text:
ITI BAET ti panangtagibassit ti Malakaniang babaen kadagiti kameng ti Gabinete ken kaaliadona kadagiti naipila nga impeachment complaint maikontra ken ni Pres. Macapagal, mapaliiw a nagkutin ti agdama nga administrasion a mangkeltay, kas iti immuna nga impeachment, daytoy a panggep ti oposision ken dagiti kritikona.
Itay napan a tawen, kineltay dagiti kaaliado ni Pres. Arroyo ti impeachment complaint nga impila ti oposision babaen iti kinakuspag ti numero ken teknikalidad.
Agdagup laeng iti 51 a miembro ti House of Representatives a pakairamanan ti sumagmamano a kameng ti koalision ti administrasion ti nagbutos iti pannaka-impeach ni Pres. Arroyo idinto a 158 ti nangibasura iti nasao a complaint.
Sumagmamano pay a kameng ti oposision a nagpirma iti impeachment complaint ti kellaat a nagpukaw idi tiempon ti panagbutos, maikontra wenno pabor iti impeachment.
Adda dagiti alegasion a nagna ti kinnaradap tapno laeng matengngel dagiti agir-iray a bumutos iti impeachment kontra ken ni Pres. Arroyo, mapapati a pannakaited iti pabor kadagiti kabagian, ken asideg kadagiti agilinlinteg a napaliiw nga agiray iti impeachment kas iti nangato a puesto iti gobierno, kontrata ken pundo. Ngem pinaglibakanda daytoy idinto nga impettengda a nagbutos kas indiktar ti konsensia ken bukodda a pagtaktakderan.
Iti pannakaipila dagiti nagsasaruno nga impeachment complaint maikontra ken ni Pres. Arroyo, adda dagiti naipadag a maragsakan nga agilinlinteg. Maysa pay ti nagkuna a posible a nasapsapa ita ti idadateng ti Paskua gapu iti pannakaisagpat ti impeachment complaint. Saanen a nasken nga bukitkiten pay ti kayat a sawen ti nasao nga agilinlinteg.
Kaadduan kadagiti kaaliado ti Presidente ti agkuna a saan nga agdur-as ti impeachment complaint agsipud ta awan ti baro a pammabasol maikontra iti Presidente a nailanad iti complaint. Kunada pay a nalasatanen ti Presidente dagiti krisis ti turayna ket saanen nga ikkan pay ti Malakaniang iti atension daytoy baro nga impeachment complaint no di ituonna ti imatangna kadagiti nadumaduma a programana a mangitag-ay iti panagbiag dagiti umili.
Ngem mapaliiw nga iti baet ti kasla di panangitaltalek ti Malakaniang iti naidatag a baro nga impeachment complaint, adda panagduaduana kadagiti kaaliadona, nangruna iti Kamara, a mangsalaknib iti Presidente.
Maibuksilan daytoy a panagduadua ti Malakaniang iti panagballaag ni Presidential Chief of Staff Michael Defensor a saan a suportaran ti administrasion ti asinoman a kameng ti Kongreso nga agtuloy a mang-impeach iti Presidente iti eleksion inton 2007.
Kinuna ni Defensor a babaen ti impeachment complaint, nalawag a makita no asino dagiti kontra wenno para iti administrasion iti panagpipili iti eleksion inton umay a tawen.
Inyunay-unay ni Defensor nga asinoman a kameng ti Kamara nga agpirma iti kabarbaro nga impeachment complaint maikontra ken ni Pres. Arroyo ket “nalawag a kontra iti Presidente ken pangulotayo” iti administration coalition.
Imballaag ni Defensor: “No adda kandidato a tumaray a mangsango kadakuada, natural a suportaranmi dagiti para ken ni Presidente.”
Nabatad met nga imbaga ni Presidential political adviser Gbariel Claudio nga asinoman a mangsuporta iti kabarbaro nga impeachment complaint maikontra ken ni Presidente Arroyo ket saanna a namnamaen ti suporta manipud iti administrasion.
Nalawag ngarud a saan nga agpampamayan ti administrasion nga agdur-as ti kabarbaro nga impeachment complaint babaen ti panangriendana kadagiti kameng ti Kamara. Kasapulan nga agtakderda iti likudan ti Presidente wenno saan, awan ti bendision a maited kadakuada, nangruna iti umadani nga eleksion.
Manamanama ngarud nga awan ti pagturongan dagiti nagsa-saruno a complaint a naipila iti Kamara maikontra iti Presidente no di ti pannakaibasurana. Pagyamanantayo daytoy kadagiti agilinlinteg iti Kamara a saan a makaadayo iti pandiling ti Presidente agsipud ta kasapulanda ti suportana tapno agtultuloy ti panagrimat ti bituenda iti politika iti probinsiada. Kadagitoy a politiko, saan a nasken a mabukitkit no ania ti talaga a napasamak iti eleksion idi 2004 iti baet dagiti alegasion iti panagsuitik kas nailanad iti Hello Garci tapes ken dagiti mapapati a pannakaaramat dagiti pundo para iti pannakaitag-ay ti kandidatura ni Pres. Arroyo.
Saan a napateg kadagiti kaaliado ti Presidente iti saan a pannakatunton ti kinapudno mainaig dagitoy nga alegasion a mangted iti panagduadua iti kinalehitimo ti agdama a turay a mangkibkibkib iti kredibilidad ti agdama a mangipangulo iti pagilian. Ti laeng pannakalasatda a politikal ken ti pannakaitag-ay ti bukodda nga interes ti napateg kadakuada.
No kastoy ti klase dagiti agtuturay, ania ti namnamaen a klase ti panagbiag iti pagiliantayo?


c: text/html

text:
VIGAN CITY – Dua a nangina a selpon ti intaray ti maysa a lalaki a nagpammarang a kustomer iti maysa a pagtagilakuan ditoy itay lawasna.
Nagreport iti polis ni Mao Chan, 25, baro, akinkukua iti Rud's Dry Goods a masarakan iti Sikatuna Street, Barangay I, nga intaray ti maysa a lalaki a nagpammarang a kustomer ti lakona a dua a selpon nga agpateg iti nasurok a P50,000.00.
Segun ken ni Chan, dinissaagan ti suspetsa ti agan-andar a motorsiklona, simrek iti pagtagilakuan ket nagpairuar iti gatangenna a Nokia N80 ken Nokia N70.
Agpateg ti Nokia N80 iti P31,000 idinto a P20,000 ti N70.
Kinuna ni Chan nga apaman a nairuarna dagiti selpon, pinidut ti lalaki sa dagus a rimmuar iti pagtagilakuan, sinakayanna ti agan-andar a luganna sa naglibas iti daya a direksion.
Sinapul dagiti nagresponde a polis ti suspetsa ngem saandan a nabirokan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VIGAN CITY – Ibilang ti polis ti Laoag ken daytoy a siudad a natukkoldan ti duri ti maysa a grupo dagiti agtaktakaw iti motorsiklo kalpasan a natnag iti imada ti maysa a residente ditoy a pakaibuntogan dagiti motorsiklo sakbay a mailakoda.
Tiniliw ti nagtipon a grupo ti polis ti Laoag City ken Vigan City idi agarup 9:50 ti rabii ti Agosto 2, 2010 ni Michael Agup y Amistad, 28, naasawaan, residente iti Barangay IV ditoy siudad kalpasan nga intudo ti maysa a notorius a carnapper a nakabase iti Laoag City nga isu ti pakaipatpatulodan dagiti takawenna a motorsiklo sada mailako ditoy siudad.
Sakbayna, inaresto dagiti polis ti Laoag City ni Ryan Silvestre y Villanueva, 28, baro, residente iti Barangay XVI, Laoag City, maysa a notorious nga agtaktakaw iti motorsiklo iti nadakamat a siudad.
Kadua ti grupo ti polis Laoag City nga indauluan ni PCI Dominic Guerrero, deputy COP ni Silvestre a nagturong iti Vigan City ken nakikoordinarda iti polis ditoy tapno marekobre dagiti natakaw a motorsiklo.
Nagturong ti polis Laoag City ken Vigan nga indauluan ni PCI Ernesto Navarro, Jr., deputy COP, iti pagtaengan ni Agup ket bayat ti pannakapalutpotna, impudno daytoy dagiti nakailakuan dagiti motorsiklo.
Impaima ti polis Vigan dagiti uppat a motorsiklo a narekobreda manipud Sta. Catalina, San Vicente ken Vigan City iti polis Laoag City.
Saan pay a narekobre ti uppat a motorsiklo nga inlako ni Agup agsipud ta dina ammo ti pagtaengan dagiti gimmatang ta mapapati nga iti langalang ti nakaisayangkatan ti transaksion.
Inimbataran dagiti polis Laoag City ni Agup para iti naing-inget a panagpalutpot mainaig dagiti natakaw a motorsiklo.#


text:
Pandemia
Ti pandemia (manipud ti Griego πᾶv pan "amin" + δῆuoς demos "tattao") ken maysa nga epidemia iti makaalis a sakit a naiwarasen kadagiti populasion ti tattao iti ballasiw dagiti dakkel a rehion; kas pagarigan dagiti adu a kontinente, wenno uray iti sangalubongan. Ti naiwarwaras nga endemismo a sakit a natalinaay kadagiti terminolohia no mano ti kaadu ti tao nga agsaksakit manipud ti daytoy ket saan a maysa apandemia. Iti pay maipatinayon, dagiti pandemia ti trangkaso ket sapasap a mangilaksid kadagiti irurumsua iti tiempo ti trangkaso. Iti amin a pakasaritaan adu idin dagiti bilang ti pandemia, a kas ti burtong ken daig. Dagiti kinaudi a pandemia ket mairaman ti pandemia ti HIV ken dagiti pandemia ti H1N1 idi 1918 ken 2009.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Pandemia iti Wikimedia Commons


text:
NAMINDUAN a daras a naisanud ti eleksion iti Barangay ken Sangguniang Kabataan. Nakaiskediulen a maangay ti eleksion inton Mayo 14, 2018, ngem adda manen gakat dagiti kongresista a mangitantan ti pannakabotos dagiti opisial iti barangay ken lider dagiti agtutubo.
Immuna a nangipila ti gakat ni Oriental Mindoro Rep. Reynaldo Umali para ti pannakaitantan ti eleksion iti Barangay ken SK inton Mayo 2019. Simmaruno a nagipila iti House Bill ni Surigao del Sur Rep. Johnny Pimentel a maisanud ti eleksion inton Oktobre 2018.
No aprobaran ti Kongreso ti gakat ti pannakaisanud ti eleksion, daytoyton ti maikatlo a gundaway a maitantan ti panagbobotos. Immuna a nakaiskediul ti eleksion idi Oktobre 2016, ngem naisanud idi Oktobre 2017. Naitantan manen ita a Mayo 2018. Naisanud idi ti eleksion gapu ta inallukoy ni Presidente Rodrigo Duterte dagiti kakaduana iti Kongreso a maitantan ti panagbobotos tapno maliklikan ti pannakaaramat dagiti kuarta a naggapu iti negosio ti illegal a droga ken malapdan ti pannakaisaad dagiti narco-politicians.
Imbutaktak ni Senate Minority Leader Franklin Drilon ti plano dagiti kongresista a kaaliado ti administrasion a mangisanud ti eleksion iti barangay ken SK tapno nataltalgedda a mangiwayat iti panggepda a mangbalbaliw ti 1987 Constitution tapno masukatan iti Federalismo a porma ti gobierno manipud iti Unitary System, ket mapaatiddog ti termino dagiti nabotosan nga opisial ti gobierno.
Pinasingkedanen dagiti dadduma a senador a saandan a kayat a maisanud pay ti eleksion. Impalgak met ni Presidential Spokesman Harry Roque a saanen a kayat ni Presidente Rodrigo Duterte a maitantan ti eleksion, ken awanen ti panawen ti Kongreso a mangaramid iti linteg a mangisanud ti eleksion. Ngem mapagam-amkan a maipadaras a maipasa ti linteg a mangisanud manen ti panagbobotos.
Iti pannakaitantan ti eleksion ket nabayagen nga awan ti mandato dagiti agdama nga opisial iti barangay. Narabsuten ti kalintegan dagiti umili a mangpili kadagiti mangidaulo kadakuada. Maragsakan met dagiti agdama nga opisial iti barangay nangruna dagiti mapagduduaanen ti pannangabakda ta mayatiddog pay ti panagserbida.
Nagasat dagiti chairman ken opisial iti barangay nangruna dagiti adda kadagiti siudad ken dadakkel nga ili ta kayarigan dagiti kapitan ti mayor, ken dagiti kagawad ti barangay dagiti opisial iti local government unit nga adu dagiti honorarium ken benepisioda. Dagiti barangay chair ken opisial kadagiti dadakkel a siudad nangruna sadiay Metro Manila ket kaslada mayor wenno konsehal a nakawesan kadagiti adu a bileg ken turay, ken addaanda iti adu a benepisio ken pribelehio manipud iti gobierno.
Nagbalinen a maimpluensia dagiti kapitan ken opisial iti barangay nangruna no asideg ken kakaduada dagiti mangituray kadagti local government unit. No panawen ti National and Local Elections, isuda dagiti maar-aramat a mangikampania ken mangipangabak kadagiti kandidato. Uray no non-partisan ti eleksion iti Barangay, sigurado a biangan latta dagiti nangatngato nga opisial ti gobierno.
Naipaidam metten kadagiti agtutubo ti kalinteganda a mangpili kadagiti mangidaulo kadakuada iti SK gapu ta nabayagen a nabakante dagiti pannakabagida iti Sangguniang Barangay, Sangguniang Bayan, Sangguniang Panglungsod ken Sangguniang Panlalawigan.
Kaipaspasa laeng idi Enero 15, 2016 ti Republic Act No. 10742 wenno Sangguniang Kabataan Reform Act a mangitandudo iti interes ken pagimbagan dagiti agtutubo iti Pilipinas. Nailanad iti linteg a ti eleksion iti SK ket maigiddan iti eleksion iti Barangay. Sakbay a naipakat daytoy ket nagsasarunon a naisanud ti eleksion iti Barangay ken SK.
Maibilang dagiti agtutubo kas namnama ti pagilian iti masakbayan. Rebbengna a ti gobierno ket itandudona ti interes dagiti agtutubo tapno agbalinda a pagsanggiran ti pagilian ti sumaruno a henerasion. Nabukel ti SK tapno pormaen ken tubayenna dagiti agtutubo nga agbalin a nasayaat a lider babaen ti kaadda ti pannakabagida iti gobierno. Kadagiti nagkauna a tawen ti SK, namulitan ti dayaw dagiti agtutubo. Nagbalin ti SK a nakatubayan dagiti agtutubo iti tradisional a politika gapu ti pannakibiang dagiti nataengan a politiko.
Iti pannakaputar ti SK Reform Act of 2016 ket rebbengna a naiwayat koman ti eleksion iti dayta a tawen kagiddan ti panagbobotos iti Barangay.
Sayang dagiti adu a panawen ken pondo nga inaramat ti gobierno nangruna ti Commission on Elections a nagsagana kadagiti saan a natultuloy nga eleksion. Dakkel a pondo dagiti nausar iti pannakaisagana dagiti kasapulan para iti eleksion iti Barangay ken SK, ngem tunggal umasidegen ti naituding nga aldaw ket ikagumaan dagiti dadduma nga opisial nga itantan gapu kadagiti bukodda a panggep.
Saanen a maawat a rason ti narco-politics, wenno saan a nakasagana ti Comelec, wenno tapno makasalimetmet ti pondo, a rason a maisanud manen ti eleksion.
Nagkari idi ni Duterte a solbarenna ti problema ti illegal a droga iti las-ud ti tallo agingga iti innem a bulan. Agdua a tawenton ti agdama nga administrasion, ngem agingga ita ket agtultuloy latta ti panagraira ti illegal a droga. Nalabesen ti panagsagana ti Comelec ken adun a pondo dagiti nasaysayang iti namindua a pannakaisanud ti eleksion.
Kas demokratiko a pagilian, rebbengna a matuloyen ti eleksion iti Barangay ken SK tapno masukatanen dagiti abusado ken saan a maikari nga opisial iti barangay, ken tapno mapilin dagiti lider dagiti agtutubo.


