang ai hta, shi gaw “Miwa hpe makam masham majan n’nan hpang dat sai” ngu nna mara shagun tsun ai re.
Slgj. matut nna, “Shi hpa mi galaw timung, kagyin langai hpun langai hpe ashun ai zawn kaman lila sha re,” nga ai.
Miwa sumtsan salang rung (embassy) gaw Washington DC kaw rai nna consulate rung ni hpe Houson, New York, Los Angeles, San Francisco, hte Chicago ni kaw hpaw da ai re. Maga mi de, US sumtsan salang rung gaw Beijing kaw rai nna consulate rung ni gaw Chengdu, Shanghai, Guangzhou, Wuhan, Shenyang, hte laksan uphkang ginra Hong Kong ni hta nga ai rai nga ai.
Ya ten, mungkan ting COVID-19 ana zinli kap bra nga dingyang ladaw, dinglai n-gun kaba ai mungdan lahkawng, US hte Miwa lapran hpyen masa, mungmasa shaja hkat lam ni grau grau jat wa nga ai re.


text:
Credit; Lahpyaw Hkawng Ze
Laiwa sai ten ladaw hta, anhte Wunpawng amyu sha ni mung Gumchying Gumsa Uphkang lailen masa hte uphkang sha lai wa sai rai nga ai. Gumchying Gumsa ngu ai gaw, awmdawm ahkaw ahkang hpe tinang hkrai tek jum manat ai uphkang lailen rai nga ai. Ndai Gumchying Gumsa Uphkang lailen a ningpawt hpe tsun ga nga yang, ” Nga Shaga” hpe sat sha nna ” Wahtam shang” ai npawt kaw na byin pru wa ai lam rai nga ai.
Wahtam shang ai lam gaw, ginru ginsa Nga Shaga a ladaw langai hpe shadik shatup ai lam rai nga ai. Dai Nga Shaga hpe sat sha ai shani kaw nna, shinggyim masha ni ” Ji-nat ” hpe myi hte n mu lu mat sai. Nga Shaga hpe sat sha ai shaloi di dam kaba kaw tawk azat bang na shadu sha ma ai da! Shadu ai shaloi, nga ladi hte salum wunju mung shadu shalawm ma ai. Shadu shalawm ai nga ladi hte salum hpe mahkai shaw na matu, chyinghkyi langai mung galaw tawn ma ai da: dai nga ladi hte salum wunju hpe lu mahkai shaw lu ai wa gaw, yawng a du magam tai nna, kawn ( snr ) kang – အခြန္ hpe hta sha lu u ga ngu na jawm myit hkrum tawn ma ai.
Dai zawn myit hkrun tawn sai hte maren, ” Du ahkang sharawt,magam satang manawt, Du ningpawt lata, Magam hpu-awn ginhka ” ai hku na amyu lakung shagu de na kahpu kanau ni yawng hpe shaga nna, langai hpang langai mahkai shaw ai shaloi, Dureng Hkawp Pungwa ngu ai Dureng La wa gaw, ladi hte salum lawm ai wunju hpe lu mahkai shaw la nu ai. Dai shani kaw nna, Dureng Hkawp Pungwa gaw shi a nta kaw kawn chyinghkyi noi nna, kawn ( snr ) kang-အခြန္ hta sha hpang wa sai. Shi kang hta sha hpang wa ai shani kaw nna, Gumchying Gumsa Uphkang Lailen ningpawt hpang wa sai.
Kawn ( snr ) kang – အခြန္ chyinghkyi noi da ai shani kaw nna, shawa masha kadai mi rai rai nga sat sha shagu nga magyi noi da ya ra ai. Shan lu shagu magyi langai langai ding yang noi da ya ra ai. Lamu ga yu tim, shara tsawm htuk manu ai shara ni gaw, Du magam wa shawng lata la kau ai. Yi yu, yi hkyen, yi nat, mam ting tim Du magam wa hpe shawng galaw ya ngut ai hpang she, kaga masha ni mai galaw la ai. Sut hpaga, Ja hpaga awng tim Du wa hpe shawng gun jaw ra ai. Kawn Duwa hku na ahkang n jaw yang, kaga masha ni manau dum ai lam n mai galaw ai hku na, pat hkun tawn ma ai.
Gumchying Gumsa prat hta, masha madang hpe hpan ( 3 ) hku na garan tawn da ma ai. Du magam amyu, Darat Daroi amyu, Mayam amyu ngu na ginhka tawn ma ai. Numwawn num la ai lam hta mung, Du magam amyu shada sha la hkat ma ai. Du magam amyu n re ai num la jang, Du magam sari sadang yawm mat ai nga na tsun ma ai. Du magam ni a lamu ga kaw nga lawm ai mare masha ni hpe uphkang lit la ya ma ai. Du magam ni a ” Zaw ” hku shatai tawn ma ai. Hpyen majan byin jang, majan gasat lawm ra ai. Aten shagu myit maja na nga ya ra ai.
Dai zawn re amyu shada adip arip, dip up sai chyup sha hkat ai Gumchying Gumsa Lai masa hpe kadai mung n ra sharawng ai majaw, yawng gumlau wa nna, Gumchying Gumsa Uphkang masa lailen hpe 1964 ning, Mungbe Zuphpawng ( Mungbe Conference ) hta tara shang dawm kau ai lam ni galaw lai wa sai.
Amyu sha magam hta,
Lapyaw Hkawng Ze
Wunpawng Salum. (L.Z)


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Hugawng Pa, Lido lam n tsa, Ting Kawk mare hte Kawng Ra mare lapran hta, dai hpawt hkying 11 daram aten e, Myen hpyendap hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen dap KIA lapran gasat poi byin ai lam chye lu ai.
Mogaung kaw nna malu masha htaw lung wa na hpyen hpung hpe shim lam la ya na matu, Danai maga de na yu wa ai Myen hpyen hpung hpe lam lapran e KIA kaw nna hkap gasat ai re lam, Ting Kawk mare masha langai KNG shiga dap de tsun dan ai re.
Dai hpawt lahkawng maga hkying hkum mi chyen daram gap hkat ai lam hta, Myen hpyen dap maga na sinat kaji kaba ni hte hkrup mara gap shadam bun lai wa sai lam, ginra masha ni tsun dan ai re.
Ya ten Ting Kawk hte Kawng Ra mare lapran shara ni hta, dap lahkawng maga shada maja hkat ai masa hta nga ai rai nna, Mogaung maga de na lai lung wa ai Myen hpyen maw daw ni Danai mare de du shang wa ai yang, majan grau laja lana byin wa mai ai lam, ginra masha ni tsun maram nga ai re.
Myen hpyen maw daw 40 daram Mugar magap nna mani September 28 ya jahpawt Mogaung kaw nna Danai lam de lai lung wa ai rai nna, lam lapran gap hkat ai lam loi loi byin nga ai hpe chye lu ai.
Bai nna, September 28 ya shana de maga Dum Bung mare kaw nna Lawa maga de seng kye hte wa ai mung shawa 2 hpe Sai Ling Hka mahkrai pawt e dap jung ai Myen hpyendap ni sinat hkan gap ai majaw, marai langai si nna, marai langai rim hkrum ai lam chye lu ai re.


text:
戚薇 - 如果爱忘了
Qi wei - Ru guo ai wang liao
作曲:林天爱 zuo qu lin tian ai 作词:唐恬,李志清 zuo ci tang tian , li zhi qing 总有一些话 来不及说了 zong you yi xie hua lai bu ji shuo liao 总有一个人 是心口的朱砂 zong you yi ge ren shi xin kou de zhu sha 想起那些花 那些傻 眼泪落下 xiang qi na xie hua na xie sha yan lei luo xia 只留一句 你现在好吗 zhi liu yi ju ni xian zai hao ma 如果爱忘了 泪不想落下 ru guo ai wang liao lei bu xiang luo xia 那些幸福啊 让她替我到达 na xie xing fu a rang ta ti wo dao da 如果爱懂了 承诺的代价 ru guo ai dong liao cheng nuo de dai jia 不能给我的 请完整给她 bu neng gei wo de qing wan zheng gei ta 总有些牵挂 旧的像伤疤 zong you xie qian gua jiu de xiang shang ba 越是不碰它 越隐隐的痛在那 yue shi bu peng ta yue yin yin de tong zai na 想你的脸颊 你的发 我不害怕 xiang ni de lian jia ni de fa wo bu hai pa 就让时间 给我们回答 jiu rang shi jian gei wo men hui da 如果爱忘了 泪不想落下 ru guo ai wang liao lei bu xiang luo xia 那些幸福啊 让她替我到达 na xie xing fu a rang ta ti wo dao da 如果爱懂了 承诺的代价 ru guo ai dong liao cheng nuo de dai jia 不能给我的 请完整给她 bu neng gei wo de qing wan zheng gei ta 我说我忘了 不痛了 wo shuo wo wang liao bu tong liao 那是因为太爱太懂了 na shi yin wei tai ai tai dong liao 笑了 原谅了 为你也值得 xiao liao yuan liang liao wei ni ye zhi de 用你的快乐 告诉我 yong ni de kuai le gao su wo 现在放开双手是对的 xian zai fang kai shuang shou shi dui de 别管我多 舍不得 bie guan wo duo she bu de 如果爱忘了 就放他走吧 ru guo ai wang liao jiu fang ta zou ba 那些幸福啊 让她替我到达 na xie xing fu a rang ta ti wo dao da 如果爱懂了 承诺的代价 ru guo ai dong liao cheng nuo de dai jia 不能给我的 请完整给她 bu neng gei wo de qing wan zheng gei ta 如果爱忘了 你还记得吗? ru guo ai wang liao ni huan ji de ma
Latest Qi wei (戚薇) Pinyin Lyrics
Paste Qi wei - Ru guo ai wang liao pinyin lyrics to your blog/website.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Du na shaning ga-ang du hkra, dam lada ai hku COVID-19 makawp maga tsi htu lu na n myit mada ai lam, hpa majaw nga yang, tsi a atsam hte n hkrit n tsang jai lang lu ai madang jep na ahkyak ai majaw re nga, Sep. 4, bat Manga Ya shani, Mungkan Hkamja Dap, WHO, ga tsun ahkang lu, salang jan langai tsun wa sai.
Masa kaja ai makawp maga tsi ni hpe madang tsaw ai tsigawk jep chyam yu ai shaloi, mahtai gaw asan sha, gara tsi mung WHO masat ai tang du shadang n law htum 50% hpe n dep shi ai nga nna, Slgj. Margaret Harris tsun ai.
Masha kaw htu chyam yu ai shata lahkawng pyi n du ai sha Rasha asuya a August shata hta tara shang masat hkap la ai COVID-19 makawp maga tsi (vaccine) a tang du ai lam hte n hkrit n tsang jai lang lu ai madang hpe Sinna Mung chyoi chye ai ninghkrin ni ga san san nga ma ai re.
US Mungshawa Hkamja Dap salang ni hte Pfizer Inc (tsi company) yan bat Mali Ya shani tsun ai hta, makawp maga tsi gaw du na October shata htum wa de jin jin rai sana re nga tsun ai. Dai tsi hpe Nov. 3 US ra lata poi du na mahka shapraw na masing gaw kap bra ana zinli hta mahta nna me jaw shawa gaw Gumsan Magam Donald Trump hpe lahkawng lang ningdaw bai lata na n lata na, dawdan wa na masa mai byin ai re.
Dai raitimung, du na shaning ga-ang du hkra gaw dam lada ai hku makawp maga tsi htu lu na n myit mada ai nga, UN Geneva shiga sanglang lamang hta Slgj. Harris tsun ai rai nga ai.
Mungdan gadaga de makawp tsi gam garan lu na lamang hta, WHO gaw GAVI hte pawng nna COVAX mying hte tsi mawan mari ai lam hte gam garan jaw ai lam hpe galaw na yaw shada ai re. Grau nna madung gaw, ana kap na tsang ra dik htum rai nga ai mungdan shagu na hkamja dap magam gun ni hpe shawng makawp maga tsi htu lu hkra a matu rai nga ai.
COVAX gaw, tara shang hkap la ai, kalang htu makawp maga tsi (vaccine dose) wan 2,000 hpe 2021 n htum shi yang hkap la lu nhtawm gam garan jaw na hkyen da ai re. Raitimung, US hte mungdan nkau tsi company ni hte dinghkrai matut mahkai hkyen da ai ni a matu gaw, COVAX lamang hta n lawm ai re.
Raitim, COVAX gaw chyinghka hpaw da ai hte gintawng langai na masha shagu makawp maga tsi htu lu na matu shakut nga ai lam, Slgj. Harris tsun wa sai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Sagain ginra, Hti Jaik mare uphkang salang yawng ngu daram gaw, lawk salang magam lit kaw nna pru mat sai lam chye lu ai.
Ginra daju mung shawa makawp maga hpung PDF ni a ga n madat ai lawk salang, U Kyaw Htu hpe PDF hpung ni sat kau ai mabyin ngut ai hpang, law malawng bungli pru mat ai rai nga ai.
Ya ten Hti Jaik mare kaba kata na lawk salang yawng ngu na daram bungli pru mat sai rai nna, Chyawk Aik hte Muk Wa Chyen ngu ai lawk 2 sha ngam sai lam, ginra masha ni KNG shiga dap hpe tsun dan ai re.
Hti Jaik mare kaba kata na, kahtawng hte lawk uphkang salang ni hpe, uphkang aya kaw nna lawan hkring na matu ginra daju PDF hpung ni kawn September 17 ya shani, ndau laika shapraw da ai lam chye lu ai.
Hti Jaik hta ya na zawn, gumshem hpyendap npu bungli galaw na lawk salang ni nnga mat wa sai majaw, shi a bungli masing yawng hten za ai maga rai sai lam ginra masha ni tsun nga ma ai re.
Hpyendap daru magam zing la kau ai hpang, shi a n pu na shi hpe sadi dung let bungli galaw nga ai lawk mare salang nkau sat hkrum ai lam ni, mungdan kata ding yang byin nga ai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
U.S. Covid-19 ana zinli byin ai masha wan 1.3 jan hta si ai jahpan 80,000 jan sai lam hpe May 11, bat Langai Ya (Sinpraw May 12) shani Johns Hopkins Dakkasu a sawk sagawn jahpan hta mu lu ai.
Mungkan mungdan 187 kaw COVID-19 ngu ai coronavirus machyi masha yawng wan 4 jan ai kaw si ai 285,000 jan hta, U.S. gaw machyi ai hte si ai law dik rai nhtawm dai gaw mungkan madang ¼ (htam mali hta na htam mi) rai nga ai.
Amerika e New York mungdaw kaw COVID-19 kap bra ana law dik byin nna, machyi masha sen 3 jan hte si ai 26,000 jan ai re.
Ndai ten U.S. mungdaw ni malawng gaw masha n hpawng de na ‘lockdown’ pat da ai tara hpe bai hpaw na masing galaw nga sai hta, madung Georgia hte Dingda Carolina mungdaw yan gaw madung re.
Myen mung hta e gaw ana byin ai masha yawng 180 hta si ai marai 6 rai nna, Jinghpaw mungdaw kaw langai sha nga ai machyi masha masat 144 hpe May praw 5 hte 8 ningdaw lahkawng lang ana jep yu ai shaloi n mu ai majaw, May 11, bat Langai Ya shani tsirung na pru na ahkang jaw dat sai lam, Myitkyina tsirung kaba na Dr. Bung Maw tsun ai re.


