text:
Departamento ti Cundinamarca
Ti Departamento ti Cundinamarca (Departamento de Cundinamarca, Panangibalikas nga Espaniol: [kundinaˈmarka]) ket maysa a dagiti departamento ti Colombia. Daytoy ket sumakop iti kalawa iti 24.210 km,2 ken addaan iti populasion iti 2,280,037. Daytoy ket napartuat idi Agosto 5, 1886 babaen dagiti termino ti batay-linteg a nairepresenta iti dayta met laeng a tawen. Ti Cundinamarca ket mabirukan idiay tengnga ti Colombia ken ti kapitolion ket ti Bogotá.
Taudan ti nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagan ti Cundinamarca ket nagtaud manipud iti kundur marqa, ti maysa a patneng a panagiyebkas, a mabalin a naala manipud iti Quechuan a kayatna asaoen ket "umok ti kondor", daytoy ket naus-usar sakbay ti panawen ti Columbia babaen dagiti patneng a tattao ti Ginget ti Magdalena a mangitudo kadagiti asideg a kabanbantayan.
Heograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Kaaduan ti Cundinamarca ket adda idiay Akindaya a Kordiliera (Cordillera Oriental), idiay abagatan ti Boyacá, a nabeddengan babaen ti Karayan Magdalena iti laud, nga umab-abot idiay Karayan Orinoco a labneng iti daya, ket ti pagbeddengan ti Tolima iti abagatan. Ti kapitolio a distrito ti Bogotá ket gangani a napalikmutan babaen ti teritorio ti Cundinamarca ken naporma babaen ti pannakakitikit ti Cundinamarca; a nagbaetan daytoy ket dagiti dadduma pay a pannakabingbingay, ti agdama a departamento ti Cundinamarca ket basbassit ngem ti kasisigud nga estado.
Ti kapitolio ti Cundinamarca ket ti Bogotá. Daytoy ket naisangsangayan a kaso kadagiti departamento ti Colombia, gapu ta ti Bogotá ket saan a legado a paset ti Cundinamarca, nupay kasta daytoy laeng ti departamento a ti kapitoliona ket innaganan babaen ti Batay-linteg (no ti kapitolio ket maiyalis, nasken ti reporma ti batay-linteg tapno maaramid, imbes a ti maysa a bilin nga iparuar ti Asemblia ti Cundinamarca). Kadagiti senso, ti populasion para iti Bogotá ken Cundinamarca nailaslasin a nabilbilang; no saan, ti populasion ti Cundinamarca ket agdagup iti 9.5 a riwriw.
Demograpia ken etonograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti munisipalidad nga adda dagiti 50,000 nga agtataeng[urnosen | urnosen ti taudan]
Puesto ti populasion ti munisipio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Umuna Bogotá 6.776.009
- Maika-2 Soacha 398.295
- Maika-3 Fusagasugá 107.259
- Maika-4 Facatativá 106.067
- Maika-5 Zipaquirá 100.038
- Maika-6 Chía 97.444
- Maika-7 Girardot 95.496
- Maika-8 Mosquera 63.584
- Maika-9 Madrid 61.599
- Maika-10 Funza 60.571
Segun ti kinaudi a senso a naaramid idi 2005, adda ti 2,280,037 a tattao nga agtataeng idiay Cundinamarca, malaksid dagiti 6,776,009 manipud idiay kapitolio ti Bogotá. Ti pakabuklan dagiti puli ket:
- Dagti mestiso ken puraw (96.28-33%): Dagiti mestiso ket dagiti aglalaok a Europeano-Amerindiano. Ti Bogotá a metropolitano a lugar ket addaan iti pakasaritaan ti Europeano (saan a limitado ti Espaniol) ken dadduma pay a Latin nga Amerikano a panagalalis.
- Dagiti nangisit nga Aoro-Colombiano (3.33-37%)
- Dagitipatneng/Amerindiano (0.31-34%): Nababa unay a porsiento.
- Roma (Hitano) (0.01%).
- Dagiti Daya nga Asiatiko (0.01%), kadawyan a ti puonan ket Insik. Agarup a 25,000 nga Insik-Colombiano ket agtataeng iti daytoy a departamento.
Ti siudad ti Bogotá ken dagiti munisipalidad ti Soacha, La Calera, Cota, Chia, Madrid, Funza, Mosquera, Fusagasugá, Facatativá ken Zipaquirá ket mangbukel ti agmaymaysa a metropolitano a lugar. Daytoy ti kaaduan ti populasion a departamento nga addaan kadagiti 8 a riwriw nga agtataeng ket ti natimbeng a densidad ti 7,400 nga agtataeng ti tunggal maysa a km², maysa a kanngatuan iti lubong.
Dagiti nangruna a siudad[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cundinamarca ket buklen dagiti 126 a munisipalidad, pito kadagitoy ket addaan kadagiti nairehistro a populasion iti sumurok a 100,000 ken mabalin a mailasin a kas dagiti siudad: Bogotá, Soacha, Fusagasugá, Girardot, Facatativá, Zipaquirá ken Chia, bayat a ti Distrito ti Bogota ket adda iti kategoria a kapitolio.
- Ti Bogotá D. C. ket isu ti kadakkelan asiudad, nataengan ken kosmopolitano ti Cundinamarca ken Colombia. Ti ekonomiana ket polisektorial; isu ti kultural, komersio, institusional ken administratibo a kadakkelan idia Colombia ken ti kadakkelan idiay Latin nga Amerika. Ti Kapitolio a Distrito ket nabingbingay iti 20 a lokalidad ken ti populasion idi 2005 ket 6,776,009 nga agtataeng segun ti DANE. Ti siudad ket adda ti metropolitano a lugar a, dagiti dadduma pay ket, mangiraman dagiti munisipalidad ti Soacha, Facatativá Chia ken umababot ti populasion iti 7,881,156 a tattao.
- Ti Girardot: Idiay adayo nga abagatan a laud ken pagbeddengan ti Departamento ti Tolima, ket isu ti kapitolio ti Probinmsia ti Alto Magdalena.
- Ti Fusagasugá ket adda idiay Bogota-Girardot ket maysa nga oras ti tunggal maysa a siudad. Isu ti kapitolio ti Probinsia ti Sumapaz.
- Ti Zipaquirá: Urayno daytoy ket paset ti metropolitano a lugar ti Bogotá, daytoy ket maysa a kangrunaan a sebtro ti Colombia a salina.
- Ti Bogota Metropolitano aLugar: Buklen dagiti ili ti Soacha, Facatativá, Chia, Madrid, Funza, ken Mosquera, ken dadduma pay.
Dagiti probinsia[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Cundinamarca ket addaan kadagiti 15 a probinsia ken ti Kapitolio a Distrito ti Bogotá (Bogotá D.C.), ken dagus nga agtigtignay a kas ti kapitolio ti Republika, kapitolio ti departamento ken a Distrito (wenno Departamento).
- Almeidas
- Ngato a Magdalena (Alto Magdalena)
- Baba a Magdalena (Bajo Magdalena)
- Gualivá
- Guavio
- Tengnga a Magdalena (Magdalena Centro)
- Medina
- Dumaya (Oriente)
- Rionegro
- Tengnga a Savanna (Sabana Centro)
- Lumaud a Savanna (Sabana Occidente)
- Soacha
- Sumapaz
- Tequendama
- Ubaté
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Departamento: Datos generales: Límites" (iti Espaniol). Gobernación del Cundinamarca. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 24 Enero 2013.
- ^ Kline, Harvey F. (2012). "Cundinamarca, Departamento ti". Naipakasaritaan a Diksionario ti Colombia. Scarecrow Press. p. 157. ISBN 978-0-8108-7813-6.
- ^ "DANE". Naala idi Pebrero 13, 2013.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Cundinamarca iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Departamento ti Cundinamarca manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


c: text/html

text:
Federico Fellini
Ni Federico Fellini (Panangibalikas nga Italiano: [fedeˈriːko felˈliːni]; Enero 20, 1920 – Oktubre 31, 1993) ket maysa idi nga Italiano a direktor ti pelikula ken mannurat ti senario. Isu ket naamammoan iti naisangsangayan nga estilo a magilaok dagiti ladawan ti pantasia ken baroko, isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kaimpluensiaan nga agararamid ti pelikula ti maika-20 a siglo, ken nawatiwat a nararaeman.[1] Isu ket nangabak kadagiti lima nga Gungguna ti Akademia|, a nagbalbalin nga isu ti tao a kaaduan a nangabak ti Oscar Kalaingan a Pelikula ti Ganganaet a Pagsasao iti pakasaritaan.[2]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Burke ken Waller, 12
- ^ Alcinema.org (Naipatarus manipud ti Italiano: Ni "Federico Fellini ket isu ti direktor a nangabak ti kaaduan nga Oscar: 4 para iti Kasayaatan a Ganganaet a Pelikula (1957: La Strada, 1958: Dagiti Rabii ti Cabiria, 1964: 8 1/2, 1975: Amarcord) ken maysa para iti Nagun-od ti Kabibiag idi 1993.")
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Federico Fellini iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Federico Fellini iti Wikiquote (iti Ingles)
- Pundasion ni Fellini Opisial a sitio ni Rimini (iti Italiano)
- Fondation Fellini pour le cinéma (Suisa) Opisial a Suiso a sitio (iti Pranses)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko
Ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko (Ingles: International Hydrographic Organization (IHO)) ket ti intergobernamental a gunglo a mangirepresenta ti komunidad ti hidrograpia.
Ti kangrunaan a papel ti IHO ket ti mangisigurado a dagiti baybay, tataaw ken dagiti malayag a danum iti lubong ket maitunos a masukisok ken panangimapa. Aramidenna daytoy babaen ti panangisaad kadagiti sangalubongan a pagalagadan, ti panangi maton kadagiti gandat dagiti opisina ti nailian a hidrograpiko, ken babaen iti kapasidadna iti programa kapasidadna ti panangipatakder.
Ti IHO ket agrag-o iti kasasaad nga agpalpaliiw iti Nagkaykaysa a Pagpagilian nga idiay ket mabigbigan a mainugot a turay iti hidrograpiko a panagsukisok ken ti nautikal a panangimapa. No mangibagbaga iti hidrograpiko ken ti nautikal a panangimapa kadagiti KOnbension ken dagiti kapada nga instrumento, dagiti pagalagadan ken espesipikasion ti IHO standards ken dagiti espesipikasion ti kadawyan a maus-usar.


text:
Sasao nga Abagatan a Sulawesi
Ti sasao nga Abagatan a Sulawesi ket dagiti grupo ti pagsasao nga insasao babaen dagiti Bugis ken dagiti mainaig a tattao iti probinsia ti Abagatan a Sulawesi, Indonesia.
Dagiti pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]
- Bugis
- Bugines: Bugines, Campalagian
- ? Tamaniko: Mbalo, Taman
- Makassar: Bentong, Aplaya a Konjo, Tangkig a Konjo, Makassares, Selayar
- Seko: Budong-Budong–Panasuan, Seko
- Lemolang
- Akin-amianan
Ti puesto ti sasao a Tamaniko, ket kadawyan nga irepresenta babaen ti Mbalo (Maloh, Embalo) ken saan analawag. Daytoy ket nabayagen a saan a naidasig ken insingasing da Adelaar ken Himmelmann (2005) a naisangayanda nga asideg iti Bugines.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "South Sulawesi". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.


