text:
KAPITULO 10
Panagasawa—Sagut ti Naayat a Dios
“Ti tinallo a tali saan a nadaras a mapugsat.”—ECLESIASTES 4:12.
1, 2. (a) Maipapan kadagiti nabiit pay a nagkallaysa, ania ti maisaludsodtayo no dadduma, ken apay? (b) Ania dagiti saludsod a mausig iti daytoy a kapitulo?
PAGAY-AYATMO kadi ti dumar-ay iti kasar? Kaay-ayo dayta ti adu ta makaparagsak unay dagiti kasta nga okasion. Makitam a nakapostura ti nobio ken nobia. Saan la a dayta no di ket nayurit ti ragsak iti rupada! Iti aldaw ti kasarda, aglaglagto ti pusoda, ken kasla nakainanama a masakbayan ti agur-uray kadakuada.
2 Ngem di mailibak a bumabbaban ti panangmatmat dagiti tattao iti panagasawa. Nupay mangnamnamatayo nga agballigi ti panagdenna dagiti nabiit pay a nagkallaysa, maisaludsodtayo no dadduma: ‘Naragsakto ngata dagitoy nga agassawa? Agpautto ngata ti panagdennada?’ Wen ti sungbat no la ket ta talken ken iyaplikar ti agassawa dagiti balakad ti Dios maipapan iti panagasawa. (Proverbio 3:5, 6) Nasken nga aramidenda dayta tapno agtalinaedda iti ayat ti Dios. Imutektekantayo ita ti sungbat ti Biblia kadagitoy nga uppat a saludsod: Apay a makiasawa ti maysa a tao? No nakasaganakan a makiasawa, siasino ti piliem a pakiasawaan? Kasanom a maisagana ti bagim iti biag ti naasawaan? Ken ania ti makatulong iti agassawa tapno agtalinaed a naragsak ti panagdennada?
APAY A MAKIASAWA TI MAYSA A TAO?
3. Apay a saan a nainsiriban ti makiasawa gapu kadagiti di nainkalintegan a rason?
3 Adda dagiti agkuna nga agkuykuyog ti panagasawa ken kinaragsak. Saan kano a makapnek wenno naragsak ti biagmo no awan ti asawam. Saan a pudno dayta! Ni Jesus, a maysa a baro, imbilangna a sagut ti kinaawan asawa, ket indagadagna kadagiti awan asawana a no kabaelanda, agtalinaedda a kasta. (Mateo 19:11, 12) Dinakamat met ni apostol Pablo dagiti pagimbagan ti kinaawan asawa. (1 Corinto 7:32-38) Saan a nangaramid ni Jesus wenno ni Pablo iti paglintegan mainaig iti daytoy a banag; kinapudnona, ti ‘panangiparit iti pannakiasawa’ ket karaman iti “sursuro dagiti sairo.” (1 Timoteo 4:1-3) Nupay kasta, adu ti maaramidan dagiti awan asawana gapu ta awan ti makasinga iti panagserbida ken Jehova. Saan ngarud a nainsiriban ti makiasawa gapu kadagiti di nainkalintegan a rason, kas iti panangdurog dagiti sabsabali.
4. Ti nasayaat a panagasawa ket mangipaay iti ania a pundasion para iti panangpadakkel kadagiti annak?
4 Iti sabali a bangir, adda kadi dagiti nainkalintegan a rason iti pannakiasawa? Wen, adda. Maibilang met ti panagasawa kas sagut ti naayat a Diostayo. (Genesis 2:18) Adda ngarud dagiti pagsayaatanna ken makaiyeg dayta iti ragsak. Kas pagarigan, ti naballigi a panagasawa ti kasayaatan a pundasion ti biag ti pamilia. Kasapulan dagiti annak ti natalged a pagtaengan iti denna dagiti nagannak a mangtaripato, mangipateg, mangdisiplina, ken mangiwanwan kadakuada. (Salmo 127:3; Efeso 6:1-4) Nupay kasta, saan laeng a ti panangpadakkel kadagiti annak ti makagapu iti panagasawa.
5, 6. (a) Sigun iti Eclesiastes 4:9-12, ania ti dadduma kadagiti pagimbagan ti nasinged a panaggayyem? (b) Kasano a mayarig ti panagasawa iti tinallo a tali?
5 Usigem ti teksto a nausar para iti tema daytoy a kapitulo agraman ti kontekstona: “Ti dua nasaysayaat ngem iti maysa, agsipud ta addaanda ti naimbag a gunggona gapu iti napinget a panagtrabahoda. Ta no ti maysa kadakuada matuang, daydiay sabali mabalinna a bangonen ti kaduana. Ngem kasanonto koma iti agmaymaysa a matuang no awan ti sabali a mangbangon kenkuana? Mainayon pay, no ti dua agkaiddada, isuda met sigurado a pumudotdanto; ngem kasano a ti agmaymaysa makapagtalinaed a napudot? Ket no ti asinoman maringbawanna ti agmaymaysa, ti dua a sangsangkamaysa makapagtakderda a maibusor kenkuana. Ket ti tinallo a tali saan a nadaras a mapugsat a magudua.”—Eclesiastes 4:9-12.
6 Maipapan iti pateg ti panaggayyem ti kangrunaan a tuktukoyen daytoy a teksto. Ngem saan kadi a dagiti agassawa ti kasingedan nga aggayyem? Kas ipakita daytoy a teksto, mabalin dagiti agassawa ti agsinnaranay, aglinniwanliwa, ken agsinnalaknib. Nalagda ti relasionda nangruna no saan la nga isuda a dua ti mangbukel iti singgalutda. Kas ipasimudaag ti naadaw a teksto, mabalin a magsat ti dua a nagsinnallapid a lubid. Ngem nalaglagda nga amang ken narigat a pugsaten ti tinallo a tali. No ti panangay-ayo ken Jehova ti kangrunaan a pakaseknan ti agassawa, mayarig ti panagasawada iti dayta a tinallo a tali. Nalagda unay ti relasionda no talaga nga iramanda ni Jehova iti biagda kas agassawa.
7, 8. (a) Ania a balakad ti insurat ni Pablo nga agpaay kadagiti awan asawana a Kristiano a makidangdangadang kadagiti seksual a tarigagay? (b) Ania a realistiko a panangmatmat iti panagasawa ti ipaay kadatayo ti Biblia?
7 Kasta met, iti laeng nagbaetan ti agassawa a mabalin a penken ti seksual a tarigagay. Siuumiso a maibilang a gubuayan ti ragsak ti seksual a panagdenna ti agassawa. (Proverbio 5:18) Uray no ti maysa a tao nga awan asawana ket limbesen iti aw-awagan ti Biblia a “kinalasbang ti kinaagtutubo”—ti tiempo ti damo nga itatanor ti nasged a seksual a tarigagay—mabalin a makidangdangadang pay latta kadagiti seksual a tarigagay. No dina magawidan ti riknana, mabalin a mangituggod dayta iti narugit wenno di umiso nga aramid. Napaltiingan ni Pablo a nangisurat iti daytoy a balakad nga agpaay kadagiti awan asawana: “No awananda iti panagteppel, mangasawada koma, ta nasaysayaat ti mangasawa ngem ti sumged iti derrep.”—1 Corinto 7:9, 36; Santiago 1:15.
8 Aniaman ti makagapu iti pannakiasawa ti maysa a tao, nasayaat ti agbalin a realistiko. Kas kuna ni Pablo, dagidiay makiasawa “addaandanto ti rigat iti lasagda.” (1 Corinto 7:28) Maipaspasango dagiti naasawaan kadagiti parikut a saan a mapasaran dagiti awan asawana. Ngem no ikeddengmo ti makiasawa, kasano a maksayam dagiti parikut ken ad-adda a masagrapmo ti kinaragsak ken pannakapnek? Ti maysa a pamay-an, piliem a naimbag ti pakiasawaam.
KASANOM A MAIKEDDENG NO SIASINO TI RUMBENG A PAKIASAWAAM?
9, 10. (a) Kasano nga inladawan ni Pablo ti pagdaksan ti pannakisinggalut kadagiti di kapammatian? (b) Ania ti masansan a pagbanagan ti panangyaleng-aleng iti balakad ti Dios a di pannakiasawa iti di kapammatian?
9 Napaltiingan ni Pablo a mangisurat iti napateg a prinsipio a mayaplikar iti panangpili iti pakiasawaan: “Dikay agbalin a di agkaasmang a naisangol kadagiti di manamati.” (2 Corinto 6:14) Naibatay ti ilustrasionna iti agrikultura. No agsinnangol ti dua nga animal a dakdakkel wenno napigpigsa nga amang daydiay maysa, agpadada a marigatan. Umasping iti dayta, no makiasawa ti maysa iti dina kapammatian, sigurado a saandanto nga agkatunosan. No kayat ti maysa ti agtalinaed iti ayat ni Jehova ngem saan unay wenno saan a pulos a maseknan iti dayta ti asawana, mabalin nga agparikutdanto ta saan nga agtunos dagiti ipangpangrunada iti biag. Dayta ti gapuna a kinuna ni Pablo a nawaya a makiasawa dagiti Kristiano, “isuna laeng ta iti Apo.”—1 Corinto 7:39.
10 Adda dagiti awan asawana a Kristiano a mangipagarup a nasaysayaat ti makiasawa iti saanda a kapammatian ngem ti agmaymaysa. Inyaleng-aleng dagiti dadduma ti balakad ti Biblia ket nakiasawada iti tao a saan nga agserserbi ken Jehova. Masansan a nasaem ti resultana. Saanda a mairanud iti asawada dagiti banag a kapatgan iti biagda. Mabalin a nakarkaro nga amang ti liday nga inyeg ti pannakiasawada ngem ti aniaman a napasaranda sakbay a nakiasawada. Makaparagsak ta rinibu nga awan asawana a Kristiano ti agtalek ken sisusungdo a mangtungtungpal iti balakad ti Dios mainaig iti daytoy a banag. (Salmo 32:8) Nupay pampanunotenda ti makiasawa, inkeddengda ti agtalinaed a baro wenno balasang agingga a saanda pay a nakasarak iti maitutop a pakiasawaanda a padada nga agdaydayaw ken Jehova a Dios.
11. Ania ti makatulong kenka a mangpili a nainsiriban iti pakiasawaam? (Kitaem met ti kahon nga “ Ania ti Sapsapulek iti Pakiasawaak?”)
11 Siempre, dina kayat a sawen a mabalinmo ti makiasawa iti uray asino lattan a padam nga adipen ni Jehova. No pampanunotemon ti makiasawa, ti sapulem ket daytay katunosam iti personalidad, naespirituan a kalat, ken padam a mangay-ayat iti Dios. Maipapan iti daytoy a banag, adu nga impormasion ti impaay ti klase matalek nga adipen, ket nasayaat no nabuyogan iti kararag nga usigem dagita a Nainkasuratan a balakad a mangiwanwan kenka a mangaramid iti daytoy a napateg a desision. *—Salmo 119:105.
12. Iti adu a pagilian, ania ti kadawyan no maipapan iti panagasawa, ken ania nga ehemplo iti Biblia ti makaiwanwan?
12 Iti adu a pagilian, kadawyan a dagiti nagannak ti mangpili iti pakiasawaan ti anakda. Kadagita a kultura, maibilang a nasaysayaat a dagiti nagannak ti mangaramid iti kasta a napateg a desision gapu iti sirib ken padasda iti biag. Masansan a naballigi ti nayurnos a panagasawa, kas idi panawen ti Biblia. Ti panangibaon ni Abraham iti adipenna a mapan agsapul iti babai nga asawaen ni Isaac ket makaiwanwan kadagiti nagannak ita nga adda iti umasping a kasasaad. Saan a kuarta wenno saad iti kagimongan ti pakaseknan ni Abraham. Imbes ketdi, inaramidna ti amin tapno maibirokan ni Isaac iti agbalin nga asawana a padana met la nga agdaydayaw ken Jehova. *—Genesis 24:3, 67.
KASANOM A MAISAGANA TI BAGIM PARA ITI NABALLIGI A PANAGASAWA?
13-15. (a) Kasano a ti prinsipio a masarakan iti Proverbio 24:27 ket makatulong iti maysa a baro nga agpangpanggep a mangasawa? (b) Kasano a makapagsagana ti maysa a balasang nga agpangpanggep a makiasawa?
13 No sipapasnek a pampanunotemon ti makiasawa, nasayaat no isaludsodmo iti bagim, ‘Talaga kadi a nakasaganaakon?’ Saan nga agpannuray ti sungbat iti rikna ken panangmatmatmo maipapan iti ayat, panagdenna, panagkadua, wenno panangpadakkel iti annak. Imbes ketdi, ti agpangpanggep a makiasawa nasken a panunotenna dagiti espesipiko a responsabilidad nga iyeg ti panagasawa.
14 Iti biang ti maysa a baro nga agsapsapul iti ikallaysana, nasken a panunotenna a naimbag daytoy a prinsipio: “Isaganam dagiti trabahom iti ruar, ket saganaem maipaay kenka iti tay-ak. Kalpasanna masapul a bangonem met ti sangakabbalayam.” (Proverbio 24:27) Ania ti kayat a sawen dayta? Kadagidi a tiempo, no kayat ti maysa a lalaki a ‘bangonen ti sangakabbalayanna,’ wenno mangasawa ken mangbangon iti bukodna a pamilia, nasken nga isaludsodna iti bagina, ‘Nakasaganaak kadin a mangaywan ken mangsuporta iti agbalinto nga asawak ken kadagiti agbalinto nga annakmi?’ Nasken nga agtrabaho nga umuna, a talonenna ti dagana. Agaplikar met ita dayta a prinsipio. Nasken a nakasagana a mangibaklay iti responsabilidad ti maysa a lalaki nga agtarigagay a mangasawa. Agingga a kabaelanna, nasken nga agtrabaho. Kuna ti Biblia a ti lalaki a di mangipaay kadagiti pisikal, emosional, ken naespirituan a kasapulan ti pamiliana ket dakdakes ngem ti tao nga awanan pammati!—1 Timoteo 5:8.
15 Ti babai a kayatnan ti makiasawa ket madadaan met a mangibaklay iti sumagmamano a nadagsen a responsabilidad. Itantandudo ti Biblia ti dadduma kadagiti paglaingan ken galad a nalabit kasapulan ti asawa a babai iti pannakitakunaynayna ken lakayna ken iti panangaywanna iti sangakabbalayanna. (Proverbio 31:10-31) Kinapudnona, agimbubukodan dagiti lallaki ken babbai nga agganat a makiasawa uray no saanda pay a nakasagana a mangibaklay kadagiti pagrebbengan ta saanda a pampanunoten no ania ti mabalinda nga aramiden nga agpaay iti pagimbagan ti pakiasawaanda. Ngem kangrunaan iti amin, dagidiay agpangpanggep a makiasawa ket nasken a nakasaganada iti naespirituan.
16, 17. Ania dagiti Nainkasuratan a prinsipio a nasken nga utoben dagidiay agpangpanggep a makiasawa?
16 Ti panagsagana ramanenna ti panangutob kadagiti akem nga intuding ti Dios iti asawa a lalaki ken babai. Nasken nga ammo ti lalaki ti kayat a sawen ti panagbalin nga ulo ti Kristiano a sangakabbalayan. Nupay isu ti ulo, saan koma nga agbalin a kasla diktador. Imbes ketdi, masapul a tuladenna ti wagas a panangaramat ni Jesus iti kinaulona. (Efeso 5:23) Kasta met, nasken a maawatan ti Kristiano a babai ti nadayaw nga akem ti asawa a babai. Sitatallugodto ngata nga agpasakup iti “linteg ti asawana”? (Roma 7:2) Isu ket sigud nga addan iti babaen ti linteg da Jehova ken Kristo. (Galacia 6:2) Sabali a linteg ti irepresentar ti autoridad ti asawa a lalaki iti sangakabbalayan. Sisasagana ngata a mangsuporta ken agpasakup iti autoridad ti maysa nga imperpekto a tao? No saan a makaay-ayo dayta kenkuana, nasaysayaat a saan laengen a makiasawa.
17 Maysa pay, nasken a nakasagana ti agassawa a mangipaay kadagiti naisangsangayan a kasapulan ti tunggal maysa kadakuada. (Filipos 2:4) Insurat ni Pablo: “Ayaten koma ti tinunggal maysa kadakayo ti asawana a babai a kas ti panagayatna iti bagina; iti sabali a bangir, ti babai rebbeng nga addaan iti nauneg a panagraem iti asawana.” Iti babaen ti panangipaltiing ti Dios, naawatan ni Pablo a nasken a marikna ti lalaki ti nauneg a panagraem kenkuana ni baketna. Ket ti babai, nasken a mariknana ti panagayat kenkuana ni lakayna.—Efeso 5:21-33.
Adu nga agnobio ti nainsiriban a mangikuykuyog iti tsaperon
18. Apay a nasken nga agteppel dagiti agnobio?
18 No kasta, saan laeng a pagpalpaliwaan ti panaginnarem wenno panagnobio. Ipaayanna dayta ti lalaki ken babai iti gundaway nga agsursuro no kasano ti umiso a panangtratoda iti maysa ken maysa, tapno makitada no nainsiriban ti pannakiasawada. Ikkanna met ida iti gundaway nga agteppel! Natural laeng nga aginnassideg ti riknada isu a mabalin a napigsa ti tarigagayda nga agbalin a nakadekdekket iti tunggal maysa. Nupay kasta, dagiti pudno nga agpimpinnateg liklikanda ti aniaman nga aramid a mangdadael iti espiritualidad ti ay-ayatenda. (1 Tesalonica 4:6) Isu a no addan kaayan-ayatmo, agteppelka; ti panagteppel ket makagunggona kenka iti unos ti panagbiagmo, makiasawaka man wenno saan.
KASANO NGA AGPAUT TI PANAGASAWA?
19, 20. Kasano a ti panangmatmat ti maysa a Kristiano iti panagasawa ket naiduma koma iti panangmatmat ti adu ditoy lubong ita? Iyilustrarmo.
19 Tapno agtalinaed a natibker ti relasion ti agassawa, nasken nga addaanda iti umiso a panangmatmat iti karinkarida. Pagay-ayat dagiti tattao ti estoria a naragsak ti pagnguduanna isu a masansan a dagiti nobela ken pelikula ket aggibus iti panagkallaysa dagiti bida. Ngem iti pudno a biag, saan a paggibusan ti panagasawa no di ket pangrugian ti maysa a banag nga inranta ni Jehova nga agpaut. (Genesis 2:24) Nakalkaldaang ta saan a kasta ti kaaduan a panangmatmat dagiti tattao iti kaaldawantayo. Iti dadduma a kultura, “pannakisinggalut” ti awagda iti panagasawa. Mabalin a saanda a mabigbig a maitutop unay dayta a mangdeskribir iti kadawyan a panangmatmat dagiti tattao iti panagasawa. Kasano a kasta? Nupay ti nasayaat a siglot ket nasken a nairut no kasapulan, nasken met a nalaka a sigloten ken warwaren.
20 Adu ita ti mangibilang a temporario laeng ti panagasawa. Agdarasudosda a makiasawa gapu ta pagarupenda a kasapulanda dayta, ngem namnamaenda a mabalinda ti makisina apaman a mariknada a marigatandan. Ngem laglagipem ti ilustrasion a nausar iti Biblia para iti relasion a kas iti panagasawa—ti tali. Nalagda ti pannakaaramid dagiti tali a mausar kadagiti barko, a pulos a saan nga agsuysoy wenno mawarwar uray iti kadawelan a bagyo. Umasping iti dayta, nairanta ti panagasawa nga agpaut inggat’ tungpal biag. Laglagipem ti kuna ni Jesus: “Ti pinagsinnangol ti Dios saan koma a pagsinaen ti tao.” (Mateo 19:6) No makiasawaka, masapul a kasta met ti panangmatmatmo iti panagasawa. Ti kadi kasta a pannakikumit pagbalinenna a makapadagsen ti panagasawa? Saan.
21. Nasken a salimetmetan ti agassawa ti ania a panangmatmat iti maysa ken maysa, ken ania ti makatulong kadakuada a maaddaan iti kasta a panangmatmat?
21 Nasken a salimetmetan ti agassawa ti umiso a panangmatmatda iti maysa ken maysa. No dagiti nasayaat a galad ken maar-aramidan ti tunggal maysa ti kitaenda, makaparagsak ken makapnek ti panagasawada. Saan kadi a realistiko ti maaddaan iti kasta a positibo a panangmatmat iti maysa nga imperpekto nga asawa? Realistiko ni Jehova, ngem kaskasdi a mangnamnamatayo a positibo ti panangmatmatna kadatayo. Insaludsod ti salmista: “No dagiti biddut koma ti siputam, O Jah, O Jehova, siasino ti makapagtakder?” (Salmo 130:3) Nasken met a manangpakawan ken positibo ti panangmatmat ti agassawa iti tunggal maysa.—Colosas 3:13.
22, 23. Kasano a nangipaay da Abraham ken Sara iti nasayaat nga ulidan para kadagiti adda asawana iti kaaldawantayo?
22 Ad-adda a makaparagsak ken makapnek ti panagdenna ti agassawa bayat a tumibtibker ti relasionda iti panaglabas dagiti tawen. Salaysayen ti Biblia ti maipapan iti biag ti agassawa a da Abraham ken Sara idi lakay ken baketdan. Adda dagiti parikut ken pakarigatan a dimteng iti biagda. Saan a kaskarina ken Sara, a nalabit nasurok nga 60 ti tawenna idin, ti panangpanawna iti komportable a pagtaenganda iti narang-ay a siudad ti Ur tapno agnaedda kadagiti tolda iti nabatbati a tawen ti biagda. Ngem nagpasakup iti kinaulo ni lakayna. Kas pudno a katulongan ken katakunaynay ni lakayna, sidadayaw a sinuportaran ni Sara dagiti desision ni Abraham. Ket saan a parparawpaw ti panagpasakupna. Uray “iti unegna,” imbilangna ni lakayna a kas apona. (Genesis 18:12; 1 Pedro 3:6) Naimpusuan ti panagraemna ken Abraham.
23 Siempre, di kayat a sawen dayta a da Abraham ken Sara ket kanayon nga agtunos ti panangmatmatda kadagiti bambanag. Iti naminsan, adda insingasing ni Sara a “makaparurod unay” ken Abraham. Ngem iti panangibilin ni Jehova, sipapakumbaba nga impangag ni Abraham ti timek ni baketna, ket nagsayaatan dayta ti pamiliana. (Genesis 21:9-13) Dagiti assawa a lallaki ken babbai ita, uray dagiti nabayagen nga agassawa, ket adu ti masursuroda iti daytoy a pagassawaan a managbuteng iti Dios.
24. Ania a panagasawa ti pakaidayawan ni Jehova a Dios, ken apay?
24 Iti kongregasion Kristiano, rinibu dagiti naragsak a pagassawaan, ta ti asawa a babai ket addaan iti nauneg a panagraem ken lakayna, ti asawa a lalaki ay-ayaten ken padpadayawanna ni baketna, ken agpada nga ikagkagumaanda nga ipangpangruna iti biagda ti pagayatan ni Jehova. No agpangpanggepka a makiasawa, sapay koma ta piliem a nainsiriban ti pakiasawaam, isaganam a naimbag ti bagim, ken ikagumaam a taginayonen ti natalna ken naayat a panagasawa a pakaidayawan ni Jehova. Iti kasta, ti pannakiasawam ket sigurado a makatulong kenka nga agtalinaed iti ayat ti Dios.
^ par. 11 Kitaem ti kapitulo 2 Ti Sekreto ti Kinaragsak iti Pamilia, nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.
^ par. 12 Saan la a maymaysa ti asawa dagiti dadduma a matalek a patriarka. Iti pannakilangen ni Jehova kadagiti patriarka ken iti nasion ti Israel, impalubosna ti poligamia. Saanna nga impasdek ti poligamia, ngem nangaramid kadagiti pagalagadan maipapan iti dayta. Nupay kasta, nalawag iti panunot dagiti Kristiano a saanen nga ipalubos ni Jehova ti poligamia kadagiti agdaydayaw kenkuana.—Mateo 19:9; 1 Timoteo 3:2.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Pagbalinenyo a Natibker ken Naragsak ti Panagasawayo
Usarenyo ti lima a pamay-an a makatulong iti natibker ken naragsak a panagasawa.
“Itultuloyyo ti Magna iti Ayat”
Ti Umuna a Corinto itampokna ti 14 a pamay-an a maipakitatayo ti ayat.