text:
2018 Ning Dec shata 18 ya hta, Myen mung munghpawm rapdaw kawn lamu ga shara kaba hku htu shaw la ai, N’hprang sut rai htu shaw la ai tara nhprang hpe shagrin sai lam chye lu ai.
Company langai hpe lamu ga Eka 50 daram dam ai hpe mai htu ai kaw nna, ya na tara ningnan hta gaw, Eka 5 a lawu sha mai htu na sai. Dai sha n’ga, galaw mai ai aten ladaw ahkaw ahkang hpe mung, 6 ning lahkawng lang mai lu ai hta na, 3 ning shayawm dat nna, lahkawng lang sha aten ladaw hpe mai jat sai majaw, Company langai hpe 9 ning sha mai galaw sana hku ang wa sai.
Ndai hku galaw ai hpe yaw shada ai gaw, Mai gan mung dan ni hte, Asuya madu ai company kaba ni hku nna grai kaba ai hku arang bang nna htu shaw la ai hpe shadang masat tawn dat nna, dangdi dangdep ai hku galaw htu shaw nga ai mare buga masha ni a maw ni hpe makawp maga na matu mung yaw shada ai ngu nna rapdaw amat U Maung Maung Ung hku nna tsun san lang ai.
Ndai n’hprang sut rai htu shaw la ai tara n’hprang hpe Myen mung gumsan magam U Win Myint hku nna ta masat htu ngut sai nga jang gaw, grin mat wa sai lam tang madun dat ai.
REF: BBC
Ja Tawng Naw


text:
2 Nov 2018
■ Nov praw 2 ya jahpawt 6:50 AM ten hta, Tarmoenye ninghtawn, kawngnin mare hta Balawng hte Kokang pawng hpung hte Myen hpyen dapnu 11 hte gap hkat ai shaloi, Myen hpyen ni marai 3 si nna marai 2 hkala ai lam shiga lu la ai.
3 Nov 2018
■ Myitkyina rapdaw amat ra lata poi hta, Kachin Democratic Party ( KDP ) ni a gawng malai Slg Gumhkawng Aung Hkam hku nna shang shing jawng wa sai, ra lata poi hta, USDP parti na U Si Hu Dwe dang mat sai. Ndai ra lata poi hta, myen hpyen dap na tau hkrau jaw ai mae 3000 jan gaw USDP de jaw ai hpe mung chye lu ai.
4 Nov 2018
■ Jahpawt hkying 8 ten hta, Namseng kaw dung ai Myen dap nu 33, Hka-la-ya 42 hpyen du Kyaw Swar Tun woi awn ai n’gun 30 daram gaw Kamai lam maga de Dungfung mawdaw kaw hkan jawn nna Manden mare KBC nawku jawng kaw hkring sa ai ngu shiga na lu ai. shana daw 7:30 daram hta gaw, Hka San lam maga de lung mat wa sai.
■ Nam San kaw myen hpye ni rim mat wa ai, marai 15 hpe bai woi la lu sai.
5 Nov 2018
■ Jinghpaw mung hte Miwa mung jarik mayan kaw miwa hpyen helicopter ni hpyen shaman ai.
6 Nov 2018
■ Hpakant lam hte Lido lam maga de Myen hpyen ni grai bai htu lung wa ai shiga lu la ai.
7 Nov 2018
■ Jahpawt manap kaw nna Nampan bum jarit mayan hta Miwa Sinpraw Marine hpung ni shara jahkrat ai lam chye lu ai.
8 Nov 2018
■ 2 lang na Wunpawng a myu sha lam masan bawngban zuhpawng hpe myu sha ningbaw kaba ni 8 ya shani kaw nna 13 ya laman galaw nga ai.
10 Nov 2018
■UN security council kaw Rahkai mang hkang hte seng ai hpe du wa na Nov 15 shani hta dawn dan sana hpe chye lu ai.
Ja Tawng Naw


text:
Namti hte Lawa mare lapran Maran Kahtawng makau Makawk Zup mayan kaw dai de Hpyen shamu shamawt shang wa ai Myen hpyen gumshem hpung ni hpe Wunpawng Mungdan Shanglawt hpyen dap KIA ni September (23) ya shani hkying (10:50) aten daram hta hkap shingla gasat ai lam nga ai.
Dai Myen hpyen gumshem hpung ni gaw Mogawng Ts.K.Hk (3) kaw nna Modo hte Mile (8) lam hku lung wa nhtawm Maran Kahtawng kaw wa yu ai hpang lagaw lam hku bai matut hkawm wa ai shaloi KIA hpyen hpung ni hte gap gasat ai re.
KIA hpyen hpung ni hkap gasat ai aten Myen hpyen gumshem dap ni makau grup yin de laknak gap bang ai lam ni nga ai. Shana de hkying (2:00) aten daram du hkra lai wa lai sa hkrun lam hkawm ai, modo, sengke ni yawng hpe Maran Kahtawng gate kaw hkap jahkring jep ai lam nga ai.
Lido lam mayan hta Myen hpyen gumshem dap ni matut manoi hpyen shamu shamawt hkawm nga ai re majaw dai ginra kata Myen hpyen gumshem dap ni hte KIA hpyen hpung ni jahkring hkring gasat poi byin ai re hpe chye lu ai.


text:
2018 December shata 13 ya shani Myen hpyen dpa hpe Rohingya amyu sha ni a ntsa genocide ngu ai amyu sat shamyit ai lam tawt lai hte seng nna, ra lata me jaw ai shaloi, myit hkrum ai maga 394, ninghkap ai maga 1 hte, genocide amu byin ai hpe shagrin dat ya sai.
Ndai zawn American amat ni myithkrum shagrin dat ai hte seng nna Myen mung hta machyi hkrum hkra wa mai ai lam ni hpe Georgetown dakkasu kaw nna, Myen mung a lam hte seng nna kung kyang ai David Steinberg a ningmu hpe tang madun dat ai.
- Myen mung hpe Garum ningtum ai lam ni jaw ya na matu yak wa na
- Shingyim nau na myit hte garum ai lam hte Democracy galai shai ai hta garum ai lam ni hpe ma hkra mat wa mai ai
- Sut hpaga arang bang ai lam mung hkring mat wa mai ai.
- USA Asuya hku nna Myen hpyen dap hpe, hyen masa shaman shakyang ai lam hte ( lai wa sai aten hta mung n’lawm ai), laga shingyim nau na hkye mawoi ai hte seng ai sharin lamang ni hpe jahkring mat wa mai ai ( Myen hpyen dap hte ading tawk hkurm nna galaw ai lam ni n’nga wa sana ).
Dai hta, David Steinberg hku nna matut tsun ai lam gaw,
lawu rapdaw hku nna, dai hku daw dan ai lam gaw amat ni a hkamla ai ningmu sha naw rai nna, tara updadi hku masat ai lam nrai shi ai majaw, Myen mung hpe ading tawk ahkyak la lu na lam hpe gaw grai n’lu galaw shi na re, ngu tsun ai.
Ndai hku daw dan ai lam gaw, American Asuya a ntsa hta grai re nna shadut mai ai lam gaw n’nga tim, American mung shawa a man hta gaw, Myen mung a mai kaja lam gaw hkra mat wa mai ai hpe tsun sanlang da nga ai.
REF: VOA News
Ja Tawng Naw


text:
2018 Dec 11 ya jahpawt 9:00 am ten hta, Hpyen majaa a majaw nam malaing kata kaw pat rawng nga ai hpyen yen ni lawt pru wa na lam hta shakut shaja ai Sara/num marai 3 hpe n tara ai hku ari jaw da ai hpe lawan dat ya na matu Myitkyina mare Shatapru Manau wang kaw akyu hpyi la nna mung shawa 5000 jan, shawa n-gun madun lam hkawm lamang galaw ai lam chye lu ai.
N tara ai hku htawng jahkrat hkrum ai Sara Zau Jat, Sara Lum Zawng, Saranum Nang Pu ni hpe tara jeyang ai shaloi, tsaw dik htum hku nna gumhrpaw dam hte htawng dam jahkrat ai gaw Wunpawng myu sha ni hta, mung masa lam woi awn shamu shamawt na, ramma ningbaw ni n’pru wa gwi hkra jahkrit ai ladat hku ari jawt dat ai lachyum hku ang wa ai.
Kade daram jahkrit ai lam mi galaw tim, Wunpawng myu sha ni gaw n’tara ai hku amyu sha ni n’tsa hta galaw ai hpe nhkam ai hte lam n’tsa bai pru wa ai hpe yu jang, mung masa grau su hprang wa ai hte, n’tara ai hpe ninghkap na jin jin re ai hpe mu lu nga sai.
REF: Shawng lam Shi Sawk
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA Dapba 5 npu, dung 15 shara rai nga ai Manmaw-Laiza lam sinpraw hkran de, Myen hpyendap kaw nna shani shagu nbungli hte wa gap gasat nga ai gaw bat mi hpring sai re.
KIO ginjaw shimlam matu ahkyak ai Alaw bum hpe Myen hpyendap gaw April 11 ya shani kaw nna lagaw dap hte gasat ai hpang, sum machyi ai lam law law hkrum ai majaw, nbungli hte hkrai wa gap nga ai re.
April 30, dai ni sha pyi nbungli hte yawm htum 9 lang da bat wa gap ai lam chye lu ai.
Bai nna Myen hpyendap gaw Myothit, Kunglaw hte Sihat mare ni hta, mung shawa ni a dum nta hte Hpunggyi jawng hkan dap jung nna sinat kaba gap bun ai lam ni galaw nga ai re.
Myen hpyen nbungli wa gap ai majaw hte laknak kaba a majaw, mung shawa si hkala ai lam ni mung byin nga ai re.
Majan a majaw buga sha law malawng gaw ya ten Nmawk hte Manmaw mare kata de hpyen yen hku nna hprawng yen shingbyi nga ai lam chye lu ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Myen mung a pati hkum ralata poi hpe Nov. 8, Laban, hta galaw na re lam, Munghpawm Ralata Poi Komishin kaw na July praw 1 hta ndau dat sai.
Mungdan kata hpyendap asuya kaw nna mungshawa asuya hkrang de galai wa ai 2010 kaw nna ndai lang hte 3-lang pati hkum ralata poi kaba galaw na re. Shawng na ralata poi lahkawng kaw sin dan pa (me) dang nna asuya galaw lai wa sai pati ni gaw, 2010-2015 kaw USDP (Hkanghkyi Pati) hte 2016 kaw nna ya ten du hkra gaw NLD pati re.
2010 ralata poi hta, hpyendap hte hkridun ai USDP pati gaw n tara ai masa hte me adang la ai masa raitimung Jan. Awng San Su Chyi woi ningbaw NLD gaw 2015 ralata poi hta madi shadaw me law dik hte, dang ai re.
Ya masum lang na ralata poi hta gaw, gara pati kaba mung, pati langai hkrai asuya hpaw lu na daram me dang lu na masa n nga ai majaw, pati pawnghpawm asuya (coalition government) pru wa na masa hpe mungmasa yu maram ni sawn tawn ai.
Jinghpaw mungdaw hta gaw, 2010 hta USDP dang nna 2015 hta gaw NLD dang ai re.
Tinang mungdaw kata tinang amyusha pati me dang lu hkra, Jinghpaw pati ni pawnghpawm na hpe mungshawa ni dip n-gun jaw ai hte maren, mungshawa ga madat nna pati mali— Kachin State Democracy Pati (KSDP), Kachin Democratic Party (KDP), Unity and Democracy Party of Kachin State (UDPKS) hte United Nationalities Federal Democracy Party (UNFDP) gaw tinang pati ni hpe jahten hkam nna, grau kaba ai pawnghpawm pati, Kachin State People’s Party (KSPP) hpe hpaw nna pawng gahkyin sai re.
Ya ten, KSPP gaw Jinghpaw Mungdaw ting, yawng ginwang (myu-ne) (18) kaw ralata poi shang na hkyen nga sai lam, pati ningbaw ni tsun ai re.
Myen hte bilateral gap hkat jahkring lam galaw na jahkrup nga ai, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) mung, Myen asuya, hpyendap hte mungmasa matut n di hkra galaw ra na sawn ai majaw, ndai asuya a lamang kaba lahkawng— Ralata Poi hte du na August shata Munghpawm Simsa Lam Hkumra Zuphpawng-Tsaban (21) Panglong Zuphpawng de KIO gara masa hku shanglawm lu hkra, mungshawa ningmu la ai SMJH (Shawnglam Mungmasa Jasat Hpung) zuphpawng hpe Laiza kaw June 19-20 hta galaw wa sai re.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) gaw, Myen asuya (hte hpyendap) hte bilateral gap hkat jahkring ga sadi sen htu na matu jin jin rai nga sai lam, KBC Ningbaw tsun wa sai re.
Ndai lam hte seng nna Oct. 19 bat Kru Ya shani Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung (KBC) Ningbaw Rev. Dr. Hkalam Samson kaw nna Jinghpaw Shiga Dap (KNG) de tsun ai re.
Sara Samson gaw, ya kalang bai KIO bilateral gap hkat jahkring na lam ntsa shi a ‘madi shadaw ai snr ninghkap ai’ ningmu lama ma tsun na nyet kau ai rai nna, ndai lang hpa n tsun zim sha nga na re lam tsun ai re.
Lai wa sai 2015 hta gaw, KIO kaw nna NCA (Nationwide Ceasefire Agreement) sen n htu na matu KBC gaw masha hkum nan sha n ga ndau shabra laika hku nna mung ja ja ninghkap wa sai re.
Ndai October shata htum wa de shing n rai ya kalang bai KIO hte Dingdung Daw Daphpawm hpung (3) ni Myen asuya hte hkrum ai shaloi, bilateral gap hkat jahkring ga sadi sen htu na matu hkyen da ai lam, KIO ginjaw salang ni tsun ai re.
Ya ten du hkra gaw, Hkatawlik nawku hpung ginjaw gaw bilateral gap hkat jahkring ai lam hpe madi shadaw ai masa nga tim, KBC a masa gaw hkrak n chye lu shi ai re.
Myen mung asuya hte tatamadaw hpyendap ningbaw ni gaw, Jinghpaw nawku hpung ningbaw ni hpe hkrum shagu, KIO hpe NCA hkapla sen htu na matu galoi mung dip n-gun jaw nga ai re.