text:
1Kalpasanna, immay kaniak ti sao ni Yahweh a kunana,
2“Anak ti tao, sumangoka iti Jerusalem, ken agsaoka a maibusor kadagiti lugar a pagdaydayawanda; agipadtoka iti maibusor iti daga ti Israel.
3Ibagam iti daga ti Israel, ‘Kastoy ti kuna ni Yahweh: Adtoy! Bumusorak kenka! Asutekto ti kampilanko manipud iti kaluban daytoy ket isinak manipud kenka ti nalinteg ken nadangkes a tao!
4Iti kasta, maisinak manipud kenka ti nalinteg ken ti nadangkes a tao, rummuarto ti kampilanko manipud iti kaluban daytoy a maibusor iti amin a lasag manipud iti abagatan agingga iti amianan.
5Ket maammoanto ti amin a lasag a Siak a ni Yahweh, ket inasutko ti kampilanko manipud iti kaluban daytoy. Ket saanton a maikaluban daytoy!’
6Ket sika, anak ti tao, agasugka a kasla bumtak ti barukongmo! Agasugka iti nasaem iti imatangda!
7Kalpasanna, mapasamakto nga agsaludsodda kenka, ‘Ania aya ti makagapu nga agas-asugka? Ket kunaemto, ‘Gapu kadagiti damag nga um-umay, ta tunggal puso ket mapukawanto iti namnama, ken tunggal ima ket agleppayto! Tunggal espiritu ket agkapuyto, ken tunggal tumeng ket agkutukotto a kasla danum nga agayos. Adtoy! Um-umayen ken awan duadua a matungpalto daytoy! —kastoy ti pakaammo ni Yahweh nga Apo.”’
8Kalpasanna, immay kaniak ti sao ni Yahweh a kunana,
9“Anak ti tao, agipadtoka ken ibagam, ‘Kastoy ti kuna ti Apo: Ibagam: Maysa a kampilan! Maysa a kampilan! Mapatademto ken mapasilengto daytoy!
10Mapatademto daytoy tapno makapapatay iti adu! Mapasilengto daytoy iti kasta aggilap a kasla kimat! Rumbeng aya nga agrag-otayo iti setro ti anakko? Ti um-umay a kampilan ket kagurgurana unay ti tunggal kasta a baston!
11Isu a maipaimanto ti kampilan tapno mapasileng, ket kalpasanna, tapno petpetan ti ima! Napatadem ti kampilan! Ket napasileng daytoy tapno maited iti ima ti maysa a mammapatay!’
12Agkiddawka iti tulong ken agdung-awka, anak ti tao! Ta immay dayta a kampilan kadagiti tattaok! Karaman dagiti amin a mangidadaulo ti Israel a papatayen daytoy a kampilan! Isuda dagiti tattaok, isu a danugem ti barukongmo gapu iti ladingit!
13Ta addanto ti pannubok, ngem kasano no saan nga agnanayon dayta a setro? —kastoy ti pakaammo ni Yahweh nga Apo.
14Ita, sika nga anak ti tao, agipadtoka ken agtipatka, ta rumautto ti kampilan uray iti mamintallo a daras! Maysa a kampilan para kadagiti mapapatay! Maysa a kampilan para kadagiti adu a mapapatay, a mangrangrangkay kadakuada iti sadinoman a disso!
15Tapno agkebba ti pusoda ken tapno umadu dagiti pakaitibkulanda, inkabilko ti mammapatay a kampilan kadagiti ruanganda! Asida pay! Naaramid daytoy a kasla kimat, naisagana a pangpapatay!
16Sika a kampilan! Tumagbatka iti kannawan! Tumagbatka iti kannigid! Mapanka iti sadinoman a kayat a papanan dagiti tademmo.
17Ta agtipatakto, ket kalpasanna, pabaawekto ti nakaro a pungtotko! Siak a ni Yahweh, ti nangipakaammo iti daytoy!”
18Immay manen kaniak ti sao ni Yahweh a kunana,
19“Ita, sika nga anak ti tao, mangaramidka iti dua a kalsada para iti umay a kampilan ti ari ti Babilonia. Ti dua a kalsada ket mangrugi iti maymaysa a daga, ken ti maysa a poste ket maysa a pagilasinan kadagiti kalsada a mangitunda a mapan iti maysa a siudad.
20Mangikabilka iti pagilasinan iti maysa a kalsada para iti armada ti Babilonia a mapan iti Rabba, a siudad dagiti Ammonita. Mangikabilka iti pagilasinan iti maysa pay a kalsada a mangiturong iti armada a mapan iti Juda ken iti siudad ti Jerusalem, a nasarikedkedan.
21Ta agsardengto ti ari ti Babilonia iti nagsangaan ti kalsada, tapno agbuyon iti nagsangaan ti kalsada. Gunggonennanto dagiti sumagmamano a pana ket agkiddaw iti tulong manipud kadagiti didiosenna no sadino a dalan ti turongenda. Sukimatennanto ti dalem!
22Iti makannawan nga imana ket ti sirmata a maipanggep iti Jerusalem, tapno isaganana ti troso a pangrebbada iti daytoy! Tapno iyungapna ti bibigna ket ibilinna nga irugidan ti mangpapatay! Tapno ipukkawna ti gubat! Tapno isaganana dagiti troso a pangrebbada kadagiti ruangan! Tapno mangibunton isuna kadagiti daga ken makaaramid kadagiti pagbatayanda nga umuli kadagiti pader!
23Arigna nga awan serserbina daytoy iti imatang dagiti adda iti Jerusalem, dagidiay a nangikari iti maysa a sapata kadagiti taga-Babilonia! Ngem pabasolento ida ti ari a linabsingda ti katulaganda tapno laeng lakubenda ida!
24Isu a kastoy ti kuna ni Yahweh nga Apo: Gapu ta impalagipyo kaniak dagiti basbasolyo, maibutaktakto dagiti panaglabsingyo! Makitanto dagiti basolyo iti amin a tignayyo! Ta gapu iti daytoy, ipalagipyonto iti amin a masakupkayto babaen iti ima ti kabusoryo!
25Ket sika, a makarimon ken nadangkes a mangiturturay iti Israel, sika a dimteng ti aldaw ti pannakadusana, sika a nagpatingga ti panangar-aramidna kadagiti nakaro a basbasol.
26Kastoy ti kuna ti Apo a ni Yahweh: Ikkatem ti turbante ken ikkatem ti korona! Saanen a kas idi dagiti banbanag! Maipangato dagiti nababa ket maipababa dagiti nangato!
27Dadaelekto ti amin a banag! Maysa a nadadael! Maysa a nadadael! Mapukawto ti korona, ngem saanto a mapasamak daytoy agingga nga umay ti addaan karbengan iti daytoy. Ket itedkonto daytoy kenkuana.
28Isu a sika nga anak ti tao, agipadtoka ken ibagam, ‘Kastoy ti kuna ti Apo a ni Yahweh kadagiti tattao ti Ammon maipanggep iti umadanin a pannakaibabainda: Maysa a kampilan, naasut ti maysa a kampilan! Napatadem daytoy a pangpapatay tapno mangikisap, isu nga agbalinto daytoy a kasla kimat!
29Bayat a dagiti profeta ket awan masirmatada maipanggep kenka, bayat nga ar-aramidenda dagiti seremonia tapno agparnuay iti inuulbod maipanggep kenka, agdissonto daytoy a kampilan kadagiti tengnged dagiti nadangkes nga umadanin a mapapatay, dagiti tattao a dimtengen ti aldaw ti pannakadusada ken umadanin ti panagpatingga ti nakaro a panagbasbasolda.
30Isublim ti kampilan iti kaluban daytoy. Iti lugar ti nakaparsuaam, iti daga a naggapuam, okumenkanto!
31Idissuorkonto ti pungtotko kenka! Rubrobak ti pungtotko a maibusor kenka ken iyawatkanto iti ima dagiti naranggas a lallaki, kadagiti lallaki a nalaing iti panagdadael!
32Agbalinkanto a pangparubrob iti apuy! Agsayasayto ti daram iti katengngaan ti daga. Saandakanton a malagip, ta Siak a ni Yahweh, ti nangipakaammo iti daytoy!”’


text:
Maggie Smith
Ni Dama Margaret Natalie Smith, CH, DBE (nayanak idi 28 Disiembre 1934)[3] ket maysa nga Ingles nga aktres. Isu ket addaan iti adu ken nagdumaduma a pagsapulan iti entablado, pelikula ken telebision a nagpaut kadagiti innem a pulo a dekada. Nagparang ni Smith kadagiti sumurok a 50 a pelikula ken maysa kadagiti kaaduan nga ammo nga aktres iti Britania. Naidutok idi isuna a kas Komander ti Urnos ti Imperio ti Britania (CBE) idi 1970. Naidutok idi a kas Dama a Komander ti Urnos ti Imperio ti Britania (DBE) idi 1990 para kadagiti serbisio iti panangiladawan dagiti arte,[4] ken Kammeng ti Urnos dagiti Kadua ti Pammadayaw (CH) iidi 2014 para kadagiti serbisio iti drama.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Maggie Smith"; Integrated Authority File; naala idi: 13 Agosto 2015; panangilasin ti GND: 172378516.
- ^ SNAC; naala idi: 9 Oktubre 2017.
- ^ "Orders and decorations conferred by the crown". Debrett's. Naala idi 4 Enero 2015.
- ^ "Queen Honors Naipaul, Maggie Smith". 30 Disiembre 1989. Naala idi 1 Enero 2014.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Maggie Smith iti Wikimedia Commons
- Maggie Smith iti Screenonline ti British Film Institute
- Maggie Smith iti Internet Broadway Database (iti Ingles)
- Maggie Smith iti Internet Movie Database (iti Ingles)
- Maggie Smith iti TCM Movie Database
- Dagiti obra wenno maipanggep ti Maggie Smith kadagiti biblioteka (katologo ti WorldCat)


text:
Pagsasao a Riang
Ti pagsasao a Riang ket ti pagsasao a Mon–Khmer ti Myanmar ken Tsina. Dagiti agsasao ket asimiladoda iti kultura iti Karen, ngem isuda ket Palaung babaen ti kaputotan ken ti pagsasaoda ket saan nga agkabagian. Ti Riang Lang ken Riang Lai (Yinchia) ket sagpaminsanda a naikedkeddeng a kas dagiti naiduma a pagsasao.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Riang Lang iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Yinchia iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Riang". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- Shintani Tadahiko. 2014. The Riang language. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 101. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).


text:
MAKORIENTE DAGITI LAMES?
MAKORIENTE DAGITI LAMES?
Volume XVI NO. 47 (August 10 – 16, 2013)
ITI laksid nga adda existing laws/ordinances a maipawil iti panagkoriente kadagiti lames, adu latta dagiti illegal fisherman. Isuna laeng ta kaaduanna a makalkaluban dagitoy kinukusit nga aramid babaen met laeng kadagiti protector a law enforcers ken kasta met kadagiti public officials (puera de los buenos). No apay a kastoy ti panangipapantayo? Maibatay met laeng iti pammaliiw babaen iti maysa a pagsasao: ADDA, AYA, ASUK NO AWAN TI APUY? Ania ti masaoyo, kakabsat nga agipatpatungpal kadagiti paglintegan?Saan koma a pitik iti pidit-pidityo daytoy a mai-PALSIIT kadakayo, ngem ketdi, padasen/aramidenyo man laeng daytoy a kas pangmurmuray kadakayo. Sapulenyo kadi, a, ti disso a pakaisaysayangkatan dagiti illegal fishing a kas iti panagkoriente kadagiti lames. No ngamin makoriente dagiti lames, babassit ken dadakkel, sangapada a biktimaen ti koriente. Kasla massacre met ti nakaam-ames a pannakadangran/ pannakapapatay dagiti lames. Naim-imbag la koma no sigay ti maipakat a pagkalap ta mapili laeng ti kadadakkel dagiti maalana a lames, batay iti kadadakkel ti abut ti sigay. Daytoy maar-aramid nga illegal a panagkalap, ipasimudaagna ti kinagamrud, kinatulisan nga aramid.Saan nga ibibiang dagiti masalungasing a paglintegan.Kakabsat a violator iti illegal fishing, apay, dakayo la ketdin, aya, ti kayatna ti agbiag ken mairanud kadagiti taraon a masarakan iti uneg ti danum? Saanyo man laeng, aya, a masirmata ti kinapateg ti lames a mapadakkel a nasayaat santo kalaapen iti umno a ppanawen?
Ti makitatayo kadagitoy a mapaspasamak, mapatured dagiti kakabsat nga agkalap iti illegal gapu ta dagiti law enforcerstayo, managpabus-oyda. No saan, gapu ta maimasanda ti aglak-am iti pasuksok a kuarta ken kasta met ti lames a makalapan iti illegal, ay, awan ti agtagtagari lattan, a.
Malagiptayo man daydiay bambanti (scarecrow) a maipan iti pinagayan no umadanin nga agluom dagiti dawa ti pagay. Maaramat daytoy a bambanti (sinan-tao) tapno adda kabuteng dagiti billit-tuleng nga agduom kadagiti agluom a dawa ti pagay. No agangin, agsala ti bambanti. Ngem, ti agbisin a nabiag, kabuteng pay ngata, aya dagiti billit-tuleng ti bambanti? No nagapaston ti pagay, maikkatto metten ti bambanti. Di ngata nasaysayaat a ti pay laeng panagluom dagiti dawa, duomen aminen dagiti billit-tuleng tapno maisakbayen a maigibus ti akem ti bambanti? Ngem, saan, a. Nasaysayaat met laeng no maatipa ti panagduom dagiti billit-tuleng kadagiti dawa tapno addanto met laeng pakairanudan dagiti kakabsat a mannalon.
Kasla bambanti dagiti paglintegan a di met maipatpatungpal kadagiti aglabsing (violator). Kailala ti bambannog dagiti lawmakers a nangpampanday dagita a paglintegan a maipapaigid met gapu iti kasasaad dagitoy a kasla bambanti.
Law enforcers, sapay koma ta positive ti pannangawatyo dagiti pammaliiwtayo. Saan, aya, a gagemtayo amin a matuntonan ti kinapudno? Tapno agsayaat ken maidaydayawtayo amin.
PAGPAMPANUNOTAN: Between truth and the search for truth, I opt for the second. – BERNARD BERENSON.#


text:
BAGUIO CITY – Natiliw ti drug personality nga inawagan ti PDEA-Cordillera a ‘drug princess’ ti Baguio City kalpasan a nagpositibo ti naimplementar a search warrant iti pagtaengan daytoy sadiay No. 034 Magnolia Street, Upper QM, Baguio City idi rabii kalman.
Nabigbig daytoy a ni Alysia Allidem Singson, 29-anyos, online seller ken High Value Target dagiti otoridad.
Nakumpiskar iti operasyon ti innem a pakete ti maatap a shabu nga agdagsen ti agarup nasurok 12 a gramo ken aggatad ti mapattapatta nga P81,600.
Nakumpiskar metlaeng ti maysa a botelya a naglaon ti agarup nasurok 2 mL ti maatap a liquid meth, sumagmamano a pakete a naglaon ti mapapati a shabu residue, nagduduma a drug paraphernalia, maysa a caliber .38 ken siyam a bala ti nasao a paltog.
Iti agdama, sumangsangon ni Sison iti kaso a panaglabsing iti RA 9165 wenno ti Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.
Sigun kenni PDEA-Cordillera regional director Gil Castro, ti suspek a ni Singson ket anak ti maibilbilang a ‘drug queen’ ti Baguio City a ni Brenda Alidem Singson a nakabalud ita sadiay Bilibid ken kabsat ti serial rapist-killer convict a ni Christopher Allidem Singson.
Innayonna a daytoyen ti maikatlo a daras a naiserbian ti search warrant ti nasao a balay da Singson nga agserserbi a drug den ken paglakuan ti iligal a droga.
Sigun pay kenkuana, dakkel a pukaw iti illegal drug trade iti lokalidad ti panakatiliw ti Singson nangruna ta atapenda a posible nga agtataud sadiay Bilibid ti suplay daytoy.
Kasapulan a maideklara a nuisance ti pagtaengan ti da Singson a nakaisayangkatan ti search warrant idi rabii.
Impetteng ni Dir. Castro a babaen iti nasao nga addang ket saanen a maaramat ti nasao a balay iti transaksion ti iligal a droga.
Kinunana a repasuen ken adalen ti Legal Department ti PDEA ti ordinansa ti siudad mainaig iti panakaideklara ti maysa a pagtaengan a nuisance.
Innayonna nga adda ti gakat iti lokal a konseho a mabalin a maipasidong iti forfeiture proceedings dagiti babbalay a maar-aramat iti iligal nga aktibidad kas iti krimen ken iti iligal a droga kalpasan a maideklara dagitoy a nuisance.
Dinakamatna pay a napimpintas no maaramat ti balay para iti pagsayaatan ti kaaduan ken saan ketdi a maaramat iti iligal a droga.