c: text/html

text:
Tuesday, October 08, 2013
Daniw
Diaspora
Ti kamote, agbiag iti kalgaw ken iti katutudo; a kas tao, iti bangkag ti biag...
Inessemak karakteristiko ti kamote ngem napaayak iti dagsen butbot a bulsa
Ta inukopan El NiƱo sangaputik a balitok ingpek a kalien mukod ni Bullalayaw;
Ngamin kamkamatek latta ni Anges iti pinuon berde ken puraw a balitok Kailokoan,
Maleppay a kanayon abaga, di agpulsot a panagapit iti eppes a namnama;
Isu a sinapulko nalawlawa nga umangsan iti kabambantayan ti Kafagway—
Ket iti ilalawat’ anges, sinusok sabali a dana urat-sirib iti bigaot’ bulod,
Labbat’ dawat, regget sukisok ket nalabon-nabagas inapit a bungat’ literatura.
Kas iti kamote, iti kalgaw man ken iti katutudo agdalapdapak bangkag biag,
Tapno dagiti saringit dida mapadasan agules iti tigerger ulila a dulang,
Tapno dida agkubbo iti pinuon berde ken puraw a balitok iti Kailokoan,
Dida agkurob iti tanubong butbot a bulsa; tapno agbussogda a sumuso
Iti getta balay-sirib—iti pukal unibersidad; ta dayta inessamak a gupit ti kamote,
Mana a nagtubo iti nalinteg ngem nakipet a dana—ngem adda ngudo ti amin,
Wen, agngudo ti amin, ta iti panagagawa, diak nalisian ti panagpalek ni HBP!
Ngem ammok, wen, di agnanayon ti isem, ta naisuraten a linabag ti daniw,
Nga aggibus inton magsat puseg ti angin, inton matnag naragas a bulong;
Ket iti naulimek a lennekan, wen, nakuyem ti in-inut a panagtabon ti init.
Nupay naisalakanak lib-at natadem a kumpay ni nakaabungot a Rurog
Imbaklay met nabantot a ganna-rikki ti sarming, anian, ngem kas iti kamote
Agdalapdapak latta iti kalgaw-katutudo, sadinoman a lugar, uray iti eternidad...
Posted by Ka Iddo at 8:07 AM
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mesopotamia
Ti Mesopotamia (manipud ti Taga-ugma a Griego: Meσoπotauίa: "[daga] a nagbaetan ti karkarayan"; Arabiko: بلاد الرافدين (bilād al-rāfidayn); Siriako: ܒܝܬ ܢܗܪܝܢ (beth nahrain): "daga ti karkarayan") ket isu ti nagan para iti lugara ti Tigris–Euprates a sistema ti karayan, nga isu tattan ti moderno nga aldaw nga Irak ken ti basbassit a panakaibaga ti amianan a daya ti Siria, abagatn a daya ti Turkia ken dagiti babbabassit a paset ti abagatan a laud ti Iran.
Daytoy kaaduan a naipanpanunotan idiay Laud a kas ti duyan ti sibilisasion, ti Gambang a Panawen a Mesopotamia ketnairaman ti Sumer ken dagiti imperio ti Akadio, Babiloniko ken Asiriano, nga amin ket patneng ti teritorio ti moderno nga aldaw nga Irak. Iti Landok a Panawen, daytoy ket tinengtengngel idi dagiti imperio ti Neo-Asiriano ken Neo-Babiloniko. Dagiti patneng nga Sumerio ken Akadia (a mairaman dagiti Asiria ken Babiloniko) ket nagturturayda ti Mesopotamia manipud idi ununa ti naisursurat a pakasaritaan (c. 3100 BC) aginggana ti panakatnag ti Babilonia idi 539 BC, nga idi daytoy ket pinarukma baba ti Akemenida nga Imperio. Daytoy ket natnag kenni Alejandro ti Natan-ok idi 332 BC ken, kalpasan ti ipupusayna, daytoy ket nagbalin a paset ti Griego a Seleusida nga Imperio.
Idi agarup a 150 BC, ti Mesopotamia ket tinengtengngel idi babaen dagiti Partiano. Ti Mesopotamia ket nagbalin a lugar ti pakigubgubatan a nagbaetan dagiti Romano ken Partiano, nga add dagiti paset ti Mesopotamia a nabiit a tinengtengngel ti Romano. Idi AD 226, daytoy ket natnag kadagiti Sasanida a Persiano, ken nagtultuly a tinurturayan dagiti Persiano aginggan idi maika-7 a siglo nga Arabo nga Islamiko a panagrukma ti Sasanida nga Imperio. Adda dagit ibilang ti nangruna a neo Asiriano ken Kristiano a patneng nga estado ti Mesopotamian nga adda idi nagbaetan ti Umuna a siglo BC ken maiak-3 a siglo AD, a mairaman ti Adiabene, Osroene ken Hatra.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Mesopotamia iti Wikimedia Commons