text:
Radio Veritas Asia Buick St., Fairview Park, Queszon City, Metro Manila. 1106 Philippines | + 632 9390011-15 | +6329390011-15
Mungkan Matut Mahkai Nhto, (World Communications Day) Ga Manoi: “Madat Nna Na La U”
Vatican ndau ai “Mungkan Matut Mahkai Nhtoi”, World Communications Day Ga Manoi: “Madat Nna Na La U”
(2022) shaning hta galaw na (56) lang ngu na Mungkan Matut Mahkai Nhtoi a matu Wa Sarabyin Francis lata ai “Madat Nna Na La U” ngu a ga manoi hpe September 29, bat masum ya shani Vatican kaw nna ndau da ma ai.
(2021) shaning na Mungkan matut mahkai nhtoi ga manoi gaw “Pru Sa Nna Mu La Mu” ngu ai rai nga ai. (2022) shaning a Mungkan Matut Mahkai Nhtoi a matu Wa Sarabyin Mungga htawn ai shaloi, madat nna na la chye na hkra sharin la mu ngu sharin da ai hpe “The Holy See Press Office kaw nna World Communication Day a ga manoi hku lata nna ndau da ai rai nga ai.
Chyam bra ana kap machyi hkrum nga ai masha shagu hpe chye lu hkra shagawn madat nna shalan shabran n-gun jaw na hpe shanhte ra kadawn nga ma ai.
“Madat nna na la ai lam” gaw shi jaw shi la ai a ahkyak kaba mung rai nga ai. Teng man lam hpe tam ai hta madat nna na la ai kaw nna hpang ai. Shinggyim matut mahkai ai hta mung dai hte maren rai nna, sakse hkam ai mung rai nga ai.
Shada matut mahkai hkrum shaga, bawngban ai lam ni hta mung madat na la ai kaw nna hpang ai. Lapran salang, kasa tai na ni, ningbaw ningla ni, hpang hkan nang ai ni, yawng gaw madat nna na la ai ladat hpe sharin la ra ai. Ningtawng ai shinggyim matut mahkai ai ni tai na matu mung madat nna na la ai ladat hpe kung kyang da ra ai.
Yesu Madu hkum nan madat nna na la chye na matu sharin da ai hpe Lk 8:18 hta mu lu na ga ai.
Kaja wa madat ai ni gaw atsam dat ra ai, myit masin salum hpe hpaw da ra ai, n ju n dawng, n kam n hten ai myit hpe la kau ra ai. Anthe yawng gaw shada matut mahkai, kanawn mazum ai hta teng man ai, kaja ai masha ni tai na gaw madat nna na la chye hkra sharin la ra ai ngu shadum let dai hta hkawm sa na matu Wa Sarabyin Saw shaga da ai hpe Vatican Shiga Dap kaw nna ndau da ma ai.
Source; Vatican News
By Fr. Patrick Gawmaw Hkawng Yae
#vaticannews
#rvakachinservice


text:
“Manau” ngu ai gaw, Jinghpaw Wunpawng (Kachin) ni a matu Karai Kasang hpe Kamsham jawjau,Chyeju shakawn ai lam ni hta e,kaba dik , hkikhkam dik ai lamang rai nga ai. “Manau hpe e, Sumsing Matsaw Ningtsa Lamu kasa ,Jan Shata ni shawng Nau hpang ai re. Dai Sumsing Manau hta e, Hpan Wa Ningsang Chye Wa Ningchyang gaw, Manau Jaiwa ya sai re. Satan Matse labye nat ni ndai Sumsing Manau hta n shang lawm lu ai. Chyoipra sanseng nna, Karai Kasang a salung sala Lamu kasa ni sha lu shang lawm ai re. Dai hte maren, Shinggyim masha ni rai nga ai Jinghpaw Wunpawng sha ni a Manau hta mung. Satan Matse Labye tsepkawp n mai shanglawm ai re. N lu shanglawm hkra mung Hpan Wa Ningsang Chye Wa Ningchyang a Amying ningsang hpung shingkang hte Satan Matse labye ni hpe gau kau ai lam shawng galaw ai re. Hpa majaw nga jang ,Manau hkringhtawng gaw ,Sumsing Karai Kasang kaw na lu la ai re majaw,Hpan Ningsang Karai a mtsun mungga hte hkrak Manau nau ra ai re. Manau nnau jang gaw.Jinghpaw Wunpawng sha ni KaraiKasang hte nhtan shai wa sai re. Shawng nnan “MANAU”ngu ai Ga si a lachyum hpe shawng chye ra na re. Sumsing Lamu Madu Karai Kasang hpe Jinghpaw Wunpawng sha ni gaw,”MUQ” ngu nna mung shaga ai re. Dai rai nna, “Muqnau “ngu tsun ai kaw na aten na wa ai shaloi ,lawan tsun wa ai shaloi MANAU ngu bai tsun wa ai lam re. Muq Nau ngu ai a lachyum gaw,Hpan MaDu Karai Kasang hpe jawjau shakawn Kungdawn Shaman chyeju hpyi ai” ngu lachyum re. “Manau”poi gaw grai sanseng chyoipra ra ai re. Daizawn Sanseng chyoipra ra ai majaw,tau hkrau nna ,jasan jaseng shachyoi shapra ai lam ni galaw ra ai re. MANAU poi de sa du mai ai Lam Numbrawq yawng .Lam kaba ni yawg hpe KaraiKasang kaw apnawng nna shachyoi shapra nna Shimlam du hkra apnawng da ra ai re. Dai hpang MANAU poi hta lu na Hkaq hpe mung laksan apnawng nna shachyoi shapra da ra ai re. Bai nna.Matse labye,Saqwa.Jahtung.sawn ,maraw ni yawng hpe Gwi ni htau jaw nna Toi kau ai lam ni galaw ra ai. MANAU POI de nsa na matu .dingbai dingna nsa jaw na matu Hpan Ningsang Karai a Amying Ningsang hte Satan Matse Labye ni hpe jahkrit kau ra ai re. Lamu ganghkau shimlam hpe gaw, Lamu kasa ni rai nga ai, Ningsheq la.Matsaw, ni hpe apnawng da ra ai. MANAU Jaiwa ai gaw Chyum laika hti ai re.
Dumsa ai gaw.Karai Kasang hte htinglu htinglai matut mahkai Akyu hpyi ai wa re.
Hkinjawng galaw ai ni gaw,Karai Kasang hpe jaw jau ai hkungga hpe lajang ai ai .Ndai prat hta gaw, Alu lahkawn Alu sak apnawng ai ni rai nga ai.
Dai majaw Jinghpaw Wunpawng sha ni a MANAU hta e
*Chyumlaika hti Labau htik ai lam lawm ai.
*YU NGWI NSEN (Music) lawm ai.
*Akyu hpyi ai lam lawm ai.
*Mayu Dauma, Kahpu Kanau,
makyin jinghku manaw manang ni hte hkrumzup lu ai (fellowship) mung lawm ai re,
*Shingni Ka manawt mung lawm ai re.
MANAU nau ai Amyu hpe she Kachin ajet ngu ai re,
MANAU SHADUNG ngu ai gaw.Sumsing Karai kaw hkrang ai Masat shadaw ngu ai re.
Sumsing de hkrang ai hpe gaw SHADUNG ngu tsun ai.
Shadung kaw kap ai Masat kumla ni yawng Labau Laika hpe kumla shapraw da ai re.
Dusat yawng hpe Jinghpaw Wunpawng sha ni Uphkang ai re.
Dusat nawq ai n re.
Baren Sumla shakap ai lam gaw, Mungdan Lamu ga lu ai sakse re.
Tinang a lamu ga tinang up ai ni sha Baren sumla shakap ai,
Jinghpaw Wunpawng sha ni gaw. Baren hpe bau nna shangun sha wa ai Amyu ni she re .
Baren hpe n hkrit ai ni. Baren a npu kaw nnga ai Amyu ni re.
Manau hpe hkrit ai Jinghpaw Wunpawng sha gaw.. Satan a masha tai sai re.
Hpa majaw nga jang MANAU gaw Karai Kasang hte seng ai re.
Tinang gaw hpabaw Amyu re pyi n chye, tinang a labau mung n chye rai nna, Amyu shamyit ai sasana ajet n re ai masing hta sa shang lawm nna, chyumdaw ni hpe tinang wau mayu ai hte hpe shawq shakrai la rai shat tam sha hkawm ai ni gaw, MANAU daram madang tsaw ai Karai masa hpe gara hku mung ndang dep ai re.
Tinang she ndep yang, majoi tsun jahpyak re ai Nabai ni grai nga ai hpe sadi ga!
Daizawn re ai Satan a salung sala ni hpe shamyit kau lu na matu yaw shada let.
Pungga Sinwa Awng
Shanhpyi laika Researcher.


text:
2019 ning February shata praw 2 ya shaloi hta, Du Daju Awng San a hkrang sumla hpe Kayah mungdaw Loi Kaw muklum Gan-da-hay-wun mung shawa nampan sun hta jun wa ai shaloi, Awng San a hkrang sumla hpe n ra sharawng ai lam hpe Karenni ramma hpung kaw nna woi awn ninghkap shawa n’gun madun ai hpe chye lu ai.
Awng San a hkrang bung sumla hpe galaw wa ai shaloi, Kayah mungdaw amyu bawsang ni a laili laika hte htung hking hpung ni hpe madi shadaw na gumhpraw kaw nna jai lang ya ai majaw, grai myit npyaw ai hpe Mawchi bumlang bawngring hpung a ningbaw Saw Sar kaba Rubi kawn tsun wa sai.
“ Ndai zawn amyu bawsang ni a laili laika hte htunghking hpung ni hpe garum na gumhpraw hpe hkrang bung sumla kaw wa jai lang kau ai majaw anhte ni a ahkaw ahkang hkrat sum mat sai,” ngu nna tsun sai.
“Awng San a hkrang bung sumla hpe jun ai shara gaw, mung shawa hte seng ai lamu ga re ai majaw, amyu bawsang ni yawng a myit hkrum ai lam hpe la ra ai, ya ninghkap ai Karenni ramma ni gaw, moi Awng San Suu Kyi ra lata poi hta mae bang na matu tsun jahpra ai hkrum lam hta, jawm madi shadaw garum ai ni re,” ngu nna matut tsun wa sai.
Awng San a hkrang bung sumla hpe Jun wa ai lam hte seng nna, 2018 ning July shata, 2019 ning Feb shata hta NLD rung shawng kaw shara la nna shawa n’gun madun ai lam ni, Asuya rapdaw rung hkan shawa n’gun ai lam ni 4 lang daram galaw wa ai shaloi, lit nga ai balik dap ni hku nna, Karenni ramma hpa-awn marai 4 hte shawng lawm ai ramma 51 hpe, tara masa lam 505 (b) (c), 19, 20 ni hte tara jeyang ai lam galaw da sai.
Ndai lam hte seng nna, Karenni ramma ni hku nna February shata 12 ya shani hta Yangon mare hta kalang bai shawa n’gun madun ai lam hpe galaw sa mat na hpe chye lu ai.
REF: Union of Karenni State Youth , DVB
Ja Tawng Naw


