text:
Tsin yam rung hta e ndai zawn
click and see below movie
http://www.youtube.com/watch?v=PI96it5u2pQ
Malaysia mungdan Kualalumpur e nga ai UNHCR tsinyam rung hta ndai zawn shani shagu masha hpring chyat re.Jinghpaw wunpawng myu shani mung lawlaw rai nga ma ai.Chin.kachin,kayin,mon,Arakan,burmese,Indo Ache,Pakistan,bangalar hte kaga mung dan ni mung lawm ai lam chye lu ai.
alaysia mungdan du wunpawng myu sha yawng gaw 2000 ram du sai.UN masat hkrum ai gaw 300 ram re.Resgister lu yawng gaw 700 ram rai ang sai.ngam ai hkying myi jan gaw ndai zawn naw shakut nga ma ai.
Malaysia UNHCR gaw yaten masha nnan new registration hkap la ai lam hpe jahkring tawn ai re.
K.D.O. Malaysia Kachin
Mungdan shagu na laika ni hpe ndai kaw hti yu ga.
http://kachinmail.blogspot.com/ (mail-laika ngau )
http://groups.google.com.my/group/world-kachin-org
Lahta na laika hpe Kachin Development Organization (KDO) a gawng malai hku nna, ngai Tangbau Kam Li kawn htang shana sang lang dat nngai law.
01.09.2003 hta myu tsaw mung tsaw myit rawng ai masha marai 7 gaw Malaysia mungdan hta du nga ai Jinghpaw wunpawng myu sha ni hpe myu sha lam yan hta woi awn gahkyin gumdin na matu lawu de na lam ni hte hpaw ninghtan hpang wa sai rai.
1) Jinghpaw wunpawng myu sha ni myit hkrum mang rum gahkyin gumdin let, rawt jat galu kaba wa na matu;
2) Myu, htunghking hte laili laika hpe makawp maga let, gaw sharawt madi shadaw na matu;
3) Myu sha ni a hkrat sum nga ai, Shinggyim ahkaw ahkang(Human Rights) hpe hkam sha ging ai ahkaw ahkang tsep kawp lu la wa na matu;
4) Ru yak tsin yam hkrum (Kaji dik) ai ni hpe dang di dang dep ai daram garum madi shadaw na matu;
Hpaw ninghtan hpang ai hte yak hkak lam law law hkrum ai hpe chye lu ga ai ( e.g Ningbaw ningla daw ni rim hkrum nna camp de du mat ai hpang, KDO ngu ai mying, mat mat na daram re mat wa ai). Malaysia mungdan kaw, myu sha magam bungli galaw na matu gaw shim lam ahkyak dik re hpe mu chye lu wa ai majaw, UNHCR rung de maju jung matut mahkai let, myu sha ni hpe makawp maga na matu lajang wa ai rai nga ai. Shawng daw de UNHCR lek mat gaw mai gan mungdan sa na matu re ngu ai hpe gadai mung nchye na ma ai. Malaysia mungdan kaw Pyada(Police) ni a lata kaw na lawt lu ai ngu ai daram sha chye na ma ai.
Shawng daw de UNHCR hku nna, Kachin ngu ai hpe masat masa galaw let, lani mi hta masha marai 2 hpe hkap la ya ma tim, yawng shang lawm ai lam gawng kya ai a jaw e, ndai ahkaw ahkang hkrat sum mat saga ai.
2005 ning, UNHCR rung kaw na masha nnan hkap la ai lam pat mat ai kaw na gaw, Malaysia du J.W myu sha ni a zim lum ai lam yawm mat ai hpe mu lu nga ai. Anhte yawng a matu shim lam lu na lam nnga mat ai zawn re nna, tinang a bungli kaw sha shim lam a matu, makoi rawng ra mat ai zawn she rai mat ai.
15.01.2006 hta KDO mu gun ning nan ni hpe kalang bai lata satsam saga ai. 01.03.06 hta KDO rung hte tsin yam ginra hpe, wuhpung hta Ja gumhpraw lap mi pi nnga tim, nawku hpung hkan na hkoi shap let, shagrin la lu saga ai. Yawng rau jawm hkrum zup na shara (centre) langai hte machyi makaw, bungli nlu re nna nga shara yak hkak ai ni a, jahkring mi hkring sa ai shara mung tai wa sai.
Lahta na daw gaw KDO labau kadun mi rai nga ai.
Hpa majaw hpu nau Hkang ni UNHCR de maju jung ai hpe shawng maram yu ga. Mungkan hta "Chin" ngu ai hpe chye na matu magam bungli galaw nga ai masha kaba lachyawk mi sha rai nga ai. Shanhte a masing jahkrat da ai hte galoi mung a tsun nga ai ga langai mi gaw," Anhte gaw ya prat Lak nak lang nna mungdan lu na nre sai; hpaji chye yang she hpaji hte lu hkra shakut la na re; Myen marai 10 hpaji chye yang, Chin marai 10 hpaji chye ra ai," ngu ai shaning ladaw galu masing (long term planning)re nga ai. Re yang, masha wu nawng wu wa hpe hpaji shakung ya na matu gaw, Myen mung kaw nmai byin ai; dai majaw galu kaba taw nga sai mai gan mungdan de a loi sha, Ja gumhpraw nau nma ra ai sha, masha wu nawng wu wa hpe mung lu pru shale na matu, UNHCR lam sha nga ai hpe maram lu ma ai. Thailand kaw gaw Karen hte Karenni ni hpe sha lak san ahkaw ahkang jaw ai majaw, Hkang ni hku nna, Malaysia hpe maju jung wa ai lam mung rai nga ai.
Anhte buga hte masa lam ni hpe bai yu yu ga. Lak nak wu hpung ni mung gap hkat jahkring sai. Myen wa mung Jinghpaw mung hta n gun grau shadat wa nga ai. Miwa mung htu shang wa nga sai. Sut masa hpe myen wa hte Miwa jawm jum kau wa nga ai. Politics expert ni hku nna, KIA/ KIO gaw shaning 15 ram hta mat mat wa na lam nga ai ngu maram ma ai. Gara hku? Hkap la ai nhkap la ai gaw hpang de she re na re; raitim, ndai madang de gaw J.W myu sha langai hku nna, gara hku mung n kam byin wa shangun nngai. Re yang anhte ni hku nna hpa mai galaw na ta?
Anhte Jinghpaw wunpawng myu sha ni gaw, myu tsaw mung tsaw myit rawng nga ai ni chyu sha re. Raitim, Myen wa hpe nlu dang manga hkraw nga ai. Dai hpe yu yang, Myen wa jaw ai hpaji hte sha gaw, gara hku mung mungdan lu na lam nnga nga ai. Anhte a hpaji ninghkring ni hpe mung, mayun gap sat kau ma ai lam ni chyu re. Dai majaw marai 1, 2 sha hpaji chye yang nmai sai. Yawng ngu na daram chye ra na re.
Mungdan(Kachinland) nmat na matu Lak nak wuhpung hte masha n gun nkau mi sin nga ra na re. Maigan kaw du nga ai ni gaw, galu kaba taw nga sai mungdan ni a, hpaji masa hka ja let, ndai mungdan hpe bai lu la hkra, mungkan madang hku bungli galaw sa wa ra na re. Ndai hpaji la na lam hta Malaysia mungdan hpe ngai ntsun mayu nngai.
Mayam ni zawn Malaysia mungdan kaw magam bungli galaw nga ai Jinghpaw wunpawng myu sha ni hpe sa du gawan yu marit. Malaysia mungdan kaw na buga de bai ginhtang wa let, buga kaw galaw lu galaw sha nga ai masha gade wa dang nga a ta? Shaning 10 jan nga yu sai masha ni a prat hpe yu dat ai hte chye lu nga ai.
Dai majaw Malaysia du nga ai J.W myu sha ni a matu lam masum sha nga ai;
1) Buga de bai wa na;
2) Malaysia mungdan kaw bungli galaw let nga nga na;
3) Mai gan mungdan le na;
Ndai hte kaw na anhte a matu gara wa mahtang kaja htum re na hpe myit yu ga.
Buga wa yang hpa galaw na myit a ta? Shawng nmyit yu na gaw hpa hpe mung ndaw dan ga. Malaysia mungdan hta ya ten, Asuya kawn tara n shang nga nga ai ni hpe lani hte lani grau grau shagyip shagyeng wa sai. Rim hkrum yang, Ri Dam hkrum sha na re. Muslim mungdan langai re hpe mung dum ga. Re yang, hpang jahtum langai sha anhte a matu lam kaja hte byin mai ai masa lam ni nga nga ai hpe mu lu ai.
Malaysia kaw Jinghpaw wunpawng myusha ni 2000 dang nga na re hpe maram lu ga ai. Law malawng gaw ramma pan ni re ma ai. Ndai n gun hpe lang let maigan mungdan hta myu sha magam bungli galaw na matu kaja dik ai hpe hkam la lu ai. Raitim, ndai masha ni hpe loi naw shakung jahpan ya ra na re. Yawng a matu myit yang gaw, UNHCR lam langai sha mu lu nga ai.
Masha yawng myit ai lam madung langai nnga yang myit hkrum ai lam nmai lu ai. Malaysia du J.W myu sha ni yawng gaw UNHCR myit mada ai hta bung nga ma ai. De a majaw KDO mung yawng hpe gahkyin gumdin mayu yang UNHCR lam hpe nmai yit kau na re.
Putao, Myitkyina, Hugawng, Man Maw, Sam mung kaw nga nga ai J.W myu sha ni gara hku myit hkrum ai lam lu na ta? Myit masa lam gaw langai hte langai bung nga ma ni? Malaysia mungdan hta dai shara ni hkan na masha hkum sum hpa du nga ma ai. KDO rung hta J.W myu lakung kru a ga shaga mai ai shara re nga ai. Magam gun ni yawng gaw, J.W Myu lakung kru a saidaw saichyen ni rai nga ma ai.KIA ,NDAK,KDA hpyen ma dingsa ni ndai mungdan hta du nga ma ai. Ndai mungdan hta anhte ni myit hkrum ai lam n lu yang gara shara hta lu na ta? De a majaw KDO gaw UNHCR hpe grau maju jung ai.
2,000 ngu ai masha n gun gaw, 1,000,000 mi ngu ai masha hte shing daw yang hpa nrai nga ai. Raitim, ndai masha ni gaw hpang de myu a matu akyu rawng ai masha ni byin tai ra nga ai. UNHCR kaw tang shawn ai anhte a case ni yawng gaw, Buga hta kaja wa byin nga ai lam ni sha re nga ai. Anhte myu sha gara lak nak lang wuhpung hpe mung hkra ai lam nnga ga ai.Buga na ni shanhte kata byin nga ai masa lam ni hpe mungkan de nlu tsun tim, Malaysia du J.W myu sha ni kawn, gawng malai tai let mungkan de tang shana ai lam re ngu hkam la ai. Jinghpaw mung hta byin nga ai ni hpe, J.W myu sha ni ntang shawn yang, gadai tang shawn na ta?
Maigan de yawng sa ga ngu ai hpe anhte KDO mu gun ni mung nhkap la ga ai. Raitim, maigan mungdan ni hta anhte masha ni nga nan nga ra ai. Ya ten, UNHCR rung hta, tinang a Kanu Kawa, Kahpu Kanau, Ningrum ningtau bang la ai hpe pat hkum wa ma sai. Ndai hpe chye na na matu tsun shana ai lam sha re nga ai.
Laga myu sha ni marai 1000 mi maigan du tim, marai 50 dang sha myu sha bungli galaw yang galaw na ma ai. Anhte myu sha ni marai 100 du yang marai 80 gaw myu sha magam bungli galaw na re. Dai zawn byin tai wa hkra KDO hta lit nga ai. Lit nga ai zawn ya ten, J.W myu sha ni shanu nga ai nta shagu hta KDO mu gun ni sa du let sang lang dan nga ga ai.
Ga malai langai nga ai; " Hpaji tam yang, maw hpyi zawn re u" da. Kaja wa myu sha ni kunghpan wa na, maigan mungdan du let hpaji hka ja wa lu na, hpang de myu hte mungdan a matu akyu rawng na she re yang, KDO gaw UNHCR hpe madung dat na sha re nga ai. KDO a laning mi galaw mat wa ai hte awng dang mat wa ai lam ni hpe chye mayu ai lam nga wa yang email hte kahtap san wa marit.
Yawng a ntsa e, K.K kaw na ngwi pyaw ai hte shaman chyeju gaw tut anga nga u ga law.
Myu sha lam hta,
Tangbau Kam Li
Ningbaw
KDO-Malaysia
Phone : (+603) 2145 0430
Myen mung masha ni tsin yam rung shawng hta n gun madun..
UNHCR-Malaysia a, mai gan mungdan de masha sa ai lam (Resettlement program) hta Myenmar muslim hte Rohingya ni hpe n shalawm ya ai hta sha n ga, UNHCR rung kaw mung Hkang(Chin) myu masha ni hpe sha lak san ahkaw ahkang jaw ai a majaw, dai ni 09.04.07 jahpawt hkying 10:00am daram hta,Malaysia mungdan UNHCR rung de Myenmung masha RUHINGJA ni N gun madun ninghkap ai lam galaw ai hpe chye lu ga ai.
Ndai zawn UNHCR rung de n gun madun ai hpung ni hta, bawm lawm yang lawm na re, nga ai shiga na lu ai majaw, Malaysia Balik dap na Balik 100 jan hpe shim lam a matu UNHCR rung ting hpe wang shing grup sin tawn shangun da ai lam chye lu ai.
N gun madun hpung ni gaw minit 30 ram na hkra sa jahtau marawn nna bra mat ai lam chye lu ga ai.Ndai lamang hta woi awn galaw ai ningbaw ni gaw UNHCR rung kaw na,lai wa sai bat hta sha, Bungli shale kau ai Interpreter langai hte, 2006 ning hta shale kau hkrum ai interpreter langai ni re ai lam chye lu ga ai.
Malaysia UNHCR rung shawng kaw n gun madun ai lam gaw, ndai kalang hte nga yang lahkawng lang re sai lam chye lu ga ai.
Asak 16 ning re shadang sha hpe Rela Balik ni rimmat wa More options
Mungdan shagu du nga ai J.W myu sha sai daw sai chyen ni hpang de Malaysia kaw byin nga ai shi ga hpe shana dat ga ai law.
Anhte a Jinghpaw wunpawng myu shadang sha ( Asak 16 ning re) ma langai gaw, mani (04/04/07) na ahkying aten hta e, hkrap ngu hkrap ngoi let, Police Lorry car kaw lawm mat wa ai hpe chye lu ga ai.
04/04/07, Jahpawt hkying 10:00am, Pudu gat kata e, Police hte Rela ngu ai volunteer marai 100 jan dang gaw, gat hpe wang tawn nna, masha yawng hpe passport (shr) IC hpyi san ai lam galaw ma ai. Tara nshang nga nga ai ni hte, UNHCR madi shadaw laika hte nga nga ai ni yawng hpe gaw rim mat wa ai lam chye lu ga ai.
Anhte a J.W shadang sha wa gaw manang langai hte jahpawt gat sa ai kaw, rim hkrum mat wa ai rai nga ai. Shadang sha gaw UNHCR laika pa hpe lang da ai rai nga tim, Malaysia Asuya kawn, refugee hpe masat masa n galaw ai nga, ndau shana ai hte maren, UNHCR laika pa hte nga nga ai ni yawng hpe rim nga ai lam re nga ai.
Shadang sha gaw shana daw hkying 07:00pm hta, Rela Office rung kaw nna Lenggeng Camp de sa kau hkrum sai rai nga ai.
Malaysia mungdan gaw, 1951 ning Refugee convention kaw sign htu ai lam nnga tim,Rights of Child ngu ai ga baw hta sign htu da ai rai nga ai. Ya na zawn asak nhpring shi ai masha ni hpe htawng, camp hkan rim rawng bang ai lam gaw, Human Rights hpe n hkung ga ai lam rai nga ai.
Dai majaw mungdan shagu du nga ai anhte a Jinghpaw wunpawng myu sha ni hpe lawu na hkring dat ni hpang de, Malaysia kaw nga nga ai Myen mungdan kaw na refugee ni hpe shinggyim masha shada tsawra myit hte matsan dum lama na matu, laika bang hpyi shawn ai lam galaw wa na hpe saw lajin dat ga ai law.
Myu sha lam hta,
Kam Li KDO-Malaysia


c: text/html

text:
Kani nanghpam hpe “Hpyen Madung” hku gasat shamyit sana, KIO ndau
- In Sawk Madun Laika
- Last Updated on 11 October 2010
- By KNG
- Hits: 2770
Jinghpaw mungdaw kata, kani nanghpam galaw shapraw, dut mari, shalai shalen ya, hpaga galaw ai ni hte, lusha, htu marawp ai yawng hpe, ndai bat hpang Manga ya, October 15 ya shani hpe hpang jahtum tawn nna tsepkawp hkum pat dat sai lam, ndau hta sadi jaw tawn ai.
Dai hpang, tara lale ai kadai hpe raitim, mying jahpan hta, hkan rim la ai ni galaw nna, tawt lai ai mara hta hkan nna, tsaw dik madang du hkra, ahkyak la je yang na re lam, KIO, Kani Nanghpam Pat Jasan Komiti a malawm, komiti a gawng malai ga tsun shaga na ahkang lu ai, Dukaba Naw Bu tsun ai.
Ya na zawn kani nanghpam pat jasan bungli galaw sa wa ai hta, kadai hpe myiman lata na n re sha, shawng n’nan mung, tinang KIO uphkang ginra hta shawng galaw nhtawm, hpang e Myen uphkang ai mare kaba ni de maden wa na masing re lam chye lu ai.
Dukaba Naw Bu ning nga KNG de tsun wa ai, “Anhte gaw kani nanghpam majan gasat na masing n’nan hpe hpaw dat ai re. Kani nanghpam gaw, anhte Jinghpaw Wunpawng amyusha ni hte shinggyim masha yawng a hpyen madung re.”
Ndai kani nanghpam pat jasan masing hpe, KIA Dap Awn Daju (C.S), Du Daju Gunhtang Gam Shawng, nan woi awn sa wa na rai nga ai.