text:
ADDA kadi pay nauneg a kaipapanan ti pannakarambak ti anibersario ti EDSA People Power Revolution? Ania ti nagbaliwan ti biag dagiti kaaduan a Pilipino kalpasan ti 32 a tawen a pannakapasamak ti nakappia a rebolusion idi Pebrero 22–25, 1986? Rumbeng kadi pay a marambakan daytoy a pagteng a namagsisina ti kapanunotan ken karirikna dagiti Pilipino iti nasuroken a tallo a dekada?
Naglatak idi 1986 ti Pilipinas gapu iti EDSA People Power a nangigibus ti nasurok a dua a dekada a panagturay daydi Presidente Ferdinand Marcos ken nangisaad iti takem ken ni Presidente Corazon Aquino kalpasan ti uppat nga aldaw a panagalsa dagiti kameng ti Armed Forces of the Philippines nga indauluan idi da Defense Minister Juan Ponce Enrile ken AFP Vice Chief of Staff Lt. Gen. Fidel Ramos, ken panangsuporta kadakuada dagiti riniwriw a sibilian babaen ti awis daydi Manila Archbishop Jaime Cardinal Sin, ken tulong dagiti adda iti oposision.
Adu dagiti nangibilang a milagro dayta a napasamak a nakappia a rebolusion ta uray adda dua a natay a soldado a napudno idi iti administrasion kabayatan ti panangbantayda iti estasion ti telebision ti gobierno, saan a nagayus ti adu a dara uray no adu a nabileg a puersa dagiti naibaon tapno parmekenda dagiti rebelde a tropa.
Nakapikapik-rikna ken nakapadanag ti uppat nga aldaw a People Power, nangruna iti nagmalem ken nagpatnag iti Pebrero 23–24, 1986 ta dagita nga aldaw ti kangitingit dagiti mandar a mangatakar kadagiti rebelde a puersa. Makapakintayeg ken makaregreg-lua ti buya dagiti nabileg a puersa ti Marines a namandar a rumaut iti Camp Crame a nagkutaan da Enrile ken Ramos ken dagiti rebelde iti Reform the Armed Forces Movement ta sinaed ida dagiti adu a sibilian pakairamanan dagiti adu a nakaabito a papadi, mamadre ken seminarista, ken indiayaanda ida kadagiti rosario, rosas ken taraon, ken inallukoyda ida a saanda a tungpalen ti bilin a nakaibaonanda ta adu dagiti maibuis a biag.
Idi Pebrero 25, 1986, naaddaan iti dua a presidente ti Pilipinas. Immuna a nagsapata sadiay Club Filipino, Greenhills, San Juan iti pasado alas dies iti bigat da Aquino kas Presidente, ken Salvador Laurel kas bise presidente. Iti sakbay ti tengnga iti aldaw sadiay Malacañang, nagsapata met ni Marcos kas Presidente, ngem saan a nagsapata ti bise presidentena a ni Arturo Tolentino. Karabianna, pimmanaw iti Malacañang ti sibubukel a Pamilia Marcos ken dagiti nasinged a gagayyem ken pasurotda. Nailuganda kadagiti helicopter a nagturong sadiay Clark Airbase, sakbay a naibiaheda sadiay Guam, ken nagpaingda sadiay Hawaii.
Iti panagturay ni Aquino, indeklararna ti Revolutionary Government. Nabakante dagiti nabotosan a posision iti gobierno ket nadutokan dagiti officer-in-charge dagiti opisial dagiti lokal a gobierno babaen ken ni Local Government Secretary Aquilino Pimentel Jr. Naibasura ti 1973 Constitution. Nabukel ti Constitutional Commission a dagiti 55 a kameng ket dinutokan ni Aquino a nangputar iti 1987 Constitution.
Ti pannakaratipikar ti 1987 Constitution ti nangrugian ti panagsubli iti demokrasia. Naangay ti eleksion dagiti miembro ti Kongreso ken lokal a gobierno idi 1988. Napasamak ti umuna a Presidential Election iti salinong ti baro a Konstitusion idi 1992. Naangay pay dagiti eleksion iti tunggal tallo a tawen para kadagiti lokal nga opisial ken kongresista, ken tunggal innem a tawen para ti presidente, bise presidente ken senador.
Idi 2016, nangabak a Presidente ni Rodrigo Duterte a nangrugi ti karerana iti politika idi nabotosan nga Officer-In-Charge / Vice Mayor iti Davao City kalpasan ti 1986 EDSA People Power Revolution. Maysa kadagiti ipangpangruna a gannuat ti Presidente ket ti pannakasukat ti 1987 Constitution tapno mabaliwan ti agdama a Unitary system a porma ti gobierno iti Federalismo
Naglabasen iti 32 a tawen manipud idi napasamak ti EDSA People Power. Adu idi dagiti nangnamnama nga iti panagsukat ti turay ken Konstitusion ket dumur-as met ti biag dagiti kaaduan a Pilipino, ngem agingga ita ket agtultuloy pay laeng ti panagrigat ti kasasaad ti kaadduan.
Nagsukat man idi 1986 ti turay, kalpasanna ti Konstitusion, saan met a nagsukat ti galad ken kababalin dagiti kaaduan a Pilipino. Timmanor dagiti baro nga opisial ti gobierno a nanggundaway kadagiti posisionda. Immadu dagiti pamilia a nangbukod kadagiti pagsaadan iti politika. Ti leksion dagiti Pilipino 32 a tawen kalpasan ti umuna nga EDSA People Power, ket saan a panagbaliw ti turay wenno Konstitusion ti mangpasayaat ti kasasaad ti Pilipinas. Kasapulan ketdi ti panagbaliw ti galad ken kananaken dagiti Pilipino.
Mapukpukawen ti kaipapanan ti EDSA People Power kadagiti nakipaset iti dayta a naindaklan a pagteng a namagbaliw ti turong ti pagilian. Nasken a mayallawat iti sumaruno a henerasion a ti bunga ti People Power ket ti maaramidan dagiti agkaykaysa nga umili tapno magun-od ti demokrasia ken tapno salimetmetanda ti sagsagrapen a wayawaya.
(Photo credit: People Power Monument at EDSA corner White Plains Avenue, Quezon City – Patrick Roque)


text:
GALIMUYOD, Ilocos Sur – Inaresto dagiti polis ditoy nga ili ni Angelita Damasco y del Rosario, 45, balo, overseas Filipino worker, residente iti Barangay Bidbiday ditoy met laeng nga ili iti alas sais ti agsapa ti Hulio 18, 2010.
Akusado ni Damasco iti illegal recruitment (large scale) a naka-docket iti CC No. 7146.
Imet dagiti polis nga indauluan ni PSI Eliseo Cabalar Laiz, hepe ti polis, ti warrant of arrest a pinirmaan ni Judge Adolfo Alagar ti RTC Branch 28, San Fernando City.
Nakalista ni Damasco iti 10 most wanted iti Ilocos Sur.#


text:
Pumaratipit Dagiti Uni ti Saltek
March 4, 2009 3 Comments
Philippines recovers 1.8bln dlrs from Marcos
-AFP, Wednesday, March 04, 2009
Farmers shaved their heads in protest
-Phil.Star, Wednesday, March 04, 2009
Papanan koma ti kuarta
a naikapuds no di met laeng iti suli
dagiti manglimlimo a bulsa
wenno ti siket dagiti buakaw a supot
a sitatanggaya a nakanganga nga agur-uray
ti matnag a bunga ti inigges a mangga?
Pumaratipit kunak koma dagiti uni ti saltek,
adda arte kunak koma manen,
ngem daanen dagitoy a drama
kaslan kalakay ti panalteek dagiti tungpa
kadagiti parupa ti diario idi sariugma.
Agay-ayat manen dagiti kamalala
ti manglimlimo a bulsa. Adda manen
bilion nga agar-arimasa.
Maiwarsi dagiti baria ta isu ti babantot
ken ti manakliing nga agaweng a murmuray
ti pusa a nagginudo kadagiti bara
ti dalikan a naynay a maulcer ti maisaang a banga.
Dagiti papel ket makunesda a mailakasa
mailukotlukot kadagiti bulsa
ti abungot a penpen ket maigigir
kadagiti ngaretteb dagiti bao nga agsapul ti rutrot
tapno rumuarto a baro ken naalmidor
a pangliwliwa kadagiti mannala ti chacha
kadagiti komedor.
Iti isu met laeng a damag
makalbon dagiti talon a siuungap
a kas met ti panagkalbo dagiti mannalon ti arapaap.
Saan laeng a ti gurong ti maurotan ti buok
pati pay ketdin ti tuktok
gapu iti gaddil nga itden ti rarasa ti nakem
ta uray ti ulo ket saanen a pakawanen dagiti alimatek.
Saanen nga umanay ti panagpungot ti buok.
Magetteng pay ketdin a kas protesta
ket maiwagayway ti panawen a nasalimuot.
Padaananyo ket aglalanglangto manen
dagiti supot nga agtikrab
manipud ti bussog ti pappapel a nalukot.
Mabatinto latta dagiti pusa nga agammusay ti awan.
Ti panalteek ti saltek ket maisaluketto latta
kadagiti bautek wenno kadagiti sallabawan.
Maurotto aminen a buok uray payen urmot
dagiti amma ti arado ken suyod.
Agmuttalengto amin dagitoy kadagiti saludsod
no sadino ti ayannan dagiti nalukot
nga inna dagiti binting.
Maitungpatungpanto manen iti rupa
ti binilbilion a lunod ngem binting met laeng
dagiti manabtuog kadagiti agkupasen a sabot.


text:
Iti baet ti manamnama a pannakababalawda, ingngato dagiti agilinlinteg ti alokasionda iti pork barrel iti national budget para iti 2007, dandani kagudua ti dimmakkelanna iti naited kadakuada itay napan a tawen.
Mismo a kinumpirmaran ni Budget Secretary Rolando Andaya, Jr. a manipud iti P6.240 bilion, napagbalin a P11.445 bilion ti Priority Development Assistance Fund (PDAF) wenno nalatlatak iti naganna a pork barrel iti babaen ti P1.126 trillion a budget para ita a tawen.
No patien ni Andaya, awan ti pannakaammo ti Malakaniang iti dandani nadoble a PDAF ti Kongreso. Awan (kano) ti pannakaibiangda iti reconciliation negotiations iti bicameral conference committee nga indauluan da Sen. Franklin Drilon ken ni Albay Rep. Jose Ma. Salceda, chief of staff itan ni Pres. Arroyo.
Kasta met nga ipapati ni Andaya a saan a maaramat ti pundo para iti masungad nga eleksion agsipud ta naipasdek ti moratorium iti pannakaruk-at dagiti PDAF iti kangitingitan ti kampania iti eleksion ken adda election ban dagiti trabaho iti publiko.
Nupay uray kasano panangikalintegan ni Andaya, saan a maikkat ti suspetsa a maaramat dagiti pundo para iti daytoy nga eleksion agsipud iti kapaliiwan kadagiti naglabas nga eleksion.
Kas iti mapapati a pannakaaramat ti pundo ti pork barrel para iti agrikultura a kakuyogna ti alegasion a dagiti politiko nga asideg iti turay ti kangrunaan a nabenepisiaran imbes a dagiti koma mannalon a nakaisangratanda.
Agingga ita, awan pay ti paglawagan ti mapapati a fertilizer scam a nakaisangkotan ti maysa a nangato (idi) nga opisial ti turay.
Makadakes, naggapu ti pundo a nainayon iti pork barrel dagiti madaydayaw nga agilinlinteg manipud iti retirement pay dagiti empleado ti gobierno nga agretiro iti daytoy a tawen 2007.
Kayatna ngarud a sawen nga awan ti nailatang a pundo a pagretiruan dagiti empleado ti turay gapu ta naakas metten a pangnayon iti pork barrel dagiti agilinlinteg.
Kaasida pay. Iti las-ud ti pinullo a tawen, inkaradapda ti nagtrabaho iti ikub ti gobierno, ket ita ta sagrapenda metten iti panagretiroda, awan met gayamen ti pundo a nailatang para kadakuada ta kinirausanen dagiti boklis a politiko.
Di masaaw nga iti baet ti kinababa ti sueldoda kas intuyang ti linteg, aggasto ti maysa a politiko iti pinullo no di pay ginasut a million tapno laeng mangabak iti eleksion.