text:
December 1, 2018
Hpaw hpang ai
Ningbaw : Madu e, nye a n’ten hpaw ya e.
Shawa : Shaloi, nye a n-gup nang hpe shakawn na nngai.
Saw Shaga ga
Rau: Du sa na ra ai Hkawhkam wa, Madu Karai Kasang hpe nawku nga ga.
Daini, ngu nna, naw tsun lu ai laman hte hta, shani shagu shada da shadum jahprang nga mu (Heb.3:13)
Shakawn Kungdawn (94) (95)
Sa marit, Madu hpe kabu gara let shakawn ga; anhte hpe hkye hkrang la ai Madu hpe shagrau ga.
Chyeju dum let, Shi a man e anhte sit shang ga, Mahkawn mangoi let Shi hpe kabu gara shakawn ga.
Karai Kasang gaw mahkra dang chye ai Madu, Karai ni a Karai, grau htum ai Wa rai nga ai.
Mungkan ga a sung htum ai lam, Shi a rai nga ai. Shi galaw ai nammukdara, Shi hte seng nga ai.
Hkarang ga hpe mung Shi gyin shachyaw da nu ai.
Sit shang wa marit, lahput hput di let, Anhte hpe hpan da ai Karai a man e dingyawm dagup nga ga;
Shi gaw, anhte a Karai Kasang rai nga ai hte, anhte mung Shi a lata hte woi la hkrum ai,
Shi a u dat na sagu hpung rai nga ga ai.
Dai majaw, daini Shi a nsen madat la mu! Moi, dai nhtoi hta Maribah makau hte,
Massah zaibru jang na zawn nanhte a myit masin hpe hkum shaja mu.
Dai yang e, nanhte a nji nwoi ni ngai hpe dinglik yu mi ai. Mali shi ning tup ndai amyu a matu myit ba ni ai;
Dai majaw; “shanhte a myit masin dam mat sai hte, nye a lam n chye ma ai ngu ni ai.”
Dai rai nna, “ngai nga nga ai shara hta shanhte n shang lu mu ga” nga nna masin pawt ai hte dagam ni ai.
Kawa, Kasha, Chyoi Pra ai Wenyi kaw hkungga shakawn nga u ga.
Shawng ningpawt na hte maren, ya mung htani htana hkungga shakawn nga u ga law. Amen.
Mahkawn mangoi
Rau (1) (Antiphon)
Du sa ladaw: Dai nhtoi hta, dai bum ntsa dwi mu ai tsabyi ntsin lwi na ra ai. Kawng ni hta mung nga chyu hte lagat ntsin lwi na ra ai.
Shakawn kungdawn (63:1-9)
Dai wa gaw, nsin a amu bungli ni hpe tawn kau nna, Karai Kasang hpe ala nga u-ga.
Na a atsam hte hpung shingkang mu lu n ga, Dai chyoi pra ai nta hta e ngai nang hpe mada nga nngai.
Na a chyeju gaw asak hta grau hpu nga ai, Nye a n-gup nang hpe shakawn na ra ai.
Naw hkrung nga yang, ngai nang hpe sha-a na nngai. Na a amying hte nye a lata hpe ngai sharawt na nngai.
Nye a yup-ku hta e nang hpe dum nna, Shana na ladaw hta e nang hpe myit nga yang,
Nye a myit masin sau ai, hpum ai hte hkru kat wa nna, Kabu gara ai nten hte nye a n gup nang hpe shakawn nga ai.
Ngai hpe garum ai wa nang rai nga ndai: Na a singkaw a shingnip hta e ngai awng nga nngai
Nye a myit masin nang hpe hkan kanan nga nna, Na a hkra lata ngai hpe shadaw ya nga ai.
Nye a asak hpe jahten na tam ai ni chyawm gaw, Ga sung htum ai shara de shang na ma ai.
Kawa, Kasha, Chyoi pra ai Wenyi kaw hkungga shakawn nga u ga.
Shawng npawt na hte maren, ya mung, htani htana hkungga shakawn nga u ga law.
Du sa ladaw: Dai nhtoi hta, dai bum ntsa e dwi mu ai tsabyi ntsin lwi na ra ai. Kawng ni hta mung nga chyu hte lagat ntsin lwi na ra ai.
Du sa ladaw (Rau. 2): Madu Karai Kasang du sa nna up hkang nga ai rai nna, Bum ni hte kawng ni gaw nang hpe mahkawn mangoi na mara ai. Nam maling na hpun kawa ni yawng ta lahpawk dum na mara ai. Alleluia.
(Canticle) Daniela 3:57-88, 56
Karai Kasang a shangun ma anhte yawng, Karai Kasang hpe shakawn kungdawn ga. (Shingran. 19:5)
Oh Madu a amu nlang hte, Madu hpe shagrau mu, Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte,
htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law. Madu a lamu kasa ni e, Madu hpe shagrau mu,
Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte, htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law.
Lamu hta nga nga ai nanhte nlang mung, Madu hpe shagrau mu. Summwi ni hte lamu lahta tang nanhte mung,
Madu hpe shagrau mu. Madu a hpyen hpung, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte, htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law.
Jan hte shagan, nanhte mung Madu hpe shagrau mu. Lamu na shagan ni, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Lamu marang hte marang ningzam, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte, htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law.
Katsi bungli hte nbung, nanhte mung Madu hpe shagrau mu. Wan hte kahtet ai hpan, nanhte mung
Madu hpe shagrau mu. Katsi ai hte kahtet ai hpan, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte, htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law.
Marang ningzam hte numri ni, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Katsi lagyi ai ni, nanhte mung Madu hpe shagrau mu. Katsi lagyi ai hte hkyen ni, Nanhte mung
Madu hpe shagrau mu. Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte, htani htana shakawn kungdawn
a nga nga u-ga law. Shani hte shana nsin, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Nsin hte nhtoi, nanhte mung Madu hpe shagrau mu. Myihprap hte summwi, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte; htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law.
Lamu ga gaw, Madu hpe shagrau u-ga. Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte, htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law. Bum ni hte kawng ni, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Ga ningtsa e tu nga ai hpun kawa yawng, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Hka hpawk hka shi, nanhte mung Madu hpe shagrau mu. Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte,
htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law.
Hka nu hte panglai, nanhte mung Madu hpe shagrau mu. Panglai kaw rawng ai asak hkrung ai baw shagu,
nanhte mung Madu hpe shagrau mu. Lamu ningtsa e nga ai ntsa malen u ni, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Zai ai du sat du myeng mahkra, nanhte mung Madu hpe shagrau mu. Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte, htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law.
Shinggyim masha yawng hte e, Madu hpe shagrau mu. Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte,
htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law.
Israela masha ni e, Madu hpe shagrau mu. Hkyinjawng ni e, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Madu a shangun ma ni, nanhte mung Madu hpe shagrau mu. Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte,
htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law. Dinghpring dingman ai ni a masin salum hte
wenyi ni e, nanhte mung Madu hpe shagrau mu. Sumnung ai hte chyoi pra ai salum ni, nanhte mung Madu hpe shagrau mu.
Ananias, azarias, Mizael, Madu hpe shagrau mu. Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte, htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law.
Kawa, Kasha, Chyoi Pra ai Wenyi hpe shakawn kungdawn mu. Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte, htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law.
Madu e, Lamu mungdan hta shagrau sha-a nga u-ga law, Shi a hpung shingkang tsaw htum nga u-ga hte,
htani htana shakawn kungdawn a nga nga u-ga law.
Du sa ladaw: Madu Karai Kasang du sa nna uphkang nga ai rai nna, Bum ni hte kawng ni gaw nang hpe mahkawn mangoi na mara ai. Nam maling na hpun kawa ni, yawng ta lahpawk dum na mara ai. Alleluia.
Du sa ladaw (Rau. 3): Yu mu, grau htum ai myihtoi langai mi paw pru ai rai nna, shi gaw Yerusalem mare hpe nnan gram lajang na ra ai. Alleluia.
Shakawn kungdawn (149)
Karai Kasang a amyu rai nga ai Nawku Hpung masha ni gaw, nanhte a Hkawhkam Hkristu hta kabu awng nga na ra ai law. (San Hesychius)
Madu hpe mahkawn ga nnan hte mahkawn mu; Chyoi pra ai ni a hpawng hta e,
Shi hpe shakawn kungdawn ai ga, mahkawn mu. Israela gaw shi a Hpan Wa Ningsang hta kabu nga nna,
Ziun a kashu kasha ni shanhte a Hkawhkam hta, sharawng awng nga mu ga.
Shi a amying ningsang hpe ka manawt let, Shup sheng hte tingse dum ai hte, Shakawn nga mu ga.
Kaning rai nme law, Karai Kasang gaw Shi a amyu hta, awng nga ai rai nna,
Myit gyip nga ai ni hpe hkye hkrang la ai chyeju hte, mawn sumli mu ai.
Chyoi pra ai ni gaw hpung shingkang hta, sharawng awng nga mu ga
Shanhte a yup-ku ni hta mung, kabu gara let jahtau nga mu ga law.
Masha amyu ni hpe bai tai nna, Amyu baw ni hpe ari jaw na hte, Shanhte a hkawhkam ni hpe
hkang hkyi hkyang hte, Shanhte a arawng lu ai ni hpe hpri sumri hte gyit nna, Ka da nga ai the
maren, Shanhte hpe tara dara mu ga, Karai Wa a matu shanhte a n-gup hta; Mahkawn ga kaba
rawng nga nna, Shanhte a lata hta nshan lahkawng dai ai nhtu lang nga mu ga;
Dai gaw chyoi pra ai ni mahkra a matu, Hpung shingkang rai nga malu ai law.
Kawa, Kasha, Chyoi pra ai Wenyi kaw hkungga shakawn nga u ga.
Shawng npawt na hte maren, ya mung, htani htaKana hkungga shakawn nga u ga law.
Du sa ladaw: Yu mu, grau htum ai myihtoi langai mi paw pru ai rai nna, shi gaw Yerusalem mare hpe nnan gram lajang na ra ai. Alleluia.
Chyum mungga Roma 13: 11-12
Dai hta kaga, ndai aten hpe nanhte chye nga myit dai majaw, nanhte a yup hprang wa na ahkying ya e pyi rai ra ai; kaning rai nme law, shawng nnan kam sham saga ai hta, dai hkye hkrang la ai gaw ya e nan anhte hte grau nna ni wa sai. Shana ahkying lai magang wa ra ai. Dai re majaw, nsin hte seng ai bungli hpe anhte raw sharun kau nna, nhtoi a hpyen hking hpe dagraw nga ga.
Shagrau aw law ga ( Benedictus ant.)
S : Ahkrung nga ai Karai a Kasha Hkristu e, anhte hpe matsan dum rit.
N : Madu gaw Mungkan ga de du sa ra ai. (S)
N : Kawa, Kasha, Chyoi pra ai wenyi kaw hkungga shakawn nga u ga. (S)
Shakawn mahkawn gadun (Short responsory)
Laban (1): Maria e, hkum hkrit et. Chyoi pra ai wenyi gaw na a ntsa de du sa na ra ai. Kaning rai nme law, na a hkritung hta Karai a Kasha na-um na sin rai na ra ai. Alleluia.
(Zahkri a mahkawn ga) Luka 1:68-79
Dai Madu, Israela Karai Kasang gaw, A nga u-ga; Shi a amyu sha ni hpe gawan na, yu sa nna,
shanhte hpe hkye la wu ai.
Moi na chyoi pra ai ni rai nga ai. Myithtoi ni a n-gup hku nna, ga shaka tawn da sai hte maren;
Dawi a aru arat ni kaw nna, n-gun lagaw rawng ai, hkye la Madu hpe sharawt dat ya sai.
Madu gaw, n dawng n yawt ai hpyen ni a lata kaw nna, Anhte hpe shalawt ya na ru ai.
Dai rai nna, Shi a tsawra ai myit, ji wa ni hta dik wa sai hte, Shi a ga shaka hpe galoi mung dum nga na ra ai.
Shi gaw, anhte a Wa Abraham hpe Hkrit hpa lam hta na lawt lu na lam,
hpyen ni a lata hta na Hkrang shaw la na lam, jaw ya na matu ga shaka da sai.
Shing rai, Shi a man e anhte a prat tup, chyoi pra ai hte, ding hpring ai hku daw jau lu na ga ai.
Ma e, nang mung, Tsaw Htum ai Wa a myihtoi ngu hkam la na rin dai.
Shi a lam lajang shachyip na matu, Madu a shawng e, nang sa ra ndai.
Dai gaw, Shi a amyu masha ni hpe, tsaw htum ai shara kaw nna,
jahpawt manap nhtoi zawn sa du gawan ai hte, Karai Kasang a myit masin salum kaw nna,
tsawra matsan dum ai lam hte shanhte a shut hpyit mara ni hpe
raw kau ya ai hku nna shadan shaleng ya ai, hkye hkrang la ai lam rai nga ai.
Shi gaw, nsin hta rawng ai ni hte si ai shingnip hta nga nga ai ni hpe
nhtoi jaw ya nna, ngwi pyaw ai de anhte hpe lam shading ya na ra ai.
Kawa, Kasha, Chyoi pra ai Wenyi kaw hkungga shakawn nga u ga.
Shawng npawt na hte maren, ya mung htani htana hkungga shakawn nga u ga law.
Shawa akyu hpyi ga (Intercessions)
Laban (1 & 3)
N : Wa e, nang anhte hpe na a kasha du sa na lam myit mada ala nga na matu chyeju jaw ya ndai.
S : Madu a tsawra matsan myit anhte hpe jaw ya rit.
N : Madu e, anhte hpe asak jaw ya rit. Madu bai du wa ai aten du hkra, a maja nga ai shangun ma ni anhte rai nga u ga. (S)
N : Myit mada lam kaba hte ala nga ai ni hpang de, na a kasha hpe shangun dat ya rit, Nang Madu hpe hkan tam ai ni kadai mung, kaman li la n rai u ga. (S)
N : Anhte a magam bungli hte anhte hpe shaman ya rit. Na a Kasha hpung shingkang hte bai du sa ai. Hpang jahtum nhtoi du hkra, anhte hpe kam sham lam jaw ya rit. (S)
N : Wa e, anhte a prat hta chyoi pra ai wenyi anga nga ai majaw, nang hpe chyeju dum shakawn nga ga ai. Dai chyoi pra wenyi gaw num la n-gin hka ai sha, masha yawng mayawng hpe Madu a Kabu gara shiga hte yaw masing lam hpe gun hpai ai ni shabyin shatai ya nga ndai. (S)
Laban (2 & 4)
N : Anhte yup pyaw nga ai kaw na dum hprang na aten rai sai. Hkye hkrang la ai lam anhte kaw du magang ra ai hpe anhte kam sham ga ai.
S : Madu a tsawra matsan myit anhte hpe jaw ya rit.
N : Ninghtoi a kawa e, anhte nang hpe shakawn ga ai. Hkristu du sa na nhtoi du magang ra ai. Daini anhte hkam la ai Chyoi Pra Hkum a marang e myit mada lam hte kabu gara lam jaw ya rit. (S)
N : Daini na kabu gara shiga hte maren, na a kasha du sa na lam anhte hpe shana ya ai. Na a mungga hku nna anhte a myit masin kraw lawang ni hpe jasu ya rit. (S)
N : Na a kasha a Hkum hte Sai hpe hkam la ai a marang e, na a tsawra myit hku nna anhte hpe shachyoi shapra la ya rit. (S)
N : Myit hkrum lam langai sha hte simsa lam hpe anhte gaw gap lu u ga. Hkristu du sa ai aten du hkra anhte a sak prat hpe rau jawm gaw gap lu u ga. (S)
Madu a akyu hpyi ga
Hpang jahtum akyu hpyi ga (Concluding prayer)
Laban (1): Mahkra dang chye ai Wa Karai Kasang e, Madu Hkristu bai du sa ai shaloi, na a chyeju hte anhte hkam la lu sai mai kaja ai akyu ara a apu asi ni hpe lang let, nang hpe hkap tau lu na ahkang jaw ya rit. Anhte hpe San Pra ai ni a wuhpung hta hkap la nna Sumsing lamu mungdan de woi wa na matu, htani htana ahkrung nga nna up hkang nga ai, anhte a Madu Hkristu a marang e, hpyi nem nga ga ai.
Shaman ai ga:
Mahkra dang chye nna, hpung shingkang arawng sadang hte hpring nga ai Wa Karai Kasang gaw, anhte hpe matsan dum let, shut hpyit mara raw dat ya nna, htani htana asak de woi wa mi ga law.
S: Amen.
N : Madu Karai Kasang Wa hpe shakawn kungdawn nga ga law.
S : Karai Kasang hpe chyeju dum nga ga ai.