Dap Awn Daju gaw, lai wa sai 1990 ning, shi dap 6 a dap up galaw nga ai ten, Hpakan Uru Sengmaw Ga e kani ya hte, kani nanghpam dut hpaga galaw ai kadai hpe n lata, lahta na matsun hte maren, dingren shatsap tawn nhtawm, sinat gap sat ai madang du hkra, ja ja ahkyak la wa sai re.
Ya kalang bai, Jinghpaw mungdaw e kani nanghpam hpe ja ja pat hkum ra sai aten du wa ai majaw, malawm-10 Ginjaw Kani Nanghpam Pat Jasan Komiti gaw, Dukaba Gam Shawng hpe, komiti hpe woi ningbaw na matu, lai wa sai September 28 ya shani, lit shatsam dat ai re lam, komiti salang ni tsun ai.
Komiti ningbaw lit shatsam hkrum ai hpang shani hta nan, Dukaba Gam Shawng gaw, “Jinghpaw mungdaw Myen hpyen wa a kani katsi majan hkrum nga ai lam hte, dai hpe gasat sa wa na lam” hpe mungshawa 600 jan hpe Laiza daju e sanglang dan wa sai.
Dukaba Naw Bu tsun ai hta, 1990-1994 ning laman KIO a kani nanghpam pat jasan masing awngdang sai raitim, 1994 ning hta, KIO gaw Myen hpyen asuya hte simsa lam la ai majaw, dai hpang kani nanghpam mi na hta grau bai law wa ai re, nga ai.
Shi matut nna, simsa lam la da ai ten hta, KIO mung, buga gaw sharawt bungli hpe madung dat mat ai majaw, kani nanghpam hpe tara nga tim, tang du hkra n lu pat jasan mat ai re, nga ai.
Lai sai September 19 ya hta, Lahta Sam mung e daju ai, KIA Dapba 4 gaw, tinang gaiwang kata Myen hpyen asuya madi shadaw ai, N’gawn hpyen hpung ni, lagu galaw nga ai, kani hpraw shadu dabang langai hpe, mu tam nna wan nat jahten kau sai re.
Ya ten, KIO/KIA masha ni, Myen uphkang ginra de pru hkawm na pat hkum hkrum nga ai ten, ndai kani nanghpam pat jasan masing galaw wa ai re.
Jinghpaw ramma hte Myen a kani katsi majan
1994 ning a hpang kaw nna, kani nanghpam a tsinyam hpe Jinghpaw mungdaw kata, grau nna Jinghpaw amyusha ni madung hkrum nga sai. Hpa majaw nga yang, kani chyang, kani hpraw hte Yama snr amphetamine hte kaga nanghpam tsi ni hkum hkra hpe aloi ali hte lu mai ai majaw re.
Ndai kani nanghpawm tsi ni hpe, asuya laika sharin jawng ni, dakkasu jawng ni, mare kaba jut shara shagu ni hta aloi ali lu mai nga ai.
Dukaba Naw Bu tsun ai hta, ya ten Jinghpaw ramma a tsalam shadang 60 kawn 70 gaw kani nanghpam n law htum, amyu mi hpe lu sha taw ai hte, de a majaw dinghku kata, wuhpung wuhpawng kata manghkang ni byin shangun nga ai re, nga ai.
Myitkyina dakkasu kaw gaw, jawng num jawng la ni kani htu ngut jang, kabai kau ai tsi samit ni bang na laksan maza pung ni hpe, French mungdan daju, asuya n re ai wuhpung (NGO) Medicine du Monde (MDM snr Doctors of the World) kawn alak mi tawn da ya ai hpe, KNG a 2009 ning sumtang laika hta sawk madun sai.
Bai, Jinghpaw mungdaw kata na mare daju ni rai nga ai, Myitkyina, Waimaw, Mugawng, Manmaw hte Hpakan hkan e mung, maigan NGO ni rai nga ai, MDM, Holland mungdan daju Artsen Zonder Grenzen (AZG snr Doctors Without Border) ni gaw, tsi htu samit ni hte syringe ni hpe, sai lam kata kani htu ai ni hte, HIV ana kap ai kani ya ni hpe, majoi gam jaw nga ai re.
2004 hta, KIO gaw, Education and Economy Development for Youth (EEDY) hpe hpaw nna, Jinghpaw ramma ni hpe, tinang a labau hte mungmasa sharin ya ai lamang galaw hpang sai hte, dai hpe Myen tai hpyen wa n ra ai majaw, Jinghpaw ramma ni hpe kani hte shamyit masing galaw dat ai re lam, Dukaba Naw Bu tsun ai.
KIO hte kani nanghpam pat jasan labau
KIO gaw, lai wa sai 1961 ning kawn kani hkawn (tax) tara shang hta wa ai gaw, 1990 ning Ningbaw kaba dingsa Maran Brang Seng a mungkan de “Opium Free Kachin State--- Kani San Ai Jinghpaw Mungdaw” ngu ndau dat ai aten du hkra re. Ndau a hpang, KIO gaw, grau nna Jinghpaw mungdaw kata kani nanghpam hpe laja lana pat hkum wa sai re.
Shawng e 1964 ning hta, KIO gaw, kani pat hkum masing hpang dat sai raitim, dai ten Myen hpyen asuya hte byin ai, dinghku majan hpe madung dat ra ai majaw, kani pat hkum masing n-awngdang mat ai lam, KIO salang ni tsun ai.
Dai hpang, 1991 ning, April 15 ya hta gaw, Wunpawng Mungdan Shanglawt Kongsi (KIC) gaw kani tsepkawp pat jasan tara hpe jahkrat dat sai. Dai tara hte maren, kani nanghpam hpe pat jasan sa wa ai raitim, 1994 ning hta Myen hte gap hkat jahkring ai majaw, hpang daw de kani pat jasan masing n-gun kya mat ai lam, KIO salang ni tsun nga ai.
2002-2004 laman, KIO gaw, Myen hpyen asuya hte jawm pawng nna, Waimaw ginwang kata, “Labu Pan Kani Pat Jasan Masing” gabaw hte buga masha ni a kani yi ni dan jahten kau ai lam ni hpe, galaw wa sai re.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mayam ni gaw kadai lit la ya na la, Madu ni gaw yu nna lit chye la
- In Ningmu
- Last Updated on 06 September 2010
- By Hkahku Gam
- Hits: 3532
“Kadai tsap ya na?” ngu ai aga hpe kadai mung hkam la ai lam amyu myu hte daini J.W sha ni a n-gup hta atsun nga ai. Masha pang shagu tsun ra nga ai ‘ga si’ langai mung rai nga ai.
Mahkawn ni hta mung “kadai tsap ya na?, kadai kadai tsap ya na?, kadai hpe kam nga na?, kadai lit la na?, kadai woi na?, kadai gun hpai na?, lit lu ai shagan ni e …” nga nna, yawn, madai, hkrap let kamhpa na masha langai ngai hpe tam nga ai gaw shaning 20 ning daram rai nga sai.
Ndai gaw marai langai ngai, wuhpung langai ngai, ningbaw langai ngai, ramma ni hpe anhte a shawnglam kum la n kaja nga ai majaw lak lai ai hku nna shadum jahprang ai ahkyak dik ai aga hte nsen langai rai nga ai. Dai ni anhte a wuhpawng hta lit la ra ai, woi awn ra ai, tsap ya ra ai lam ni hpe gaw yawng grai hprang nga saga ai. Tinang gaw kaning mi rai nga tim, anhte a shawnglam maka n tsawm nga ai hpe gaw yawng grai myit hkra ai hte shada shadum nga hkat nga saga ai. Anhte hte ningrai dai lit la tsap ya na wa hpe, aten, ja gum hpraw, asak aprat arang kaba bang nna tam nga saga ai.
Daini mung, Myen Mungdan kata gumshem hpyen asuya ya gaw shanhte myit ra ka da ai mungdan a Ninghpawt Ninghpang Gawda ai Tara Kanu hpe lai ladat amyu myu hte lai wa sai May 10 - 24 ya du hkra galaw ai Referendum hta shawa madi shadaw ai ‘Jaw mahkret’ 92.4 % hte dang la sai nga, ndau wa sai.
Matut manoi, NLD a 1990 ning na ra-lata-poi dang ai mahtai hpe mung tara shang ninghkap shaprai shamyit wa sai re. Lai wa sai aten gaw ading tawk ningrai ninghkap ai lam n nga ai raitim, ya gaw asuya nan tara shang ndau ai lam galaw nga sai. Shingrai 2010 ning na matu ra-lata-poi kaba galaw na shajin nga sai.
Rai yang, hpa mi nga tim Myen mung shawa gaw tinang hpe prat tup sat, nat, shamyit, zingri, damya mya nga ai hpyen asuya asak galu na hpe kalang lata jawm madi shadaw dat ai masa rai mat ai. Ndai aten UN salang Ibrahim Gambari tsun ai ga hpe myit dum yang mai nga ai. Shi tsun ai, “Hpyen asuya gaw shi a hkrunlam shi hkawm nga sai. Shingrai Myen mung ngwi pyaw wa lu na matu gaw mungdan mungchying sha ni a lata hta sha rai nga sai”, nga ai.
Daini J.W sha ni kadai hpe kam na? Langai ngai wa woi na? Sa hkyela na? Lit la ya na? Galaw ya na? hpe chyu sha kam let ala nga ai anhte Bum Nga Masha ni a matu gaw ‘Mayam’ bai tai na lam chyu sha n rai i? Shing n rai nhpa galaw na? Nang, Ngai, yawng myit daw dan nna asak hkrung nga na daini na ‘labau leng’ gaw aga shaga nga sai. Kadai mung lit n kam la, mu n galaw, n chye ai wa hpe hkrai kam nga ai gaw, madang nga, sari nga, galaw ang ai amu rai kun? Rai yang gaw, galaw ai ni kaw madaw hkan na rai kun?
Amu n sim n sa galaw ai gaw manam, chyasam hte hpyen gumshem ni she rai nga ai. Rai yang, anhte J.W shani ndai Mungdan Madu ni kaja wa ju majat prat janat shanhte a mayam tai hkam sana kun? Hpa mi nga tim shani shagu na Nang, Ngai galaw ai, hkamla ai, tsun shaga ai lai ni gaw ‘Mayam tai na hte Madu Magam maka’ hpe shadan dan nga ai re.
Nang, Ngai kaning rai myit daw dan lu na, shinggyim masha langai asak hkrung nga pra ai lai jasat hpe htawng madun dan dat ai. Anhte Bum masha ni daini du hkra tinang nan woi nna padang woi dip ai n nga ga ai. Mungkan majan I hte II, bai, Myenmung shalawt majan ni hta kaga ni woi awn ai npu e padang dip lu ai she re.
Anhte a hpyendap hpaw nna Shanglawt majan woi hpaw wa sai raitim daini du hkra shanglawt woi la ai mi n nga shi ai. Daini anhte a hpyendap ni grai myit yu ra sai. Hparai nga yang, anhte a hpyendap ni daini shada hpai hka madi hkat ra nga ai aten hta nga ai re.
Hpyendap hpaw nna Mungdan a padang woi dip ai gaw mungkan hta grai taw ai hpe dum ra ai. Hpyendap hpaw nna hpyen shalaw la ai, asak sum ai, mungdan woi shamat ai she grau law nga ai. Raitim, hpyendap hpaw nna mungdan lu de ai ni gaw tengman ai mungmasa yaw shada lam masing lam masa hte hkrak dai mungshawa a ara hta woi gaw de ai ni rai ma ai.
Daini Nipaw (Nepal) mungdan na Maw (Maos) Kummyunit Rawtmalan Hpyendap ni daini Nipaw Asuya Rapdaw e htam mali hta htam masum (¾) shara lu ai hte asuya rai mat wa sai. Dai hpyendap gaw tengman ai mungmasa lam hte shawa ara hte maren jasat ai n rai yang dai hpyendap a majaw mungdan pyi shamat kau wa na re.
Tengman ai mungmasa hte shawa ara yaw shada lam n lawm ai sha myit rawt nna, myu tsaw nna, dangdi nna, gumhpraw lu nna majoi hpyendap gaw n hpaw saga. Ndai lam hpe anhte ningbaw ningla ni, dapshawa ni hte mungshawa ni atsawm myit yu nna she galaw ga. Tinang nan n lu lit la woi awn ai sha langai ngai hpe shamyet nna kam nna ‘hpyen mungmasa’ gaw n galaw saga.
Daini anhte mungshawa ni mung kaning rai asak hkrung na... shada manawn hkat, hkrit, si hkrit nna sha gaw asak n hkrung saga. Daini asak kaba nga sai ni malawng chyawm gaw tinang a lit hpe koi nna, hprawng nna, manawn nna sha, asak hkrung, tinang a hpaji, sutgan, arawng aya hpe makawp maga let sha nga nga sai hpe sak ram ni e dum nga ga.
Shanglawt (KIO) Du kaba Seng Hpung, Myitkyina Laisin (Liaison) Rung e tsun wa sai, “Ramma ni e nanhte gaw ndai mungdan maza rai mat tim, dai hpe manu dan kaja wa hkra galaw ai Shawnglam a ‘Madu’ ni rai ra ai,” nga ai. Anhte a mungdan grin nga na gaw KIO/A ningbaw ningla ni, Hkristian Hpung ningbaw ningla ni hte myusha ningbaw ningla ni hta n re. Nanhte ram ni a lata hta sha nan rai nga sai majaw dai hpe shajin let lam shagu hta shajin nga nga na hpe shi grai myit n gut ai hte tsun wa sai.
Ndai mungdan grin na n grin na, anhte J.W amyusha ni grin na n grin na daini asak ram ban pra mungchying shawa ni a lata hta chyu sha rai nga sai law. Kadai hpe naw anhte kamhpa nga ra na rai kun?
Lai wa sai Shanglawt lawt hpang wa ai aten kaw nna anhte mungshawa ni KIO/A gaw J.W myu, J.W mungdan ting a matu gasat padang dip kau nhtawn mungdan woi de na hku sha yawng hpe chye tawn shangun ai majaw, dai hku sha mu mada ai gaw daini du hkra rai nga ai.
Dai hku nna shawa gaw KIO/A ni galoi majan gasat nna mungdan woi de de nga ala ai wa, du gaw dawng hku she galu mat nga sai re. Shanhte hpe kam ai gaw Karai Kasang a lawu hprut hku nna re. Shatan ya na pyi n ra wa sai re. Ndai jasat hpe maga mi hku yu dat ga nga yang, ‘manang wa a ladi hte nsa sa ai jasat’ she rai nga ai.
Manang wa katut sha u ga tinnang gaw mungdan pyaw yang shara kaja la nna ka na nga ai hkrai she rai mat wa sai. Shingrai, Shanglawt hprawng ai gaw hprawng rai Kanu Mungdan kawn lawu ga maigan ga de chyu n gaw htawt yan yu mat ai gaw daini du hkra rai nga ai.
Daini chyawm gaw, mungshawa ni e anhte Karai Kasang a lawu hprut kam ai KIO/A ni she Myen hpyen asuya hta ni hta na asak galu na lam pahkam hkam ya ai, Mungdan Gawda Tara (constitution) woi ka, referendum woi galaw nna, ra-lata-poi a matu mung shajin nga sai re.
Ndai lam mahkra gaw anhte mungshawa ni anhte a kashu kasha ni hpe n chye sharin ai majaw katut sha ai amu rai sai. Kanu kawa tai atsawm lam madun sharin na malai, ‘ma hkawng a ga’ madat hkrai madat ai majaw, daini chyawm gaw ‘hkyedan lagu ai gaida kasha gaw kanu hpe na kawa di kau ai maumwi zawn’ anhte hkrum sha nga nga sai law. ‘Kasha mung si ari, kanu mung tsin-yam kaba hkrum sha nga ai ladaw’ rai nga ai.
Dai majaw, KIO/A hpe chyu sha kam nna tinang a lit hpe n galaw ai, tinang a lit hpe koi ai, manang wa hpe hpya sha ai, lit la na hkrit ai kaya kahpa Kanu Kawa n tai ging ai mayam amu she rai sai.
Ndai zawn re ai ‘Mungmasa Manaw Mahkret Lahkawng’ mala hka nga ai hpe kadai mung n dum ai sha shada lit hprai hkat nna anhte J.W sha ni ‘breng bru breng tang’ nga shalai kau ai wa prat ban 2, 3 rai nga sai.
Daini mung kanu kawa tai ging ai asak kung ni tinggyeng hkrai galaw mat sai majaw, Kanu Kawa jasat hte myit rawng ai ni myit galu kaba ai hte tinang a kashu kasha hpyendap ni hpe tengman ai hkrunlam de woi wa nga ga. Mungmasa rawtmalan magam gaw J.W shawa yawng a amu re hpe dum nga let hpyendap gaw dai amu a daw chyen langai rai nga nna shi a shara hta ahkyak dik rai nga ai hpe tut lam madun nga na, rai nga ai.
Hpyendap hpe anhte J.W amyusha yawng a asak, shimlam hte shawnglam hku nna kadai mung n kabai ap ga. Kanu kawa hte kashu kasha lapran shimlam madaw jaw hkat na rai nga ai. Nu wa ni e hpyendap hpe chyu sha kam nna mungdan n de ga. Dai mungdan hpe mungshawa ni madaw de ai kaw ra ai hta hkan nna shanglawm shangun ga.
Daini anhte J.W sha ni mayam naw tai na nga yang mung anhte hpa n daw dan ra ai, prat hta hkan nna manu ai hku nna ‘wo kap le kap, ndai zawn zawn, wo ra zawn zawn, kai lang de mung n kap, kai htum de mung n kap’ rai nna, asak hkrung wa na sha re.
Myen du kaba (general) Ne Win tsun ai ga gaw, “Hkrum ai masha hte htuk hkra kanawn (Pawng) u!” nga ai rai nga ai. Shi a asak hkrunglam hpe mung myit yu mai nga ai.
Ya pyi anhte moi grai myit san seng ai, kang ka ai, shakut shaja, marai rawng, masu magaw n nga ai, share shagan ai nga, J.W sha ni wa hkrup mara sari sadang manu n dan ai hku she nga pra nga wa sai.