text:
Modulo:Mapa ti lokasion/datos/Indonesia Sumbawa
Ti Modulo:Mapa ti lokasion/datos/Indonesia Sumbawa ket panangipalawag ti mapa ti lokasion nga inus-usar a panangituon iti maysa a proyeksion nga ekuirektanggular a mapa ti Sumbawa. Dagiti panangimarka ket naikabil babaen dagiti nagsasabtan ti latitud ken longitud iti kasisigud a mapa wenno ti kapada a ladawan ti mapa.
Panagusar
Dagitoy a panangipalawag ket inus-usar babaen dagiti sumaganad a plantilia no maawagan iti parametro ti "Indonesia Sumbawa":
{{Mapa ti lokasion | Indonesia Sumbawa | ...}}
{{Mapa ti lokasion adu | Indonesia Sumbawa | ...}}
{{Mapa ti lokasion+ | Indonesia Sumbawa | ...}}
{{Mapa ti lokasion~ | Indonesia Sumbawa | ...}}
Panangipalawag ti mapa
name = Sumbawa
- Nagan nga inus-usar iti kasisigud a kapsion ti mapa
image = Sumbawa Topography.png
- Ti kasisigud a ladawan ti mapa, nga awan iti "Image:" , "File:" wenno "Papeles:"
top = -7.166
- Latitud iti ngato nga igid ti mapa, iti grado desimal
bottom = -9.5
- Latitud iti baba nga igid ti mapa, iti grado desimal
left = 116.466
- Longitud iti kanigid nga igid ti mapa, iti grado desimal
right = 119.507
- Longitud iti kanawan nga igid ti mapa, iti grado desimal
Presision
Longitud: manipud iti Laud aginggana iti Daya daytoy a panangipalawag ti mapa ket sakupenna ti 3.041 dagiti grado.
- Iti ladawan nga agakaba kadagiti 200 a piksel, a daytoy ket 0.0152 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
- Iti ladawan nga agakaba kadagiti 1000 a piksel, a daytoy ket 0.003 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
Latitud: manipud iti Amianan aginggana ti Abagatan daytoy a panangipalawag ti mapa ket sakupenna ti 2.334 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
- Iti ladawan nga agtayag kadagiti 200 a piksel, a daytoy ket 0.0117 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
- Iti ladawan nga agtayag kadagiti 1000 a piksel, a daytoy ket 0.0023 kadagiti grado tunggal maysa a piksel.
Kitaen pay
- Dagiti plantilia ti mapa ti lokasion
- Plantilia:Mapa ti lokasion, agiparang ti maysa a marka ken etiketa nga agus-usar ti latitud ken longitud
- Plantilia:Mapa ti lokasion adu, agiparang kadagiti marka ken etiketa aginggana iti siam
- Plantilia:Mapa ti lokasion+, agiparang ti awan patinggana a bilang dagiti marka ken etiketa
- Panagpartuat kadagiti baro a panangipalawag ti mapa
- Plantilia:Mapa ti lokasion/panagpartuat kadagiti baro a panangipalawag ti mapa, pakaammo para iti panagpartuat kadagiti baro a modulo ti panangipalawag ti mapa


text:
Ti Hungaro (Hungaro: magyar nyelv dengngen (tulong·pakaammo)) ket maysa a Urales a pagsasao, a paset iti Ugric a grupo, nga insasao dagiti Hungaro. Isu daytoy ti kaaduan kadagiti mangisasao a saan nga Indo-Europeano a pagsasao idiay Europa, a naibatay kadagiti bilang ti patneng a mangisasao. Ti Hungaro ket isu ti opisial a pagsasao iti Hungaria ken maisasao pay daytoy babaen dagiti komunidad ti Hungaro dagiti pito a kaarubana a pagilian ken babaen dagiti diaspora a komunidad ti sangalubongan.
Ti Hungaro a nagan para iti pagsasao ket maysa a magyar [ˈmɒɟɒr], a sagpaminsan a maus-usar a kas ti Ingles a balikas a mangitudo kadagiti Tattao a Hungaro a kas maysa nga etniko a grupo.
- ^ Anna Fenyvesi: Pagkontakan ti Pagsasao a Húngaro ti ruar ti Hungaria, John Benjamins Publishing, Amsterdam, 2005, pp. 11
[1]


text:
Wikipedia:Apat
Ti apat (Ingles: shortcut) ket maysa a naipangruna a kita ti baw-ing a panid maysa a pangyababaan a silpo ti gandat ti wiki a panid wenno maysa a pasetna, kadawyan a manipud ti Wikipedia a nagan ti lugar (Ingles: Wikipedia namespace). Naus-usar dagitoy kadagiti komunidad a pampanid ken tungtungan a pampanid nga adadda ngem dagiti artikulo. No adda ti apat para iti panid wenno paset, kadawyan a naiparang ti pakaammo a kahon a nanaganan ti 'Apat':', a kasla ti makita dita ngato ti panid.
Dagiti apat ket naaramid pakainugotan dagiti agur-urnos. Mabalin ti agaramid ti ápat para ti aniaman a panid. Ti kaadda ti apat ket saan nga agipaltiing wenno paneknekanna a ti panid ket annuroten wenno pagaladagan.
Kasano ti agusar ti apat ti Wikipidia[urnosen ti taudan]
Ti apat ti Wikipidia ket mabalin nga ikabil idiay Wikipedia a panagbiruk a kahon (Ingles: searchbox) tapno mapardasan ti mapan iti gandat a panid. Kas pagarigan, maimakiniliam ti WP:R idiay pagbirukan a kahon ken itakla ti "sumrek" wenno itakla ti ikono ti lente a pagpadakkel, tapno makapan idiay Wikipedia:Baw-ing a panid, embes nga imakinilya ti sibubukel a balikas.
Wenno mabalin pay nga usaren ti apat iti URL dita pagbasabasam (lIngles: browser address bar). Kas pagarigan, makitkitam tatta ti Wikepedia:Apat a panid. Ti URL para iti daytoy a panid ket //ilo.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:apat. Makapan ka manipud ditoy a mapan idiay Wikipedia:Baw-ing a panid babaen ti panag-sukat ti Wikipedia:Baw-ing WP:B idiay pagtaengan a baras, a mapipasaruno ti panag-taklam iti "enter".
Amin nga Apat ket maiparang a dadakkel a letra; nupay kasta ti panagbiruk a kahon ket saan nga sensitibo iti kadakkel ti letra. Kas pagarigan, idiay pagbirukan a kahon, maimakiniliam ti wp:b, imbes nga iti WP:B. Nupay kasta, no us-usaren ti URL wenno ti agaramid ti panilpo kadawyan a nasken nga usaren ti dadakkel a letra.


text:
Kategoria:Dagiti naipakasaritaan a paset ti panawen
Dagiti subkategoria
Daytoy a kategoria ket addaan kadagiti sumaganad a 10 a subkategoria, manipud iti 10 a dagup.
D
I
- Industrial a Rebolusion (1 K, 1 P)
K
- Kasadar a pakasaritaan (2 K, 1 P)
M
- Moderno a pakasaritaan (9 K, 2 P)
P
- Panawen ti Pannakapalpalawag (1 K, 1 P)
R
- Reporma ti Protestante (1 P)
S
- Sakbay ti pakasaritaan (4 K, 1 P)
T
- Taga-ugma a pakasaritaan (5 K)
Pampanid iti kategoria "Dagiti naipakasaritaan a paset ti panawen"
Daytoy a kategoria ket aglaon laeng iti sumaganad a panid.


text:
Pagsasao a Rukai
Ti pagsasao a Rukai ket ti pagsasao a Formosano nga insasao babaen dagiti tattao a Rukai idiay Taiwan. Daytoy ket kameng ti pamilia ti pagsasao ti Austronesio. Buklen dagiti innem a dialekto ti pagsasao a Rukai, dagitoy ket mairaman ti Budai, Labuan, Maga, Mantauran, Tanan, ken Tona. Ti bilang dagiti agsasao kadagiti innem a dialekto ti Rukai ket nakarkulo iti agarup a 10,000. Adda kadagitoy ket monolingual. Adda dagiti agdumaduma a grado iti panagsinnaranay a pannakaawat kadagiti dialekto ti Rukai.
Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Rukai iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Rukai". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Elizabeth Zeitoun. 2007. A grammar of Mantauran (Rukai). Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica. Language and Linguistics Monograph Series A4-2. xviii + 551 pp. ISBN 978-986-01-1219-1.


text:
Protista
Dagiti protista ket dagiti agdumaduma a grupo dagiti eukaryotiko a mikroorganismo. Iti naipakasaritaan, dagiti protista ket natrato idi a kas maysa a biolohiko a pagarian ken pormal a tinawtawagan iti Protista, ken kaaduan a nairaman dagiti uniselular nga organismo a saan a naibagay kadagiti sabali a pagarian. Ti molekular pakaammo ket naus-usaren tapno mapasayaat ti pannakaipalawag daytoy a grupo iti moderno a taksonomia nga agdumaduma ken kankanayon nga adayo a maikabagian dagiti pilo. Dagiti grupo ti protista ket naipanpanunotan tattan a kaibuksilan dagiti agdumaduma a pilo a saan nga asideg nga agkabagian babaen ti ebolusion ket adda dagiti sabali a siklo ti biag, dagiti agpang ti tropiko, dagiti moda ti lokomosion, ken dagiti selular nga estruktura.[2][3] Malaksid dagiti nalaka nga agpang ti pannakaurnosda iti gunglo, dagiti protista ke tawan unay ti panagpapadada.[4] Dagitoy ket uniselular, wenno dagitoy ket multiselular nga awan dagiti naipangpangruna a kulapot, ken ti daytoy a nalaka a selular nga organisasion ket mangilasin kadagiti protista manipud kadagiti eukaryote, a kas dagiti fungus, dagiti ayup ken dagiti mula.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Adl Sina M.; et al. (2012). "The revised classification of eukaryotes" (PDF). Journal of Eukaryotic Microbiology. 59 (5): 429–514. doi:10.1111/j.1550-7408.2012.00644.x. PMC 3483872. PMID 23020233.
- ^ Simonite T (Nobiembre 2005). "Dagiti protista ket induronda iti igid dagiti ayup iti panagbalbaliw ti alagaden". Nature. 438 (7064): 8–9. doi:10.1038/438008b. PMID 16267517.
- ^ Harper, David; Benton, Michael (2009). Pangyuna iti Paleobiolohia ken ti Rehistro ti Posil. Wiley-Blackwell. p. 207. ISBN 1-4051-4157-3.
- ^ "Sistematika ti Eukaryote". Naala idi 2009-05-31.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Protista iti Wikimedia Commons


text:
Sasao a Sepik–Ramu
Ti sasao a Sepik–Ramu ket ti hipotetiko a pamilia ti pagsasao a mangisilpo dagiti pamilia ti Sepik, Ramu, Nor–Pondo (Akinbaba a Sepik), Leonhard Schultze (Walio–Papi), ken Yuat, ken mairaman iti isolado a pagsasao a Taiap, ken insingasing babaen ni Donald Laycock idi 1973.
Mangbukelto ti Sepik–Ramu kadagiti ginasut a pagsasao dagiti labneng ti karayan ti Sepik ken Ramu iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea, ngem insasao laeng babaen dagiti 200 000 a tattao. Dagiti tagsasao ket maitarawidwidan nga addaan kadagiti simple a ponolohia, nga agraman kadagiti bassit a konsonante wenno dagiti paaweng ken kadawyan nga awanan kadagiti tono.
Ti kaaduan nga ammo a pagsasao a Sepik–Ramu ket tiIatmül. Ti kaaduan a naisasao ket ti kadua ti Iatmül a sasao a Ndu ti Abelam ken Boiken, nga addaan kadagit iagarup a 35 000 nga agsasao iti tunggal maysa kaniada.
Nagsinsina a pinatpategan manen da Malcolm Ross ken William A. Foley ti hipotesis ti Sepik–Ramu idi2005. Isuda a dua ket saanda a makabiruk iti ebidensia a mangporma daytoy iti umiso a pamilia. Nupay kasta, amin dagiti konstituente a sanga, malaksid iti Yuat iti kaunegan ti Ramu, ket agmaymaysada a naibatbati nga umiso iti panangipategna manen. Isilpo ni Ross ti Nor–Pondo iti Ramu iti maysa a singasing a Ramu–Lower Sepik, ikabilna ti Leonhard Schultze (tentatibo a naisinsina iti Walio ken Papi) iti kaunegan ti maysa a naipadakkel a pamilia a Sepik, ken tratuenna ti Yuat ken Taiap a kas dagiti nawaya a pamilia.
Pannakaidasig[urnosen | urnosen ti taudan]
Daytoy a listaan ket kapada ti pannakaidasig iti Ethnologue 15.
Pilo a Sepik–Ramu (naibatay iti Laycock 1973)
- Isolado a Taiap
- Stock a Leonhard Schultze
- Stock a Nor–Pondo (6 a pagsasao)
- Subpilo a Ramu (37 a pagsasao)
- Superstock a Ramu (29 a pagsasao)
- Superstock a Yuat–Langam (13 a pagsasao)
- Pamilia a Mongol–Langam
- Stock a Yuat–Maramba
- Subpilo a Sepik (50 a pagsasao) [kitaen ti subklasipikasion iti dayta nga artikulo


text:
Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras
Ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (Ingles: Coordinated Universal Time (UTC)) ket isu ti kangrunaan a pagalagadan ti oras nga inus-usar iti lubong a panagurnos kadagiti pagorasan ken oras. Maysa daytoy kadagiti sabali ken asideg a maikabagian a simmaruno iti Greenwich Mean Time. Dagiti server ti kompiuter, online a serbisio ken dadduma pay a bagbagi nga agtaltalek iti maysa a naawatan a sangalubongan nga oras ket agus-usarda ti UTC para iti daytoy a panggep. No bassit laeng ti kinaapag-isu ti masapul, dagiti kliente ket makaalada iti agdama nga oras ti UTC kadagiti adu nga opisial nga server ti internet ti UTC. No ti kinaapag-isu ket masapul a para iti sub-mikrosegundo, dagiti kliente ket makaalada ti oras manipud kadagiti senial ti satelite. Dagiti Sona ti oras iti lawlaw ti lubong ket naibaga iti positibo wenno negatibo a supli manipud iti UTC, a kasla iti daytoy a listaan.
Ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras ket naibatay iti Internasional nga Atomiko nga Oras (Ingles:ternational Atomic Time (TAI)), maysa a pagalgadan ti oras a naikarkulo nga inusar ti nadagsenan a promedio iti senial a nanipud kadagiti atomiko a pagorasan a mabirukan iti 70 a nailian a laboratorio a lawlaw ti lubong.[1]Ti laeng paggiddiatan dagitoy dua ket ti UTC ket kadawyan a maipagisu babaen ti panagnayon ti maysa a bisiesto a segundo tapno makaipadpada iti UTC1 iti maysa a segundo, a naipalpalawagan babaen ti Panagpalpalikmut ti Daga. Iti sumaruno a 50 a tawen aginggana ken mairaman ti 2011, addan ti dagup a 34 a bisiesto a segundo ti nainayon: maysa a maika-35 a bisiesto a tawen ket maisagsagana a mainayon intono 30 Hunio 2010.[2]
Ti UTC a pagalagadan ket opisial a pagalagadan idi 1961 babaen ti Radio Internasional ti Tinong a Panagkonsulta, kalpasan a rinugian babaen ti dadduma a nailian a laboratorio ti pagorasan. Daytoy a sistema ket naipag-isu iti dadduma a panawen kadagiti sumaganad a taw-tawen, aginggana idi naampon ti bisiesto a segundo idi 1972 tapno malakaan dagiti sumaruno a panagpaisu.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ International Bureau of Weights and Measures 2011.
- ^ "Bulletin C 43". IERS. Naala idi 2012-01-12.