text:
HPAJI HTE SENG AI LAM
A. Hpaji Hpan Ni
1. L.Th (Jinghpaw): Tsang shi htai ga sai ni a matu.
2. Bachelor Janmau ni: Tsang shi awng sai ni a matu:
a. Bachelor of Theology (B.Th)
b. Bachelor of Arts in Theological Studies (BATS):
i. Music hpaji madung
ii. English laika madung
3. Janmau langai lu sai ni a matu:
a. Master of Divinity (M.Div): Bachelor janmau langai lu sai ni a matu.
b. Master of Ministry (M. Min): B.Th janmau lu ngut nna, magam gun 5 ning hpring sai ni a matu.
c. Master of Arts in Christian Studies (MACS): Janmau langai lu da sai hpung masha ni a matu.
d. B.Min (Module): Magam gun manga ning a lahta de na ni a matu.
�
�
B. Hpaji Hte Seng Nna Hkan Sa Shadik Shatup Ra Ai Lam Ni
1. Credit Hour System
Laika sharin ai hkying hkum mi ngu na aten hpe bat mi hta manit (50) masat da ai. BATS program a matu gaw minit (40) masat ai re. Aten hpring jawngma wa gaw bat mi hta nlaw htum hkying hkum 18 kaw nna 21 du hkra lung ra ai.
2. Supplementary San Poi Hte Subject Repeat
a. Amat (Grade) 60% � 69% (�D� level) sha lu ai jawngma wag aw 3000ks. bang nna dai amat yawm taw ai subject hpe supplementary san poi htai nna bai jahpring la ra ai.
b. Supplementary san poi ni hpe jawng calendar hta masat da ai aten ni hta sha htai lu na. Dai masat da ai aten hta n sa htai ai rai yang, dai n htai ai subject gaw hkrat ai (F �Grade) ngu masat mat wa na re.
c. Laning mi na jawng lung shaning ngut ai hpang bai htai ra ai Supplementary subject ni hpe hpang shaning na jawng lung shaning hta ngut hkra htai ra na. Lai wa sai shaning na supple subject ni hpe ya lung nga ai jawng lung taw ai shaning hta n htai ngut ai rai yang, hpang na jawng lung shaning hta matut lung na ahkang n lu na.
d. Supplementary san poi ni hta C+ grade hta jan nna n mai lu ai.
e. Subject langai ngai hta san poi hkrat ai (F-grade/59% a n pu) rai yang, dai subject hpe 5000/-ks bang nna laksan bai lung la ra ai.
f. Supplementary bai htai ai shaloi masat da ai amat n lu ai jawngma wa gaw kalang bai kahtap na htai ra ai. Dai zawn lahkawng lang bai htai ai shaloi 5000/ks bang ra na.
�
2. Amat (Grade) Jaw Hkrang
�
Matsing: English hte Jinghpaw Language awng masat amat gaw 60% re. 50%�60% lapran lu ai ni gaw supplementary sanpoi bai htai ra ai.
L.Th, B.Min, B.Th/L.Th (Eng.) hte BATS program ni atsawm sha ngut kre lu na matu nlaw htum GPA 2.0 (77, C+) lu ra ai.
1. Jawngma langai gaw subject shagu hta nlaw htum C� grade lu ra ai.
�
2. Semester langai hta subject yawng a matu masat shadang nlaw htum C� grade lu ra ai.
�
1. N Hkum Tsup Mat Ai Grade
Machyi makaw a majaw (sh)n koi yen lu ai lam lama ma a majaw semester htum wa maga hta n lu jahkum shatsup ai rai yang, Incomplete (I) grade hpe jaw mai ai. Dai zawn Incomplete Grade lu da ai subject ni hpe san poi ngut ai hpang shata mi laman hta bai jahpring la ra ai.
2. Rap Shara Shadang Amat (Grade Point Average)
Rap shara shadang a mat (GPA) gaw jawngma langai a hpaji madang hpe madun dan ai rai nna dai hpe lawu na hte maren sawn shachyaw la ai re.
A = 4.0 x course credit hours = Total points
A- = 3.7 x course credit hours = Total points
B+ = 3.3 x course credit hours = Total points
B = 3.0 x course credit hours = Total points
B- = 2.7 x course credit hours = Total points
C+ = 2.3 x course credit hours = Total points
C = 2.0 x course credit hours = Total points
C- =.7 x course credit hours = Total points
D+ = 1.3 x course credit hours = Total points
D = 1.0 x course credit hours = Total points
D- = 0.7 x course credit hours = Total points
F = 0.0 x course credit hours = Total points
I = Incomplete, and is not counted for point average
P = Pass, but is not counted for point average.
AU = Audit, but is not counted for point average.
W = Withdrawal, and is not counted for point average.
Total points � credit hours = GPA
The grade point average (GPA) is obtained by dividing the total points by the total number of credit hours.
�
3. Masat Da Ai Hpaji Madang N dep Ai Ni (Probation Status)
Jawngma langai gaw semester langai hta rap shara amat (GPA) 1.6 a lawu de sha lu taw yang, dai wa gaw masat da ai hpaji madang hpe n dep ai ngu sawn la hkrum na rai nga ai. Hpang na semester hta mung GPA 1.6 a lawu de sha naw rai nga yang, dai jawngma wa gaw dai shaning ting na atan hpe bai kahtap lung ra ai (Class repeat).
4. Jawng Jahkring Kau Lu Ai Lam Ni
KTCS gaw lawu de na mabyin masa ni hte seng nna jawngma kadai hpe mung jahkring kau na ahkaw ahkang nga nga ai:
a. Masat da ai hpaji madang n dep ai ni.
b. Jawng a ritkawp tara ni hpe tawt lai ai ni hte myit hkam sha lam hpe a tsawm n lu hkang zing (myit n-gring) ai ni.
5. Hpaji Hte Seng Nna Hpyi Shawn Mai Ai Lam Ni (Academic Appeals)
Hpaji sharin a chyin ai lam hta myit n dik ai lam ni, myit n pyaw ai lam ni nga yang, seng ang ai sara/num ni hte jahkrup nna hparan la mai ai. Seng ang ai sara/num ni hte jahkrup nna n lu hparan ai rai yang, hpaji up hte sa jahkrup nna manghkang ni hpe hparan la mai ai lam nga ai.
6. Hpaji Hka Ja Ai Hta Dingman San Seng Ra Ai Lam
KTCS jawngma ni yawng gaw hpaji hka ja ai lam ma hkra hta dingman san seng ra ai. Hpaji hte seng nna n ding n man, n san n seng ai ngu ai gaw�sanpoi hta laika lagu yu ai, kaga wa ka da ai laika hpe raw kahtap ka nna tinang ka ai laika zawn masu ai lam, laika buk ni kaw nna hkan ka la ai lam hpe masat masa n madun ai lam, subject langai hta galaw da ai assignment paper hpe kaga subject langai hta mung bai tang madun ai lam ni rai nga ai. Ndai zawn n ding n man ai lam ni hpe mu jang, jawng kaw na jahkring hkrum ai du hkra ahkyak la na lam nga ai.
7. Jawng Man Man Lung Ra Ai Lam
Jawngma ni yawng gaw tinang lung ra ai atan ni ma hkra hta man man lung ra ai. Atan langai mi hta (2) lang hta jan nna n mai hprai ai. (2) lang hta jan nna atan hprai mat ai rai yang, dai subject hpe sanpoi htai na ahkang n lu ai. Ahkyak ai lam ni nga ai rai yang, seng ang ai sara/num (sh) hpaji up hpang de sa nna ahkang hpyi ai lam galaw ra ai.
8. Aten Galu AHkang Hpyi Ai Lam
Hkam ja lam a majaw, si hkrung si htan lam ni a majaw semester langai (sh) dai hta jan nna jawng gan hkring mayu ai rai yang, matsan dum lama ahkang hku nna ahkang mai hpyi ai. Ahkang lu ai rai yang, dai hkring da ai aten ladaw hpe laika sharin aten ladaw masat da ai lam hta n sawn bang ya ai.
9. Laika Sharin Aten Ladaw Masat Ai Lam
Program hta hkan nna law dik htum sharin la mai ai aten ladaw ni hpe lawu de na hte maren masat da nga ai:
B.Min & M.Min a matu: 4 ning
L.Th a matu: 6 ning
B.Th/L.Th (Eng.) & BATS a matu: 7 ning
M.Div a matu: 5 ning
M.A.C.S a matu: 5 ning
10. Major Paper
L.Th hpang jahtum shaning jawngma yawng gaw laika man 15 kawn 20 lapran Major Paper hpe ka nna tang madun ra ai.
11. Jawng Yu Poi Shang Lu Na Matu Ra Kadawn Ai Lam Ni
a. Jawngma wa gaw hpaji hte seng ai jahpring shatsup ra ai lam ni ma hkra hpe myit dik ai du hkra jahkrum shatsup nna kaga jawng hte seng ai jahpring shatsup ra ai lam ni ma hkra hpe mung hkum tsup hkra galaw ra ai.
b. Masat da ai rap shara shadang amat GPA hpe lu ra ai. L.Th, B.Min, BATS hte B.Th/L.Th (Eng.) programs ni a matu n law htum GPA 2.7 lu ra ai.
c. Jawng hta hka n mai shakap da ai.
d. Jawngma wa a arawn lailen, hpaji madang ni hpe sharin sara council kaw nna madi shadaw ai lam hpe hkam la ra ai.
e. Hpaji sawk gindai kaw nna laika buk ni ma hkra hpe bai ap da ra ai.
f. Jawngma wag aw sharin sara council kaw nna madi shadaw dat ai hte maren hpang jahtum jawng a uphkang komiti kaw nna madi shadaw ai lam hpe hkam la ra ai.
12. Ningtawn Ai Hku Awng Dang Ai Lam
KTCS hta nlaw htum lahkawng ning a lahta de lung la ai jawngma langai gaw lawu de na rap shara madang amat (GPA) lu ai rai yang, ningtawn ai hku awng la ai lam re hpe masat masa galaw ya nga ai:
3.5 � 3.6 GPA merits graduation with Honors (Cumlau de)
3.7� 3.8 GPA merits graduation with High Honors (Magna Cumlau de)
3.9�4.0 GPA merits graduation with Highest Honors (Summa Cumlau de)


text:
Dingdung Ginwang Ginjaw Hka Ba Quarantine Dabang kaw COVID -19 ana jep mu nna, tsi gawn lajang hkam la nga ai marai (5) hpe ana bai jep yu yang marai (5) hte Negative bai rai sai lam Dingdung Ginwang Ginjaw COVID-19 Ana Zinli Makawp Ninghkap Komit kaw na chye lu ai.
Dai marai (5) hpe lai wa sai July praw (8) ya shani Myitkyina kaw nna Dingdung ginwang ginjaw de lung wa ai Hka Ba Check point kaw ana jep mu lu ai ni re.Shanhte hpe Hka Ba Quarantine Dabang kaw tsi gawn lajang ya nga ai laman lahkawng lang numdaw jep shaloi yawng (Negative) confirm rai sai majaw July (21) ya Quarantine kaw na pru sai lam na chye lu ai.
Ya aten COVID-19 ana zinli gaw shawoi na hta grau lawan ai hku kap bra wa ai majaw Ding dung ginwang kata pru shang hkawm sa ahkang hpe lai wa sai July (10)ya shani kaw nna hpang nhtawm nhtoi n masat pat hkum da ai lam nga ai re.
Sinpraw Dingdung Ginwang Ginjaw, Chwihpwi Law Hkawng Ginwang de pru shang ai shara ni hpe mung July (14)ya shani kaw nna pat hkum da ai lam mung na chye lu ai.


text:
2019 Ning March shata 27 hte 28 ya lapran hta Rahkaing hte Sammung hta byin ai gasat gala ai lam hpe tang madun dat ai.
1) Rahkaing gasat ai lam hta Myen dap hka-la-ya 270 dap hkrang hten mat
● 2019 ning March shata 27 ya shani hta, Myawk-u ninghtawn Lin-mwi-tawng hta shara la da ai, Myen hpyen dap hka-la-ya (270) hpe AA gasat langa commando hpung ni manap 6:40 am ten daram hta maja shang htim gasat ai majaw, hka-la-ya (270) dap hkrang hten mat ai hpe chye lu ai.
Gasat gala byin ai hta, Asuya Myen dap kawn hpyen la ni tsawmra si hkala hkurm wa sai. AA ni bai htingnut ngut ai hpang, 9:20 AM daram ten hta, Myen hpyen helicopter lahkawng hte AA ni a htingnut ai maga de hkan gap ai shiga hpe chye lu ai.
● 2019 ning March shata 28 ya jahpawt 6:30 AM daram ten hta, Rahkaing mungdaw Ya-thae-tawng ninghtawn Pae-thadu mare mayan hta Myen hpyen dap hte AA rawt malan hpung ni laja lana gasat nga ai lam shiga na lu ai.
● Rahkaing mungdaw dingdung maga de majan laja nga ai ten hta, AA dap awn daju Du daju Tun Myat Naing hku nna, gasat gala ai lam hpe Rahkaing mung ting chyam bra nna gasat mat na hpe ndau tsun shana ai hpe chye lu ai.
2) Dingdung Sammung Namtu Ninghtawn Hta Gasat gala byin
● 2019 Ning March shata 27 ya jahpawt hta, dingdung Samung Namtu Ninghtawn, Maimu mare grupyin hta Myen hpyen dap hte, FPNCC hpung hta lawm ai TNLA & SSPP ni gasat gala byin ai lam byin ai. Myen hpyen dap kawn laknak kaba hte gap bun ai majaw, mare masha ni a dum n’ta lahkawng wan hkru mat wa sai.
27 ya jahpawt hkying 10 AM daram ten hta, Sanhka mare grupyin hta shara la nga ai rawt malan pawng hpawm hpung hpe Myen hpyen dap kawn, n’bung li hte wa gap ai zaw, Namtu hta machyu nga ai hpyendan kaw nna mung laknak kaba ni hte matut manoi gap ai hpe chye lu ai.
Gasat gala byin ai majaw, Maimu, Kaung hung hte Lung meik mare na mung shawa 200 jan Mansan mare de hprawng yen nga ai hpe chye lu ai.
REF: Shawng Lam shi sawk, RFA
Ja Tawng Naw


text:
Miwa mung a China Communication Construction company hte galaw na matu myithkrum da sai, US $ wan hkying 20 daram manu ang ai Sinpraw hkinggau mayan matu mahkai hkrang leng lam ( East Coast Rail Link) hpe dawm kau na matu Malaysia mungdan Asuya Sut hpaga magam dap a, hkringmang hku nna 2019 ning January shata praw 26 ya shani hta tsun shaga ai hpe chye lu ai.
Ndai hku jahkring kau na lam hte seng nna, Hkringmang Mohamed Azmin Ali hku nna tsun wa ai lam gaw, “ Galaw ai shaloi na hkrat ang wa na gumhpraw grai law ai majaw hte Asuya hku nna ja gumhpraw ndang ai majaw, ” ngu nna tsun wa sai.
Ndai wanleng lam masing hpe jahkring kau ai majaw, myit hkrum ga sadi hte maren, Miwa Company hpe kade daram jaw ra na hpe maram nga ai hpe mung Mohamed Azmin matut tsun ai. Dai masing hte seng nna, laning mi laman hta, arang nre ai sha hkoi da ai kaw nna bai jaw ra ai, gumhpraw atu pyi US $ wan 120 daram jaw ra na hku ang wa sai.
Malaysia mungdan a hkringmang daju Dr. Mahathir Mohammad hku nna, 2018 ning August shata shaloi ndai masing gawgap na hte seng nna, n’mai byin wa ai majaw, Miwa mungdan hte hku hkau kanawn mazum ai lam mung n’hkra ai sha, hkrang leng galaw na masing hpe jahkring kau ra ai hpe tsun ga wa sai.
Miwa mung gaw mungkan hta sut hpaga hpe madung tawn nna, mungkan mungdan ni hpe gumhpraw arang hkoi ya nna, mungdan galu kaba ai bawngring masing ni hpe Miwa company ni hte sha galaw ai ladat hku nna, majen je nga ai hpe mu lu ai. Dai hta gaw gap wa ai masing ni hpe yu jang mung, ahkyak ai shara ni hta yawng miwa myu sha ni hpe sha lang ai hpe mung mu lu nga ai. Miwa kaw nna hkoi ya ai gumhpaw hte atu law wa nna yak nga ai mungdan ni ( Sirlangka, Myen mung ) law wa ai hpe mu lu nga sai.
REF: VOA, The Star
Ja Tawng Naw