Tengman lam kaw n tsap ai sha jahtuk la, manu hkra galaw la, asuya hte pri nen na lam hpe baw chyu bang let sut hpaga lam, arawng aya hte ahkaw ahkang lam tam jawng nga saga ai. Anhte J.W ngu ai asai masha hkum hku nna sha myit ga nga yang gaw mai yang mai na re. Raitim, anhte J.W sha ni gaw ‘Asai Masha Hkum Amyu Langai’ hta sha n ga nna Karai Kasang hkyela ai, shachye shachyang ai hte shalawt ai amyu rai nga ai re majaw, anhte hkrup mara asak hkrung nga na gaw Karai Kasang n hkraw ai majaw n mai na re.
Myen gumshem hpyen hte gaw lu jaw yang, shapyaw ya lu yang gaw jahtuk la mai na re. Raitim Karai Kasang hte gaw jahtuk la mai na n re. Myen hpyen asuya hpe hkrit nna asak hkrung nga na kun? Karai Kasang hpe hkrit nna asak hkrung nga na kun?
Karai Kasang a amyu J.W sha ni e daini jang, ya jang, daw dan la ga! Hkrit nna gaw asak n hkrung nga ga. Raitim, Myen gumshem hpyen asuya hpe n re, anhte hpe amyu shatai la ai Karai Kasang rai nga ai. Daini anhte Hkristan J.W sha ni wa Karai Kasang a ari hpe gaw n hkrit nna Myen hpyen asuya hpe gaw hkrit nna ya hte na referendum hta ‘jaw mahkret’ galaw wa sai.
Lawan, mungdan lu ging ai amyu, Karai Kasang hpe kam ai amyu anhte myit malai saga! N rai yang, anhte hta Karai Kasang ari kaning rai du wa na hpe kadai wa chye lu na ta? Nang la ma hkrit yang mung zim sha nga u, yawng hpe gaw hkum jahkrit hkawm.
Bai, anhte a asak hkrung lam hta hkrit nna ngut sai i? J.W myusha ni e n tara ai lam hpe gumlang ga. Raitim, Karai Kasang hpe gaw n gum lang ga. Anhte a shawnglam gaw Myen Gumshem a lata kaw n re. Karai Kasang a lata Shi hpe kam ai ningbaw ningla mungshawa ni a lata kaw sha nga nga ai hpe adum nga ga.
Bai, anhte a Hpung kanu kawa n kau mi tsun ai, “Asuya hpe n mai gumlang ai, hpa rai nga yang, manang ni gaw masing hte maren galaw nga ai she re,” nga ma ai. Kaja wa nga yang, tinang jaw dum ai hte hkam la ai masa hpe shadan dan ai gaw, kadai hpe raitim ninghkap, gumlang ai n re. Gumshem magam mi rai rai...Myen hpyen asuya mi rai rai.. dai gaw tinang a hkam la ai lam hpe shadan dan ai lam san san re.
Marai langai ngai a sharawng hkam la ai lam gaw dai wa a asak hkrung matut na lam hte matut nga ai re. Dai majaw referendum hta tinang ra ai hpe bang ai, ga shadawn— ding chyai (chyik chyai) me bang ai gaw, marai langai ngai snr. uhpung langai ngai hpe ninghkap ai ngu lachyum n re. Tinang ra sharawng ai lam hpe shadan dan ai sha re.
Dai hte maren, Gumrawng Gumtsa (democracy) hte de a ahkaw ahkang gaw masha wa jaw ai, pahkam hkam ka da ya ai majaw, referendum e ‘jaw mahkret’ law wa nna byin wa ai n re. Nang, Ngai mungchying shawa a myit masin kaw nna prut pru wa ai ‘shangai kaw nna lawm wa ai jasat’ sha rai nga ai.
Dai majaw, Myenmung democarcy ningbaw hpawmi Awng San Su Chyi hpe kam nna, asuya hpe hkrit nna, ‘jaw mahkret--right mark’ n di ging ai. Dai hte maren, gumshem asuya hpe n ju nna, ‘ding chyai mahkret—cross mark’ mung bang ai n byin ging ai. Kadai mung democracy hte shinggyim ahkaw ahkang a madu n re. Shabyin ya mung n mai ai. Tinang nan hkawn nna galaw ai, shadan dan ai jasat she rai nga ai.
Dai majaw, democracy hte shinggyim ahkaw ahkang lam hta tinang ra sharawng ai, hkamla ai hta tsap ai, shadan dan ai gaw tengman ai lam hta tsap ai jasat she re. Kadai hpe ninghkap gumlang ai mung n re. N hkru ai ni hpe pyi woi hkye la ai amu she re. Ndai gaw mungdan lu ging ai mungdan Madu ni a jasat re.
Daini raitim, hpyen asuya gaw shi galaw na amu hpe masing hte maren htum hkra galaw na sha re. Kadai hpyen gumshem asuya mungshawa hpe matsan dum ai n nga ga ai. Shanhte gaw Shawa hpe hkrit ai majaw shanhte a shimlam hpe si du hkra mahkawp maga wa na sha re. Shaloi mungsha wa ni yawng dai hpe hkrit nna anhte yawng prat tup jaw lup shanhte a mayam tai let Karai Kasang hpe du hkra anhte nyet kau sana i?
Dai rai mungshawa yawng Myen gumshem asuya hpe n ju n dawng nga na hpe hkrai bawnu hkyet hkra myit, kyin nga na malai, anhte yawng ‘jaw ai, tengman ai lam’ hta tsap sa wa na rai nga ai. Dai gaw tinang, tinang a amyu, mungdan asak hkrung matut nga lu na lam majing rai nga ai.
Anhte mungdan hta sanat mahku majan gaw gap hkap jahkring da sai raitim hpyendap hte mungshawa lapran na ‘mungshawa mungmasa democracy’ hte shinggyim ahkaw ahkang majan gaw ya she hpang wa nga ai re. Ndai gaw anhte a hpang jahtum gasat nga ra ai majan nan rai nga sai.
Ndai majan pa hta n sa sa ai masha kadai mung koi yen n mai ai. Tinang langai a sindan pa (me) nhpa bang na hpe tinang lit la ra ai. Kadai mi rai rai, gara kaw nga nga tinang a hkam la ai lam, me pa langai hte mungdan de ai magam hta hkrak n yit n hprai shanglawm ra ai.
Tinang a lit hpe dusat ni hpe n hpai ap ga! Tinang nan lit la wa saga! Nang hprai mat ai lit hpe lit la ya na kadai n nga ai hpe dum ga. Shanhte mayam ni tsun ai gaw, ‘kadai lit la na’ ngu ai hpe chyu sha tam nga ai raitim, anhte Madu ni gaw ‘Ngai, Anhte lit la gun hpai na n’ngai.’ Mayam maw lanyet kata Madu ni daw dan let jasat, ‘Madu Maka’ ka sa wa ga.


text:
Shiga
Myitkyina mare hta n-gun ja ai bawm bai kapaw
- Post 28 May 2012
- Last Updated on 28 May 2012
- By KNG
- Hits: 672
Jinghpaw mungdaw mare daju Myitkyina kaw May (28), dai jahpawt jau n-gun ja ai bawm langai bai kapaw wa sai lam, bawm nsen na ai buga masha ni tsun ai.
Bawm kapaw ai gaw jahpawt 6:30 a.m. daram hta rai nna, shara gaw Yuzana lawk, Shwi-Pyi-Tsan lusha seng makau kaw re lam, myi-chyaw-mu buga masha langai tsun ai.
Shi matut nna, “dai hpawt ngai lai wa ai shaloi kapaw ai re. Bawm n’sen a majaw nye makau na lai wa ai wa pyi kajawng na saike (cycle) galau mat ai” nga ai.
Ndai bawm a majaw hkra hkala hkrum ai masha n nga tim Shwi-Pyi-Tsan lusha seng nta na pat nkau mi ga gabrak mat ai lam, shi matut tsun ai.
Ndai bawm hpe kadai, gara wuhpung wuhpawng kapaw ai hpe n chye lu shi ai.
Raitim, bawm ngoi ai ten Myen hpyen mawdaw langai lai mat wa ai hpe mu ai lam, myi-chyaw-sakse langai tsun wa sai.
Maning June praw 9, Myen asuya hte KIO lapran majan bai byin wa ai kawn Myikyina mare daju kaw bawm kapaw lam ni jahkring hkring byin nga sai.
Dai re majaw ndai May shata praw kaw nna mungdaw Myen asuya gaw Myitkyina mare kaba a shimlam hpe grau shaja wa ai lam, buga nga masha ni tsun wa ai.
May 21 ya Myen-KIO salang ni simsa lam bai jahta na Htai mung kaw hkrum hkat ai hpang, ndai zawn Myitkyina bawm kapaw wa ai lam rai nga ai.


text:
Shiga
KIA gap ai Myen asuya gasat helicopter 1 hkrat, 3 mat
- Post 02 May 2012
- Last Updated on 02 May 2012
- By KNG
- Hits: 1501
Myen asuya dap hte Miwa ga jarit Pangwa kaw byin nga ai gasat poi hta, Myen hpyendap a gasat helicopter ni hpe KIA ni gap ai hta, 1 hkrat nna 3 gaw, shi a daju de n du mat taw nga ai lam, ndai lam chye ai kam ging ai shiga lawk tsun ai.
April 30, bat langai ya shani Myitkyina, Dingdung Daw Daju (M.P.Hk) na gasat helicopter 2 gaw Myen hpyendap npu Jarit Sin Dap (Border Guard Force) masat 1001 a daju, shawng de New Democratic Army-Kachin (NDA-K) a ginjaw Pangwa hpe wang tawn ai KIA hpyenla ni hpe sa jahtaw gap ai shaloi, gap hkrum ai lam re.
Helicopter lahkawng yan gap hkra ai shaloi, 1 gaw hkrat mat sai lam lu shateng tim kaga langai rai yang Myitkyina daju de n du, mat mat nga ai lam, Myen dap shiga lawk hku chye lu ai.
Bai nna mani May praw 1 hta mung Pangwa de Myitkyina kawn lung wa ai gasat helicopter 4 hpe tau hkap sin nga ai KIA hpyenla ni nbungli gap sinat ni hte shingte gap ai kaw, 2 gaw daju de n du, mat taw nga ai lam, Myen dap shiga lawk kawn matut chye lu ai.
Myen asuya gaw KIO hpe shata 10 jan gasat shamyit nga ai hta, tinang dap maga hpyenla si hkala hkrum jahpan hpe shawa chye tang madun ai lam, ya ten du hkra n nga shi ai.


text:
Myen hpyenla 2 KIA dap de laknak ap shang
- In Majan Shiga
- Last Updated on 19 July 2012
- By KNG
- Hits: 2114
Myen hpyenla 2 gaw June praw 6 ya shani, Du La Nu woi awn ai KIA Dap, Mungshawa Kanau Mazum (MKM) hpyen hpung de laknak jahkrat rim hkam ai lam, KIA du langai KNG Jinghpaw Shiga Dap de tsun dan wa ai.
Dai hpyenla yan gaw, tinang Nahpaw dap Hk.L.Y Masat 105 na shaga mying Htun Myit Su hte Tan Tsing Awng rai nna, Nam San Yang MKM dap de wa rim hkam ai re nga tsun ai.
“Dai hpyenla yan gaw hka ja sa, shat mai namlap tam sa ai kawn hprawng wa ai rai ma ai da” nga nna Laiza na du langai tsun ai.
MKM dap ni gaw dai Myen hpyenla yan hpe atsawm sha nga da ai, bai tinang a buga de wa na matu tsun da ai, nga nna KIA du langai matut tsun ai.
“Anhte zingri ai lam n galaw ai, shat jaw sha ai gyin majaw da ai lam mung n galaw ga ai. Shan lahkawng hpe nta wa mayu jang wa mu, dai n rai yang mung Miwa mung de bungli sa galaw mayu tim mai ai ngu tsun da ai” nga nna KNG Jinghpaw Shiga Dap de tsun dan wa ai.
Majan bai byin wa ai kawn KIA hpang de, laknak ap shang wa ai Myen hpyenla 30 jan sai lam KIA du ni tsun ai. Shanhte hpe adup zingri ai lam n galaw ai sha tinang a nga shara de nhtang wa na ahkang jaw ai kaw madu jan kasha lu ai nkau mi hta lai na, law malawng gaw Myen hpyendap de bai wa na n kam ma lam, KIO Ningtau Ningbaw Amumadu-2 Salang kaba Lah Nan tsun ai.
Myen hpyendap ni chyawm gaw lu rim ai KIO/A bawng shing nrai n tsen ai mung masha ni hpe lu rim sai hte gaw, dusat hpe zawn zingri sat nat nga ai re.
Lai wa sai bat hta mung Myen hpyenla ni lu rim la ai KIA Dapba (4) na zazen Bala Brang Mai hpe shinggyim ahkaw ahkang tawt lai let, nga wuloi zawn lashoi shoi nna mare de dun hkawm, zingri lam ni galaw nga ai lam, dap ba (4) na du langai tsun ai.
Laiza ginjaw na KIA du langai mung “anhte a ginjaw kata kaw maigan dap ni ni aten hpring nga ai. Anhte Myen bawng ni hpe gara hku tawn ai shanhte mu ai chye ai. Myen asuya ni she anhte hpe gumlang hpung (Tawng-chyan-tu) law, tu-pung law nga tsun tim anhte gaw mungkan a hpyen tara hpe n tawt lai ga ai. Anhte KIA ni gaw mungkan a hpyen tara hte maren sha galaw ai” nga nna tsun ai.
Simsa lam a matu hkrum zup bawngban hpawng shagu hta KIO gaw Jinghpaw mung de htu tawn ai asuya shawnglam dap ni hpe hting nut ya na lang shagu tsun tim, hpyen n-gun jat bang dingyang re majaw majan mung matut manoi byin nga dingyang re.


text:
Myen asuya dap gaw KIA zazen Brang Mai hpe dusat zawn zingri
- In Majan Shiga
- Last Updated on 19 July 2012
- By KNG
- Hits: 1594
Lahta Sam mung KIA dapba (4), Dung (17) na zazen Bala Brang Mai hpe Myen asuya dap ni rim la na, dusat zawn zingri wa sai lam myi-chyaw-mu ai ni tsun ai.
May 30 ya shana daw hkying 6:30 hta, dap shinggan de pru hkawm nga yang Nampaka Myen asuya dap Hk-L.Y masat (123) dap ni rim woi mat wa ai re lam Lahta Sam mung Dapba (4) na Du langai tsun ai.
“Dung (17) ni nga ai de Myen hpyendap ni du wa ai re. Ang sha-a zazen wa dap shinggan de gan pru ai ten hkrum na rim mat wa ma ai. Shi mung hpyenla rai taw ai re majaw rim hkrum ai hte gaw dai hku zingri hkrum ai rai nga ai” nga nna lahta na du wa tsun ai.
Myen asuya dap ni gaw rim hkrum ai zazen hpe June 10 ya shani Nampaka mare de dusat hpe zawn zingri let dun gayin hkawm ai lam buga masha ni tsun ai.
“Shi ladi hpe gadoi kau ya ma ai, bai na wushoi shoi da nna dun gayin hkawm ma ai” nga nna, shi matut tsun ai.
KIA Dapba (4) ni a ginra hta, Myen asuya hpyendap Hk.L.Y (242), 123), (54), (129), (290) hte (68) dap ni shamu shamawt ai re lam chye lu ai.
Ndai June paw kawn Myen asuya dap ni gaw KIA Dapba (4) ginra de, Myen hpyenla mawdaw (15) htaw bang let n-gun bai jat tawn ai re lam, buga masha ni hku matut chye lu ai.
Myen ginjaw asuya hte KIO datkasa ni, simsa lam a matu lang hte lang bawngban jahkrum wa sai raitim, daini du hkra myit hkrum lam n lu shi ai sha n ga, majan byin ai mung yawm mat wa ai lam n nga ai sha matut manoi byin nga dingyang re.