text:
Departamento ti Tolima
Ti Tolima ket maysa kadagiti 32 a departamento ti Colombia, daytoy ket mabirukan idiay rehion ti Andes, iti tengnga a laud ti pagilian. Daytoy ket bineddengan iti amianan ken laud babaen ti Departamento ti Caldas; iti dya babaen ti Departamento ti Cundinamarca; iti abagatan babaen ti Departamento ti Huila, ken iti laud babaen dagiti departamento ti Cauca, Valle del Cauca, Quindío ken Risaralda. Ti Tolima ket addaan iti kalawa iti 23,562 km², ken ti kapitoliona ket ti Ibagué. Thi departamento ti Tolima wket napartuat idi 1861 manipud iti dati a paset ti Cundinamarca.
Dagiti munisipalidad[urnosen | urnosen ti taudan]
Thi Departamento ti Tolima ket igrupona dagiti munisipalidadna kadagiti innem a probinsia: Norte, Oriente, Sur, Ibagué, Suroriente, ken Nevados.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Departamento ti Tolima iti Wikimedia Commons
- (iti Espaniol) Opisial a website ti Gobierno ti Tolima


text:
Pagsasao a Todrah
Ti pagsasao a Todrah ket ti maysa a pagsasao nga Austroasiatiko ti Bietnam. Dagiti dua a dialekto ti Didrah ken Modrah ket naidumada unay. Dagiti agsasao ket opisial nga indasig babaen ti gobierno ti Bietnam a kas tattao a Sedang.
Pannakaiwarwaras[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Todrah (Tơ-đrá, Tơtrá, Hđrá) ket naisasao idiay Distrito ti Đắk Glei, ili ti Kon Tum, ken Distrito ti Kon Plông ti Probinsia ti Kon Tum (Le et. al 2014:175)[3]
Segun ti Ethnologue, daytoy ket naisasao idiay amianan a daya ti siudad ti Kon Tum, manipud iti Kon Hring aginggana iti Kon Braih.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Todrah iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Todrah". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
- ^ Lê Bá Thảo, Hoàng Ma, et. al; Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam – Viện dân tộc học. 2014. Các dân tộc ít người ở Việt Nam: các tỉnh phía nam. Ha Noi: Nhà xuất bản khoa học xã hội. ISBN 978-604-90-2436-8


text:
Mayo 24
Ti Mayo 24 ti maika-144 nga aldaw ti tawen (maika-145 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 221 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
PaspasamakUrnosen
NaipasngayUrnosen
- 1905 – Mikhail Sholokhov, Sobiet/Ruso a nobelista (pimmusay 1984)
- 1940 – Joseph Brodsky, naiyanak a Ruso a mannaniw, Premio Nobel a laureado (pimmusay 1996)
- 1941 – Bob Dylan, Amerikano a mannaniw ken musikero
PimmusayUrnosen
- 1972 – Asta Nielsen, Danes nga aktres iti naulimek a pelikula (naipasngay 1881)


text:
Maika-17 a Kongreso ti Filipinas
Ti Maikasangapulo ket pito a Kongreso ti Filipinas (Filipino: Ikalabimpitong Kongreso ng Pilipinas; Ingles: Seventeenth Congress of the Philippines) ket ti agdama a panagsasarungkar ti nailian a lehislatura ti Republika ti Filipinas, a buklen ti Senado ken ti Kamara dagiti Pannakabagi. Ti kombension ti Maika-17 a Kongreso ket sinaruno idi babaen ti Panagbubutos ti Senado idi 2016, a mangsukatto iti kagudua ti pannakaikameng ti Senado, ken ti Panagbubutos ti Kamara dagiti Pannakabagi idi 2016 a nabgbutos iti intero a pannakaikameng dagiti Kamara dagiti Pannakabagi.
Dagiti Kamara ti Pannnakabagi ket agsasarungkarda idiay Kompleks ti Batasang Pambansa ken ti Senado ketagsasarungkarda idiay Pasdek ti GSIS manipud iti Hulio 25, 2016 aginggana iti naisangayan a petsa intono 2019, manipud iti umuna aginggana iti maikatlo a presidensia ni Rodrigo Duterte; daytoyton ti panagpatingga ti panagtaken dagiti senador a nabutosan idi 2013. Ti Maika-17 a Kongreso ket opisial idi a linukatan babaen ni Presidente Duterte ken kakauyogna ti nagtitipon a sesion ti Senado ken ti Kamara dagiti Pannakabagi.


text:
Lehislatibo a distrito iti Siquijor
Ti Lehislatibo a distrito iti Siquijor ket isu ti agdama a pannakabagi iti probinsia iti Siquijor iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.
Manipud idi 1907 ti apo ti probinsia ti Siquijor ket nairepresenta a kas paset iti maikadua a distrito iti Negros Oriental. Ti Negros Oriental ken ti apo ti probinsia iti Siquijor ket nairepresenta idi iti Temporario a Nailian a Kongreso a kas paset iti Rehion VII manipud idi 1978 aginggana idi 1984.
Ti immuna a pannakabagi ti Siquijor ket nabutosan idi 1984, kalpasan a naibangon a kas maysa kadawyan a probinsia idi Septiembre 17, 1971 babaen ti Republika a Tignay Bilang. 6398. Daytoy a probinsia ket nagelektado ti maysa pannakabagi idiay Kadawyan a Nailian a Kongreso manipud idi 1984 aginggana idi 1986. Ti Siquijor ket nagtaginayon ti bukodna a maysa a distrito babaen ti baro a Batay-linteg a napasingkedan idi Pebrero 7, 1987, ken dagiti nabutusan a kamkameng iti naipulang a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi met laeng iti dayta a tawen.
Maymaysa a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Populasion (2010): 91,066
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas


text:
Sunay
Ti sunay Latin: crux, ket mabirukan iti nauneg nga akin-abagatan a langit, ken isu daytoy ti kabassitan ngem ti kaaduan a naisangayan kadagiti 88 a moderno a kontelasion. Iti naganna iti Latin daytoy ket naiyulog iti krus, ken daytoy ket kaaduan babaen ti kasla sukog ti krus nga asterismo a kadawyan nga ammo a kas ti Akin-abagatan a Krus. Urayno daytoy ket nakitkita dagidi Taga-ugma a Griego, daytoy ket nakitkita a kas paset ti konstelasion Centaurus, ken saan a naipalawag wenno husto a naimapa aginggana idi maika-16 a siglo.
Ammo a kas ti Acrux, ti asul-puraw nga Alpha Crucis ket isu ti karaniagan a bituen iti konstelasion ken ti akinbaba a bituen ti krus. Ti gangani pay a karaniagna ket dagiti Beta ken Gamma, bayat a ti Delta ken Epsilon ket mangbukel ti asterismo. Adu kadagiti karaniagan a bituen ti konstelasion ket kamkameng ti Gunglo ti Scorpius–Centaurus, ti nawaya a grupo dagiti napudot nga asul-puraw a bituen nga agparang a makibinningay ti kadawyan a taudan ken panaggunay iti ballasiw ti Rimpuok ti Bitbituen.


text:
BANGUED,Abra–Madaman iti “one stop shop” program iti LGU Bangued babaen ti liderato ni Mayor Dominic B Valera ken Vice Mayor Allan P Seares.
Ti nasoa nga one stop shop program ket isu ti nadaras a pannaka proceso ti renewal dagiti business permit ken panagalaan ti mayor business permit para kadagiti amin nga addaan negosyo iti ili ti Bangued.
Kasta pay a kanayon ti nasao a program ket nangrugi idi enero 3 agpatinga inton enero 10 adda maipaay a ten percent incentive wenno diskuento a sangapulo a porisiento iti mabayadan a buis kadagiti umay agbayad a nasapa iti opicina ti tresorero.
Ti bayadan a buis iti municipio ket agsubli met laeng a kas basic services para iti agtultuoy nga asenso iti ili a Bangued.
source: FaceBook/ Dick Villareal Bersamira


text:
Kategoria:Dagiti plantilia a tumawtawag iti Infobox settlement
Pampanid iti kategoria "Dagiti plantilia a tumawtawag iti Infobox settlement"
Dagiti sumaganad a 11 a panid ket adda iti daytoy a kategoria, manipud iti 11 a dagup.
I
- Plantilia:Infobox distrito ti Alemania
- Plantilia:Infobox estado ti Alemania
- Plantilia:Infobox Griego a lugar
- Plantilia:Infobox komuna ti Italia
- Plantilia:Infobox komuna ti Pransia
- Plantilia:Infobox lokasion
- Plantilia:Infobox lokasion ti Alemania
- Plantilia:Infobox pagnaedan idiay Filipinas
- Plantilia:Infobox Prepektura ti Hapon
- Plantilia:Infobox rehion ti Filipinas
- Plantilia:Infobox settlement AL


text:
1951
Ti 1951 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
Marso[urnosen | urnosen ti taudan]
- Marso 10 – Gloria Diaz, Filipina nga aktres ken nangabak ti Miss Universe
Hulio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hulio 3 – Jean-Claude Duvalier, maika-33 a presidente ti Haiti (pimmusay 2014)
- Hulio 6 – Geoffrey Rush, Australiano nga aktor
- Hulio 21 – Robin Williams, Amerikano nga aktor ken komediante (pimusay 2014)
Septiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Septiembre 29
- Michelle Bachelet, Presidente ti Chile
- Miguel Castro Enriquez, Filipino a personalidad iti telebision ken radio iti GMA-7
Oktubre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Oktubre 8 – Jimmy Santos, Filipino nga aktor
Nobiembre[urnosen | urnosen ti taudan]
- Nobiembre 25 – Leonid Chernovetskyi, Ukraniano a politiko
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
Enero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Enero 10 – Sinclair Lewis, Amerikano a nobelista (naipasngay 1885)
Pebrero[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pebrero 19 – André Gide, Pranses a mannurat (naipasngay 1869)
Abril[urnosen | urnosen ti taudan]
- Abril 23 – Charles G. Dawes, maika-30 a Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1865)
- Abril 29 – Ludwig Wittgenstein, Austriano-Britaniko a pilosopo (naipasngay 1889)
Mayo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Mayo 7 – Warner Baxter, Amerikano nga aktor (naipasngay 1889)
Hunio[urnosen | urnosen ti taudan]
- Hunio 1 – José Alejandrino, Filipino a heneral ken senador (naipasngay 1870)