text:
2019 ning, February shata ( 5) ya, ( 59) lang na mungshawa shanglawt rawt malan masat ninghtoi hta Wunpawng Mungdan Shanglawt hpung ginjaw komiti Tingnyang up Du Daju Jum Nban La kaw nna mungchying sha ni hpang de shana shabra dat ai rawt malan mungga hta na, nkau mi hpe tang madun dat ai.
( Hkumtsup ai mungga hpe, mai sau pa hta mara da ya sai )
● Hkawp, Mungshawa ni muit rum share ni e, hpyen gumshem asuya uphkang ai prat hta gaw, saboi ntsa kaw mungmasa ladat hte bawngban hpyi shawn nna shanglawt n mail u ai. Gasat gap di la ra ai. Gasat gap di la ga nga jang, masha ninggun law ra ai, sinnat laknak grung ra ai, ja gumhrpaw law law ra ai…..
● Lahta de madi madun da ai lawnglam ni hpe sung sung li li myit dinglik yu nhtawm anhte Wunpawng amyu sha ni myit shadik hkap la mai na jet ai Federal Democracy munghpawm gaw gap sa wag a ngu myit ningchyan shaw let, tinang a ginra kaw na pru hkawm nhtawm kaga hpu-anu laknak lang rawt malan hpung yawng hpe kahkyin gumdin let, lata gindun jawm galaw sa wa nga sai re..
● “ Jinghpaw” ngu ai shingteng amying gaw ginru ginsa labau hku shamying hkrat wa ai rai nga ai, Amhyu lakung langai mi hpe tsun ai nre, yawng hpe gumphawn nna tsun ai re. Karai Kasang a Mungga hpe hkap la kamsham nna, laika bai lu la ai hpang, Hkahku, Duleng, Mungnawk, Htingnai, Gara, Gauri, Mungmyit Sinli ni mi moi tsun shaga ai ga loi li shai hkat ai kaw na aga langai sha byin nna tsun shaga lang wa ai majaw Jinghpaw amyu madung zawn byin mat ai hpe mu lu nga ai.
● Ninggawn Mungmasa laika buk hta Wunpawng amyu ngu, yawng hpe hkyawm ai hku tsun shamying ai lam rai nga ai. Jinghpaw Wunpawng ngu ai hpe anhte amyu lakung bawsang wuhpung wuhpawng kata tsun shamying la ai shingteng amying rai nga ai hpe mung myit dum chye na ra ai. Kachin ngu ai shingteng amying gaw, maigan amyu ni shamying da ai rai nga ai. Maigan amyu ni maigan mungdan ni hte hkurm shaga wa ai shaloi gaw Kachin amyu ngu tsun shaga ra ai. Ndai lam gaw kadai mung nyet kau n lu ai lam re. Maigan mungdan ni yawng mung dai hku jai lang tsun shaga nga ai hpe mu lu nga ai.
● Dai majaw, Wunpawng amyu ngu ai shingteng amying kata anhte myit hkrum myit ra let, lu ging lu ang ai ahka ahkang, shadip jahpang lu la hkra Wunpawng Mungdan Shawnglawt Hpung Ginjaw Komiti a woi awn ai lm kaw lahkrip ra ra hkan nang hkan sa nga ga law.
● Dai ni anhte jawm lang nga ai Jinghpaw laika gaw Mungkan hta tara shang ai laika rai nga sai. Raitim hkum tsup ai lam garai n nga ai. Ndai laika hpe amyu bawsang yawng mai hti mai ka lang na matu machyoi hpaji chye ai masha lata san la nhtawm ka lajang jinghkum la na hpe she myit ga. Kaga laksan n myit shapraw ra ai. Bawsang shagu kaw na laika ga-si, ga-ngau ni shaw la nna ka lajang jinghkum la yawng bawsang yawng hti mai ka lang ai Jinghpaw laika byin wa na hpe myit mada ai re.
● Roi rip dip sha hkrum nga ai rudi amyusha ni yawng myit hkrum mangrum let, rap ra ai tara hte tara rap ra ai kata, ngwi pyaw simsa ai hte jet ai Federal Democracy Munghpawm gaw gap sa wa lu u ga.
REF: Shawng Lam shi sawk
Ja Tawng Naw


text:
Hkang mungdaw Paletwa jarik ( India – Bandelish ) mayan, Rahkaing rawt malan hpung AA hte Myen hpyen hpung (373) ni jarik shadaw 68 hte 69 lapran hta, 2018 ning Nov shata praw 15 ya shani, laja lana gasat gala byin ai shiga na lu ai.
AA Du kaba lagnai mi tsun ai hta, Myen dap (373) kawn marai 20 daram si nna, marai 30 daram hkala ma ai, nkau mi hprawng yen mat ai, AA ni hku nna Myen hpyen la ni a sinat ni hpe lu zing la sai.
Majan gaw, Bangladesh jarik, Nat-Wa-Chyaung mare sinna daw hta, hkying 1:00 pm, 2:00 pm daram hte shana 9:00 pm jan hta masum lang gasat hkat ai hpe chye lu ai.
AA hpyen hpung maga de mung, marai langai si let, nkau mi hkala hkrum ai. Ndai zawn majan byin ai gaw, Myen hpyen dap nu 10 daram gaw, AA ni nga ai shara hta majan kaba, baw wa ai majaw byin ai re lam hpe lit nga ai AA du ni hku nna tsun ai.
REF: Shawng lam shi ga
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
June 18, bat Mali Ya jahpawt daw hkying hkum lahkawng daram gap hkat ai hpang, Myen asuya dap gaw Lahta Sammung KIA Dung (8) a Na Hkyem dap hpe wan nat jahten kau da nna bai wa mat ai lam, chye lu ai.
Ndai shara gaw, Kutkai a sinna-dingdung de Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap, KIA a Kaleng ginwang daw, Na Hkyem, Nam Hu lahta kawng kaw rai nna, aten hkying 6:30am kaw nna 8:30am du hkra gasat gala byin ai lam, KIA Dung (8) shiga lawk tsun ai re.
“Gap gasat hkat ai gaw Dung (8), Kung (1) ni hte gasat ai. Dai ni hte rau Div. ni nga ai re. Kung (1) ni na hpyendap hpe wan nat kau da ya nna bai wa mat ai,” nga nna KIA hpyendu langai tsun ai.
KIA Dapba (4), Dingda Ginwang ginjaw (Div.) du salang ni du nga ai, Kaleng ginwang daw kata Na Hkyem ginra de Myen hpyen hpung (Tat-ma 88 lawm ai) ni htu lung wa ai majaw June 16 ya shana hte June 17 ya jahpawt hta mung aten kadun hkrum katut gap hkat ai lam ni byin wa ai lam, lahta na mying n tsun mayu ai KIA hpyendu wa matut tsun ai.
COVID-19 mungkan kap bra ana zinli byin nga ai ladaw, May 10 kaw nna August 31 du hkra, jahten sharun hpung ngu masat ai, Rahkai AA hte byin ai majan hta lai, ngam ai nga shara yawng, mungdan ting madang majan jahkring tawn ai nga nna Tatmadaw Myen hpyendap ndau tawn ai re.
Raitimung, Lahta Sammung e Myen hpyendap gaw KIA dap daju ni hpe htu gasat ai lam ni galaw wa ai kaw, June praw 7 hta Muse ginwang kata KIA Dapba (6), Dung (9) a headquarter Htan Hpa Bum hpe gasat zing ai lam galaw wa sai. Dai hpang, matut manoi Kutkai ginwang kata na KIA Dapba (4), Dung (8) a Na Hkyem dap hpe gasat zing nna wan nat jahten kau da ai lam galaw ai rai nga ai.
Ya na zawn, Myen hpyendap gaw Lahta Sammung KIA dap ni langai hpang langai hpe htu gasat zing ai lam ni galaw nga tim, bilateral gap hkat jahkring na lam bawngban nga ten, asuya dap ni hpe sa htim gap ai lam n galaw na matu KIA dap ni hpe matsun da nga dingyang naw rai nga ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Lai wa sai bat, lahta Sammung KIA Dapdung (17) training dabang langai hpe maja sa gap zing ai kaw nna lu la ai arung arai sumla ni, ndai bat pru wa ai re.
Dingdung Daw Daphpawm kaw nna pru wa ai sumla hta, sinat, machyu pala, bawm, hkepdin, nba, lusha jarik hte kaga arung arai ni hpe mu lu ai re.
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap (KIA) Dapba (10) npu, Dung (17) a hpyen training dabang hpe Sinli kaw nna lung wa ai Nam Jarawp-Kunlong lam, Gang Mung hte Loidau lapran, shara jahkrat galaw ai re.
Marai 50 daram rangrut la nga ai dai dabang hpe ‘Myen hpyendap gaw Kokang hte Balawng dap ni hpe she sa tam gap ai, tinang KIA hpe n sa gap na re’ ngu, ‘duty’ n la ai sha nga nga ai ten, Dapnu (tat-ma) 99 hpung ni, January praw 8 ya shani sa htim gap zing kau dat ai re.
Raitim dai sa gap ai ten, rangrut la ai masha yawng gan hkring nga ai aten ang mat ai majaw masha hkala nba n nga ai nga, Lahta Sammung KIA shiga lawk tsun ai re.


text:
2019 ning April praw 1 ya shani hta, USA Gumsan magam Donald Trump hku nna American mungdan de htawt sit shang wa na tsinyam ni hte bu htawt shang ai masha ni hte seng nna, ritkawp tara shaja ra ai lam hpe Gumsan magam wa n’ta hta shi laika sara ni hte hkrum ai shaloi tsun shaga wa sai hpe chye lu ai.
“ American mungdan hta mungchying masha tai ngut sai mai gan masha ni hku nna, shanhte a mungdan hta ngam nga ai dum n’ta masha ni hpe USA de bai htawt sit shang wa na hte seng ai lamang ni, mung masa shingbyin ahkang hpyi ai lam ni, Jarit kawn lagu shang wa ai ni hpe rim nna mungdan kata hta bai dat ya ai lam ni, Mungdan hta htawt sit shang wa ai lam hta loi ai hku dawdan ya ai tara agyi ni hte, DV gam chyam lamang ni hpe American rapdaw kawn lawan ahkyak la ra sai, dai lam ni hpe ngai galaw jang gaw minutes 45 daram hte mai ngut ai ngu,” American Gumsan magam Donald Trump hku nna tsun shaga wa sai.
Obama prat shaloi, laning mi hta tsinyam masha 70,000 hte 80,000 daram la ai, Obama a jahtum shaning hta 110,000 daram la na lajang wa sai. Dai shaning hta Trump lung wa ai shaloi, 110,000 la ai kaw nna, 55,000 de shayawm dat sai. Maning gaw 45,000 de bai shayawm dat nna, dai ning hta gaw 30,000 jan de kalang bai shayawm wa sai. Dai majaw American mungdan de Myen mung na tsinyam ni du wa ai grai n law mat wa sai. Maning gaw Myen mung tsinyam marai 3,300 sha USA de shang na ahkang lu sai.
American asuya a Maigan mung hkringmang rung a jahpan hpe yu jang, 2018 ning October 1 ya kawn 2019 ning March 31 ya lapran hta, American mungdan de htawt sit shang wa ai tsinyam 12,151 hpe yu jang, Congo Democratic mungdan kawn 48% daram shang wa ai, Myen mung tsinyam ni 17% hte Ukraine mungdan kawn nna 13% shang wa ai hpe chye lu ai.
REF: Aljazeera, VOA
Ja Tawng Naw


text:
2019 ning May shata 27 ya shani hta Naypyidaw kaw galaw ai Myen hpyen dap shiga sanglang hpawng hta amu madu Du jum up Zaw Min Tun hku n’na AA hte Myen hpyen dap lahkawng maga gap hkat jahkring ai ta masat galaoi lajang na hpe n chye ai rai tim, Rahkaing mung hta AA hpe shara masat ya na matu n mai byin ai lam tsun shaga ai hpe chye lu ai.
AA n’pawt hpang wa ai KIA ni a shara Laiza maga de shara masat jang gaw mai byin ai lam hpe tsun wa sai.
Matut n’na FPNCC malawm hung ( KIA, AA, TNLA, MNDAA ) ni tang madun wa ai gap hkat jahkring ai myit hkrum ga sadi hpe mung, Asuya hte hpyen dap lapran hta shai ai lam n nga ai sha, Asuya a NRPC ni woi awn ai hku matut galaw mat na hpe mung tsun wa sai.
Masat da ai aten hta FPNCC malawm hpung ni hte bawngban na shara hpe jahkrum wa ai shaloi, AA ni shinlam hte seng n’na n jin ai majaw, n galaw byin shi ai hte, bawngban na shara hpe matut n’na jahkrum nga ai lam ni hpe tang madun mat ai hpe chye lu ai .
REF: RFA Ja Tawng Naw


text:
October 5, 2020
Karai Kasang nga ai hpe shinggyim masha ni sawn sumru yu nna, teng sha chye lu ai. Mungkan ga gaw myi hte mu ai hta nna grau lachyum sung nga ai. Mungkan shanu nga ai lam, byin tai shamu shamawt nga ai hkrang masa ni, tsawm htap nga ai lam ni, rawt jat galu kaba wa nga ai lam ni yawng gaw Karai Kasang nga ai hpe madun nga ai.
Shinggyim masha yawng gaw, tengman ai, tsawm htap ai,kaja ai hpe hkap la nga ma ai. Shinggyim masha gaw myit sawn sumru yu nna, kaja ai hpe shadut nna, nkaja ai hpe sadi jaw n ai nsen hpe tinang a kraw hta, na chye la nga ai. Ndai lam hpe galoi mung maram la chye ai wa gaw Karai Kasang hpe mu lu na rai nga ai. Sanpra ai Albert hte great (1200- 1280) Tsun ai gaw, “ Shinggyim masha a tsaw dik htum ai atsam gaw, sawn sumru yu ai lam rai ga ai. Sawn sumru yu ai lam a tsaw dik ai madang gaw, Karai Kasang hpe mu chye lu ai lam re nga nna tsun da nga ai.
YOUCAT
Wa sarabyin Benedict XVI