text:
MATUT HTI NA »
ေဂြခါေမာတြင္ တုိက္ပြဲျဖစ္ပြား
ေအာက္တုိဘာလ (၅) ေသာၾကာ
ကခ်င္ျပည္နယ္ ေကအုိင္အုိအစုိးရ အေနာက္ပုိင္းတုိင္း တပ္မဟာ (၂) နယ္ေျမျဖစ္ေသာ ဖားကန္႔ေဒသ ေဂြခါေမာ္တြင္ ေကအုိင္ေအ တပ္ရင္း (၆) မွ မ်ိဳးခ်စ္ရဲေဘာ္မ်ားႏွင့္ ထုိးစစ္ဆင္လာေသာ ဗမာအစုိးရတပ္ မ်ား ယေန႔မနက္ (၆း၁၅) နာရီအခ်ိန္တြင္ ျပင္းထန္စြာတုိက္ပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။ ဤေဂြခါ တုိက္ပြဲတြင္ ဗမာအစုိးရတပ္ဘက္မွ (၆) ဦးေသဆံုးျပီး၊ (၂၀) ဦး ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ေၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။
MATUT HTI NA »
နမ့္ဆန္ယန္ တံတားအနီး တုိက္ပြဲျဖစ္
ကခ်င္ျပည္နယ္ ေကအုိင္အုိ အစုိးရ တပ္မဟာ (၅) နယ္ေျမျဖစ္ေသာ ျမစ္ၾကီးနား ဗန္းေမာ္လမ္း နမ့္ဆန္ယန္ အနီး တံတားတြင္ ေအာက္တုိဘာ (၃) ရက္ ေနလည္ပုိင္း (၁၁:၂၀) နာရီခန္႔တြင္ ေကအုိင္ေအ မ်ိဳးခ်စ္ရဲေဘာ္မ်ားႏွင့္ ဗမာစစ္အစုိးရ စစ္တပ္ ခလရ (၃၈၆) တုိ႔ တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း သတင္းရွိရပါသည္။ ဤသုိ႔တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားရာ ဗမာအစုိးရစစ္တပ္ဘက္မွ (၂) ဦး က်ဆံုးေၾကာင္းလည္း သိရွိရပါသည္။
MATUT HTI NA »
ေကအုိင္အုိ နယ္ေျမမ်ားတြင္ ဗမာစစ္တပ္မွ စစ္အင္အား အမ်ားအျပားတပ္စြဲထား
ေကအုိင္အုိ အစုိးရနယ္ေျမျဖစ္ေသာ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပုိင္ ေကအုိင္ေအ တပ္မဟာ (၄) လက္ေအာက္ တပ္ရင္း (၈) နယ္ေျမ မန္ဒတ္၊ မုန္၀ီ၊ နမ့္ဟုိင္း ေဒသမ်ားတြင္ ဗမာအစုိးရစစ္တပ္မွ တပ္ရင္း (၉) ရင္း အေျခခ်ေနရာယူထားေၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။ ဤသုိ႔ေနရာယူတပ္စြဲထားေသာ ဗမာအစုိးရ စစ္တပ္မ်ားမွာ ခလရ (၂၄၃)၊ ခလရ (၁၁၄)၊ ခလရ (၁၁၅)၊ ခမရ (၅၀၅)၊ ခမရ (၃၂၄)၊ ခမရ (၅၀၁)၊ ခမရ (၅၀၂)၊ ခမရ (၃၂၃) ႏွင့္ ခမရ (၅၀၆) တုိ႔ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ ဗမာအစုိးရ စစ္တပ္မ်ား ေကအုိင္အုိ အစိုးရနယ္ေျမမ်ားတြင္ စစ္တပ္အင္းအား အမ်ားအျပာ ထုိးစစ္ဆင္ ေနရာယူထားေသာလည္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၏ အေမရိကန္ ခရီးတြင္ ဗမာစစ္တပ္မ်ားမွ ထုိးစစ္ဆင္မွဳမရွိေၾကာင္း ေျပာဆုိျပီး ကမာၻကုိလိမ္လည္လွည့္ျဖားလ်က္ရွိေနပါသည္။
MATUT HTI NA »
ဖားျပင္တြင္ ကုမၼဏီေရကန္မ်ားေရလွ်ံရာမွ ေရႀကီးမႈျဖစ္ပြါး
ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္ေန႔ ည ၁၀ နာရီႏွင့္ ၁၁ နာရီႀကားတြင္ မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းမႈေႀကာင့္ ေက်ာက္စိမ္းကုမၼဏီမ်ား ေက်ာက္တူးထားရာ တြင္းေဟာင္း (ယခုေရကန္မ်ား) တြင္ ေရမ်ားျပည့္လွ်ံကာ ဖားျပင္ရပ္ကြက္ ၄ လူေနအိမ္မ်ားသို႔ ေရမ်ားဒလေဟာစီး၀င္ကာ လူေနအိမ္မ်ား ၈၂ ခန္႔ပ်က္စီးသြားခဲ့ပါသည္။ ကာသိုလစ္ဘုရားေက်ာင္းႏွင့္ အသင္းေတာ္လူႀကီးအိမ္မ်ား၊ ဖားျပင္ သခ်ၤဳိင္းေျမေနရာမ်ားလည္း ပ်က္စီးသြားခဲ့ရပါသည္။ ကုမၼဏီမ်ား၏ မဆင္မျခင္ေက်ာက္စိမ္းတူေဖာ္မႈ၊ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ထားေသာ ေနရာေဟာင္းမ်ားအား ျပန္လည္ ေျမႀကီးဖို႔ျခင္းမ်ားမျပဳလုပ္သည့္အျပင္ ေရလမ္းေႀကာင္းမ်ားလႊဲျခင္း၊ သစ္ပင္မ်ား ျပန္လည္ စိုက္ပ်ိဳးျခင္းမျပဳသည့္အျပင္ သစ္ပင္မ်ားေပါက္ေသာ ေတာင္မ်ားကို လည္း ေျမစာမ်ားျဖင့္ ဖို႔ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းပါက ေရမ်ားကို ဒလေဟာျဖင့္ လူေနရပ္ကြက္မ်ားသို႔ ၀င္ေရာက္လာျခင္းျဖစ္ပါသည္။ “ကုမၼဏီေတြက ေရလမ္းေႀကာင္းေတြကို စည္းမရွိ၊ ကမ္းမရွိ ေလွ်ာက္ လႊဲလိုက္ေတာ့ ေရေတြက စီးစရာေနရာမရွိဘဲ လူေနရပ္ကြက္ထဲ၀င္လာတာေပါ့ဟု” ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာျပပါသည္။ ယခုအခါ ေဒသခံမ်ားသည္ နီးစပ္ရာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား၊ အသင္းေတာ္မ်ားတြင္ ခိုလုံနရကာ အကူအညီ အလြန္လိုအပ္လွ်က္ရွိပါသည္။ ေဒသခံအာဏာပိုင္မ်ားလည္း လာေရာက္ ကူညီျခင္း မရွိေသးသည့္အျပင္ တာ၀န္ရွိရာကုမၼဏီမ်ားကိုလည္း စစ္ေဆးျခင္းမရွိေသးေပ။ ယခု ေရလွ်ံခဲ့သည့္ ေရကန္မွာ တစ္ခုတည္းမဟုတ္ဘဲ ေတာင္အဆင့္ဆင့္မွ ကုမၼဏီေရကန္မ်ားမွျဖစ္ပါသည္။ ထိုအခင္းျဖစ္ပြါးရာေနရာ အနီးတြင္ ေရႊထို္င္း၊ သံလြင္ဧရာ၊ ဘ၀တက္လမ္း၊ ရတနာေတာင္တန္း၊ ျမစိမ္းေရာင္ျခယ္ စသည့္ ကုမၼဏီမ်ား တည္ရွိေသာေနရာျဖစ္ပါသည္။ ကုမၼဏီမ်ားအေနျဖင့္ ယခုအခ်ိန္ထိ ေဒသခံမ်ားအတြက္ တစ္စံုတစ္ရာ လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္းမရွိေသးေပ။ ယခင္လကလည္း သံလြင္ဧရာကုမၼဏီ၏ ယမ္းဂိုေဒါင္မွ ယမ္းမ်ားအရည္ေဖ်ာ္ကာ စြန္႔ပစ္မႈတြင္လည္း ယခု အခင္းျဖစ္ပြါးသည့္ ဖားျပင္ ရပ္ကြက္ ၄ ေဒသခံမ်ား အစာအဆိပ္သင့္ခဲ့ဖူးပါသည္။
MATUT HTI NA »
ပ်က္စီးသြားေသာ ေရပိုက္လိႈင္းမ်ား ႏွင့္ ရကာတာ မ်ားျပန္လည္ျပဳျပင္ေပးျခင္းမရွိ
ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းေၾကာင့္ ယာယီေျပာင္းေရႊ႕ရြာျဖစ္ေသာ ေအာင္ျမင္သာ စံျပေက်းရြာႏွင့္ မလိယန္ေက်းရြာ သို႔ေရေပးေ၀လွ်က္ရိွေသာ ေရကာတာႏွင့္ ေရပိုက္လႈိင္းမ်ား လြန္ခဲ့ေသာ စက္တင္ဘာ ၂၀၊၂၁ ရက္ေန႔မိုးေရၾကီးမႈေၾကာင့္ ပ်က္စီးသြားရာ အခုထိ ASIA WORLD ႏွင့္ CPI တို႔မွျပဳျပင္ေပးျခင္း မရိွေသာေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ား ေရအခက္အခဲျဖစ္ကာ ေသာက္ေရသန္႔၀ယ္ေသာက္ ေနရေၾကာင္း သိရသည္။
“ျမစ္ၾကီးနားကေန သုံးဘီးဆုိင္ကယ္ႏွင့္ လာေရာင္းေသာေရသန္႔ကိုပဲ တစ္ဗူး ၉၀၀ ေပးျပီး၀ယ္ေသာက္ေနရတယ္။ ပိုက္ဆံမရိွတဲ့ လူေတြကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေတာ့ စြန္႔စားရမွာေပါ့။” ဟု ေအာင္ျမင္သာေဒသခံ ကို မုန္ဆန္က ေျပာသည္။ အခုက သူတို႔ ASIA WORLD ေတြ ကာတစ္စီးနဲ႕႔ ေရလာေပးဖုိ႔လုပ္ေနေၾကာင္း သို႔သာ္လည္း ေရကန္အေသးသာျဖစ္ေၾကာင္း၊ အိမ္ေျခ ၃၀၀ ေက်ာ္ကိုေပးေနတဲ့ ဂါလံ ၂၀၀၀၀၀ (၂ သိန္း) ကန္မွာ မျပဳလုပ္ေသးေၾကာင္း၊ သူတို႔လုပ္ေနသည့္ ပုံအတိုင္းဆိုရင္ အနည္းဆုံး ၂ လေလာက္ၾကာႏိုင္ေသးေၾကာင္း ကို မုန္ဆန္ ကဆက္လွ်က္ရွင္းျပသည္။
ေအာင္ျမင္သာရြာထိပ္ရိွ ျပိဳပ်က္သြားသည့္ေရကာတာမွာ က်ိန္ခရန္ ေရေဘးမွ ကာကြယ္ႏိုင္ရန္ ASIA WORLD မွ ေဆာက္လုပ္ေပးထားျခင္းျဖစ္သည္။ ေရကာတာ ဆိုေသာ္လည္း သဲေက်ာက္မ်ားအား ပုံထားျခင္ပင္ျဖစ္သည္။ ထိုေရကာတာ ပ်က္သြားျပီး ရြာထဲသို႔ေရ၀င္ကာ ေဒသခံမ်ားအခ်ိဳ႕ဘုရားေက်ာင္း၊ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းမ်ားတြင္ တည္းခိုခဲ့ရသည္။ အခုအခ်ိန္တြင္ ေအာင္ျမင္သာေဒသခံမ်ားသည္ တစ္မိုင္ေက်ာ္ ႏွစ္မိုင္ေလာက္ ေ၀းတဲ့ ေခ်ာင္းမွ ဆိုင္ကယ္၊ စက္ဘီးမ်ားႏွင့္ သယ္ယူသုံးစြဲေနၾကသည္။
ေအာင္ျမင္သာရြာ၏ တစ္ဖက္ကမ္းတြင္ရိွေသာ ေျပာင္းေရႊ႕ ရြာျဖစ္သည့္ မလိယန္ ေက်းရြာတြင္လည္း ေအာင္ျမင္သာ စံျပရြာႏွင့္ အလားတူပင္ ေရအခက္အခဲျပသနာ ေတြ႕ ၾကဳံေနၾကသည္။ “ေရပိုက္ပ်က္သြားတာ တစ္ပတ္ေလာက္ရိွျပီ၊ ပိုက္ဆံမရိွေသးလို႕မျပင္ေသးဘူး။ ေရပိုက္ျပန္ျပင္ဖို႕အတြက္ တစ္အိမ္ေထာင္ကို ၁၀၀၀ စီေကာက္တယ္ တစ္ခ်ိဳ႕အိမ္ေတြဆို ဒီ ၁၀၀၀ ေတာင္ မထည့္ ႏိုင္ၾကဘူး၊ ပိုက္ဆံအခက္အခဲျဖစ္ေတာ့”ဟု မလိယန္ ေဒသခံ တစ္ဦးက ေျပာသည္။
ထိုမလိယန္ေက်းရြာတြင္လည္း မိုးၾကီး ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ရြာထဲသို႔ေပးပို႔ေနေသာ ေရပိုက္လႈိင္းမ်ား ပ်က္စီးသြားကာ အခက္အခဲျဖစ္ေနၾကသည္။ ထိုပိုက္လႈိင္အား ျပန္လည္ျပဳျပင္ရန္ မလိယန္ ေက်းရြာရိွ တစ္အိမ္ေထာင္ေတြ ၁၀၀၀ ေကာက္ေနၾကေၾကာင္း သိရသည္။
MATUT HTI NA »
SHANA DAT AI
October (3) bat Masum
Hkungga tsawra ai Jinghpaw Kasa Shiga hti Wunpawng Myu Sha ni yawng hpang de shana dat lu nngai.
Ya lang nga ai Jinghpaw Kasa Blog kaw Myen hte English hku sha Shiga hte Mung masa lam ni hpe mara mat wa na nngai. Nnan hpaw da ai Jinghpaw Kasa Website kaw gaw Jinghpaw hku sha mara mat wa na re lam shiga hti shawa masha yawng hpang de shana mayu ai. Ra rawng ai lam ni hta galoi mung Jinghpaw Kasa hpang de hpaji mai jaw la ai lam mung shana mayu ai.
Bai nna, Jinghpaw Kasa Blog hta Myen myu sha ga hku madung mara mat wa na re majaw Shiga ni Myu Sha ni kawn SHIGA, LAIKA NGAU, GA SHAGAWP, MUNG MASA zawn re ni hpe myen hku ka nna Jinghpaw Kasa hpang de mai sa ya ai lam mung shana dat ai. Myen hku laika ka sa mayu rai yang ZAWGYI FONT (n dai kaw mai download la ai) hpe sha lang nna ka ya na hpe mung lajin mayu ai.
Matut nna, English hku chye ka ai myitsu Kanu, Kawa, Kahpu Kanau ni yawng hpe mung garum hpyi mayu ai. Jinghpaw Kasa hku na gaw English laika n chye ai madang kaw lawm ai. Anhte Myu Sha ni a lam hpe laga myu sha ni grau chye ra ai ten, laga myu sha ni chye na hkra English hku n chye ka ai mung hkrat sum lam langai re hpe mu mada ai. Dai majaw Jinghpaw Kasa Shiga hti Myu Sha ni kaw na English hku chye ka ai masha nga yang mung Jinghpaw Mung lam ni hpe English hku ka shagun ya marit ngu garum hpyi mayu ai. Jinghpaw Kasa kaw mara dat ai Shiga ni hpe English hku chye ka ai ni ka gale nna Jinghpaw Kasa hpang de sa ya na hpe mung garum hpyi mayu ai. Wunpawng Mungdan Lawt Lu na lam hta Wunpawng Myu Sha ni yawng lata gindun let jawm shakut sa wa yang kaja wa anhte Myu Sha ni yaw shada ai Pandung de du lu na re hpe kam ai. Jinghpaw Kasa hpe garum la na hpe mung kam hpa n ngai.
Matut nna, English hku chye ka ai myitsu Kanu, Kawa, Kahpu Kanau ni yawng hpe mung garum hpyi mayu ai. Jinghpaw Kasa hku na gaw English laika n chye ai madang kaw lawm ai. Anhte Myu Sha ni a lam hpe laga myu sha ni grau chye ra ai ten, laga myu sha ni chye na hkra English hku n chye ka ai mung hkrat sum lam langai re hpe mu mada ai. Dai majaw Jinghpaw Kasa Shiga hti Myu Sha ni kaw na English hku chye ka ai masha nga yang mung Jinghpaw Mung lam ni hpe English hku ka shagun ya marit ngu garum hpyi mayu ai. Jinghpaw Kasa kaw mara dat ai Shiga ni hpe English hku chye ka ai ni ka gale nna Jinghpaw Kasa hpang de sa ya na hpe mung garum hpyi mayu ai. Wunpawng Mungdan Lawt Lu na lam hta Wunpawng Myu Sha ni yawng lata gindun let jawm shakut sa wa yang kaja wa anhte Myu Sha ni yaw shada ai Pandung de du lu na re hpe kam ai. Jinghpaw Kasa hpe garum la na hpe mung kam hpa n ngai.