text:
ACCENTUAL VERSE
Kasano iti pannakaada ti ACCENTUAL VERSE iti Iluko nga addaan iti nagduduma a bengngat (accent), pannakaisao (prosody), pannakaidasig (analogy) ken pannakaiyurnos (syntax)?
Dakkel la ketdi a parikut.
Ngem saritaek laeng dagiti padas ken eksperiensak maipapan iti accentual verse.
Accentual verse a kabaliktad (sa?) ti SYLLABIC VERSE? Wenno iti kagingginnuyodanna, kunata man laengen ta nalawlawa ti kayatna a sawen.
Ulitek manen a, saritaek laeng dagiti padas, paliiw ken kapanunotak maipapan itoy.
Adda kadi dagiti daniw nga accentual verse iti Iluko?
Nalabit nga adda. Dagiti Rima-Iluko.
Nalabit nga awan. Ta nagduduma la ngarud ti accent, prosody, analogy ken syntax ti Iluko. Depende ngamin ti nangisawang no TAGA-YO (Ilocos Sur, isuda laeng ti agsasao iti addaan iti balikas a yot – in silent “T” please); TAGA-LATTAN (Ilocos Norte, agipus dagiti saoda iti balikas a LATTAN); TAGA-KIEN (Western Pangasinan Iluko); TAGA-WIN MIT (Uptown Iluko ken Cordilleran Iluko, conversational Iluko iti “wen met”); TAGA-KADI (Cagayan-Isabela nga adda latta ti maisapit a balikas a KADI kadagiti saoda), TAGA-DETA (Ilocos Norte-Cagayan, a no apay a nagbalin a DETA ti balikas a DAYTA, conversational-Iluko, ti rason a makitak), TAGA-ATOY (Eastern Pangasinan Iluko, a no agsaoda ket ATOY, ADIAY, ATA, conversational-Iluko ti rason, kunata manen…); TAGA-NGAY (La Union); TAGA-YONG (Agoo, Aringay, Sto. Tomas, La Union); TAGA-ME’ (“met” in silent “T” iti 1st District ti Ilocos Sur; T ken dadduma pay. No addaka iti “melting pot” wenno pagdidinnanonan dagiti amin a puli, ken inaldawmo ida a makapulpulapol, mapaliiwmo dagitoy. Iti inaldaw a panaglakok iti prutas ken nateng iti Engineer’s Hill Satellite Market, adu dagiti nagsasabalian a bengngat, pannakaidasig, pannakaisao ken pannakaiyurnos. Nagduduma pay dagiti termino kadagiti probinsia wenno disso ti lugar. Daydiay laengen balikas nga ASO ken PATANI ket saan kano nga Iluko no di ket Tagalog! Ngimmato pay ti kidayko, yos! Angilan ken perkoles ti Ilukoda, kunana. Archaic argot, dagitan manong kunak iti lakay a nakasarukod nga agedad ngatan iti nasurok a pitopulo.
Accentual. Accent wenno bengngat.
Iti sabali a bangir, nadagsen a panangibalikas. Diin, kunada dagiti Tagalog.
No bengngat ti bagibasaran, narigat nga idasig ti kinaaddda ti accentual verse iti Iluko.
Ngem no iti DAGSEN iti panangibalikas, taldiapantayo laengen dagiti Rima-Iluko. Dagiti rima a kaunaan a nangngegko kadaydi tatangko. Adu dagiti rima nga ammo daydi tatangko. Insursurona idi ubbingkami. Ken nangguyugoy kaniak nga agbasabasa iti dandaniw ken uray ania ditan. Ta agisangpet met idi kadagiti magasin ken libro.
Kitaentayo man dagitoy dua a Rima-Iluko.
1) Adda asok burburan
Ti naganna pasaki
Pasaki ti naganna
Ti asok a burburan
Wen, nalabit nga adda met ngata a, accentual verse dita. Ngem iti panagkitak ket kasla met alliteration, consonance, assonance ken syllabic verse…
2) Bulong ti apatot
Paskuayo naimut
Rumuar makarurod
Pang-orek sarukod
Napia pay. Dayta nakabold face iti nakitak a yan ti accentual verse. Ngem no kitaen, kasla met rima (rhyme), assonance, consonance ken syllabic verse).
Hu, bay-amon dayta ac-accentual, hehehe. Makadadael laeng iti ulo, saan? Ta adda pay aya dagiti rukrukod kada rimrima iti Daniw-Iluko iti agdama a panawen ket manmano metten. Pasig met aminen a free verse. Nawaya a panangiyebkas (ti Iluko term kaniak ti free verse).
Ngem apay ngarud nga insuratko?
Dayta ket, hehehe!
Pagadalan ken tungtongan laeng a.
Ke tapno nalawlawag ti tungtongan, nasken a taldiapan dagiti academician a nanglaglagidaw iti accentual verse.
1. Ti titsermi sadiay Narvacan Catholic School, ti kaunaan a nakangngegak ti accentual verse. Ni Mrs. Fe Macabio-Viernes, ken mangisursuro itan iti Claveria State University ken katitseran ni Freddie Masuli. (a kas iti nakunana sadiay seminaran ti GF sadiay Suso idi 2005). Leksionmi maipapan iti literature.
No English iti pamnnakaisuratna a, ket wen. Adda dagitoy a porma, estilo, tekniko, device ken dadduma pay.
Ngem iti Iluko ngay? “Ay, maulawak, yong!” kuna dagiti taga Agoo.
Ngem ti imasna ket kaykayatko met iti agdaniw iti bukodko a dila. Ken no agdaniwak ket kayatko laeng met a pagustoan ti riknak. Kayatko laeng met a yebkas ti riknak, kapanunotak, paliiwko ken blah, blah, blah,blah! Lalo idi ubingak ket mayat met ti agiyebkas iti daniw iti bukot ti nuang wenno baka; iti tuktok ti niog, kamatiris, kaimito, santol, lomboy, bayabas ken dadduma pay; iti ngarab ti adalem a karayan sakbay a tumapuak; iti uneg ti banio kabayatan iti panagdigos. Idi tinedierakon, adda latta met ti a ti daniw a maiballaet no inkam agtapat.
Idi agtutuboak pay ket kapatorko met iti agikur-it iti daniw iti uray sadino ken uray ania: papel, kuaderno, notbok, puon ti saba, pader, kadaratan. Awan lang, trip lang. Pammagusto ti rikna ta ragsak met ti itdenna.
2. Ni (daydi) Pelagio Alcantara. Iti inna panaglektiur maipapan iti daniw idi 1986 iti seminar workshop nga inangay ti GUMIL-Baguio a napasamak iti Baguio City Auditorium, Burnham Park, tinagipintasna met ti daniw a nagbado iti accentual verse. Sakbay a simrek iti National Media Production Center, titser daydi Manong Pel.
“Sir, iti bukodmo nga opinion, apay nga adda dagiti daniw nga immortal?” daytoy man idi ti saludsod ni David Briones, estudiante ti law iti Baguio Colleges Foundation (University of the Cordillera itan).
“Mangitedka man iti ehemplo?”
“The Trees,” kunam la no inkorus dagiti estudiante ti Baguio City National High School.
Ti Daniw ni Alfred Joyce Kilmer.
Kuna daydi Manong Pel nga eksakto ti pannakagenned ti daniw babaen iti stress ken unstress.
Maulawak yong!
Ta ania ngamin aya ti accentual verse?
Definition:
1. of accent: involving or associated with accent or stress
2. based on stress: employing a structure based on the number of stresses in a poetic line instead of the number of syllables.
Accentual verse has a fixed number of stresses per line or stanza regardless of the number of syllables that are present. It is common in languages that are stress-timed such as English as opposed to syllabic verse, which is common in syllable-timed languages such as classical Latin.
Fixed number of stress.
Ket nagmayat iti pananggennegenned daydi Manong Pel ti daniw a “The Tree” iti insuratna iti pisara. Inuged-ugedannan ti stress ken unstress. Iti panangidaniwna, igiddanna pay ti panag-beat ti imana.
3. Ti presidente ti UP-Baguio, Dr. Priscilla S. Macansantos ken ti kaingungotna a ni Manong Butch ket nasasaoda met ti maipapan iti accentual verse. Lalo no pagtutungtonganmi ti maipapan ti daniw. Agpada nga academician. Uray ni Dr. Leoncio Deriada ket nailektiurna met ti maipapan ti stress ken unstress.
Ngem English met ngarud a daniw dagitoy.
Kasano koma ngarud a maaddaan iti accentual verse ti Iluko? Iti taray ti Daniw-Iluko, mas nalatlatak nga adayo ti nawaya a panagiyebkas (free verse) ngem dagiti nametro, nag-stress, nag-unstress, ken dadduma pay a porma, tekniko ken devices.
Siempre nasurot latta ti papolar. In na in.
No ti syllabic verse ken dadduma pay a berberso, wen, nalaka ti agaramid. Ngem no accentual verse, siguro a ket idisso pay laeng a dayta ta dumtengto (no adda) met a ti panawenna. Ta kasano koma a maaddaan ti accentual verse ti lenguahe nga addaan iti nagduduma nga accent, prosody, analogy ken syntax?
Adda no adda, a kas iti ehemplo a rima. Ngem no ita a kapator ken kapalatak ti free verse wenno blank verse, maidisso pay laeng. Addanto latta met a, iti mangpidut iti umno a panawen.
Hmmn…iti laengen sumaruno a topiko…##
Thursday, July 20, 2006
ACCENTUAL VERSE
8 comments:
- jfi said...
-
Manong kaaduan kadagiti mangrugrugi a mannaniw ket kasta ti inda putputaren. Napintas gamin a denggen ti panagindayon dagiti balikas. Kaskala agdaldallot no kua. Wenno mabalinmo pay nga ikanta.
- 9:58 AM
- jim agpalo, jr. said...
-
wen, jake, pudno dayta kunam no iti punto a syllabic verse... ngem iti accentual kasano ngarud nga itarus iti iluko? kas iti ehemplok a rima, nalabit nga adda...ngem dumtengto latta a ti panawenna dayta...no addanto iti mangpidut a mangparangpaya...daytoy ngarud ti rason nga intay agiinnadal agtutungtong maipapan itoy...
iti diskusion poetry reading ti up baguio-ncca, nadakamat dagiti porporma dagiti daniw a kas tungtongan iti on live iti fm-radio... dagiti kakaduak, inkantada pay ti daniwda, ket adda dagita syllabic ken accentual verse a dinakamatda... kaniak a biang, sinaritak nga adda dagita a porma iti daniw-iluko ngem nalikudanen...ti kangrunaan ita ket ti free verse...nupay kasta adda latta sumagmamano metrical verse a kas kadagiti daniw ni honor blanco cabie... ken dagiti daniw (daydi)meliton brillantes... awanen iti mapaliiwko pay ita a nagmetro iti man syllabic wenno iti accentual...
ti titsermi idi, ni mrs. fe viernes, kunana a napintas ti rukod a 9, 12, 16 syllables nga isu iti kaadduan nga inaramidko idi agtutuboak pay...narigat la ngamin iti agdaniw kadagiti narukod ken nabengngatan ta adu nga oras iti maregreg sakbay a makaputar...saan a kas iti free verse a pagbibiit, lalo no kabisadomon dagiti "iniiluko" (figures of speach)...
- 4:07 PM
- jfi said...
-
daydiay epic poetry a PAMULINAWEN ni Apo Jose Bragado ket accentual verse kadi? Diak pay rinokodrukod. Ngem amin a pungtona ket agpapada isu a makuna a syllabic verse.
Wen gayam Manong. Agsapsapulak iti kopia ti Biag ni (ti?) Lam-ang ngem awan masapulak. Catogorize as what kadi daytoy?
- 9:27 AM
- jim agpalo, jr. said...
-
diak a pay a nabasa daydiay a pamulinawen ni mang joe... saan a daydiay rukod ti accentual no di ket daydiay "panangibalikas iti nadagsen ken nalag-an" nga isu iti awaganda iti stress ken unstress...no daydiay rukod ti silaba, syllabic verse daydiay saan nga accentual
yimelkokenka ti lam-ang no sumangpetak balay...addaak la ditoy kompiuter siap...
- 11:47 AM
- jfi said...
-
manong thanks kadaydiay inyimailmo a kopia ti Lam-ang.
- 9:41 AM
- jim agpalo, jr. said...
-
awan aniamanna, ading...para iti amin ti lam-ang...
ti lam-ang ket epic
ti lam-ang ket pantasia
ti pantasia ket namnama
kasapulan ti namnama itoy a panawen
iti panawen a mapukpukaw ti namnama
kasapulan ti pantasia
kasapulan ti namnama
kasapulan ti lam-ang
daytoy ti linaon ti linaon iti sinuratko a salaysay maipapan iti pantasia? no ania ti itedna kadagiti agbasbasa ti pantasia...
siempre, sangaduyog laeng a singasing dayta...patiem no kayatmo, isu nga isu no saan ta singasing laeng dayta, hehe!
- 12:11 PM
- Joe Padre said...
-
Daytoy macuna nga "accent verse" ket saan sa met a makicabagian iti "bengngat", cas iti bengngat ti tagalaud wenno tagadidaya, wenno ti Texas twang. No napaliiwmo ngamin ket ti accent a cunada ket maipapan iti stress wenno unstress cadagiti balicas. Cas pagarigan, iti Estados Unidos agpada ti pannacayebcas ti balicas a nausar iti maysa a daniw iti Northeast United States ken uray pay iti Texas, segun ti panangiranta ti mannaniw.
Diac ammo no adda macuna nga accent verse iti Ilocano wenno Filipino ngem ti ammoc, mabalin a syllabic verse ti maputar cadagiti pagsasao a "kung ano ang tunog, siya ang sulat o baybay".
No nalaclaca man ti agsurat iti free verse (kinuna ni Robert Frost: "I'd as soon write free verse as play tennis with the net down"), ania ngay ti panirigam iti prose poetry cas iti putar ni Eileen Tabios, "A Coagulation of Pixels", a masaracan iti http://www.kultureflash.com/archive/89/poemtabios.html
Wenno ti hay(na)ku poetry nga inimvento ni Ms. Tabios (http://www.baymoon.com/~ariadne/form/haynaku.htm)
Adda cadi ngatan daniw nga Ilocano a naputar a la hay(na)ku? Saluyoten ngata ket ni Apo Roy V. Aragon daytoy nga estilo ti daniw ket il-iliwec ti hay(na)ku version ti "Annay" a daniwna. Mabalin cano met a pagsisilpuen ti multiple hay(na)ku a pangpaatiddog iti daniw.
Makikamtaw laeng...
- 7:49 AM
- jim agpalo, jr. said...
-
isu met dayta ti kunak, joe...accentual verse ket dayta stress ken untress... radies a panangisawang...ngem kasano ngarud iti kinaadda dayta a uniform stress ken untress iti iluko ket nagduduma met ti bengngat ken panangibalikas? hehehe... adda nabasa ken namaga ken natangken ken naalumamay ken napaspas... isu a no accentual verse, awan la ti ammok iti iluko...adda no adda ngem di ngata naigagara wenno no naigagara, siguradoak met a tinugawan ti author dayta iti naunday bassit a panawen...thanks..
- 10:33 AM