text:
Listaan dagiti Papa
Daytoy a kronolohiko a listaan dagiti papa ket maipada ti naited idiay Annuario Pontificio babaen ti paulo a "I Sommi Pontefici Romani" (Ti Kangatuan nga Obispo iti Roma), a malaksid kadagiti nalawag a naibaga a kas dagiti kontrapapa. Daytoy ket tinawen a naipablaak babaen ti Romano a Curia, ti Annuario Pontificio ket saan nga agikabkabil kadagiti agsasaruno a bilang kadagiti papa, a nangibagbaga a saan a mabalin nga ikeddeng no ania a bangir ti nairepresenta kadagiti nadumaduma a panawen ti nainkalintegan a panagsasaruno, iti naisangsangayan a maipanggep kenni Papa Leon, Papa Benedicto V ken dagiti papa ti tengnga a maika-11 a siglo.[1]
Ti 2001 edision ti Annuario Pontificio ket nangipakaamo kadagiti "agangani a 200 a panagitarimaan kadagiti adda a biograpia dagiti papa, manipud kenni San Pedro aginggan kenni Juan Pablo II". Dagiti natarimaan ket maipanggep kadagiti petsa, a naipangpangruna kadagiti immuna a dua a siglo, lugar a nakaipasngayan ken apelyido ti maysa a papa.[2]
Ti termino a papa (Latin: papa "ama") ket naus-usar kadagiti nadumaduma a Simbaan a mangibaga kadagiti kangatuan ng aespiruitual a dauloda (kas pagarigan ti Koptiko a Papa). Daytoy a titulo iti Ingles a pnag-usar ket kadawyan a mangitudo iti daulo ti Romano Katoliko a Simbaan. Ti Romano Katoliko a papa ket agus-usar kadagiti nadumaduma a titulo babaen ti tinawidan, a mairamn ti Papa, Summus Pontifex, Pontifex Maximus, ken Servus servorum Dei. Ti tunggal maysa a titulo ket nainayon idi babaen ti naisangsangayan a paspasamak ti pakasaritaan ket saan a maipada kadagiti sabali a kalintegan ti papa, daytoy ket mabalin a mabalbaliwan.[3]
Ni Hermannus Contractus ket isu ti mabalin nga immuna a historiador a nagtultuloy a nanginumero dagiti papa. Ti listaanna ket nagpatingga idi 1049 kenni Papa Leon IX a kas ti maika 154. Adda dagiti nadumaduma a panagbalbaliw a naaramid iti listaan idi las-ud ti maika-20 a siglo. Ni Kontrapapa Cristobal ket nabayagen a naipanunotan idi a kas nainkalintegan. Ni Papa-elektado Esteban ket naipanpanunotan idi a kas ti nainkalintegan babaen ti nagan a Esteban II aginggana idi 1961 nga edision, nga idi ket naborra. Urayno dagitoy a panagbalbaliw ket saanen a kontrobersial, adda dagiti moderno a listaan ket agiramramanda pay laeng iti daytoy nga "immuna a Papa Esteban II". Daytoy ket mabalin a gapu ti pannakaibatay iti 1913 nga edision iti Katoliko nga Ensiklopedia, a daytoy ket adda ti publiko a turayan.
Kronolohiko a listaan dagiti papa[urnosen | urnosen ti taudan]
Umuna – maika-5 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Umuna a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-2 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-3 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-4 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-5 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-6 – maika-10 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-6 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-7 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-8 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-9 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-10 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-11 – maika-15 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-11 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-12 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-13 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maik-14 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-15 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
- R Daytoy apapa ket nagikkat iti opisina.
- B Ti husto a petsa ti pannakaipasngay ni Inocencio VIII ken gangani amin a papa sakbay ni Eugenio IV ket di naamammoan, isunga ti kababaan a mabalin a tawen ket naipagarup para iti daytoy a tabla.
Maika-16 – maika-20 a sigsiglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-16 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-17 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-18 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-19 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-20 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Maika-21 a siglo[urnosen | urnosen ti taudan]
Relihioso nga urnos[urnosen | urnosen ti taudan]
34 a papa ket kameng idi dagiti relihioso nga urnos. Dagitoy ket mangiran dagiti:
- Dagiti Benedictino (17):-
- Gregorio I, Bonifacio IV, Adeodato II, Leon IV, Juan IX, Leon VII, Esteban IX, Gregorio VII, Victor III, Urbano II, Pascuall II, Gelasio II, Celestino V, Clemente VI, Urbano V, Pio VII
- ken mairaman tiCamaldolese (1):-
- Gregorio XVI ken Pio IX
- Dagiti Augustino (6):-
- Eugenio IV
- ken mairaman dagiti Kadawyan a Kanaon (5):-
- Honorio II, Inocencio II, Lucio II, Gregorio VIII, Adriano IV
- Dagiti Dominikano (4):-
- Inocencio V, Benedicto XI, Pio V, Benedicto XIII
- Dagiti Pransiskano (4):-
- Nicolas IV, Sixto IV
- ken mairaamn dagitiMonghe a Pransiskano (2):-
- Sixto V, Clemente XIV
- Dagitii Sistersiense (2):-
- Eugenio III, Benedicto XII
Dagiti paammo ti panagibilang dagiti papa[urnosen | urnosen ti taudan]
Adda dagiti anomalia iti listaan a naited dita ngato ket makasapul ti ad-adu pay a panagipalpalawag:
- Ni Felix II (356–357), ni Papa Bonifacio VII (974, 984–985), Juan XVI (997–998), Benedicto X (1058–1059) ken Alejandro V (1409–1410) ket saanda a nailista gaouta isuda amin ket naipanunotan a kontrapapa.[12]
- Ti panakabilangan dagiti papa nga agnagan ti Felix ket nabaliwan tapno maikkat ti kontrapapa a ni Felix II; nupay kasta, kaaduan kadagiti listaan ket tinawtawaganda pay laeng dagiti dua Felix, ni Felix III ken Felix IV. Iti maipatinayon, adda pay ti maysa ngfa antipapa a ni Felix V.[12]
- Awan idin ti maysa a papa a Juan XX a kas nagbanagan ti panakallilaw iti panagbilang a sistema idi maika-11 a siglo.[13]
- Ni Papa-elektado Esteban, nga isu ket pimmusay sakbay a nakonsekrado, ket saan nga adda idiay Batikano nga opisal a listaan dagiti papa ti Batikano manipud idi 1961, ngem agparparang kadagiti listaan a napetsaan manipud idi 1960.[13] Ti pannakibilang dagiti sumaganad a papa a tinawtawagan ti Esteban ket tatta nga aldawen ket naited a kas ti Papa Esteban II (752–757) aginggana kenni Papa Esteban IX (1057–1058), a saan a kas ti Esteban III aginggana ti Esteban X.
- Idi ni Simon de Brion ket nagbalin a papa idi 1281, isu ket nagpili a matawan ti Martin. Iti isu met laeng a panawen, ni Marino I ken Marino II ket naikamali a napanunotan a ni Martin II ken Martin III, isu nga gapu ti kamali, ni Simon de Brion ket nagbalin a ni Papa Martin IV.[14]
- Ni Papa Dono II, ket naibagbaga a nagikkat idi agarup a 974, ngem awan dayta. Dayta a pammati ket nagbanagan manipud iti pannakaallilaw iti titulo a dominus (apo) nga adda ti husto a nagan.
- [Ni [Papa Juana]] ket mabalin a saan pay nga adda; nupay kasta, dagiti sarsarita a maipanggep kaniana ket mabalin a nagtaud manipud kadagiti istoria a maipanggep ti pornokrasia.[15]
- Ti kasasaad ni Kontrapapa Juan XXIII ket saan a naamammoan kadagiti ginasut a tawtawen, ken kanungpallanen a nasimpa idi 1958 idi ni Angelo Giuseppe Roncalli ket nangiyebkas ti kabukbukodanna a nagan a kas Juan XXIII. Ni Baldassare Cossa, nga isu idi ket Kontrapapa Juan XXIII, ket nagserbi a kas maysa a Kardinal ti naikaykaysa a simbaan sakbay a pimmusay idi 1419 ken ti bangkayna ket mabirukan idiay Battistero di San Giovanni (Florensia).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Annuario Pontificio 2012 (Libreria Editrice Vaticana 2012 ISBN 978-88-209-8722-0), p. 12*
- ^ "Dagiti panagtarimaan ket naaramid idiay Opisial a Listaan dagiti Papa". ZENIT. 5 Hunio 2001. Naala idi 21 Oktubre 2008.
- ^ [1] Panipakauna a Pammadayaw iti Papa: dagiti titulo ken kayarigan.
- ^ a b Fahlbusch, Erwin; Bromiley, Geoffrey William, dagiti ed. (2005). "Papa, Kinapapa". Evangelisches Kirchenlexikon [Ti ensiklopedia iti Kristianidad]. 4. Wm. B. Eerdmans Publishing. pp. 272–282. ISBN 0-8028-2416-1. Naala idi 7 Septiembre 2011. Di naikaskaso ti di ammo a parametro ti
|chapterurl=(tulong)
- ^ Ti maikapat a papa Naipatungtungan idiay artikulo iti Clemente I
- ^ Mcbrien, Richard P. (31 Oktubre 2006). Ti Maibulsa a Pagsurotan kadagiti Papa. HarperCollins. pp. 30–31. ISBN 978-0-06-113773-0. Naala idi 6 Marso 2012.
- ^ "Ti Kronograpia iti 354 AD. Paset 13: Dagiti Obisbo ti Roma". pp. manipud kenni Theosodr Mommsen, MGH Chronica Minora I (1892), pp.73–6. Naala idi 6 Marso 2012.
- ^ http://ocafs.oca.org/FeastSaintsLife.asp?FSID=102408
- ^ Deno John Geanakoplos (15 Septiembre 1989). Konstantinopla ken ti Laud: dagiti salaysay ti naladaw a Bisansio (Paleologo) ken dagiti Italiano a Renasimiento ken ti Bisansio ken Romanochurches. Unibersidad ti Wisconsin a Pagmalditan. pp. 263–. ISBN 978-0-299-11884-6. Naala idi 3 Marso 2012.
- ^ Para kadagiti petsa nga ipupusay ni Clemente III ken ti pannakabutos ni Celestino III kitaen ni Katrin Baaken: Zu Wahl, Weihe und Krönung Papst Cölestins III. Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters Tomo 41 / 1985, pp. 203–211
- ^ John Henry Blunt (1874). "Jansenists". Dictionary of Sects, Heresies, Ecclesiastical Parties, and Schools of Religious Thought. Rivingtons. pp. 234–240. Naala idi 11 Agosto 2012.
- ^ a b Paschal Robinson (1913). "Atipapa". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- ^ a b Paschal Robinson (1913). "Kronolohiko a Listaan dagiti Papa". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- ^ Paschal Robinson (1913). "Papa Martin IV". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
- ^ Paschal Robinson (1913). "Papisa Juana". Iti Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia (iti Ingles). New York: Robert Appleton Company.
Sapasap[urnosen | urnosen ti taudan]
- Ti Nasapa Kinapapa: Aginggana iti Sinodo iti Chalcedon idi 451, Adrian Fortescue, Ignatius Press, 2008.
- Ti Oxford a Diksionario dagiti Papa, John N.D. Kelly, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 1986.
- Katolisismo, Henri de Lubac, Ignatius Press, 1988.
- Ti Roma ken ti Akindaya a Simbaan, Aidan Nichols, Ignatius Press, 2010.
- I Papi. Venti secoli di storia, Pontificia Amministrazione della Patriarcale Basilica di San Paolo, Libreria Editrice Vaticana, 2002.
- Roma Nasamit a Pagtaengan, Scott Hahn, Ignatius Press, 1993.
- Enciclopedia dei Papi, AA.VV., Istituto dell'Enciclopedia italiana, 2000.


text:
The Beatles
Ti The Beatles ket Ingles a grupo ti agkankanta ti rock manipud idiay Liverpool, Inglaterra. Maibilbilang ti The Beatles a kas kapapatgan ken kababalligian a grupo ti musika iti amin a panawen, gapu iti nagun-odda a nainsapasapan a balligi iti kinalatak, pammadayaw ken impluensia a cultural. Pinattogda ti adu a rehistro iti panaglakuan ken nakaimuntarda iti nasurok a 50 a Top 40 a hit single a pakairamanan ti 20 a #1 iti Estados Unidos laeng. Mapattapatta a nakalako ti Beatles iti mapan a maysa a bilion a kopia dagiti kantada iti sangalubongan [1]. Malaksid iti dakkel ken napateg nga impluensia iti musika, ti The Beatles ket uppat kadagiti kadadakkelan a persona iti maika-20 a siglo, ken sumagmamano kadagiti kangrunaan a simbolo iti pakasaritaan ti tao.
Maaw-awagan pay kas "The Fab Four" iti Ingles, ti The Beatles ket isu da John Lennon (1940 - 1980), Paul McCartney (nayanak idi 1942), George Harrison(1943 - 2001), ken Ringo Starr (nayanak kas Richard Starkey idi 1940).


text:
Abraham
Ni Abraham (Hebreo: אַבְרָהָם (tulong·pakaammo), Moderno: Avraham, Griego: ABpaάu (Avraam), Tiberian: ʼAḇrāhām, Ashkenazi: Avrohom wenno Avruhom, Arabiko: إبراهيم Ibrāhīm) ket maysa kadagiti bibliko a pariarka ken maysa a kangrunaan a karakter iti epiko dagiti Israelita.[1] Ti saritana ket naibagbaga kadagiti kapitulo 11-25 ti Libro ti Henesis, ket addan ti prominente a papel iti Hudaismo, Kristianidad ken Islam.[2]
Segun ti naibagbaga iti Henesis, iti edad a 75, ni Abram, a nagsursurot ti naipagarupna a bilin ti Dios, innalana ti asawana a ni Sarai, ken ti sangkabalayanna ken nagbanniaga manipud idiay Haran a npan idiay Shechem idiay Canaan. Ni Abram ket simrek ti maysa a tulagan ken ni Apo Dios, a nakaituduan babaen ti rito ti panagkugit. Ni Abram ket amo tattan a kas ni Abraham (“ama dagiti adu a pagilian”), ken ni Sarai ket nagbalin a Sarah. Ni Abraham ken ni Sarah ket awan , ni Sarah ket nangisingasing a ni Abraham agputot ti anakna babaen ti katulongna, a ni Hagar. Ni Hagar ket naganak ti inn=mmuna nga anak ni Abraham, ni Ishmael. Ni Abraham ken Sarah kalpasan daytoy ket naganakda kenni Isaac.
Ii Hudio ken Kristiano a tradision, ni Abraham ken isu ti ama dagiti Israelita babaen ti anakna a lalaki a ni Isaac. Iti Islamiko a tradision, ni Abraham ket naipanpanunotan a kas ti propeta ti Islam, ti maysa a kaputotan ni Mahoma, babaen kenni Ishmael. Dagiti Muslim naipanpanunotanda kaniana a kas pagarigan ti perpekto a Muslim, ken ti nararaeman a nagpabaro ti Kaaba idiay Meka. Ni Bahá'u'lláh, toi propeta ti Baha'i a Pammati, ket mangpasingked ti kangatuan a relihioso nga estasion para kenni Abraham. Iti Baro a Testamento ni Abraham ket naipalpalawag a kas maysa a tao ti pammati. Isu ket naipampanunotan a kas maysa a patron a santo kadagiti industria ti kinamanagsangaili.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Wolf, Johann Christoph, ed. (1727). "Abraham – Naikabil 43 (XLIII)". Bibliotheca Hebraea (iti Latin ken Hebreo). 3. Hamburg: Impensis Christiani Liebezeit. p. 17.
- ^ Andrews 1990, p. 5.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig ken ni Abraham iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Abraham iti Wikiquote (iti Ingles)


text:
Daan nga Ingles
Ti Daan nga Ingles (Ænglisc, Anglisc, Englisc) wenno Anglo-Sahon[1] ket ti maysa a nasapa a porma ti Pagsasao nga Ingles a naisasao ken naisursurat babaen dagidi Anglo-Sahon ken dagiti kaputotanda kadagiti paset itan ti Inglatera ken akin-abagatan ken akindaya nga Eskosia idi nagbaetan ti tengnga ti maika-15 a siglo ken ti tengnga ti maika-12 a siglo. Ti nabatbati babaen ti panagsurat ket nangruna a mangirepresenta ti ti literario a rehistro ti Anglo-Sahon.
Daytoy ket pagsasao a Laud a Hermaniko nga asideg a kabagian ti Daan a Prisio ken Daan a Sahon. Ti daan nga Ingles ket addaan idi ti gramatika a kapada iti adu a waya iti Klasikal a Latin. Iti kaaduan a pannakaipada, mairaman daytoy iti gramatika, ken daytoy ket as-asideg iti moderno nga Alemann ken Islandes ngem ti moderno nga Ingles. Daytoy ket napno a maiballatek kadagiti lima a gramatikal a kaso (nominatibo, kusatibo, henetibo, datibo, ken instrumental), dagiti tallo a gramatikal a bilang (agmaymaysa, ad-adu ngem maysa, ken dua) aken dagiti tallo a gramatikal a henero (maskulino, peminino, ken neuter). Dagiti dua a porma ket rumsua iti umuna ken maikadua a persona laeng ken maibagbaga kadagiti grupo ti iti dua.
Dagiti pangilasin, pangsandi ken (sagpaminsan) dagiti partikula ket maitunos iti antesendente a pangnagan iti kaso, bilang ken henero. Dagiti awan patinggana a berbo ket maitunos kadagiti suhetoda iti persona ken bilang.
Dagiti pangnagan ket adda kadagiti nadumaduma a deklinasion (nga adaan iti naun-uneg a pannakaipada iti Latin, Taga-ugma a Griego ken Sanskrito). Dagiti berbo ket addaan kadagiti siam a nangruna a kondiogasion (pito a napigsa ken dua a nakapsut), ken iti tunggal maysa ket dagiti nadumaduma a subtipo, ken dagiti dadduma pay a bassit a maipatinayon a kondiogasion ken bassit pay a di kadawyan a berbo. Ti nangruna a paggiddiatan manipud iti sabali a taga-ugma nga Indo-Europeano a sasao, a kas ti Latin, ket dagiti berbo ket mabalin a mapartuat kadagiti berbo kadagiti dua a panangipalabas , ken awan daytoy ti sintetiko a pasiba a boses.
Dagiti notaUrnosen
- ^ Ti termino nga Anglo-Sahon ket nagbalin a mangitudo kadagiti amin a banag ti nasapa nga Ingles a paset ti panawen babaen ti maika-16 a siglo, a mangiraman ti pagsasao, kultura, ken tattao. Bayat a daytoy ket normal pay laeng a termino para kadagiti dua a naudi nga aspeto, ti pagsasao ket nangrugrugi a tinawtawagan iti Daan nga Ingles idi patingga ti maika-19 a siglo, a kas resulta ti immad-adu a napigsa nga anti-Hermaniko a nasionalismo iti Ingles a kagimongan idi tawtawen ti 1890 ken nasapa a tawtawen ti 1900. Ti pagsasao met ket nangrugrugi nga inus-usar dagiti Ingles nga eskolar, a nangay-ayat ti pannakaparang-ay ti moderno nga Ingles manipud iti paset ti panawen ti Anglo-Sahon aginggana iti Tengnga nga Ingles ken aginggana iti tatta nga aldaw. Nupay kasta adu dagiti mannurat nga agus-usar pay laeng ti termino nga Anglo-Sahon tapno mangitudo ti pagsasao.
Crystal, David (2003). The Cambridge Encyclopedia of the English Language. Cambridge University Press. ISBN 0-521-53033-4.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Daan nga Ingles iti Wikimedia Commons


