text:
TULONG PARA ITI PAMILIA | PANAGASAWA
No Kasano a Maliklikan ti Makapasakit a Sasao
TI PROBLEMA
Kada agririkayo nga agassawa, agpinnaadukayo iti pammabalaw iti maysa ken maysa. Gagangayen kadakayo dagiti makapasakit a sasao nga uray la “normal” daytan no agtungtongkayo.
No kasta ti mapaspasamak kadakayo, kabaelanyo nga isardeng dayta. Ngem umuna, masapul nga ammuenyo dagiti makagapu ken no apay a pagimbaganyo no agbalbaliwkayo.
DAGITI MAKAGAPU
Dimmakkelan a pamilia. Adu nga assawa a lallaki ken babbai ti napadakkel kadagiti pamilia nga ugalidan ti agsao iti makapasakit. Mabalin a maysa kadakuada wenno agpadada a mangtultulad iti wagas ti panagsasao a nangngegda kadagiti dadakkelda.
Impluensia ti paglinglingayan. Kadagiti komedia iti pelikula ken telebision, nagbalinen a pagkakatawaan ti naalas a panagsasao. Tangay naruamen dagiti agbuybuya, mabalin nga ibilangda payen a nakakatkatawa dagita.
Kultura. Iti dadduma a kagimongan, naturay kano dagiti “pudpudno a lallaki” wenno kasapulan kano nga agbalin a nauyong dagiti babbai tapno dida agparang a kapuy. Kabayatan ti riri, ti agassawa a kasta ti kababalinda mabalin nga ibilangda ti asawada kas kabusor imbes a gayyem, isu a makapasakit ti panagsasaoda imbes a makapabileg.
Aniaman ti makagapu, ti makapasakit a sasao ket mabalin nga agresulta iti panagsina wenno diborsio agraman iti adu a sakit. Kuna pay ketdi ti dadduma a nasaksakit ti sasao ngem iti danog. Kas pagarigan, kuna ti maysa a misis nga agpada a pagsasawan ken dangdangran idi ni misterna: “Narigrigat nga ibturan dagiti pannakainsulto ngem iti pannakakabil. Nasaysayaat koma laengen a danogennak imbes a pagsasawannak.”
Ania ti mabalinmo nga aramiden no nabaybay-anyo nga agassawa a ti makapasakit a sasao ti nangdadael iti relasionyo?
TI MABALINMO NGA ARAMIDEN
Mangipakitaka iti empatia. Ikabilmo ti bagim iti sasaaden ti asawam, ket ikagumaam a tarusan no ania ti mariknana iti panagsasaom. No posible, mangpanunotka iti espesipiko a situasion a nasaktan ti asawam gapu iti naibagam. Dimo pakaseknan ti aktual nga imbagam; ti kangrunaan a panunotem ket no ania ti narikna ti asawam iti naibagam. Adda kadi mapanunotmo a pamay-an a nasaysayaat koma ti panagsasaom imbes a makapasakit? Kuna ti Biblia: “Ti maysa a sungbat, no naalumamay, pagbaw-ingenna ti pungtot, ngem ti sao a makapasakit parnuayenna ti unget.”—Proverbio 15:1.
Paliiwem dagiti agrinrinnaem nga agassawa. No naaringanka iti panagsasao dagiti di nasayaat a pagwadan, kumitaka kadagiti mapagulidanan. Denggem dagiti pagassawaan a nasayaat a tuladen ti panagsasaoda.—Prinsipio ti Biblia: Filipos 3:17.
Pasubliem ti dati a riknayo iti maysa ken maysa. Ti makapasakit a panagsasao ket masansan nga ad-adda a problema ti puso ngem ti ngiwat. Ikagumaam ngarud a panunoten dagiti agkakaimbag ken makaay-ayo a galad ti asawam. Lagipem dagiti aktibidad nga agpada a magusgustuanyo idi. Buyaem dagiti daan a retratoyo. Ania idi ti namagkatawa kenka? Ania dagiti galad a namagsinged kadakayo?—Prinsipio ti Biblia: Lucas 6:45.
Agusarka iti sasao a mangtukoy iti bagim. Imbes a pagsasawam ti asawam, iyebkasmo dagiti pakaseknam babaen iti sasao a mangdeskribir iti nariknam. Kas pagarigan, posible a nasaysayaat ti reaksionna no ibagam, “Mariknak a dinak ikabkabilangan no agplanoka a dinak konkonsultaen” imbes a “Kastaka ngamin—kanayonka nga agplano a dinak konkonsultaen!”—Prinsipio ti Biblia: Colosas 4:6.
Ammuem no kaanoka a sumardeng. No mangrugin a bumara ti saritaanyo, nasaysayaat no itantanyo pay laeng ti agtungtong. Kadawyanna nga awan pagdaksan ti pumanaw no agririkayo, agingga a kalmadokayon a dua.—Prinsipio ti Biblia: Proverbio 17:14.
Ti makapasakit a panagsasao ket masansan nga ad-adda a problema ti puso ngem ti ngiwat
Ammuem ti Ad-adu Pay
Kasano nga Agbalin a Naragsak ti Pamiliam?
Ni Jehova a naragsak a Dios, kayatna a naragsak dagiti pamilia. Ammuem ti praktikal a balakad ti Biblia iti asawa a lalaki, asawa a babai, nagannak, ken annak.