text:
VIGAN CITY – Manipud Agosto 2005 agingga iti Agosto 2006, nasurok a 3,300 dagiti tattao a pakairamanan dagiti residente iti sabsabali a probinsia ti natulongan ti Ilocos Sur Hotline.
Daytoy ti naammuan manipud ken ni Provincial Social Welfare and Development Administration head Ferdinand Concepcion bayat ti pannakipatpatangna kada station manager Chato Alda ken Eugene Paet, anchor ti Ilocos Sur Hotline itay nabiit.
Kinuna ni Concepcion nga iti kadagupan a 3,314 a natulongan ti Hotline, agdagup iti 1,486 dagiti umili ti naikkan iti food assistance. Tunggal supot, adda linaonna a bagas, kape, noodles, sardinas, corned beef ken dadduma pay a taraon, segun iti dadaulo ti DSWD ditoy probinsia.
Kinuna ni Concepcion a naserbian uray dagiti residente iti sabsabali a probinsia a nagpatulong iti Hotline ket agdagup iti 144 ti naikkan iti libre a pleteda nga agawid manipud iti Partas babaen ti tulong ni Randy Singson.
Kinuna ni Concepcion nga agdagup met iti 150 dagiti umili nga inyasidegda a matulongan kadagiti nadumaduma nga institusion kas iti Philippine Charity Sweepstakes Office ken dadduma pay a health institutions.
Iti met Sagutanka, Lolo ken Lola, 85 ti naikkan iti food assistance, 78 ti naikkan iti libre nga agas, ken 60 iti pinansial a tulong.
Dagiti sumaganad ti naited a serbisio kadagiti ubbing iti Wish Ko Sa Hotline: school supplies – 203; bisikleta – 5; nebulizer – 1; food assistance – 1; ken para kadagiti disabled, 5 a wheelchair; 4 a crutches ken maysa nga stroller.
Tunggal Sabado a maang-angay ti Ilocos Sur Hotline ket hosts ditoy da Gov. Luis “Chavit” Singson ken ni Vice Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano.
Itay Agosto 26, rinambakan ti Hotline ti maika-7 nga anibersariona. Nadumaduma a premio a pakairamanan dagiti 20 a kalding ken 2 a baka, malaksid laeng kadagiti radio, telebision, bentilador, ken kuarta ti rinipa ti gobernador, ni Vice Gov. Savellano, Bokal Ronald Singson, Mayor ti Tagudin Roque “Jun” Verzosa, ken dadduma pay nga opisial ti probinsia.
Naiyawat met ti P10,000 a tulong pinansial kadagiti taga-Ilocos Sur nga OFWs a nagawid iti probinsia gapu iti pannakaipitda iti gubat iti Lebanon.


text:
UTC−08:00
Ti UTC−08:00 ket maysa a panagilasin para iti timbengan ti oras manipud iti UTC iti −08. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Pagalagadan nga Oras ti Pasipiko (panaglalam-ek ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Britaniko a Columbia (kaaduan ti probinsia)
- Yukon
- Mehiko
- Estados Unidos
- California
- Idaho (akin-amianan a paset)
- Nevada (kaaduan ti estado)
- Oregon (kaaduan ti estado)
- Washington
Oras ti Aldaw ti Alaska (kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Estados Unidos
- Alaska (malaksid ti Is-isla ti Aleutiana) (Sona ti Oras ti Alaska)
Kas pagalagadan nga oras (amin a paset ti tawen)[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kanada
- Terteritorio ti Amianan a laud
- Tungsten ken ti mainaig a Cantung Mine
- Terteritorio ti Amianan a laud
- Mehiko
- Islal ti Clarion, akinlaud unay nga isla ti Is-isla ti Revillagigedo.
- Pransia
- Nagkaykaysa a Pagarian


text:
Nangrugi ti krisis iti lana idi Oktubre 1973 idi improklama dagiti kameng ti Organization of Arab Petroleum Exporting Countries (OAPEC) ti embargo iti lana iti United States gapu iti panangsuplayna iti armas iti Israel. Dakamatentayo ditoy a supsuportaran ti USA ti Israel iti problemana iti teritorio mainaig kadagiti kaarrubana nga Arabo a pagilian.
Nakagura dagiti kameng ti OAPEC ket impakatda ti oil embargo maikontra iti USA ken dadduma pay a pagilian iti Europa a nangsuporta iti Israel iti pannakigubatna kadagiti Arabo a kaarrubana. Iti daytoy nga embargo, linimitaran wenno insardeng ti OAPEC ti panagibiahe iti lana kadagitoy a pagilian, nangruna iti USA.
Ngem ti makadakes, iti pannakaipakat ti oil embargo iti USA ken dadduma a pagilian, ngimmato ti presio ti lana ken produkto a petroleum a puon ti dandani nakadalupuan ti ekonomia dagiti babassit a pagilian nga agpampannuray iti daytoy a produkto iti pannakapataray dagiti negosioda.
No adda man dakkel a leksion iti krisis ti lana idi 1973, isu ti pannakatakuat dagiti oil-producing countries ti bileg ti lana a kas armas maikontra kadagiti pagilian a sumupsuporta iti Israel a saanda a maaklon a kaarrubada. Naduktalanda a babaen ti lana, addaanda iti bileg a mangiduron kadagiti industrialisado a pagilian a mangbaliw iti polisiada tapno agbalinda a pro-Arab mainaig iti risiris ti relasionda iti kaarrubada nga Israel. Ngem iti sabali a bangir, ditoy met a nagresponde dagiti industrialisado a pagilian nga agiwayat kadagiti baro ken agduduma nga initiatibo tapno saandan nga agbalin nga agdepende unay iti lana ken iti produkto a petroleo.
Ngem itay nabiit, mangrugin manen a kumalay-at ti presio ti petroleo iti baet ti panagagal dagiti nadumaduma a pagilian iti sangalubongan. Nagbalinen ti lana a dakkel a problema ti ekonomia ket nasken a sanguen ken isapulan ITAN dagiti pagilian iti sungbatna.
Nupay makatulong dagiti dadduma pay a pagtaudan dagiti alternatibo a wagas, nasken ti naserserioso a pannakaipagna dagitoy ken ti nasaknap a suporta dagiti amin nga umili.
Ditoy pagiliantayo, maidardarirag ti panangpataud iti lana manipud iti tawwatawwa, bittaog, nyog, unas ken dadduma pay nga alternatibo a wagas. Iti Cordillera, maidardarirag ti pannakaikadu iti panagmula iti Hanga tree wenno petroleum tree ((Pittosporum resinferum) a kas iti panangikampania ti gobierno iti panangpaadu ti pamataudan ti ethanol, a kas iti panagmula ti katimbaw. Nalatak ti Hanga tree a kaarngi ti bittaog iti Ilocos. Sadiay Brazil, nalatak met a mapapaadu ti diesel tree (Copaifera langsdorfii) a kas alternatibo ti petroleum.
Ngem annugotentayo a bassit laeng ti magudilan dagitoy alternatibo a pagtaudan iti lana iti kadagupan a kasapulantayo iti lana ken petroleum products. Kasapulan ti dakkel a pondo iti pannakapaadu dagitoy a mula ken ad-adu pay a panagadal tapno napintas ti kalidad ti lana a mapartuat manipud kadagitoy tapno saanda a mangnayon iti ad-adda pay a pannakarugit ti atmospera.
Kasapulan ti naimpapusuan a pannakitinnulong dagiti umili tapno bumassit ti maaramat a produkto a petroleo iti inaldaw a panagbiagtayo. Tumulongtayo iti programa ti turay nga aginut iti enerhia. Kas iti saantayon a panagusar iti kotse no asideg laeng ti papanantayo. Wenno ti panangilukattayo laengen dagiti tawa ken panagusar iti paid imbes a luktantayo lattan ti bentilador wenno aircon bayat ti panaginanatayo kalpasan ti pangngaldaw wenno panagpalpatayo iti rabii.
Ngem kasamayan a wagas ti pannagnatayo laengen no mapantayo iti tiendaan yantangay asideg met laeng iti pagtaengantayo. Malaksid a makainutka iti gasolina ken kuarta, sumayaat pay ti salun-atmo. Maysa met nga ehersisio ti pannagna.#


text:
Karnero
Ti karnero (Ovis aries) ken dagiti uppat ti saka, managngalngal a mamalia a kadawyan a natartaraken a kas dingoen. Kasla dagiti amin met laeng a managngalngal, ti karnero ket kamkameng ti urnos ti Artiodactyla, dagiti paris ti ramay ti saka nga ungulata. Urayno ti nagan a "karnero" ket maipakat kadagiti sebbanagn ti henero ti Ovis, iti inaldaw a panag-usar daytoy ket kankanayon a mangibagbaga iti Ovis aries. Dagitoy ket addaan ti sumurok bassit iti maysa a bilion,ti napaamo a karnero ket isu dagitoy ti kaaduan a sebbangan ti karnero.
Ti karnero ket mabalin a nagtaud manipud ti naatap a mouflon iti Europa ken Asia. Maysa daytoy kadagiti kasapaan ng aayup a napaamo para kadagiti panggepen ti agrikultura, ti karnero ket natartaraken para iti lana, karne ken gatas. Ti lana ti karnero ket isu ti kaaduan a naus-usar a sagut ti ayup, ken kankanayon a naap-apit babaen ti panagpukis. Ti karnero ket agtultuloy a nangruna para iti lana ken karne ita nga aldaw, ken sagpaminsan pay a natartaraken para kadagiti lalat, kas dagiti paggatasan nga ayup, wenno kas dagiti modelo nga organismo para iti siensia.
Dagiti pakaammo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Budiansky, Stephen (1999). Ti Tulagan ti Katapan: Apay a dagiti ayup ket pilienda ti panagpaamo. Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-07993-1.
- Ensminger, Dr. M.E.; Dr. R.O. Parker (1986). Siensia ti Karnero ken Kalding, Maikalima nga Edision. Danville, Illinois: The Interstate Printers and Publishers Inc. ISBN 0-8134-2464-X.
- Pugh, David G. (2001). Medisina ti Karnero ken Kalding. Elsevier Health Sciences. ISBN 0-7216-9052-1.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Karnero iti Wikimedia Commons
Midia a mainaig iti Karnero iti Wikimedia Commons


text:
VIGAN CITY – Maysa a resolusion ti pinutar ni Konsehal Benjos Verzosa a mangkiddaw iti maysa a van a pagluganan dagiti balud no adda hearing ti kasoda iti korte.
Naiturong ti resolusion ken ni DILG Undersecretary Marius Corpuz, tubo ditoy siudad.
Kidkiddawen ti sangguniang panlungsod ditoy babaen ti nasao a resolusion ti pannakaited ti maysa a van a pagluganan dagiti balud no mapanda iti hearing wenno adda pakasapulan kadakuada mainaig iti kasoda.
Pangadaywen ti kabarbaro a city jail a napatakder iti Barangay Ayusan kadagiti korte a masarakan iti poblasion ti siudad.
Ni met laeng Corpuz ti naggapuan ti pondo para iti pannakaipatakder ti nasao a pagbaludan.#


text:
Padasen pay a saksian dagiti naidumduma a kultura dagiti natibo kas iti ubong ti baboy ti sangabarangay iti Sitio Tubalina, Barangay Bussot, G. del Pilar, no sadino a matartaraken amin a baboy dagiti residente ken mailasin ti bukodda a taraken babaen ti panangawagda iti nagan ti baboyda.Ti gamangan iti Ul-uling, G. del Pilar a pakakitaan kadagiti agaabay nga agamang a pagidulinan iti apit a pagay wenno panangobserba iti nadumaduma a sala ken dayyeng dagiti katutubo. Maipasdek pay ti slope protection tapno malapdan ti panagreggaay ti daga ken natalged dagiti motorista ken turista a bumisita aglalo iti tiempo ti tudo. Gapu ta agkurang ti mabalin a pagpalabasan iti rabii iti daytoy a paset, mabalin met a serken dagiti igipupuonan ti panangipasdek kadagiti mountain resorts. Iti agdama, adda dagiti sumagmamano a pribado a resort iti Cervantes idinto a congressional funded ken tartarawidwidan ti LGU ti masarakan iti Suyo.
Kabayatanna, mabalin a pagpallailangan ti napino a kadaratan ti Sabangan, Santiago ken agisayangkat ti agduduma a summer sports ken water sports iti natalna a kabaybayanna. Maysa metten nga atraksion ditoy ti Bikini Open a maisaysayangkat iti tunggal kalgaw a pakisalipan dagiti agkakalapsat a babbalasang ken agkakamatso a babbaro manipud iti rehion Uno ken Metro Manila para iti titulo a Mr. and Miss Bikini Open.
Tapno maaddaan met iti kanayonan a pagbiagan dagiti umili malaksid ti panagmula iti pagay, tabako ken nadumaduma a root crops, punduan ti gobierno probinsial babaen ti kooperatiba ti pannakaipasdek dagiti small scale processing plants a mangproseso kadagiti produktoda nga ube tapno agbalin nga ube jam, ube candies, ube powder a mausar iti panagaramid iti sorbetes ken ube wine; laya tapno agbalin a ginger tea powder wenno salabat; lokal a kape tapno agbalin nga instant coffee; ken ti pannakapadur-as ti tapey wenno rice wine. Makikammayetda iti DTI ken DOST para iti pannakapapintas ti pakete, pannakailawa ti merkado ken pannakasiguro ti nangato a kalidad dagitoy.
Adu dagiti naidumduma a klase ti orkidia iti kabakiran ti Ilocos Sur. Mangipatakder ngarud ti gobierno probinsial iti orchidarium a pakataraknan ken pakapaaduan dagiti orkidia. Ditoy met a maidispley dagiti orkidia a mabalin a gatangen dagiti turista ken orchid collectors.
Guyugoyen met ti gobierno probinsial dagiti IPs tapno agaramidda iti adu a replika ti agduduma a natibo nga instrumento musikal a maus-usar laeng kadagiti pabuya ken ritualda. Ponduan met laeng daytoy ti probinsia babaen ti kooperatiba. Tumulong met ti NCIP para iti training ken DTI para iti quality control dagiti partuatda. Mailako dagitoy kas souvenir kadagiti turista.
Masapul met ti pannakaprotehir ti biodiversity ken maliklikan ti agtultuloy a pannakakalbo dagiti kabambantayan. Prioridad ngarud ti pannakamula ti 50,000 nga ektaria a mabalin a mulaan iti kaykayo. Dagiti kayo a mabalin a paggapuan iti lana (biofuel) ti bungada kas iti bittaog, niog ket tawwatawwa ti maimula iti maysa a pasetna tapno agbalin a panguartaan dagiti lumugar iti masanguanan. Agawisto metten ti gobierno kadagiti investors tapno maipasdek ti maysa a planta a mamagbalin kadagiti bunga kas biodiesel. Makatulong daytoy iti ikakabassit ti panagdependetayo iti lana manipud iti uneg ti daga kasta pay nga agbalin daytoy a paset ti adbokasia kontra iti panagbaliw ti panawen (climate change) a maysa itan a serioso a parikut ti sangalubongan.
Babaen met iti pannakikoordinar iti DENR, itandudo pay ti gobierno probinsial ti panagmula iti exotic fruit trees kas iti lansones, marang, rambotan ken lychee a mayataday iti nalamiis a klima ditoy. Mailako dagiti bungada iti baba babaen kadagiti nalpaston a proyekto ti kalsada ken iti puerto ti Tagudin. Kas pangarigan adu unay ti bungada para iti kasapulan ti probinsia, mabalin a maproseso dagitoy tapno mailatada para iti nailian ken ganggannaet a merkado. Mabalin daytoy a serken dagiti pribado a negosiante.
Adu pay nga agpayso dagiti kasapulan nga aramiden dagiti agtuturay ti Ilocos Sur tapno sumayaat ti panagbiag ti tunggal Ilokano. Kuna pay ketdi ti dadduma nga agtagtagainep a siririing dagitoy gapu ta kasla narigat a maaramid dagiti proyekto a nairaman iti Ilocos Sur GroCIAD. Ngem kas kuna ni Gov. Chavit, nasaysayaat no adda daytoy a giya a suroten tapno agbalin a naan-anay nga industrialisado a probinsia ti Ilocos Sur. Agtultuloy ti pannakipatangna kadagiti investors manipud China ken dadduma pay a pagilian tapno awisenna dagitoy nga agipuonan iti probinsia gapu ta ammona a dakkel ti maitulong dagiti pribado nga agipupuonan iti pannakatungpal ti GroCIAD. Dawdawatenna met kadagiti amin nga umili a tumulongda iti pannakatungpal dagiti sirmata tapno awanton ti napanglaw iti probinsia kalpasan ti sangapulo a tawen.#