text:
Ti 2013 nga Ingles a Rebision ti New World Translation
ITI panaglabas dagiti tawen, namin-adun a narebisar ti New World Translation of the Holy Scriptures, ngem ti 2013 a rebision ti kaaduan iti naaramid a panagbalbaliw. Kas pagarigan, agarup 10 a porsiento nga Ingles a sasao ti naikkat iti patarus. Nabaliwan ti dadduma a napapateg a termino iti Biblia. Napagbalin a pormat a daniw ti dadduma a kapitulo, ken nainayon dagiti mangilawlawag a footnote iti regular nga edision. Saan a mailawlawag iti daytoy nga artikulo ti amin a panagbalbaliw, ngem usigentayo ti sumagmamano kadagiti kangrunaan a panagbalbaliw.
Ania dagiti napapateg a termino iti Biblia a nabaliwan? Kas nadakamat iti napalabas nga artikulo, nabaliwan ti patarus para kadagiti sasao a “Sheol,” “Hades,” ken “soul.” Malaksid kadagita, adda pay dagiti sasao a nabaliwan.
Kas pagarigan, ti Ingles a sao nga “impaled” ket nasukatan iti “executed on a stake” wenno “nailed to the stake” tapno saan a mangipaay iti di umiso a kaipapanan no kasano a napapatay ni Jesus. (Matt. 20:19; 27:31) Ti “loose conduct” ket nasukatan iti “brazen conduct” a mangipakita iti nakadakdakes a kababalin nga ipamatmat ti kaipapananna iti Griego a sao. Ti nausar idi a sao a “long-suffering” ket mabalin a maawatan a panagsagaba iti mabayag ngem nabaliwanen dayta iti “patience” nga ad-adda a mangipaawat iti umiso a kaipapananna. Nasukatan ti “revelries” iti “wild parties” a nalaklaka itan a maawatan. (Gal. 5:19-22) Ti “loving-kindness” ket siuumiso a naipatarus a “loyal love.” Ipakita dayta ti kaipapanan ti termino ti Biblia a masansan a kapada ti sao a “faithfulness.”—Ps. 36:5; 89:1.
Naipatarusen sigun iti konteksto ti dadduma a termino nga agpapada idi ti pannakaipatarusna. Kas pagarigan, ti Hebreo a sao nga ʽoh·lamʹ, a sigud a naipatarus a “time indefinite,” ket mabalin a kaipapananna “forever.” Idiligmo no kasano nga agaplikar dayta iti pannakaipatarus ti Psalm 90:2 ken Micah 5:2.
Masansan nga agparang iti Kasuratan ti Hebreo ken Griego a termino a naipatarus a “seed.” Maus-usar dayta a sao mainaig iti agrikultura ken iti piguratibo a pamay-an kas “offspring.” Kadagiti immuna nga edision ti New World Translation, kanayon idi a nausar ti sao a “seed,” a pakairamanan ti Genesis 3:15. Ngem manmanon a mausar iti Ingles ti sao a “seed” no ti kaipapananna ket “offspring.” Gapuna, iti rebisado a New World Translation, nausar ti sao nga “offspring” iti Genesis 3:15 ken iti dadduma pay a mainaig a bersikulo. (Gen. 22:17, 18; Rev. 12:17) Naipatarus met sigun iti konteksto ti dadduma a nagparangan dayta a sao.—Gen. 1:11; Ps. 22:30; Isa. 57:3.
Apay a nabaliwan ti adu a sasao a naipatarus a literal? Kuna ti Appendix A1 iti 2013 a rebision a ti nasayaat a patarus ti Biblia “ibagana ti umiso a kaipapanan ti sao wenno sasao no ti literal a pannakaipatarusna ket saan nga umiso wenno saan a nalawag ti kaipapananna.” No dagiti gagangay a pagsasao (idioms) iti orihinal a lengguahe ket maawatan iti dadduma a lengguahe, maipatarus dagitoy a literal. Gapu iti daytoy, nausar ti sasao a “searches the . . . hearts” iti Revelation 2:23 ta maawatan dayta iti adu a lengguahe. Nupay kasta, iti dayta met la a bersikulo, saan a nalaka a maawatan ti sasao a “searches the kidneys” isu a nasukatan ti sao a “kidneys” iti “innermost thoughts” tapno maipaawat ti pudno a kaipapananna. Kasta met, iti Deuteronomy 32:14, ti pagsasao a “the kidney fat of wheat” ket nalawlawag a naipatarus kas “the finest wheat.” Iti dayta met la a rason, ti sasao nga “I am uncircumcised in lips” ket saan a kas kalawag ti “I speak with difficulty” iti adu a lengguahe.—Ex. 6:12.
Apay a dagiti sasao a “sons of Israel” ken “fatherless boys” naipatarus itan nga “Israelites” ken “fatherless children”? Iti Hebreo, ti panglalaki wenno pangbabai a porma ti sao ket masansan a mausar tapno maammuan no lalaki wenno babai ti madakdakamat. Nupay kasta, dadduma a panglalaki a porma ti sao ket tumukoy agpadpada iti lalaki ken babai. Kas pagarigan, ipakita ti konteksto ti dadduma a bersikulo a ti sasao a “the sons of Israel” ramanenna agpadpada dagiti lallaki ken babbai. Gapuna, naipatarusen dagita a sasao a “the Israelites.”—Ex. 1:7; 35:29; 2 Ki. 8:12.
Umasping iti dayta, ti panglalaki a porma ti Hebreo a sao a ti kaipapananna ket “sons” iti Genesis 3:16 ket naipatarus a “children” kadagiti immun-una nga edision ti New World Translation. Ngem iti Exodus 22:24, mabasan dayta a sao kas: “Your children [Hebrew, “sons”] will be fatherless.” No masurot daytoy a wagas iti dadduma a teksto, nasukatan ti sasao a “fatherless boy” iti “fatherless child” wenno “orphan.” (Deut. 10:18; Job 6:27) Kapada dayta ti naipatarus iti Greek Septuagint. Nagbalin metten a “the days of your youth” dagiti sasao a “the days of your young manhood” iti Ecclesiastes 12:1.
Apay a napasimple ti pannakaipatarus dagiti Hebreo a sasao a berbo? Dagiti dua a kangrunaan a kasasaad ti berbo a Hebreo ket ti saan a kompleto (imperfect) a mangipakita iti agtultuloy a tignay ken ti kompleto (perfect) a mangipakita iti nalpasen a tignay. Kadagiti immuna nga edision ti New World Translation, kanayon a naipatarus dagiti saan a kompleto a berbo a Hebreo nga addaan iti kanayonan a termino, kas iti “proceeded to” wenno “went on to” tapno maipakita ti agtultuloy wenno maulit-ulit a tignay. * Tapno maipakita met a nalpasen ti tignay, nausar dagiti sasao a mangipaganetget kas iti “certainly,” “must,” ken “indeed”.
Iti 2013 a rebision, dagiti kanayonan a termino para iti tignay wenno berbo ket saanen a nausar no awan ti ipaganetgetda. Kas pagarigan, saanen a masapul nga ipaganetget a maulit-ulit a kinuna ti Dios, “Let there be light.” Gapuna, iti 2013 a rebision, ti saan a kompleto a berbo a “say” ket saan a naipatarus a mangipakita iti agtultuloy a tignay. (Gen. 1:3) Nupay kasta, nalawag a maulit-ulit nga inawagan ni Jehova ni Adan, isu a naipakita latta dayta iti Genesis 3:9 a naipatarus a “kept calling.” Gapuna, amin a berbo ket naipatarus a nalaka a maawatan ken naipangpangruna ti tignay imbes a ti saan a kompleto wenno kompleto a kasasaad ti berbo a Hebreo. Nasayaat pay daytoy ta makatulong tapno matulad ti kinaababa ti nausar a Hebreo a sao.
Apay nga ad-adu itan a kapitulo ti naipatarus iti pormat a daniw? Adu a paset ti Biblia ti dati a naipatarus a daniw. Iti moderno a lengguahe, mailasin ti daniw babaen kadagiti agpapada nga uni dagiti maibalikas a sasao, ngem iti daniw a Hebreo, ti kapatgan a paset ti daniw ket ti panamagpapada wenno panamagduduma. Ti estilo ti pannakaisurat dagiti daniw iti Hebreo ket saan a babaen ti panagpapada dagiti uni ti sasao no di ket babaen ti lohikal a panagsasaruno dagiti kapanunotan.
Kadagiti napalabas nga edision ti New World Translation, naurnos dagiti sasao iti Job ken Dagiti Salmo iti pormat a daniw tapno maipakita a talaga a nairantada a makanta wenno maidaniw. Daytoy a pormat ipakitana ti pannakaipaganetget ti estilo ti daniw ken makatulong dayta iti panangimemoria. Iti 2013 a rebision, naisurat metten iti pormat a daniw ti Proverbs, Song of Solomon, ken adu pay a kapitulo dagiti libro maipapan kadagiti padto tapno maipakita a dagitoy a bersikulo ket dati a naisurat a daniw ken tapno maipaganetget ti panamagpapada ken ti panamagduduma. Maysa a pagarigan iti daytoy ket ti Isaiah 24:2, a tunggal linia ket addaan iti panamagduduma, ket ti maysa a linia patalgedanna ti sabali tapno maipaganetget nga awan ti maipuera iti panangukom ti Dios. No ammo ti agbasbasa a daniw dagita, mabigbigna a saan laeng nga ul-uliten ti mannurat ti Biblia dagiti ibagbagana no di ket us-usarenna ti pormat a daniw tapno maipaganetget ti mensahe ti Dios.
Saan a kanayon a nalaka a madlaw ti nagdumaan ti Hebreo a salaysay ken daniw. Gapuna, adda pagdudumaan kadagiti patarus ti Biblia no maipapan kadagiti teksto a naipatarus a daniw. Kasapulan nga ikeddeng ti agipatarus no ania dagiti bersikulo a naisurat a daniw. Dadduma ngamin ti naglaon kadagiti salaysay ngem dagiti sasao a nausar ket kas iti daniw, nausar met dagiti mangiladawan a sasao, sabali a kaipapanan dagiti sasao, ken dagiti sasao nga agpapada ti kaipapananda tapno maipaganetget ti punto.
Ti Outline of Contents a baro a paset a nainayon ket nangnangruna a makatulong tapno mailasin ti masansan a panagbaliwbaliw dagiti karakter iti nagkauna a daniw a Ti Kanta ni Solomon.
Ania ti epekto ti panangadal kadagiti orihinal a sasao dagiti manuskrito iti 2013 a rebision? Ti immuna a New World Translation ket naibasar iti Hebrew Masoretic text ken ti mararaem a Griego a manuskrito da Westcott ken Hort. Agtultuloy a maad-adal dagiti nagkauna a manuskrito ti Biblia, isu a nalawlawagan ti kaipapanan ti orihinal a sasao ti sumagmamano a bersikulo ti Biblia. Magun-odan metten dagiti kopia ti Dead Sea Scrolls. Ad-adu pay a Griego a manuskrito ti nasukimat. Adu pay dagiti kabbaro a manuskrito ti naikabil iti kompiuter tapno nalaklaka a masukimat ti nagdudumaan dagiti manuskrito ket maammuan no ania a patarus ti Hebreo wenno Griego a manuskrito ti ad-adda a suportaran ti kaaduan a reperensia. Ginundawayan ti New World Bible Translation Committee dagitoy a panagrang-ay tapno adalenda ti dadduma a bersikulo, isu nga adda dagiti naaramid a panagbalbaliw.
Kas pagarigan, iti 2 Samuel 13:21, mabasa iti Greek Septuagint ti katupag dagiti sasao a: “But he would not hurt the feelings of Amnon his son, because he loved him, for he was his firstborn.” Saan nga inraman dagiti immun-una a bersion ti New World Translation dagitoy a sasao gapu ta awan dayta iti Masoretic text. Nupay kasta, mabasa dagitoy a sasao iti Dead Sea Scrolls isu a nairamanda iti 2013 a rebision. Gapu iti dayta met la a rason, nanayonan iti lima ti pagparangan ti nagan ti Dios iti libro nga Umuna a Samuel. Nabaliwan met ti panagsasaruno dagiti ideya iti Matthew 21:29-31 gapu iti pannakaadal manen dagiti Griego a manuskrito. Gapuna, naaramid dagiti panagbalbaliw a naibasar kadagiti ebidensia a masarakan kadagiti manuskrito imbes a nasurot ti maymaysa a pagibasaran a Griego a manuskrito.
Sumagmamano laeng dagitoy kadagiti panagbalbaliw a naaramid tapno nalaklaka a maawatan ken mabasa ti adu a mangibilbilang iti New World Translation a maysa a sagut manipud iti Dios ti komunikasion.
^ par. 10 Kitaen ti New World Translation of the Holy Scriptures—With References, Appendix 3C “Hebrew Verbs Indicating Continuous or Progressive Action.”


text:
1 Apay?
Kararag
1 Apay?
KARARAG. Maysa dayta kadagiti manmano a topiko iti Biblia a paginteresan ti adu. Ammuem dagiti pito a gagangay a saludsod maipapan iti kararag; kalpasanna, usigentayo dagiti sungbat nga ipaay ti Biblia. Dagitoy nga artikulo ket nairanta a tumulong kenka nga agkararag—no kasano a rugiam ti agkararag wenno kasano a pasayaatem ti kararagmo.
AGKARKARARAG dagiti tattao iti intero a lubong, aniaman ti kultura ken relihionda. Agkararagda kas indibidual wenno kas grupo. Agkararagda kadagiti simbaan, templo, sinagoga, moske, wenno kadagiti santuario. Agusarda kadagiti pagparintumengan nga ikamen, rosario, ruedo a paglualo (prayer wheel), imahen, libro ti kararag, wenno karkararag a naisurat kadagiti babassit a nakasab-it a lapida.
Ti panagkararag ti maysa a nakaidumaan ti tao iti dadduma a parsua ditoy daga. Agpayso nga adu ti nakaipadaantayo kadagiti animal. Kas kadakuada, kasapulantayo ti taraon, angin, ken danum. Mayanak, agbiag, ken mataytayo met. (Eclesiastes 3:19) Ngem tattao laeng ti agkararag. Apay?
Nalabit, ti kasimplean a sungbat ket gapu ta masapul nga aramidentayo dayta. Ibilang pay ketdi ti kaaduan a ti panagkararag ket maysa a pamay-an ti pannakikomunikar kadagiti espiritu, kadagiti banag a matmatanda a manayon ken nasantuan wenno sagrado. Ibatad ti Biblia a naparsuatayo nga agtarigagay kadagiti kasta a banag. (Eclesiastes 3:11) Kinuna idi ni Jesu-Kristo: “Naragsak dagidiay sipapanunot iti naespirituan a kasapulanda.”—Mateo 5:3.
Addaantayo la ketdi iti ‘naespirituan a kasapulan’ kas ipakita ti nagadu a narelihiosuan a pasdek ken alikamen iti panagkararag, kasta met ti adu nga oras a busbusbosentayo iti panagkararag. Siempre, adda bukod a pamay-an ti dadduma a mangpennek iti naespirituan a kasapulanda, idinto nga agpannuray ti dadduma iti padada a tao. Ngem saan kadi a bassit laeng ti maitulong ti padatayo a tao? Nakapuy, ababa ti biag, ken limitado ti pannakaawattayo. Ti laeng makaipaay iti kasapulantayo ket daydiay manayon, daydiay nasirsirib, ken nabilbileg ngem datayo. Ngem ania dagitoy a naespirituan a kasapulan a mangtigtignay kadatayo nga agkararag?
Usigem daytoy: Tartarigagayam kadi ti panangiwanwan, sirib, wenno sungbat dagiti saludsod a kasla di matukod ti panunot ti tao? Adda kadi gundaway a kasapulam ti liwliwa gapu iti ipapatay ti ipatpategmo, wenno ti pannakaiwanwan gapu iti pakaburiboram a masapul a desisionam, wenno ti pammakawan gapu iti basol a mangsidsidir iti konsiensiam?
Sigun iti Biblia, maitutop nga ikararag dagita. No maipapan iti panagkararag, ti Biblia ti kangrunaan a libro a mapagpannurayan. Naglaon dayta iti karkararag ti adu a matalek a lallaki ken babbai. Nagkararagda tapno maliwliwa, maiwanwan, mapakawan, ken tapno masungbatan dagiti karirikutan a saludsodda.—Salmo 23:3; 71:21; Daniel 9:4, 5, 19; Habakuk 1:3.
Nagduduma dagiti kararagda, ngem adda nagpapadaanda. Tunggal maysa a nagkararag ket addaan iti nakapatpateg a tulbek iti naballigi a panagkararag—ammoda no asino ti rumbeng a pakaiturongan dagiti kararag. Dayta ti masansan laklaksiden wenno saan a maamiris dagiti tattao ita.