c: text/html

text:
1Masapul nga ituloyko ti agpasindayag, uray no awan ti maitedna. Ket ita, saritaek dagiti parmata ken paltiing nga inted kaniak ti Apo. 2Am-ammok ti maysa a Kristiano a naipangato iti maikatlo a langit. Sangapulo ket uppat a tawenen ti napalabas (diak laeng ammo no sibabagi a napan wenno saan—ti Dios laeng ti makaammo). 3Ulitek, ammok a naipangato daytoy a tao idiay Paraiso. (Kas nasaokon, diak laeng ammo no sibabagi a napan wenno saan—ti Dios laeng ti makaammo). 4Nangngegna sadiay dagiti banag a di mabalin a saritaen, a saan koma a sawen ti tao. 5Iti kasta, ipasindayagko daytoy a tao—ngem saanko nga ipasindayag ti bagik, malaksid dagiti banag a mangipakita iti kinakapsutko. 6No kayatko ti agpasindayag, saanak a maysa a maag ta pudno ti sasawek. Ngem saanak nga agpasindayag gapu ta diak kayat nga adda mangipagarup a nangatngatoak ngem iti nakitana nga inaramidko wenno nangngegna a sinaok. 7Tapno saanak nga tumangsit gapu kadagiti adu a naisangsangayan a banag a nakitak, naikkanak iti nasaem a sagsagabaen nga inkabil ni Satanas a mangparigat kaniak tapno diak agtangtangsit. 8Namitlo a nagdawatak iti Apo nga ikkatenna kaniak daytoy. 9Ngem insungbatna kaniak: “Umanayen kenka ti paraburko; ta napigpigsa ti pannakabalinko no nakapsutka.” Ngarud, maragsakanak unay a mangitangsit iti aniaman a kinakapsutko tapno mariknak ti pannalaknib ti pannakabalin ni Cristo. 10Gapu ken ni Cristo, awan aniamanna kaniak no nakapsutak, no mapabpabainanak wenno agsagabaak iti rigat. Awan aniaman dagiti pannakaidadanes ken didigra a paglasatak. Ta napigsaak iti kanito a nakapsutak. 11Kaslaak la maag—ngem dakayo ti nangpilit kaniak nga agbalin a kasta. Dakayo koma ketdi ti mangipakita iti yaanamongyo kaniak. Ta uray no awan serserbik, saanak a maatiw iti uray siasino kadagita naisangsangayan unay nga “apostolesyo.” 12Siaanusak a nangipakita kadakayo kadagiti pammasingked a maysaak a pudno nga apostol. Adu ti inaramidko a milagro ken pagilasinan ken nakaskasdaaw a banag. 13Ania ti nakaatiwanyo kadagiti sabali nga iglesia, malaksid iti diak panangrengreng kadakayo iti tulong? Pakawanendak koma iti daytoy a biddut! 14Daytoyen ti maikatlo a daras a nakasaganaak a bumisita kadakayo. Saanakto nga agbalin a pakadagsenanyo. Dakayo ti masapulko, saan a ti kuartayo. Ta saan a rumbeng a dagiti annak ti mangted iti kasapulan dagiti nagannak. Dagiti nagannak ketdi ti mangted iti kasapulan dagiti annak. 15Siraragsakakto a mangibus iti amin nga adda kaniak—ken uray pay ti amin a pigsak para iti naespirituan a biagyo. Bumassit kadi ti ayatyo kaniak gapu ta dumakkel ti panagayatko kadakayo? 16Ngarud, anamonganyo a diak nagbalin a pakadagsenanyo. Ngem addanto agkuna a nasikapak ket inallilawkayo kadagiti ulbod a sao. 17Kasano? Ginundawayankayo kadi babaen iti maysa kadagiti imbaonko kadakayo? 18Mismo a siak ti nangdagdag ken ni Tito nga umay dita, ket imbaonko a kaduana ti sabali a kabsat a Kristiano. Makunayo kadi a ginundawayannakayo ni Tito? Saan kadi a maymaysa nga espiritu ti nangidalan kadakami ket maymaysa ti panggepmi? 19Nalabit nga ipagarupyo nga agingga ita, padpadasenmi nga ikalintegan ti bagimi kadakayo. Saan! Agsaokami a kas iti kayat ni Cristo a panagsaomi iti imatang ti Dios, ket amin nga aramidenmi, patgek a kakabsat, maaramidda tapno matulongankayo. 20Agamakak amangan no inton sumangpetak dita, masangpetankayo a maisupadi iti kayatko a pagbalinanyo ket masarakandak met a maigiddiat iti kayatyo a pagbalinak. Agamakak amangan no masangpetak nga agaapa ken agiinnimonkayo; agpipinnudot; agiinnimut; agiinninsulto ken agpipinnadakeskayo; agtitinnangsit ken kanayon nga awan urnosyo. 21Agamakak amangan no iti sumaruno a yaayko, pabainannakto ti Diosko iti sangoyo. Agamakak amangan no agsangitakto gapu kadagiti amin a nagbasol iti napalabas a di nagbabawi kadagiti narugit nga aramidda—dagiti basolda iti lasag ken kinaderrep.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TULADENYO TI PAMMATIDA | JOSE
“Kasano Koma a Maaramidko Daytoy Dakkel a Kinadakes?”
ANG-ANGSENEN ni Jose ti nadagaang, nabara nga angin, ken masaysay-upna ti banglo dagiti sabong a lotus ken dadduma pay a mulmula iti danum. Kaduana ti grupo dagiti komersiante a mangdaldaliasat kadagiti kapatagan iti nalawa a wangawangan ti Nilo. Iladawanmo iti panunotmo dagiti agsasaruno a lallaki a mangguyguyod kadagiti kamelioda, a mangtartaraigid iti pagayusan ti danum nga agturong iti sabali pay nga ili ti Egipto. Sagpaminsan a makigtotda iti panagtatayab dagiti bumalballasiw a kannaway wenno ibis. Malagip manen ni Jose ti pagtaenganda iti naangin a kabambantayan ti Hebron, a ginasgasuten a kilometro ti kaadayona; naiduman ti lugar nga ayanna ita.
Panunotem dagiti sunggo nga agtatagari ken agir-iriak kadagiti tuktok ti palma a datiles ken higos. Ngem para ken Jose, kasla narigrigat a maawatan ti lengguahe dagiti tattao a malabsanda. Mabalin nga ikagkagumaanna a tarusan dagiti sasao a mangngegna. Nalabit nasken a sursuruenna dagita, yantangay ammona a pulos a saanen a makasubli pay iti pagtaenganda.
Agtutubo laeng idi ni Jose—17 wenno 18 ti tawenna—ngem naipasangon kadagiti suot a pagam-amkan ti adu nga adulto a lallaki. Napalalo ti imon dagiti kakabsatna gapu ta ni Jose ti paborito ni amada isu a gistayda pinatay. Nupay kasta, inlakoda kadagiti komersiante. (Genesis 37:2, 5, 18-28) Kalpasan ti sumagmamano a lawas a panagdaliasatda, maragragsakanen dagiti komersiante ta asidegdan iti kangrunaan a siudad a pakaalaanda iti dakkel a kuarta babaen ti panangilakoda ken Jose ken kadagiti napapateg a produkto. Ania ti inaramid ni Jose tapno saan nga agsakit ti nakemna ken maupay? Ken kasanotayo met a masalimetmetan ti pammatitayo iti laksid dagiti suot ken pannakaupay? Adu ti masursurotayo ken Jose.
“NI JEHOVA ADDA IDI KEN JOSE”
“No maipapan ken Jose, naisalog idiay Egipto, ket ni Potifar, maysa nga opisial ti palasio ni Faraon, ti panguluen dagiti para-guardia, maysa nga Egipcio, ginatangna isuna iti ima dagiti Ismaelita a nangisalog kenkuana sadiay.” (Genesis 39:1) Babaen kadagita a sasao iti Biblia, mailadawantayo no kasano ti pannakaibabain daytoy nga agtutubo idi nailako manen. Maysa laengen a sanikua! Mabalin a mapanunottayo ni Jose a sumursurot iti barbaro nga apona, maysa nga opisial iti palasio ti Egipto, bayat a magmagnada kadagiti natao a kalsada a napno kadagiti pagtagilakuan nga agturong iti baro a pagtaengan ni Jose.
Pagtaengan! Adayo a naiduma dayta iti aw-awagan ni Jose a pagtaengan. Agnanaed kadagiti tolda ti pamilia a dimmakkelanna, masansan nga agakar-akarda, ken agay-aywanda kadagiti arban ti karnero. Ngem ditoy, dagiti babaknang nga Egipcio a kas ken Potifar agnanaedda kadagiti elegante a balay a narangrang ti pinturana. Sigun kadagiti arkeologo, magustuan dagiti nagkauna nga Egipcio dagiti mulmula, napaderan a hardin nga addaan kadagiti narangpaya a kayo ken natalinaay a ban-aw para kadagiti papiro, lotus, ken dadduma pay a mulmula iti danum. Dadduma a balbalay ti napalawlawan kadagiti hardin, nga addaan kadagiti napariir a balkon, nangangato a tawa tapno makastrek ti angin, ken adu a kuarto, a pakairamanan ti maysa a dakkel a siled a panganan ken pagyanan dagiti adipen.
Magusgustuan kadi ni Jose ti kasta a kinabaknang? Nalabit saan. Mabalin nga ad-adda a nariknana a kasla agmaymaysa. Naiduma dagiti Egipcio iti lengguahe, panagbadbado, ken panaglanglanga ken nangnangruna pay iti relihion. Nagadu ti didiosenda, makiramramanda iti okulto ken mahiko, ken interesadoda unay maipapan iti ipapatay ken iti sabali a biag. Ngem saan a nalapunos ni Jose iti liday gapu ta kuna ti Biblia: “Ni Jehova adda idi ken Jose.” (Genesis 39:2) Inyebkas la ketdi ni Jose ti linaon ti pusona iti Dios. Kuna ti Biblia nga “asideg [ni Jehova] kadagidiay amin nga umaw-awag kenkuana.” (Salmo 145:18) Kasano a simminged ni Jose iti Diosna?
Saan nga intulok daytoy nga agtutubo a maupay, ken inaramidna ti trabahona iti amin a kabaelanna. Nangaramid ngarud ni Jose iti panggapuan ni Jehova a mangbendision kenkuana, ket di nagbayag, nagun-odna ti anamong ti barbaro nga apona. Nakita ni Potifar a daytoy nga agtutubo nga adipenna ket bembendisionan ni Jehova, ti Dios dagiti kailian ni Jose. Awan duadua a dagita a bendision ti ad-adda a nangpabaknang ken Potifar. In-inut a nagun-od ni Jose ti anamong ti apona agingga nga intalek ni Potifar ti isuamin a kukuana iti daytoy makabael nga agtutubo.—Genesis 39:3-6.
Nagsayaat nga ulidan ni Jose kadagiti agtutubo ita nga agserserbi iti Dios. Kas pagarigan, no addada iti eskuelaan, mabalin a mariknada no dadduma a naidumdumada gapu ta napalawlawanda kadagiti agtutubo a maay-ayatan iti okulto, naliday ken awanan namnama. No kasta ti situasionmo, laglagipem a saan a nagbaliw ni Jehova. (Santiago 1:17) Agingga ita, saanna a baybay-an ti amin nga agtalinaed a matalek kenkuana ken mangikagkagumaan a mangparagsak kenkuana. Sibabaknang a bembendisionanna ida, ket kasta met ti aramidenna kenka.
Kabayatanna, ituloy ti salaysay a ni Jose ket agmatmataenganen. Nagbalin nga agkabannuag a “napintas ti pormana ken nalibnos ti langana.” Ipasimudaag dagita a sasao nga adda agur-uray a peggad, gapu ta ti pisikal a kinapintas ket masansan nga agresulta iti di nasayaat ken di maitutop nga atension.
“SAAN A PULOS IMMIMDENG”
Napateg ken Jose ti kinamatalek; ngem saan a napateg iti asawa ni Potifar. Mabasatayo: “Ti asawa ni apona intangwana dagiti matana ken Jose ket kinunana: ‘Kaiddaennak.’” (Genesis 39:7) Timmulok ngata ni Jose iti panangsulisog daytoy a pagano a babai? Saan nga ibaga ti Biblia nga awanan ni Jose kadagiti tarigagay ken rikrikna a gagangay kadagiti agtutubo. Saanna met nga ibaga nga awan langa daytoy mapampanuynoyan nga asawa ti nabaknang ken mabigbigbig nga opisial ti palasio. Irason ngata ni Jose a saanto a maammuan dayta ti apona? Maallukoy ngata kadagiti material a pagimbagan a mabalin nga ipaay ti kasta nga immoral a relasion?
Kinapudnona, saantay nga ammo no ania ti pampanunoten ni Jose. Ngem adda nalawag a pamalatpatantayo no ania ti linaon ti pusona. Makita dayta iti sungbatna: “Adtoy saan nga ammo ti apok no ania ti adda kaniak iti balay, ket isuamin nga adda kenkuana inyawatna iti imak. Awan ti asinoman a dakdakkel ngem siak iti daytoy a balay, ket saanna a pulos impaidam kaniak ti aniaman malaksid kenka, agsipud ta asawanaka. Gapuna kasano koma a maaramidko daytoy dakkel a kinadakes ket pudno nga agbasolak a maikaniwas iti Dios?” (Genesis 39:8, 9) Iladawanmo iti panunotmo ti agtutubo a situtured a mangibagbaga iti kasta. Saan a mairusok ni Jose uray panunoten laeng ti kayat nga ipaaramid ti asawa ni Potifar. Apay?
Kas iti kinuna ni Jose, agtalek kenkuana ti apona. Impaaywan ni Potifar ti intero a sangakabbalayanna ken Jose, malaksid iti asawana. Kasano koma a dadaelenna dayta a panagtalek? Kagurana ti kasta a kapanunotan. Ngem ti ad-adda pay a karimonna ket ti mismo a panagbasolna iti Diosna a ni Jehova. Adu la ketdi ti nasursuro ni Jose kadagiti nagannakna maipapan iti panangmatmat ti Dios iti panagasawa ken kinamatalek. Ni Jehova ti namunganay iti panagasawa, ken silalawag nga imbagana ti panggepna. Agtipon ti lalaki ken babai, ket agbalinda a “maymaysa a lasag.” (Genesis 2:24) Dagidiay nangpadas a mangdadael iti dayta a singgalut nagpeggadda iti pungtot ti Dios. Kas pagarigan, dandani nadidigra dagiti lallaki a nangpadas a makidenna iti asawa ni Abraham, nga apong iti tumeng ni Jose, ken iti asawa ni Isaac, a lola ni Jose. (Genesis 20:1-3; 26:7-11) Nasursuro dagita ni Jose, ket determinado a mangyaplikar kadagita.
Saan a nagustuan ti asawa ni Potifar ti nangngegna. Panunotem laengen ti maysa a nanumo nga adipen a nangpaay iti kiddawna, a tinukoy dayta ni Jose kas “dakkel a kinadakes”! Nupay kasta, saan a simmardeng. Mabalin a nasair ti pride-na, isu nga ad-adda a determinado a mangsulisog ken Jose. Iti kasta, tinuladna ti kinapinget ni Satanas a nangsulisog ken Jesus. Napaay met ni Satanas, ngem imbes a nagsardeng, naguray iti “sabali pay a mainugot a tiempo.” (Lucas 4:13) Gapuna, masapul a determinado ken natibker dagiti matalek a tattao. Kasta ti inaramid ni Jose. Uray nagtultuloy daytoy a situasion iti “inaldaw-aldaw,” saan a timmulok. Mabasatayo: “Saan a pulos immimdeng.” (Genesis 39:10) Ngem determinado a manggargari ti asawa ni Potifar.
Inurayna ti gundaway nga amin nga adipen ket adda iti ruar ti balay. Ammona a sumrek ni Jose tapno aramidenna ti trabahona isu nga idi simrek, inkagumaanna nga allukoyen. Dagus nga iniggamanna ti kawes ni Jose, sa nagpakaasi iti maudi a gundaway: “Kaiddaennak!” Nagtignay a dagus ni Jose. Inwadagna ti asawa ni Potifar ken inkagumaanna ti umadayo sa nagtalaw. Ngem gapu ta siiirut nga iniggaman ti asawa ni Potifar ti kawes ni Jose, nabatina dayta.—Genesis 39:11, 12.
Mabalin a mapalagipantayo iti naipaltiing a balakad ni apostol Pablo: “Adaywanyo ti pannakiabig.” (1 Corinto 6:18) Anian a nagsayaat nga ulidan ni Jose para iti amin a pudno a Kristiano! Mabalin a ditay maliklikan ti makilangen kadagidiay awanan panagraem kadagiti moral a pagalagadan ti Dios, ngem dina kayat a sawen a tumuloktayo kadagiti dakes nga impluensiada. Aniaman ti resultana, masapul nga adaywantayo ida.
Iti kasasaad ni Jose, nakaro ti nagbanaganna. Kayat ti asawa ni Potifar ti agibales. Dagus a nagpukkaw ket inayabanna ti dadduma nga adipen. Imbagana a kayat ni Jose a ramesen isuna ngem nagtaray idi nagpukkaw. Indulinna ti kawes ni Jose kas pammaneknek sa inurayna a sumangpet ni lakayna. Idi simmangpet ni Potifar, inulitna ti kinaulbod nga imbagana, nga ipaspasimudaagna a basol ni lakayna gapu ta nangisangpet iti ganggannaet iti pagtaenganda. Ania ti reaksion ni Potifar? Mabasatayo: “Gimmil-ayab ti ungetna”! Impaibaludna ni Jose.—Genesis 39:13-20.
“BABAEN KADAGITI GRILIOS PINARIGATDA DAGITI SAKANA”
Bassit laeng ti ammotayo maipapan kadagiti pagbaludan idi iti Egipto. Nakita dagiti arkeologo dagiti rebba dagiti kasta a pagbaludan—dadakkel a kasla nasarikedkedan a pasdek nga addaan kadagiti selda ken bartolina iti uneg ti daga. Idi agangay, dineskribir dayta ni Jose babaen iti sao a ti literal a kaipapananna ket “abut,” a mangipasimudaag iti nasipnget ken awanan namnama a lugar. (Genesis 40:15) Iti libro a Salmo, maammuantayo a naparparigat pay ni Jose: “Babaen kadagiti grilios pinarigatda dagiti sakana; kadagiti landok immay ti kararuana.” (Salmo 105:17, 18) No dadduma, ikawar dagiti Egipcio ti siko dagiti balud iti likudanda; adda met dagiti maikkan kadagiti ukkor a landok kadagiti tengngedda. Anian a pannakamaltrato ni Jose—idinto ta awan met ti inaramidna a pakadusaanna koma iti kasta!
Malaksid iti dayta, saan nga apagbiit ti panagrigatna. Kuna ti salaysay a ‘nagtultuloy ni Jose iti pagbaludan.’ Adu a tawenna iti narigat a lugar! * Ken saan nga ammo ni Jose no mawayawayaan pay. Dagidiay nakaam-amak nga al-aldawna iti pagbaludan ket nagbalin a lawlawas ken bulbulan, ngem apay a saan a naupay ken naawanan iti namnama?
Mangipaay ti salaysay iti makapabileg a sungbat: “Ni Jehova nagtultuloy nga adda ken Jose ket nangipapaay kenkuana iti naayat a kinamanangngaasi.” (Genesis 39:21) Awan pader ti pagbaludan, awan grilios, awan nasipnget a bartolina a makalapped iti naayat a kinamanangngaasi ni Jehova kadagiti adipenna. (Roma 8:38, 39) Mabalin a mailadawantayo ni Jose a mangyeb-ebkas iti rigatna iti ay-ayatenna a nailangitan nga Ama babaen ti kararag. Kas resultana, nagbalin a kalmado ken naaddaan iti talna a ti laeng makaipaay ket ti “Dios ti amin a liwliwa.” (2 Corinto 1:3, 4; Filipos 4:6, 7) Ania pay ti inaramid ni Jehova para ken Jose? Mabasatayo a nagtultuloy nga impaayanna ni Jose iti “pabor kadagiti mata ti panguluen nga opisial ti balay a pagbaludan.”
Nalawag a naikkan dagiti balud iti trabahoda, ket nangaramid manen ni Jose iti panggapuan ni Jehova a mangbendision kenkuana. Naggaget ken inaramidna ti amin a kabaelanna aniaman ti naipaannong kenkuana sa impabiangna ken Jehova ti dadduma pay. Gapu iti pamendision ni Jehova, nagun-od manen ni Jose ti panagtalek ken panagraem, kas idi adda iti balay ni Potifar. Mabasatayo: “Gapuna ti panguluen nga opisial ti balay a pagbaludan inyawatna iti ima ni Jose dagiti amin a balud nga adda iti balay a pagbaludan; ket isuamin nga ar-aramidenda sadiay isu idi ti nangpaaramid. Ti panguluen nga opisial ti balay a pagbaludan awan a pulos idi ti asikasuenna nga adda iti imana, agsipud ta ni Jehova adda ken Jose ken no ania idi ti ar-aramidenna pinagbalin ni Jehova a naballigi.” (Genesis 39:22, 23) Anian a pannakaliwliwa ni Jose gapu ta ammona nga ay-aywanan isuna ni Jehova!
Mabalin a makapasartayo kadagiti narigat a kasasaad, agraman ti kinaawan hustisia, ngem makasursurotayo iti pammati ni Jose. No itultuloytayo ti umadani ken Jehova babaen ti kararag, agtalinaedtayo a matalek kadagiti bilinna, ken ikagumaantayo nga aramiden ti umiso iti imatangna, ik-ikkantayo iti rason a mangbendision kadatayo. No maipapan ken Jose, ad-adu pay a bendision ni Jehova ti agur-uray kenkuana kas makitatayto iti sumaganad nga artikulo iti daytoy a serye.
^ par. 23 Ipakita ti Biblia nga agarup 17 wenno 18 ti tawen ni Jose idi simmangpet iti balay ni Potifar ken nagtalinaed sadiay agingga a nagkabannuag—nalabit iti sumagmamano a tawen. Agedad iti 30 idi nawayawayaan iti pagbaludan.—Genesis 37:2; 39:6; 41:46.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Agtalekka Kadi iti Dios?
Ammuem no kasano nga agbalinka a naragsak no maam-ammom ti Dios kas mapagtalkan a gayyem.


text:
Kris Aquino
Ni Kristina Bernadette Cojuangco Aquino (naiyanak idi Pebrero 14, 1971) ammo iti propesion a kas ni Kris Aquino, ket Filipina a personalidad iti telebision ken aktres. Isuna ti buridek nga anak a babai ni senador ti Filipinas Benigno S. Aquino, Jr., ken ni Corazon Cojuangco-Aquino, nga isu ket nagserbi a kas ti maika-11 a Presidente ti Filipinas, ken kabsat a babai ni Benigno S. Aquino, III, ti maika-15 a Presidente ti Filipinas.
Ti immuna a pelikulana ket ti Pido Dida: Sabay Tayo, a nakagun-odanna iti titulo a kas 'box office queen', ken ti pay pelikulana idi 2004 iti Feng Shui ken ti So... Happy Together. Ti pelikula a Sukob ket isu idi ti kaaduan ti linalako a pelikula iti Filipinas idi 2006.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Claudine Barretto, Kris Aquino share Box Office Queen throne". Pep.ph. Abril 27, 2007.