text:
Wikipedia:Kasano ti mangirugi iti baro a panid
Ditoy ti pakaammuan no kasano ti mangirugi wenno manglukat iti baro a panid wenno baro nga artikulo.
Dagiti umuna nga aramiden
- Aramaten ti pagbirukan tapno maammuan no ti kayatmo a rugian nga artikulo ket addan nangirugi wenno nalpasen a panid wenno artikulo.
- No awan pay ti mapanunot a baro a topiko wenno banag a rugian, nasayaat no aramaten dagiti awan pay artikulona a silsilpo. Nalaka a madlaw dagitoy a silpo ta addaan maris a nalabaga ket no itakla dagitoy ket awan ti mabasa nga artikulo ngem ketdi mapan a dagus iti pag-urnosan a panid ket sadiay nawayakan a mangipan iti teksto. Wenno saan kitaen dagiti dawat nga artikulo ket sadiay a mangpili iti rugian.
- Laglagipen a rugian ti panid babaen ti ababa nga introduksion maipapan iti topiko a suraten/aramiden.
- Basaen a naimbag ti annuroten iti panangnagan wenno panangtitulo kadagiti panid iti Wikipedia sakbay a naganan wenno tituluan ti maysa a panid tapno maliklikan ti panangbaliwbaliw iti nagan ti panid no matakuatan a biddut ti panangnagan iti daytoy.
- Mangrugi babaen ti balikas wenno kompleto a sao. Daytoy ti agbalin a nagan wenno titulo ti artikulo.
- Kitaen ti listaan dagiti artikulo a kasapulan ti amin a Wikipedia ken pumili iti artikulo nga awan pay iti Ilokano Wikipedia.
- Kitaen met dagiti dadduma pay nga annuroten, kas iti annuroten iti grammatika ken panangiletra ti maar-aramat nga Ilokano ti daytoy a Wikipedia.
Wagas iti panangirugi iti panid
- Mangrugi iti panid nga usaren dagiti awan pay nga artikulo a panilpo
- Mangrugi iti panid babaen ti panangbaliw iti URL
- Mangrugi iti panid manipud iti pagipadasan wenno sandbox


text:
CAOAYAN, Ilocos Sur – Maysa a bomba ti nasarakan ti maysa a mangngalap bayat ti panagkalapna iti kabaybayan a sakup ti Barangay Fuerte ditoy nga ili idi Pebrero 19.
Iti report manipud iti polis ditoy, nasarakan ni Herman Rabena, Jr., residente iti nasao a barangay, ti bomba nga agdagsen iti 250 pounds bayat ti panagkalapna babaen ti daklis.
Tinalian ni Rabena ti bomba sana impaigid daytoy babaen ti panangpaguyodna iti motorized a bangkana.
Impan dagiti nagresponde a polis ti bomba iti police station sada impaima iti Ilocos Sur Police Provincial Office PPSC EOD para iti umisu a disposision.
Iti kallabes, adda dagiti babassit a bomba a nasarakan iti igid ti baybay ditoy met laeng a barangay.#


text:
Padasem Daytoy, Kailian
Babaen ti baro a teknolohia, uray nataenganen ti rubber tree, adu pay laeng ti maitedna a tutot.
ADDA dagiti nabasbasami a no addan 34 a tawen wenno nasursurok pay ti rubber tree, arigna awanen ti serbina ta bassiten ti maitedna a latex wenno tutot a maaramid a ligay ti lugan, goma ti bisikleta, lastiko, kdp. Isu a gagangay a mapukan dagitoy ket matarikayo wenno maragadi a tabla a para iti muebles wenno saan, kas pagtungo.
Ngem itan, saan gayamen a nasken a pukanen dagiti nataengan a rubber tree. Babaen ti baro a teknolohia, adu pay la gayam ti maitedda a tutot.
Iti plantasion ti rubber tree iti Central Mindanao University iti Bukidnon a pakaipakpakatan ita ti nasao a teknolohia, adda pay dagiti rubber tree a nasursurok payen ngem 50 ti tawenda a makait-ited pay laeng iti adu a tutot.
Iti daytoy a baro a teknolohia a kunkunami, maar-aramat ti maysa a bassit nga aparato nga aw-awaganda iti Hevea 288. Maikapet daytoy iti bagi ti kayo a mangindieksion iti “ethelyne gas” iti uneg ti ukis ti kayo ket daytoy ti mamagaruyot iti adu a latex.
Kas kuna ni Dr. Reymon Ruba, mangimatmaton iti plantasion, a ti 450 a nataenganen
a rubber tree sadiay, makaited iti 80 agingga iti 90 a kilo a latex iti kada tallo nga aldaw. Idi awan pay dayta a teknolohia, makaap-apitda laeng iti sumurok-kumurang a 20 a kilo iti tunggal dua aldaw. Wen, iti panagaramat iti Hevea 288, mapaginana dagiti kayo iti kada tallo nga aldaw.
Naggapu ti teknolohia iti Malaysia ken insangpet ditoy ti Zetryl Chem Philippines ket iti plantasion ti CMU ti nakaipadasanna.
Siempre, naragsakan ni Dr. Ruba ta napaneknekan a babaen ti nasao a teknolohia, dakkel a pagsayaatan ti maitedna iti industria ti goma.
Saan met a nangina daytoy nga aparato. Sumagmamano a gasut laeng ti presiona idinto a mapan a pisos agingga iti dua a pisos laeng ti balor ti ethylene a maaramat iti panagpaaruyot iti tutot wenno latex iti kada pinuon.
Maipanggep iti presio ti rubber, kuna ni Dr. Ruba, a no dadduma, nakanginngina. Adda met panawen a nakalaklaka gapu iti sobra a suplay. Ngem ti pagsayaatan ti produkto a goma, kunana a saan a basta madadael. Mabalin nga idulin dagiti naurnong a “cup lumps” ken “creepe” iti mabayag a panawen a di madadael. Ti “cup lump” ket isu ti tutot a naurnong iti pagar-aruyotan ti latex iti mismo a bagi ti kayo. Ti met “creepe” isu ti naproseso a tutot a mailaklako met iti nanginngina.
No kangina ti goma, dakkel ti mapaspastrek dagiti mannalon nga adda mulada a rubber tree, kas kuna ni Dr. Ruba. Iti biang ti CMU, makaap-apitda iti 140 a tonelada a namagaanen a rubber (dry rubber) manipud iti ag-140 nga ektaria a plantasionda. No kangina ti rubber, mailakoda daytoy iti nasurok a P21 a milion. Idi 2017, limmaka ti rubber, mapan a P35 ti kada kilo ti cup lumps ken P90 ti kada kilo ti creepe. Mapan a P7.8 a milion ti naglakuanda.
Iti pakabuklanna, adu a mannalon ti dakkel ti mapaspastrekda iti plantasionda iti rubber tree. No babassit pay dagiti kayo, mabalin a mulaan ti nagbabaetanda iti nateng, mani, aba, ken uray pay kadagiti kayo a di unay dumakkel a kas iti kakaw, kape, kalamansi, kdp.
Masarakan dagiti nalalawa a plantasion ti rubber tree iti Zamboanga ken Bukidnon ken iti sabsabali pay a lugar iti Mindanao. Ditoy met Luzon, adda met maysa a plantasion iti Sta. Maria, Laguna ket maprosproseso ti latex dagitoy iti Sta. Cruz, Laguna.
Adda metten dagiti agmulmula iti rubber tree iti Isabela ken iti Kalinga. Bareng ad-adunto pay ti maallukoy nga agmula iti rubber tree gapu iti daytoy baro a teknolohia.—O
Ni Dr. Reymon Rubia iti plantasion ti rubber tree iti Central Mindanao University. Adda 39,000 a rubber tree a pagal-alaanda iti tutot iti ag-142 nga ektaria a plantasion.
Ipakpakita ni Dr. Reymon Ruba ti Hevea Apparatus a maikapet iti rubber tree. Adda nagyan daytoy nga ethelyne a mayindieksion iti uneg ti ukis ti kayo tapno mapadaras ti panagaruyot ti tutot wenno latex ti kayo.
Ni Dr. Reymon Ruba (adda iggemna a “creepe”) ken ti autor iti rubber processing plant ti Central Mindanao University iti Bukidnon.
Maysa nga empleado ti CMU bayat ti panangkilkilona iti “creepe.” Mailaklako daytoy iti P90 ti sangakilo. Kanawan: Ipakpakita met daytoy empleado ti CMU ti canister nga adda kargana nga ethylene a maiserrek iti uneg ti kayo babaen ti Hevea Apparatus nga adda iti kanawan.
Isagsagana ni Dr. Reymon Rubia ti lakayen a pinuon ti rubber tree tapno maalaan iti tutot.
Ag-50 a tawenen daytoy a rubber tree ngemn adu pay laeng ti maitedna a tutot.


text:
Pagsasao a Galego
Ti Galego (galego IPA: [ɡaˈleɣo]) ket pagsasao ti sanga ti Lumaud nga Ibero-Romanse. Daytoy ket insasao babaen dagiti 3 million a tattao, a naipangpangruna idiay Galicia, ti maysa nga autonomo a komunidad a mabirukan idiay amianan a laud ti Espania, nga idiay ket opisial a kakuyogna ti Espaniol. Ti pagsasao a naisasao pay kadagiti sona ti pagbeddengan dagiti kaaruba a rehion ti Espania ti Asturias ken Kastila ken León, ken babaen pay dagiti imigrante a komunidad ti Galicia iti dadduma pay a paset ti Espania, in Latin nga Amerika, ti Estados Unidos, Suisa ken dagiti dadduma pay a lugar idiay Europa.
Ti Galego ket paset ti isu met laeng a pamilia dagiti pagsasao a kas ti Pagsasao a Portuges, ken isuda a dua ket makibinnigayda ti agpada a taudan. Ti nagbingayan a Galego-Portuges a lirika (maika-13 ken 14 a sigsiglo) ket isu idi kadagiti naisangayan a literatura a napataud idiay Europa iti Tengnga a Panpanawen. Dagiti alagaden dagiti dialekto ti Portuges ken Galego ket nagrugrugi a nagbalbaliw idi maika-13 ken maika-14 a sigsiglo.[3]
Ti leksikon ti pagsasao ket kaaduan a naala iti Latin, urayno daytoy ket aglaon met kadagiti nangrun a abilang dagiti balikas ti Hermaniko ken Keltiko a taudan, ken dagiti dadduma pay a sustrato ken dagiti adstrato ket naawatda pay, a naipangpangruna babaen ti Espaniol ken Portuges, ti adu a bilang dagiti pangnagan manipud kadagiti Arabo nga idi Tengnga a Panpanawen ket isuda ti nagturay iti akin-abagatan nga Iberia.
Ti pagsasao ket opisial a timbengen babaen idiay Galicia babaen ti Naarian nga Akademia ti Galicia. Nupay kasta, dagiti nawaya a gunglo a kas ti Gunglo ti Pagsasao ti Galicia ken ti Akademia ti Galicia iti Pagsasao a Portuges ket mangiraman ti Galego a kas paset ti pagsasao a Galego-Portuges.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Reperensia ti Galego iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
- ^ observatoriodalinguagalega.org
- ^ de Azevedo Maia, Clarinda (1997). História do galego-português: estado linguístico da Galiza e do noroeste de Portugal desde o século XIII ao século XVI (com referência à situação do galego moderno) (Reimpressã da edição do INIC (1986). nga ed.). Lisboa: Fundação Calouste Gulbenkian. ISBN 9789723107463.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti alagaden ti Galego:
- LOIA: Nawaya apagsurotan ti pagsasao a Galego (iti Ingles).
- Batayan a pakaammo para iti pagsasao a Galego (iti Galego), (iti Espaniol), (iti Ingles)