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Lai wa sai bat mungdan lahkawng kyithkai salang ni hkrum hkat na lahkawng ya hta, Miwa hte India dap ni, lahkawng lang sinat galai gachyai kapaw hkat ai lam nga ai hpe Sep. 16, bat Masum Ya shani, India salang ni tsun ai.
Manghkang byin shara mungdan lahkawng jarit, Line of Actual Control (LAC) snr tara n shang jarit mayan, lahkawng maga na dap ni sinat laknak ni hte n kapaw hkat na matu galaw da ai myit hkrum ga sadi hkan sa wa ai gaw 45 ning jan na ai hpang, ya n lu hkan sa wa ai masa mung rai nga ai.
Ya jarit manghkang byin ai shara gaw Himalayas Bum sinna maga rai nna mungdan lahkawng dap ni man ap hkrum hkat ai shaloi lamu de sadi jaw kapaw hkat ai masa re nga, India salang ni tsun ai.
Ndai zawn sinat sadi jaw kapaw hkat ai shiga hpe mungdan lahkawng yan shawa chye ndau ai lam n galaw ai re.
Dai ginra hta sha, lai wa sai shata jahtum bat e mung masum lang sadi jaw kapaw hkat wa sai lam, India salang ni matut tsun ai.
LAC jarit manghkang hte seng nna, mungdan lahkawng kaw na maigan kyithkai salang, India na Slg. Subrahmanyam Jaishankar hte Miwa na Slg. Wang Yi, yan lai wa sai bat Mali Ya hta, Moscow kaw hkrum hkat wa sai.
De a majaw, dap lahkawng shaja hkat ai lam ni yawm wa tim manghkang byin ai shara na htingnut mat ai lam n nga ai hpe chye lu ai.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Hpyen yen dabang na amyu shayi ni a rida maka, arung arai hte malu masha ni gat lawk de du lu hkra, shawa shachyen dut ginlen ai lamang hpe November praw 5 ya shani Myitkyina Manau wang Majoi gawknu e galaw wa sai re.
Asuya up hkang ginra hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung KIO up hkang ginra hpyen yen dabang hkan na amyu shayi ni a lata amu gun rai ni hpe dut ginlen ai lam rai nga ai.
“Jinghpaw hpyen yen dabang na amyu shayi ni shang gumhpraw nnga ai majaw yu kaji hkrum ai. Nkau Miwa mung de dut sha hkrum ai lam ni byin ai. Dai zawn nbyin na matu shanhte gumhpraw nga hkra ya na zawn lajang ai re” nga nna ndai lamang woi awn galaw ai Htoi Gender Development Foundation na Srn. Nang Pu tsun ai re.
Htung hking nhpye hpan hkum, kawa hte galaw ai arung arai, Sap Bya ntsin hte malu masha hpan (40) jan hpe madun dut ai lam chye lu ai.
Ndai lamang de asuya salang ni, NGO hte CSO wuhpung ni sa du shanglawm ai hpe mu lu ai.
Jinghpaw mungdaw majan kata, amyu shayi law law gaw Miwa mungde dut sha hkrum nga ai lam chye lu ai.


text:
Myen hpyen dap hku n’na, 2019 ning June shata praw 2 ya shani, Naypyidaw hta galaw ai shiga sang lang hpawng hta Du daju Soe Naing Oo hku n’na AA ni hte seng ai lam lahkawng tsun wa ai hpe AA rawt malan hpung a tsun shaga ahkang lu ai Hkai Thu Kha kawn bai tsun sanglang ai lam galaw ai hpe chye lu ai.
Du daju Soe Naing Oo gaw, “ AA ni tsun nga ai, confederation hpe anhte n hkap la lu ai, dai ngut jang Rahkaing mung daw hta AA shara rudi tawn na hpe tsep kawp n hkap la lu ai, n’dai gaw Myen hpyen dap a hkam la da ai masa lam rai sai,” ngu tsun wa sai.
Dai lam hte seng n’na Hkai Thu Kha bai tsun sang lang wa ai hta:
● AA hpe Rahkaing hta shara n jaw mayu ai lam gaw, Myen hpyen dap hku n’na simsa ai lam hpe n kam galaw ai masa de ang wa ai
● Rahkaing mung shawa ra sharawng ai ningmu hte n’htang shai nga ai
● AA wuhpung gaw Rahkaing ginra hta n nga n mai re ai, wuhpung langai hku byin wa sai
● AA hpe Myen hpyen dap maga de n’na hkap la ra ai lam n galaw ra ai, Rahkaing mung shawa sha hkap la ra ai,
● AA hpe Rahkaing ginra shara shagu hta shara la da sai, ngu ai lam ni hpe tsun jahpra wa sai hpe chye lu ai.
Ya aten hta, majan a majaw Rahkaing amyu sha marai 40000 jan hpyen yen ra nga sai. June shata praw 3 ya shani hta Myen hpyen dap kawn laknak kaba hte gap ayai dat ai majaw, Sa-par-htar mare hta hkrat kapaw ai majaw, mare masha marai 6 si n’na, marai 9 hkala hkrum ai hpe chye lu ai.
REF: Shawng lam shi sawk, RFA
Ja Tawng Naw


text:
Ginjaw COVID-19 Ana Zinli Makawp Ninghkap Komiti a lam woi awn ai hte maren maisak pa Quarantine dabang nta ni hpe bai gram lajang nga ai hte dabang nnan gawgap jat nga ai majaw Quarantine rawng na masha hkapla ai lam garai n galaw na re lam, Quarantine rawng na masha bai hkap la wa ai shaloi mung, tinang nga ai hpyen yen Dabang komiti, Mare lawk komiti, a madi shadaw laika hte Ginjaw COVID-19 Ana Zinli Makawp Ninghkap Komiti Rung de shawng tang madun nna , ahkaw ahkang lu ai hpang she shang wa mai ai lam,ahkang jaw ai matsun laika hta mying jahpan rawng ai ni hpe sha hkapla na re lam Maisak Pa Quarantine Dabang Up Salang Kaba Lasang Brang Seng tsun ai.
Ya aten maisak kunrai htinglet dabang kaw, ginjaw ginra kata de shang wa na masha marai (100) jan nga ai lam chye lu ai.


text:
2019 ning April shata praw 8 ya shani hta, Turkey Gumsan Magam Tayyip Erdogan gaw Yerusalem Muklum a sinpraw daw maga na West Bank ginra hpe Palestinians madu ai lamu ga re ai hpe tsun shaga wa sai.
Israeli mungdan a Hkringmang Daju Benjamin Netanyahu hku nna, 2019 ning April shata 9 ya ( bat hpang lahkawng ) ya shani hta galaw na rap daw amat ra lata poi hta awng dang ai lam lu la jang, West Bank ginra hpe Israeli mungdan de shalawm lu hkra galaw nna, Israeli amyu sha ni bu htawt mai nga hkra galaw na re ngu tsun wa sai.
Turkey Gumsan Magam Erdogan gaw, Israel ni hku nna kalang bai htawt sit madu la hkyen sai ngu tsun wa sai, Turkey mungdan hku nna Palestine ni hte rau tsap nna madi shadaw na lam hpe tsun shaga wa sai.
West Bank ginra hte seng ai labau kadun hpe yu jang …
● 1948 – 1959 hta Palestinian ni hku nna Gaza hpe uphkang wa sai.
● 1948 – 1967 ning lapran hta Jordan mung dan hku nna West Bank hpe zingla da ai.
● 1967 – 1994 ning lapran hta Israel hku nna, West bank hte Gaza hpe shara la da sai.
● 1994 ning hta West Bank shara nkau mi hpe 1993 ning na Oslo myit hkurm lam hte maren Palestine ni hpe jaw kau sai.
Israel mungdan a Hkringmang Daju Benjamin Netanyahu gaw hpawt ni galaw na amat ni a ra lata poi hta shi a party ni awng dang ai rai jang, West bank ginra hpe shara la mat na, ngu ai lam hte mae gang la nga ai hpe chye lu ai.
REF: Star Online, Wikipedia
Ja Tawng Naw


text:
By; Maling Utu
N dum na ngu tim dum wa, malap sana ngu tim n malap. Myen Hpyen Dap ni KIA hpe htim gap ai gaw 2020 ning June (9) ya hta (9) ning hpring sai re.
2011 ning June 9 ya shani KIO a Sang Gang Kyithkai rung hpe htim gap masai. KIA gaw majan shazim na matu မပခ တိုင်းမှူး ဗခ ဇေယာ အောင် hpe June 13 ya shani hkying 12:00 hta hpang jahtum tawn, majan shazim na matu tara shang laika hte shana sai raitim n jahkring ya ai majaw KIA ni mung Mungdan ting koi yen n lu ai ninghkap majan hpe baw dat sai re.
Mung shawa ni yawng Hpyen yen hkawm ra mat sai. N kau mi KIO uphkang ginra Miwa Mung jarit mayan de du mat nna dai ni du hkra hpyen yen dabang (23) Nta htinggaw (2,311) hpyen yen masha (37,000 ) jan, tinang a mare buga de kalang pyi bai n du yu sai ni law law nga ma ai.
Nkau mi Myen Asuya uphkang ginra Myu mare kaba de Jinghku machyu, Nawku hpung machyu let Hpyen yen du mat ai gaw daini du hkra Hpyen dabang (172), Nta htinggaw (13,623), Hpyen yen masha ( 70,242 ) rai nna, Hpyen wa a man, lu sut lu su ai maigan amyu ni a man hta, nga shara malu masha ayak ahkak,kaya jahpa rai nga pra ra saga ai.
Anhte a Wunpawng buga kata mare (400) jan, Nawku jawng (300), Laika sharin jawng (120), Ma shalet jawng (130), Tsi rung Tsi gawk (260), kaga Mung shawa ni a kan bau bungli jak rung kaji ni law law jahten kau ya masai, kabai kau da ra mat sai, galoi she bai gawgap la lu sana?
Myen Asuya, Myen Hpyen Dap ni gaw Mung shawa hpe makawp maga ai, Mung shawa akyu ara hpe gun hpai ai, Mung shawa a gawng malai tai ya ai rai ga ai nga nna shani shana marawn nga tim, anhte Hpyen yen ni hpe hpa baw wa garum ya masai kun? Garum na matu sa wa ai, NGOs, INGOs, UN wuhpung wuhpawng ni hpe pyi shang na ahkang n jaw ma ai, Mungkan wuhpung wuhpawng ni mung Myen Asuya a ga madat nna anhte hpe gaw n yu mat sai, n mu mat masai.
Myen hpyen wa a zai ladat gaw Mungkan wuhpung wuhpawng ni mu yang Mung shawa ni a ntsa shanhte tawt lai ai mara dan dawng na tsang ai majaw magap shakut nga ma ai. Maga mi gaw Mung shawa ni hpe da sang jam jau jaw ai, matsan shangun ai, ramma ni a hpaji lam pat kau ya ai, KIO a n gun hpe shadaw kau ya na, rawt malan bungli hta myit n lawm shangun ai, KIO hte Mung shawa ni hpe jahka kau na, rawt malan bungli hpe jahten sharun gintum mat shangun ai zai ladat mung rai nga malu ai.
Anhte a Mung masa pandung gaw Awmdawm Ai Gumrawng Gumtsa Mungdan gaw sharawt la na ngu ai re. Dai pandung de n du dingsa kaning re ai Mung masa hpyen masa mawru kaba hkrum tim hkamjan lu ai atsam gaw amyu sha ni hta nga ra na ga ai. Amyu sha ni a rawt malan dawhpum dawnu gaw Mung shawa ni re, Hpyen yen nga ai mung rawt malan bungli nan rai nga ai. Shanglawt lu na matu matsan jamjau hkam let n gun madun nga ai lam mung rai nga ga ai.
Hpyen yen tsin yam a majaw amyu sha ni a lawt lam hpe jahten kau ai n re sha, hpyen wa hpe maroi nni masin n si ai myit hte amyu sha myit masa makam kri tawng hpe madaw gawgap la na aten rai sai.
Hpyen yen prat galoi she hkoi mat sana ngu myit marai hpe shagrit shayawm kau na malai Amyu sha lam hpe gawgap la let rawt malan hkrunlam rai nga ai hpyen yen hkrunlam hta n gun dating let myithkrum nga ga ngu n gun jaw dat nngai law.


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Miwa mung Hubei ginwang, Wuhan mare kaw nna kap bra hpang wa ai Coronavirus, nsa sa lam hte seng ai ana Myen mung de nshang wa hkra ana jep ai lam hpe Jinghpaw mungdaw ga jarit ni hta galaw hpang nga sai re.
Masha law law si hkrum wa sai ndai ana Miwa mung e myit tsang hpa madang rai wa sai majaw, Jinghpaw mungdaw ga jarit ni hpe pat kau na matu Mungdaw asuya kaw nna Munghpawm asuya hpang de laika tang da ai hpe mung chye lu ai.
“Mungdan madang kaw nna myit hkrum let galaw da ai ga jarit gate ni re majaw, anhte mungdaw asuya hku nna laika mara da ai sha re. Ya du hkra pat u, hkum pat nga nna matsun ai lam gaw ndu shi ai” nga nna mungdaw masha gawn hpang hkringmang salang Zaw Win tsun ai re.
Dai ni January 27 kaw nna Kampaiti Myen-Miwa ga jarit dawnglawng hku e Miwa shangwa pru wa masha ni hpe hkum gayet ai lam nga nna, san jep hpang nga sai lam Mungdaw hkamja dap kaw nna ndau da ai re.
Masha langai hta ana kap sai nga yang, kumla n madun tim, shada kap bra mai ai majaw, asuya hku nna ga jarit lam hpe ahkyak shatai gawn jep ra ai lam Waimaw ginra masha Slg. Ganese tsun ai re.
“Miwa mungdan gaw shanhte hta byin ai lam hpe byin mai yang kadai hpe shabrawng na nre. Raitim, ndai ana kanu gaw shanhte nan grai sadi nga ai re. Bai nna Miwa mung masha ni ndai Myen mung hkran de bungli sa galaw ai grai nga ai. Madung gaw Waimaw hku nna shangwa ai re majaw hkyak hkyak dabang gap nna ndai hpe ja ja jep ra na re” nga nna tsun ai.
Tara shang ga jarit gate (2) sha nga ai raitim, kaga lai lam law law naw nga ai majaw ana kanu nlu jep na hpe tsang ai lam tsun ai re.
Kampaiti hte jarit HtingChung mare e Miwa amyusha marai 2 Coronavirus ana kap ai lam nga ai zawn, Shweli ga jarit mare e mung ana kap masha mu ai majaw ya yang hkawm sa hkawm wa hte poi lamang masha hpawng ai lam ni hpe n galaw na matu ndau da ai re.
Coronavirus ana Miwa mung kaw nna ya yang Thai, Korea, Singapore, Japan mungdan ni de du hkra chyam bra nga sai lam shiga ni hta mu lu sai raitim, Miwa hte jarit sha re Myen mung hta gaw ya du hkra nmu shi ai lam seng ang ai hkam ja dap kaw nna tsun ai re.
Hpang jahtum gahkyin lu ai shiga hta Coronavirus ana kap hkrum ai masha marai 2000 jan sai rai nna, asak si sum ai marai 80 du sai lam Miwa mung shiga ni hta tang madun tawn ai re.