text:
Biernes
Ti Biernes ket isu ti maikalima nga aldaw iti lawas idiay Filipinas ken kadagiti kaadduan nga pagilian iti laud, kas ti ISO 8601. Isu ti maikainnem nga aldaw iti kalendario a Hudeo-Kristiano, naibaet iti Huebes ken Sabado, kadagiti pagilian a Domingo ti umuna nga aldaw iti lawasda.
Ramut iti nagannaUrnosen
Aggapu daytoy a balikas iti kadaanan a pagsasao a Latin: Dies Veneris wenno "Aldaw iti Venus". Gapu ti pagsasao nga Espaniol (Viernes) ket maysa kadagiti annak a pagsasao iti Latino, kas ti Italiano (Venerdi), Pranses (Vendredi) ken Rumaniano (Vineri), natawidna iti daytoy a sao. Idi sinakup ti Espania ti Filipinas, inampon dagiti Ilokano ti kalendario dagiti Kristiano a Kastila.


text:
BAGUIO CITY – Sakbay a narugian ti patrabaho ti DPWH ken City Engineering Office a panakatarimaan ti biking area sadiay Burnham Park ket napalagipanen ti kontraktor a mangimuntar ti pakdaar ken barikada.
Daytoy ti nagbalin a palawag ni City Administrator Bonifacio Dela Peña kasaruno ti panakatnag ti maysa nga ubbing nga agbisbisekleta iti nasao a pasdek idi kanikadua.
Inlawlawagna nga adda dagiti gundaway a temporaryo a maikkat dagiti barikada no maisayangkat ti panagkali dagiti truck a nairana met a nagbisikleta ti ubbing rason a naaksidente daytoy.
Impasiguradona met a kanayonda a palagipan dagiti kontraktor, personnel ti DPHW ken CEO seknan iti panangimuntarda kadagiti safety measures.
Inaklonna a nakapungtot ni Mayor Benjamin Magalong iti napasamak nga insidente gaputa uray proyekto daytoy ti DPWH ket isupsupervise latta ti siudad.
Nagkiddaw metten ni Dela Peña ti dispendar iti maseknan nga indibidual ken inkarina a papartakan ti CEO ken DPWH ti panakaileppar ti proyekto dagitoy tapno saanen a maulit ti nasao nga insidente.


text:
International Standard Book Number
Ti Sangalubongan a Pagalagadan a Numero ti Libro (Ingles: International Standard Book Number) naidumduma a kumersyal a numero[1] ti pinagilasin ti libro a naibasar iti 9 a numero iti Pagalagadan a Panag-numero iti Libro (Ingles: Standard Book Numbering (SBN)) nga inaramid ni Gordon Foster, nga isu ket maysa a maestro idiay Trinity a Kolehio idiay Dublin.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Adda met dagiti agipablaak nga agikabil iti ISBN iti adu ket maysa a titulo — a kas ti immuna a libro iti The Ultimate Alphabet ken The Ultimate Alphabet Workbook agpadpadada amin iti ISBN da, 0-8050-0076-3. Adda met dagiti libro nga addaan ti sabsabali da nga dagiti ISBN: Ti Aleman, ti maikadua nga edision a pagsasao ti Emil und die Detektive ket adda ISBN na a 87-23-90157-8 (Dinamarka), 0-8219-1069-8 (Estados Unidos), 91-21-15628-X (Suésia), 0-85048-548-7 (Inglatera) ken 3-12-675495-3 (Alemania).


text:
Pagsasao a Nisa-Anasi
Ti pagsasao a Nisa ken Anasi, ammo pay a kas Bapu, ket dagiti dialekto ti pagsasao a Papuano ti probinsia ti Papua ti Indonesia, idiay akindaya nga aplaya ti Luek Cenderawasih.
Ti Nisa-Anasi ket leksiko a kapada ti sasao a Daya a Luek Geelvink ken naipagpagarup a maitagikua iti dayta a pamilia.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Anasi iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
Nisa iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Nisa". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Ōmu, Hokkaido
Ti Ōmu (雄武町, Ōmu-chō) ket ti maysa nga ili a mabirukan iti Subprepektura ti Okhotsk, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Marso 31, 2018, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 4,535 ken ti densidad ti populasion iti 7.1 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 637.03 km².
Klima[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Omu ket addaan iti nadam-eg a kontinental a klima (Pannakaidasig iti klima ti Köppen Dfb) nga addaan kadagiti nabara a kalgaw ken dagiti nalamiis a panaglalam-ek. Adu ti panagtudtudona iti amin a paset ti tawen, ngem ti kakaruan ket manipud iti Agosto aginggana iti Oktubre.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf; panid: 8.
- ^ "住民基本台帳人口・世帯数 | 総合政策部計画局統計課"; naala idi: Pebrero 12, 2021.
- ^ "Dagiti kadawyan a klima ti Omu 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. Naala idi Disiembre 29, 2012.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti midia a mainaig iti Ōmu, Hokkaidō iti Wikimedia Commons
- Opisial a website (iti Hapon)


text:
Biblia
Ti Biblia, manipud iti Griego (ta) a BιBλιa, (ta) biblia, "(dagiti) libro", plural ti BιBλιov, biblion, "libro", nga original a naggapu iti balikas a BιBλoς, biblos, a naadaw met manipud iti BuBλoς—byblos, a kayatna a sawen ket "papyrus", manipud iti kadaanan a Phoenician a ciudad ti Byblos a naggapgapuan daytoy a material a pagsurat), ket ti klasikal a nagan ti Hebreo a Biblia ti Judaismo wenno ti napagtipon a Daan a Tulag ken Baro a Tulag ti Cristianidad (ti "Ti Biblia" ngarud ket dumakmadakat iti dua nga agduma a Biblia).
Iti adu a tattao, ti Biblia kadakuada ket isu met laeng ti mismo a naiparangarang wenno naipalgak a sao wenno balikas ti Dios wenno maysa a mapagtalkan a rekord ti naig iti baeten ti Dios, ti lubong, ken ti sangkataoan.
Ti Hebreo a BibliaUrnosen
Ti Hebreo a Biblia (am-ammo pay kas ti Judio a Biblia, wenno תנ"ך, Tanakh iti Hebreo) ket addaan iti 24 a liblibro. Ti "Tanakh" ket maysa nga acronym para iti tallo a paset ti Hebreo a Biblia: ti Torah, Nevi'im, ken Ketuvim.
Torah (תורה)Urnosen
Ti Torah, wenno "pannursuro" ket am-ammo pay kas dagiti 5 a libro ni Moises (Hebreo: Chumash wenno Griego: Pentateuch a kayatna a sawen ket "lima").
Dagiti lima a libro ket:
- I. Genesis (Bereishit בראשית)
- II. Exodo (Shemot שמות)
- III. Levitico (Vayikra ויקרא)
- IV. Bilbilang (Bemidbar במדבר)
- V. Deuteronomio (Devarim דברים)
Dagiti Profeta (נביאים, Nevi’im)Urnosen
- I. Josue (יהושע, Yhoshu‘a)
- II. Dagiti Ukom (שופטים, Shofetim)
- III. Samuel (1 ken 2; שמואל, Shmu’el)
- IV. Dagiti Ar-ari (1 ken 2; מלכים, Melakhim)
- V. Isaias (ישעיה, Ysha‘yahu)
- VI. Jeremias (ירמיה, Yirmyahu)
- VII. Ezekiel (יחזקאל, Yẖezqel)
- Ti Sangapulo-ket-dua (תרי עשר)
- 1. Oseas (הושע, Hoshe‘a)
- 2. Yoel (יואל, Yo’el)
- 3. Amos (עמוס, ‘Amos)
- 4. Abdias (עובדיה, ‘Ovadia)
- 5. Jonas (יונה, Yona)
- 6. Mikias (מיכה, Mikha)
- 7. Nahum (נחום, Naẖum)
- 8. Habacuc (חבקוק, Ḥavaqquq)
- 9. Sofonias (צפניה, Ẕfanya)
- 10. Hageo (חגי, Ḥaggay)
- 11. Zacarias (זכריה, Zkharya)
- 12. Malakias (מלאכי, Mal’akhi)
Dagiti Sinurat (כתובים, Ktuvim)Urnosen
- I. Dagiti Danggay (תהלים, Tehilim)
- II. Dagiti Pammagbaga (משלי, Mishley)
- III. Job (איוב, Iyyov)
- IV. Danggay dagiti Danggay (שיר השירים, Shir haShirim)
- V. Rut (רות)
- VI. Dagiti Unnoy (איכה, Eykha)
- VII. Eclesiastes (קהלת, Qohelet)
- VIII. Ester (אסתר, Ester)
- IX. Daniel (דניאל, Daniyyel)
- X. Ezra-Nehemías (עזרא ונחמיה, ‘Ezra’ wNẖemya)
- XI. Dagiti Cronica (1 ken 2; דברי הימים, Dvrey haYamim)
Ti Cristiano a BibliaUrnosen
Ti Daan a TulagUrnosen
Ti koleksion dagiti libro a maawagan kas Daan a Tulag dagiti kaaduan a Cristiano (a pakairaman dagiti kameng ti Simbaan a Catolico Romano, Dumaya nga Orthodoxia a Simbaan, ken Oriental nga Orthodoxia a Simbaan) ket saanna laeng nga iraman dagiti 24 a libro ti Hebreo a Tanakh, ngem pati pay sumagmamano a Deuterocanonical (awagan kas Apokripa ti dadduma, nangruna dagiti Protestante) a liblibro a nailebben iti Griego ti Septuagint.
Bigbigen ti Simbaan Catolico Romano ti 7 a libro kadagiti naagapad a deuterocanonical liblibro: Tobias, Judith, 1 Maccabeos, 2 Maccabeos, Sirib ni Solomon, Sirach (Ecclesiasticus), ken Baruch), kasta met ti sumagmamano a paset ti Ester ken ti Daniel nga awan iti Tanakh.
Dagiti nadumaduma nga Orthodoxia a Simsimbaan ket iramanda ti sumagmamano pay, kas koma iti 3 Maccabeos, Salmo 151, 1 Esdras, Odes, Dagiti Salmo ni Solomon, ken uray pay ti 4 Maccabeos.
Dagiti Protestante ket kaaduanna a dida bigbigen dagitoy a libro kas napaypayso a paset ti Biblia.
Ti Baro a TulagUrnosen
Ti Baro a Tulag ket nakatiponan ti 27 a liblibro a ni Jesus ti kangrunaan a madakdakamat, a naisurat iti Griego idi nasapa a Cristiano a panawen.
Mabennebenneg dagitoy a libro kas:
- Dagiti Sinoptiko a Naimbag a Damag
- Dagiti Aramid dagiti Apostol
- Dagiti Sursurat ni Pablo ti Tarsus
- Surat kadagiti Romano
- Umuna a Surat kadagiti Corintiano
- Maikadua a Surat kadagiti Corintiano
- Surat kadagiti Galaciano
- Surat kadagiti Filiponiano
- Surat ken ni Filemon
- Umuna a Surat kadagiti Tesalonicano
- Maikadua a Surat kadagiti Tesalonicano
- Surat kadagiti Efesiano
- Surat kadagiti Colosiano
- Dagiti Pastoral a Sursurat
- Surat kadagiti Hebreo
- Dagiti Sapasap a Sursurat
- Paltiing


text:
LAOAG CITY – Nasisita ti panangtratar ti kongreso iti nagduduma a programa ken aktibidad ti gobierno.
Daytoy ti inbatad ni Professor Herdy Yumul iti Mariano Marcos State University (MMSU) ken maysa a sociologist ditoy probinsya seknan ti agtultuloy nga imbestigasyon iti maipagarup nga anomalya a pannakagatang kadagiti medical supplies a paset ti covid-19 response.
Segun ken ni Yumul, dakkel nga isyu daytoy para iti intero a pagilian nangruna iti agdama a sitwasyon nga adda ti pandemiya.
Nu pay kasta, kuna ni Yumul a gapu iti panagsinsinnukat ti nabara a sarita ni Presidente Rodrigo Duterte kenni Senator Richard Gordon ket maap-apektaran ti pannakatratar ti nasao nga isyu.
Inbatad na nga arigna sensitibo ni Duterte iti daytoy rason nga adda pay ti panangbweltana kenni Gordon a nasken a maimbestigaran met ti idadauloan daytoy wenno ti Philippine Red Cross.
Immuna iti daytoy, kuna ni Yumul a ti mapaspasamak iti nagbaetan ti presidente kenni Gordon ket dakkel a makaapektar iti panagkita ti publiko kadagiti mangidadaulo ditoy pagilian.
Kuna na a makaperdi pay daytoy iti imahe ti pagilian iti intero a lubong.
Kabayatanna, inbatad ni Yumul a nu mapaneknekan nga awan ti linabsing wenno saan a maduktalan a guilty ti pharmally a maitudtudo a puon ti maanomalya a pannakagatang ti medical supplies ket arigna nagsayang laeng ti panawen ken dagiti agpanpanday linteg a nangtratar iti nasao nga isyu.