text:
Thursday, June 4, 2015
MITING TI FEDERATED FARMERS, NABALLIGI TI RESULTANA
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti miting dagiti kameng ti nadumaduma nga Asosasion nga idauluan ti Cabugao Federated Farmer’s Association idi Hunio 2, 2015 iti Municipal Conference Building, Cabugao, Ilocos Sur.
Indauluan ni Mr. Elmer Guerrero Bromeo, Farmers Federated President dagiti nagmiting ket timmulong dagiti DA-LGU Personnel kas kada Mr. Nathaniel B. Galamgam, Farmers’ Association Coordinator, Municipal Rice Program Coordinator Nerio S. Daproza, AT, ken ni Mrs. Ester P. Aguimbag, a nangtratar/nangilawlawag kadagiti
nabukel nga Agenda para iti bulan ti Hunio 2015.
Kalpasan iti pannakaited dagiti pamanunotan ti tunggal pangulo ti Asosasion ket napasingkedan iti naan-anay a pannakigamuloda ken panagpartisiparda iti pannakapatibker ti hanay-da.
Dagiti kangrunaan nga inda trinatar ket iti nasayud a pannakaited ti Hybrid Seeds (Plant Now Pay Later Plan) iti 35 nga Asosasion (29 Packs each) kasta metten iti pannakaited ti Knapsack Sprayer babaen Iti BUB Program ti LGU-Cabugao kadagiti barangay-based associations.
Innayon ni Mr. Bromeo a nataming pay ti Financial Status ti pederasion ken dagiti wagas a pangpatibker kadagiti Asosasion a naikameng itoy nga Pederasion.
Nag-Adjourn ti Meeting iti 11:25 ti bigat iti dayta a petsa. # (Web In-Action)
Indauluan ni Mr. Elmer Guerrero Bromeo, Farmers Federated President dagiti nagmiting ket timmulong dagiti DA-LGU Personnel kas kada Mr. Nathaniel B. Galamgam, Farmers’ Association Coordinator, Municipal Rice Program Coordinator Nerio S. Daproza, AT, ken ni Mrs. Ester P. Aguimbag, a nangtratar/nangilawlawag kadagiti
nabukel nga Agenda para iti bulan ti Hunio 2015.
Kalpasan iti pannakaited dagiti pamanunotan ti tunggal pangulo ti Asosasion ket napasingkedan iti naan-anay a pannakigamuloda ken panagpartisiparda iti pannakapatibker ti hanay-da.
Dagiti kangrunaan nga inda trinatar ket iti nasayud a pannakaited ti Hybrid Seeds (Plant Now Pay Later Plan) iti 35 nga Asosasion (29 Packs each) kasta metten iti pannakaited ti Knapsack Sprayer babaen Iti BUB Program ti LGU-Cabugao kadagiti barangay-based associations.
Innayon ni Mr. Bromeo a nataming pay ti Financial Status ti pederasion ken dagiti wagas a pangpatibker kadagiti Asosasion a naikameng itoy nga Pederasion.
Nag-Adjourn ti Meeting iti 11:25 ti bigat iti dayta a petsa. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:54 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Colima
Ti Colima, opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Colima (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Colima), ket maysa kadagiti 32 nga estado a mangbukel kadagiti 32 a Pederal nga Entidad ti Mehiko. Daytoy ket makibinningay iti nagan iti kapitolio ken nangruna a siudadna, ti Colima.
Ti Colima ket bassit nga estado ti Akinlaud a Mehiko iti tengnga ti aplaya ti Pasipiko, ken mairaman dagiti uppat nga adda iti taaw nga Is-isla Revillagigedo. Ti nangruna a daga ti Colima ket makibinningay kadagiti pagbeddengan kadagiti estado ti Jalisco ken Michoacán. Iti pay maipatinayon iti kapitolio a siudad ti Colima, dagiti nangruna a siudad ket ti Manzanillo ken Tecomán. Ti Colima ket ti maikapat a kabassitan nga estado idiay Mehiko ken addaan iti kabassitan iti populasion, ngem addaan iti maysa kadagiti kangatuan a pagalagadan iti panagbiag ken kabassitan kadagiti awan trabaho idiay Mehiko.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Colima iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Colima manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Datos ti heograpia a mainaig iti Colima iti OpenStreetMap
- (iti Espaniol) Gobierno ti Estado ti Colima


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Tallo manen dagiti pammapatay ditoy probinsia nga insayangkat dagiti armado a tattao a nagkalubbon iti motorsiklo.
Nagsasaruno a napaltogan a puon ti nakatayanda da Bernal Casiano y Ibbay iti Cabugao, Ilocos Sur, ni Emmanuel Basconsillo y Balallo iti Narvacan, ken Rowena Pipo y Ramos iti Bantay babaen dagiti armado a lallaki a riding in tandem.
Idi agarup alas 2:20 ti malem ti Septiembre 12, ginudas ti dua a lalaki a naglugan iti XRM motorcycle ni Casiano, 38, naasawaan, fish dealer, residente iti Barangay Teppeng, Sinait, Ilocos Sur bayat a nakalugan daytoy iti traysikelna, kaduana dagiti annakna a babbai.
Naitaray ni Casiano iti Suero General Hospital ngem indeklara ti nangatendar a doktor nga awanen ti biagna. Nakarekobre dagiti polis iti 3 a kapsula a nagtaud iti cal. 45 iti crime scene.
Di nabigbig dagiti pimmatay kenkuana ken di pay ammo ti motibo ti pammapatay.
Idi agarup 6:40 ti bigat ti Septiembre 14, naireport a pinaltogan a puon ti nakatayanna ni Basconsillo, 57, naasawaan, vendor, residente ti Barangay Magsaysay, Santa, Ilocos Sur.
Iti inisial nga inbestigasion dagiti polis, agdaldaliasat ni Basconsillo iti national highway a sakup ti Barangay
Sulvec, Narvacan, Ilocos Sur idi linabsan dagiti suspek a nagkalubbon iti motorsiklo kagiddan ti panangpaltog ti back rider kenkuana a nagsagrapan ti biktima iti sugat iti likudna a dagus a nakatayanna.
Madama ti inbestigasion mainaig iti daytoy a pammapatay.
Idi agarup alas 12:30 ti malem ti Septiembre 15, pinaltogan ti dua a lalaki a naglugan iti saan a nabigbig a motorsiklo ni Rowena Pipo y Ramos, naasawaan, natibo ti Nueva Ecija bayat ti ididissaagna iti naglugananna a traysikel iti sanguanan ti balay ni Marissa Ramilo y Gadinan iti Zone III, Bantay, Ilocos Sur.
Nagsagrap ni Pipo iti sugat iti paset ti bagina ket naitaray iti Metro Vigan Cooperative Hospital ngem indeklara ti attending physician a natayen daytoyen.
Nakarekobre dagiti inbestigador iti dua a kapsula a nagtaud iti cal. 45 iti nakapasamakan ti krimen.
Kinuna ti drayber ti traysikel a dina nabigbig dagiti suspek gapu iti kigtotna.
Nangisayangkat dagiti polis iti dragnet operation ngem saandan a nasapulan dagiti suspek.
Segun iti polis ditoy nga ili, adda naipila a kaso ti biktima mainaig iti droga ken nakabalud ti asawana gapu iti maiparparit a droga.
Iti pannakaisurat daytoy, awan pay ti suspek iti nasao a pammapatay.#


text:
Souvenirs and Gifts from Pederado nga Es-estado ti Mikronesia
World > Micronesia > Pederado nga Es-estado ti Mikronesia
T-Shirts
Caps & Hats
Phone & Tablet Cases
Buttons
Mugs & Drinkware
Mouse Pads
Global Souvenir ShopFind Souvenirs and Gifts from Pederado nga Es-estado ti Mikronesia
World > Micronesia > Pederado nga Es-estado ti Mikronesia
Pederado nga Es-estado ti Mikronesia is the iloko name of Federated States of Micronesia
Other points of interest in iloko language:Dinalupihan Kurów SM a Pagsiapingán iti Asia Bulgaria Peru Gambia Andorra Belgium Herusalem Letonia San Vicente ken dagiti Grenadito Albania Luzon Brunei Prepektura ti Fukushima Isla ti Mactan Pagtayaban ti Dr. Juan C. Angara Kanton iti Hinebra Camerun Francia


text:
JEFFERSON A. APOLONIO
DAGITI BUAYA ITI KARAYAN ANILA
“Agkintayegka no mapanka sadiay Karayan Anila
Nagadu ‘ti buaya, nakatadtadem dagiti saongda
Nagalas dagiti rupada, nagdadakkelan buy-ongda
Awan ik-ikkanda, pati nakuttong piman, lamotenda!”
Yamakmi dagita a balikas kadagiti turista
Amangan no saandan a kayat ti pumasiar ditoy Anila
Ta ken Tio Fil awanen kadaksan no di dagiti buaya
Ayonan ni Manong Pino a kaduami a kumonkontra.
Idi damo nga awan pay ti padasko, namagbagada
Diak kan’ kiburen danum no bilogek Karayan Anila
Ta no limmibeg isunto ti iruruar dagiti buaya
Uray dimo kayat, agbalin kano a laud ti daya.
Salaknibmi kadagiti pirata dagidiay a buaya?
“Balbalatong-surong!” dagus ni Manong Pino nga ipara
Dagitoy kan’ a sal-it ti problemami nga agdadata
Saan koma a maturog ti Anila a nakamata.
Apay ngarud a dimi pugipogen dagidiay a buaya?
Saan kano a dagiti bumario akinrebbeng dayta
Ni kan’ kapitan akimbasol ken dagiti konsehalna
Awan yulogda a linteg, kasla awan ti makitada.
Ngem kunan kapitan, natural resources dagiti buaya
Apay kano ketdin a di taginayonen ti pulida?
Ngem ni Tio Fil di mabior, sabali met ti ipapilitna:
Kinamauyong ti manganak ayup nga awan serbina!
Naman ket tourist attraction daytoy lugarmi nga Anila
Ta nagpintasan ‘diay dissuor kunam no naed ti diosa
Ngem no saan nga ikaso panagadu dagidiay buaya
Mabingay ti bario amangan no makur-itan yaalsa.
Nupay nadlawko sakit-nakem, nakaro a rurod ‘toy dua
Diak natimbeng bagik, bimtak katawak a nakapigpigsa
Diak nga impagarup, ni serioso a Tio Fil kinunana:
Pasokan koma ‘diay puerte BEWARE OF CROCODILE a marka!


text:
ANIA ti adal nga imbati ti nadara a riribuk sadiay Marawi City kadagiti Pilipino nangruna kadagiti agserserbi ken opisial ti gobierno?
Nagrag-o dagiti umili a naayat iti kappia iti panaggibusen ti gubat sadiay Marawi City kalpasan ti 153 nga aldaw a nadara a ranget iti nagbaetan dagiti tropa ti gobierno ken dagiti terorista a mangid-idolo iti mapagbutbutngan nga Islamic State of Iraq and Syria group.
Indeklaran ni National Defense Secretary Delfin Lorenzana idi Oktobre 23, 2017, eksakto a lima a bulan idi nangrugi ti riribuk sadiay Marawi City idi Mayo 23, 2017, a naggibusen ti gubat iti Islamic City ken nawayawayaanen iti tengngel dagiti terorista kalpasan a napapatay dagiti naudi a grupo a nagkuta iti maysa a pasdek. Mairaman kadagiti napapatay ket dagiti ganggannaet a terorista, ken assawa ken annak dagiti napapatay a lider ti ISIS-inspired group a kinaykayatda ti natay a nakiranget ngem ti simmuko kadagiti soldado a nangparmek kadakuada.
Makalawas sakbayna, immunan nga imploklamar ni Presidente Rodrigo Duterte a napaksiaten dagiti terorista iti Marawi City kalpasan a napapatay dagiti liderda a da Isnilon Hapilon, nabigbig nga Emir ti ISIS iti South East Asia, ken Omarkhayan Maute, lider ti Maute Group, kabayatan ti panaglibasda. Naisaruno a napapatay ni Dr. Mahmud Ahmad, ti Malaysian a financier ti Marawi Siege.
Uray nalpasen ti gubat sadiay Marawi City, saan pay a mapalubosan dagiti pimmanaw nga agindeg kadagiti pagtaenganda ta saan pay a natalged ti siudad. Madaman ti panagdalus dagiti soldado iti siudad kadagiti nakalemmeng a palab-og ken bomba nga Improvised Explosives Devices nga inkapet dagiti terorista kabayatan ti riribuk.
Iti panagleppas ti riribuk sadiay Marawi City, mapadayawan kas maingel ken bannuar dagiti soldado, polis ken sibilian a nakikaysa iti pannakagun-od ti kappia ken pannakaisalakan dagiti adu nga inosente a tattao a naipit iti gubat. Mabigbig a martir dagiti nagibuis ti biagda tapno agari ti kappia ken maisalakan dagiti awanan-gaway a biktima ti gerra.
Nadamsak ti gubat iti Marawi City ta iti laeng las-ud ti lima bulan a riribuk ket dinuprakna ti nakadurdur-as a siudad. Nadadael dagiti adu a pasdek pakairamanan dagiti simbaan dagiti Kristiano ken mosque dagiti Muslim a nabangon iti nabayag a panawen.
Ti nagbanagan ti Marawi City ket ipakitana ti kinapeggad ti naballikog a pammati dagiti terorista a ti makigubat kadagiti ibilangda a kabusor ken mangliliput iti pammatida ken matay para iti bigbigbigenda a Dios ket mangiturong kadakuada iti agnanayon a paraiso. Ipaneknek daytoy ti kaadu dagiti naallilaw ken naallukoy a terorista a kimmappeng iti tignay a nagpakamatay iti palso a pammatida.
Ti pannakaisayangkat ti terorismo iti Marawi City ket ipaneknekna ti nakaro a panagliway dagiti umili iti siudad nangruna dagiti agpapaay kadagiti ahensia a pakaseknan ti seguridad. Saan koma a nagtinnag iti nadara a riribuk ti pagteng no nagridam dagiti umili nangruna dagiti polis, soldado ken opisial ti lokal a gobierno tapno nasiimanda ti panggep dagiti terorista. Nabayag a sinaganaan dagiti terorista ti panangsakupda iti Marawi City gapu iti kaadu dagiti urnongda a nabileg nga armas, bala ken eksplosibo ta nagpautda a makirangranget iti lima a bulan.
Kayariganna ti nagkampeon iti torneo ti ragsak dagiti soldado ken polis iti panangpaksiatda kadagiti terorista nga agdagup iti 919 a napapatay. Katukad dayta ti 165 a biag nga imbuis dagiti soldado ken polis, ken dagiti 47 nga inosente a sibilian a napasag iti naranggas a gubat. Nagballigi man dagiti soldado ken polis nangpadso kadagiti terorista. Ngem naabak ken lugi latta ti gobierno ken dagiti Pilipino.
Sino ti napukawan kadagiti billion ti pategna a nadadael nga imprastraktura? Mano ti nausar a pondo ti gobierno kadagiti armas, bala, bomba, ken eksplosibosar? Mano ti nagastos kadagiti lugan, barko ken eroplano a nausar iti gubat? Mano a million wenno billion a pisos ti balor dagiti naited a tulong kadagiti evacuees? Manonto ti mausar tapno masimpa ti nadadael a siudad? Manonto ti magastos nga ited a benepisio ken pension para kadagiti natay ken nabaldado a soldado? Dagiti magastos ket ipaay ti gobierno a nagtaud iti tulong ken buis dagiti tattao. Pondo a maipaay koma sapasap a tulong kadagiti Pilipino.
Iti panagturay ti kappia sadiay Marawi City, imbatina ti naindaklan a leksion kadagiti Pilipino a kanayon nga agridam iti pangta ti terorismo, ken agtignayda a mangpaksiat iti amin a kita ti kinadamsak ta dayta ket mailabsing iti linteg ti tao ken kangrunaanna iti Dios. (Eden A. Alviar)


text:
SAN FERNANDO CITY – Maysa a misis ti nabalbalatong ti tallo a babbai a makisinnukat iti kuartana iti alahas dagitoy idi bigat ti Marso 7 ditoy siudad.
Nagpulong iti polis ni Rebecca Manangan, 39, residente iti Barangay Baraoas Sur, Naguilian, La Union, a bayat ti kaaddana iti maysa a pawnshop, inasitgan ti tallo a babbai ket nagpatulongda kenkuana.
Bayat ti panagpapatangna, naay-ayo dagiti suspek ti biktima a mangisukat iti P5,000.00 a kuartana iti dua a singsing dagiti suspek.
Mapapati nga inted pay ti biktima kadagiti suspek ti kuentas ken aritosna nga agbalor amin iti P7,600.00.
Kinuna ti biktima a kasla nahipnotismo ta dina napupuotan ti panangiyawatna iti kuarta ken alahasna kadagiti suspek.
Nagsawar dagiti polis ngem saandan a nabirokan pay dagiti nangloko iti biktima.#