text:
General Mamerto Natividad, Nueva Ecija
Ti General Mamerto Natividad ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Ecija iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti General Mamerto Natividad ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.[2]
- Balangkare Norte
- Balangkare Sur
- Balaring
- Belen
- Bravo
- Burol
- Kabulihan
- Mag-asawang Sampaloc
- Manarog
- Mataas na Kahoy
- Panacsac
- Picaleon
- Pinahan
- Platero
- Poblacion
- Pula
- Pulong Singkamas
- Sapang Bato
- Talabutab Norte
- Talabutab Sur
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Nueva Ecija". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Nueva Ecija". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Ayungon, Negros Oriental
Ti Ayungon ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Ayungon ket nabingbingay a politikal kadagiti 24 a barbaranggay.[2]
- Amdus
- Jandalamanon
- Anibong
- Atabay
- Awa-an
- Ban-ban
- Calagcalag
- Candana-ay
- Carol-an
- Gomentoc
- Inacban
- Iniban
- Kilaban
- Lamigan
- Maaslum
- Mabato
- Manogtong
- Nabhang
- Nabilog
- Poblacion
- Tampocon I
- Tampocon II
- Tibyawan
- Tiguib
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Oriental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Oktubre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Negros Oriental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 7 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Oman
Ti Oman (i/oʊˈmɑːn/ oh-MAAN; Arabiko: عمان ʻUmān), opisial a makunkuna a Sultanato ti Oman (Arabiko: سلطنة عُمان Salṭanat ʻUmān), ket maysa a pagilian iti abagatan-a-laud a paset ti Asia. iti abagatan-a-daya nga aplaya ti Peninsula ti Arabia. Kabeddengna ti United Arab Emirates iti amianan-a-laud, ti Saudi Arabia iti laud, ken ti Yemen iti abagatan a laud. Ti aplaya ti Oman ket buklen ti Baybay Arabiano iti abagatan ken daya, ken ti Golpo ti Oman iti amianan a daya.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Cabinet Ministers". Gobierno iti Oman. Naala idi 13 Oktubre 2010.
- ^ http://encarta.msn.com/encyclopedia_761561099_7/Oman.html#s28 Fourth line down from the top of the history section: "In 751 Ibadi Muslims, a moderate branch of the Kharijites, established an imamate in Oman. Despite interruptions, the Ibadi imamate survived until the mid-20th century.". Archived 1 Nobiembre 2009.
- ^ "2010 census - karugian a resulta". Sultanato ti Oman - Ministro ti Nailian nga Ekonomia. Naala idi Enero 7, 2012.
- ^ a b c d "Oman". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 21 Abril 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- Oman
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Peninsula Arabiano
- Dagiti Islamiko nga estado
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo a Pagtitinnulongan para kadagiti Arabo nga Estado ti Golpo
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Golpo Persiano
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 751
- Dagiti Sultanato
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Opisina ken Impormasion iti Panagpasiar
Naimpusuan nga awisendaka nga agpasiar kadagiti opisina ken pagimprentaanmi. Ammuem ti adres ken oras ti panagpasiar.
Ethiopia
Jehovah’s Witnesses, Yeka sub-city, Wereda 12;
House 161 on Kotebe Road; 1 km past
Kotebe College for Teachers Education
ADDIS ABABA
ETHIOPIA
+251 11-660 3611
+251 91-121-3489 (Mobile)
Panagpasiar
Lunes agingga iti Biernes
8:00 a.m. agingga iti 11:00 a.m. ken 1:20 p.m. agingga iti 4:00 p.m.
Kapautna 1 oras
Trabaho iti Opisina
Agipatpatarus kadagiti literatura a naibatay iti Biblia iti lima a lengguahe iti Ethiopia. Mangimatmaton iti trabaho a panangisuro iti Biblia iti Ethiopia ken kadagiti kabangibang a pagilian. Mangimatmaton iti trabaho a panagibangon kadagiti Kingdom Hall.


text:
Plantilia:Tlsp
{{subst:Tlsp}}
{{Tlsp}} inus-usar kadagiti listaan ti plantilia. Saan a kapada ti
{{Tlp}} daytoy ket mangiraman ti "subst". Saan a kapada ti
{{Tls}} daytoy ket mangpalubos ti manginagan ti parametro. Dagitoy a langa ket tulong no kasano ti agusar ti nainaganan a plantilia.
Dagiti linaon
Panagusar[urnosen ti taudan]
- Aginggana ti lima a pagikabailan para kadagiti parametro iti nainaganan a nagan ti plantilia:
{{Tlsp|nagan ti plantilia}}
{{Tlsp|nagan ti plantilia|param}}
{{Tlsp|nagan ti plantilia|1|2|3|4|5}}
{{Tlsp|nagan ti plantilia|2=param=value}}Note: start from 2 because the "name" is parameter 1. Wenno...
{{Tlsp|nagan ti plantilia|param=value}}
- Para kadagiti plantilia a mangsuporta ti pagpilian a pangisukat agnayon laeng ti subst=subst:
{{Tlsp|nagan ti plantilia|1|2|3|subst=subst:}}
Kas pagarigan[urnosen ti taudan]
Para kadagiti kapada a kas pagarigan kitaen ti Tlx.
Pannakaipada[urnosen ti taudan]
Kitaen pay[urnosen ti taudan]
- Plantilia:Tlsp(urnosen tungtungan silsilpo pakasaritaan) aginggana dagiti lima a parametro
- Plantilia:Tl(urnosen tungtungan silsilpo pakasaritaan) awan ti parametro ken awan ti subst
- Plantilia:Tlp(urnosen tungtungan silsilpo pakasaritaan) Tl + parametro
- Plantilia:Tls(urnosen tungtungan silsilpo pakasaritaan) Tl + subst
- Plantilia:Tlu(urnosen tungtungan silsilpo pakasaritaan) kasla ti Tlx iti aniaman a nagan ti espasio
- Plantilia:Tlx(urnosen tungtungan silsilpo pakasaritaan) kasla ti Tlsp nga awan ti subst
- Dagiti baw-ing − no adda, dagiti sabali a nagan daytoy a plantilia a mabalin a mausar


text:
Bulalacao, Oriental Mindoro
Ti Bulalacao ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Oriental Mindoro iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bulalacao ket nabingbingay kadagiti 15 a barbaranggay.[2]
- Bagong Sikat
- Balatasan
- Benli (Mangyan Settlement)
- Cabugao
- Cambunang (Poblacion)
- Campaasan (Poblacion)
- Maasin
- Maujao
- Milagrosa (Guiob)
- Nasukob (Poblacion)
- Poblacion
- San Francisco (Alimawan)
- San Isidro
- San Juan
- San Roque (Buyayao)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Oriental Mindoro". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 24 Septiembre 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Oriental Mindoro". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 24 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Isabel I iti Inglatera
Ni Isabel I (a naamammo laeng iti "Isabel" aginggana ti panakaipangato ni Isabel II; 7 Septiembre 1533 – 24 Marso 1603) ket isu idi ti reina a nagari iti Inglatera ken Ireland manipud idi 17 Nobiembre 1558 aginggana idi pimmusay. Sagpaminsan a tinawtawagan a kas Ti Birhen Reina, Gloriana, wenno Naimbag a Reina Bess, ni Isabel ket isu idi ti maikalima ket ti naudi a monarkia ti Tudor a dinastia. Isu ket anak a babai ni Enrique VIII, isu ket naipasngay id a kas maysa a prinsesa, ngem ti inana, a ni Anne Boleyn, ket naipapatay idi tidua ket kagudua a tawtawen kalpasan ti panakaipasngayna, ken ni Isabel ket nairangarang a kas maysa nga anak ti ruar. Ti kagudua a kabsatna a lalaki, Eduardo VI, nangpatawid ti balangat kenni Balasang Jane Grey, a nangikkat daytoy kadagiti kagudua a kakabsatna, a ni Isabel ken ti Katoliko a ni Maria, ti panakaisaruno urayno daytoy ket saan a ti kalintegan.Ti testamentona ket naisiasi, ni Maria ket nagbalin a reina, ken ni Balasang Jane Grey ket naipapatay idi. Idi 1558, ni Isabel ket sinarununa ti kagudua a kabsatna a babai, nga isu idi ket naibalud ti nasurok a makatawen idi nagturturay gapu ti panakailemanna ti panagsuporta kadagiti rebelde a Protestante.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Isabel I iti Inglatera iti Wikimedia Commons


text:
Luna, La Union
Ti Luna ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Luna ket nabingbingay iti 40 a barbaranggay.[2]
- Alcala
- Ayaoan
- Barangobong
- Barrientos
- Bungro
- Buselbusel
- Cabalitocan
- Cantoria No. 1
- Cantoria No. 2
- Cantoria No. 3
- Cantoria No. 4
- Carisquis
- Darigayos
- Magallanes
- Magsiping
- Mamay
- Nagrebcan
- Nalvo Norte
- Nalvo Sur
- Napaset
- Oaqui No. 1
- Oaqui No. 2
- Oaqui No. 3
- Oaqui No. 4
- Pila
- Pitpitac
- Rimos No. 1
- Rimos No. 2
- Rimos No. 3
- Rimos No. 4
- Rimos No. 5
- Rissing
- Salcedo
- Santo Domingo Norte
- Santo Domingo Sur
- Sucoc Norte
- Sucoc Sur
- Suyo
- Tallaoen
- Victoria
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti La Union". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 7 Hulio 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti La Union". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Hulio 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
KAPITULO 56
Ania a Talaga ti Mangrugit iti Maysa a Tao?
MATEO 15:
IMBUTAKTAK NI JESUS TI TRADISION DAGITI TATTAO
Dandani idin ti Paskua ti 32 C.E. Okupado ni Jesus a mangisursuro idiay Galilea. Kalpasanna, mabalin a nagturongen idiay Jerusalem para iti Paskua, kas ibilin ti Linteg ti Dios. Nupay kasta, naannad ni Jesus gapu ta kayat a papatayen dagiti Judio. (Juan 7:1) Kalpasanna, nagsubli idiay Galilea.
Nalabit adda ni Jesus idiay Capernaum idi napan kenkuana dagiti eskriba ken Fariseo manipud Jerusalem. Apay a napanda kenkuana? Agsapsapulda iti pangidarumanda ken Jesus mainaig iti relihionda. Insaludsodda: “Apay a saan a sursuroten dagiti adalam ti nagkauna a tradision? Kas pagarigan, saanda a bugbugguan ti imada sakbay a manganda.” (Mateo 15:2) Pulos a saan nga imbilin ti Dios nga aramidenda daytoy a kaugalian a ‘panangbuggo iti ima agingga iti siko.’ (Marcos 7:3) Ngem ibilang dagiti Fariseo a nadagsen a basol ti saan a panagbuggo agingga iti siko.
Imbes a sungbatan ni Jesus ti pammabasolda, impamatmatna nga igaggagarada a salungasingen ti Linteg ti Dios. Insaludsodna: “Apay a saanyo a tungtungpalen ti bilin ti Dios gapu iti tradisionyo? Kas pagarigan, kinuna ti Dios, ‘Respetuem ni tatang ken nanangmo,’ ken, ‘Mapapatay ti agsao iti dakes maibusor iti ama wenno inana.’ Ngem kunayo, ‘Asinoman nga agkuna iti ama wenno inana: “Ti adda kaniak ket naikarin nga itedko iti Dios isu a saankayon a matulongan,” saannan a kasapulan a tulongan ni amana.’”—Mateo 15:
Ibaga dagiti Fariseo a ti kuarta, sanikua, wenno aniaman a naited kas sagut iti Dios ket agpaay iti templo, isu a saan a mabalin nga usaren iti sabali a panggep. Ngem iti kinapudnona, saan pay met a naited iti templo ti naidedikar a sagut. Kas pagarigan, mabalin nga ibaga ti anak a ti kuartana wenno sanikuana ket “corban,” sagut a naidedikar iti Dios wenno iti templo, a kasla ketdin ti templo ti kangrunaan a pagpaayan ti sagut. Ti kuarta wenno sanikua ket adda pay laeng iti anak, ngem ibagana a saan a mabalin nga usaren dayta a pangtulong iti lakay ken baketen a nagannakna nga agkasapulan. Iti kasta, likliklikanna ti rebbengenna kadakuada.
Talaga a makapungtot ni Jesus iti kastoy a panangtiritir iti Linteg ti Dios ket kinunana: “Pagbalbalinenyo nga awan serserbi ti sao ti Dios gapu iti tradisionyo. Dakayo a managinsisingpet, agpayso ti impadto ni Isaias maipapan kadakayo: ‘Daydayawendak dagitoy a tattao iti bibigda ngem adayo kaniak ti pusoda. Awan serserbina a daydayawendak, ta dagiti isursuroda ket bilin laeng ti tattao.’” Awan ti maisungbat dagiti Fariseo iti nakaro a panangbabalaw ni Jesus kadakuada. Gapuna, pinaasidegna dagiti tattao. Kinunana kadakuada: “Dumngegkayo ken tarusanyo daytoy: Ti mamagbalin a narugit iti tao ket saan a ti sumrek iti ngiwatna no di ket ti rummuar iti dayta.”
Idi addan ni Jesus iti maysa a balay, insaludsod dagiti adalan: “Ammom kadi a nakapungtot dagiti Fariseo iti imbagam?” Insungbatna: “Tunggal mula a saan nga immula ni Amak idiay langit maparutto. Bay-anyo ida. Bulsekda a mangidaldalan. No ti bulsek idalanna ti padana a bulsek, matnagdanto iti abut.”
Agparang a nasdaaw ni Jesus idi kiniddaw ni Pedro nga ilawlawagna kadagiti adalan no ania ti mangrugit iti maysa a tao. Insungbat ni Jesus: “Saanyo kadi nga ammo a ti sumrek iti ngiwat ket mapan iti tian sa rummuar iti bagi? Ngem ti rummuar iti ngiwat agtaud iti puso, ket dagita ti mamagbalin a narugit iti maysa a tao. Kas pagarigan, ti puso ti pagtaudan ti dakes a panagpampanunot, pammapatay, pannakikamalala, seksual nga immoralidad, panagtakaw, panagulbod, ken panangpadakes. Dagitoy ti mamagbalin a narugit iti maysa a tao, saan a ti pannanganna a di nabugguan ti imana.”
Saan nga iparparit ni Jesus ti panagbalin a nadalus ken saanna nga ibagbaga a saan nga agbuggo ti maysa a tao sakbay nga agisagana iti taraon wenno sakbay a mangan. Imbes ketdi, kagurana ti kinamanaginsisingpet dagiti lider ti relihion a mangsuksukir kadagiti linteg ti Dios ket sursurotenda dagiti tradision ti tao. Kinapudnona, dagiti dakes nga aramid nga agtaud iti puso ti mangrugit iti maysa a tao.