text:
2018 Nov 15 ya hta, myit hkrum da ai hte maren, Rohingya ni Myen mung de bai n’htang wa na lam hta, lit nga ai Myen Asuya salang ni wa hkap tau nga tim, Rohingya tsinyam ni Myen mung de bai n’htang wa na lam hpe gang jahking ai hpe chye lu ai. Rohinga ni sum ai kun, dang ai kun hpe gaw masa lam ni maram yu ga.
ARSA Rawt Malan N’gun
ARSA rawt malan hpung a masha hte laknak n’gun gaw grai re ai ngu na gaw n’mai tsun nga ai. ARSA hpung ni hpe yu jang, laknak madang kaja ai ngu nmai tsun tim, mungkan hta dan dawng hkra nan lu galaw ai hpe mu lu nga ai . 2017 ning na Rohingya rawt malan (ARSA) hpung ni, Rahkaing Mungdaw jarik mayan hta, Myen balik dap hte Myen hpyen dap post nkau mi hpe masha n’gun hte htim gasat ai kaw nna, Rohingya manghkang gaw mungkan hta mying dan dawng mat wa sai.
Yak Ai Kaw N’na Akyu kaba
Dai lam hpe, Myen mung dinghku dap ( balik hte hpyen dap ) ni woi awn nna mazut ai ladat hte, bai hparan wa ai hta, Rohingya myu sha ni marai sen 7 jan gaw, Bangladesh mung dan de hprawng yen mat sai. Hprawng yen ra tim, Rohingya ni mahtang amyat pru ai hpe mu lu ai:
– UN hte mungkan mungdan law law shan hte maga tsap nna shaga ya ai
– Mungkan hta roi rip hkrum dik htum myu sha ni ngu masat hkrum ai hte mungkan masha law law ai tsaw ra matsan dum ai lam hpe hkam la lu ai
– Myen mung hta hkam la na, grai yak ai mungchying masat hpe, Myen mung hku madang langai du hka, masat ya ra ai de du wa hkra lajang wa lu ai.
– Myen hpyen du ni hpe ICC de ahkyak la lu hkra hte, Myen mung Asuya hpe jam chya hkra lu galaw ai.
– Mungkan hta democracy masat masa ( icon ) hku shagrau hkrum ai Aung San Suu Kyi a shingna hpe nhtang hku byin wa shangun ai.
Lang Ai Ladat
Hpyen n’gun mi n’law tim, Rohingya ni shanhte hku nna madung lobby ( n’gung gang zinlu ai) hte media hpe tang du hkra lang mat wa ai.
– OIC ngu ai Islam nawku htung hpe hkap la ai mungdan ni yawng tsap nna, garum ai hte laga mungdan ni hkap la wa hkra lobby kaba lu galaw ai.
– Media hpe mungkan madang de jahkring hkring du hkra lu lajang ai.
Byin nga ai masa n’bung tim, Rohingya ni lang ai ladat hpe yu nna, Wunpawng amyu sha ni a rawt malan masa hpe atsawm dinglik yu nna, ra ai hta n’gun jat let, amyu sha yawng, madi shadaw shang lawm, galaw sa wa ga, ngu tang madun n’gun jaw n’ngai.
REF: RFA, BBC news
Ja Tawng Naw


text:
2019 ning July shata 7 shani hta lu la ai shiga ni hta na, Rahkine mungdaw hta byin ai mabyin masa lahkawng hpe bai tang madun dat ai.
- Myen – Bangladesh Jarik shadaw 40 hta Myen hpyen hpung ni gasat hkrum
2019 ning July shata praw 6 ya jahpawt daw, hkying 6:00 am daram ten hta, Myen – Bangladesh jarik mayan sin dap hpe Bangladesh maga de na lak nak lang ai hpung ni gasat ai majaw, Myen hpyen la 2 si hkala hkrum n’na, balik n’kau mi hkala hkrum ai hpe chye lu ai.
Dai gasat hkrum ai shara gaw, Mawng Daw ninghtawn a dingdung daw, Tawng-pyo-let-we jarik shadaw 40 hte ni ai hta nga ai jarik mayan sin dap ni shinlam galaw nga ai shara ni rai n’na, ARSA hpung ni shamu shamawt nga ai shara rai ai hpe chye lu ai.
- Maye-pung hta Rahkine mare masha 2 sat hkrum
Rahkine mungdaw Myae-pung ninghtawn Pauk-tu-tawng mare hta, 2019 ning July shata praw 6 ya shana daw hkying 8 daram ten hta, mare masha 2 sat hkrum ai lam hpe Rahkine amyu sha party ( ANP ) a mung shawa rapdaw amat U Phay Than kawn tsun shaga ai hpe chye lu ai.
Malu masha seng hpaw da ai U Maung Ba Kyan ( asak 60 ning ) hte shi a kahkri rai nga ai, Myen hpyen dap kawn pru hkring da ai, asak 26 ning re ai Ko San Win Tun yen hpe mying n chye ai, lak nak lang ai masha 3 gaw n’ta kata shang na gap sat kau wa sai.
Ndai mabyin hpe kadai ni galaw ai hpe gaw sang lang ai hku tsun ai lam n nga shi ai.
REF: RFA, VOA, shawng lam shi sawk
Ja Tawng Naw


text:
2019 Ning May shata praw 11 ya kawn Sam amyu sha rawt malan hpung rai nga ai, ( SSPP / SSA ) hte ( RCSS / SSA ) ni hku nna shada gasat hkat nga ai lam hpe jahkring na matu myit hkrum ai lam lu la sai hpe, ndau laika shapraw ai hpe chye lu ai.
“ Laknak lang hpung lahkawng lapran hta gasat hkat ai lam a majaw, buga mare masha ni hpe hkra machyi shangun ai lam ni byin n’na, dum n’ta kawn hprawng yen ra ai majaw, buga mare masha ni hte Sam bunggyi ni hku n’na gap hkat jahkring na matu, hpyi shawn wa ai majaw, lahkawng maga bawngban jahkrum nna, gaphkat jahkring ai hpe myit hkrum wa sai,” ngu SSPP/ SSA Dujum up Sai Su kawn tsun wa sai.
SSPP hte RCSS ni hku n’na, lai wa sai bat lahkawng lapran kaw n’na shada gap hkat jahkring na matu bawngban hpawng galaw wa n’na, lahkawng maga myit hkrum ai hte maren, hpyen dap shagu de du hkra matsun da sai lam hpe, n’dau laika hta mu lu ai.
Dingdung Sam mung hta 2018 ning htum wa maga kaw nna, SSPP hte RCSS ni lapran hta majan byin ai lam ni grau law wa ai majaw, Thibaw, Kyaw-me, Namtu, Kyae-thi, Maing-kai mare kawn buga mare masha hkying lam hku nna, tinang mare buga kaw n’na hprawng yen ra mat sai.
Ndai zawn Sam Rawt malan hpung shada gaphkat jahkring ai hpe galaw ngut ai hpang, laga amyu bawsang ni hte ma, Myen hpyen dap hte ma gaphkat jahkring ai lam ni hpe matut n’na galaw mat na hpe Dujum up Sai Su kawn tsun wa ai hpe chye lu ai.
REF: BBC, SSPP
Ja Tawng Naw


text:
2019 ning February shata 6 ya shani hta USA Gumsan Magam Donald Trump gaw, American mundang hte seng ai lam hpe rapdaw hta tsun shaga ai hpe chye lu ai. Shi a mungga kaw nna maigan mungdan ni hte seng ai lam nkau hpe bai tang madun dat ai.
Jarit shakum matut kum na
USA-Mexico lamu ga jarit hpe matut kum wa na hte seng nna, shi a mungga hta kalang bai tsun shadut shaga ai. Madang tsaw ai hpri shakum kaba hpe lajang na hpe san lang dan ai. Shakum kum na gumhrpaw hte seng nna rapdaw hta myit hkurm ai lam grai n’lu shi ai majaw, Asuya a magam bungli ni kalang bai mai hkring mat wa ai ngu ai hpe mung tsun shadum wa sai.
Afghanistan hte Iraq majan
2001 ning kaw nna hpang ai, Irag hte Afghanistan majan hta ja gumhrpaw sha n’ga American hpyen la marai 7000 daram asak ap nawng mat wa sai. Afghanistan mungdan hta, shaning na na gasat wa sai majaw, simsa lam hte seng nna gawgap hpang mai ai aten rai sai, dai hte maren Taliban ni mung dai hkuk myit nga ma sai, ngu tsun da nga ai.
2014 ning kawn hpang wa ai, Dingdung Iraq hte Sinpraw Syria shara law law hpe la da ai IS ni a lata kaw nna malawng maga hpe lu la sai majaw, Syria mungdan kaw nna American hpyen dap ni hpe dawm hpang na matu matsun da sai lam ni hpe tsun shaga wa sai.
Dingdung Korea hte seng na
Dingdung Korea hte kanawn mazum lam ningnan hte bai galaw wa ai majaw, rim da hkrum ai American ni bai lawt wa ai, Shawng ningnan lang na chyawm tari zuphpawng ngut ai hpang, dawsa pila ni chyam ai lam ni hkring ai madang de du wa ai. Kade nna jang Vietnam mungdan hta 2 lang ngu na Dingdung Korea hte kalang bai zuphpawng galaw na hpe mung tsun wa sai.
REF: CNN, Aljazeera, Reuters
Ja Tawng Naw


text:
Sagaing, Hti Jaik Mare Kahtawng Uphkang Salang Yawng Bungli Pru Mat
Du na tsaban 21 Panglong zuphpawng de asuya saw shaga ai rai yang, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung KIO mung FPNCC masing kata shang lawm na re lam KIO maga tsun ai re.
Raitim ya du hkra gaw asuya a tara shang saw shaga ai lam ndu shi ai nga nna Laiza KIO ginjaw na Du Kaba Nhpang Naw Bu tsun ai re.
“KIO hpe saw shaga yang gaw KIO mung FPNCC a malawm kata hku na sa wa na re. Saw shaga jang gaw KIO ginjaw komiti gaw shanhte a saw shaga ai laika hpe sung sung li li myit nna she dawdan na mara ai. Sa yang mai na nmai na, manu na nmanu na ngu ai hpe atsawm myit dinglik yu nna she daw dan na mai” nga nna tsun ai re.
Tsaban 21 Panglong zuphpawng hpe August 12-14 lapran 3 ya tup Nay Pyi Daw e galaw na rai nna, ndai kalang gaw covid-19 kap bra ana a majaw masha n-gun loi shayawm na re lam chye lu ai.
Lahta Myen mung dap hpawm malawm Kokang MNDAA, Ta-ang TNLA hte Rakhine AA marai 3 chyawm gaw asuya hku nna shimlam hpe lit la ya ai rai yang FPNCC masing hte zuphpawng sa shanglawm na lam chye lu ai.
NLD asuya lakhtak hpang jahtum galaw ai ndai 4 lang ngu na Panglong zuphpawng gaw ra lata poi du na mahka galaw ai re majaw, NLD asuya hku nna mungmasa akyu a matu yaw shada ai lam mai byin ai nga nna mung masa maram dinglik nga ai Slg. Nhkum Lasang Awng tsun ai re.
Lahta Myen mung daphpawm simsa lam bawngban wuhpung rai nga ai FPNCC hta Wa mung hpyendap UWSA, Mungla NDAA, Kokang MNDAA, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA, Sammung dingdung daw hpyendap SSPP/SSA, Ta-ang hpyendap TNLA hte Rakhine Dap AA ni shang lawm ai re.


text:
Myen mung simsa hta sa taw ai masa lam ni gaw, NCA myithkrum ai lam hta lawm ai hte maren, maren mara ahkaw ahkang hte, madu uphkang aya hpring hkra rawng ai federal democracy lam hte shai mat wa ai majaw, bai sharai shading na matu NCA hte seng ai tara shang zuphpawng ni hpe gan hkring da ai hpe KNU ginjaw kaw nna tsun shaga ai hpe chye lu ai.
Lahta na lam hpe, 2019 ning January shata praw 6 ya hta ang ai Kayin shaning ningnan poi a matu KNU ginjaw kaw nna shagun ai laika hta ka lajang shalawm da nga ai.
Raitimung, tara shang hku mi nrai tim, simsa lam hte seng nna, mala hka nga ai lam ni hpe, bawngban hpawng ni kaw nna mahtai tam mat wa na hte, Ya byin nga ai mungmasa lam hta, Kayin wuhpung wuhpawng ni, Kayin laknak lang ai ni yawng hte, Kayin amyu sha ni yawng myithkrum let, simsa ai hku nna jawm galaw lajang sa wa na matu, KNU ginjaw kawn tsun shadut da nga ai.
REF: RFA
Ja Tawng Naw


text:
Dum Bung hka hte Sai Ling hka mazup kaw dai ginra de shamu shamawt shang wa ai Myen hpyen gumshem hpung ni hpe Wunpawng mungdan shanglawt hpyen dap ni September (25) ya jahpawt hkying (7:00) aten daram hta hkap shingla gasat ai lam nga ai.
Lido lam hku hkan nna Dum Bung maga hku shamu shamawt lung wa ai Myen hpyen Gumshem hpung ni hpe KIA ni hkap shingla gasat dat ai re. Gasat gala byin ai ten Myen hpyen gumshem dap ni  makau grup yin de laknak kaji, kaba gap bang ai lam ni mung nga ai.
Dai Myen hpyen gumshem hpung ni shana de hkying (1:00) aten daram hta Lawa Na Yang pa kaw wa du nna Gum Di hkaraw maga de laknak kaba gap bang ai,laknak kaba si mare shingdu maga de wa hkrat kapaw ai raitim mung mungshawa hkra hkala hkrum ai lam gaw n nga lam ginra masha ni kaw na chye lu ai.
Danai Lido lam mayan kaw Myen hpyen gumshem dap ni hpyen shamu shamawt hkawm ai lam ding yang galaw nga ai re majaw jahkring hkring byin ai re.