Yawng hpe chyeju dum let,
Jinghpaw Kasa
tawkhkam@gmail.com
tawkhkam@gmail.com
www.jinghpawkasa.org
MATUT HTI NA »
ဖားကန္႔ေဒသသို႔ အစိုးရတပ္မ်ား စစ္အင္အားအလြန္အကၽြံတိုးခ်ဲ႕
ဖားကန္႔ေဒသို႔ တစ္ေက်ာ့ျပန္တိုက္ပြဲမ်ားျပင္းထန္လာသည္မွာ တစ္လေက်ာ္လာၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ဖားကန္႔ ေဒသတြင္ KIA ႏွင့္တိုက္ခိုက္ခဲ့ေသာတိုက္ပြဲမ်ားတြင္ အစိုးရဖက္မွ အထိခိုက္အက်အဆံုး မ်ားလြန္းသည့္ အျပင္ ကခ်င္ျပည္နည္၏ အဓိကစီးပြါးေရးၿမိဳ႕ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းမရွိေတာ့သျဖင့္ အစိုးရဖက္မွ ယခုလို စစ္အင္အားကို အလြန္အကၽြံသံုးလာျခင္းျဖစ္ေႀကာင္း ေဒသခံမ်ားကယူဆလွ်က္ရွိပါသည္။ ယခုအခါ ဖားကန္႔ေဒသသို႔ အစိုးရ စစ္တပ္ တပ္မ (၃၃) ႏွင့္ တပ္မ (၈၈) တို႔၏ တပ္ရင္း ေပါင္း (၁၂) ရင္းျဖင့္ တိုက္ခိုက္ရန္ အစီစဥ္ ဆြဲထားေႀကာင္း၊ ေျခလွ်င္တပ္မ်ား KIA တို႔ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာနယ္ေျမမ်ားကို ေက်ာ္လြန္ႏိုင္ျခင္းမရွိသည့္အျပင္ အက်အဆံုးမ်ားလြန္းသျဖင့္ ေလတပ္အကူအညီျဖင့္ တိုက္ခိုက္ရန္ စီစဥ္ထားျခင္းျဖစ္ေႀကာင္း ခိုင္လံုေသာ သတင္းရပ္ကြက္ကဆိုပါသည္။ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဗ်ဴဟာမွဴး (၃) ဦးႏွင့္အတူ တပ္ရင္း (၉) ရင္းေရာက္ရွိေနၿပီး က်န္ဗ်ဴဟာမွဴးတစ္ဦးမွာမွာ တပ္ရင္း (၃)ရင္းႏွင့္ မိုးေကာင္း ၊ကားမိုင္းလမ္းေက်ာတြင္ေရာက္ ရွိေနေႀကာင္း သိရွိရပါသည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္တြင္ KIA အားထိုးစစ္ဆင္ျခင္းမရွိေႀကာင္း၊ ခုခံကာကြယ္ျခင္းသာျဖစ္ျခင္းႏွင့္ အစိုးရတပ္မ်ား ရိကၡာပို႔ေဆာင္ျခင္းသာျဖစ္ေႀကာင္း ေျပာဆိုသြားသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရပါသည္။ သို႔ေသာ္ ဖားကန္႔ေဒသသို႔ တပ္ရင္း ၁၂ ရင္း၊ ဗ်ဴဟာမွဴး ၄ ဦးျဖင့္ ေလတပ္အကူအညီမ်ားျဖင့္ ရိကၡာပို႔ေဆာင္ေသာ အစိုးရတပ္အား စာေရးသူတသက္ မႀကားဖူးပါ။ ထိုသို႔ စစ္အင္အားမ်ားအလံုးအရင္းျဖင့္ ခ်ီတက္ လာရာတြင္လည္း ကခ်င္အိမ္ေတြ အကုန္မီးရႈိ႕ပစ္မယ္ဟု ေႀကြးေႀကာ္ကာတက္လာျခင္းျဖစ္သျဖင့္ အစိုးရစစ္တပ္ဟု ေခၚဆိုရန္ခက္ခဲၿပီး ဗမာသူပုန္မ်ားဟု ေခၚရမည္ဟုပင္ ေတြးမိလာပါသည္။ သမၼတ၏ ေျပာႀကားခ်က္ကတမ်ိဳး၊ ၀န္ႀကီးဦးေအာင္မင္း၏ လုပ္ရပ္က တစ္မ်ိဳး၊ ကာခ်ဳပ္မင္းေအာင္လႈိင္၏ လုပ္ရပ္က တစ္ေမွာက္၊ ႏႈတ္ဆိတ္ေနေသာလႊတ္ေတာ္က တစ္ဖံု အူေႀကာင္ႀကားအစိုးရကို ကခ်င္လူမ်ိဳးတို႔ မည္သို႔ ယံုႀကည္ရမည္နည္း။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ KIA တပ္မဟာ (၂) လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း (၆) မွ အရာရွိတစ္ဦးက အစိုးရစစ္တပ္ေတြ ဘယ္ေလာက္တက္လာပါေစ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ကိုယ့္ေဒသကို ကိုယ္ကာကြယ္ဖို႔အသင့္ပါဘဲ၊ ျပင္းထန္စြာတုန္႔ျပန္သြားမွာပါ ဟု သူ၏ အျမင္ကိုေျပာႀကားလာပါသည္။
MATUT HTI NA »
NINGGAM LANGAI
Lakang n gam kaba langai lung kabye tsap lu na matu annau ni mung masa mahkyen kaba langai hkyak hkyak msing jahkrat shamu shamawt sa wa ra sai re zawn n'dai mung masa mahkyen awng dang masan sa na matu hte grau shawng de n'gun hte sit sa lu na matu hpyen majan hte sakse madun shagrin ra sai.
1.Myen asuya a manaw mahkyen hkrang hpe asan dinglun yu yang yawng mu chye chyalu rai na re, dai ni myen gaw annau ni lamu ga sha n'ga bawsang ni rudi jung nga ai lamu ga yawng hpe shamat kau n'na myen mung, [Myamar] mungdan ngu ai hku shana shamying tsun nga sai hte [PYI HTAWNG SU] munghpawm mungdan hku galoi mung n'tsun nga sai hpe dum chye ra sai.
2.Ya yang annau ni gasat nga ai gaw myen ni hpe madaw annau ni jahte tam n'na shanhte lamu ga hpe sa gasat ai zawn mungkan de san htai galaw ai ten shagu Thein Sein gaw lahtan kaw masu dazik kaba dawk tawn n'na hpa grai myit n'su ai ma ni manyi na hku gaya n'su tsun nga ai. [Tai Yin Ta] bawsang myu kaji ni da, annau ni madaw tara n'lang shanhte lamu ga de sa htim gasat nga ai da. Simsa lam n'lu ai Jinghpaw KIO/KIA Asuya kaw n'na gap hkat jahkring na daru ahkang n'jaw ai, n'jahkrat ai majaw re da.
3.Myen amyu gumsan magam langai re ai, myen yawng a sari gun ya nga ai la kaba langai mi ningbaw kaba langai mi rai nga ai wa hpa majaw la kaba ga n'shaga ai kun? Dai hpe yu nna Thein Sein asuya nan annau ni hpe gasat shamyit nga ai re hpe asan mu chye sai hte, hpyen masa n'tsa kaw na lu tsap jang she simsa lam bawng na lachyum shapraw nga ai gaw kasu kabrawng hpung hpe shazim ai masa sha pru nga ai. Munghpawm n'nga sai lachyum rai sai re jaw mung masa bawngban na mung yup she re, baw hpraw warum ai wa, ma tat tat ga tsun ai, myi n'pu na ladi n'mu ngu ai lachyum annau ni hte gara hku mung simsa lam n'mai la ai masa re.
4.Hpyen dap hte Democracy Thein Sein asuya gaw langai sha re lam BBC/RFA, ni hte san htai galaw ai ten hkrat tsun sai, American ni the hpaga masa a jaw lata matut ginrat wa na masa pru sai. Annau ni mung lapran tai lu ai Salang hkrak n'nga yang myen hte kaning re bawngban tim n'mai galaw sai. Lapran Salang n'nga ai kaw bawngban yang n'htung chyawaw hte hka ja ai hte bung chyalu re.
5.Mung up tara, Asuya hkrang , tara jeyang ai lam kalai shai ai lam n'nga ai hte annau ni hte shada da mahku mara kamhpa lam n'nga ai kaw bawngban tim gwi sa gwi wa lachyum sha rai na re. Dai majaw mungkan mungdan law law asuya ya ni hpe annau ni kata lam mabyin masa, hpyen masa, mung masa hpe dai ni hta grau chye hkra annau ni lit la shiga shapoi shabra ra ai zawn Media hku ja ja gasat hpang ra sai zawn annau ni hpaji ninghkring sumtang law law UN rung de lang hte lang bang rai
ai.
6.Myu a matu jahpu manu n'yu ai, myu sha lawt lam a matu sak jaw ap nawng gwi ra saga ai. Annau ni kade manu dan ai madu nan dawdan dan ra sai. Dai ni annau ni gasat nga ai gaw myen a mungdan hpe gasat nga ai, myen ni hpe majan baw nga ai zawn myen gaw mungkan de htawng madun nga sai re, Panglung ga sadi n'nga sai, munghpawm n'nga sai lachyum myen nan shapraw nga sai re jaw annau ni madu mungdan lamu ga hpe dai ni shagrin la ra sai. Myu sai kap ai, annau ni hpe sat ai sai kap ai, sawa tsadan ni hte hpa rai na naw shakram na rai ta?
7.Aung San Suu Kyi hte pawng n'na mungkan hpe gayin lu hkra galaw nga ai. NLD, NDF 88 jawngma hpung yawng gaw annau ni hte n'seng ai uhpung re ngu myit lachyen ginhka kau ra sai. Tara gram ai shanhte kata she gram mu ga. Annau ni gaw annau ni gawda ai Tara hpe hkungga hkan sa na sha nhkyak ai.
Myen mai lung wa chye ai myen hkawm sa mai ai lam ni yawng hpe dai ni kaja nan jahten kau ra sai, Thein Sein a ga manaw hpe yu yang hkunhkaw ginhtawng ten annau ni hpe n'gun kaba hte shamyit na masa nga ai. Hpakan hpe kara hku mung n'mai tat ai hte Miwa a sau dumlawng hpe jahten kau ra ai.hpaga na jak kaba ni hte miwa a jak rung ni yawng hpe jahten nan jahten ra sai. San htai galaw ai ni madu san htai galaw lu ai gaw myen hpe gasat ai ngu myit la n'na ja ja gwi gwi asung agrung ngu shaga ga. Annau ni myu sha ni sat hkrum si hkrum roirip zingri sum machyi ai hte sawn yang tsun n'ram sha re majaw numma roi ai sat ai mare nat lu malu yawng jahten mya la ai hpe asan sha tsun ga.
Langai sha ngam tim gasat ga.
Annau ni saidaw saichyen ma ni hpang de galoi mung yawn hkyen myiprwi
n'pru nu ga,masin machyi la ai.
Baren Numraw
MATUT HTI NA »
GWI HKA SA RA KAWNG GAW GASAT NGA
October (2) bat Lahkawng
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Sinna Ginwang Dap Ba (2) Ginra Uru Seng Maw Ginwang, Gwi Hka Sa Ra Kawng kaw KIA Dap Dung (6) na myu tsaw share ninghkring ni hte myen asuya hpyen hpung ni dai na maga daw kawn laja lana gap gasat nga ai lam shiga na chye lu ai. N dai zawn gap gasat ai hta myen hpyen hpung ni gaw mung shawa masha (100) daram hpe rim woi la nna hpyen ninggang shatai let htim lung wa ai re lam hpe mung na chye lu ai. Myen hpyen hpung ni ya na zawn mung shawa masha hpe ninggang shatai shawng lam de woi hkawm ai majaw myu tsaw share ninghkring ni kawn myen hpyen ni hte gap gasat ai hta yak hkak hkrum nga ai lam hpe mung na chye lu ai.
ကခ်င္ျပည္နယ္ ေကအုိင္ေအတပ္မဟာ (၂) ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမျဖစ္ေသာ ဖားကန္႔ေဒသ ေဂြခါ ဆရာေကာင္ တြင္ ေကအုိင္ေအ တပ္ရင္း (၆) မွ မ်ိဳးခ်စ္ရဲေဘာ္မ်ားႏွင့္ ဗမာစစ္တပ္တုိ႔ ေအာက္တုိဘာလ (၂) ရက္ေန႔ညေနပုိင္းမွ တုိက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။ ဤသုိ႔ တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားရာ ဗမာအစုိးရ စစ္တပ္မွ ေဒသခံျပည္သူ (၁၀၀) ခန္႔ကုိဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္လာျပီး လူသားဒုိင္းအျဖစ္ အသံုးျပဳေနၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။ ဗမာအစုိးရစစ္တပ္မွ ယခုကဲ့သုိ႔ လူသားတုိင္းမ်ားကုိ အသံုးျပဳျခင္းသည္ လူ႔အခြင့္အေရးကုိခ်ိဳးေဖာက္ျခင္းျဖစ္ျပီး၊ ေကအုိင္အုိအစုိးရတပ္မ်ားႏွင့္ စစ္ျဖစ္၍ စစ္ရွုံးတုိင္း ဗမာအစုိးရစစ္တပ္မ်ားမွ ယခုကဲ့သုိ႔ လူသားဒုိင္းမ်ားကုိ အသံုးျပဳျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သတင္းရရွိပါသည္။
MATUT HTI NA »
LOI SENG HTE MA-U PIN LAPRAN GASAT
October (2) bat Lahkawng
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Sinna Ginwang Dap Ba (2) Ginra rai nga ai Mohgaung - Hpakant lam ntsa na Chya Hkrau Loi Seng hte Ma-u Pin lapran KIA myu tsaw share ninghkring ni hte myen asuya hpyen hpung ni October (1) ya shana maga gap gasat lai wa sai lam shiga na chye lu ai. Kata lam shiga hpe gaw hkrak n chye lu shi ai. Lai wa sai bat hta Kamaing mayan du nga ai myen tai hpyen hpung ni gaw KIA myu tsaw share ninghkring ni lup da ai nai nau htu sha hkrup nna myen hpyen la (50) dang gaw hpyen hkring ni raw sharun kau da nna yawng hprawng mat wa ai lam hpe mung na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
AHKYAK MAHTAI
Tsawra kahpu kanau wa,
Ihteng ja ja myit yu na;
Ahkyak mahtai hpa rai kun?
Ahpyen majan mahtai kun?
Atsawm sha she myit yu mai?
Ahkyak madung nhpa rai?
Majan mahtai tsawm na i?
Mungmasa ahkyak madung i?
Mayam myit hpe shawng malaw,
Kraw kata na htawk shapraw;
Atsai awai shaw kabai,
Myit hkrum gumdin ahkyak sai;
Mungmasa tengman jaw ang,
Mahkrun hta hkawm sa shanang;
Ahkyak madung mungmasa,
Myit dum hprang ga lu yaw ya…..
Shanglawt Tsing
2/10/2012
Ihteng ja ja myit yu na;
Ahkyak mahtai hpa rai kun?
Ahpyen majan mahtai kun?
Atsawm sha she myit yu mai?
Ahkyak madung nhpa rai?
Majan mahtai tsawm na i?
Mungmasa ahkyak madung i?
Mayam myit hpe shawng malaw,
Kraw kata na htawk shapraw;
Atsai awai shaw kabai,
Myit hkrum gumdin ahkyak sai;
Mungmasa tengman jaw ang,
Mahkrun hta hkawm sa shanang;
Ahkyak madung mungmasa,
Myit dum hprang ga lu yaw ya…..
Shanglawt Tsing
2/10/2012
MATUT HTI NA »
SALANG NI A NINGMU
SALANG PYILAN:- Uhpung uhpawng de Hkanghtan Mangbya sa wa nga ai hpe jawm mu dat ma yang, "Yu mu, Hkanghtan Mangbya anhte kaw sa wa nga ai. Shi gaw anhte hpe sa masu na ra ai majaw shi hpa baw sa tsun tim shum kam ya mu yaw" nga nna shada shadum hkat tawn nga ninglen, shi sa shanyam ai hpe yawng kam kau ya ya rai wa masai. Shi hpe shakawn na kun, mara shagun na kun, shing nrai masu hkrum ai masha ni mahtang shanhte hta gawngkya nga ai hpe gram sharai la ra na kun? Masha wa hpe mara shagun nga na malai, tinang hta ningra nga ai hpe gram sharai la lu ai wa kadai raitim rawt jat ai lam lu wa na re, nga ma ai.
Hkanghtan Mangbya masu ai ladat gaw grai pri nen si mani ai ladat lang wa sai rai nna shi kaw na hpaji pyi la ging nga ai. Raitimung Myen hpyen asuya gaw hkawhkam hkawseng lakhtak kaw nna Thein Sein lakhtak du hkra na labau ni hpe hkaja yu yang na chying matse ai hte hkalem chye ai hpe asan sha jawm mu wa saga ai. Japan ni hpe Myenmung de hkalem woi wa nna British ni hpe gasat shapraw kau shangun ai. British ni pru mat ai hte Japan hpe ninghkap bang wa sai. Miwa hpe ninghkap nga ai kaw na hkalem la nhtawm Myen asuya n-gun ja wa hkra mungmasa, hpyenmasa, sutmasa ni hta ra n rawng hkra shang garum shangun nna shanhte n-gun ja wa ai hte Miwa hpe hkindit kau manu ai.
Myenmung na mungmasa party ni hte rawt malan hpung ni hpe gaw shani shagu ngu na daram nan hkalem sha nga masai. Rawt malan hpung ni yawng kahkyin gumdin ai n-gun hte Myen hpyendap hpe atsai rai shamyit kau lu na hpe asan sha mu chye nga ma ai majaw rawt malan hpung yawng hpe dumbru dumbra byin hkra galaw wa masai. Thein Sein asuya hte Ma Kaw shada n ju hkat ai gaw tsun ndang rai nga ai. Raitimung maigan masha ni Thein Sein asuya hpe madi shadaw wa na matu Ma Kaw hpe n lang n mai ai zawn, Ma Kaw danhkung wa lu na matu mung Thein Sein hpe n lang n mai rai nga ma ai majaw ndai ten hta shada asung jashawn hkat nga ai hpe mu nga ga ai. Raitimung Thein Sein asuya lagaw ngang wa ai shani gaw Ma Kaw hpe n lang ra sai majaw shi a kawa Aung San hpe ra ai kaw lang ngut ai hte shi a asak hpe hpungdim dat kau ai zawn, Ma Kaw a shawng lam mung nhti nhtang galai shai wa mai ai. Dai hte maren, kaga rawt malan hpung ni hte gap hkat jahkring tawn masu nna akyu jashawn la ngut ai hte shamyit kau na matu hkyen tawn chyalu rai na re. Dai gaw shi a lit nan rai sai.
LAGANG:- Salang Pyilan tsun ai hku rai yang, dai ni na Myen asuya gaw mungmasha ni lata sharawt dat ai asuya re nga nna tsun shabrawng nhtawm shanhte a kawng hpe gaw Taikpung palawng hte magap tawn nna matse ai madang gaw rai n shayawm ai sha mungkan ting kaw hkan shanyam hkawm ai hta maigan asuya ni sha n ga, mungdan kata na ni mung hkan kam ya nga ma ai. American, Miwa zawn re ai super power mungdan ni hpe pyi gaw apyaw sha hkalem kau lu nga ma ai. Ndai lam hte seng nna Salang Prangtai gaw gara hku mu ai law!
PRANGTAI:- Hkanghtan Myangbya a lam hte Myen hpyen asuya ni lang wa ai ladat gaw Salang Pyilan sang lang wa ai hte maren rai sai. Hkanghtan Mangbya a lam gaw maumwi mausa hku hkai chyai ai hpe na la lu ai ni a matu shalat la ai nyan hpaji rawng wa shangun ai majaw na chying manu rawng nga ai. Raitimung, Myen asuya a akyang gaw maumwi mausa hku nna mung, dai ni na ten hta mung dingyang matse hkalem jahten sharun nga ai akyang majing hpe shadan shadawng ai rai nna, maga mi hku yu ga nga yang, mungkan ting hpe hkalem lu ai Myen asuya hpe nhtang hku na chying shakawn ging ai ngu yang n shut na re.