text:
Bantay Apo
Ti Bantay Apo ket dakkel a solpatariko, a mabalin nga aktibo nga estratobulkan idiay isla ti Mindanao, Filipinas. Daytoy ket addaan ti kangato iti 2,954 metro (9,692 ft) iti ngato ti lessaad ti baybay, daytoy ti kangatuan a bantay iti pagilian a mabirukan idiay nagbaetan ti Siudad ti Davao ken probinsia ti Davao del Sur ti Rehion XI ken probinsia ti Cotabato ti Rehion XII. Ti pantok ket tanawenna ti Siudad ti Davao iti 40 kilometro (25 mi) ti amianan a daya, ti Siudad ti Digos iti 25 kilometro (16 mi) ti abagatan a daya, ken Siudad ti KIdapawan iti 20 kilometro (12 mi) ti laud.
Ti Bantay Apo ket nadalumpinas ti tuktukna a bantay nga addaan kadagiti tallo a pantok a natuktukan ti 500 metro-wide (1,600 ft) nga abut ti bulkan nga aglaon ti bassit nga abut ti bulkan a danaw. Ti petsa ti kinaudi a panagbettakna ket di ammo, ken awan ti nakeddengan iti naipakasaritaan a panpanawen.
Ti bulkan ket maysa kadagiti kadayegan papanan dagiti agkalkalay-at ti banatay idiay Filipinas a ti pantokna, iti natimbeng, ket masapul ti dua nga aldaw tapno maabaot. Ti immuna a nairehistro a panagkalay-at ket idi Oktubre 10, 1880, babaen ti partido nga indaoluan babaen ni Joaquin Rajal, thi Kastila a gobernador ti Davao.
Dagiti linaon
Konserbasion[urnosen | urnosen ti taudan]
Masna a Parke ti Bantay Apo[urnosen | urnosen ti taudan]
Idi Mayo 9, 1936, ti Bantay Apo ket nairangarang a kas nailian a parke babaen ti Proklamasion Blng. 59 babaen ni Presidente Manuel L. Quezon, ken sinaruno met daytoy ti Proklamasion Blng. 35 ti Mayo 8, 1966 kalpasanna ti Proklamasion Blng. 882 ti Septiembre 24, 1996.[7] Idi Pebrero 3, 2004, thi pannakaaprobar ti Republika Tignay Blng. 9237 ket nangibangon ti Bantay Apo a kas nasalakniban a lugar babaen ti kategoria ti masna a parke nga addaan ti kalawa iti 54,974.87 hektaria (135,845.9 akre); nga adda met dagiti dua a kaaripingna a lugar iti 2,571.73 hektaria (6,354.9 akre) ken 6,506.40 hektaria (16,077.7 akre) a kas dagiti paglappedan a sona, a pakaitedan ti pannakataripatona ken dagiti dadduma pay a panggep.[8]
Urayno daytoy ket nairangaran a Masna a Parke, dagiti agdam a a pagkalay-atan a dalan ket nakaro a nawaraan kadagiti basura babaen dagiti awan responsible nga agkalkalay-at, dayto ket manglukat ti waya para iti panagnurunor ti daga iti ballasiw ti kalbon a bakrasna. Adda met dagiti bantay ken sosial a grupo dagiti agkalkalay-at ket sumangsang-atda kalapasan ti Nasantuan a Lawas/Paskua ti Panagungar, ti kaaduan a paset ti panawen a panagkalay-at, a mapmapan tapno agdalus kadagiti naapektaran a luglugar.
Listaan ti Tawid ti Lubong ti UNESCO[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso (DENR) ket insingasingda ti Bantay Apo idi Disembre 12, 2009 para iti pannakairamanna iti listaan ti Tawid a Lugar ti Lubong ti UNESCO. Ti bantay ket inkeddeng babaen ti DENR a kas ti sentro ti endemismo idiay Mindanao. Daytoy ket addaan ti kaaduan a dibersidad ti naibatay ti daga a biolohia iti termino ti flora ken fauna ti lugar ti tunggal maysa. Daytoy ket addaan ti tallo a naisangayan a pormasion ti bakir, manipud ti ababa a tropikal a katuduan a bakir, aginggana ti tengnga ti banbantay a kabakiran, ken iti kanungpalan aginggana ti nangato a banbantay a kabakiran.[3]
Flora kenFauna[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti bantay ket pagtaengan dagiti sumurok a 272 a sebbangan dagiti billit, a 111 kadagitoy ket endemiko iti daytoy a lugar. Daytoy ket naam-ammuan pay a pagtaengan ti maysa kadagiti kadakkelan nga agila iti lubong, ti nakaro a naisagmak nga Agila ti Filipinas, ken isu daytoy ti nailian a billit ti pagilian.[9]
Heotermal nga enerhia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bantay Apo ket maysa a nasayaat a taudan ti heotermal nga enerhiay. Mabirukan daytoy idiay Baranggay Ilomavis, Siudad ti Kidapawan, Amianan a Cotabato, ti Mindanao Geothermal Production Field nga addaan ti maiparuar a bileg iti 106 MW, ket isu laeng ti agdama a kastoy nga estasion ti elektrisidad idiay Mindanao.[10]
Indihenio a tattao[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda met dagiti innem a grupo ti indehenio a tattao nga agtataeng idiay lugar ti Bantay Apo, dagiti Manobo, Bagobo, Ubos, Atas, K’Iagans ken Tagacaolo. Isuda ket nangikeddeng a ti bantay ket sagrado a lugar ken lugar a pagraraeman. Adda met dagiti bilang dagiti henelohia dagiti daulo ti Lumad idiay Abagatan a Tengnga ti Mindanao a mangtugot kadagiti ramutda idiay Bantay Apo. Para kadagiti Lumad, ti termino nga Apo ket naala manipud ti nagan ti apongda a ni Apo Sandawa.[9]
Pannagna nga aktibidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti kangato iti 2,954 metro (9,692 ft), ti Bantay Apo ket isu ti kangatuan a bantay iti Filipinas. Daytoy napintas a pantok ket isu ti kadayegan a pagkalaytan a destinasion iti pagilian.
Adda met dagiti nadumaduma a dalan a tumurong iti pantokna, mangrugi kadagiti probinsia ti Amianan a Cotabato ken Davao. Ti kalakaan a dalan a mapan iti Nailian a Parke ket babaen idiay Siudad ti Kidapawan nga addaan ti natimbeng a pannagna iti 3–4 nga aldaw ti ipapan ken panagsubli. Iti sistema a panangidasig baben ti website PinoyMountaineer.com, ti karigat ti panagkalay-at ket 7 manipud ti 9. Adda met dagiti nadumaduma a mabuya iti dalan a mapan a mairaman ti Danaw Venado, maysa kadagiti kangatuan a danaw iti Filipinas, dagiti solpatara ken dagiti duog nga abut ti bulkan iti asideg ti pantok. Ti bantay ket mabalin a makalay-at iti amin a paset ti tawen wenno mabalin ti agrehistro ken tumipon iti Kalgaw a Panagkalay-at ti siudad wenno ti Tinawen a Pannagna/Panagkalay-at ti Oktubre.
Galeria[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Filipinas
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c "Philippines Mountain Ultra-Prominence". peaklist.org. Naala idi 2009-06-19.
- ^ (2011-04-06). "The World Factbook - Philippines". Central Intelligence Agency. Naala idi 2011-03-14.
- ^ a b "UNESCO - Masna a Parke ti Bantay Apo ". Konbension ti Tawid ti Lubong ti UNESCO. Naala idi 2011-04-29.
- ^ Montano, Dr. Joseph. "Voyage Aux Philippines et en Malaisie", p. 246. Labrairie Hechette, Paris, 1886.
- ^ Maso, Miguel Saderra. "Dagiti Bulkan ken dagiti Seismiko a Sentro ti Filipinas", p.27. Department of Commerce and Labor, 1904.
- ^ (2007-10-08). "Dalan ti Bantay Apo/Kidapawan-Magpet (2,956+)". Pinoy Mountaineer. Naala idi 2011-04-23.
- ^ "Nasalakniban a Luglugar ti Rehion 11". Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan ti Filipinas. Naala idi 2011-03-23.
- ^ "Dagiti Salaysay ti Republia Tignay Blng. 9237, Bantay ApoNasalakniban a Tignay ti 2003". Philippine Clearing House Mechanism for Diversity. Naala idi 2011-04-29.
- ^ a b "Bariweswes ti Masna a Parke ti Bantay Apo". Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan ti Filipinas. Naala idi 2011-04-29.
- ^ "Geothermal Operating Sites - Mindanao Geothermal Production Field". Energy Development Corporation. Naala idi 2011-04-29.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Bantay Apo iti Wikimedia Commons
- Programa ti Global a BUlkanismo: Apo
- Institutto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Filipinas (PHIVOLCS) Panid ti Bantay Apo
- PinoyMountaineer: Dalan ti Bantay Apo Kidapawan-Magpet
- PinoyMountaineer: Pagkalayatan a dalan ti Bantay Apo Kapatagan-Kidapawan
- Ti Bantay Apo iti Summitpost
- Tentatibo a Listaan ti Tawid ti Lubong ti UNESCO


text:
1969
Ti tawen idi 1969 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra E).
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 12 – Naideklara ti linteg-militar idiay Madrid, narikpan ti Unibersidad ken naaresto dagiti sumurok a 300 nga estudiante.
- Enero 20 – Sinaruno ni Richard Milhous Nixon ni Lyndon Baines Johnson a kas maika-37 a Presidente iti Estados Unidos.
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 14 – Jason Bateman, Amerikano nga aktor, direktor ken produser
- Pebrero 11 – Jennifer Aniston, Amerikana nga aktres
- Mayo 14 – Cate Blanchett, Australiana nga aktres
- Oktubre 3 – Gwen Stefani, Amerikana kumakanta
- Nobiembre 4 – Matthew McConaughey, Amerikano nga aktor
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 28 – Dwight D. Eisenhower, maika-34 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1890)
- Hunio 22 – Judy Garland, Amerikana nga aktres ken kumakanta (naipasngay 1922)
- Agosto 17 – Otto Stern, Aleman a pisiko, nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika (naipasngay 1888)
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti 1969 iti Wikimedia Commons


text:
Amber Benson
Ni Amber Nicole Benson (naiyanak idi Enero 8, 1977) ket Amerikana nga aktres, direktor ti pelikula, ken produser ti pelikula. Isu ket kalatakan a naam-ammuan a kas ni Tara Maclay iti serie ti telebision ti Buffy the Vampire Slayer,ngem isu pay ket direktor, produser ken nagbida kadagiti bukodna a pelikula tiChance (2002) ken Lovers, Liars & Lunatics (2006).[1] Isu pay ket kimmaddua a nangiturong ti pelikula ti Drones iti kadua a kameng ti Buffy a ni Adam Busch.[2]
Laladawan[urnosen | urnosen ti taudan]
-
-
Ni Benson ken ti nobelista a ni Anton Strout idiay Manhattan idi Marso 5, 2011.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti inadaw a sasao a mainaig kenni Amber Benson iti Wikiquote (Ingles)
Midia a mainaig kenni Amber Benson iti Wikimedia Commons


text:
Ti agsumbangir a paset ti alad ti Mining Act 1995
Ti Mining Act of 1995 ket dakkel nga isyu a nabayagen a pagdedebatean iti sala ti hustisia. Itay nabiit, nangeddengen ti korte suprema iti pannakakompirmarna a kas maysa a linteg.
No dakkel ti maitulongna daytoy iti pagilian, saan met a masasaan iti kinaadda iti dakkel met a pagdaksan.
Makatulong daytoy babaen iti pannkapataud iti 210,000 a trabaho, $5Billion investment ket namnamaen iti PhP5Billion nga excise tax manipud iti 21 a sidadaanen nga aglukat a pagminasan.
Saan a makapaglukat dagiti pagminasan kadagiti konsesionsda gapu iti isyu ti legalidad ti mining act. Addaan ti pagilian iti total reserves of gold nga agarup 162.7 million metric tons ken iti copper reserves a 4.05 million metric tons. Agpateg dagitpoy a reserves iti US$ 5 trillion. Ket mapapati a makapataud ti gobierno manipud itoy iti US$110 billion a buis.
Kadagiti laengen figures kadagiti maipagarup a pagsayaatan ket namnamaenen a mabayadanto met ngatan ti pagilian ti utangna.
Iti sabali a bangir ti alad, nagasuk metten ti dakkel a riribuk a maparnuay kadagiti kabambantayan ti pagilian, nangruna iti Northern ken Southern Luzon. Ti linteg ket panangipalubos ti gobierno iti panagtagikua dagiti ganggannaet nga agminminas kadagiti mineral reserves ti pagilian babaen iti 60-40 a bingay.
Kadagiti 30 na minasan nga agur-uray iti pannakalukatna, namnamaen a manayonan pay daytoy. Namnamaen met nga amin suli ti kabantayan iti Northern Luzon ken Southern Luzon ket adda ti ganggannaet a mangminas kadagita.
Riribuk. Dakkel la ketdi a riribuk. Saan a basta dakkel a riribuk ti maparnuay no dipay ket nadara a riribuk. Ta ti linteg ket kaipapanannan a dina panangbigbig ti kalintegan dagiti Indegenous People kadagiti dagdagada. Sadino ngarud ti papanan dagitoy a katutubo nga agnanaeden iti kadagita a lugar sipud pay idi panawen a saanen a malagip? No mapapanawda kadagiti lugarda dagitoy nga IP’s, agturongda la ketdi iti siudad a makilinnetlet ken nayon a bilang dagiti agpalama ken agpidut iti basura? Kadagiti dadduma, di bumurong nga imbes a gabion ken pala, ti pidutenda ket ti nakadiayan a maso ken kumpay. Umadu la ket ti kaso a panaglabsing ti kalintegan ti tao.
No sensennaayan ti damsak a napasamak kadagiti probinsia ti Quezon ken Aurora nga impaay ni Winnie, namnamaen a maulit dayta a banag no dipay ket kikit laeng dayta a banag ken didigra a pinarnuay ti tao iti pannakaminas kadagiti bambantay. Namnamaem ti pannakasabidong dagiti talon no saan a magaburan. Namnamaen ti panagruar ti adu a sakit a kas iti silicosis (abnormal a panagtubo ti lasag iti bara), scleroderma (tumangken a pennet ti bagi), heatsyncope (panagsardeng ti sirkulasion ti dara iti utek) ken dadduma pay a sakit nga itden iti pannakasamal iti lead, mercury ken cyanide nga usar dagiti minasan. Kadagiti talon iti kapatagan, maluyakan (siltation) ket pabassitenna ti produksion ti talon, a kas iti mapaspasamak kadagiti minaisan ti Abra a maipagarup a sinabidongan ti LCMC. Dumteng ti nasaknap a bisin. Saan laengen a dagiti taga-kabambantayan ti maapektaran no dipay ket dagiti taga-patad.
Maipangruna koma a sanguen dagiti tunggal bassit agingga iti kadadakkelan a parikut a parnuayen iti pannakalukat kadagiti kabambantayan iti Northern ken Southern Luzon kadagiti ganggannaet a minasan. Maipangruna koma ti kasapulan ken karbengan dagiti Indigenous People ngem kadagiti gangganaet. Maipangruna koma a sabaten iti saan a pannakarabngis (manen ken manen) kadagiti natural resources. Maipangpangruna koma a maikkan iti direkta a pagsayaatan dagiti maapektaran nga umili.
No saan a maikkan iti sungbat dagiti tumaud a pagdaksan daytoy a mining act, namnamaenen ti nadara a sapasap a dangadang. Ti dangadang dagiti babassit nga umili. ##
Sunday, December 12, 2004
Ti Gemgem ken ti Pluma: pluma iti gemgem, gemgem ti pluma, kasapulan unay!
Ti agsumbangir a paset ti alad ti Mining Act 1995