text:
William Henry Harrison
Ni William Henry Harrison (Pebrero 9, 1773 – Abril 4, 1841) ket isu idi ti maikasiam a Presidente iti Estados Unidos (1841), maysa nga Amerikano nga opisial ti milisia ken politiko, ken ti immuna a presidente a natay bayat bga adda ti opisina. Isu ket agtawen idi ti 68, ken 23 nga aldaw idi immuna a nagtakem, ti kalakayan a nabutosan a presidente aginggana idi nabutosan ni Ronald Reagan idi 1981, ken ti kinaudi a Presidente a naipasngay sakbay ti Panagirangarang iti Pannakawaya ti Estado sUnidos. Ni Harrison ket pimmusay idi maika-32 nga aldawna iti opisina[a] iti komplikasion manipud ti sakit ti bara, nga isu ket nagserbi ti kabassitan a panagturay iti pakasaritaan ti presidente ti Estados Unidos. Ti ipupusayna ket nakarisik ti bassit a batay-linteg a kibaltang, ngem dayta a kibaltang ket nagsolbar kadagiti adu a salusod a maipanggep ti panagsarsaruno ti presidente a saan a nasungbatan babaen ti Batay-linteg aginggana idi naipasa tio maika-25 a panagpasayaat.
Sakbay ti pannakabutosna a kas presidente, ni Harrison ket nagserbi a kas ti immuna a delagado ti kongreso para iti teritorio manipud ti Amianan a laud a Teritorio, gobernador iti Teritorio ti Indiana ken kalpasan daytoy a kas ti pannakabagi ti E.U. ken senador manipud ti Ohio. Isu ket nakaal ti panakadayeg para kadagiti panagidaulona dagiti puersa ti Estados Unidos para iti panagsuppiatna kadagiti Amerikano nga Indiano idiay Gubat iti Tippecanoe idi 1811,[1] nga idiay a nakagun-od ti parbo a nagan a "Tippecanoe" (wenno "Daan a Tippecanoe"). A kas maysa a heneral iti simmaruno a Gubat iti 1812, ti kalatakan nga inparawadna ket ti panagballigina idi idiay Gubat iti Thames idi 1813, nga isu ket nangpasardeng kadagiti riribok iti rehionna.
Kalpasan ti gubat, ni Harrison ket immalis idiay Ohio, nga idiay ket nabutusan ti Kongreso ti Estados Unidos, ken idi 1824 isu ket nagbalin a kameng iti Senado. Ken nagserbi ti napasardeng a termino sakbay nadutokan a kas Ministto ti Plenipotensiario idiay Colombia idi Mayo 1828. Idiay Colombia, nakisao kenni Simón Bolívar a nangawawis kaniana nga umampon ti Amerikano nga estilo ti demokrasia, sakbay a nagsubli idiay talonna idiay Ohio, nga isu a nagtaeng iti pannakaretiro aginggana nga isu ket nainominado a presidente idi 1836. Kalpasan a napaay, isu ket nagretiro manen idiay talonna sakbay a nabutosan a kas presidente idi 1840, ken natay iti sakit ti bara idi Abril 1841, ti maysa a bulan kalpasan ti panagtakemna ti opisina.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ni Harrison ket nagserbi a kas Presidente iti 30 al-aldaw, 12 oras ken 32 minuto, ngem daytoy ket naiwarwaras kadagiti nadumaduma a 32 nga aldaw ti kalendario; paset ti aldaw idi immuna a nagtakem, a 30 a napno nga al-aldaw, ken paset ti aldaw idi isu ket pimmusay.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Buescher, John. "Tippecanoe and Walking Canes Too". TeachingHistory.org. Naala idi 8 Oktubre 2011.


text:
Maymaysatayo a Pamilia
ANIA ti panangmatmatmo kadagiti tattao a naiduma kenka ti puli wenno kolor ti kudilda? Ibilbilangmo kadi a kapadam ida? Nakalkaldaang ta adu ti mangmatmat iti dadduma a puli kas nababbaba. Sigun iti maysa a diksionario, ti “panangidumduma iti puli kaipapananna ti panamati a ti tattao iti nadumaduma a puli ket addaan iti nadumaduma a galad ken abilidad, ken adda dagiti puli a nainkasigudan a natantan-ok wenno nanumnumo.”
Dayta a panamati ket nagresulta iti nakaro a pannakadangran. Insurat ni Propesor Wen-Shing Tseng iti librona a Handbook of Cultural Psychiatry a ti panangipapan a natantan-ok ti maysa a puli ti “inusar dagiti manangsakup tapno maikalinteganda ti panangidadanesda kadagiti katutubo ken ti panangadipenda iti dadduma a grupo ti tattao.” Innayonna a nausar ti puli “tapno maikalintegan ti panangidumduma gapu iti politika, kasasaad iti kagimongan, ken kasasaad ti panagbiag.” Iti adu a paset ti lubong, adda pay laeng panangidumduma iti puli. Ngem naibatay kadi iti kinapudno daytoy a makadangran a pammati? Ania ti kuna ti siensia ken ti Biblia?
Ti Kuna ti Siensia
Dagiti nadiskobre iti panagadal maipapan iti gene (paset ti selula a mangikeddeng iti pakabuklan ti tao) paneknekanda nga awan ti natibker a nakaibatayan ti panamati a natantan-ok ti dadduma a puli ngem iti sabsabali. Dagiti managsirarak a mangad-adal kadagiti tattao manipud iti nadumaduma a kontinente naammuanda nga agarup 0.5% laeng ti nagdumaan ti DNA ti siasinoman a dua a tao a napili manipud iti sadinoman a paset ti lubong. * Ken 86-90% kadagita a nagdumaan ti nakita iti aniaman a grupo nga agkakapuli. Ngarud, 14% laeng ti 0.5% wenno basbassit pay ti makita a pagdumaan dagiti di agkakapuli.
Gapu ta “agpapada ti gene dagiti tattao,” kuna ti magasin a Nature, “ti genetiko ket mabalin ken rumbeng a napateg a katulongan tapno malawlawagan a di umiso ti panangidumduma iti puli ken mapasardeng dayta.”
Parepareho wenno “agpapada ti gene dagiti tattao”
Saan a kabbaro ti kasta a kapanunotan. Sipud idi 1950, ti United Nations Educational, Scientif ic, and Cultural Organization ket nangipablaak iti agsasaruno a pakaammo a nairanta a mangpasardeng iti panangidumduma iti puli. Dagiti pakaammo ket insurat dagiti antropologo, sosiologo, ken geneticist. Kaskasdi nga agtultuloy ti panangidumduma iti puli. Nalawag a saan nga umdas ti basta pannakaammo kadagiti impormasion. Masapul met a madanon ti puso wenno ti makin-uneg a kinatao. “Rummuar manipud puso dagiti nadangkes a panagrasrason,” kinuna ni Jesu-Kristo.—Mateo 15:19, 20.
Ti Kuna ti Biblia
Naisurat ti Biblia tapno magutugot ti puso. Kas pagarigan, imbaga ti Biblia ti nasientipikuan a kinapudno a ‘manipud iti maysa a tao, ti Dios inaramidna ti tunggal nasion dagiti tattao, tapno agnaedda iti intero a rabaw ti daga.’ Malaksid iti dayta, kinunana pay: “Ti Dios saan a mangidumduma, no di ket iti tunggal nasion anamonganna ti tao nga agbuteng kenkuana ken agaramid iti kinalinteg.” (Aramid 10:34, 35; 17:26) Dika kadi magutugot a mangayat iti kasta a Dios?—Deuteronomio 32:4.
Kayat ni Jehova a Dios nga ipakitatayo nga isu ket ay-ayatentayo babaen ti panangtuladtayo kenkuana. “Agbalinkayo a tumutulad iti Dios, kas annak a dungdungnguen, ket itultuloyyo ti magna iti ayat,” kuna ti Efeso 5:1, 2. Ti ‘pannagna iti ayat’ ramanenna ti panagayat kadagiti tattao a kas iti panagayat ti Dios kadakuada, aniaman ti pulida wenno kolor ti kudilda.—Marcos 12:31.
Saan nga akseptaren ti Dios nga agserbi kenkuana dagidiay a ti pusoda napno iti kinadakes, gura, ken panangidumduma iti puli. (1 Juan 3:15) Kinapudnona, dandanin ikisap ti Dios ti amin a nadangkes a tattao iti intero a daga. Dagidiay laeng mangtultulad kadagiti galadna ti agtalinaed. Pudno a ti sangatauan ket agkakapamilianton iti pisikal ken naespirituan.—Salmo 37:29, 34, 38.
^ par. 5 Nupay kasta, ti bassit a pagdudumaan ti genetiko a pakabuklan dagiti tattao ket mabalin a dakkel ti kaipapananna iti tay-ak ti medisina, ta dadduma a sakit ket adda pakainaiganna iti gene.


text:
PANAGBIAG KEN MINISTERIOTAYO KAS KRISTIANO–WORKBOOK ITI GIMONG PEBRERO 2016
Pagtuladan a Presentasion
Dagiti ideya iti panangitukon iti Agriingkayo! ken iti Umimdengka iti Dios ket Agbiagka nga Agnanayon. Usaren dagiti pagtuladan iti panangaramid iti bukodmo a presentasion.
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Impateg ni Nehemias ti Pudno a Panagdaydayaw
Iladawam ti kinapinget ni Nehemias a mangibangon manen iti pader ti Jerusalem tapno rumang-ay ti pudno a panagdaydayaw. (Nehemias 1-4)
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Nehemias—Naisangsangayan a Manangaywan
Tinulongan ni Nehemias dagiti Israelita tapno agbalinda a naragsak iti pudno a panagdaydayaw. Iladawam dagiti pasamak idiay Jerusalem bayat ti Tisri 455 B.C.E. (Nehemias 8:1-18)
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Dagiti Matalek nga Adipen Suportaranda Dagiti Urnos iti Panagdaydayaw
Idi tiempo ni Nehemias, situtulok a sinuportaran ti ili ni Jehova ti pudno a panagdaydayaw iti nagduduma a pamay-an. (Nehemias 9-11)
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Ti Kasayaatan Pay Laeng a Biag
Adu ti silulukat a pribilehio kadagiti agtutubo iti organisasion ni Jehova tapno matagiragsakda ti makapnek a biag. Usaren dagiti saludsod bayat a pagsasaritaan ti video.
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Dagiti Masursurotayo ken Nehemias
Iladawam ti kinatured ni Nehemias a nangidepensa iti pudno a panagdaydayaw. (Nehemias 12-13)
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
Awisen ti Amin iti Teritoriayo nga Umatender iti Memorial!
Pagtuladan a presentasion para iti 2016 nga imbitasion ti Memorial. Tuladen dagiti addang tapno maparayray ti naipakita nga interes.
GAMENG MANIPUD ITI SAO TI DIOS
Indepensa ni Ester ti Ili ti Dios
Iladawam ti nagpaiduma a kinaturedna a nangidepensa iti ili ni Jehova. (Ester 1-5)