text:
Sabangan
Ti sabangan ket paset ti karayan nga agayus iti danaw, karayan, dakkel a pagurnongan ti danum wenno taaw.
Gunay ti danum[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti danum manipud ti karayan ket mabalin a sumrek iti mangawat a bagi kadagiti nadumaduma a pamay-an. Ti gunay ti danum ket kangrunaan nga agdepende iti relatibo a densidad ti karayan no maiyasping iti mangawat a danum ken iti ania man nga ambiente a gunay iti mangawat a danum, kas dagiti atab, ugot wenno dagiti seiche.
No ti danum ti karayan ket napusposek ngem ti rabaw ti mangawat a danum, ti danum ti karayan ket bumatok iti baba ti rabaw iti bakkog ti pagbatokan. Ti danum ti karayan ket mabalinton a mangporma iti maysa panagayus iti sirok wenno iti maysa a panaginnayus iti rabaw iti uneg ti danaw.
No ti danum ti karayan ket nalaglag-an ngem ti mangawat a danum, a kas gangani amin a kaso no ti nasadiwa a danum ket agayus iti naap-apgad a danum ti baybay, ti danum ti karayan ket tumpaw iti rabaw ti danaw a kas maysa panagayus iti rabaw.
Ti maikuyog pay kadagitoy a mekanismo a panagawit ti banag, ti agayus iti uneg a danum ket maiwaras pay.
Dagiti porma ti daga[urnosen | urnosen ti taudan]
Iti sabangan ti karayan, ti panagbaliw ti kasasaad ti panagayus ket mabalin a mangpataud iti karayan a mangitinnag iti ania man a sedimento nga aw-awitenna. Daytoy a panangideposito ti sedimento ket makapataud kadagiti nadumaduma a porma ti daga a kasdagiti delta, dagiti baknad, ken dagiti durudor ti darat.[1]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rowland, J. C., W. E. Dietrich, G. Day, and G. Parker (2009), Formation and maintenance of single-thread tie channels entering floodplain lakes: Observations from three diverse river systems, J. Geophys. Res., 114, F02013, doi:10.1029/2008JF001073


text:
SUGPON, Ilocos Sur – Agdagup iti agarup P50 million ti balor dagiti mula a marihuana a pinag-ot ken pinuoran dagiti nagtitipon nga elemento ti kapolisan iti tallo kadisso a plantasion daytoy maiparparit a mula sadiay Barangay Caoayan ken Licungan ditoy nga ili itay lawasna.
Iti report manipud ti polis-Sugpon, indissag ti helicopter dagiti operatiba manipud iti Sugpon municipal police station, Ilocos Sur PAIDSOTG, PDEA RO1, PIB, RIU, RID, RPSB, Philippine Air Force ken Philippine Army iti helicopter sadiay Santol, La Union sada simmang-at iti nadakamat a barangay tapno isayangkatda ti marihuana eradication.
Uppat nga aldaw daytoy nga operasion nga inwayat dagiti elemento ti kapolisan.
Segun iti report, nagkatlo a grupo dagiti operatiba ket tallo lugar ti nagpag-otanda kadagiti mula a marihuana: iti Sitio Nava, Barangay Caoayan, Sugpon a nakapag-otan ti 113,895 a fully grown a mula a marihuana; iti Mount Bato, Licungan, Sugpon a nakapag-otan iti 33,600 a full grown a mula a marihuana ken iti Mount Banyakaw, Licungan, Sugpon a nakapag-otan ti 6,400 a mula ti marihuana nga addaan iti ka-dagupan a balor a P49,041,250.00.
Maysa nga agnagan iti Jomar Capucap y Cudlay, 27, awanan asawa, mapapati a mangtartaraken kadagiti mula a marihuana, ken residente iti Barangay Licungan, Sugpon ti inaresto dagiti operatiba.
Pinuoran dagiti polis dagiti mula a marihuana, bunubon ken ramramit iti panagta-raknan iti daytoy maiparparit a mula iti mismo a nagpag-otanda a plantasion.
Bimmaba dagiti tropa manipud iti nagpag-otanda a plantasion idi agarup 11:00 ti bigat ti Pebrero 15, 2016.
Nangibaba laeng dagiti polis iti sumagmamano a bungkos dagiti napag-ot a mula ti marihuana kas ebidensia idinto a naipan ni Capucap iti PDEA RO1 para iti umisu a disposision.
Sumagmamano nga operasion ti insayangkat ti kapolisan iti pagbeddengan ti Sugpon, Ilocos Sur, Benguet ken La Union iti kallabes no sadino a nagparut ken pinu- oranda dagiti mula a marihuana nga agbalor iti minilion a kantidad.#


text:
Ti bisiesto a tawen (Ingles: Leap year') ket maysa a tawen nga adda ti maysa a nainayon nga aldaw, tapno maiyabot ti kalendario a tawen iti astronomia wenno tiempo a tawen.[1]Ngamin ket ti panawen wenno dagiti banbanag nga astronomia ket saan nga agbalin manen iti sangabukel nga al-aldaw, ti kalendario nga adda ti agpapada a bilang nga al-aldaw ti makatawen ket, iti aglabes a tiempo ket maiyanod kadagiti bambanag a sipsiputenna. Ti panagikabil ti maysa pay nga aldaw wenno maysa pay a bulan iti tawen, ti pinaka-iyanod na ket masimpa. Ti tawen nga saan a tupuak ket makunkuna a kadawyan a tawen.
Kaspagarigan, ti kalendario a Gregoriano, ti bulan ti Pebrero ti bisiesto a tawen ket adda ti 29 nga al-aldaw ngem ti kadawyan a bulan ket adda met laeng ti 28 nga al-aldaw, ket ti tawen ket adda dagiti 366 nga al-aldaw ngem ti kadawyan a tawen ket adda laeng dagiit 365 nga al-aldaw.


text:
CANDON CITY – Imbes nga aldaw ti panagragsak, nagbalin ti Aldaw ti Puso a malas iti sangapulo ket maysa a tattao agsipud ta nainbolbarda iti nagsina nga aksidente a napasamak ditoy siudad ken iti ili ti Narvacan.
Iti report manipud iti estasion ti polis ditoy siudad, nainbolbar ti maysa a Toyota Innova iti aksidente a nakatayan ti maysa nga ubing a pasahero ken nakaiyospitalan ti pito pay a tattao iti national highway a sakup ti Barangay Langlangca 2nd idi agarup 3:00 ti malem ti Pebrero 14 .
Nainaganan ti natay a ni Simon Manglio y Enriquez, 6, idinto a nabigbig dagiti nadunor a da Alipio Cruz Jr. y Marcial, 48, naasawaan, OFW manipud iti United Arab Emirates; Shirley Manglio y Enriquez, 50, naasawaan; Christian Vincent Retamar y Valdez, 32, naasawaan; Sheryl Retamar y Manglio, 29, naasawaan; Gloria Balanon y Burga, 48; Josaiah Balanon y Burga, 11; ken ni Athena Heilley Retamar y Manglio, agtawen iti maysa ken pito a bulan; residenteda amin iti Room St. Martin Compound, Balagtas (BIGAA) Bulacan.
Segun ken ni Retamar, napaspas ti taray ti luganda a Toyota Innova a minaneho ti OFW a ni Cruz nga agpaamianan idi adda nanalbuong ket napukaw ni Cruz ti kontrolna iti manibela a puon ti pannakadungpar ti lugan ti maysa a mangga iti akinlaud nga abaga ti kalsada.
Nagtuloy ti lugan a naguyas iti tengnga ti kalsada sa nagsardeng a simmango iti abagatan a daya a direksion.
Naipit ni Cruz iti manibela ken nasugsugatan dagiti kakaduana.
Naitaray dagiti biktima iti Candon General Hospital ngem pimmusay ni Manglo bayat ti pannakatamingna.
Nakaro ti dadael ti sungo ti lugan.
Kabayatanna, natay ti drayber ti motorsiklo gapu iti panangdungpar kenkuana ti maysa a van idi naikras iti kalsada kalpasan a nakadungpar iti dua a tao iti national highway a sakup ti Barangan San Antonio, Narvacan idi agarup 9:45 ti rabii ti Pebrero 14.
Saanen a naidanon a sibibiag iti Ilocos Sur District Hospital ni Jansen Zamora, residente iti Barangay Poblacion, Sta. Maria, Ilocos Sur.
Naitaray met iti nadakamat nga ospital para iti pannakaagasda da Reynaldo Marzan y Mina, 55, naasawaan, ken Danilo Galiste, 53, naasawaan, agpada a construction worker ken residenteda iti Tubao, La Union.
Iti inisial a panagimbestiga dagiti polis, agpaamianan a direksion ti Honda TMX a minaneho ni Zamora idi aksidente a dinungparna da Marzan ken Galiste a magmagna iti abaga ti kalsada iti daydi nga oras.
Gapu iti daytoy, naikras ti lugan ni Zamora iti kalsada.
Segun iti report, pinilidan ti maysa a delivery van nga agpaamianan ni Zamora a nagsagrapanna kadagiti grabe a sugatna ket nupay naitaray iti ospital ket naideklara nga awanen ti biagna.
Mapapati a saan a sinardengan ni Servellano Ansay Jr y Queciban, 47, naasawaan, drayber ti delivery van, ken residente iti Phase 1 B- Affoval Fort Bonifacio ti biktima ngem saan a nakalusot iti checkpoint nga impasdek ti polis-Bantay.
Ngem pinaglibakan ni Ansay a nainbolbar ti van iti nasao nga aksidente.
Iti pannakaisurat daytoy, naipaiman ti suspek iti kapolisan ti Narvacan. (Tawid News Team)


text:
SALCEDO, Ilocos Sur – Naitunton met laeng ti mapukpukaw nga ubing iti nagannak kenkuana idi Hulio 12, maysa nga aldaw kalpasan ti pannakaipusingna.
Sakbayna, maysa nga Erick Manzano Galang, 30, aglaklako, ken residente iti Barangay Kaliwakiw, Salcedo, ti nakasarak ken ni Bernard Areola, 10, anak da Jun-jun Manadlang ken Lyka Areola, nga agwalang-walang iti barangayda.
Innala ni Manzano ti ubing sa dagus nga inreportna ti insidente ken impaima daytoy iti Salcedo police station a nakikoordinar met iti municipal social welfare development officer iti Salcedo para iti temporario a panaggian ti ubing kadakuada.
Nagturong ni Manadlang, 25, mannalon, ken residente iti Barangay Bulala Leguey, Salcedo iti MSWDO idi agarup alas 3:00 ti malem ti Hulio 12 ket kalpasan a napatalgedan ni Vangie Sidayen, dadaulo ti nasao nga opisina, nga isu ti nagannak, naiyawat kenkuana ti ubing.
Saan a nailanad iti blotter no kasano a napukaw ti ubing.#


text:
VIGAN CITY – Narikna ditoy siudad ken dadduma pay a
paset iti Luzon ti pamigsaen a ginggined iti apaglabes ti tengnga ti
aldaw idi Enero 21.
Nagpigsa iti 4.6 magnitude ti ginggined a narikna ditoy
siudad iti 12:57 p.m., intensity 4 iti Sinait, intensity 3 iti
Candon, Benguet ken Abra ken intensity 2 iti Laoag City ken Baguio
City.
Segun iti Philippine Institute of Volcanology and
Seismology (Philvocs), tectonic ti nasao a ginggined a natunton iti
33 kilometro iti amianan a laud ditoy siudad nga addaan iti kauneg a
32 kilometro.
Maparnuay ti tectonic a ginggined no agburak ti earth’s
crust gapu iti puersa a geolohikal kadagiti bato ken plates a
mangpataud iti pisikal ken kemikal a panagbalbaliw.
Awan
ti naireport a nadadael gapu iti ginggined.#


text:
VIGAN CITY – Agtultuloy ti programa ti panagsanay dagiti day care workers ditoy probinsia tapno nasamsamay ti panagisuroda, segun ken ni Bokal Jeremias “Jerry” Singson.
Impakaammo ti bokal a P1.5 million ti pondo nga inaprobaran ti gobierno probinsial para iti panagsanay dagiti mangisursuro kadagiti day care centers iti probinsia.
Pagbuligan ti gobierno probinsial ken ti JCS Foundation nga imatmatonan ni Singson nga isayangkat ti training program para kadagiti day care workers iti probinsia tapno maitag-ay ti kabaelanda nga agisuro ken mangmuli kadagiti ubbing nga agbasbasa kadagiti day care centers.
Agdagup iti 734 dagiti day care workers iti sibubukel a probinsia.#