Myit yu ga le, Miwa galaw nga ai Tang Hpre hka madim hpe jahkring kau dat ai hte Miwa ni hpe shapawt tawn nna bai shanyam ai hta, dai zawn galaw ai gaw KIO hpe shamyit kau lu na matu sha re. KIO hpe shamyit kau lu ai hte nanhte hpe shawng de jaw tawn ai ahkaw ahkang yawng bai jaw na re. Raitimung KIO hpe gasat ai hte sha gaw dang la lu na masa n nga ai. Dai majaw KIO asum hkam na matu zai ladat shaw ra na re. Shara shagu na mungmasha ni KIO uphkang ai ginra de hprawng kahkyin wa hkra galaw ra na. Dai hpang UN hte NGO kasa ni dai hpyen yen ni hpe Myenmung maga hku nna mung, Miwa mung hku nna mung n sa lu garum hkra, jawm pat tawn jang dai hpyen yen ni kawsi hpanggara nna si hkrung si htan byin wa na. Ndai ladat gaw KIO asum hkam na matu kaba htum ai laknak rai nna KIO a matu kaga lawt lu lam n nga sai majaw asum hkam wa chyalu rai na re, nga nna jahkrup la hkat ai hte Miwa mung na hpyen yen ni hpe KIO ginra de gau bang dat let ta tut kaw shadik shatup nga masai, ngu maram la mai nga ai.
Kaja sha nga yang mungdan ngwi pyaw simsa lam lu wa na matu ahkyak ai gaw bum nga masha ni re. Dai hpe mungdan kaba nkau angwi ngwi mu wa nga masai. Madung gaw Wunpawng Myusha ni hte KIO gaw tinang a mungdan kata de lai shang wa ai maigan hpyen hpe kahkyin gumdin ai n-gun hte lit n ginhka ai sha magrau grang ai hte tai ni a shagri abrep kau lu hkra majan gasat dan lu ai lam rai nga ai. Wunpawng Myusha ni gasat dan ai majan gaw kaga rawt malan hpung ni a matu yu la na kasi tai wa sai.
Myenmung gaw British a lata kaw na shanglawt lu wa ai hpe dinglik yu yang, sharaw a n-gup kaw na lawt lu ai hte hkanghkyi a n-gup de lup shang mat ai lachyum rai mat sai. Dai majaw hkanghkyi a n-gup kaw na asan sha lawt wa lu na matu KIO ningbaw ningla ni gaw rawt malan hpung a amying shingteng hpe, "Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung" nga nna shamying nhtawm rawt malan lam woi hpang wa masai. Wunpawng Myusha ni gaw myit dam lada ai amyu ni rai ma ai majaw hkyen lajang sa ai mungmasa lam hta mung dam lada ai ningmu hta hkan nna galaw wa masai. Myen hpyen asuya gaw bum nga masha ni yawng hpe shamyit kau nna shanhte hkrai uphkang ai ladat (unitary system) hte uphkang lu hkra shakut nga ma ai. Shing re ai majaw KIO a yaw shada ai gaw bum nga masha ni hkanghkyi a n-gup kaw na lawt wa lu hkra yawng a gawng malai hku nna, "Wunpawng Mungdang Shanglawt Hpung" nga nna shamying ma ai lam na chye lu ai. Dai ni gaw ta tut galaw na ten du sai.
Shing re ai yaw shada lam awngdang wa lu na matu asak apnawng nna majan gasat nga ai zawn, asak kung nna shamu shamawt nlu sai jiwoi jiwa ni, hpyen yen ni, mungkan kaw chyam bra nga ai Wunpawng Myusha ni yawng gaw nlaw htum kyu hpyi ai lit hte byin mai ai shara kaw shang tsap nhtawm, Wunpawng Mungdan gaw-gap lu na matu arang shang bang nga masai. Hkumdek shagu kyu jawm hpyi ai nsen hpe Yehowa ahkyak la ya nga sai hpe hpyenman majan kaw asan apra jawm mu nga saga ai. Sen lam law htam wa ai hpyen yen ni gaw Yehowa jaw ai manna muk hte asak hkrung nga lu mu ga. Bum nga masha yawng a matu Wunpawng Mungdan gaw-gap wa nga ai kaw kaga amyu ni yawng shang gasat lawm ai marang e, awngpadang dip la lu nna myusha ni yawng a matu laksan mungdan nnan gaw-gap wa lu na re.
Dai shaloi anhte nam na dusat dumyeng hte malen pyen u ni a matu lu ging ai ahkaw ahkang lu wa ai sha n-ga, mali hka kata na nga ni mung dai ngwi pyaw simsa ai mungdan gaiwang kata kaw shinggyim masha ni hte rau ahkaw ahkang ni bai lu wa u ga matu tsaw htum ai Karai Kasang kaw kyu jawm hpyi dat ga ai law, nga nna salang Prangtai gaw tsep kawp kam sham ai myit hte hkrum zup hpawng hpe hpungdim woi dat sai rai.
Puk Dun
MATSING:- Wunpawng Mungdan ngu ai kaw unitary system hpe sha ra sharawng ai Myen asuya a mungdan (Dagaung, Pagan, Nyong-O) shang lawm na n re majaw bum nga masha ni hkrai jawm gaw-gap ai mungdan nnan hpe madi madun ai re.
MATUT HTI NA »
MYEN HPYEN HPUNG NI KAHTAN YANG MARE DE DU
October (1) bat Langai
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Sinna Ginwang Dap Ba (2) Ginra, Mohgaung - Kamaing lam tsan Nam Sheng Mare kaw na myen asuya hpyen hpung ni gaw October (1) ya shani Nam Sheng Bum hku gawan nna Kahtan Yang mare de du shang wa sai lam shiga na chye lu ai. Mohgaung - Hpakant lam lapran ding yang KIA myu tsaw share ninghkring ni hte myen asuya hpyen hpung ni shani shagu ngu na daram gap gasat ai lam ni ding yang nga ai lam hpe mung na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
SLG. HPAUDUT NAW A NTA MYEN NI WAN NAT
October (1) bat Langai
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Sinna Ginwang Dap Ba (2) Ginra rai nga ai Mohgaung - Kamaing lam Labang Kahkawng na Slg. Hpaudut Naw dum nta hpe myen asuya hpyen hpung ni kawn September (26) ya shani sinat kaba hte gap nna wan nat kau ya lai wa sai lam shiga na chye lu ai. N dai zawn Slg. Hpaudut Naw a nta wan nat ai hta makau na nta (4) mung hkru lawm mat wa sai lam matut na chye lu ai.
ကခ်င္ျပည္နယ္ မုိးေကာင္း - ကားမုိင္းလမ္းေပၚရွိ လဘန္ကေထာင္ရြာမွ ဦးေဖာင္ဒြတ္ေနာ္ ၏ ေနအိမ္ကုိ ဗမာအစုိးရစစ္တပ္ (တပ္ေပါင္းစု) မွ စက္တင္ဘာလ (၂၆) ရက္ေန႔တြင္ လက္နက္ၾကီးျဖင့္ပစ္ကာ မီးရွုိ႕ေပးလုိက္ေၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။ ဗမာအစုိးရစစ္တပ္မွ ဦးေဖာင္ဒြတ္ေနာ္ ၏ ေနအိမ္ကုိ မီးရွို႕ဖ်က္ဆီးရာ ေဘးအိမ္ (၄) အိမ္လည္း မီးေလာင္ျပာက်သြားေၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။
MATUT HTI NA »
GANANG TA
Munghpawm ngu ai gasi gangau pyi tam shamat nga sai ten, kanang ta munghpawm? Ne Win asuya lung ai shani kaw n'na munghpawm ngu ai gasi lachyum hpe myen hpyen asuya lakhtak langai hpang langai munghpawm (Pyi-Htawng-Su) shamat kau nga sai re. Dai ni raitim myen ningbaw ningla ni gaw bawsang (Taiyinta) ngu sha shara shagu tsun shajang, jai lang shakut nga sai hpe annau ni myen a kaba dik ai mahkyen hpe tau mu chye ra sai re.
Hpa majaw annau ni bawsang amyu sha ni hpe myen mung na myu kaji lakung hku mungkan na mu chye wa hkra shakut nga ai hte Pang Lung ga sadi a jaw bawsang yawng shanglawt chyawm la ai re hpe maigan mungdan law law gaw n'chye ai zawn, ya kaba wa ai annau ni a kasha ni (Pyi Htawng Su) munghpawm ngu ai lachyum hpe n'chye ai ni grai she law wa nga sai re. Myen a ladat kaba gaw amyu labau mat na masing hte myen myu kaba hkrai up sha lu na matu hpang de sakse madi madun wa chye ai yawng hpe shamat kau mayu sai re. Bawsang ngu ai kaw na pyi grit nyem dik ai masha kaji utsang hku sha annau ni hpe tawn mayu shamat kau mayu sai re.
Dai ni Pang Lung ga sadi n'mai tsun sai, (Pyi Htawng Su) munghpawm ngu ai mung, myen a n'gup na mat mayu sai re. Shanhte lawu ga sha ngwi pyaw hkra lawu ga myen ni matu sha Democracy re hpe asan mu chye saga ai. Myi tut, ta tut nan annau ni hte bawsang ni hpe mara kata zingri sat, mare kahtawng nat, mya sha jahten sharun nga ai hpe Thein Sein hte Aung San Suu Kyi ni n'chye ai myi di shim myi hpaw n'na nmu masu nga ai.
Thein Sein hte Aung San Suu Kyi (NLD) ni Sinna dan hta kade sa shawu tim mana kan gyit hkrum sai re, Democracy a kaji dwi kaji ke ni hpe Democracy lam ningnan hkawm nga ga ai ngu n'gup hte kade tsun tim ta tut hte tsun ai n'bung nga ai. Wan mayu tawn n'na wan shinglet hte simsa lam tsun ai gaw ma ni hpe tsun tim pyi manyi asawng kau ya na re.
Hpyi n'tsa Democracy palawng kade hpun shatsawm dan tim, masha sat mare nat nga ai hte n'gup de kade tsun tim, mung up tara n'shai ai. Tara rung tara je yang ai lam n'laklai ai. Hpa mung n'hpai ai, samyit hpri hte seng n'na hpa n'hpai ai, singgu krin byin nga ai mung shawa mare masha hpe mara kata sat zingri ai gaw Democracy kun? Mungkan simsa ninghtoi hta ninghkap ai lam hpa mung n'tsun ai zim sha mungdan simsa na ra sharawng ai hpe lam hkawm madun nga ai ni hpe pat ai, ahkyak la tara dang ai. Dai kun simsa lam tam ai ra ai nga shani shana marawn nga ai.
N gup de gaw simsa lam, myit masin lagaw lata ni gaw sat na matu madi tawn nga ai. Nam nak n'nga ai ga laban hta mau tau n'mai tau sai, hprut hprut galaw dan ra sai. US kaw ninghkap n'gun madun ai gaw myen a kren hta nan gap bang lu sai hku re. Grai shawu taw nga ai hkra hpawng hpe hkra gayet shangap dat ai zawn padang kaba dip la lu sai hku re. San htai tsun shaga ai ni mung n'gun grai lu ai hte, gwi gwi hkram hkram tsun ya ai jaw grai kaja dik ai. Roi ai hpe roi ai, sat ai hpe sat ai hku n'hkrit n'tsang tsun ra ai re.
Dai ni annau ni a saidaw sachyen Share Shagan ni pyi Myu Sha yawng a matu jam jau hkam n'na asak ap nawng n'na sai ga shaga ya nga ai re. Si hkam n'na Myu a matu ten hpring machyu pala hte shaga ya nga ai. Annau ni hpa rai n'gup hte n'bung sinat hte pyi n'gap gwi na rai ta? Media shiga shihtawn shabra ai san htai galaw ai lam hta, annau ni hpe mara kata sat ai numma roi ai hpe gwi gwi tsun ga.
Matut n'na lamang kaba la n'na maigan mungdan shara shagu nga ai annau ni grau kaba ai ninghkap n'gun naw madun ra ai. Dai gaw annau ni myit hkrum ai Myen hpyen asuya hpe chyawm gasat ai re.
1. Hpyen htu tawn ai lam grai n'hting nut ai.
2. Tara shang gaphkat lam n'jahkring ai.
3. Mungdan ting tara shang simsa lam n dau ai lam n nga ai.
4. Kasu kabrawng hpung ngu ai hpe grai n'dau shaprai ai lam n galaw shi ai.
5. Munghpawm (Pyi Htawng Su) ngu tara shang n'dau ra ai. (Myen mungdan ngu tsun nga ai hpe jahkring lai kau ra ai.) Shawnglawt la ai shaloi myen mungdan ngu shamying la ai gaw annau ni matu shut kaba re zawn dai ni mung bawsang myu kaji ngu ai hku sha lachyum shapraw nga ai re.
6. 2008 ning gaw da tara hpe lai gram kau ra ai.
Lahta de na ni hpe galai ai shaprai kau lu ai shani she annau ni yawng simsa shimlum lu na re.
Baren Numraw
MATUT HTI NA »
GINJAW MYU SHAYI KOMITI NI N GUM LA MA SHAPAN JAWNG DE SA GARUM
October (1) bat Langai
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya, Dingdung Ginwang Ginjaw, Ginwang Ginjaw Amyu Shayi Komiti ni kawn October (1) ya shani N Gum La Muk Lum na Ma Shapan Jawng de sa du gawan lai wa sai lam shiga na chye lu ai. N dai zawn sa gawan ai hta Ginwang Ginjaw Amyu Shayi Komiti ni kawn Ma Shapan Jawngma ni a matu jawng labu hpun palawng ni hpe sa garum jaw ya lai wa sai lam hpe mung matut na chye lu ai.
MATUT HTI NA »
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
KIA/KIO Hkut Hkut Nai Nai Myit Ga! (Ningmu)
- In Ningmu
- Last Updated on 30 June 2011
- By Zai San
- Hits: 2479
Shanglawt KIA hpe sa htim gap yu ai. Masan n sa nna, Mung masha ni hpe roi rip sat ai. Majan hta nau hkrat sum machyi wa ai majaw, Hpungkyi (monks) ni hpe kyu hpyi shangun ai. Bai Manmaw mare hta 26 June (Laban) shani Hkristan hpung woi ni hpe akyu bai hpyi shangun ai. Ndai lam ni gaw simsa lam hpe myit mada nna galaw ai n re, shanhte galaw chye ai Ya-Da-Ya bungli sha re. Simsa lam ra ai rai yang nnan kawn KIA hpe sa gap na lam n nga ai. Maga mi kaw gaw hpyen n-gun jat. Maga mi kaw gaw Myen Ginjaw kawn lit shatsam ai lam n-galaw ai sha U Thein Zaw hpe simsa lam tam masu shangun nhtawm dingbai ding-na jaw. Ndai hta KIO/KIA ningbaw ningla ni n mau nang ga. Hpu-nau baw-sang ni yawng mung KIO/KIA hpe kam hpa let yu nga ai hpe dum ga.
Moi, Myen Aung San wa a buk lik ai hta Jinghpaw W.P. myu sha ni hpe woi a-gaw nang ai Sama Duwa Sinwa Naw a ga majaw dai ni du anhte myu sha ni jam-jau ai hpe dum ga. Ya kalang bai, Slg. Sumhpawng Sinwa Naw hte Hkyet Hting Nan lawm ai “Ngee-Chan-Ti-Ngin-Yee Nit Nyi-Nai-Ahpoi ” a chying lau ai hpe sha n madat ga. Ndai lang bai tinang a matu sha yu nhtawm gap hkat sa jahkring yang gaw, Ningbaw Kaba Brang Seng lak htak hta NDF kawn shapraw hkrum ai majaw mung grai kaya jin saga ai. Ya kalang bai UNFC (United Nationalities Federal Council) a ningbaw tai nga ding ngam kawn na bai shapraw katut na hpe gaw n byin shangun mayu ai. Sang Gang kawn hpang ai majan a majaw Jinghpaw W.P. myu sha ni arang bang ai grai law saga ai. Dai hta jat bang na lam mung n nga sana sai. Akyu n rawng lachyum n pru ai hpe mahtai shatai nna sha gaw n shangut saga. Myu sha ni hpe shim lum ai tara, rap ra ai ahkaw ahkang lu hkra she " Hpaji ningli a n-pawt hte Awng dang lam a n-pawt " anhte a Karai Kasang kaw akyu hpyi let, shada grai hkut hkut nai nai, baw hkrum bawng ban nna she woi daw dan sa wa marit. Myu sha ni yawng a nsen hte, laga Hpu-nau baw-sang myu sha ni a ga hpe mung madat ga. Lai sai ten, ya na ten hte du na ten na lam ni hpe mung tau myit shalawm ga.


text:
Tinang Gam Maka Tinang Ran
- In Ningmu
- Last Updated on 27 July 2011
- By Slg Naw Hkam
- Hits: 2984
Moi lai sai aten Myen Hkawhkam U Aung Zeya gaw 1757 ning hta Mon Kingdom, Hongsawatoi hpe kasat zingla kau ai, Bodawpaya gaw Arakan Kingdom hpe 1785 ning hta kasat zing la kau sai. Dai aten kawn Mon Amyu hte Arakan Amyu ni ayai aya byin mat sai. Ya dai ni KIO/KIA Ginjaw Laiza hte Maijayang ni hpe Myen dap ni kasat zing la kau nna Jinghpaw W.P amyu ni hpe ayai aya di kau na hkyen lajang nga sai.
June 29 ya shani Muse jarit kaw Myen hpyenla ni Miwa hkran de rap na matu border passport galaw nga ai shiga ni mawng pru wa ai, dai hte maren n kau Myen hpyenla ni gaw Ga Du mare kaw du sai nga ai. (Miwa hkran rai nna Laiza kawn n law htum deng 100 grupyin tsan ai shara). Ndai zawn Myen ni gaw Jinghpaw W.P myu sha ni hpe Miwa hkran hpyen man, Lajayang hpyen man hku shakri na hkyen ai shiga ni mawng nga sai.
Lahta na shiga hkrak jaw ai rai yang W.P sha ni yawng Bandung langai kaw tsap nna lam magup hku shamawt ra sai.