text:
Ti plantilia ti {{collapse top}} (wenno {{cot}}), ken ti parisna a plantilia ti {{collapse bottom}} (wenno {{cob}}), ket inus-usar dagitoy para iti panangikabil ti marebba a kahon iti likmut ti pagtungtungan iti tungtungan a panid, a naipangpangruna no tilinaon ket aglaon iti narikut a panagmarka iti wiki a kas dagiti tabla. Para iti nalaka unay a linaon, imbes ket nga usaren ti maysa a pisi ti plantilia ti {{collapse}}.
Daytoy a palntilia ket mangala kadagiti sumaganad a parametro, amin ket pagpilian
pangpuesto a parametro ti 1, nanaganana parametro ti'title'
Dagitoy a parametro ket mangited ti nangruna a titulo ti marebba a kahon, a rumusa iti isu met laeng a linia a kas ti silpo ti ipakita ken kankanayon a makita. Daytoy ket kasisigud iti 'Napadakkel a linaon'. Kas pagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo}} or {{collapse top|title=Daytoy ti teksto ti titulo}}
warning
No daytoy a parametro ket mapategan iti true (kas ti saan nga awan linaon) daytoy ket mangiparangto ti kasisigud a linia ti ballaag babaen ti nangruna a titulo a mabasa a kas "Ti sumaganad ket narikpanen a suppiatan. Pangngaasi a saan a baliwan daytoy." Kas pagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|warning=true}}
pangpuesto aparametro ti 2
Daytoy ket pagpilian a teksto ti linia ti ballaag. Daytoy ket tuonanna ti linia dita ngato, ken aramidenna a saan anasken ti parametro ti 'warning'. Kas pagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|Daytoy ti naiduma a linia ti ballaag}}
left
No daytoy a parmetro ket mapategan iti true (kas ti saan nga awan linaon) daytoy ket ilinianan ti 'titulo ti parametro ti 1' iti igid ti margin ti kanigid. Ti teksto ket mailinia a maipatengga iti pagbaetan ti margin ti kanigid ken ti pangrikep ti kanawan iti kanigid a silpo ti ipakita babaen tikasisigud. Kas pagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|left=true}}
expand
No daytoy a parametro ket mapategan iti true (kas ti saan nga awan linaon) ibatina a saan amarebba ti material iti beddeng ken maris. Ti kasisigud ket ti panagrebba ti material. Kas pagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|expand=true}}
bg
Isaadna ti maris ti likudan ti marebba a material. Kasisigud iti #CFC - ti nasayaat a berde. Mabalin a magun-od dagiti sabali a maris manipud iti listaan dagiti maris. Kas pagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|bg=#F0F2F5}}
fc
Isaadna ti maris ti letra ti titulo ti marebba a baras. Kasisigud iti Black. Mabalin a magun-od dagiti sabali a maris manipud iti listaan dagiti maris. Kas pagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|fc=#F0F2F5}}
border
Isaadna ti kaakaba ti linia tibeddeng iti marebba a material. Kasisigud iti 1px. Kaspagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|border=2px}}
b-color
Isaadna timaris ti beddeng. Kasisigud ti silver. Kas pagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|b-color=#F0F2F5}}
padding
Isaadna ti padding ti marebba a material iti namarisan a lugar. Kasisigud ti 8px. Kas pagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|padding=16px}}
width
Isaadna ti kaakaba ti sibubukel a plantilia. Usaren ti |width=50%, saan a ti |Width=50% gapu ta saan amabalin ti dakkel a letra ti "W". Wenno |width=200px (saan a mablin no saan nga iraman ti "px").
border2
Isaadna ti beddeng ti kahon nga agparang no maipadakkel ti plantilia; Kasisigud iti "1px silver" (awan ti probision a mabaliwan manipud iti solido a linia). Kas pagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|border2=2px}}
bg2
Isaadna ti maris ti likudan ti kahon nga agparang no maipadakkel ti plantilia ; Kasisigud iti white. Kas pagarigan, {{collapse top|Daytoy ti teksto ti titulo|bg2=#F0F2F5}}
indent
Lennekanna ti kahon manipud iti kanigi ti panid. Usaren ti |indent=50px saan a ti |Indent=50px (saan amabalin ti dakkel a letra ti "I"). Kasisigud iti "saan a lennekan" (kas ti 0px). Titunggal maysa a ":" iti panagmarka iti wiki ket aproksimado a kapada ti lennek ti 25px.
clear
Kadagiti dadduma a situasion, mabalin a saan a kayat ti kasisigud a panangipakat ti CSS ti clear: both;, a mangikabil ti marebba a kahon iti ania man a kanigid- wenno ti tumpaw iti kanawan a linaon iti kaunegan ti isu met laeng a muton ti HTML. Iti daytoy a kaso, no masapul, mabalin nga usaren ti |clear=none, |clear=right, wenno |clear=left.


text:
PANAGBIAG KAS KRISTIANO
“O Jehova, . . . Kenka Inkabilko ti Panagtalekko”
Napateg nga ipakita ti panagtalektayo ken Jehova iti rigat ken nam-ay. (Sal 25:1, 2) Idi maikawalo a siglo B.C.E., naipasango dagiti Judio idiay Juda iti narigat a kasasaad a nangsubok iti panagtalekda iti Dios. Adu ti masursurotayo iti napasamak. (Ro 15:4) Kalpasan a nabuyayo ti video nga “O Jehova, . . . Kenka Inkabilko ti Panagtalekko,” ania ti sungbatyo kadagiti sumaganad a saludsod?
Ania a narigat a kasasaad ti nakaipasanguan ni Ezekias?
Kasano nga inyaplikar ni Ezekias ti prinsipio ti Proverbio 22:3 idi sagsaganaanda ti posible a pannakalakub?
Apay a saan man la a pinanunot ni Ezekias ti sumuko iti Asiria wenno makialiansa iti Egipto?
Apay a nasayaat nga ulidan ni Ezekias para kadagiti Kristiano?
Ania dagiti situasion a mangsubok iti panagtalektayo ken Jehova?


text:
Ania ti Mapasamak no Matay ti Maysa a Tao?
Sungbat ti Biblia
Kuna ti Biblia: “Dagiti sibibiag sipapanunotda a mataydanto; ngem no maipapan kadagiti natay, saanda a pulos sipapanunot iti aniaman.” (Eclesiastes 9:5; Salmo 146:4) Isu a no mataytayo, awantayon. Dagiti natay saanda a makapanunot, makagaraw, wenno makarikna.
“Iti tapok agsublikanto”
Idi nakisao ti Dios iti immuna a tao a ni Adan, imbagana no ania ti mapasamak no mataytayo. Gapu ta nagsukir ni Adan, kinuna ti Dios kenkuana: “Ta tapokka ket iti tapok agsublikanto.” (Genesis 3:19) Sakbay a pinarsua ti Dios ni Adan ‘manipud tapok iti daga,’ awan pay idi ni Adan. Kasta met, idi natay ni Adan, nagsubli iti tapok ket awanen.
Kasta met laeng ti mapasamak kadagiti matay ita. Kuna ti Biblia maipapan kadagiti tao ken animal: “Napaaddada amin manipud iti tapok, ket agsublida amin iti tapok.”—Eclesiastes 3:19, 20.
Ti ipapatay ket saan a pagpatinggaan ti amin a banag
Masansan nga iyasping ti Biblia ti ipapatay iti pannaturog. (Salmo 13:3; Juan 11:11-14; Aramid 7:60) Saan nga ammo ti nakaturog ti mapaspasamak iti aglawlawna. Kasta met, saan nga ammo ti natay ti mapaspasamak. Ngem isursuro ti Biblia a kabaelan ti Dios a riingen dagiti natay a kas iti nakaturog ket biagenna manen ida. (Job 14:13-15) Para kadagiti pagungaren ti Dios, ti ipapatay ket saan a pagpatinggaan ti amin a banag.
Ammuem ti Ad-adu Pay
Ania ti Namnama Dagiti Natay?
Ania ti mapasamak no mataytayo? Makitatayto pay ngata dagiti natayen nga ipatpategtayo?
Sadino ti Ayan Dagiti Natay?
Ammuem ti kuna ti Biblia no sadino ti ayan dagiti natay ken no apay a matay ti tao.


text:
Estoria 63: Masirib nga Ari Salomon
TIN-EDYER pay la idi ni Salomon idi nagbalin nga ari. Inayatna ni Jehova, ket sinurotna ti nasayaat a pammagbaga ni amana a David. Naay-ayo ni Jehova ken Salomon. Maysa a rabii kinunana kenkuana iti tagtagainep: ‘Salomon, aniat’ kayatmo nga itdek kenka?’
Iti daytoy, simmungbat ni Salomon: ‘Jehova a Diosko, ubingak unay, ket diak ammo ti agturay. Ikkannak ngarud ti kinasirib a mangituray iti ilim a siuumiso.’
Naragsakan ni Jehova iti inkalikagum ni Salomon. Gapuna kunana: ‘Gapu ta dimmawatka ti kinasirib ket saan a ti atiddog a biag wenno kinabaknang, ikkanka ti ad-adu a kinasirib ngem ti asinoman a nagbiagen. Ket ikkankanto ti kinabaknang ken dayag.’
Di nagbayag kalpasanna, dua a babbai ti immay ken Salomon nga adda nadagsen a parikutda. Inlawlawag di maysa a babai: ‘Siak ken daytoy a babai maymaysa a balay ti paggigiananmi. Nangipasngayak ti ubing a lalaki, ket dua nga aldaw kalpasanna isu met ti nagpasngay ti ubing a lalaki. Maysa a rabii natay ti anakna, ngem idi matmaturogak, innalana ti anakko ket sana insukat ti natay nga anakna.’
Iti daytoy kuna met daydiay maysa a babai: ‘Saan! Ti sibibiag nga ubing ti anakko, ket ti natay ti anakna!’ Ket nagsinnungbat dagiti babbai. Ania ngay ti aramiden ni Salomon?
Dimmawat ti kampilan, ket kunana: ‘Guduaenyo ti ubing, ket ikkanyo ti tunggal babbai ti sagkagudua!’
Ti pudpudno nga ina kunana: ‘Saan! Pangngaasiyo ta dikay patpatayen ti ubing. Itedyo la kenkuanan!’ Ngem daydiay maysa a babai kunana: ‘Dikay it-ited uray asinoman kadakami; sige, guduaenyo ketdi.’
Ket kuna ni Salomon: ‘Dikay papatayen ti ubing! Itedyo iti umuna a babai. Isu ti pudpudno nga inana.’ Ammo ni Salomon daytoy agsipud ta ti pudpudno nga ina ayatenna unay ti ubing nga isut’ situtulok a mangited kenkuanan iti maysa a babai tapno isut’ di mapapatay. Idi nangngegan ti umili daytoy, maragsakanda a maaddaan ti masirib nga ari.
Bayat ti panagturay ni Salomon, binendisionan ti Dios ti ili. Nawadwad ti taraon a makan. Nagsuot dagiti tattao ti nasasayaat a kawkawes ken naggigianda ti nasasayaat a balbalay. Nawadwad dagiti bambanag para ti tunggal maysa.
1 Ar-ari 3:3-28; 4:29-34.
Dagiti Saludsod
- Ania ti insaludsod ni Jehova ken ni Salomon, ket ania ti insungbat ni Salomon?
- Gapu ta naay-ayo iti inkalikagum ni Salomon, ania ti inkari ni Jehova nga itedna kenkuana?
- Ania a nadagsen a parikut ti indatag dagiti dua a babbai ken ni Salomon?
- Kas makitam iti ladawan, ania ti inaramid ni Salomon tapno marisut ti parikut?
- Kasano ti panagturay ni Salomon, ken apay?
Kanayonan a salsaludsod
- Basaenyo ti 1 Ar-ari 3:3-28.
Iti kaaldawantayo, ania ti masursuro dagiti lallaki nga addaan iti responsabilidad iti organisasion ti Dios manipud iti naimpusuan nga ebkas ni Salomon iti 1 Ar-ari 3:7? (Sal. 119:105; Prov. 3:5, 6)
Kasano a ti inkalikagum ni Salomon ket maysa a nagsayaat nga ulidan no ania dagiti maitutop a banag nga ikararagtayo? (1 Ar. 3:9, 11; Prov. 30:8, 9; 1 Juan 5:14)
Ti panangtaming ni Salomon iti parikut dagiti dua a babbai ipanamnamana kadatayo ti ania maipapan iti panagturay iti masanguanan ti Dakdakkel a Salomon, a ni Jesu-Kristo? (1 Ar. 3:28; Isa. 9:6, 7; 11:2-4)
- Basaenyo ti 1 Ar-ari 4:29-34.
Kasano a sinungbatan ni Jehova ti kiddaw ni Salomon a maaddaan iti natulnog a puso? (1 Ar. 4:29)
Maipapan iti panangikagumaan dagiti tattao a dumngeg iti kinasirib ni Salomon, ania koma ti kababalintayo iti panagadal iti Sao ti Dios? (1 Ar. 4:29, 34; Juan 17:3; 2 Tim. 3:16)
Ammuem ti Ad-adu Pay
Nagtignay a Nainsiriban ni Solomon
Ammuenyo dagiti awan iti ladawan, pagkokonektarenyo dagiti tulnek ken koloran.
Bible Card: Solomon
I-download-mo daytoy a Bible card, ken ammuem ti maipapan iti masirib nga Ari Solomon.


text:
Candaba, Pampanga
Ti Candaba ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Filipinas. Ti ili ti Candaba ket isu ti pakasarakan ti kababaan a lugar iti Tengnga a Luzon. Gapu iti daytoy, mabigbig ti Candaba kadagiti nalalawa a liplipnok a taeng ti dalag ken paltat ken dadduma pay a lames. Nalatak ti buro a lames a produkto ti Candaba a naaramid manipud kadagiti dalag ken paltat kadagiti lipnok ti Candaba.
Nalatak pay dagitoy a lipnok a pagdadaponan dagiti agduduma a ganggannaet a bilbilit manipud iti Tsina ken Siberia.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti ili ti Candaba ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.[2]
- Bahay Pare
- Bambang
- Barangca
- Barit
- Buas (Poblacion)
- Cuayang Bugtong
- Dalayap
- Dulong Ilog
- Gulap
- Lanang
- Lourdes
- Magumbali
- Mandasig
- Mandili
- Mangga
- Mapaniqui
- Paligui
- Pangclara
- Pansinao
- Paralaya (Poblacion)
- Pasig
- Pescadores (Poblacion)
- Pulong Gubat
- Pulong Palazan
- Salapungan
- San Agustin (Poblacion)
- Santo Rosario
- Tagulod
- Talang
- Tenejero
- Vizal San Pablo
- Vizal Santo Cristo
- Vizal Santo Niño
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Pampanga". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 11 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Pampanga". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 11 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
LEKSION 23
Kasano a Maisursurat ken Maipatpatarus Dagiti Literaturami?
Tapno maaramidmi ti amin a kabaelanmi a mangiwaragawag iti “naimbag a damag . . . iti tunggal nasion ken tribu ken pagsasao ken ili,” mangipabpablaakkami kadagiti literatura iti nasurok a 750 a lenguahe. (Apocalipsis 14:6) Kasanomi nga ar-aramiden daytoy a narigat a trabaho? Babaen iti tulong dagiti mannurat iti nagduduma a pagilian ken dagiti nagaget ken napasnek nga agipatpatarus—nga amin ket Saksi ni Jehova.
Maisurat ti material iti Ingles. Ti Bagi a Manarawidwid iwanwanwanna ti aktibidad ti Writing Department iti sangalubongan a hedkuartermi. Daytoy a departamento ti mangyur-urnos kadagiti annongen dagiti mannurat nga agserserbi iti hedkuarter ken iti sumagmamano a sanga nga opisina. Gapu ta nagduduma a pagilian ti ayan dagiti mannurat, naglaon dagiti publikasionmi kadagiti topiko a paginteresan dagiti tattao, aniaman ti pagilian wenno kulturada.
Maipatulod ti material kadagiti agipatpatarus. Apaman a ma-edit ken maaprobaran ti material, maipatulod daytoy babaen iti kompiuter kadagiti grupo dagiti agipatpatarus iti intero a lubong. Ipatarus, korehiren, ken basaenda ti material. Ikagkagumaanda nga usaren dagiti “umiso a sasao ti kinapudno” a mangipatarus iti eksakto a kaipapanan ti Ingles.—Eclesiastes 12:10.
Dagiti kompiuter ti mangpapartak iti proseso. Ti kompiuter ket saan a nalalaing ngem kadagiti mannurat ken agipatpatarus. Ngem daytoy ti mangpapartak iti trabahoda babaen kadagiti elektroniko a diksionario, computer program, ken dagiti material a mausar iti panagsirarak. Nangaramid dagiti Saksi ni Jehova iti maysa a program a maaw-awagan iti Multilanguage Electronic Publishing System (MEPS) a pakaiserrekan dagiti material a naipatarus iti ginasut a lenguahe, agraman dagiti artwork, sa maisagana para iti pannakayimprenta.
Apay nga ar-aramidenmi daytoy, uray kadagiti lenguahe a sumagmamano a ribu laeng ti agsasao iti kasta? Gapu ta pagayatan ni Jehova a “maisalakan koma dagiti amin a kita ti tattao ken dumtengda iti umiso a pannakaammo iti kinapudno.”—1 Timoteo 2:3, 4.
Kasano a maisursurat dagiti publikasionmi?
Apay a maipatpatarus dagiti literaturami iti nakaad-adu a lenguahe?