text:
BAGUIO CITY – Mairamanen dagiti two-wheeled vehicles kadagiti lugan iti saksakupen ti naamyendaran a towing ordinance ti siudad ti Baguio.
Kasaruno daytoy ti panangaprobar ti lokal a konseho ti Baguio iti pinal ken maikatlo a panagbasa iti gakat a mangamyendar iti sumagmamano a probisyon ti Ordinance Numbered 78, series of 2018 wenno ti Towing Ordinance of the City of Baguio.
Nailanad iti baro nga ordinansa a karamanen kadagiti mabalin a mai-tow ti aniaman a two-wheeled vehicle no dagitoy ket nakaparada kadagiti parapubliko a kalsada a makasali iti naannayas a taray ti trapiko wenno dagitoy ket mangitunda ti peggad iti trapiko.
Nailanad iti amended ordinance a ti towing fee dagiti agtagikua kadagiti ma-tow a motorsiklo ket P500 iti umuna a four kilometers manipud iti lugar a nakaalaan ti motorsiklo agingga iti impounding facility ken kanayonan a P50 iti tunggal succeeding two kilometers.
Nailanad pay iti baro nga ordinansa dagiti dadduma a panagbaliw iti probisyon ti towing ordinance ti siudad tapnu marisut dagiti timmaud a parikut ken isyu a naengkwentro dagiti personnel ti Baguio City Police Office ken City Engineering Office kabayatan ti panangimplementarda iti nasao nga ordinansa.
Naisumitir metten iti opisina ti mayor ti naaprobaran nga amendatory ordinance para iti panangaprobar daytoy.


text:
Liberia
Nagsasabtan: 6°30′N 9°30′W / 6.500°N 9.500°W
Ti Liberia /laɪˈbɪəriə/ (dengngen), opisial a ti Republika ti Liberia, ket maysa pagilian idiay Laud nga Aprika. Nabeddengan daytoy babaen ti Sierra Leone iti laud, ti Guinea iti amianan ken ti Côte d'Ivoire iti daya. Ti aplaya ti Liberia ket kaaduan a buklen dagiti kabakiran ti mangle bayat dagiti bassit ti populasionna iti uneg ket buklen dagiti kabakiran a mapan kadagiti banak iti namaga a karuotan. Daytoy a pagilian ket agtagikua ti 40% iti nabati a Ngato a Guinea a kabakiran. Ti Liberia ket adda iti napudot nga ekuatorial a klima, nga adda ti katudtuduan iti bulan ti Mayo aginggana ti Oktubre a panawen ti tudo ken narusanger nga angin ti harmattan kadagiti nabati a paset iti tawen. Ti Liberia ket sakupenna ti kalawa a 111,369 km2 (43,000 sq mi) ken pagtaengan dagiti 3.7 a riwriw a tattao. Ti Ingles ket isu ti opisial a pagsasao, bayat dagiti sumurok a 30 a patneng a pagsasao ket maisasao iti uneg ti pagilian.
A mairaman ti Etiopia,ti Liberia ket maysa kadagiti dua a moderno a pagilian iti Sub-Sahara nga Aprika nga awan ti ramut iti Europeano a kolonisasion iti Aprika. Mangrugi idi 1820, daytoy a rehion ket tinaengan babaen dagiti nawayaan nga Amerikano a tagabu a tinulungan iti Gimong ti Amerikano a Kolonisasion, ti maysa a pribado nga organisasion a namatmati a dagiti tagabu idi ket adda iti kasayaatan a panawayawayas ken ekualidad idiay Aprika. Dagiti nawayaan a tagabu manipud kadagiti barko ket naipatulodda pay idiay ken saanda a naipasubli idiay nagappuanda a pagilian. Idi 1847, dagiti a nagkolonia ket nagbangon iti Republika iti Liberia, a nagbangon ti maysa a gobierno a naibatay iti Estados Unidos ken ninaganan ti kapitolio a siudad iti Monrovia para kenni James Monroe, ti maikalima a presidente iti Estado Unidos ken maysa a kangrunaan a nagsuporta ti kolonisasion. Dagitoy a nagkolonia, naamamoan a dagiti Ameriko-Liberiano, ket nangidaulo dagiti politiko ken ekonomia a paset iti daytoy a pagilian.
Daytoy a pagilian ket nangirugi ti panagmoderno idi panawen ti 1940 iti sumaganad a panagpuonan iti Estados Unidos idi agdama ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ken ti ekonomia a panagwaywayas babaen ni Presidente William Tubman. Ti Liberia ket nagipatakder a kameng iti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti Organisasion iti Aprikano a Panagkaykaysa. Ti maysa a milisia a kudeta ket nagibatuag ti Amerko-Liberiano a nangipangulo idi 1980, nga isu daytoy ti panagrugi ti politiko ken ekonomiko a panagalla-alla ken dagiti simmaruno a dua a sibil a gubat a nagibati kadagiti agarup a 250,000 a natnatay a tattao ken nagdadael ti ekonomia iti daytoy a pagilian. Ti kappia a tulag idi 2003 ket nagiturong daytoy ti demokratiko a panagbutos idi 2005. Tatta nga aldaw, ti Liberia ket agungungar manipud kadagiti agtaltalinaed a nagbanagan iti sibil a gubat ken dagiti minaig a panag-ablo ti ekonomia, nga adda ti agarup a 85% iti populasion ket agbibiag iti baba ti internasional a linia ti kapanglaw.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Liberia". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 2011. Naala idi Hulio 20, 2011.
- ^ a b c d "Liberia". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 2012-04-19.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- Liberia
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Laud nga Aprika
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1847
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Angola
Nagsasabtan: 12°30′S 18°30′E / 12.500°S 18.500°E
Ti Angola, opisial a ti Republika ti Angola (Portuges: República de Angola, panangibalikas: [ʁɨˈpublikɐ dɨ ɐ̃ˈɡɔla];[5] Kikongo, Kimbundu, Umbundu: Repubilika ya Ngola), ket maysa a pagilian idiay akin-abagatan nga Aprika a naibeddengan babaen ti Namibia iti abagatan, ti Demokratiko a Republika ti Kongo iti amianan, ken ti Zambia iti daya; ti laud na a pantar ket addan idiay Taaw Atlantiko iti Luanda a kas ti kapitoliona a siudad.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Population Forecast to 2060 by International Futures hosted by Google Public Data Explorer
- ^ a b c d "Angola". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 8 Oktubre 2011.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ Daytoy ket ti pannakabalikas idiay Portugal; idiay Angola daytoy ket maibalikas a kas naisurat
- Dagiti pungol nga artikulo ti heograpia ti Angola
- Angola
- Dagiti pagilian idiay Aprika
- Dagiti Bantu a pagilian ken teritorio
- Dagiti pagilian a nagbeddengan ti Taaw Atlantiko
- Dagiti dati a kolonia ti Portugal
- Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Kappon ti Aprika
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Pagpagilian ti Pagsasao a Portuges
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Portuges
- Dagiti republika
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1975


text:
Akinngato a kamara
Ti maysa nga akinngato a kamara, ken sagpaminsan a tinawtawagan iti Senado, ket maysa kadagiti dua a kamara ti dua-kamara a lehislatura (wenno maysa kadagiti tallo a kamara ti tallo-kamara a lehislatura), ti sabali a kamara ket ti akinbaba a kamara.[1] Ti kamara pormal anaidesignado a kas ti akinngato a kamara ket kawdawyan a basbassit, ken masansan nga addaan iti naigawidan a bileg, ngem ti akinngato a kamara. Dagiti pagarigan dagiti akinngato a kamara kadagiti pagilian ket mairaman ti Kamara dagiti Apo ti Nagkaykaysa a Pagarian, ti Senado ti Kanada, ti Rajya Sabha ti India, Konseho ti Pederasion ti Rusia, Seanad ti Irlanda ken ti Senado ti Estados Unidos.
Ti lehislatura a buklen laeng iti maymaysa a kamara (ken isu nga awanan iti maysa nga akinngato akamara wenno akinbabba a kamara) ket maibagbaga kas ti maysa-kamara.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Bicameralism (1997) babaen ni George Tsebelis
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Akinngato a kamara iti Wikimedia Commons


text:
Santa Maria
Ti Santa Maria ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Tattao[urnosen | urnosen ti taudan]
- Maria, ina ni Hesus, kadagiti nadumaduma a pagsasao a kas ti Italiano, Portuges wenno Espaniol
Dagiti ili iti Filipinas[urnosen | urnosen ti taudan]
- Santa Maria, Pangasinan – ili idiay probinsia iti Pangasinan
- Santa Maria, Bulacan – ili idiay probinsia iti Bulacan
- Santa Maria, Ilocos Sur – ili idiay probinsia iti Ilocos Sur
- Santa Maria, Isabela – ili idiay probinsia iti Isabela
- Santa Maria, Laguna – ili idiay probinsia iti Laguna
- Santa Maria, Romblon – ili idiay probinsia iti Romblon
- Santa Maria, Davao Occidental – ili idiay probinsia iti Davao Occidental


text:
Teising
Ti Teising ket maysa a munisipalidad idiay distrito iti Altötting idiay Bavaria, Alemania ken tagikua ti parokia ti Burgkirchen am Wald. Ti purok ket mabirukan idiay sentro a nagbaetan ti ili ti Altötting ken Mühldorf am Inn. Manipud idi 2008 kaaduan ti trapiko ket maipadalan idiay asideg ti freeway A94, a makatulong daytoy a mangpapintas ti purok.
Ti Teising ket maysa kadagiti kadaanan a pagtaengan iti daytoy a lugar. Ti immuna a nadokumentuan a panakaibaga daytoy ket idi AD 710. Ada dagiti ebidensia ti asideg a panagtaeng dagiti Keltiko, idiay nangruna a Romano a kalsada a nangikapet ti Italia idiay akin-amianna a pagbeddengan ti probinsia ti Noricum.
Maysa idi daytoy a nadarepdep a purok, daytoy ket napardas a dimmakel idi dagiti lokal a mannalon ket nangrugrugida a nagilaklako dagiti daga para kadagiti baro a panagipatakder idi tawtawen ti 1970. Ti Teising ket nakagun-od ti panakadayegan idi 2000 a kas ti "awan utangna" a purok. Ti kaluklukat a pagnegosioan a parke ket nakaawis kadagiti adu a negosio idiay Teising, a nagipamamtegda ti kalaka a panakstrek ti lokasion, nalaing a mangobobra, ken ti nangato a napateg a kuenta panagipalpaliwa idiay Akin-ngato a Bavaria.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Tabellenblatt "Daten 2", Statistischer Bericht A1200C 202041 Einwohnerzahlen der Gemeinden, Kreise und Regierungsbezirke". Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung (iti Aleman). Hunio 2021.


text:
Mangngagas, Mannurat, Beterano Ti Gubat, Politiko, Pintor, Mannurso
Nayanak idi Nobiembre 8, 1918 idiay Santa Maria, Ilocos Sur kada Di0nisio Reyes (maysa a kaunaan a nagturpos a Nurse iti PGH) ken Encarnacion Sebastian (mannursuro).
Mangngas
- Nagturpos iti Colegio ti Medisina, UP idi 1943 ket maikanem a kangatuan iti Medical Board Examination idi Agosto 1943
- Nagsanay kinamangngagas iti ilina a nangbangonanna iti Reyes Clinic, bassit nga ospital nga agpaay kadagiti napapanglaw, idi Oktubre 9, 1946, iti aldaw a kasangay ti tatangna.
- Continue reading “Dr. Godofredo Reyes, Pakasaritaan”


text:
Idi mangrugi ti Begnas Festival ti probinsia ti Ilocos Sur idi Oktubre 28, 2008, nagarimukamok iti Candon South Central School a pakaisayangkatan ti programa. Ket adu ti naragsakan.
“Blessings dayta!” Adu ti nagkuna.
Ngem siempre, adda latta dagiti nagdanag ta amanganto ket nga ipigsana ket ibayakabakna kabayatan iti programa ket sigurado a madadaelen ti taray ti napintas a rubuat ti naindaklan a panagtitipon ken panagrarambak dagiti tribu ti Bago, Kankanaey, Tingguian, Itneg ken dadduma pay iti probinsia ti Ilocos Sur.
Malagipko ket ngarud, no apay nga agtudo latta idiay Baguio City no marambakan met ti Panagbengnga Festival. Ket no ar-arigen ket ti bulan ti Pebrero ket makunan a panangrugi ti summer.
Adda ngata pakainaiganna ti programa iti panagtudo? Wenno, daytoy ngata ket gapu iti geographical location ti Baguio a masarakan iti tuktok ti banbantay gapuna a saanen a nakaskasdaaw ti panagtudona.
Mabalin a sungbat ket wen wenno saan. Depende no asino ti mangsungbat. Ta siempre, kadagiti pada a tagababa, patien lattan a daytoy ket gapu iti kinangato ti Baguio City. Wenno nairanrana ti low pressure area a sumangbay tunggal parambak.
Ngem maysa a gayyem ti nagkuna, a ti panagtudo kadagiti tribal festival a maar-aramid ket saan laeng a gapu iti lokasion, wenno nairanrana laeng. No di ket gapu daytoy kadagiti mapatit a gangsa nga umallangogan no sakbay a mangrugi ti programa, kabayatan ti programa ken inton malmalpasen ti programa.
Kinunana ngamin a ti patit iti gangsa ket maysa a mangguyugoy iti tudo tapno makatulong idi dagiti katribuan. Kinunana pay a daytoy ket kadaywan a maaramid no sakbay ti panagraraep ket maisayangkat ti pangawis iti tudo a ritual tapno napintas ti raep.