Miwa a akyang hpe yu dat yang 2009 ning May shata hta Tamil Tiger rawt malan hpung ni hpe shamyit ai hta Sri Lanka asuya hpe shingdu kaw madung garum ya ai gaw Communist Miwa asuya rai nga ai, rawt malan hpyen ni hpe sat ai ladat ni sharin ya ai, laknak n-gun ni garum jaw ya ai. Majan sum Tamil Tiger rawt malan hpyenla ni hpe Sri Lanka asuya gaw kaji pi hkyem sa n jaw gwi roi wa roi roi sat kau ma ai, ndai zawn ahte amyu ni n byin hkrum u ga, Karai Kasang kaw akyu hpyi let “htim kasat majan” de kale ra sai, ninghkap majan hpe sha galaw nga n mai na sai.
Ya majan pa shawnglam hta tsap nga ai hpyenla hpyen gyi ni hpyen du ni gaw, ngai shadu ai shanglawt lu hkra shakut ga ngu ai ga baw a majaw kaning re jamjau hkrum tim majan pa hta shakut tsap nga ai ni rai na ma ai, raitim ningbaw tsang de na ni shaga ai n-sen hpe madat yu yang Aung San Kaw hpe Jinghpaw a ningbaw shatai shi woi awn ai mungmasa hpe kam re masa rai taw nga ai, anhte shari ging sai law, moi Awng San wa woi ai mungmasa hkrun lam de hkawm sa nang ai a marang e dai ni anhte W.P sha ni Myen a mayam de du ra ai hpe dum gaw dum nga myit ni ngu san mayu nga ai.
Aung San kaw mi lung wa wa, kadai mi lung wa wa, Panglong zuphpawng hta bawng da ai federal principles hpe hkrang shapraw na n re, dai hta n ga Myen Mungdan shinggan de du nga ai Myen democracy shamu shamawt hpung masha ni mung democracy a matu madung shakut tsap ai ni rai ma ai, bawsang manghkang hpe kraw hta grai wa myit lawm ai ni n re, ya yang hpyendap ni up nga ai majaw ndai ni hpe dang kau lu na matu alliance hku nna bawsang ni hpe madi shadaw garum ai, huk-ke garum ai re, issue hta hkan nna shaga nang ai she re.
Dai ni anhte bawsang ni a rawtmalan gaw democracy n lu ai majaw rawt malan ai n re, Myen e mayam yam dip sha ai, amyu kaba mayu ai, dai majaw rawt malan ai she re, ndai hpe anhte a kraw kata hta bang da ra ai. Anhte a rawt malan gaw Myen mungdan hpe Democracy hkrang hte hkrak uphkang nga ai ten kawn hpang taw nga sai rawt malan re.
Anhte htim kasat majan de gale ra ai, moi Israela amyu ni hkap majan n re sha htim kasat majan hpe akyu hpyi let hkat mat ai shaloi mare langai hpang langai zing ai gaw Yawshu laika hta law law mu hti lu nga ai, shanhte ni htim kasat majan hpe sha galaw ma ai, lamu ga langai hpang langai zing mat lu ma ai. Anhte mung lamu ga langai hpang langai kasat zing nna Jinghpaw mung ting hpe zing la kau ai madang de shadu ra nga ai.
Le ra jan lung wa na hpe la, marai langai ngai ran ya na hpe la nga n mai sai, tinang gam maka tinang ran ra sai. Jinghpaw mung hta Myen hpyen ni sha a nga ding sa, Jinghpaw W.P amyusha ni galoi mung shimlam nga na n re, majan mung galoi zim na n re. Hpyen mahkra hpe kasat shayu kau ra ai.
Tinang mungdaw hpe tinang lata hta jum da lu jang, Myen hpyen wa hpe nang federal sa na i, mungdaw langai shabyin u, rapra tara hpe hkapla u ngu, mai shaga sai, Unitary State galaw mayu ai zawn zawn htaw ra zawn zawn le ra zawn zawn nga a nyam taw nga jang, tinang a mungdaw hpe mahtang Kachinland shatai nna Independence Mungdan gaw sharawt ai maga de hkawmsa wa ga.


text:
Anhte a Hkrismat: Nachying Kabu Gara Mai Ai Padang Shiga
- In Laika Ngau
- Last Updated on 22 December 2011
- By Hkringmu Dan Gauri Gam
- Hits: 1979
Hkrismat Mungga, Madu A Shaning 2011
Anhte a Hkrismat: Nachying Kabu Gara Mai Ai Padang Shiga
Luka 2: 8-20
“Dai majaw lamu kasa gaw, Hkum hkrit myit; yu mu, masha nlang a matu nachying kabu gara mai ai shiga, ngai nanhte kaw gun sa ring ngai; daini na nhtoi hta Hkye Hkrang la ai wa Hkristu ngu ai Madu gaw, Dawi a mare e nanhte a matu shangai wa sai.” Luka 2:9-10 .
I. Gahpaw:
Dai ning kalang bai Hkrismat aten du wa ra ai. Anhte a mungdan kata na kahtawng ningchyawng buga shara shagu hta e “maigan hpyen laba shang wa ai” majaw sinat nsen, majan byin nga ai. Hprawng yen shakram da sai dai lup dai hpang, jadip jahpang ga mung sawa ndang hte nat ni, lup wa kawng zawn sharat katsi rai nga ai. Hpyen yen tsin yam masha ni mung jam jau jam hkau rai, hkrap ngu hkrap ngoi hte rai nga ai. Shawng lam majan pa na share shagan ni mung n yup n sha hpyen hpe ninghkap gasat nga nga ai. Mare kaba hte maigan nga Jinghpaw Wunpawng sha ni rai jang gaw “pu-gang sin machyi, nrung ganga baw gara” rai ladat shaw jawm karum shingtau nga ai. Yawng mung myit tsang ai hte hkrit kahpra let raitim, Hkrismat hpe lai amyu myu hkap tau la nga ga ai. Yawng gaw “kabu hpa shiga” hpe madat nga let Karai Kasang a mauhpa amu hpe ala nga ai ladaw re. “Karai Kasang gaw tengman ai majan hta lawm nhtawm me anhte hpe padang jaw nga ai sakse shiga ni tsun n ma htai n dang hkam la nga ga ai.” Luka a wuhpawng mung maigan Roma hpyen ni Palestina hpe shang zing la ai majaw shinggyim-mung masa n sim n sa kabrawng nga ai ladaw “Hkristu shangai wa ai lam gaw masha nlang a matu nachying kabu gara mai ai shiga” re nga lamu kasa Gabriela sagu rem ni kawn htawn ndau wa sai. Dai anhte J.W. sha ni yawng a matu Kabu Gara Shiga gaw “mungkan a n hkru ai hpyen hpe gasat ai Awng Padang Shiga Kaba” nan rai nga ai lam hpe ninggun la na rai nga ai.
II. Hkrismat Lachyum: Anhte A Kabu Gara Lam Kaba Shagyit Pawt
“Hkrismat” ngu ai hpe Uropadan na hkristan ni shamying hpang wa masai. Tim, Hkristu a shangai nhtoi hpe gaw shawng na hpung kawa, Alexandria na Clement, Chrysostom, Bishop Liberius ni December 25 ya shani hpe masat nna galaw wa sai. Anhte ni a matu “Christmas (Hkrismat)” gaw tsatsam ga rai nna lachyum lam n la nga ai. Raitim, hkristan sasana lu ai 1877 ning kaw nna gaw Hkrismat hpe shaning shagu dingden na nga ga ai. Christmas ngu ai ga gaw Inglik ga shaga mungdan hta Christesmasse, Christ’s Mass ngu ai re. Hkristan mungdan ni yawng hta “Hkristu a shangai nhtoi” ngu ai lachyum rai nga ai. Europe panglai zunlawng mungdan ni hta gaw “Yule Day- Christmas hpara nhtoi,” bai, German hte Switzerland mungdan hta gaw “Chyoi Pra Shana” ngu masat galaw ma ai. Christmas gaw grai si si re ai ma kaji prat hte tsawm htap lam zawn rai nga ai. Luka laika hta “dai shinggyim ma chyangai” shangai sa wa ai lam gaw “masha nlang a matu nachying kabu gara mai ai shiga” (2:10) rai nga ai. Anhte J.W. sha ni a ningpawt labau hta mung “shangai” wa ai lam gaw ninggawn tawa hte shinggyim masha yawng mayawng prat pra wa na gindai kanu “shagyit pawt ninghpang” rai nga ai. Dai ning na “Hkrismat gaw anhte J.W. sha ni a matu mung Kabu Gara Lam Kaba Shagyit Pawt, daju” rai nga ai hpe shadum ya nga ai.
III. Chrismat hte Maigan ni Magra Zing Da Ai Palestina
Tsaw ra ai nu wa, hpu nau ni e Yesu shangai wa ai lam hpe anhte hkrak kraw dung sindai gindun let shara jaw lu na matu gaw dai Luka madi madun ai “Yesu shangai ai aten ladaw na Palestina mung a shinggyim-mung masa labau” hpe chye na ra nga mali ai. Mahkawn nkau ni hta “mungkan grai simsa ai aten ma Yesu shangai wa sai” nga ai. Kaja wa tsaban 1 Palestina gaw “seething cauldron: prut kaprawk nga ai hpunlum di kaba” a n yun bu nga ai ladaw rai nga ai.
Labau hpe yu yang wa Palestina hpe Greek hpyen jaubu kaba Alexander wa tsaban 4 BC hta dang la kau nna Chyoi Pra Mung hpe Greek htung hte shachyen bang ya sai. Shi 323 BC hta si mat sai hpang gaw, Palestina hpe shawng gaw Egutu a uphkang ai npu hta (323-142BC) du hkra rai nga ai. Dai hpang Asuri ni bai (BC 200-142) kaw na Yuda mung tsaw myu tsaw ni Yuda mungdan hpe awmdawm gasat la ai ladaw (142-63 BC) du up wa sai. Dai Yuda awmdawm mung gaw Roma hpyen jaubu kaba Pompey wa dang la kau nna Roma Hkawseng kata up bang wa sai (63 BC). Shaloi, Herod wa gaw Roma a madi shadaw ai hte BC 37 hta Yuda ni a hkawhkam bai tai wa sai. Shi gaw Idumean sai lawm- Yuda sai n jet ai, shi a n hkru mazut ai lam, hkangse, kang hte dip kamyet ai majaw Yuda masha law law wa n hkap la masai. Grau nna, Palestina mung hta Hkalade hte Roma hkung ni hpe jashawn bang ai majaw Yuda masha ni mung bra ayai, hprawng yen ai lam ginrun byin wa sai. Shi BC 4 ning hta si ai hpang gaw gumlang ai sumbrum sumbraw wa htaw nang le nang kapik kapawk byin wa ai gaw laja dik AD 66 hta Yuda majan kaba byin ai kaw du du rai wa sai.
Ningrai, maigan, hpyen lai hte Roma wa Palestina hpe magra kau ai gaw akyu lam loi li nga ai raitim, shanhte gaw Yuda mung shawa gumshem sat nat lam, makam masham lam hpe awu asin asawng asang di ai lam, damya mya hpya lu hpya sha ai lam, jahten sharun ai lam, num ma roi rip ai lam, hkang se n bang lu ai matsan dinghku ni hpe masha mayam shayam ai amu shabyin ai mara lu nga ai. Yesu shangai ai aten Herod wa gaw Yuda mung hpe up nga ai. Shi hpe ninghkap ni hpe ladu lai n ju n dawng nna Yuda mung tsaw myu tsaw ni hpe mung shamyit shatsai shakut wa sai. Shi aten Yuda ni Roma asuya hpe ninghkap ai gumlang ai lam gaw majan hku nan rai nga ai. Shi si ai hpang, Yesu shangai sai aten, Roma ni gaw Yuda sun hkauna ni hpe majoi kashun la, manu loi li mayun jaw magra la di wa sai. Tinang a hkau na bai mahkyu ai ni mung lamu ga madu hpe “kang, hkanse hte htamshi hta lai nna dai hte bung pre ai manu” jaw nna hkam la shangun sai. Dai hta n-ga, maga mi gaw “lamu ga hkraw” hte “anan hta akan” hkrum sai. Lamu ga wang kaba ba lu ai ni bai rai yang gaw kaji kajaw sun hkauna galaw ai ni hpe jahkrit shama wa nna shanhte gaw gumlang rangrut masha ni tai wa sai. Dai rai, teng pang majan gaw lusu ai Yuda hte tara maigan ni hpe ninghkap wa sai. Roma asuya ni bai rai yang mung, ndai kasu kabrawng ai lam hte gumlang ai lam ni hpe Herod si ai hpang maja galaw wa sai: Yuda 3000 hpe hpara jawng rapdaw e nan jeyang sat kau nna htingnu na talent-400 hpe mung gasat mya la kau ya masai, hte Yuda gumlang 2000 hpe mung jen sat masai. Ndai shinggyim-mung masa kasu kabraw ai lam a Rudi gaw “tara maigan hpyen ni” Palastina hpe kaup zing la ai lam a majaw rai wa sai.
Luka gaw ndai shinggyim-mung masa n zim ai lam: hkawseng magam, mungup magam, mungdu, lusu, matsan, myu hte kahtawng ningchyawng, Yuda hte tara maigan, hpyen la hte mung shawa, madu hte mayam, anum ala gin hka ai prat, sagu rem prat hte arang madu lai, majan hte hpyen hte simsa lam kamyet shakut ai, Roma gaw simsa lam, kabu hpa shiga, mungkan a madu, yawng mayawng a Karai re nga langkang shabam nga ai aten “Hkristu shangai wa ai lam gaw masha nlang a matu nachying kabu hpa shiga rai nga ai” nga sai.
IV. Luka a Kabu Gara Shiga Laika na Hkrismat
Luka laika na “Christmas” gaw anhte yawng hti nna chye sai, “shi gaw shadang sha alat shangai wa sai; nbat hte kayawp nhtawm, ushat wakang hta kaleng tawn da wu ai; kaning rai n me law, manam jarawp hta shanhte a matu nga shara n nga ma lu ai” nga ai (Luka 2:7). Bai, Luka 2:12 hta mung, “… ma chyangai langai mi nbat hte ushat wakang hta kaleng taw nga ai gaw, nanhte mu na marin dai” nga ai. Kaja wa nga yang ndai Hkristu a shangai wa ai lam gaw dai aten na Kehta Hkawhkam Agustu a Roma Hkawseng mungdan, Asuri mungdaw up wa Kureni, Yuda hkawhkam gaw Herod a aten na Yuda masha ni a grit nem dik ai shinggyim prat maka hte grau nna Yosep yan Mari a dinghku prat hpe madi madun ya nga ai.
1. Nbat hte ma chyangai hpe kayawp da ai. Dai gaw anhte chye na ai nbat n rai, tsup ni achyen achya, jinghpa zawn re nba tingyan, ma chyangai kayawp sumpan hte ahkyen kayawp da ai (bands of cloth- NRSV) hpe mu lu ai. Ma chyangai hpe chyawm gaw dai jinghpa zawn re tsup ni hte sha ram ram ahkyen hkrai ahkyen kayawp da masai. Shaloi, Mari yan Yosep, bai, jinghku ni shangai na tau chye tawn ai raitim, nbat, hpun nba kaja n lu hkyen lajang ai hpe mu lu ai. Ndai gaw “ladu lai matsan grit nem ai prat” hpe madi madun nga ai.
2. Ma chyangai hpe wushat wakang, wushat kawk, dusat wulawng e shara jahkrat ya ai hpe mu lu ai. Mungkan hta grit nem dik ai ni pyi kadai “wulawng hte wushat wakang” e shangai sa wa na ma hpe shara jaw ai n nga ga ai. Hpyen majan aten anhte a manang wa hpe “N-gumla ginsup pa” e shangai wa sai. Anhte a kasha langai hpe “gumhpraw hkoi nna” tsirung e shara jaw shangai wa sai. Hkristu a shangai wa ai lam gaw mungkan masha ni masat da ai masha madang lakang a nem dik ai shinggan na madang (outclass, outcaste) rai nga ai. Mungkan shinggyim masha ni “roi n ra shagrit kau hkrum ai shinggym prat, madang, atsang” hpe madun dan nga ai. Dai wuhpawng a shagrit, shinggang, myi npu ladi n mu yu shalai kau ai jasat” hpe hkam mana sha ai lam rai nga ai.
3. Jarawp e shara n nga ai lam. Manam gawk, manam jarawp ngu ai gaw lawu tsang masha ni manu hpa hpa hte let nhprang hkring sa na shara re. Raitim, lapran tsang hte lahta tsang madang manam shara hotel ni n nga ai gaw n nga ai. Dai hpe yu yang, lahta tsang manam shara n tam ai sha yup jarawp daram sha dang di lu ai lam hpe mu lu ai. Anhte ni bu grai hkawm na ga ai, kadai mung yawm dik gaw “jarawp n re, lapran tsang manam nta” yup ai hkrai re. Raitim, moi Hpakant lam hkan gat dut ai ni gaw “jarawp hkan” lana mi shalai yang shalai hku nna nga sai. Ndai hta “grit nem dik ai shinggyim prat madang” hpe madun dan nga ai.
Hkristu shangai chyinghkai sa wa ai lam: “matsan dik prat, nem dik shagrit kau hkrum ai prat hte grit nem dik ai prat madang” gaw Roma hte tara maigan uphkang nga ai prat na grit nem dik ai Yuda ni a prat hpe madun da nga ai. Shinggyim myit hku nga yang, ndai lam gaw Karai Lata la ai amyu Yuda amyu a matu mung “kaya hpa, arawng sum hpa, yawn hpa, myit kaji hpa, maroi n ni masin n si, myit n dik hpa hkrung tim si ai hte bung ai prat hpe madun dan nga ai.” Grau nna, Hkawhkam Dawi a amyu matu Yosep a matu gaw dai mabyin gaw “myiman shaka ya ai ladu lai yawn hpa, kaya kahpa nan” n rai ni? Yosep yan Mari a matu mung dai mungkan hta “kumla n kaja ai lam n rai ni? Raitim, Luka gaw dai Hkristu shangai wa ai lam gaw “nachying kabu gara mai ai shiga” she rai nga ai nga ai. Hpa majaw nga yang, shangai wa sai ma chyangai ahkang aya amu hte aya gaw: 1) Hkyela Ai Wa (Savior), 2) Meshia hte 3) Madu (Lord) rai nga ai. Roma ni gaw mungkan masha a kabu hpa shiga; hkye madu, simsa lam, karai nga tim, Hkye la ai amu, simsa lam, kabu hpa, shalawt ai amu n galaw ai hpe madi madun nga ai. Dai kabu hpa masu daru magam hpe gasat padang dip kau ai shiga “nachying kabu gara mai ai shiga” rai nga ai.