text:
1. Umiso Dagiti Linaonna a Historia
No Apay a Mapagtalkan ti Biblia
1. Umiso Dagiti Linaonna a Historia
Nagrigat la ketdi a pagtalkan ti maysa a libro a naglaon kadagiti di umiso nga impormasion. Ania ti makunayo iti maysa a moderno a libro ti historia nga agkuna a napasamak ti maikadua a gubat sangalubongan idi maika-19 a siglo, wenno awaganna ti presidente ti Estados Unidos kas ari? Mapagtalkanyonto ngata dayta a libro?
AWAN ti asinoman a nakapaneknek a di umiso dagiti historia a linaon ti Biblia. Ngamin, saritaen ti Biblia dagiti pudno a tattao ken paspasamak.
Tattao. Saan a patien dagiti kritiko ti Biblia a nagbiag ni Poncio Pilato, ti Romano a gobernador ti Judea a nangyawat ken Jesus tapno mailansa. (Mateo 27:1-26) Maysa nga ebidensia a nagturay idi ni Pilato idiay Judea ti naikitikit iti maysa a bato [1] a natakuatan iti sangladan a siudad ti Cesarea iti Mediteraneo idi 1961.
Ti laeng Biblia ti nangted iti pammaneknek a nagbiag idi ni David, ti natured nga agtutubo a pastor a nagbalin nga ari ti Israel. Ngem idi 1993, dagiti arkeologo iti makin-amianan nga Israel nakabakabda ti maysa a kita ti nangisit a bato [2], a napetsaan iti maikasiam a siglo K.K.P. Ibaga dagiti eksperto a naikitikit iti dayta dagiti sasao a “Balay ni David” ken “ari ti Israel.”
Paspasamak. Nabayagen a nagduaduaan ti adu nga eskolar no agpayso ti salaysay ti Biblia maipapan iti pannakidangadang ti Edom iti Israel idi panawen ni David. (2 Samuel 8:13, 14) Patienda ngamin a ti Edom ket maysa laeng a grupo dagiti agtartaraken a saan nga organisado wenno saan a nabileg a lumaban iti Israel idi a tiempo. Ngem ipakita dagiti nabiit pay a nakabakab a “siguden a narang-ay ti Edom [ngem iti naipagarup a kasasaadna], kas panangiladawan ti Biblia,” kuna ti artikulo iti Biblical Archaeology Review.
Maitutop a titulo. Adu ti agtuturay iti lubong iti las-ud ti 16 a siglo a pannakaisurat ti Biblia. No tukoyen ti Biblia ti maysa nga agturay, kanayon nga usarenna ti maitutop a titulo. Kas pagarigan, siuumiso a tinukoyna ni Herodes Antipas kas “agturay iti distrito” ken ni Galion kas “prokonsul.” (Lucas 3:1; Aramid 18:12) Ti Esdras 5:6 tinukoyna ni Tatenai kas gobernador iti maysa a probinsia ti Persia iti “labes ti Karayan,” ti Karayan Eufrates. Kasta met laeng ti panangiladawan ti maysa a sensilio a naaramid idi maikapat a siglo K.K.P., a nangtukoy iti gobernador ti Persia a ni Mazaeus kas agturay iti probinsia iti “Labes ti Karayan.”
Napateg ti kinaumiso uray kadagiti babassit a detalye. No mapagtalkantayo dagiti mannurat iti Biblia uray kadagiti babassit a detalye, saan kadi a pabilgenna ti panagtalektayo kadagiti dadduma pay nga insuratda?
[Gubuayan ti Ladawan iti panid 5]
1: Photograph © Israel Museum, Jerusalem; iti pammalubos ti Israel Antiquities Authority; 2: HUC, Tel Dan Excavations; ladawan: Zeev Radovan


text:
‘Dakkel ti Trabaho’
TIEMPON ti nakapatpateg a miting idiay Jerusalem. Pinaayaban ni Ari David ti amin a prinsipena, opisial ti palasio, ken dagiti nabileg a lallaki. Magagarandan a dumngeg iti espesial a pakaammo. Dinutokan ni Jehova ti anak ni David a ni Solomon a mangibangon iti naisangsangayan a pasdek a nairanta para iti panagdayaw iti pudno a Dios. Inawat ti lakayen nga ari ti plano manipud iti Dios ket intedna dayta ken Solomon. Kinuna ni David: “Ti trabaho dakkel; ta ti kastilio saan nga agpaay iti tao, no di ket agpaay ken Jehova a Dios.”—1 Cron. 28:1, 2, 6, 11, 12; 29:1.
Kalpasanna, insaludsod ni David: “Siasino ti agboluntario tapno punnuenna ti imana ita nga aldaw iti sagut a maipaay ken Jehova?” (1 Cron. 29:5) No addaka idi sadiay, ania koma ngata ti inaramidmo? Timmulongka ngata iti dayta a dakkel a trabaho? Dagus a nagtignay dagiti Israelita. Kinapudnona, “nagragrag-o dagiti umili gapu iti panangaramidda kadagiti boluntario a panagidaton, ta buyogen idi iti naan-anay a puso a nangipaayda kadagiti boluntario a daton ken Jehova.”—1 Cron. 29:9.
Ginasut a tawen kalpasanna, nangisagana ni Jehova iti napatpateg nga amang ngem iti templo. Impasdekna ti naindaklan a naespirituan a templo, ti urnos tapno makaadani dagiti tattao kenkuana ken makapagserbida maibatay iti daton ni Jesus. (Heb. 9:11, 12) Kasano a tultulongan ni Jehova dagiti tattao a makikappia kenkuana ita? Babaen ti trabahotayo a panagaramid iti adalan. (Mat. 28:19, 20) Gapu iti dayta, kada tawen, minilion ti maikonkondukta a panangyadal iti Biblia, rinibu ti mababautisaran, ken ginasut ti mabubuangay a kongregasion.
Gapu iti dayta a panagrang-ay, masapul nga ad-adu a literatura a naibatay iti Biblia ti mayimprenta, ad-adu a Kingdom Hall ti maibangon ken mamantener, ken ad-adu a pagasambleaan ken pagkombensionan ti kasapulan. Mariknam kadi a talaga a dakkel ken makagunggona ti trabahotayo a panangipakaammo iti naimbag a damag?—Mat. 24:14.
Gapu iti panagayatda iti Dios ken kadagiti tattao ken ti kinaganat ti panangikasaba iti Pagarian, matignay dagiti adipen ti Dios nga ‘agboluntario tapno punnuenda ti imada . . . iti sagut a maipaay ken Jehova’ babaen kadagiti boluntario a donasionda. Talaga a maragsakantayo a ‘mangpadayaw ken ni Jehova babaen iti napapateg a bambanagtayo’ ken makakita a nasayaat ken nainsiriban ti pannakausar dagiti pondo para iti kadakkelan pay laeng a trabaho iti pakasaritaan ti tao!—Prov. 3:9.


text:
Dingalan, Aurora
Ti Dingalan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Aurora iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Dingalan ket nabingbingay a politikal iti 11 a barbaranggay.[2]
- Aplaya
- Butas Na Bato
- Cabog (Matawe)
- Caragsacan
- Davildavilan
- Dikapanikian
- Ibona
- Paltic
- Poblacion
- Tanawan
- Umiray (Malamig)
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). 1 Hulio 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Aurora". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 8 Agosto 2014.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (Ingles) naala idi 10 Hunio 2016
- ^ "Probinsia ti Aurora". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 8 Agosto 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (Ingles)
- LGPMS (Ingles)
- COMELEC (Ingles)


text:
Hafez
Ni Khāja Shamsu Dīn Muhammad Hāfez-e Shīrāzī (Persiano: خواجه شمس دین محمد حافظ شیرازی), naam-ammuan babaen ti parbo a naganna Hāfez (1325/1326–1389/1390),[1] ket maysa idi a Persiano a lirika a mannaniw. Dagiti naurnong nga obrana a binuklan dagiti serie ti Persiano a daniw (Divan) ket mabirbirukan kadagiti kaaduan a pagtaengan dagiti mangisasao ti Persiano idiay Iran, Apganistan ken Tajikistan , ken dagiti pay nadumaduma a lugar iti lubong, a naadadalda a naikabkabesa dagiti daniwna ken inus-usarda a kas pronerbio ken sinasao ti tatta pay laeng nga aldaw. Ti biagna ket dagiti daniwna ket suheto idi ti adu a panagus-usig, komentario ken panagipatpatarus, nga adadu a nakaimpluensia ngem ti ania man a mannurat kadagiti kalpasan ti maikasangapulo ket uppat a siglo a Persiano a sinursuratan.[2][3]
Dagiti temana kadagiti ghazal ket inayayatan, pammati, ken mangipakpakita ti hipokarsia. Ti inpluensiana ti kabibiag dagiti Irani ket mabirukan kadagiti "Hafez a mabasbasa" (fāl-e hāfez, Persiano: فال حافظ), dagiti kankanayon a panagus-usar kadagiti daniwna iti Persiano a tawidan a musika, makitkita nga arte ken Persiano a kaligrapia. Ti panteonna idiay Shiraz ket adu kadagiti kankanayon a mangbisbisita. Dagiti panangampon, mangtultulad ken patpatarus a dandaniw ni Hafez ket adda kadagiti amin a kangrunaan a pagsasao.
Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/251392/Hafez
- ^ Yarshater. Naala idi 25 Hulio 2010.
- ^ Hafiz ken ti Lugar ti Irani aKultura iti Lubong babaen ni Aga Khan III, Nobiembre 9, 1936 Londres.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig kenni Hafez iti Wikimedia Commons


text:
Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo
Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Katkategoria:
- Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo
- Arabo a Panagkaykaysa
- Dagiti estado a kameng ti Liga ti Arabo
- Peninsula Arabiano
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Arabiko
- Dagiti pederal a pagilian
- Dagiti estado a kameng ti Konsilo a Pagtitinnulongan para kadagiti Arabo nga Estado ti Golpo
- Dagiti pagilian ti Tengnga a Daya
- Dagiti estado a kameng ti GPAP
- Dagiti estado a kameng ti Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan
- Dagiti pagilian ti Golpo Persiano
- Dagiti pagilian ti Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1971
- Akinlaud nga Asia
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian


text:
Isaac Newton
Ni Apo Isaac Newton PRS (25 Disiembre 1642 – 20 Marso 1727 [4 Enero 1643 – 31 Marso 1727]) ket maysa idi nga Inggles a pisiko, matematiko, astronomo, katutubo a pilosopo, alkimista, ken teologo, nga isu ket "naipanpanunutan babaen kadagiti kaaduan nga isu ket ti kalatakan ken kina-inpluente a nagbiag a sientista."[3] Ti minogrpia na a Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, a naipablaak idi 1687, ket nagited kadagiti pundasion para kadagiti klasiko a mekanika. Iti daytoy nga obra, ni Newton ket inlawlawag na ti unibersal a grabitasion ken dagiti tallo a kalintegan ti panag-gunay, a naiturayan ti sientipiko a panakakita iti maipapapan ti bagi nga uniberso para kadagiti simmaruno a tallo a siglo. Ni Newton ket nangipakiat a dagiti panag-gunay dagiti banbanag ditoy Daga ken dagiti selestial a bagbagi ket naiturayan babaen ti agpapada a disso kadagiti katutubo a kalintegan, babane ti panangipakitana ti baetan dagiti kalintegan ti panag-gunay dagiti planeta ni Kepler ken ti teoria na iti grabitasion, a daytoy ket nagikkat kadagiti panagdudua a maipanggep ti heliosentrismo ken ipinarang-ay na ti Sientipiko a Rebolusion.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Mordechai Feingold, Barrow, Isaac (1630–1677), Oxford a Diktionario iti Nailiana Biograpia, Oxford University Press, Septiembre 2004; online edn, Mayo 2007; naala idi 24 Pebrero 2009; adu pay a naipalpalaway idiay Mordechai Feingold " Newton, Leibniz, ken Barrow Too: Ti panagpadas a panagipatarus manen"; Isis, Vol. 84, Bilang. 2 (Hunio, 1993), pp. 310–338
- ^ Diktionario iti Sientipiko a Biograpia, Newton, Isaac, n.4
- ^ Burt, Daniel S. (2001). Ti biograpia a libro: ti pagalagadan ti agbasbasa iti saan a piksion, piksion, ken pabuya a biograpia kadagiti 500 a kasiddaawan a tatao iti amin a panawen. Greenwood Publishing Group. p. 315. ISBN 1-573-56256-4., Naala it panid ti 315


text:
Damdamag iti Lubong
United States
Iti maysa a panagadal, naammuan a dandani 1/3 kadagiti magmagna bayat a bumalballasiwda kadagiti okupado a kalsada ti adda pakasingaanda—dumdumngeg iti musika, makisarsarita iti selpon, ken dadduma pay. Ti panagteks ti kapeggadan a pakasingaanda. Dagiti agteteks ket 18% a nabumbuntog a bumallasiw ngem kadagiti awan pakasingaanda ken 3.9 a daras a mas posible a dida suroten ti traffic lights, bumallasiwda iti di umiso a lugar, wenno bumallasiwda a dida kitkitaen ti kannigid ken kannawan.
Nigeria
Tapno di agipulong dagiti babbai manipud Nigeria nga impuslit dagiti human traffickers iti Europa, napagsapatada kadagiti templo dagiti mangkukulam a juju kas paset ti maysa a ritual. Ti napalaus a buteng dagita a babbai a madusa iti lubong dagiti espiritu ket gundawayan dagiti traffickers tapno makontrolda ida ken masigurado ti panagtulnogda kas sex slaves.
Spain
No agaplayda iti trabaho, 5 agingga iti 10% kadagiti nabayagen nga awanan iti trabaho ti di mangisurat iti résumé-da kadagiti naturposda a kurso iti unibersidad ken iti kapadasanda iti propesionda. Ngamin, agparang a kualipikado unay dagiti aplikante gapu kadagita.
Lubong
Ti asuk dagiti dalikan ket maibilang a maysa a kangrunaan a pakaigapuan ti ipapatay kadagiti napanglaw a pagilian. Uppat a milion ti matmatay iti kada tawen sadiay gapu kadagiti nainaig iti asuk a sakit iti pagangsan. Kuna dagiti managsirarak a dagiti makapapatay a kemikal nga agtaud kadagiti dalikan a masungrodan iti kayo wenno uging ket kas iti kapeggad dagiti sabidong iti asuk ti sigarilio.