text:
Bogotá
Ti Bogotá, Distrito a Kapitolio (Panangibalikas nga Espaniol: [boɣoˈta] ( denggen)), manipud idi 1991 aginggana idi 2000 ket tinawtawagan a ti Santafé de Bogotá, isu daytoy ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Colombia. Daytoy ket nainaganan pay babaen ti nailian a batay-linteg a kas ti kapitolio ti departamento ti Cundinamarca, urayno ti siudad ti Bogotá ket buklen tattan ti maysa a nawaya a Kapitolio a distrito ken saanen nga administratibo a tagikua iti dayta a departamento. Ti Bogotá ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad ti pagilian, nga addaan kadagiti 7,363,782 nga agtataeng manipud idi 2005.[5] Ti Bogotá ken ti metropolitano a lugarna, a mangiraman kadagiti munisipalidad a kas ti Chía, Cota, Soacha, Cajicá ken La Calera, ket adda ti populasion ti 7,881,156 idi 2005.[6]
Iti termino a kalawa ti daga, ti Bogotá ket isu ti kadakkelan a siudad idiay Colombia, ken maysa kadagiti kadakkelan idiay Latin nga Amerika. Daytoy ket maysa kadagiti kadakkelan a siudad iti lubong ken ti maikatlo a kangatuan a kapitolio a siudad idiay Abagatan nga Amerika iti 2,625 metro (8,612 ft) iti ngato ti lessaad ti baybay, kalpasan ti Quito ken La Paz.[2] Nga adda kadagiti adu nga unibersidad ken biblioteka, ti Bogotá ket ammon a kas "Ti Atenas ti Abagatan nga Amerika".[7] Ti Bogotá ket agtagikua iti kadakkelan a paramo iti lubong, a mabirukan daytoy idiay lokalidad ti Sumapaz.[8] Ti siudad ket nairanggo a maika-54 iti 2010 a Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Siudad[9] ken nailista akas ti sangalubongan a siudad iti Beta+ a kita babaen ti GaWC.[10]
Dagiti linaon
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bogotá ket mabirukan idiay laud ti Tay-ak ti Bogotá (Sabana de Bogotá), 2640 metmetro (8661 ft) iti ngato ti pantar ti baybay.[2] Urayno daytoy ket mabirukan iti naday-dayeg a makunkuna iti "tay-ak" (sabana), ti heograpikal a sitio ket pudno a nangato a banak kadagiti kabambanatayn ti Andes. Ti naipatiddog a rehion ket ammo pay a kas ti "Altiplano Cundiboyacense" a literal a ti kaibuksilanna ket "nangato a banak ti Cundinamarca ken Boyacá".
Ti Karayan Bogotá ket ballasiwenna tisabana, ken mangporma daytoy ti Dissuor Tequendama (Salto de Tequendama) iti abagatan. Dagiti tributario a karayan ket mangporma kadagiti ginget kadagiti agdurdur-as a purok, a dagiti ekonomiada ket naibatay iti agrikultura, panagtaraken kadagiti dinguen ken panagpataud kadagiti artisana.
Ti sabana ket nabeddengan iti daya babaen ti Akindaya a Kordiliera iti kabambantayan ti Andes. Dagiti nakapalikmut a turod, a mangipatingga ti idadakkel ti siudad, ket mapan manipud iti abagatan nga agpaamianan, ket paralelo dagiti bantay Guadalupe ken Monserrate. Ti akinlaud a patingga ti siudad ket ti Karayan Bogotá . Ti Sumapaz Paramo ket beddenganna ti abagatan ken iti amianan ti Bogotá ket gumay-at kadagiti banak aginggana kadagiti ili Chía ken Sopó.
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bogotá ket addaan iti klima ti subtropikal a kabambantayan (Köppen Cfb).[11] Ti natimbeng a temperatura ket 14.5 °C (58 °F),[12] ken agdumaduma manipud iti 6 iti 19 °C (43 iti 66 °F) kadagiti nasayaat nga aldaw, iti 10 iti 18 °C (50 iti 64 °F) kadagiti aldaw ti nakaro a panagtudtudo. Agsinnublat ti tiempo ti maga ken panagtudtudo iti amin a paset ti tawen. Dagiti kamagaan a bulan ket ti Disiembre, Enero, Hulio ken Agosto. Ti kapudotan a bulan ket ti Marso, a makaited ti kapudot iti 19.7 °C (67.5 °F). Dagiti kalamiisan a rabii ket mapasamak iti Enero, nga addaan iti natimbeng a 7.6 °C (45.7 °F) iti siudad; kadawyan a naangep iti nasapa bigat, kadagiti 220 nga aldaw iti tinawen,[13] bayat a karkarna dagiti nainit nga aldaw.[13]
Ti opisial a kangatuan a temperetura a nairehistro iti uneg ti patingga ti siudad ket 30.0 °C (86 °F),[14] ken ti kababaan a temperatura a nairehistro ket −7.1 °C (19 °F).[14]
Dagiti katuduan a bulan ket ti Abril, Mayo, Septiembre, Oktubre ken Nobiembre, a dagiti kadawyan nga aldaw ket kaaduan a naulep, nga adda dagiti nababa nga ulep ken naangin bassit, a makaited kadagiti kangatuan a temperatura iti 18 °C (64 °F) ken dagiti ababa iti 7 °C (45 °F). Adda met dagiti bagio ti uraro ngem manmano laeng daytoy a pasamak,mabalin daytoy iti tiempo ti panagtutudo, ken mabalin a nakaro, ken nangruna iti bulan ti Oktubre. Dagiti aldaw ket akintengnga wenno nalamiis ken dagiti rabii ket mabalin a moderado a nalamiis gapu ti kaadda dagiti akintengnga nga angin ti siudad iti rabbi kadagiti amin a paset ti tawen, ngem adda met dagiti kankanayon nga angep manipud iti panagsuek ti nalamiis nga angin ti bantay iti nakulluong a ginget ti siudad ken kabibuksilanna met a ti dagup ti lawag ti init ket ab-ababa a manamnama para iti relatibo a namaga a lokasion iti kasta nga ababa a latitud.
Bayat a dagiti temperatura ket relatibo a natalinaay iti amin a paset ti tawen, ti tiempo ket mabalin a kelaat nga agbaliw iti las-ud ti maysa nga aldaw. Dagiti klimatiko a kondision ket saan a regular ken agdumaduma gapu ti penomena ti klima ti El Niño ken La Niña a mapasamak iti ken iti likmut ti labneng ti Pasipiko ken dagitoy ket akinrebbeng para iti nalawag a panagbalbaliw ti klima. Daytoy ket mangaramid ti narigat a maipadto a klima ti siudad; dagiti nainit a bigbigat ket mabalin nga agbalin a nakaro a bagio iti malem (kadawyan a naibagbaga a kas sol de lluvia (literal a "init ti tudo"). Kapada daytoy ti Quito (kapitolio a siudad ti Ecuador), ti dagup ti panagtudtudo ket addaan kadagiti saan a regular a tabas iti amin a paset ti tawen.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Henderson, James D.; Delpar, Helen; Brungardt, Maurice Philip; Weldon, Richard N. (2000). Ti reperensia a pagsurotan ti Latin Amerika a pakasaritaan. M.E. Sharpe. p. 61. ISBN 978-1-56324-744-6. Naala idi 5 Agosto 2011.
- ^ a b c "Bogotá una ciudad Andina" (iti Espaniol). la Alcaldía Mayor de Bogotá. Naala idi 2010-11-19.
- ^ "DANE". Naala idi 13 Pebrero 2013.
- ^ es:Anexo:Departamentos de Colombia por IDH
- ^ "Boletín Censo General 2005 – Perfil Bogotá" (PDF). Departamento Administrativo Nacional de Estadística. 13 Septiembre 2010. Naala idi 3 Nobiembre 2011.
- ^ "2005 a Senso" (iti Espaniol). Departamento Administrativo Nacional de Estadística DANE. Naala idi 2012-02-10.
- ^ "Atenas ti Abagatan nga Amerika" (PDF). Revista. Naala idi 2010-07-15.
- ^ "Dagiti paramo idiay Latin nga Amerika". Samual Calde.com. Naala idi 1 Oktubre 2010.
- ^ "Ti Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Siudad 2010". foreignpolicy.com. Naala idi 5 Marso 2011.
- ^ GaWC. "Ti Lubong Segun ti GaWC 2008". lboro.ac.uk. Naala idi 5 Marso 2011.
- ^ "Climate: Bogotá – Climate graph, Temperature graph, Climate table". Climate-Data.org. Naala idi 8 Oktubre 2013.
- ^ "Respuestas fisiológicas de los niños al ejercicio ante las variaciones climáticas en Bogotá" (iti Espaniol). Universidad Pedagógica Nacional. 2008. Naala idi 29 Disiembre 2008.
- ^ a b "Weatherbase: Historical Weather for Bogota, Colombia". Weatherbase. Naala idi 18 Oktubre 2011.
- ^ a b c "Promedios 71-00" (iti Espaniol). IDEAM. Naala idi 18 Oktubre 2011.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Bogotá iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Bogotá manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Opisial a website (iti Espaniol)
- Opisial a tarabay ti turismo ti Bogota


text:
Thursday, June 1, 2017
TULOY TI PANAGPAADU TI SEEDLINGS
Cabugao, Ilocos Sur – Imbatad ni Mr. Robert S. Savella, Municipal Agriculturist nga itultuloyda ti agpatanor/agurnong iti iti agduduma a seedlings tapno adda latta madadaan a maimula kadagiti aktibidad ti Tree Planting iti panagmumula a bulan ita a Tawen 2017.
Nupay kasta, mangnamnamada met a tumulong dagiti Barangay a mangpaadu ti nagyan dagiti Nurseries iti eskuela (Elementaria ken High School) ken Barangay tapno adda katulonganda a mang-propagate iti umdas a seedlings a kasapulan a maimula iti aniaman a maisayangkat a Tree Planting Activity.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket resulta iti agtultuloy a pannakaitandudo ti panangpaberde iti aglawlaw babaen iti panangilungalong ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang kadagiti panagmumula a bulbulan. # (Web In-Action)
Nupay kasta, mangnamnamada met a tumulong dagiti Barangay a mangpaadu ti nagyan dagiti Nurseries iti eskuela (Elementaria ken High School) ken Barangay tapno adda katulonganda a mang-propagate iti umdas a seedlings a kasapulan a maimula iti aniaman a maisayangkat a Tree Planting Activity.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket resulta iti agtultuloy a pannakaitandudo ti panangpaberde iti aglawlaw babaen iti panangilungalong ti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang kadagiti panagmumula a bulbulan. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:31 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Pagsasao a Tadyawan
Ti pagsasao a Tadyawan ket ti pagsasao nga insasao babaen dagiti Mangyan idiay akin-abagatan a lugar ti Danaw Naujan, idiay daya-tengnga a Probinsia ti Mindoro Oriental, Filipinas.
Dagiti daialekto[urnosen | urnosen ti taudan]
Inlista ni Tweddell (1970:195)[3] dagiti 4 a dialekto.
- Nauhan
- Daya nga Aglubang
- Laud nga Aglubang
- Pola
Ti Nauhan ken daya nga Aglubang ket agassidegda. Ti Laud nga Aglubang ket isu ti kaadaywan a naisasao ken addaan iti napigsa nga impluensia iti Alangan.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Tadyawan iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Tadyawan". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
- ^ Tweddell, Colin E. 1970. “The Identity and Distribution of the Mangyan Tribes of Mindoro, Philippines”. Anthropological Linguistics 12 (6).


text:
Kolera
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti kolera ket maysa a pannaka-akar iti uneg ti bassit a bagis a gapuanan babaen ti bakteria a Vibrio cholerae. Dagiti kangrunaan a sintoma ket ti nagares a buris ken panagsarrua. Ti pannakaalis ket nangruna a mapasamak babaen ti pananginum wenno pannangan ti makan a narugitan babaen ti takki (rugit a produkto) iti maysa a naalisan a tao, a mairaman ti maysa nga awan kadagiti makitkita a sintoma. Ti kakaro ti panangburis ken panagsarrua ket pakaiturongan ti napardas a pannakapukaw ti danum ken saan a nasayaat a pannakatimbeng ti elektrolito, ken ti ipapatay iti dadduma a kaso. Ti kangrunaan a panangagas ket ti oral rehidratasion a terapia, a kadawyan iti oral rehidratasion a solusion, tapno masukatan ti danum ken dagiti elektrolito. No daytoy ket saan a maibturan wenno saan a napardas a makaited ti pannakasayaat, dagiti intrabenosa a likido ket mabalin a mausar. Dagiti antibakterial nga druga ket makatulong kadagitoy a nakaro a sakit tapno agbiit ket saan a kumaro. Iti sangalubongan, daytoy makaapektar kadagiti 3–5 a riwriw a tattao ken gapuanan dagiti 100,000–130,000 a matmatay iti tinawen manipud idi 2010. Ti kolera ket maysa idi kadagiti kasapaan a makaalis nga inad-adal babaen kadagiti epidemiolohiko a pamay-an.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Kolera iti Wikimedia Commons
- Kolera - Gunglo ti Salun-at ti Lubong


text:
Kolum ni Jobert M. Pacnis
TI panagrikep ti klase ti tagtagiuray ti kas kenkuana nga adipen ti tisa. Iti kastoy a kanito, mayinana bassit ti bagi ken panunotna a napakil iti panangtubayna kadagiti ubbing a naikumit kadakuada.
Nupay maysa a kinapudno a no amirisen ket awan ti makuna a bakasion kadakuada. Kalpasan a mangrikep ti klase, addaytan dagiti agsasamusam a paper works a masapul nga iringpasda. Pappapel a tulbek met tapno mapirmaan ti clearance-da sakbay a makapanda kadagiti pagnada (no kabalinanda man nga irapin) a kaduada dagiti pamiliada— pamilia a mabalin a nayadayo kadakuada gapu iti trabahoda.
Wen, nagbalinen a paset ti biagna dagiti ubbing a naitalek kadakuada. Dagitoy ti pagrikrikusan dagiti aldawna. Ken no dadduma, uray aldaw ti Sabado ken Domingo a para koma iti bukodna a pamilia, matagamtam pay laeng ta isu ti kidkiddawen ti panawen.
Ngem kalpasan laeng a makapapirmada ti clearance-da, addayta manen ti trabaho a sanguenda: mangpraktis kadagiti ubbing nga agpabuya iti piesta a tinawen nga angayen ti ili. Saan a mabalin nga awan ti ubbingda a makipaset iti nasao a programa. Uray isuda a mismo, masapul nga addada nga agpabuya.
Gapu ta bassitda laeng a mannursuro iti pagadalanda, adda batangda (kadayta a dua agingga iti tallo a lawas sakbay ti piesta) nga agpapraktis, wenno agbantay kadagiti mangpraktis a MAPEH teacher. Iti dayta a pannakabatangda, masapul nga isaganada metten ti gastuenda para iti pangngaldaw dagiti ubbing.
Wen, isuda a mannursuro ti mangpakan kadagiti ubbing nga agpraktis a makipaset iti maipabuyanto. Ket saan nga asi-asi dayta magasto nga agpangaldaw iti mapan a 50 nga ubbing malaksid kadakuada a mannursuro.
Ngem iti uppat a tawenna ditoy a pagadalan, saannan nga ikankano ti magastos nga isu pay a mangpakebbet ti barikesna para iti pamiliana. Adda dayta, rag-o, ragsak, a di magatadan no malagipna a paset dayta ti sakripisio ti kas kenkuana nga adipen ti tisa.
Pagaammona la unay a dagiti babassit a rag-o a maparnuay, dakkel a tulong iti salun-at ti tunggal maysa.
Ket kalpasan ti piesta, kada umuna a lawas ti Mayo, sumaruno manen dagiti umatiberret a seminar a masapul a dar-ayanda. Maysa wenno dua a lawas dayta depende iti suheto nga isuroda. Dagitoy metten a seminar, training, ti agbalin a rangtayda (mangrugi kadaytoy a tawen) iti panangpabaroda kadagiti lisensiada. Sakbay ngamin a mapabaroda ti lisensiada, masapul dayta kunkunada a CPD wenno continuing professional development trainings/seminars. Saanda a maka-renew no awan dayta.
Idi, no kunada a training wenno seminar, para iti panagdur-as ti mannursuro a yallatiwnanto met kadagiti ubbingna. Ken mausarnanto iti pannakaital-ona iti masanguanan. Ngem itan, nanayonanen ti benepisio a masagepsep kadagiti seminars, kas nadakamaten.
Apagleppas ti training, addayta manen ti Brigada Eskwela, kagiddan metten ti enrolment, a dumanon pay iti aldaw ti Sabado. Masapul a dar-ayanda dayta innem nga aldaw tapno makaalada iti tallo, wen, tallo laeng, nga aldaw a kas leave credits.
Ngem saan nga agpatingga dita ti papelda. Masapul a yaramidanda ti report dayta nga aktibidad, a nayatang ti tunggal maysa ti aldaw nga inakemanna.
Ket saan a mapupuotan, iti sumuno nga aldaw, panaglulukat manen ti klase! Sabali manen a tawen a mulienda dagiti ubbing. Sabali manen a pannakayadayo iti pamilia. Sabali manen a tawen a pannakilangen kadagiti nagannak, iti komunidad, ken kabaddungalan. Ngem no adda dayta dedikasion iti trabaho, napaneknekanna daytan, saan a mapupuotan ti panaglabas dagiti aldaw.
Ngem, manen, saan met a matallikudan ti leddaang a kumalbit iti barukong ken isipna no kasta a panagririkep ti klase.
Adda maukrit a leddaang iti pusona saan a gapu ta mayadayo kadagiti ubbing iti dua a bulan. Ken saan a gapu ta manayonan manen ti edadna ket dumukir latta ti kinapudno a tumaeng manen. Leddaang saan a gapu ta dina masinunuo no adda met la naadal dagiti ubbing a naglabas kenkuana.
Nalabit tagiragsaken dagiti kas kenkuana dagiti aldaw kalpasan ti panagrikep ti klase. Wen, ta nalabit, agsasarunon a bakasion, padaya, ragragsak ti nakalista kadagiti pagikur-itanda a masapul a dar-ayanda.
Puera delos Buenos a kunada, addada dagiti kas kenkuana a likudanda pay laeng dagiti report-da ket yun-unada ti bakasion grande. Kakaasinton, piman, ti pagadalan a mangikamkamakam kadagita a report. Pakaung-ungtanda no dadduma iti ngato. Sadanto agreklamo no bassit ti maawatda a performance-based bonus wenno PBB.
Wen, tunggal panagrikep ti klase, adda ukritenna a leddaang iti barukongna. Leddaang a masapul nga awatenna ken pagsarminganna tapno iti masanguanan, awanton daytoy.
(Adda tuloyna)