text:
Natarnaw latta ni lagip.
Nagkalkalak man kadagiti napempem a files. Dagiti dadduma, sobra wenno tedda dagiti anay a diak nadlaw iti irarautda. Nagduduma a hard copy files. Dagiti nakakallalagip ken saanen a malagip wenno nalipatanen..Ti regget a nangdurog kadatao nga anusan a saggaysaen a miraen dagiti sinurat a tedda dagiti anay ket ti kinaadda ti daniw a sapsapulek iti nabayag a diak malagipen iti nangidulinak. Saanko nga ammo no sadino ti nangisekseksekak. Daniw a nangilukat iti ridaw ti panagsuratan. Wenno nangiduron no apay a mannuratak. Nga idi agangay, nasarakak daytoy a daniw a nairagpin kadagiti files dagiti daan a dandandiw. Isu man daytoy.
Tallo A Sarindaniw Ti M/V Don Juan
I. SIAK KEN DAGITI PASAHEROS
wen kunak, saan kunada
saan kunak, wen kunada
wen kunak, wen kunada
saan kunak, saan kunada.
Ah, nagduduma a kapanunotan,
Nagduduma a prisipyo!
Iti maysa a suli;
“Anak, aganuska ta awan kuarta tayo…”
Panunot ti anak; “Diosko, kaasiannakami!”
Iti sabali a suli;
“’Nia boss, ikkakon?”
Nakaisem lang ti boss, ngem adda palimed kadagiti matana…
Ah, adu pay dagiti sayangguseng;
dagiti nakadidillaw ken mailimlimed
dagiti maawatan ti kaaduan ken saan
dagiti manglalais ken mangal-allukoy
No dadduma, malaokan ti saibbek ti aglawlaw;
ti ngayemngem, kemkem ti sangi
dagiti ikkis ken garakgak
ken di maungpot agayus a lua…
Ngem adda isem tunggal tugot ti lua
Ta adda dagiti Narra a pasaheros
A sidadaan a mangiyawat ti imada, isuda
Dagiti mangipatpateg ti M/V DON JUAN.
II. KENKA PILOTO
Tengliem ta timon, dimo baybay-an
Kitaem, tanangem iti pangiturongam
Dimo iseman dagiti uwak a makitam
Laisem ti inda ikaskasaba
Ta ditayto maidungpar tangrib iti masanguanan
Dika agpungtot kibor daluyon
Ta pasetda iti nakaparsuaan
Anusam, pakirdem ta panunotmo, ta sikat’ piloto
A mangitunda kadakami iti PARAISO NI JUAN.
III. M/V DON JUAN
Kayarigam baggak iti agsapa…
ta adu ti mangisem kenka
ti mangdayaw kenka
ta ngamin dagiti rimatmo agraraira!
Kayarigam maysa a kulalanti…
nga addaan silaw iti kasipngetan
(iti deppaar sika lang ti addaan)
adu ti mayat a mangikot kenka
gapu kadagiti natakuatanda kenka
ta uray bassitka man, addaanka
kadagiti gameng ti Namarsua!
Ngem ita, kayarigam sikat nga artista…
addaka iti sirkulasyon iti amin a pagiwarnak
(iti uneg ken ruar ti M/V Don Juan)
adu unay ti intriga kenka
(dagiti parbo ken saan)
matmatmatandaka, buybuyaendaka
iti pananglayagmo.
Ngem ti kinapudno…
dagiti met lang naglugan kenka
dagiti pasaheros ken dadduma a mangimaton
ta mangbutaw ta bakrangmo
tapno maitanemka iti lansad ti taaw!
Ket kunami…
Diosko, tulongam koma ti M/V DON JUAN!
Enero 27, 1986
Banco Filipino
22-24 Session Road
Baguio City 0201
Makaisemak. Agraraay ti tinagapulotan nga isem ta addan iti nasurok a duapulo uppat a tawen daytoy a daniw. Nabayag metten a nakapempen. Nagmaris news print ti sigud a nakapudpudaw a kopun ban a nakaimakiniliaanna. Maris Milo ti sigud nga Alaska a papel. Kasta kadin ti kapaut ti naglabasanna a tawen? Makapaisem a talaga, aglalo no ita, no intay amirisen a nalaing dagiti binatog ti daniw, lukagenna met ti napalabas. Amintayo ket pasaheros ti M/V Don Juan.
Natarnaw latta ni lagip, lalo no sublian no apay a naisar-ong datao iti lubong a saanko a ninamnama, a saanko a kiniddaw ken lalo a saanko nga inarapaap. Natarnaw ni lagip ta kaiyariganna man dayta a daniw ti nakalawlawa a ridaw a nangpastrek kaniak tapno agbasakbasakak man iti saanko a lubong. Iti ababa a pannao, naisar-ongak laeng. Wenno aksidente ti napasamak a simrekak iti lubong a diak inarapaap.
Kinopiak a kastan ti pannakaisuratna ti daniw. Diay pannakaisuratna idi iti makinilia, isu lattan. Ania ti kayat a sawen ti daniw? Saan a daydiay ibagbagana ti talaga a kayatna a sawen. Adda sabali ken central idea ti daniw. Adda ngamin ti daniw a daydiay ibagbagana ket saan nga isu ti direkta a kaipapananna. Naidalan iti pangngarig wenno pangiyarigan iti kayatna a sawen. Ta kasta ngamin dagiti dadduma a daniw. Saanda nga ibaga a diretso ti kayatda nga ibaga no di iyarigda laeng. No utoben, uray met ti gagangay a panagpapatang ket maisapit daydiay panangiyarig ti kayat nga ibaga. Saanda nga isawang a direkta no di ket iyarig laeng.
Kas koma dagitoy, adda tallo a nadakamat iti daniw: siak ken dagiti pasaheros, ti piloto, ken ti M/V Don Juan. No amirisen a nalaing, M/V Don Juan ket dakdakamatenna ti pagiliantayo. Isu ti kaipapananna. Ti “Siak Ken Dagiti Pasaheros” ket dagiti mismo nga umili, ket ti piloto ket ti mangidaulo ti pagilian. Naaramid daytoy a daniw, a dagiti dandaniw Iluko ket kaaduan a dagiti pay laeng nalaka a maawatan wenno direkta ti dakdakamatenna.
Nupay saan a daytoy ti kaunaan a sinuratna a daniw ti author, ta nagputputar met idin iti dandaniw ngem saanna impaipablaak (siguro a ket ti rason, dina ammo iti agimakinilia, he-he!), ta kalpasan a nakaputar ket umanayen ‘diay nariknana nga inyebkasna laeng ti marikriknana, kapanunotanna, sirmata, kdp. Naisurat dagita iti short hand. Isu a daytoy kaunaan a daniwna a naikontes ken naimakinilia. Ti author ket saan a mannaniw wenno mannurat. Pinadasna laeng iti nagsurat a tinugketugkelan nga in-inut ti makinilia pangpalabasanna met ti oras kalpasan a nagbasabasa iti nagduduma komiks, nagduduma a magazine ken kangrunaanna ti Bannawag. Imbusonna ti kopia, kalpasanna, awanen. Kasla awan aniamanna no adda man banagenna wenno awan. Ti importante, ti author ket naiyebkasna ti riknana, kapanunotanna, paliiw, panirigan, kdp.
Naklaat laengen ti author idi nakaawat iti surat, a daytoy a daniwna, nangabak iti maikalima a puesto. Nangabak? Ania kasano a napasamak? Saan a makaidna. Kasla di mamati. Kasla di nakapappapati ngem pudno. Ket tapno pumudno, immatendar iti GUMIL Convention 1986 sadiay Suso Beach, Sta. Maria, Ilocos Sur. Inawatna ti premio ken ni Apo Romulo G. Basuel. Mano? PhP150.00. Dakkel a gatad daytan idi a panawen kunam sa, ngem saan nga importante ti gatad ti premio no di ket ti surat a nakailanadan a nangabak. Ken nanglukat ti ridaw a makigamulo iti GUMIL ken agbalin a premiado a mannurat.
Kangrunaanna, nangited iti panagbalbaliw iti biagna gapu kadagiti panirigan a nasken a saluadan. Nailamina iti dayta a surat ti makagutugot rikna a kinuna iti udina: I am looking forward, in the future, that you will be participating more contest in at any professional category. And, of course, I wish you luck of your writing undertakings.
Pinirmaan ni Amado I. Yoro, Founder & Chairman, Dakilang Ugat Awards. Ti nasao a pasalip ket babaen iti pannakitinnulong ti GUMIL Sinait babaen iti panangidaulo ni Romulo G. Basuel.
Ita, addaanen iti sumagmamano nga awards ti author, a pakaibilangan ti 1st Prize a Paligsahan sa Tula 1998 ng Homelife Family Magasin ken 1st Prize Palanca Awards 2000 iti Ilokano category.
Natarnaw latta ti lagip. Iti agdama, siak daytoyen…ti manglaglagip. @
Wednesday, September 22, 2010
Natarnaw latta ni lagip
Natarnaw latta ni lagip.
3 comments:
- ka loren said...
-
kamustayon ka iddo? nii, nabayagen daytoy ngem maikanatad pay laeng ti agdama dagiti linabagna... :D
- 9:21 PM
- Ka Iddo said...
-
kastoy latta ka loren, saan a nawaya iti panagsurat ta madama pay laeng ti nainget a recovery... inaldaw a therapy ken agmalmalem.... ngem ala, dumtengto latta a nawaya man dataon, he-he-he! thanks iti isasarungkarmo ditoy...
- 12:17 PM
- savita said...
-
PART TIME HOME JOBS | DO OFFLINE DATA ENTRY JOB
Is your search for a home job always ends in some kind of SCAM OR FRAUD? If so, don’t loose heart, because visionjobcare.com brings you, 100% genuine and legitimate home jobs. Do offline data entry at home, submit the job through email and get paid handsomely every month. Millions already Joined & Benefitted with our service. For more details E-mail us at support.visionjob@gmail.com
Visit Us at http://www.visionjobcare.com/XXX.html
- 4:45 PM


text:
TOPIKO ITI AKKUB | DAGITI NALASATAN TI BIBLIA
Masapul a Maammuam
Awanen ti sabali a libro iti relihion a kas iti Biblia. Dayta ti kakaisuna a libro a nakabaybayagen a mangim-impluensia kadagiti patpatien ti nagadu a tattao. Iti sabali a bangir, dayta ti kakaisuna a libro a dimmalan iti nakakarkaro a pannakabusisi ken pannakakritikar.
Kas pagarigan, adda dagiti eksperto nga agduadua no dagiti Biblia ita ket mapagtalkan a kopia dagiti orihinal a kopia. “Ditay masigurado no natuladtayo ti eksakto a kaipapanan ti orihinal a kopia,” kuna ti maysa a propesor a mangad-adal kadagiti relihion. “Dagiti laeng kopia a napno iti kamali ti adda kadatayo, ken kaaduan kadagitoy ket nakopia ginasut a tawen kalpasan a naisurat ti orihinal, ken nalawag a rinibribu ti nakaidumaan dagita a kopia iti orihinal.”
Kueskuestionaran met ti dadduma no pudpudno met laeng ti linaon ti Biblia gapu iti relihion a dimmakkelanda. Kas pagarigan ni Faizal, insuro kenkuana ti saan a Kristiano a pamiliana a ti Biblia ket nasantuan a libro ngem nabaliwanen ti linaonna. “Isu a medio agsuspetsaak idi no adda dagiti makisarita kaniak maipapan iti Biblia,” kunana. “Ngamin, ti Bibliada ket saan a ti orihinal. Nabalbaliwanen!”
Importante kadi no nabalbaliwan ti Biblia wenno saan? Panunotem a naimbag dagitoy: Makapagtalekka kadi a pumaysonto dagiti makaliwliwa a kari ti Biblia para iti masanguanan no dimo met masigurado no adda dagita a kari iti orihinal a kopia? (Roma 15:4) No dagiti Biblia ita ket kamali laeng a kopia nga inaramid dagiti tattao, surotem kadi dagiti prinsipio ti Biblia no mangaramidka kadagiti importante a desision maipapan iti trabaho, pamilia, wenno iti panagdaydayawmo iti Dios?
Uray awanen dagiti orihinal a libro ti Biblia, mabalintayo latta ti agkonsulta kadagiti nagkauna a kopia—a pakairamanan ti rinibu a manuskrito ti Biblia (dagiti naisurat a nagkauna a kopia dagiti paset ti Biblia). Kasano a nalasatan dagita a manuskrito ti pannakarunot, ibubusor, ken pannakabalbaliw dagiti linaonna? Kasano a makatulong dayta tapno tumibker ti panagtalekmo a saan a nabalbaliwan ti linaon dagiti moderno a Biblia? Ammuem ti sungbat kadagiti estoria maipapan iti nalasatan ti Biblia kadagiti sumaruno nga artikulo.


text:
Komiks
Ti komiks ket maysa a pamay-an a panangiyebkas a mangiyebkas kadagiti kapanunotan babaen dagiti ladawan, a kankanayon a kakkuyog iti testo wenno dagiti sabali a porma iti makitkita a pakaammo. Ti komiks ket kankanayon a makaala ti porma kadagiti agsasaruno nga agkukuyog a pangigiddiatan kadagiti sangkabenneg dagiti ladawn. Kankanayon nga adda dagiti testo a kas dagiti palobo ti bitla, dagiti naisursurat, ken dagiti pagangayan ti uni ("onomatopoeia") a mangipakita ti dialogo, salaysay, wenno dadduma pay a pakaammo. Dagiti elemento a kas ti kadakkel ken ti puesto dagiti sangkabenneg ket mangtengngel ti akkaw ti salysay. Ti panagkartunista ken dagiti kapada a porma ti panangiladawn ket isu dagitoy ti kadawyan a pamay-an ti panagaramid ti ladawan iti komiks; ti fumetti ket maysa a porma nga agus-usar kadagiti potograpiko a ladawan. Dagiti kadawyan a porma ti komiks ket mairaman dagiti benneg ti komiks, editorial ken dagiti makaang-angaw a kartun, dagiti komiks a libro, dagiti grapiko a nobela ken dagiti komiks ti web. Manipud idi naladaw a maika-20 a siglo, dagiti libruen a tomo a kas dagiti grapiko a nobela, dagiti komiks nga album, ken titankōbon ket nagbalinda nga immad-au a nadayeg.
Ti pakasaritaan ti komiks ket simmursurot kadagiti nadumaduma a dalan kadagiti nadumaduma a kultura. Babaen idi tengnga ti maika-20 a siglo, ti komiks ket nagbalinen a nadayeg idiay Estados Unidos, lumaud nga Europa (a naisangayan idiay Pransia ken Belhika), ken idiay Hapon. Dagiti Europeano a komiks ket tumugot ti pakasaritaanna kadagiti benneg ti kartun ni Rodolphe Töpffer kadagiti tawen ti 1830, ken rimmang-ay kalpasan ti panagballigi dagiti benneg ti tawtawen ti 1920 a kas ti Tintin. Ti Amerikano a komiks ket rimsua idi a kas maysa a tipkel a pamay-an idi nasapa a maika-20 a siglo iti panagrugi dagiti warnakan a benneg ti komiks; ti magasin a kita dagiti komiks a libro ket isu ti simmaruno idi tawtawen ti 1930. Ti Hapon a komiks ken ti panagkartunista ("manga") ket tumugot ti pakasaritanna iti maika-13 a siglo. Dagiti moderno a benneg ti komiks ket rimsua idiay Hapon idi nasapa a maika-20 a siglo iti panagtulad kadagiti benneg ti Lumaud a komiks, ken babaen idi tawtawen ti 1930, ket kadawyan a nagbalin nadayeg dagiti komiks a magasin ken dagiti urnong ti libro. Ti panawen kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan aGubat ket nakakita ti kinadayeg dagiti kartunista a kas ni Osamu Tezuka ken nagiturong ti napardas a panagpaadu ti kadayeg dagiti komiks ti Hapon.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Komiks iti Wikimedia Commons
- Kitaen ti Komiks iti Proyekto ti Nawaya a Direktorio (Ingles)


text:
Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao
Nagsasabtan: 7°13′N 124°15′E / 7.217°N 124.250°E
Ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao ket maysa a kadagiti rehion iti Filipinas, a buklen ti 5 a probinsia ken 2 a siudad: Basilan, Lanao del Sur, Maguindanao, Sulu, Tawi-Tawi ken ti Siudad ti Marawi. Nupay paset ti Rehion XII, ti Siudad ti Cotabato ti rehional a sentro ti ARMM.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016