V. Kadai Ni a Matu Nachying Kabu Gara Mai ai Shiga Rai Na?
1. Dai Sagu Rem Ai Ni a Matu ( Luke 2:8-20)
Dai sagu rem ni kaw lamu kasa Gabriela langai dan pru nna gun sa ya ai shiga re. Shanhte gaw Yuda nam mali kaba ni hta sagu ni hpe shana na ladaw yu mada, rem sin nga ai ni re (2:8). Shanhte gaw sagu rem ai, sagu sin ai amu madung chye ai. Shana na ladaw hta grau nna sagu ni hpe yu sin nga ai hpe yu yang shanhte gaw shabrai la n chyang tim, sadi dung kangka ai hpe mu lu ai. Lama wa lusu sahti ni rai yang gaw sagu ni hpe lauban ni nan shana n yup n sha gaw n sin ga ai. Anhte ni mung nga dumsu rem ga ai, shani pyi nta madu ni n rem ga ai. Nchyang she shap nna rem ga ai. Ndai hpe yu yang ndai sagu rem ni gaw, matsan masha, nam masha, gumhpraw jaw nchyang, ya lu ya sha masha atsang, hpaji kata ni, ninggun arang hte kanbau ai ni rai nga ai hpe mu lu ai. Mare kaba masha n re ai hta, nam mali hkan sagu rem gwi ai marai rawng ai hpe mu lu ai. Nam mali na matse labye ni hpe n hkrit n tsang rai, sagu ni hpe asak apnawng makawp maga ai ni re hpe mung mu lu ai.
Karai Kasang hpe hkrit hkungga ai sagu rem ni (2: 9, 15-18); Ndai kaw lang da ai hkrit myit- Phobeomai gaw- Karai Kasang hpe hkrit ai, nawku hkungga ai, hkungga jaw ai, hkungga lara di ai (Ehpe. 5:33) lachyum she rai nga ai. Dai Me Phobeomai, hkum hkrit myit (Luke 2:10) hta shanhte gaw Karai Kasang kaw nna lamu kasa dan pru wa ai hpe chye nna nhtan gwi, ga tsun htan na n gwi, la ma ma hkrang shadan na n gwi let – hkrit kaba hte hkrit nga ma ai (2:9) madaw rai nga ai hpe mu lu ai.
Kam Sham ai hta Myit Hkrum nna Madat Mara Amu Shachyen Ai Sagu Rem ni (2:15-18). Lamu kasa Gabriela ni shana ai Kabu Gara Shiga-dai hkye madu shangai ai lam hpe na la nna kam sham ai hpe mu lu ai. Dai hpe yu yang shanhte gaw shawng kaw na Karai Kasang hpe kam sham nna Hkye madu shangai na lam hpe mung kam sham nga ai ni re hpe mu lu ai. Lamu kasa ni wa mat ai hte maren, “law anhte ya nan Belehem de sa nna dai byin ai lam hpe sa yu ga (NRSV)” nga nna Mari yan Yosep hte ma chyangai hpe mung sa yu masai (2:15-15). Dai hpe yu yang shanhte gaw “makam lam hta myit hkrum ai, madat mara lam hta myit hkrum ai, dai kabu hpa lam amu hta myit hkrum ai hpe mu lu ai.” Dai rai, shanhte a amu a majaw “na mana masha ni mau ma ai” (2:18; cf Re 13.3), mau shakawn shagrau, mahkung ya masai, Yuda 16 nga, ka da ai.
2. Masha Nlang A Matu (Luke 2:10b)
Luka gaw dai “Nachying Kabu Gara Mai ai Shiga” gaw masha nlang a matu nga nna ningdat da ai. Kaja wa nga yang Roma aten na “Kabu Gara Shiga” ngu ai gaw uphkang ai ni a hpyen majan padang shiga rai nga ai. Dai gaw, “Roma Awng Padang” hpe alak mi tsun shagrau ai aga madaw rai nga ai. Dai aten na “Kabu Gara Shiga” gaw Roma ni a awng padang lam chyu sha rai nna, shanhte chyu sha lang ai aga mung rai nga ai. Maga mi gaw, awng padang ngu ai gaw kaga amyu ni a matu n re. Grau nna Roma ni uphkang npu taw ai amyu; masha zazai, Yuda, Hkristan hte sinpraw masha ni a matu n rai nga ai. Roma ni a Kabu Gara Shiga gaw matut nna, Agustu a Shangai Nhtoi; yawng mayawng a ninghpang, grau mai kaja ai pyaw hpa lam snr akyu lam ngu shagrau sha a ai aya rai nga ai. Yuda nawku htung hta gaw Yuda ni chyu sha Karai Kasang lata la ai amyu, Meshia bai du sa na hpe myit mada ai amyu nga nhtawm me kaga amyu ni hpe gaw “tara maigan, matsat shabat, awu asin, yubak lu ai ni, sai n san seng ai ni, labau hkanu ai ni, n chyoi n pra, tara n lu ai, tara n lang ai, hpyen ni, tsasam ni, Samari ni, ari hkum ni… ngu nna sha masat kanawn nga ai. Luka hta lamu kasa Gabriel gaw Hkristu shangai wa ai lam gaw “masha nlang a matu nachying kabu gara mai ai shiga” re nga, sagu rem ni hku nna shana wa sai. Mung masa daru magam, ahkang aya, hpyen ninggun, sut masa ninggun hte Yuda nawku htung ahkang aya hte masat shagrin, dawdan, tek jum da ai “kabu gara shiga” gaw “masha nlang” ni hpang de shawng ningnan du sa wa ai lam rai nga ai. Awng padang lam, ngwi pyaw, akyu hkam la lam, Karai Kasang a amyu tai ai lam, chyoi pra ai lam … mahkra gaw “mung masa, nawku htung, masha madang n gin hka” hkam la na ginjang rai nga ai. Grau nna mau hpa gaw, dai nachying kabu hpa lam – Yesu shangai wa ai lam gaw “grit nem ai ni a matu awng padang shiga” madaw rai wa sai. Masha nlang yawng mung “dai kabu gara shiga hkam la ai sagu rem ni kaw nna dai kabu gara shiga- awng padang lam hpe hkam la na lam rai nga ai.”
3. Shi Sharawng Awng Ai Masha Ni (2:14)
Dai hta n-ga, dai nachying kabu gara shiga hte arau ngwi pyaw simsa ai lam gaw “shi hpe sharawng awng ai ni ntsa dik wa na lam rai nga ai. Dai masha ni Karai Kasang a myit kaja hkam la ai ni, myit pyaw ai ni, myit ra sharawng ai ni, ra sharawng ai ni, yaw shada ai ni hte lata la hkrum ai ni rai nga ai. Luka gaw Karai Kasang a sharawng awng ai masha ngu ai hta “Roma hkawseng magam hte Roma uphkang magam ni n rai nga ai” hpe mu lu ai. Dai hte maren ndai chyum daw hta, Yuda nawku htung na Hparishe, Saduke, hte laika ka sara ni hpe mung n mu ai. Luka madi madun ai “Karai Kasang sharawng awng ai masha” ngu ai hta daru magam madang, sut lu nga mai lam madang, shinggyim prat madang, anum ala, amyu ru sai, nawku htung, lamu ga ginhka ai lam n mu lu ai. Rai yang, Shi sharawng awng ai masha hta “Karai a man e myiman pa ai Mari, Karai hpe hkrit hkungga let sadi sahka ai Yosep, makam hte Yehowa hpe ala nga ai sagu rem ni” madaw rai nga ai hpe mu lu ai. Karai Kasang sharawng awng ai masha ni hta “n hkru ai hpe awngdang ai kabu hpa hte hpawn, ngwi pyaw simsa lam” hkam la na rai nga ai.
VI. Anhte a Hkrismat: Nachying Kabu Gara Mai Ai Padang Shiga
Daini anhte a matu shangai wa sai ma chyangai gaw kaning re makam masham asak hkrung lam hpe gaw gap ya nga ai kun? Daini anhte J.W. Amyu masha ni gaw dinghku majan kata lai amyu myu hte anhte a prat hpe mai kaja ai asak hkrung lam bai mawai, gaw shagrin lu na matu dakring dalang dingkren shakut nga ga ai. Hparai nga yang, n hkru ai amyu kaba ni gaw n law la ai anhte amyu ni hpe n htum n ni shamyit ai masing kaba hpe 2008 ning na gaw da ai tara hte anhte lu na ahkaw ahkang hpe tara shang shagrawt kau ai. Dai hte maren, mungkan hpe madi madun nna tara shang Myen mung hpyen ninggun mahkra hte gasat ai gaw daini shata 6 rai nga sai. Shaloi, Luka a Christmas, Yesu shangai wa ai lam gaw anhte hpe kaning ngu ninggun jaw nga ai kun?
1. Mungkan Awng Padang Shiga Majing hpe Ndau Ai Lam
Luka daw kaba 2 hta Yesu shangai ai lam gaw mungkan a kabu gara shiga majing hpe ndau kau ai lam re. Mungkan masha yawng nachying kabu gara mai ai shiga majing hpe shadan shadawn kau dat ai lam rai nga ai. Dai aten na Roma Hkawseng Magam Kehta-Augustu mungkan a arawng aya, hkawhkam kaba hte daru magam ahkang aya madu (Kasa 25:8, 21, 26) ngu ndau nga ai wa re. Shi gaw nat karai gaw Augustu kawn shinggyim prat hpe myit makun nna n daw n hta hkum tsup mai kaja lam shabyin ai wa, majan hpe jasim ya ai hkye la ai hte yawng mayawng hpe gaw sharin da ai wa, shinggyim masha yawng ala nga ai myit mada shara kabu gara shiga; dai rai shi shangai, du sa wa ai gaw mungkan a kabu gara shiga lam ninghpang tai wa sai nga, Roma hkawseng mungkan ting shagrau nga ai ladaw re. Ndai lam ni gaw Agustu chyu sha mungkan a Madu, Hkye Madu, simsa lam ninghpang, kabu gara lam re nga ai ladaw re. Dai gaw Roma hkawseng mungdan a daru magam mung rai nga ai. Raitim, dai Agustu a kabu gara shiga gaw Roma ni a daru magam hpe shadan ai lam; hkye la lam nga nna ninggun kya ai Yuda ni hte kaga dip up sha ai lam, simsa lam nga nhtawm majan baw ai, akyu lam nga n htawm me dip rip ai lam, matsan mayan hte kang, hkang se hta ai lam galaw nga ai re. Ndai lam gaw maigan daru magam, Roma daru magam hte dip rip sha ai kumla lam hpe madun nga ai. Ndai mabyin hta dai nachying kabu gara mai ai shiga gaw, dai shangai wa sai ma gaw “hkye madu majing, daru magam rawng ai madu majing, shalawt ai wa majing” rai nga ai hpe madun nga ai. Luka a Hkristu shangai wa ai lam gaw mungkan a kabu hpa shiga masu mahkra hpe gasat dang kau ai lam rai nga ai. Daini, shangai wa sai Yesu gaw anhte hpe daru magam hte kaup sha nga ai kabu hpa shiga masu magaw hpe gasat padang dip kau ya ai nan rai nga ai.
2. Grit nem Ai Prat kaw nna Shinggyim Prat Ningnan De Woi
Luka gaw gritnem ai prat hte Hkrismat mabyin matut mahkai nga ai hpe madun da ai. Myit kaji ai, matsan mayan, nchyang mayam, kahtawng ningchyawng, ninggun kya ai ni, dip rip hkrum ai ni … a lam hpe tut madung tawn da nga ai. Ya sagu rem ai ni (2:8-20) gaw dai wuhpawng shinggan na shinggyim masha prat hpe madi madun nga ai. Raitim, shangai wa sai Hkristu gaw sagu rem ni hpe hkye la, shalawt la, mawai la sai. Dai rai, Hkrismat gaw sagu rem ni zawn re grit nem ai, wuhpawng shinggan na masha wutsang ni yawng hpe grau shagrit, shara n jaw, dip rip ai mungkan a daru magam hpe gasat padang dip kau ai lam rai nga ai. Mali, grit nem ai shinggyim prat hpe “shalawt dat ai shinggyim prat ningnan” de woi wa ya sai. Karai Kasang a hkye mawai amu, dai kabu gara shiga majing a daru magam lu, ahkaw ahkang lu ai ni hpe wadaw ya ai mungkan hkrang laisa hpe gasat gumlang kau ai lam mung rai nga ai. Esaia 40:9 hta Karai Kasang du sa wa sai “kabu gara shiga” gaw Karai a hkye la ai uphkang lam kata na simsa ai lam hte tara rap ra ai lam (52:6), bai nna, Karai a amu bungli gaw shinggyim wuhpawng shinggan masha ni a malai mung (61:1-2) rai nga ai. Daini, Hkrismat gaw anhte J.W. sha ni hpe shagrit kau ai lam, grit nem ai prat, shagrit kau ai daru magam hte dip rip ai ni lata na mawai la nna shinggyim prat ningnan de woi ai sakse rai nga ai. Dai gaw Karai Kasang shi a amyu hpe mawai la ai ga sadi-kabu gara shiga lam dik wa ai lam rai nga ai.
3. Kabu Gara Shiga Hkum Tai Ai Padang Amu
Sagu rem ai ni gaw kabu gara shiga majing lu la nna lawt lu ai hte shinggyim prat ningnan hta hkawm sa lu sai. Hkristu shangai wa ai lam gaw mungkan shiga masu hte shinggyim prat hpe shagrit kau ai amu hpe gasat padang dip kau ya sai. Dai gaw Hkristu kaw na hkam la lu ai kabu gara shiga nan rai nga ai. Rai yang, daini anhte hta matut nna mungkan hta “kabu gara shiga” tai na lam rai nga ai. De lachyum gaw mungkan a n hkru n kaja ai, n teng ai, masu ai kabu gara shiga hte dai amu hpe gasat padang dip kau ra na rai nga ai. Kabu gara shiga majing gaw “n hkru ai daru magam hpyen hpe awng padang hte dip rip prat kaw na shalawt ya ai lam” rai nga ai. Dai hte maren, sagu rem ai ni dai tengman ai kabu gara shiga lu la sai hte dai kaw n hkring ai sha, matut nna kabu gara shiga hkum tai hkawm ai. Hkam la ai grup yin mungkan masha ni mung “mau ai, mau shakawn, mahkung” wa sai. Daini anhte amyu ni kaja wa “kabu gara shiga hta asak hkrung nhtawm, masha nlang dai nachying kabu gara shiga lu na, dingyang gasat nga ra mali ai.
VII. Hpungdim
Luka a Hkrismat gaw dai n hkru ai Roma hpyen, daru magam a majaw kasu kabrawng nga ai mungkan hpe mung madi madun wa sai. Grau nna, mungkan a madu, simsa ngwi pyaw lam a karai re nga ai shiga masu hte dai mungkan hpe dip rip wa sai raitim, Hkristu shangai wa ai lam madaw “mungkan a kabu hpa shiga majing: grit nem ni, dip da hkrum ni hpe hkye la ai, shalawt ai” shiga nan rai nga ai hpe ndau wa sai. Yesu Hkristu madaw mungkan ting hte masha n lang a matu hkawhkam, Madu, Meshia, Hkyela wa majing rai nga ai lam gaw Hkrismat mabyin na “Mari, Yosep, Sagu rem ni, Bethlehem, Yuda Masha: Roma uphkang npu na mungkan hte masha nlang ni a prat hpe shalawt, mawai nna lawt lu ai shinggyim prat ningnan gaw gap ya sai lam gaw, sakse madun nga ai.” Anhte mungdan kata mung maigan hpyen ni a n hkru n kaja dip rip, sat shamyit ai hpyen lai hte anhte hpe shamyit nga ai raitim, dai ning na Hkrismat hta Karai Kasang gaw, n hkru ai daru magam, n hkru ai mung up magam, n hkru ai ni npu grit nem nga ai ni hpe shalawt, mawai, sharawt nna shinggyim prat ningnan de woi sharawt shalawt la ai amu galaw nga ai gaw, anhte a matu nachying kabu hpa shiga nan rai nga ai. Hkrismat ngu ai gaw mungkan a n hkru ai daru magam hpe Karai Kasang gaw shangai wa sai Hkristu Yesu hte “gasat awng padang dip ya sai- shiga jaw ya ai nan rai nga mali ai. Dai rai, ndai Hkrismat gaw, anhte J.W. sha ni mung “kabu gara shiga- n hkru ai hpyen hpe awng padang dip kau ai amu” hta shanglawm let “Karai hpe ninghkap ai, mungkan hpe jeyang ai, anhte amyu hpe dip rip ai hpyen hpe gasat padang dip let, dip da hkrum ai prat hpe prat ningnan de shalawt sa wa ga. Hkrismat gaw Karai Kasang anhte a matu “nachying kabu gara mai ai padang shiga nan rai nga mali ai law.”


text: neng gan jue ni shou hen nuan huo neng gan jue ni shi te bie de dang wo de shou bei ni qian zhe zai jie tou zai feng zhong fang zong sui ni dao shi jie zui jin tou sui ni shang shan qu fang yan huo dang ni chang zhe sheng ri kuai le wo gan dong ni rang wo shou chong Chorus: wo bu zai pa shen ma duo shen ma wo zhi xiang zhi dao ni zai xiang shen ma qing tie jin wo de xin tie jin wo de er duo ting ni qing qing de qing qing de qing qing de shuo dao de wo shi ni de shen ma wo bu zai pa shen ma duo shen ma ( shuo ai wo ) wo zhi xiang zhi dao ni ai bu ai wo ( pa shen ma ) xian zai wo an jing de tie zai ni de xiong kou yao ni shuo ting ni shuo shuo ai wo wo ken ding ni shi ai wo de wo ken ding ni shi ren zhen de ni hui ai wo tian chang di jiu quan shi jie wei wo men zhu he (Repeat Chorus)