text:
Kategoria:Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 10 a subkategoria, manipud iti 10 a dagup.
A
- ► Arhelia (1 K, 1 P)
D
- ► Demokratiko a Republika iti Kongo (1 K, 1 P)
G
- ► Gabon (2 K, 2 P)
- ► Guinea Ekuatorial (1 K, 1 P)
K
- ► Kamerun (1 P)
M
- ► Mauritania (1 K, 1 P)
R
- ► Rwanda (1 P)
S
- ► Santo Tomas ken Prinsipe (1 P)
Pampanid iti kategoria "Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika"
Dagiti sumaganad a 51 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 51 a dagup.


text:
Forever is not enough for me to love you…!
No naipatangatangen dayta, sarunuen wenno makigiddan metten dagiti ubbing a kantaen. Kaay-ayoda la unay a kantaen. Ket no damagem no asino ti makinkanta, insegida ti panangibagada a ni Sarah Geronimo.
Saan laeng a dagiti ubbing ti makaammo kenkuana no di amin ngata a Filipino. Idolo dagiti kabataan kunam man, nupay agedad laeng iti sangapulo ket lima. Kadagiti pakontes iti kinnantaan, lalo kadagiti ubbing wenno agtutubo, adda latta a maisapsapit nga idoloda ni Sarah Geronimo.
Saan laeng a panagkanta no di pay iti acting wenno iti drama ti paglainganna. Lalo idi adda pay teleserye a nagbidaanna a remake ti nalatak unay a pelikula a “Bituing Walang Ningning”.
Nakaranraniag a bituen. Ngem sakbay a naglatak, asino aya ni Sarah?
“Utangko daytoy kadagiti nagannak kaniak,” kunana man idi ininterbio ni Corina Sanchez para iti programana a Rated KKK.
Ubing pay laeng, nakitan dagiti nagannak kenkuana ti bituen iti biag ni Sarah. Ti laingna a kumanta ti nakitada a bituen iti biagna.
Sinursurot dagiti nagannak kenkuana dayta a lawag ti “bituen” ni Sarah. Nagtinnulong dagiti agassawa a mangibaklay iti ad-adda pay a panagraniag ti bituen iti laksid a makurkuranganda met iti pagbiagda.
“Ni wala kaming pamasahe. Nag-iipon na lang kami ng mga kalat na tigbebente y singko sentimos, para lang may pamasahe papunta sa singing kontes. Nakayuko kaming maglakad baka sakali,” innayonna.
Adu ti nakisalipanna. Agingga a nangabak iti telebision ket ditoyen a naglatak a pirmi. Ita, maysan a nakaranraniag a bituen!
Iti met basketball, nangruna iti NBA, awan ngatan ti saan a makaam-ammo ken ni Michael Jordan. Naglaing a basketbolista. Idolo dagiti agtutubo. Bituen dagiti basketbolista. Ngem apay a nagballigi ni Michael Jordan iti basketbol?
“Ngamin, nakaad-adu unayen ti nakapaayak, isu a nagballigiak,” kunana.
Uray ania a benneg ken propesion, adda rason no apay nga agballigi. Uray iti panagsuratan, adda aya mannurat a saan a nagsagaba iti rejection sakbay a nagbalin a naan-anay a mannurat?
“Naminsangapulo a nareject ti saritak sakbay a nakaipablaakak,” inlektiur ni apo Greg Laconsay iti naminsan a seminar-workshop idiay Suso Beach, Sta. Maria, Ilocos Sur.
Kadagiti nagballigi, adda “bituen” iti biag a sinursurotda a nangitunda kadakuada iti pantok dayta a balligida. Ken ni Sarah Geronimo, saan a lapped ti kinakurapay iti panangtuntonna ti balligi. Iti panangsuportda dagiti nagannak kenkuana, ad-adda pay a napadaras ti panaglatakna.
Ken ni Michael Jordan ken dadduma pay, ti pannakapaay ti rason no apay a nagballigida. Masapul nga agballigida ta adu unayen ti pannakapaayda. Dayta a rason iti panagballigi ti makunkuna a “bituen ti biag.”
Feast of Epiphany itay napan a Domingo, Enero 7. Iti Ebanghelio, mabasa iti Mateo 2: 1-12 ti Isasarungkar Dagiti Mamasirib. Maipapan kadagiti tallo a mamasirib (ari) a nangsapsapul ken ni ubing a Jesus ti pakasaritaan ti ebanghelio . Babaen ti dakkel ken naraniag a bituen, nasapulanda ni ubing a Jesus. Babaen met laeng ti bituen a nagparang kadakuada, nakasublida iti lugarda. Dayta a bituen ti bagnosda iti panagdaliasatda.
Ti bituen ti biag met laeng ti bagnos dagiti nagballigi. Kas kadagiti mamasirib (tallo nga ari) seniales dayta a bituen. Dagiti laeng masirib ti makakita iti kunkunada a “bituen ti biag.”
Nakita dagiti dadakkel ni Sarah Geronimo dayta a bituen iti laksid ti “kinapulpulosda” ket saanda a naupay a nangipursigi a dumtengto ti aldaw a panagballigi ti anakda.
Ni Michael Jordan, ti “pannakapaayna” iti namin-adu ti bituenna tapno agballigi. Dagita a pannakapaayna iti biag ti nangsilaw kenkuana tapno makagteng iti pantok ti balligi. Ti lawag dayta a bituen ti bagnosna.
Ti bituen ti senial ti pannakaipasngay ti Mesias. Ti bituen ti bagnos dagiti tallo nga ari.
Nagduduma dagiti bituen. Adda bituen a narangrang, adda bituen a nalidem ngem kalpasan ti yaasideg daytoy, nakarangrangrang gayam lalo no mabatogan. No maminsan, agparang kadatayo ti bituentayo ngem agsipud ta saantayo a maidasig ti rangrangda, ad-adda pay a madagemtayo ket ditay la ket magun-od ti kalkalikagumantayo. Agkalkallautangtayo iti kasipngetan. Maiyaw-awantayo. Ket no dumteng met dayta bituen, nakatungangatayo lattan a saantayo met a danonen ti yanna. Kas iti panangdanon dagiti tallo nga ari. Kas ken ni Sarah Geronimo. Kas ken ni Michael Jordan.
Isennaaytayo ketdi ti kinaawan kadatayo. Isennaaytayo ti pannakapaaytayo. Isennaaytayo ketdi dagiti saksakitentayo. Ad-adu ti sennaay ngem iti tignay.
Kitaenyo ni Sarah. Saanda a nagbain nga agpidut iti binting iti kalsada tapno adda nayon ti pamasaheda. Kitaenyo ni Michael Jordan. Iti kinaadu ti pannakapaayna ti nangiduron kenkuana nga agballigi. Dagiti tallo a mamasirib (tallo nga ari), ari payen dagitoy ngem nagnagnada iti adayo tapno sapulenda laeng ni ubing a Jesus.
Isu a no makitatayo met dayta a bituen, nasken a suroten ken danonentayo tapno dumteng kadatayo ti balligi.
Adda laeng iti pusotayo dayta a bituen. Adda dita a naitalimeng. Addan dayta idi naipasngaytayo. Dayta ti senial no asino ti agtagikua kadatayo.
Ta asino aya ti agtagikua kadatayo? Isu ti pagtataudan ti lawag. Ti lawag ti bituen. No mapukawtayo dayta a lawag, ditay met makita ti bituen. Ditay met agballigi iti biag. Isu a nasken ti panangsapul nga umuna iti Lawag.
Mabasa iti Salmo 43:3, “Yegmo kadi ti silaw ken kinapudnom; isuda koma ti mangidalan kaniak nga agsubli iti Sion a nasantuan a turodmo, ken iti templom a pagnaedam.” ##


text:
BANAYOYO, Ilocos Sur – Adda ordinansa ditoy nga ili a mangiparit iti pannakaaramat iti plastic bag.
Segun ken ni SBM Felimon Martinez, chairman ti committee on environmental protection and tourism, maiparit kadagiti pasdek-negosio ditoy a mangited iti plastic bag a pagkargaan dagiti gatangen a tagilako dagiti umili, ket maal-allukoy dagiti umili nga agaramatda laengen iti bayong, papel a bag ken linaga a basket wenno pagkargaan.
Mamulta dagiti agindeg nga agaramat ken agibelleng kadagiti plastic bag.
Paset daytoy ti programa ti gobierno ditoy a manglapped iti ecological imbalance a parnuayen dagiti plastik a maibasbasura.#


text:
VIGAN CITY – Iti baet a nagsanay ken nakasaganadan a makisalip, nasurok a sangagasut nga atleta ti Division of City Schools ti Department of Education ditoy gapu iti mapapalti a panagkurkurang ti pundo.
Sumagmamano nga aldaw sakbay a mapan makisalip dagiti atleta ti Division of Vigan City Schools iti Ilocos Region Athletic Association Meet a maangay iti San Carlos City inton Feb. 26-Mar. 2, impakaammo dagiti sports official ti nasao a dibision nga agkissayda kadagiti atleta agsipud ta agkurkurang ti pundo ti delegasion.
Impakaammo ni Maribel Pichay, city division sports coordinator, a manipud iti kadagupan a 362 nga atleta a mapan makidinnayo iti IRAA Meet, agbalin laengen a 234 agsipud ta saan nga umdas ti pundo a busbosen ti delegasion iti nasao a pasalip.
Binabalaw dagiti nagannak dagiti atleta a naikkat iti listaan ti sports official ti dibision iti dina panangipakaammo a nasapsapa iti problema ti pundo ti delegasion a mapan iti IRAA Meet.
Sumagmamano pay a nagannak ti nangibatad a sisasaganada a mangibaklay iti gastuen tapno mairaman a makisalip dagiti annakda iti nasao a dinnayo iti sports.
Ngem inkalintegan ni Pichay iti naangay a miting a tinabunuan dagiti sports coordinators, coaches ken trainers dagiti nadumaduma nga school districts, ken nagannak, a saan a makaanay ti P400,0000 a pundo nga inted ti city government idinto a mapattapatta a makabusbos ti delegasion iti P674,000 para iti 362 nga atleta ken opisial a makipartisipar iti IRAA meet.
Nangilatang ti gobierno ti siudad ditoy iti P200,000 manipud iti Special Education Fund ken sabali pay a P200,000 manipud iti Sports Development Fund para kadagiti atleta ti dibision ditoy.
Kabayatanna, impakaammo ni Provincial Sports Supervisor Meneleo Palma a nakasaganan dagiti atleta ti Division of Ilocos Sur a mapan makisalip iti IRAA meet.
Kinuna ni Palma nga awan ti problema iti gastuen ti delegasion agsipud iti dakkel a suporta ken pannakikammayyet ti gobierno probinsial.
Innayonna a dakkel ti namnamana a ngumatngato pay ti ranking a magun-od ti dibision ti Ilocos Sur iti IRAA Meet agsipud ta naitudodan dagiti sports a pagpigsaan dagiti school districts iti probinsia ket dagiti atleta dagitoy ti naipamaysa a nasanay idi Agosto ken Setiembre a nakisalip iti provincial meet.
Naituding nga agrubbuat ti delegasion ti dua a dibision iti Peb. 24.


text:
Cortes, Surigao del Sur
Ti Cortes ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cortes ket nabingbingay a politikal kadagiti 13 a barbaranggay.[2]
- Balibadon
- Barobo
- Burgos
- Capandan
- Mabahin
- Madrelino
- Manlico
- Matho
- Poblacion
- Tag-Anongan
- Tigao
- Tuboran
- Uba
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Surigao del Sur". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Surigao del Sur". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Hulio 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
SANTA MARIA, Ilocos Sur – Sabali pay a pagadalan ti natakawan itay nabiit. iti daytoy nga ili.
Nagreport iti polis ditoy ni Elmer Zamora, security guard, a sinerrek dagiti mannanakaw ti canteen ti Ilocos Sur Polytechnic State College.
Segun iti imbestigasion, simrek dagiti di pay nabigbig a mannanakaw iti kantina ti pagadalan babaen ti puersado a panangikkatda iti sim iti laud a paset ti canteen.
Kinasakas dagiti mannanakaw ti 5 a case ti coke, 4 nga sprite, 2 a biscuit, ken 15 a chips a mapattapatta nga agpateg amin iti P1,418.
Sakbay daytoy, sumagmamano met a pagadalan ditoy ti natakawan.
Awan pay ti natiliw ti polis ditoy a suspetsa.