text:
Plantilia:Geobox
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen ti taudan]
Dagiti blanko a plantilia[urnosen ti taudan]
Kitaen ti Plantilia:Geobox/kita para kadagiti deskripsion para iti tunggal kita ti langa: Nasalakniban a luagar, Rehion, Karayan, kdpy.
Dagiti blanko a plantilia para iti tunggal kita ti langa:
- Plantilia:Geobox/kita/amin – agus-usar kadagiti amin a pagikabilan
- Plantilia:Geobox/kita/kampana – agus-usar iti
{{Geobox|Monumento
- Plantilia:Geobox/kita/pasdek – agus-usar iti
{{Geobox|Pasdek
- Plantilia:Geobox/kita/katutubo – agus-usar iti
{{Geobox|Nasalakniban a lugar
- Plantilia:Geobox/kita/rehion – agus-usar iti
{{Geobox|Rehion
- Plantilia:Geobox/kita/karayan – agus-usar iti
{{Geobox|Karayan
- Plantilia:Geobox/kita/ginget – uagus-usar iti
{{Geobox|Ginget
Dagiti parametro[urnosen ti taudan]
Ti napno a listaan dagiti parametro ket mabalin a magun-od iti Plantilia:Geobox/parametro.
Dagiti pagsurotan a kategoria[urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Nabalbaliwanka Kadin?
“Agbalbaliwkayo babaen ti panangpabaroyo iti panunotyo.”—ROMA 12:2.
1, 2. Ania ti epekto kadatayo ti wagas a pannakapadakkeltayo ken ti aglawlawtayo?
DAKKEL ti impluensia kadatayo ti wagas a pannakapadakkeltayo ken ti aglawlawtayo, kas iti gagayyem, kultura, ken komunidad a pagnanaedantayo. Dayta ti makagapu no apay nga adda bukodtayo a wagas ti panagkawkawes; adda dagiti kita ti taraon a paggugustotayo; ken adda bukodtayo a panagug-ugali.
2 Ngem adda dagiti bambanag nga adayo a napatpateg ngem iti pilitayo a taraon ken estilo ti panagkawkawes. Kas pagarigan, bayat a dumakdakkeltayo, naisuro kadatayo nga adda bambanag nga umiso ken di umiso. Ngem nagduduma ti opinion ti tunggal tao maipapan kadagita a banag. Dagiti pilitayo ket mabalin met a diktar ti konsiensiatayo. Kunaen ti Biblia a “dagiti tattao iti nasnasion nga awanan iti linteg [masansan nga] aramidenda ti bambanag iti linteg sigun iti nakaisigudan.” (Roma 2:14) Ngem kayat kadi a sawen daytoy a no awan ti espesipiko a linteg manipud iti Dios, mabalintayo lattan a suroten dagiti nabangonantayo a pagalagadan wenno kadawyan iti lugartayo?
3. Ania ti dua a rason no apay a saan a sumurot lattan dagiti Kristiano kadagiti uso ken pagalagadan ti lubong?
3 Adda dua a napateg a rason no apay a saan a kasta ti pagpannurayan dagiti Kristiano. Umuna, ipalagip kadatayo ti Biblia: “Adda dalan a nalinteg iti sanguanan ti maysa a tao, ngem dagiti dalan ni patay isuda ti tungpal dayta kalpasanna.” (Prov. 16:25) Gapu ta imperpektotayo, saantayo a naan-anay a maiturong dagiti addangtayo. (Prov. 28:26; Jer. 10:23) Maikadua, ipakita ti Biblia a dagiti uso ken pagalagadan ti lubong ket imanmaniobra ken konkontrolen ni Satanas, “ti dios daytoy a sistema ti bambanag.” (2 Cor. 4:4; 1 Juan 5:19) No ngarud kayattayo a bendisionan ken anamongannatayo ni Jehova, masapul nga ipangagtayo ti pammagbaga a masarakan iti Roma 12:2.—Basaen.
4. Ania dagiti usigentayo iti daytoy nga artikulo?
4 Sukimatentayo ti sumagmamano a napateg a punto a nailanad iti Roma 12:2. (1) Apay a kasapulan a ‘mabalbaliwantayo’? (2) Ania ti ramanen ti pannakabalbaliw? ken (3) Kasanotayo a mabalbaliwan? Usigentayo dagitoy tallo a saludsod.
APAY A KASAPULAN A MABALBALIWANTAYO?
5. Siasino dagiti nangnangruna a nakaiturongan ti sasao ni Pablo iti Roma 12:2?
5 Ti sasao ni apostol Pablo a nailanad iti suratna kadagiti taga-Roma ket saan nga agpaay kadagiti di manamati wenno iti amin a tattao no di ket kadagiti padana a napulotan a Kristiano. (Roma 1:7) Indagadagna nga ipalubosda koma a mabalbaliwanda ken ‘didan agpaisukog iti daytoy a sistema ti bambanag.’ Para kadagiti Kristiano idiay Roma iti daydi a tiempo (agarup 56 C.E.), ti “sistema ti bambanag” ramanenna dagiti pagalagadan, kustombre, kababalin, ken estilo a gagangay kadagiti Romano. Idi imbaga ni Pablo a “dikay agpaisukogen,” ipamatmatna nga agpapaimpluensia pay laeng ti sumagmamano kadakuada iti daydi a sistema. Ania a kita ti impluensia ti nakaipasanguan dagidiay a kakabsattayo?
6, 7. Apay a narigat ti panagbalin a Kristiano idi kaaldawan ni Pablo?
6 No agpasiartayo ita iti Roma, makakitatayo kadagiti rebbek dagiti templo, panteon, monumento, arena, teatro, ken dadduma pay. Addan ti sumagmamano kadagitoy idi umuna a siglo. Maammuantayo kadagitoy ti ad-adu pay maipapan iti biag ken relihion dagiti tattao iti nagkauna a Roma. Mabasatayo met kadagiti libro ti historia ti maipapan iti panaglalaban dagiti gladiador, lumba dagiti karuahe, ken sarsuela ken drama a nabuyogan iti musika a nagduduma ti topikona, nga immoral ti sumagmamano kadagita. Ti Roma ket narang-ay met a sentro ti komersio, isu nga adu ti mabalin a pagbaknangan.—Roma 6:21; 1 Ped. 4:3, 4.
7 Nupay adu ti templo ken didiosen dagiti Romano, awan ti pudpudno ken nasinged a relasionda kadagiti didios a daydayawenda. Para kadakuada, ti relihion ket ritual laeng a paset ti inaldaw a panagbiagda—kas iti ritual mainaig iti panaganak, panagasawa, ken pamumpon. Sigurado a nasuot ti pammati dagiti Kristiano idiay Roma gapu kadagita. Nariingan ti adu kadakuada dagita a ritual, isu a kasapulan a mabalbaliwanda tapno agbalinda a pudno a Kristiano. Ngem uray kalpasan a mabautisaranda, adda latta dagiti masapul pay a balbaliwanda.
8. Apay a ti lubong ita ket napeggad para kadagiti Kristiano?
8 Kas iti dakes nga impluensia ti nagkauna a Roma, ti agdama a lubong ket napeggad met para kadagiti dedikado a Kristiano. Apay? Agsipud ta agraraira ita ti espiritu daytoy a lubong. (Basaen ti Efeso 2:2, 3; 1 Juan 2:16.) Kanayon nga agpegpeggadtayo a maimpluensiaan kadagiti tarigagay, panagpampanunot, kababalin, pagalagadan, ken moral nga agraraira iti lubong. Isu a nasken nga agtulnogtayo iti naipaltiing a balakad a “dikay agpaisukogen iti daytoy a sistema ti bambanag” ken “agbalbaliwkayo.” Ania ti masapul nga aramidentayo?
ANIA TI KASAPULAN A MABALBALIWAN?
9. Ania dagiti panagbalbaliw nga inaramid ti adu sakbay a nakualipikarda nga agpabautisar?
9 Bayat nga ad-adalen ken yap-aplikar ti maysa a tao dagiti kinapudno iti Biblia, mangrugi a rumang-ay iti naespirituan. Kas resultana, mangaramid kadagiti panagbalbaliw maitunos iti bambanag a nasursurona. Iwaksinan dagiti palso a narelihiosuan nga ar-aramid ken dagiti dati a di makaay-ayo nga ug-ugalina ket ikagumaanna a tuladen ti personalidad ni Kristo. (Efe. 4:22-24) Maragsakantayo a makakita a ginasut a ribu nga indibidual ti mangar-aramid iti kasta nga irarang-ay iti kada tawen ken kualipikado nga agpabautisar kas simbolo ti dedikasionda ken Jehova a Dios. Maragragsakan la ketdi ti puso ni Jehova iti daytoy. (Prov. 27:11) Nupay kasta, nasayaat nga isaludsodtayo: Dagitoy laeng kadi ti masapul a balbaliwan ti maysa a tao?
10. Apay a ti panagbalbaliw ket saan laeng a basta panangpasayaat iti kababalin?
10 Kinapudnona, saan laeng a basta panangpasayaat iti kababalintayo ti ramanen ti panagbalbaliw. Kas pagarigan, mabalin a mamarkaan ti maysa a produkto kas “improved” nupay awan nagbalbaliwanna. Nalabit nanayonan laeng iti maysa a ramen ken napapintas ti nakaikargaanna. Sigun iti Vine’s Expository Dictionary, ti sao nga “agbalbaliwkayo” iti Roma 12:2 ramanenna ti pannakapabaro wenno pannakabalbaliw ti pampanunottayo iti tulong ti nasantuan nga espiritu. Isu a saan nga umdas a liklikan ti maysa a Kristiano dagiti dakes a bisio, di nasayaat a panagsasao, ken immoral nga ar-aramid tapno makapagbalbaliw. Dagiti kasta nga ar-aramid ket likliklikan met uray ti dadduma a tattao nga awanan pannakaammo iti Biblia. Ania ngarud ti ramanen ti pannakabalbaliw a kasapulan dagiti Kristiano?
11. Ania ti kinuna ni Pablo a kasapulan tapno mabalbaliwan ti maysa a tao?
11 “Agbalbaliwkayo babaen ti panangpabaroyo iti panunotyo,” insurat ni Pablo. Iti Biblia, ti sao a ‘panunot’ ramanenna ti mentalidad, kababalin, ken panagrasrasontayo. Iti umuna a paset ti suratna kadagiti taga-Roma, dineskribir ni Pablo dagiti tattao a nangiparangarang iti “di naanamongan a kasasaad ti isip” gapu iti ‘kinakillo, kinadangkes, kinaagum, ken kinadakesda.’ Dagita nga indibidual ket ‘napno iti apal, panangpapatay, ringgor, allilaw,’ ken dadduma pay a dakes a kababalin. (Roma 1:28-31) Maawatantayo ngarud no apay a binalakadan ni Pablo dagiti Kristiano nga agnanaed iti nagtetengngaan ti kasta a tattao nga ‘agbalbaliwda babaen ti panangpabaroda iti panunotda.’
‘Maikkat koma kadakayo ti isuamin nga unget ken pungtot ken panagririaw ken nabassawang a panagsasao.’—Efe. 4:31
12. Ania ti panangmatmat ti adu a tattao ita, ken apay a napeggad dayta a panangmatmat para kadagiti Kristiano?
12 Makapaladingit ta ti panagpampanunot ti adu a tattao ditoy lubong ket kas iti dinakamat ni Pablo. Para kadakuada, inuugma ken kinaakikid ti panagpampanunot ti isusurot ken panangipilit kadagiti pagalagadan ken prinsipio. Ipalpalubos ti adu a mannursuro ken nagannak nga aramiden dagiti ubbing no ania ti kayatda. Isuroda pay ketdi a tunggal tao ket nawaya a mangikeddeng no ania ti ibilangna nga umiso wenno di umiso. Patien dagiti kasta a tattao a ditay ammo no ania a talaga ti umiso ken di umiso. Uray ti adu nga agkuna a mamati iti Dios ipapanda nga agdepende iti maysa no ania ti ipagarupna a naimbag ket awan ti obligasionna nga agtulnog iti Dios ken kadagiti bilinna. (Sal. 14:1) No saan a naannad dagiti pudno a Kristiano, mabalin a maaddaanda iti kasta a panangmatmat. Amangan no ditay kayat a suroten dagiti teokratiko nga urnos ti kongregasion ken agreklamotayo pay ketdi iti aniaman a ditay magustuan. Wenno amangan no ditay naan-anay nga umanamong iti balakad ti Biblia mainaig iti paglinglingayan, panagusar iti Internet, ken panangala iti nangatngato nga edukasion.
13. Apay a masapul nga usigentayo a naimbag ti bagbagitayo?
13 Tapno ngarud saantay a maisukog iti lubong, masapul nga usigentayo a naimbag ti bagbagitayo. Masapul a sukimatentayo ti kababalin, rikrikna, kalat, ken dagiti prinsipiotayo. Saan a makita dagita ti dadduma, ket mabalin nga ibagada a nasayaat met ti kababalintayo. Ngem datayo laeng ti makaammo no talaga nga ipalpalubostayo a balbaliwannatayo ti Biblia ken no agtultuloytayo a kasta.—Basaen ti Santiago 1:23-25.
NO KASANO A MABALBALIWANTAYO
14. Ania ti makatulong tapno maammuantayo dagiti kasapulan a balbaliwantayo?
14 Tapno naan-anay a mabalbaliwantayo, masapul a baliwantayo ti pusotayo, ti kinataotayo. Ania ti makatulong kadatayo tapno maaramidantayo dayta? No adalentayo ti Biblia, maammuantayo no ania a kita ti tao ti kayat ni Jehova a pagbalinantayo. Ti reaksiontayo iti mabasbasatayo ipalgakna ti linaon ti pusotayo ken no ania dagiti kasapulan a balbaliwantayo tapno maaramidtayo ti “naan-anay a pagayatan ti Dios.”—Roma 12:2; Heb. 4:12.
15. Ania a kita ti pannakabalbaliw ti maaramidan ti panangsukog ni Jehova?
15 Basaen ti Isaias 64:8. Adda napateg a masursurotayo iti ilustrasion nga inaramat ni propeta Isaias. Kas pila wenno pitak, kasanonatayo a suksukogen ni Jehova kas Naindaklan nga Agdamdamili? Saanna a balbaliwan ti langa wenno pammagitayo tapno sumayaat ti itsuratayo. Saannatay a sansanayen ni Jehova iti pisikal no di ket iti naespirituan. No agpasukogtay kenkuana, ipalpalubostayo a balbaliwanna ti makin-uneg a kinataotayo, ket tulongannatayo a mangbalbaliw iti panagrikna ken panagpampanunottayo. Daytoy a mismo ti kasapulantayo tapno malabanantayo dagiti impluensia ti lubong. Ania ti ramanen ti panangsukog ni Jehova kadatayo?
16, 17. (a) Deskribirem no ania ti aramiden ti agdamdamili tapno makaaramid iti de-kalidad a basehas. (b) Kasanonatayo a matulongan ti Sao ti Dios nga agbalbaliw tapno agbalintayo a makaay-ayo ken Jehova?
16 Tapno makaaramid iti de-kalidad a basehas, agaramat ti agdamdamili iti nasayaat ti klasena a pila. Ngem adda dua a banag a kasapulan nga aramidenna. Umuna, masapul a bugguanna ti pila tapno maikkat ti aniaman a rugit. Kalpasanna, laokanna dayta iti kalalainganna a kaadu ti danum tapno lumukneng ken nalaka a sukogen.
17 Ti agdamdamili aramatenna ti danum tapno maikkat dagiti rugit ti pila ken nalaklaka a masukog. Kalpasanna, mabalinnan ti agaramid iti aniaman a basehas a kayatna, uray dagiti napino a basehas. Saan kadi a kasta met ti maaramidan ti Sao ti Dios iti biagtayo? Makatulong dayta a mangikkat iti daan a wagas ti panagpampanunottayo idi saantay pay a naam-ammo ti Dios, iti kasta agbalintayo a makaay-ayo iti imatangna. (Efe. 5:26) Panunotem no namin-anon a naidagadag kadatayo nga inaldaw a basaentayo ti Biblia ken kanayon a tumabunotayo kadagiti Nakristianuan a gimong, a sadiay a maus-usig ti Sao ti Dios. Apay a maparparegtatayo a mangaramid kadagitoy? Gapu ta no ar-aramidentayo dagita, ipalpalubostayo a sukogennatayo ni Jehova.—Sal. 1:2; Ara. 17:11; Heb. 10:24, 25.
18. (a) Apay a napateg a mennamennaentayo ti Sao ti Dios no kayattayo a balbaliwannatayo dayta? (b) Ania dagiti saludsod a makatulong kadatayo?
18 No kayattayo a mabalbaliwannatayo ti Sao ti Dios, saan laeng a basta regular a basaen ken adalentayo dayta. Adu a tattao ti mangbasbasa iti Biblia ken pamiliarda iti linaonna. Nalabit addan dagiti kasta a nakasarsaritam iti ministerio. Adda pay ketdi dagidiay makaimemoria iti sumagmamano a teksto iti Biblia. * Ngem amangan no bassit laeng ti epekto dayta iti panagpampanunot ken wagas ti panagbiagda. Apay? Gapu ta sa laeng maimpluensiaan ken mapagbalbaliw ti Sao ti Dios ti maysa nga indibidual no ipalubosna nga umukuok dayta iti pusona. (Gal. 6:6.) Masapul ngarud a mennamennaentayo ti maad-adaltayo. Nasayaat no isaludsodtayo iti bagbagitayo: ‘Kombinsidoak kadi a saan laeng a basta narelihiosuan a sursuro daytoy? Napaneknekak kadin a daytoy ti kinapudno? Kasta met, ikagkagumaak kadi a yaplikar iti biagko dagiti maad-adalko imbes nga isursurok laeng dagita iti sabsabali? Mariknak kadi a personal a makisarsarita kaniak ni Jehova?’ Ti panangpampanunot ken panangmennamennatayo kadagiti kasta a saludsod tulongannatayo a suminged ken Jehova ken umuneg ti panagayattayo kenkuana. No dumanon iti pusotayo dagiti maad-adaltayo, matignaytayo a mangaramid kadagiti panagbalbaliw iti biagtayo.—Prov. 4:23; Luc. 6:45.
19, 20. Ania a balakad ti Biblia ti nasken a yaplikartayo tapno magunggonaantayo?
19 No regular a basaen ken mennamennaentayo ti Sao ti Dios, magutugottayo nga agtultuloy a mangaramid iti kinuna ni Pablo: ‘Uksobenyo ti daan a personalidad agraman dagiti aramidna ket kawesanyo ti bagbagiyo iti baro a personalidad, a mapabpabaro babaen iti umiso a pannakaammo.’ (Col. 3:9, 10) Wen, magutugottayo a mangikawes iti baro a Nakristianuan a personalidad no talaga a natarusantayo dagiti pannursuro ti Sao ti Dios ken yaplikartayo dagita. Kas resultana, masalaknibantayo kadagiti silo ni Satanas.
20 “Kas natulnog nga annak, sumardengkayo a maisuksukog maitunos kadagiti tarigagay a sigud nga adda kadakayo,” impalagip kadatayo ni apostol Pedro, no di ket “agbalinkayo . . . a nasantuan a mismo iti isuamin a kababalinyo.” (1 Ped. 1:14, 15) No aramidentayo ti amin a kabaelantayo a mangiwaksi iti dati a panagpampanunot ken kababalintayo ken situtuloktayo nga agpasukog, bendisionannatayto ni Jehova, kas ilawlawag ti sumaganad nga artikulo.
^ par. 18 Kitaen ti pagarigan iti Ti Pagwanawanan a Pebrero 1, 1994, panid 9, parapo 7.


text:
KAPITULO 15
Inrupirna ti Ili ti Dios
1-3. (a) Apay a maamak ni Ester a dumatag iti asawana? (b) Ania dagiti saludsod nga usigentayo maipapan ken Ester?
PINAGKALMA ni Ester ti riknana bayat nga umas-asideg iti paraangan ti palasio idiay Susan. Saan a nalaka dayta. Amin nga adda iti kastilio ket nadisenio a mamagsiddaaw—kas kadagiti naarkosan ken nakitikitan a pader kadagiti nasileng ken de kolor a nagpayak a toro, pumapana, ken leon, dagiti nagdadakkel a bato nga adigi ken estatua iti asideg ti naabbungotan iti yelo a Kabambantayan ti Zagros a tumannawag iti nalitnaw a danum ti Karayan Choaspes. Amin dagita ket nairanta a mangipalagip kadagiti bisita iti nabileg a pannakabalin ti lalaki a pagparangan ni Ester, daydiay nangawag iti bagina kas “natan-ok nga ari,” nga isu met ti asawana.
2 Talaga a naiduma unay daytoy nga asawa ta saan a kas kenkuana ti tartarigagayan a pakiasawaan ti asinoman a matalek a balasang a Judio! * Saan a kas ken Abraham a sipapakumbaba a nangawat iti bilin ti Dios nga ipangagna ni baketna a Sara. (Gen. 21:12) Bassit laeng wenno awan pay ketdi ti ammo daytoy nga ari maipapan iti Mosaiko a Linteg wenno iti Dios ni Ester a ni Jehova. Ngem ammo ni Asuero ti linteg dagiti Persiano, a pakairamanan ti linteg a salungasingen ni Ester iti dayta a gundaway. Ania dayta? Kuna ti linteg a mapapatay ti asinoman nga agparang iti sanguanan ti Persiano nga ari a saan a naayaban. Ngem mapan latta ni Ester uray saan a pinaayaban ti ari. Bayat nga umas-asideg iti makin-uneg a paraangan ti palasio, a nawaya a makita manipud iti trono ti ari, kasla agmarmartsa a mapan agpabitay.—Basaem ti Ester 4:11; 5:1.
3 Apay nga inrisgo ni Ester ti biagna? Ania ti maadaltayo iti pammati daytoy nagpaiduma a babai? Umuna, kitaentayo no kasano a nagun-od ni Ester ti naisangsangayan a saad kas reyna ti Persia.
Ti Nagtaudan ni Ester
4. Ania ti kasasaad ni Ester idi ubing, ken apay nga inampon ti kasinsinna a ni Mardokeo?
4 Ulila ni Ester. Bassit laeng ti ammotayo maipapan kadagiti dadakkelna a nangted iti naganna a Hadassa, Hebreo a sao para iti “arrayan,” napintas a mula a puraw ti sabongna. Ubing pay ni Ester idi natay dagiti dadakkelna, isu a naasian kenkuana ti maysa kadagiti kabagianna, ti nasingpet a kasinsinna a ni Mardokeo. Inamponna ni Ester ken imbilangna kas bukodna nga anak.—Ester 2:5-7, 15.
5, 6. (a) Kasano a pinadakkel ni Mardokeo ni Ester? (b) Ania ti kasasaad ti biag da Ester ken Mardokeo idiay Susan?
5 Agpada a destiero dagiti Judio a da Mardokeo ken Ester iti dayta a kabesera ti Persia. Mabalin a nalalaisda gapu iti relihion ken Linteg nga an-annurotenda. Ngem simminged la ketdi ni Ester ken Mardokeo bayat nga isursuro ti kasinsinna ti maipapan ken Jehova, ti manangngaasi a Dios a namin-adun a nangispal iti ilina kadagiti peggad—ket nakasagana a mangaramid manen iti dayta. (Lev. 26:44, 45) Nalawag a nasinged ken nasungdo da Ester ken Mardokeo iti maysa ken maysa.
6 Nalawag a nagbalin ni Mardokeo kas maysa nga opisial iti kastilio idiay Susan, a kanayon a nakatugaw iti ruangan a kaduana ti dadduma nga adipen ti ari. (Ester 2:19, 21; 3:3) Ditay ammo ti inar-aramid ni Ester idi ubing pay, ngem mabalintay a kunaen nga inasikasona ni Mardokeo ken ti pagtaenganda, a mabalin nga adda iti nanumo a purok iti ballasiw ti karayan. Nalabit pagay-ayat ni Ester ti mapan iti tiendaan idiay Susan, a paglakuan iti alahas a balitok ken pirak, ken dadduma pay nga alikamen. Saan a pulos a pinanunot ni Ester nga agbalinto a gagangay kenkuana dagita nga agkakangina nga aruaten ta dina ammo no ania ti agur-uray a masakbayanna.
“Napintas ti Langana”
7. Apay a naikkat a reyna ni Vasti, ken ania ti resultana?
7 Maysa nga aldaw, nagdinamag idiay Susan ti napasamak iti balay ti ari. Adda ngamin dakkel a padaya a nangawisan ni Asuero kadagiti opisialna, ket pinaayabanna ti napintas a reynana, ni Vasti, a madama met idi a mangang-angay iti maysa a padaya a kaduana dagiti babbai. Ngem nagkedked ni Vasti. Gapu ta nabainan ken nakapungtot ti ari, dinamagna kadagiti manangbalakadna no ania ti dusa ni Vasti. Ania ti nagbanaganna? Naikkat a reyna. Gapuna, sinukisok dagiti adipen ti ari ti intero a masakupanna tapno mangsapulda iti napipintas a babbalasang. Maysanto kadakuada ti pilien ti ari nga agbalin a reyna.—Ester 1:1–2:4.
8. (a) Apay ngata a maseknan ni Mardokeo ken Ester bayat a dumakdakkel? (b) Panagkunam, kasanom a mayaplikar ti balanse a panangmatmat ti Biblia maipapan iti kinapintas? (Kitaem met ti Proverbio 31:30.)
8 No dadduma, mabalin a mingmingmingan ni Mardokeo ti balasangen a kasinsinna. Maipagpannakkelna ni Ester ta nagpaiduma ti pintasna ngem maseknan met iti masanguananna. Kuna ti salaysay: “Ti balasang nalibnos idi ti pormana ken napintas ti langana.” (Ester 2:7) Balanse ti panangmatmat ti Biblia iti pisikal a kinapintas, makaay-ayo dayta ngem nasken a nabuyogan iti sirib ken kinapakumbaba. Ta no saan, agbalin nga ubbaw dayta, ken pagtaudan dagiti naalas nga ugali, kas iti kinatangsit. (Basaem ti Proverbio 11:22.) Adda kadin nakitam a kasta? Ti ngata kinapintas ni Ester agbalinto a pagimbagan wenno pagdaksan? Makita dayta iti panaglabas ti tiempo.
9. (a) Ania ti napasamak idi ni Ester ket nakita dagiti adipen ti ari, ken apay a mabalin a narigat ti panagsinada ken Mardokeo? (b) Apay nga impalubos ni Mardokeo a mayasawa ni Ester iti pagano? (Iraman ti kahon.)
9 Iti panagsukisok dagiti adipen ti ari, nakitada ni Ester. Innalada iti poder ni Mardokeo sa impanda iti nangayed a palasio iti ballasiw ti karayan. (Ester 2:8) Narigat la ketdi dayta a panagsinada ta kasladan agama. Di koma kayat ni Mardokeo a mayasawa ni Ester iti di agdaydayaw ken Jehova, uray no ari, ngem awan ti naaramidanna. * Sigurado a dimngeg a nalaing ni Ester iti imbalakad ni Mardokeo. Bayat a maip-ipan ni Ester iti kastilio ti Susan, adu a saludsod ti pampanunotenna. Anianto ngata ti kasasaad ti biagna sadiay?
Nagustuan ti “Tunggal Maysa a Makakita Kenkuana”
10, 11. (a) Ania ngata ti epektona ken Ester ti baro nga aglawlawna? (b) Kasano nga impakita ni Mardokeo a maseknan ken Ester?
10 Naan-anay a nagbaliw ti biag ni Ester. Isu ket maysa kadagiti “adu a babbalasang” a naggapu iti nagduduma a paset ti Imperio ti Persia. Agduduma la ketdi ti kostumbre, lengguahe, ken kababalinda. Ti opisial nga agnagan Hegai ti nangaywan kadakuada. Makatawen ti naituding a panagpapintas dagitoy a babbalasang, a ramanen ti pannakamasaheda iti nadumaduma a nabanglo a lana. (Ester 2:8, 12) Gapu iti kasta a kasasaad, mabalin a timmanor kadagitoy a babbalasang ti nalabes a pannakaseknan iti pisikal a langa, agraman ti kinaubbaw ken pannakikompetensia. Ania ngata ti epekto dayta ken Ester?
11 Maseknan la ketdi ni Mardokeo iti kasasaad ni Ester. Sigun iti salaysay, inaldaw a rantaen ni Mardokeo ti magna iti dalan a kaasitgan iti balay dagiti babbai tapno ammuenna ti kasasaad ni Ester. (Ester 2:11) Nalabit gapu iti tulong dagiti agserserbi iti balay, masansan nga adda madamagna a pakaragsakanna kas pannakaama ni Ester. Ania ngata dagita?
12, 13. (a) Ania ti impresion dagiti makakitkita ken Ester? (b) Apay a naragsakan ni Mardokeo idi naammuanna a saan nga imbaga ni Ester nga isu ket maysa a Judio?
12 Naay-ayo ni Hegai ket naisangsangayan ti panangtratona ken Ester. Inikkanna ni Ester iti pito nga adipen a babbai ken inyakarna iti kasayaatan a kuarto iti balay dagiti babbai. Kunaen ti salaysay: “Bayat dayta nagtultuloy a nakagun-od ni Ester iti pabor kadagiti mata ti tunggal maysa a makakita kenkuana.” (Ester 2:9, 15) Umdas ngata ti kinapintas tapno maguyugoy kenkuana ti adu? Saan, adda pay sabali a talugading ni Ester.
13 Kas pagarigan, mabasatayo: “Saan nga imbaga ni Ester ti maipapan iti ilina wenno maipapan kadagiti kabagianna, ta ni met laeng Mardokeo impasdekna ti bilin kenkuana a saanna a rebbeng nga ibaga.” (Ester 2:10) Binilin ni Mardokeo ni Ester a dina ibagbaga nga isu ket maysa a Judio ta ammo ni Mardokeo a nababa ti panangmatmat dagiti natan-ok a Persiano kadagiti Judio. Makaparagsak la ketdi kenkuana a maammuan nga uray awan ni Ester iti poderna, kanayon latta a natulnog ken masirib!
14. Kasano a matulad dagiti agtutubo ita ti ulidan ni Ester?
14 Maparagsak met dagiti agtutubo ita dagiti nagannak ken agay-aywan kadakuada. Uray no awan dagiti nagannakda wenno uray maag, immoral, ken naranggas a tattao ti adda iti aglawlawda, malabananda dagiti dakes nga impluensia ken maannurotda dagiti umiso a prinsipio a naisuro kadakuada. No kasta ti aramidenda, matuladda ni Ester a nangparagsak iti nailangitan nga Amana.—Basaem ti Proverbio 27:11.
15, 16. (a) Kasano a ni Ester ket nagustuan ti ari? (b) Apay a narigat para ken Ester dagiti panagbalbaliw ti biagna?
15 Idi maidatagen ni Ester iti saklang ti ari, pinagpilida iti aniaman nga aruaten a kayatna nga usaren, a nalabit tapno ad-adda pay a pumintas. Ngem saanen a nagkiddaw iti aniaman malaksid iti dinakamat kenkuana ni Hegai. (Ester 2:15) Mabalin a napanunotna a saan laeng a pintas ti kasapulanna tapno magustuan ti ari no di ket napatpateg nga amang ti kinaemma ken kinapakumbaba. Umiso kadi ti kapanunotanna?
16 Kuna ti salaysay: “Ti ari inayatna ni Ester nga ad-adda ngem iti amin a sabsabali a babbai, iti kasta isu nakagun-od iti ad-adu a pabor ken naayat a kinamanangngaasi iti sanguananna ngem iti amin a sabsabali a birhen. Ket insaadna iti ulona ti naarian a dalungdong ket pinagbalinna a reyna imbes a ni Vasti.” (Ester 2:17) Marigatan la ketdi daytoy napakumbaba a balasang a Judio ti makibagay iti baro a kasasaadna—kas maysa a reyna ken asawa ti katan-okan nga agturay iti intero a lubong iti daydi a tiempo! Timmangsit kadi gapu iti saadna? Saan!
17. (a) Kasano a nagtalinaed a natulnog ni Ester iti pannakaamana? (b) Apay a napateg kadatayo ita ti ulidan ni Ester?
17 Nagtalinaed a natulnog ni Ester iti pannakaamana a ni Mardokeo. Saanna nga imbaga nga isu ket maysa a Judio. Idi impalgak ni Mardokeo ti pangta a pannakapapatay ni Asuero, nagtulnog ni Ester a mangibaga iti ari, ket natungday ti gandat dagiti nagkukumplot. (Ester 2:20-23) Intultuloy nga impakita ni Ester ti pammatina iti Dios babaen iti kinapakumbaba ken kinatulnogna. Nagsayaat no tuladentayo ti ulidan ni Ester gapu ta manmano itan ti mangibilang a nasayaat ti agtulnog, ken adun ti nasukir ken rebelioso. Ngem para kadagiti nabileg ti pammatida a kas ken Ester, napateg ti kinatulnog.
Nasubok ti Pammati ni Ester
18. (a) Apay a saan a kayat ni Mardokeo ti agruknoy ken Haman? (Kitaem met ti footnote.) (b) Kasano a matulad dagiti matalek a lallaki ken babbai ita ti ulidan ni Mardokeo?
18 Adda lalaki nga agnagan Haman a nagbalin a natan-ok iti palasio ni Asuero. Isu ti dinutokan ti ari kas primero ministro, ti kangrunaan a manangbalakad ti ari ken maikadua a kangatuan iti imperio. Imbilin pay ketdi ti ari nga agruknoy ti amin a makakita kenkuana. (Ester 3:1-4) Ngem saan a nagtulnog ni Mardokeo iti dayta a linteg. Kayatna a pagtulnogan ti ari no la ket ta saan nga agtungpal iti panagsukirna iti Dios. Maysa ngamin nga “Agageo” ni Haman, ket kaipapananna a kaputotan ni Agag, ti Amalekita nga ari a pinapatay ni Samuel a mammadto ti Dios. (1 Sam. 15:33) Napalalo ti kinadakes dagiti Amalekita ta binusorda ni Jehova ken ti Israel. Gapuna, imbilin ti Dios a matalipupos ti intero nga ili ti Amalek. * (Deut. 25:19) Kasano koma nga agruknoy ti matalek a Judio iti maysa nga Amalekita? Saan a maaramid dayta ni Mardokeo. Agingga ita, adu a matalek a lallaki ken babbai ti mangirisgo iti biagda gapu iti daytoy a prinsipio: “Masapul nga agtulnogkami iti Dios kas agturay imbes a kadagiti tattao.”—Ara. 5:29.
19. Ania ti kayat nga aramiden ni Haman, ken ania ti inaramidna tapno maallukoy ti ari?
19 Nakapungtot ni Haman. Ngem saan a kontento a ni laeng Mardokeo ti mapapatay. Kayatna a mapapatay amin a kailian ni Mardokeo! Nakisarita ni Haman iti ari, ket pinadakesna dagiti Judio. Imbagana nga “adda maysa nga ili a naiwarawara ken naisina iti tengnga ti il-ili.” Saanna a dinakamat a dagiti Judio ti tuktukoyenna. Kinunana pay a dida an-annuroten dagiti linteg ti ari; isu a napeggadda a rebelde. Intukonna a mangted iti dakkel a gatad iti paggamengan ti ari kas tangdan dagiti mangpapatay iti amin a Judio iti intero nga imperio. * Inted ni Asuero ti pangtanda a singsingna ken Haman tapno matatakan ti aniaman a bilin a pampanunotenna.—Ester 3:5-10.
20, 21. (a) Ania ti epektona ken Mardokeo ken kadagiti Judio ti inwaragawag ni Haman iti intero nga Imperio ti Persia? (b) Ania ti impakaasi ni Mardokeo nga aramiden ni Ester?
20 Di nagbayag, nagkabalio dagiti mensahero a napan iti amin a suli ti naglawa nga imperio, tapno idanonda ti sentensia nga ipapatay dagiti Judio. Panunotem ti epekto dayta a proklamasion idi naidanon kadagiti natda a Judio a nagsubli idiay Jerusalem manipud Babilonia. Ikagkagumaanda idi a tarimaanen ti awan pay paderna a siudad. Idi naammuan ni Mardokeo ti dakes a damag, nalabit pinampanunotna dagiti gagayyem ken kakabagianna idiay Susan. Gapu ta mariribukan, rinay-abna ti kawesna, nangisuot iti nakersang a lupot, ken inikkanna ti ulona iti dapdapo, sa nagpukpukkaw iti tengnga ti siudad. Ngem agtugtugaw laeng ni Haman a makiin-inum iti ari, ket saan man la a naasian iti panagladingit nga impalak-amna kadagiti Judio ken ti gagayyemda iti Susan.—Basaem ti Ester 3:12–4:1.
21 Ammo ni Mardokeo a masapul nga agtignay. Ngem ania koma ti aramidenna? Idi naammuan ni Ester ti panagladingit ni Mardokeo, nangipatulod iti kawes para kenkuana, ngem di kayat ni Mardokeo ti maliwliwa. Mabalin a nabayagen a pinampanunot ni Mardokeo no apay nga impalubos ni Jehova a Diosna a mayadayo kenkuana ti dungdungnguenna a kasinsin ken agbalin a reyna ti pagano nga agturay. Ngem ammona itan ti makagapu. Nangipatulod ni Mardokeo iti mensahe iti reyna, nga impakaasina ken Ester a makisarita iti ari, ket irupirna ti “bukodna nga ili.”—Ester 4:4-8.
22. Apay a maamak ni Ester a dumatag iti sanguanan ti asawana nga ari? (Kitaem met ti footnote.)
22 Sigurado a nagkibbayo ti barukong ni Ester idi naammuanna ti mensahe. Daytoy ngatan ti karirigatan a pannubok iti pammatina. Nabatad a mabuteng kas ipasimudaag ti sungbatna ken Mardokeo. Impalagipna ken Mardokeo ti linteg ti ari a mapapatay ti asinoman nga agparang iti sanguanan ti ari a di naayaban. Maispal laeng no iyunnat ti ari ti nabalitokan a setrona. Adda kadi pangnamnamaan ni Ester a maasian kenkuana ti ari, aglalo no panunotenna ti nagbanagan ni Vasti gapu iti panagkedkedna iti bilin ti ari? Imbagana ken Mardokeo a 30 nga aldawen a saan a pinaayaban ti ari! Gapuna, nainkalintegan laeng a panunoten ni Ester nga amangan no nagbaliwen ti panunot ti ari ken saannan a kayat ni Ester. *—Ester 4:9-11.
23. (a) Ania ti imbaga ni Mardokeo a nangpabileg iti pammati ni Ester? (b) Apay a nagsayaat a tuladentayo ni Mardokeo?
23 Pinabileg ni Mardokeo ti pammati ni Ester. Impanamnamana a no di agtignay, addanto sabali a mangisalakan kadagiti Judio. Ngem kasano a mainanama ni Ester a maispal inton mangrugin ti pannakaidadanes? Impakita ni Mardokeo ti nauneg a pammatina a dinto pulos baybay-an ni Jehova a matalipupos ti ilina ken dina ipalubos a matungday dagiti karina. (Jos. 23:14) Kalpasanna, insaludsod ni Mardokeo ken Ester: “Siasino ti makaammo no maipaay iti tiempo a kas iti daytoy a nagtengam ti naarian a kinatan-ok?” (Ester 4:12-14) Saan kadi a nasayaat a tuladentayo ni Mardokeo a naan-anay a nagtalek iti Diosna a ni Jehova?—Prov. 3:5, 6.
Pammati a Natibtibker Ngem iti Panagbuteng iti Ipapatay
24. Kasano nga impakita ni Ester ti pammati ken kinatured?
24 Daytoyen ti gundaway nga agdesision ni Ester. Indawatna ken Mardokeo nga ibagana kadagiti kailianna a makipagayunarda kenkuana iti tallo nga aldaw. Kalpasanna, ingngudona ti mensahena kadagitoy a simple nga ebkas ti pammati ken kinatured: ‘No masapul a mapukawak, mapukawak.’ (Ester 4:15-17) Sigurado a ti panagkarkararagna iti tallo nga aldaw ti kapasnekan pay laeng iti unos ti panagbiagna. Idi agangay, masapul a mapanen iti ari. Inkawesna ti kadadaegan a kawesna, ket inaramidna ti amin a kabaelanna tapno magun-odna ti anamong ti ari.
25. Deskribirem ti napasamak ken Ester idi dumatag iti asawana.
25 Kas nadeskribir iti rugi daytoy nga artikulo, napan ni Ester iti ayan ti ari. Mabalin a mailadawantayo ti napalalo a danagna ken ti napasnek a kararagna. Simrek iti makin-uneg a paraangan, a sadiay makitana ni Asuero nga agtugtugaw iti tronona. Mabalin nga inkagumaanna a tarusan ti langa ken rupa ti ari—a nasayaat ti pannakaurnos ti kulot a buokna ken ti kuadrado a barbasna. Iti panaglabas dagiti kanito, kasla nakapapauten ti panagur-urayna. Ngem nakita met laeng ti asawana. Nasdaaw la ketdi ti ari, ngem immamo ti rupana ket inyunnatna ti nabalitokan a setrona!—Ester 5:1, 2.
26. Apay a kasapulan dagiti Kristiano ti tured a kas ken Ester, ken apay a rugi pay laeng dayta ti aramiden ni Ester?
26 Nagballigi ni Ester, ket dimngeg kenkuana ti ari. Inrupirna ti Diosna ken dagiti kailianna, a nangipakita iti mapagwadan a pammati kadagiti amin nga adipen ti Dios agingga ita. Apresiaren dagiti pudno a Kristiano ita ti kasta nga ulidan. Kuna ni Jesus a mailasin dagiti pudno a pasurotna babaen iti ayat nga addaan panagsakripisio. (Basaem ti Juan 13:34, 35.) Tapno maipakita ti kasta nga ayat, masapul a tuladentayo ti kinatured ni Ester. Ngem nupay inrupir idi ni Ester ti ili ti Dios, rugi pay laeng dayta ti masapul nga aramidenna. Kasano a makombinsirna ti ari a ti paboritona a manangbalakad a ni Haman ti nadangkes a makin-utek iti amin? Ania ti aramiden ni Ester tapno maispal dagiti kailianna? Masungbatanto dagitoy a saludsod iti sumaganad a kapitulo.
^ par. 2 Ipapan ti kaaduan a ni Asuero ket isu ni Xerxes I, a nagturay iti Imperio ti Persia idi rugi ti maikalima a siglo B.C.E.
^ par. 9 Kitaem ti kahon a “Dagiti Saludsod Maipapan ken Ester,” iti Kapitulo 16.
^ par. 18 Mabalin a maysa ni Haman kadagiti nabatbati nga Amalekita, yantangay napapatay ti dadduma a “natda” idi kaaldawan ni Ari Ezekias.—1 Cron. 4:43.
^ par. 19 Nangitukon ni Haman iti 10,000 a pirak a talento, nga aggatad ita iti ginasut a milion a doliar. No ni Asuero ket isu ni Xerxes I, magustuanna la ketdi ti kuarta nga intukon ni Haman. Adu ngamin a kinabaknang ti napukaw ni Xerxes iti pannakigubatna kadagiti Griego.
^ par. 22 Pagaammo a managpungpungtot ni Xerxes I ken nalaka nga agbaliw ti panunot ken riknana. Ti Griego a historiador a ni Herodotus, nangilanad iti sumagmamano a pasamak iti pannakigubat ni Xerxes maibusor iti Grecia. Nagpaaramid ti ari iti rangtay a naibatay kadagiti barko iti lipit (strait) ti Hellespont. Idi nadadael ti rangtay gapu iti bagyo, imbilin ni Xerxes a mapugotan dagiti inheniero ken “madusa” pay ketdi ti Hellespont babaen ti panangablat dagiti soldadona iti danum bayat nga ipukpukkawda ti makainsulto a proklamasion. Iti dayta met laeng a pannakigubatna, impakaasi ti maysa a nabaknang a lalaki a saan koma nga agsoldado ti anakna ngem imbilin ni Xerxes a magudua ti bagi ti anak ken maiparang iti publiko kas ballaag.


text:
Naatap ti Autonomia Ti Cordillera
Salaysay ni Jaime M. Agpalo, Jr.
Autonomia ti Cordillera? Naiggananen. Petpetpetanen. Ngem gapu iti saan a nasayaat a panangiggem, napalusposan pay laeng. No billit koma koma, ket adda daydiay panawen a nairut unay ti petpet ket uray la agtulakak, ket adda met panawen a nalukay unay ket ditan iti pannakabulosna kadagiti dakulap. Apay a saan a nagballigi iti mamindua a daras a panagbobotos ti autonomia? Ta ania ngamin aya ti autonomia?
Manipud iti Seksion 8 Artikulo 10 iti Konstitusion ti Filipinas, nasken a maaddaan iti autonomia ti Cordillera ken ti Mindanao. Panagwaywayas ti kayat a sawen ti autonomia. Sadiay Mindanao, nagballigida a nanggun-od kadaytoy. Isu itan iti maawagan ti ARMM.
Daytoy a kalintegan ket inrupir dagiti taga-Mindanao ken Cordillera. Iti Cordillera, indauloan ni Father Condrado Balweg, a pangulo ti Cordillera Peoples Liberations Army (CPLA). Kimmappon iti New Peoples Army (NPA) ni Fr. Conrado Balweg idi sinupringna ti panggep idi ti administrasion ni Pres. Ferdinand Marcos a mangrames ti kabambantayan ti Cordillera babaen ti Cellophil Resources Corporation a nakabase iti Tayum, Abra. Idi pannakapadisi ti Marcos babaen iti peoples power, simmina ni Fr. Condrado Balweg iti CPP-NPA ket pinanaganna ti grupona iti Cordillera Peoples Liberation Army. Nakitulag ni Fr. Balweg ken ti CPLAna, ken ti Cordillera Bodong Association iti administrasion ni Pres. Corazon Aquino ket naaramid ti peace pact accord wenno “Sipat” sadiay Mt Data, Bauko, Mt. Province idi 1986. Tapno naan-anay iti panagkappia ti gobierno ken ti CPLA, nangaramid ti presidente iti Executive Order No. 220 idi July 15, 1987 ket naipasngay ti Cordillera Administrative Region (CAR) a mangisagana iti pannakaratipikana.
Tapno naan-anay a magun-od ti autonomia, nasken a maratipikaran daytoy babaen iti botos dagiti umili. Ngem iti namindua a daras a panagreperendum a napasamak idi Enero 30 1990 ken idi Marso 7, 1998, namindua met a nanabtuog ti arapaap. Timmayab ti billit nga addan iti dakulap. Iti kaudian a reperendum, ti laeng probinsia ti Ifugao iti nangayat itoy. Ta ania aya dagiti rasones no apay a saan a kayat ti kaadduan ti autonomia? Dagitoy dagiti sumagmamano a rason.
Politika. Maysanmaysa kadagiti mangimaton iti Cordillera Administrative Region (CAR) ket iluglugardan ti bagbagida (positioning themselves) a kas agessem nga agtakem kadagiti kangrunaan a takem iti Cordillera Autonomous Region. Nalipatandansa ti takemda ket ad-adda a ti bukodda nga interes ti impagnada. No dadduma, ti CAR ket nalipatanna payen ti akemna nga isu iti mangipagna koma ti pannakapataud ti autonomia ket nakibiang kadagiti internal nga issues kadagiti probinsia ken ti siudad ti Baguio. Saan pay laeng a naaramid ti autonomia, mariknan ti takder ken bilegda dagiti nagtakem (iti CAR) ket nalipatanda iti kinaadda iti agdama a mangimatmaton ti gobierno a kas kada kongresman, gobernador dagiti mamayor ken kokonsehales. Limmaksidda (overlap) ti poder ket napasamak ti dakkel nga alinuno ti dalluyon. Iti lohikana, kayat ngarud met dagiti agdama a nabotosan iti takem iti gobierno nga iturayan dagiti pabotosanto pay laeng a mangituray iti autonomia? Siempre, saan. Saluadan met dagiti nabotosan a politiko ti posision a petpetdan. Saanda a kayat met a paagaw dayta a takem. Ngarud, iti ababa a pannao, kadakkelan a lapped dagiti mangitagtag-ay manen iti mamitlon a daras ti kinaadda ti autonomia ket ti dagiti politiko a nabotosan ken agdama nga agtakem iti turay. No dagiti mangipagpagna manen iti maikatlo a gundaway a pannakaratipikar ti autoniomia ket iluglugarda manen ti bagida kadagiti nangangato a posision, dakkel la ketdi a lapped iti arapaapda dagiti agdama a politiko a nakatugawen ken nabotosan.
Ti posision ti CPLA a kas peacekeeping body. Namin-adun a daras ti troops movement ti CPLA ket pasaray mapasamak iti pannakibiangda iti police matter. Awan pay laeng ti autonomia, mariknan ti bilegda. Iti baet ti pannakitipon dagiti dadduma a kamengda iti armada ti pagilian (AFP), umad-adu latta met ti kameng daytoy ket saan payen nga agsususurot iti panggepda ta nagudua metten daytoy iti dua a paksion. Ti Balweg paksion ken ti Mailed Molina paksion. Saan laengen a ti nailian nga armada (AFP) ti maul-ulaw iti mapaspasamak no dipay ket dagiti umili ta saandan nga ammo no ania ti masurot ti pannakaipagna ti iti linak ken kappia iti sibubukel a Cordillera. Maulaw pay ti AFP no ania ken asino dagitoy a dua a paksion iti bigbigenda. Iti rigatna, nangipatakder dagitoy dua a paksion iti kampoda iti nadumaduma a paset ti Cordillera ken iti Baguio. Ania ti rason dagitoy a tropa ken kampo no adda met ti AFP?
Ti depinision ti Cordilleran. Nangaramid daytoy iti dakkel nga issue iti immuna nga Organic Act of 1990. Maysa daytoy a kangrunaan nga isyu a saan a nasungbatan iti immuna a ratipikasion. Ket daytoy ti maysa pay a kangrunaana rason no apay a saan a kinayat dagiti non-native of Cordillera ti autonomia. Ket iti Organic Act No. 8438 idi 1997, napagbalinen ti depinision ti Cordilleran a kas agindeg iti Cordillera, native man daytoy iti Cordillera ken saan basta agindeg daytoy. Ngem saan latta a naan-anay ti pannakapatung-ed dagiti non-native Cordilleran itoy a depinision gapu ta nariknanan iti arigengen ti depinision iti damo a pannakaiparang pay laeng daytoy.
Iti Siudad ti Baguio, babaen kadagiti dua a reperendum, saan a kayat ti kaadduan ti autonomia. Ket timmaud pay idi ti issue a saan koma a maibilang iti autonomia ti siudad agsipud ta maysan daytoy a chartered city wenno agwaywayas a siduad. Ti maysa a chartered city ket maysan nga autonomous wenno bukodna a bagi iti mangpataray. Ti chartered city, saanen a naipasidong daytoy iti probinsia, awanen iti probinsiana, ta agwaywayasen. Saan a kas kadagiti kaaduan a siudad ti pagilian, nga iti laksid iti kinasiudadda, addada pay laeng a nakalinong iti administrasion ti probinsia a yanda.
Nagadu dagiti dadakkel a corporation ken pasdek negosio iti Cordillera. Ket no maratipikaran ti autonomia, obligadon dagitoy nga agbayad iti buis direkta iti autonomia a saanen a kas iti sigud (wenno iti agdama) nga agbaybayad dagitoy a dadakkel a negosio iti buisda babaen headquartersda a nakabase iti Makati, Cavite, Clark ken Subic. Iti autonomia, saan a mapasamak daytoy. Ngarud, ti panagbalbaliw ti set-up kadakuada ket dakkel a banag ken rikut ket nalaklaka nga amang iti saan nga umayon ti autonomia ngem ti pannakadadael ti agdama a set-up. Ngarud, dagitoy a negosio ket saanda a taliawen ti autonomia no mapasamak kadkuada ti panagbalbaliw.
Kadagiti non-native Cordilleran, nga agnanaed idi pay la angged (time immemorial) iti sibubukel a Cordillera, narigat a mapagtung-ed dagitoy ta addaanda met iti bukod a takder ken prinsipio ken panirigan itoy a banag. Saanda la ketdi met kayat a matapiasan ti posisionda a nabayagen a sinalsaluadanda.
Ti leftist group. Saan a masasaan ityi kindakkel ti bilegda iti Cordillera. Ti impluensiada kadagiti umili marikna dayta. Saan nga umayon ti leftist group iti autonomia ta addaanda met iti bukod nga ideolohia nga iruprupir ken kangrunaanna, ti isisina daydi Fr. Balweg .
Sino aya iti mairanud ti autonomia? Saan a nalawag. Nasken a masungbatan pay nga umuna dagiti napapateg nga issues. Nasken a masolbar pay nga umuna dagiti nadakamat nga issues nga isu pay laeng ti issues kadagiti dua a naglabas a reperendum. Ketdi ti nalawag a maripar ket ti kinaadda dagiti sumagmamano nga aginteresado iti takem uray no saan pay laeng a naratipikaran. Agurayda koma pay met a, sakbay nga iposisionda ti bagbagida a mangidaulo. Sungbatanda koma pay dagiti kangrunaan nga issues sakbay nga ilugarda ti bagbagida ta no saan, agtagtagainepda laeng simumulagat.
Saanto nga agballligi ti ratipikasion ti autonomia iti maikatlo a gundaway agingga tumaud ken rumimbaw dagiti interes a para iti bukod laeng a bagi ken panggep. Uray ngata tinawen a mapasamak ti reprrendum, no awan iti sinseridad iti panagserbi, mapaay ket mapaayto latta iti ratipikasionna. ##
Monday, October 08, 2007
Cordillera Autonomy
Naatap ti Autonomia Ti Cordillera


text:
Madrid
Ti Madrid (Ingles/məˈdrɪd/, Espaniol: [maˈðɾið]) ket isu ti kapitoio ken kadakkelan a siudad iti Espania. Ti populasion iti daytoy a siudad ket agarup a 3.3 a riwriw[4] ken ti amin a populasion iti metropolitano a lugar ti Madrid ket nakarkulo a 6.271 a riwriw.[5] Isu daytoy ti maikatlo a kadakkelan a siudad iti Kappon ti Europa, kalpasan ti Londres ken ti Berlin, ken ti metropolitano a lugar, ket isu ti maikatlo a kadakkelan iti Kappon ti Europa kalpasan ti Londres ken Paris.[6][7][8][9] Ti siudad ket naidangan ti dagup a 604.3 km2 (233.3 sq mi).[10]
Ti siudad ket mabirukan idiay karayan Manzanares idiay tengnga ti pagilian ken ti Komunidad ti Madrid (a daytoy ket buklen ti siudad ti Madrid, ken dagiti siudad, ili ken dagiti dadduma pay nga urbano a luglugar a nangpalikmut daytoy ken dagiti naipagay-at a suburbo ken purok); daytoy a komunidad ket nabeddengan babaen kadagiti naturay a komunidad ti Castile ken León ken Castile-La Mancha. Gapu ta daytoy ket kapitolio a siudad ti Espania, ti tugaw ti gobierno, ken ti pagtaengan ti Espaniol a monarkia, ti Madrid ket isu pay ti politikal a sentro ti Espania.[11] Ti agdama a Mayor ket ni Manuela Carmena manipud ti Ahora Madrid.
Ti Madrid nga urbano nga aglomerasion ket adda ti maikatlo a kadakkelan babaen ti GDP[12] iti Kappon ti Europa ken dagiti impluensiana kadagiti politika, edukasion, panagliwliwa, enbiromento, midia, moda, siensia, kultura, ken dagiti arte ket mangiparawad ti kasasaadna a kas maysa a kadagiti nangruna a sangalubongan a siudad iti lubong.[13][14] Gapu dagiti ekonomiko a mapataudna, ti nangato a pagalagadan ti biag, ken ti kadakkel ti paggatanganna, ti Madrid ket naipanunotan a nagruna a sentro ti pinansia ti Akin-abagatan nga Europa[15][16] ken ti Iberiko a Peninsula; daytoy ket mangsangsangaili kadagiti daulo nga opisina kadagit adu a nangruna a kompania ti Espania, a kas ti Telefónica, Iberia wenno Repsol. Ti Madrid ket isu ti kaaduan a bisbisitaen dagiti turista idiay Espania, ken ti maikapat a kaaduan a bisbisitaen dagiti turista ti kontinente,[17] ken isu ti maikasangapulo a kasayaatan a pagtaengan iti lubong] segun ti Monocle a magasina, iti 2010 a pagsurotanna. [18][19] Ti Madrid ket mairanggo pay kadagiti 12 a kaberdean siudad ti Europa idi 2010.[20] Ti Madrid ket isu ti agdama a Kandidato a Siudad para iti Kalgaw nga Olimpiada ti 2020.[21]
Ti Madrid ket ibalbalayanna ti kuartel ti Organisasion ti Sangalubongan a Turismo (WTO), a tagikua ti Organisasion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN), ti SEGIB ken ti Organisasion dagiti Estado ti Ibero-Amerikano (OEI). Daytoy ket mangsangsangaili pay kadagiti nangruna nga agregregulado nga instituto ti Espania: ti Agtaktakder a Komite ti Asosiasion dagiti Akademia ti Pagsasao nga Espaniol, kuartel ti Naarian nga Espaniol nga Akademia (RAE), ti Instituto Cervantes ken ti Pundasion ti Maganganat nga Espaniol (Fundéu). Ti Madrid ket agururnos kadagiti piesta a kas ti FITUR,[22] ARCO,[23] SIMO TCI [24]ken ti Cibeles Madrid Moda a Lawas.[25]
Bayat a ti Madrid ket agtagtagikua kadagiti moderno a patakder, daytoy ket nangipreserba ti pannakaimatangan ken pannakarikna kadagiti adu a naipakasaritaan a kaarrubaanna ken kalkalsada. Dagiti dulonna ket mairaman ti Naarian a Palasio iti Madrid; ti Teatro Real (Naarian a Teatro) nga adda ti nasimsimpa a 1850 a Kamara ti Opera; ti Buen Retiro a parke, a nabangon idi 1631; ti maika-19 a siglo a pasdek ti Nailian a Biblioteka (nabangon idi 1712) nga aglaon kadagiti naipakasaritaan nga arkibo ti Espania; dagiti adu a bilang ti Nailian a museo,[26] ken ti Nabalitokan a Trianggulo iti Arte, a mabirukan idiay igid ti Paseo del Prado ken buklen dagiti tallo a museo ti arte: ti Prado a Museo, ti Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, ti museo ti moderno nga arte, ti Santiago Bernabeu nga Estadio, balayan ti Real Madrid, ken ti Museo ti Thyssen-Bornemisza, a mangbukel kadagiti awan a pakasayaatan dagiti dua a museo.[27]
Kadagiti napalabas a tawtawen ti Palasio Cibeles ken Burayok ket nagbalin a ti monumento a simbolo ti siudad.[28][29][30]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Los fuegos que conmocionaron Madrid". 20minutos.es (iti Espaniol). 6 Septiembre 2006. Naala idi 13 Agosto 2008. (Espaniol)
- ^ D. Ramón de Mesonero Romanos (1881). Oficinas de la Ilustración Española y Americana, ed. "El antiguo Madrid: paseos históricos-anecdóticos por las calles y casas de esta villa". Naala idi 13 Agosto 2008. (Espaniol)
- ^ "La dominación árabe(Arab rule). Ti siudad iti Mayrit, maysa a kota ti nagtaudanna, nabangon idi babaen ti gibus iti IX a siglo." (iti Espaniol). Naala idi 7 Agosto 2011.
- ^ INE.es Instituto Nacional de Estadística (Pagadalan ti Nailian nga Estadistika)
- ^ Eurostat
- ^ "Dagiti Urbano a Luglugar iti Lubong: Populasion ken Densidad" (PDF). Demograpia. Naala idi 10 Agosto 2008.
- ^ Eurostat, UrbanAudit.org, naala idi 12 Marso 2009. Datos para iti 2004.
- ^ Thomas Brinkoff, Kangrunaan a Aglomerasiones iti Lubong, naala idi 12 Marso 2009. Datos para iti 1 Enero 2009.
- ^ Departamento ti Ekonomia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken Sosial a Pannakibiang, Dagiti Prospekto ti Urbanisasion iti Lubong (2007 rebision), (Nagkaykaysa a Pagpagilian, 2008), Tabla A.12. Datos para iti 2007.
- ^ Kameng dagiti Agturturay a Konseho. Delegado para iti Ekonomia, Panagtrabaho ken Pannakailian a Pannakiraman. Panid 6
- ^ "Madrid". Indiana.edu. 10 Hulio 2006.
- ^ "Sangalubongan a Pannakiranggo ti siudad baban ti GDP 2008–2025". Pricewaterhouse Coopers. Naala idi 20 Nobiembre 2009.
- ^ Globalisasion ken dagiti Sangalubongan a Siudad (GaWC) Mangadadala Grupo ken Network, Unibersidad ti Loughborough . "Ti Lubong segun ti GaWC 2010".
- ^ "2009 a Sangalubongan a Pagsurotan ti Bileg ti Siudad" (PDF). Naala idi 14 Abril 2011.
- ^ Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Sentro ti Komersio
- ^ Pagsurotan ti Sangalubongan a Bileg ti Siudad
- ^ "Ti Madrid ket isu ti kaaduan a bisbisitaen dagiti turista idiay Espania". Madridiario.es. 30 Enero 2007. Naala idi 18 Oktubre 2010.
- ^ "Ti Monocle 2009 a Pagsurotan kadagiti Kasayaatan a Pagtaengan a Siudad ti Lubong". Monocle.com. 10 Hunio 2009. Naala idi 18 Oktubre 2010.
- ^ "20 a kasayaatan apagtaengan iti lubong – 10 Madrid". Monocle.com. Naala idi 18 Oktubre 2010.
- ^ Dagiti Kaberdean a Siudad ti Europa. Dagiti mayor ti Siudad (3 Marso 2010). Naala idi 16 Disiembre 2010.
- ^ Ti IOC ket nagpilpili kadagiti tallo a siudad a kas Kandidato para iti Kalgaw nga Olimpiad ti 2020
- ^ [1] FITUR
- ^ [2] ARCO
- ^ [3] SIMO TCI
- ^ [4]Cibeles Madrid Fashion Week
- ^ "Arquitectura. Edificios de los Museos Estatales". Mcu.es. 25 Enero 2012. Naala idi 7 Agosto 2012.
- ^ "Madrid: ". Easy expat. 11 Agosto 2006.
- ^ "Plaza de Cibeles | Espania.paammo iti Ingles". Spain.info. Naala idi 7 Agosto 2012.
- ^ "Madrid's Palacio de Cibeles Renovated Into Jaw-Dropping CentroCentro Cultural Center | Inhabitat – Sustainable Design Innovation, Eco Architecture, Green Building". Inhabitat. Naala idi 7 Agosto 2012.
- ^ "Burayok ti Cibeles – Turismo idiay Madrid". Turismomadrid.es. Naala idi 7 Agosto 2012.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Madrid iti Wikimedia Commons