text:
Estado
Ti estado ket maysa a naurnos a politiko a komunidad nga agnanaed babaen ti maysa a gobierno.[1] Dagiti estado ket mabalin a naturay. Ti denominasion nga Estado ken maipakat pay kadagiti pederatibo bnga estado a kameng dagiti pederal a kappon, nga isu daytoy ti naturay nga estado.[1] Adda dagiti estadoa suheto ti akin-ruar a katurayan wenno panagsakop a ti pudno a pannakaturay ket naisanglad ti sabali nga estado.[2] Ti estdao ket mabalin pay a mausar a mangitudo kadagiti sekular a sangsanga ti gobierno iti kaunegan ti maysa nga estado, a kadawyan a pamay-an tapno maigiddiat kadagiti simbaan ken sibil a patakder (sibil a kagimongan).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "state". Ababanga Ingles a Diksionario ti Oxford (Maika-9 nga ed.). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. 1995.
3 (ken ti pay Estado) a ti naurnos a politiko a komunidad babaen ti maysa a gobierno; ti maysa a mankomunidad; ti maysa a pagilian. b ti kastoy a komunidad nga agporporma iti paset iti pederal a republika, a naisangsangayan ti Estados Unidos ti Amerika
- ^ Kas pagarigan Vichy Pransia ket opisial a mangitudtudo ti kabukbukodanna a kas ti l'État français.


text:
Plantilia:Pp-bandalismo
Panagusar
Daytoy a plantilia ket automatikona a duktalan ti agpang ti salaknib ti panagurnos iti maysa a panid ken baliwanna ti langa ken kategorisasion.
- Usaren ti
{{pp-bandalismo}}para iti kadawyan a plantilia
- Usaren ti
{{pp-bandalismo|expiry=Nobiembre 7, 2021}}para iti naisangsangayan a panagpaso a petsa
- Usaren ti
{{pp-bandalismo|small=yes}}para iti bassit nga ikono dita ngato
- Usaren ti
{{pp-bandalismo|expiry={{subst:#time:F j, Y|+7 days}}}}para iti naisangsangayan a panagpaso a paset ti oras
Laglagipen a ti (UTC) ket automatikonto a mainayon.
Daytoy a plantilia ket saan a makita kadagiti saan a nasalakniban a pampanid. Pangngaasi a laglagipen a dagiti laeng administrador ti makasalaknib kadagiti panid.
- Daytoy a plantilia ket maikategoria idiay Kategoria:Dagiti nasalakniban a panid ti Wikipedia gapu ti bandalismo ken Kategoria:Dagiti panid ti Wikipedia nga addaan kadagiti saan a husto a plantilia ti salaknib.
Kitaen pay
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Gramatika
Iti lingguistika, ti gramatika ket isu ti agasmang dagiti estruktural nga alagaden a mangituray ti komposition iti klausula, dagiti insasao, ken dagiti balikas iti ania man a naited a masna a pagsasao. Ti termino ket mangibaga pay ti panagadal kadagiti kastoy nga alagaden, ken daytoy a pagobraan ket mangiraman ti morpolohia, panagurnos, ken ponolohia, a kadawyan a kinuykuyogan babaen dagiti ponetika, semantika, ken dagiti pragmatika. Dagiti lingguista ket kadawyan a saanda nga us-usaren ti termino a mangitudo kadagiti ortograpiko nga alagaden, urayno dagiti libro a panagusar ken dagiti alagaden ti estilo a natawtawagan kadagitoy iti gramatika ket mabalin pay a mangitudo iti panangiletra ken kartasurat.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Archibald Henry Sayce (1911). "Gramatika". Iti Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.
- Dagiti midia a mainaig iti Gramatika iti Wikimedia Commons


text:
Alabama
Ti Alabama ket maysa nga estado iti a mabirukan idiay umabagatan a daya a rehion iti Estados Unidos. Naibeddengan babaen iti Tennessee iti amianan, Georgia iti daya, Florida ken ti Golpo ti Mehiko iti abagatan, ken Mississippi iti laud. Ti Alabama ti maika 30 a kadakkelan ken ti maika 23 a kaaduan ti bilang iti umili kadagiti 50 nga estado ti Estados Unidos. Ti Alabama ket maikadua ti ranngo iti kadakkel kadagiti kaunegan a dandanum.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ "Cheehahaw". NGS data sheet (iti Ingles). U.S. National Geodetic Survey. Naala idi Oktubre 20, 2011.
- ^ a b "Dagiti kangato ken Kaadayo idiay Estados Unidos". 2001. Naala idi Oktubre 21, 2011.
- ^ Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.


text:
Prague
Ti Prague (Tseko: Praha, [ˈpraɦa] (dengngen), Aleman: Prag) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Republika a Tseka. Daytoy ti maika-14 a kadakkelan a siudad iti Kappon ti Europa.[4] Daytoy pay ti historikal a kapitolio ti Bohemia. Mabirukan daytoy iti amianan-laud ti pagilian idiay Karayan Vltava, ti siudad ket pagtaengan dagiti agarup a 1.24 a riwriw a tattao, bayat a ti dakdakkelan nga urbano a sona ket naestimado nga addaan iti populasion iti gangani a 2 a riwriw.[5] Ti siudad ket addaan iti temperado a klima, addaan daytoy kadagiti napudot a kalgaw ken nalamiis a panaglalam-ek. Ti Prague ket addaan iti kabassitan a gatad dagiti saan nga agtrabtrabaho iti Kappon ti Europa.[6]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Demographia World Urban Areas" (PDF). Demographia.com. Naala idi 18 Nobiembre 2013.
- ^ Prague Facts & Figures, Population
- ^ "Czech Republic: Major Cities". CITYPOPULATION. Naala idi 13 Mayo 2015.
- ^ "Czech Republic Facts". World InfoZone. Naala idi 14 Abril 2011.
- ^ Eurostat. "Urban Audit 2004". Naala idi 20 Hulio 2008.
- ^ V Praze je nejnižší nezaměstnanost z celé Evropské unie – iDNES.cz
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti midia a mainaig iti Prague iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Prague manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)


text:
Pagsasao a Marshales
Ti pagsasao a Marshales (Marshales: baro nga ortograpiaKajin M̧ajeļ wenno daan nga ortograpia Kajin Majōl, ammo pay a kas Ebon, ket ti pagsasao a Malayo-Polinesio a naisasao idiay Is-isla Marshall ababen dagiti agarup a 44,000 a tattao, ken ti nangruna apagsasao ti pagilian. Adda dagiti dua a dialekto: ti Rālik (akinlaud) ken Ratak (akindaya).
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Marshallese". SIL International. n.d. Naala idi Disiembre 5, 2012.
- ^ Marshales iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Marshallese". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Online a diksionario ti Marshales–Ingles
- Addaan ti Kaipuleohone kadagti rekording dagiti sarsarita manipud kadagiti tawen ti 1950 ken dagiti pay indeks nga etiketa dagiti balaikas ti mula ken ayup


text:
Letonia
Ti Letonia (Leton: Latvija [ˈlatvija]), opisial a ti Republika ti Letonia (Leton: Latvijas Republika), ket ti maysa pagilia iti rehion ti Baltiko iti Akin-amianan nga Europa.[12] Manipud iti waywayana, ti Letonia ket naibagbagan a kas maysa kadagiti Baltiko nga estado. Daytoy ket beddengan babaen ti Estonia iti amianan, ti Lituania iti abagatan, ti Rusia iti daya, ken ti Bielorusia iti abagatan a daya, ken makibinningay iti maysa a maritimo a pagbeddengan iti Suesia iti laud. Ti Letonia ket addaan kadagiti 1,957,200 nga agtataeng[13] ken ti teritorio iti 64,589 km2 (24,938 sq mi).[14] Ti pagilian ket addaan iti temperado a natiempuan a klima.[15]
Kalpasan dagiti napalabas a siglo a panagturay iti Sueko, Polako ken Ruso, ti maysa a turay a kangrunaan inturayan babaen dagiti aristokrasia a Baltiko nga Aleman, ti Republika ti Letonia ket naitakder idi 18 Nobiembre 1918 isi pimmanaw ken nangirangarang iti wayawaya kalpasan iti Sangalubongan a Gubat I.[2] Nupay kasta, babaen kadagiti tawen ti 1930 ti pagilian ket nagbalin nga immad-adu nga autokratiko kalpasan ti kudeta iti 1934 a nangitakder iti maysa nga autoritariano a tiray babaen ni Kārlis Ulmanis. Napasardeng ti de facto a wayawaya ti pagilian iti irurugi ti Sangalubongan a Gubat II, iti rugi ti napilit a pannakaitipon iti Kappon ti Sobiet, a sinaruno babaen ti panagraut ken panagsakup babaen ti Nazi nga Alemania idi 1941, ken ti panagsakup manen babaen dagiti Sobiet idi 1944 (Courland Pocket idi 1945) tapno mangbukel iti Leton nga SSR para kadagiti simmaruno a 45 a tawen.
Dagiti nagibasaranUrnosen
- ^ Social Statistics Department of Latvia. "Pastāvīgo iedzīvotāju etniskais sastāvs reģionos un republikas pilsētās gada sākumā". Social Statistics Department of Latvia. Naala idi 23 Hulio 2018.
- ^ a b Ģērmanis, Uldis (2007). Ojārs Kalniņš (ed.). The Latvian Saga (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Riga: Atēna. p. 268. ISBN 9789984342917. OCLC 213385330.
- ^ "The number of population is decreasing – the mark has dropped below 2 million". Central Statistical Bureau of Latvia. Nobiembre 2015. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 14 Oktubre 2017. Naala idi 6 Mayo 2014.
- ^ "Population Census 2011 – Key Indicators". Central Statistical Bureau of Latvia. 2 Abril 2012. Naala idi 2 Hunio 2012.
- ^ a b c d "Latvia". IMF.
- ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey". ec.europa.eu. Eurostat. Naala idi 7 Marso 2019.
- ^ "2018 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2017. Naala idi 14 Disiembre 2015.
- ^ "The Constitution of the Republic of Latvia, Chapter 1 (Article 4)". The Parliament of the Republic of Latvia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 5 Disiembre 2013. Naala idi 20 Nobiembre 2013.
- ^ "Official Language Law, Section 3 (Article 1)". The Parliament of the Republic of Latvia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 4 Enero 2014. Naala idi 20 Nobiembre 2013.
- ^ "Official Language Law, Sections 4, 5 and 18 (Article 4)". The Parliament of the Republic of Latvia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 4 Enero 2014. Naala idi 20 Nobiembre 2013.
- ^ "Official Language Law, Section 3 (Articles 3 and 4)". The Parliament of the Republic of Latvia. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 4 Enero 2014. Naala idi 20 Nobiembre 2013.
- ^ "Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings". United Nations. Naala idi 9 Nobiembre 2008.
- ^ "Population – Key Indicators". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 28 Hunio 2013. Naala idi 14 Hunio 2013.
- ^ "Latvia in Brief". Latvian Institute. 2011. Naala idi 5 Nobiembre 2011.
- ^ "Weather information in Latvia". www.travelsignposts.com. 14 Marso 2015. Naala idi 14 Marso 2015.
Dagiti akinruar a silpoUrnosen
Dagiti midia a mainaig iti Letonia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Letonia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Latvia a naikabil iti The World Factbook (iti Ingles)
- Letonia iti Curlie (iti Ingles)
- Wikimedia Atlas iti Letonia
- Heograpiko a datos a mainaig iti Letonia iti OpenStreetMap


text:
Pagsasao a Numanggang
Ti pagsasao a Numanggang (Manggang) ket ti pagsasao ti Papua Baro a Guinea. Dagiti sabali a nagan ket ti Boana, Kai, Ngain, Sugu. Kinaykayat ti Numanggang iti Tok Pisin iti korte ti purok gapu ta naipampamattian a ti pannakausarna ket adda iti mangpatalna nga epekto.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b Numanggang iti Ethnologue (Maika-18 nga ed., 2015)
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Numanggang". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto ni Max Planck para iti Siensia ti Pakasaritaan ti Nagtagitaon.


text:
Conner, Apayao
Ti Conner ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Apayao iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Conner ket nabingbingay a politikal iti 21 a barbaranggay.[2]
- Allangigan
- Buluan
- Caglayan (New Poblacion)
- Calafug
- Cupis
- Daga
- Guinamgaman
- Karikitan
- Katablangan
- Malama
- Manag
- Nabuangan
- Paddaoan
- Puguin
- Ripang (Old Poblacion)
- Sacpil
- Talifugo
- Banban
- Guinaang
- Ili
- Mawegui
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Municipality of Conner | (DILG)
- ^ a b "2015 Census of Population, Report No. 3 – Population, Land Area, and Population Density" (PDF). Philippine Statistics Authority. Quezon City, Philippines. Agosto 2016. ISSN 0117-1453. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi Mayo 25, 2021. Naala idi Hulio 16, 2021.
- ^ CAR Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Naala idi Hulio 8, 2021 (iti Ingles)
- ^ Senso ti Populasion (2020). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hulio 8, 2021.
- ^ Senso ti Populasion (2015). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. Philippine Statistics Authority. Naala idi Hunio 20, 2016.
- ^ Senso ti Populasion ken Sangkabalayan (2010). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Dagup ti Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Munisipalidad ken Baranggay. National Statistics Office. Naala idi Hunio 29, 2016.
- ^ Dagiti Senso ti Populasion (1903–2007). "Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)". Tabla 1. Nabilangan ti Populasion kadagiti Nadumaduma a Senso babaen ti Probinsia/Nangato nga Urbano a Siudad: 1903 aginggana idi 2007. National Statistics Office.
- ^ "Probinsia ti Apayao". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Local Water Utilities Administration. Naala idi Disiembre 17, 2016.
Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Parañaque
Dagiti lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Parañaque, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito ken isu dagiti pannakabagi ti Siudad ti Parañaque iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, daytoy ket nairepresenta idi a kas paset ti umuna distrito ti Rizal, ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion IV iti Interim Batasang Pambansa manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Ti Parañaque ket naigrupo idi ti Las Piñas iti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986, a ka sti parlamentario a distrito ti Las Piñas-Muntinlupa. Daytoy ket naikkan idi ti bukodna a pannakabagi iti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi idi 1987, ken nabingbingay idi kadagiti dua a distrito kalpasan idi nabaliwan ti nainkalintegan a dokumento ti siudad (Republika Tignay Blng. 8507) babaen ti RA 9229, a naaprobaran idi Disiembre 17, 2003.
Umuna a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: Baclaran, Don Galo, La Huerta, San Dionisio, San Isidro, Santo Niño, Tambo, Vitalez
- Kalawa: 17.06 km²
- Populasion (2010): 229,895
Maika-2 a distrito[urnosen | urnosen ti taudan]
- Barbaranggay: B.F. Homes, Don Bosco, Marcelo Green Village, Merville, Moonwalk, San Antonio, San Martin de Porres, Sun Valley
- Kalawa: 27.99 km²
- Populasion (2007): 358,231
Maymaysa a distrito (awanen)[urnosen | urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas