text:
Komentario ni Eden A. Alviar
NAGBALUNEN a damag-nasional ken kontrobersia ti pagteng maipapan ti pannakagastos ti P66.45 Million a pondo a nagtaud iti sobra a buis a nakolekta ti gobierno kadagiti produkto ti tabako a birhinia kas sagudayen ti Republic Act No. 7171 gapu ti pannakaipupok dagiti innem nga opisial ti Provincial Government iti Ilocos Norte sadiay House of Representatives.
Nakasuan dagiti innem nga opisial ti gobierno-provincial iti Ilocos Norte iti “contempt” gapu iti saanda a kayat a sungbatan dagiti saludsod dagiti kongresista nga agim-imbestigar iti kaso ti saan nga umno a pannakagastos ti Tobacco Excise Tax Fund para ti pannakagatang dagiti multi-cab nga inaprobaran ni Governor Imee Marcos.
Mangisaysayangkat ti imbestigasion ti Committee on Good Government and Accountability mainaig iti resolusion nga impila ni Ilocos Norte First District Rep. Rodolfo Fariñas.
Bimmara ti isyu ta iti laksid a nangiparuar ti Court of Appeals iti bilin a pannakawayawayan dagiti naipupok nga opisial ti Provincial Government ket saan a tinungpal ni House Speaker Pantaleon Alvarez ti order ti korte. Nasugpenaan metten ni Gov. Marcos nga agparang iti imbestigasion ti Committee.
Adu dagiti mamati a ti pannakaisayangkat ti imbestigasion ti pannakagastos ti Tobacco Excise Tax Fund iti Ilocos Norte ket bunga laeng ti saan a panagkinnaawatan iti politika da Marcos ken Fariñas a sigud nga agkadua iti politika, ngem maurnos ken mapagkappiadanto met laeng iti masakbayan.
Para kadagiti umili iti Ilocos Norte, Ilocos Sur ken dadduma a probinsia a mabenepisiaran ti Tobacco Excise Tax ket gundaway dayta a pannakaisayangkat ti House Investigation in aid of legislation tapno maadal a nasayaat ti RA. 7171 no rumbeng a maamendaran dagiti probisionna tapno masaluadan ti pondo ken maaramat laeng daytoy kadagiti umno a pakaipaayanna.
Ti Ilocos Sur kas kangrunaan nga agmulmula iti tabako a birhinia ket isu ti kadakkelan ti bingay iti kadagupan ti billion a tinawen a pondo manipud iti RA 7171. Saan a mailibak a daytoy a pondo ti nangipaay ti progreso ti probinsia nangruna iti benneg ti imprastraktura nangruna kadagiti farm to market roads nga adun dagiti kalsada kadagiti barangay ken away dagiti nakonkreto. Adu pay dagiti pasdek ken dadduma pay a proyekto a napunduan iti RA 7171 Fund para kadagiti mannalon ken sapasap a pagsayaatan dagiti umili. Ngem kasano ti epekto ti RA 7171 iti kasasaad dagiti agmulmula iti tabako? Manon a mannalon ti tabako ti simmayat ti panagbiagda babaen ti panagmulada iti daytoy a produkto?
Naputar ti RA 7171 idi 1991 babaen ti panangesponsor ni Ilocos Sur First District Rep. Luis Singson kabayatan ti panagtakem daydi Presidente Corazon Aquino ken panawen da House Speaker Ramon Mitra Jr. ken Senate President Jovito Salonga. Titulo pay laeng ti linteg ket naisangraten dayta a para ti pannakapadur-as dagiti mannalon kadagiti probinsia nga agmulmula iti tabako a birhinia: “An Act to promote the development of the farmer in the tobacco producing provinces.
Nalawag iti linteg nga uppat laeng ti mabalin a pakagastosan ti pondo manipud iti RA 7171: Cooperative projects; Livelihood projects; Agro-industrial projects ken Infrastructure projects such as farm-to-market roads. Nailanad pay iti RA 7171 a ti Secretary ti Department of Budget and Management ti natudingan a mangibati iti fifteen percent (15%) ti excise taxes kadagiti lokal a manufactured Virginia type cigarettes a maipatulod kadagiti benepisario a probinsia. Napusgan met ti National Tobacco Administration a mangkontar kadagupan ti produksion dagiti probinsia a pagibasaran ti kaadu ti binglayda.
Nalawag ti linteg nga uppat laeng a klase ti pakausaran ti pondo ngem nalaing dagiti opisial ti gobierno ta iremedioda ti pannakaipakat dagiti kayatda a proyekto a pakaaramatanna. Saan a palubosan ti RA 7171 ti pannakabangon ti basketball court wenno covered court. Ngem mairemdedio daytoy babaen ti pannakabangon ti solar drier wenno konkreto a pagbilagan ti irik wenno pagay. Kalpasan dayta, malinonganton ti solar drier ket mapagbalin a post harvest facility a pagilinongan kadagiti produkto ti talon. Mapalubosan dagitoy a proyekto iti panagamiris ti Commission on Audit segun iti pakausaran ken rason ti proyekto.
Adu pay a proyekto dagiti lokal a gobierno ti naponduan manipud iti RA 7171 Fund a nagbalinen nga ap-apalan dagiti dadduma a probinsia nga addaan kadagiti naisangsangayan a produkto iti talon kas kadagiti agmulmula iti unas, niog, mais ken pagay ken dadduma pay. Nasayaat ti panggep ti RA 7171 Fund a mangpadur-as ti kasasaad dagiti mannalon kadagiti probinsia nga agmulmula iti tabako a birhinia ta nagprogreso dagiti masakupanda.
Panagprogreso ti kasasaad dagiti mannalon iti tabako ti kangrunaan a panggep ti RA 7171. Nasken ngarud a masaluadan ti pannakausar ti pondo tapno magun-od ti kangrunaan a panggepna, saan ketdi a mausar kadagiti awan-pakainaiganna a proyekto. #


c: text/html

text:
Tuesday, February 6, 2018
PAYAO PROJECT, NAIPAAY ITI 2 NGA ASOSASION TI MANGNGALAP ITI BARANGAY DARDARAT
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti pannakai-turnover ti dua a Payao Project kadagiti Recipients (2 nga Asosasion) ti mangngalap iti Pebrero 6, 2018 iti Covered Court, Barangay Dardarat, Cabugao, Ilocos Sur.
Indauluan ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang ti nadakamat a turnover ken inimatangan dagiti Kameng ken Opisiales ti Pederasion ti mangngalap iti ili a Cabugao nga idauluan ni Presidente Magno Carbonel iti pannakaiyawat dagiti nadakamat a ramit-pagkalap (sag-innem a fishing gears ken sag-dudua nga steel bar kadagiti asosasion).
Nangipaay ti Mensahe ni Mayor Josh Edward S. Cobangbang. Kimmablaaw ken nagyaman. Kunana a maipamaysa koma ti pannakapadakkel ti puonan wenno capital dagiti mangngalap tapno agprogreso daytoy a naited a proyekto. Dinakamatna ti agtultuloy a napintas a pannakitinnunos dagiti Asosasion iti LGU ken kadagiti maseknan nga Ahensia tapno insegida a maaksionan ken maited dagiti kalikagumda a mangngalap.
Nangipaay met ti mensahe da SBM Danny Q. Gazmen ken ni ABC President Thaddeus “Teddy” U. Soller. Anag ti mensaheda iti panangipateg ken panangpadakkel dagiti mangngalap kadagitoy a naited kadakuada a proyekto babaen iti DOLE ken Counterpart ti LGU-Cabugao.
Nagsarita met ti pannakabagi ti Konseho ti Barangay nga isu ni Mr. Willie Garcia, Presidente ti Dardarat Malaga and Bangus Growers Association ken agdama a Vice President ti Pederasion dagiti mangngalap iti ili a Cabugao. Pinagyamananna unay dagitoy a naited kadakuada a pagpuonan ket inkumitna nga estimarenda tapno mapaut nga usarenda a pagsapul iti mainayon a pagbiaganda.
Nakikaysa met ni Mr. Emmanuel H. Hagad, Head, DOLE, Ilocos Sur; Municipal Fisheries Coordinator Nereo S. Daproza ken ni Mr. Edgar S. Balangatan iti nadakamat a turnover. # (Web In- Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:57 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Candoni, Negros Occidental
Ti Candoni ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Candoni ket politikal a nabingbingay iti 9 a barbaranggay.[2]
- Agboy
- Banga
- Cabia-an
- Caningay
- Gatuslao
- Haba
- Payauan
- Poblacion East
- Poblacion West
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Negros Occidental". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 28 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Negros Occidental". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 3 Oktubre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
Bulusan, Sorsogon
Ti Bulusan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Sorsogon iti Filipinas.
Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti Bulusan ket politikal a nabingbingay iti 24 a barbaranggay.[2]
- Bagacay
- Central (Poblacion)
- Cogon
- Dancalan
- Dapdap (Poblacion)
- Lalud
- Looban (Poblacion)
- Mabuhay (Poblacion)
- Madlawon (Poblacion)
- Poctol (Poblacion)
- Porog
- Sabang (Poblacion)
- Salvacion
- San Antonio
- San Bernardo
- San Francisco
- San Isidro
- San Jose
- San Rafael
- San Roque
- San Vicente (Buhang)
- Santa Barbara
- Sapngan (Poblacion)
- Tinampo
Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ "Dagiti Opisial a Resulta ti Panagbutos idi 2013 kadagiti Ili ken Siudad". Intramuros, Manila, Filipinas: Commission on Elections (COMELEC). Hulio 1, 2013. Naala idi Hulio 6, 2014.
- ^ a b "Probinsia ti Sorsogon". PSGC Interaktibo. Siudad ti Makati, Filipinas: Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika. Naala idi 30 Abril 2018.
- ^ a b Pakaammo ti Senso ti Filipinas idi 2015 (iti Ingles) naala idi Hunio 10, 2016
- ^ "Probinsia ti Sorsogon". Datos ti Populasion ti Ili. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 26 Septiembre 2014.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Pagalagadan a Kodigo ti Heograpia ti Filipinas (iti Ingles)
- Turay ti Estadistika ti Filipinas (iti Ingles)
- Dagiti datos ti populasion ti LWUA (iti Ingles)
- LGPMS (iti Ingles)
- COMELEC (iti Ingles)


text:
VIGAN CITY – Dua a lugan nga agaramat iti elektrisidad ti inted ni Congressman Ronald Singson para iti siudad ti Vigan.
Kinuna ni Mayor Eva Marie S. Medina a planoda a mausar dagiti dyip para serbisio dagiti senior citizens ken ti tourism council a pagipasiar kadagiti turista iti aglawlaw ti plasa nangruna iti aldaw ti Sabado ken Domingo nga awan ti aglasat a lugan ditoy.
Plano pay ti siudad a mai-tie-up dagiti electric jeep a pangsukon kadagiti turista a mapan aglugan iti banka iti Barangay Beddeng Laud para iti Mestizo river cruise.
Agpateg dagiti dyip iti P1.3 milion ken addaan iti 14 a seating capacity.#


text:
SINAIT, Ilocos Sur – Gapu iti panaglabsing iti RA 9165 (The Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002), agasawa naaresto babaen ti bileg ti maysa a search warrant.
Inaresto ti nagtipon a personnel ti Sinait PS, PDEA Regional Office I, Ilocos Sur Provincial Office, Vigan City ken PIB ISPPO dagiti agasawa a da William Arthur Y Savellano, aka “Arthur”, 47, awanan trabaho, ken Marlene Arthur Y Talaña, 42, awanan trabaho, iti pagtaenganda idiay Brgy. Pug-os, Sinait, Ilocos Sur.
Naala iti ikutda dagiti sumaganad: nine (9) piraso a heat-sealed transparent plastic sachet a naglaon iti puraw a crystaline substance; seven (7) open transparent plastic sachet with suspected shabu residue; one (1) piece brown pouch with one pack empty plastic sachets; one (1) piece disposable lighter; one (1) assorted drug paraphernalia; and one (1) piece memory card.
Naaresto dagiti agasawa ket addada iti kustodia ti Sinait PS, agraman dagiti nakonpiskar kadakuada, para iti umisu a disposision sakbay a mayawatda iti lead operating agency (PDEA) ken ti pannakaisagana ti kaso a panaglabsing iti RA 9165 kontra kadakuada.
Naimatangan dagiti opisial ti Barangay Pug-os, Sinait, Ilocos Sur ken representative manipud iti DOJ ti napasamak a panagsukisok ken panagarestar.


text:
SANTIAGO, Ilocos Sur – Imbes nga iti denna dagiti patpatgenda ti nangpalabasanda iti Aldaw ti Puso, nagkatangkatang ketdi dagiti tallo a mangngalap iti taaw iti daytoy nga aldaw.
Sa la nakasangpet dagiti mangngalap a nabigbig a da Rodolfo Estrata, Ruben Collo ken Judel Escalona, agpapada a residente iti Barangay Gabao ditoy nga ili idi malem ti Pebrero 15.
Segun iti maysa kadagiti biktima, timmapogda iti baybay iti alas sais ti bigat ti Pebrero 14 ngem naikkat ti turnilio ti palig-palig ti bilogda a nakaigapuan ti panagkatangkatangda iti taaw.
Pinalabasda ti rabii iti taaw ket segun ti maysa kadagiti naitawtaw, dandani dinalapus ti maysa a barko ti bilogda.
Nasapulan dagiti tallo a mangngalap nga agkatangkatang iti taaw babaen kadagiti kalugaranda a timmapog iti baybay a mangsapul kadakuada idi agarup alas dos ti malem ti Pebrero 15.#


text:
Dakkel a pagdidiskusionan iti impeachment trial ni Supreme Court Chief Justice Renato Corona dagiti naibutaktak a bank accounts ti dadaulo a mahistrado.
Kas maibatay iti rekord ti PSB, adda kadagupan a bank balance a P19,728,555.39 iti dua laeng a peso accounts ni Corona agingga iti panagtapos ti December 2010.
Iti napilpilit a panagtestigo ti presidente ti bangko, napudasdasan nga iti maysa a peso account (089-121019593) a naluktan idi 2009, addaan iti balanse a P8.9 million idi Disiembre 31, 2009. Dimmakkel ti balanse iti nasao nga account iti P12,580,316.56 idi aggibus ti tawen 2010.
Sabali pay a bank account (089-121021681 a naluktan laeng idi 2010 ti addaan iti balanse a P7,148,238.83 idi aggibus iti dayta met laeng a tawen.
Adda pay bank account a naluktan idi Disiembre 2009 ngem naserraan met laeng iti dayta a bulan kasta met ti tallo nga accounts a nairuar amin a naggianna idi Disiembre 11, 2011, maysa nga aldaw sakbay ti pannaka-impeach ni Corona iti House of Representatives.
Kas indeklara ni Corona iti Statement of Assets and Liabilities and Net Worthna (SALN) , addaan laeng iti P2.5 million a cash ken investments para iti 2009 ken P3.5 million a cash ken investments para iti 2010, nababbaba nga amang ngem dagiti nasukalan a peso accountsna iti PSB.
Nupay kuna ti Depensa a salsalaknibanda laeng ti kalintegan ti dadaulo a mahistrado kas intuding ti Bank Secrecy Law, nakadidillaw ti panagpaarayatda iti Korte Suprema ken ti panangipila ni Corona iti petision a mangpasardeng iti impeachment court iti panangdengngegna iti trial. Ket nupay nagballigi ti Depensa ken ti PSB a nakaala iti temporary restraining order manipud iti Korte Suprema a nanglapped iti impeachment court a mangsukimat kadagiti dollar accounts ti chief magistrate, saanen a mapaglikudan pay ti kaadda dagitoy nga accounts iti nasao a bangko ket narigatda a maipalawag dagitoy kadagiti umili a mangsursurot iti trial.
Kinuna dagiti abogado ni Corona nga imbatad ti chief magistrate a paluktanna dagiti dollar accountsna kadagiti nasao a bangko iti maikanatad a tiempo.
Ulitenmi ti saludsod ni Presidente Benigno Aquino: apay a dina pay la ibilin ti pannakalukat dagiti nasao a depositona tapno makita dagiti umili nga awan ti ilemlemmengna? Kabayatan ti panawen a saan nga ipalubos ni Corona ti pannakalukat dagitoy ket agtaktakder iti pandiling ti TRO ti Korte Suprema, ad-adda laeng a bumileg dagiti atap nga agpayso nga adda karga dagiti dollar accounts a dina kayat a maibutaktak iti publiko.#


text:
Nobiembre 18
Ti Nobiembre 18 ti maika-322 nga aldaw ti tawen (maika-323 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 43 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.
Dagiti linaon
Paspasamak[urnosen | urnosen ti taudan]
Naipasngay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1958 – Julio Diaz, Filipino nga aktor
Pimmusay[urnosen | urnosen ti taudan]
- 1886 – Chester A. Arthur, maika-21 a Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1829)
- 1922 – Marcel Proust, Pranses a mannurat (naipasngay 1871)
- 1965 – Henry A. Wallace, Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1888)


text:
CERVANTES, Ilocos Sur – Nairanta a pangriribuk ti pannakapabettak ti maysa a eksplosibo bayat ti campaign rally sadiay Sitio Camay, Barangay Comillas North ditoy nga ili idi rabii ti Abril 20?
Daytoy ti anggulo a kitkitaen dagiti inbestigador iti agtultuloy a panagimbestigada mainaig iti nasao nga insidente a nangbuak kadagiti residente a dimmar-ay iti nasao a campaign rally.
Nupay awan ti naireport a nadangran wenno sanikua a nadadael, nagkiddaw ti kapolisan ditoy iti dua a team manipud iti RPSBI 2nd Man Coy a nakabase iti Barangay Rosario, Cervantes tapno maalay-ayan ti panagamak dagiti umili.
Nangipasdekda metten iti checkpoint iti Sitio Guitlangan ken Sitio Camay, agpada a sakup ti Barangay Comillas North, Cervantes para iti posible a pannakatiliw dagiti nangisayangkat iti panagpabettak.
Mismo a ni Mayor Benjamin Maggay ti nangireport iti kapolisan ti napasamak a panagpabettak iti eksplosibo bayat ti rali iti nadakamat a sitio.
Naammuan iti inisial nga inbestigasion a madama ti panagbitla ni dati a Vice Mayor Robert Harnois idi adda nangeg a napigsa nga eksplosion sumurok-kumurang 60 a metros ti kaadayona iti nakaangayan iti campaign rally.
Iti panaginspeksion dagiti polis, nasarakanda ti maysa nga abut nga agarup lima a pulgada ti kalawana ken agarup dua ket kagudua a pulgada ti kaunegna iti asideg ti maysa a kaimito.
Nupay kasta, kas maibatay iti kapigsa ti eksplosion, mapattapatta a maysa nga improvised explosive device ti pinabettak ti di pay am-ammo ti tao.
Agtultuloy ti panagimbestiga dagiti polis ditoy a mangammo no asino ti nagpabettak iti eksplosibo a nangwara iti campaign rally.#


text:
Sarita ni Salvador A. Espejo
Saan a nagbiddut ni Emmanuel. Di mabayag, agtartaray ti kabit ni Mr. Solsona a nanglasat iti pasilio sa nagkamang iti elebeytor. Iti ruangan ti opisina, agbasbasawang ni Mrs. Solsona idinto nga igawgawid ni lakayna. Naggaarimutong iti pasilio dagiti empleado a natukay iti panagtabtabbaaw ni Misis Solsona.
Dinagdagus ni Emmanuel nga intangep ti ridaw. Pinindotna ti buton ket naguyas ti elebeytor nga agpababa.
Imbes a pungtot, asi ketdi ti immapon iti barukong ni Emmanuel idi taliawenna ti babai nga agsasaibbek itan iti suli. Saan a nailaksid iti imatangna ti limmitem a pingping ken bimtak a bibig ti babai. Mano ti kas kenkuana a naganus unay a naipako iti nasalimuot a panagbiag?
Inlukat ni Emmanuel ti ridaw. Atibayenna koma ti babae ngem nagtaray daytoy a kimmamang iti ruangan, sangkasarapana ti napisang a badona. Nabennat ti tengnged dagiti adda iti lobby.
Nakamattider pay laeng ni Emmanuel iti ridaw ti elebeytor idi umaweng ti sirena. Panaggaawid gayamen, nakunana.
Madamdama, ragupen dagiti empleado nga itulodna iti ground floor. Tunggal maysa, magsiganat nga aggawid tapno aginana. Sumagmamano nga agtutubo ti nangegna nga agtutulag a dumagas iti beerhouse.
Immanges ni Emmanuel iti nauneg kalpasan ti iruruar ti kaudian a pasaherona. Inunnatna ti bukotna sana imbakal ti panagkitana iti ulilan a lobby. Iti ruar, nagdalapdapen ti sipnget a pilit nga iwaksi dagiti naraniag a silaw. A, maysa manen a panid ti panawen ti maikupin, naisipna. Inton bigat, ania ti agur-uray a pagteng kenkuana?
“Itulodnak man iti opisinak, Emmanuel,” adda nagtimek iti ridaw.
“Sika gayam, Mr. Roman,” nakuna ni Emmanuel. Inrikepna ti ridaw sana pinindot ti puraw a buton. Naguyas a nagpangato ti elebeytor.
“Adda nangbirbirok kaniak?” inamad ni Mr. Roman.
“Maysa a lalaki, Mr. Roman. Umaynaka koma singiren.”
“A-agsingir?” immatap ti mata ni Mr. Roman. “Ania ti langa dayta a lalaki?”
“Nabaneg. Nataytayag lat’ bassit ngem siak. Agkataebkami. Adda sallapiding iti babaen ti makannawan a matana.”
“Awan am-ammok a kasta ti langana.”
Nagari ti ulimek. Kinaut ni Mr. Roman ti paniona sana pinunasan ti ling-et iti mugingna.
“Urayennakon,” kinuna ni Mr. Roman idi makagtengda iti maikapito a kadsaaran. “Diak agbayag. Adda la alaek iti opisinak.”
“Wen, Mr. Roman,” insungbat ni Emmanuel. Saannan nga intangep ti ridaw.
Madamdama, nagsubli ni Mr. Roman. Adda bitbitna nga attache case.
Irikep koman ni Emmanuel ti ridaw idi kellaat a naikuadro ti lalaki nga agsingir iti pautangna. Naglumen ti isem nga ipaayna koma iti lalaki idi mataldiapanna ti paltog nga inuyos daytoy iti bassit a bag.
“A-ania ti kayat a sawen daytoy?” naimaldit ti buteng iti rupa ni Mr. Roman.
“Kamaudianan, nasalamaanka met laeng,” kinuna ti lalaki. “Nabayag a pinadpadaanak daytoy a kanito tapno agsingirak iti pautang.”
“A-awan utangko kenka. Dika am-ammo.”
“Dakkel ti utangmo kaniak,” timmangken ti timek ti lalaki. “Kurang pay ti biagmo a pagbayadmo.”
Tinaldiapan ti lalaki ni Emmanuel. “Paandarem ti elebeytor nga agpababa,” imbilinna. “Dika agpauneg iti sabali a pasahero, maawatam?”
Nagtung-ed ni Emmanuel. Pinindotna ti nalabaga a buton.
“Sakbay a makagtengtayo iti ground floor, aggibus metten ti biagmo, Mr. Roman!” ingngirsi ti lalaki.
“S-sinoka?” nagtigerger ti timek ni Mr. Roman. “A-apay a kayatnak a patayen?”
“No malagipmo pay, nagtalek ti maysa a babai iti karim. Ngem kasla abalbalay nga impalladawmo kalpasan a naumaam. Iti bainna, nagpakamatay ti babai. Timmapuak iti maikapito a kadsaaran iti daytoy a pasdek.”
Naikuleng ni Emmanuel. No kasta, kabsat ni Malou de la Cruz daytoy kasangsangoda!
“Agkararagkan! Dimtengen ti panungpalam!”
“K-kaasiannak, dinak patayen…” dandani di sumngaw ti timek ni Mr. Roman.
“Tinaliawmo kadi ti kabsatko idi kasapulanna ti asim?” inridis ti lalaki. Nagngariet a nangkalbit ti gatilio. Nagikkis ni Mr. Roman a nangapput iti barukongna. Nagpugso manen ti paltog. Kasla nambaan ni Mr. Roman a nanabtuog iti suelo.
“Pagsardengem ti elebeytor,” imbilin ti lalaki.
Nagtungpal ni Emmanuel. Addadan iti maikatlo a kadsaaran.
Impaturong ti lalaki ti umas-asuk pay laeng a paltog ken ni Emmanuel. Nagkintayeg ni Emmanuel idi maamirisna ti panggep ti lalaki.
“A-awan basolko,” kinunana ket simmalipengpeng iti suli.
“Ammok,” insungbat ti lalaki. “Ngem awan pagpiliak. Nasaksiam ti pammapatay ket kapilitan nga ipaknika met.”
“K-kaasiannak koma. A-adda pamiliak…”
“Ladingitek,” kinuna ti lalaki ket kinalbitnan ti gatilio.
Narikna ni Emmanuel ti napudot a buli a nangarado iti barukongna a kagiddan ti iduduyok ti saem. Kasla dimmanum dagiti tumengna ket naarinuknok iti suelo.
Iti nakadalebanna, nalawag a mangegna ti panaglukat ti ridaw sa dagiti agdardaras nga arimpadek iti pasilio agingga iti nagpukawda iti pagagdanan.
Inulod ni Emmanuel ti bagina agingga iti yan ti bangkito. Inangayna ti nabati pay a pigsana a tumakder. Umanges-anges a nagsadag iti diding. Rinam-edanna ti buton.
Manen, dimmuyok ti saem. Mariknanan ti kapsutna. Pagammuan, nagallon ti panagkitana ket nadaleb.
Kinamatna ti angesna. Agpadpadaan itan dagiti aggiina, immagibas iti isipna.
Nagtuloy ti panaguyas ti elebeytor nga agpababa. #


text:
Luzon
Ti Luzon ket isu ti kadakkelan nga isla idiay Filipinas. Mabirukan daytoy idiay akin-amianan unay a rehion iti purpuro, ken daytoy ket nagan pay ti maysa kadagiti kangrunaaan a grupo ti is-isla iti pagilian a naisentro iti isla (dagiti dua a sabali ket ti Visayas ken Mindanao). Ti Luzon a kas ti isla ket mairaman ti maitutop a Luzon, ti Batanes ken Babuyan a grupo dagiti isla iti amianan, ken dagiti isla iti Catanduanes, Marinduque, Masbate, Romblon, ken Mindoro.[3] Ti Luzon ket isu ti ekonomia ken politikal a sentro iti Filipinas, daytoy ket ayan ti kapitolio a siudad iti daytoy a pagilian, ti Manila.
Dagiti linaon
Administratibo a panakabingbingay[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti isla iti Luzon ket buklenna ti 8 kadagiti 17 nga administratibo a rehion iti Filipinas. Dagitoy a rehion ket saan a politikal a bagbagi, ngem dagitoy ket agserbi a kas administratibo a panakaigrupo laeng dagiti probinsia. Dagitoy ket ti:
- Rehion ti Ilocos (Rehion I),
- Tanap ti Cagayan (Rehion II)
- Tengnga a Luzon (Rehion III)
- CALABARZON (Rehion IV-A)
- MIMAROPA (Rehion IV-B)
- Rehion ti Bicol (Rehion V)
- Rehion Administratibo ti Kordiliera (CAR)
- Nailian a Kapitolio a Rehion (NCR)
Ti Rehion ti Ilocos (Rehion I) ket adda idiay amianan a daya a baktrang iti isla ken sanguenna ti Baybay Abagatan Tsína. Daytoy a rehion ket naamammuan para kadagiti puraw a kadaratan nga aplayana ken nabaknang a pakasaritaan. Dagiti probinsi aket to Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union, ken Pangasinan. Ti administratibo a a sentrona ket ti Siudad ti San Fernanado.
Ti Tanap ti Cagayan (Rehion II) ket mabirukan idiay amianan a daya a paset iti kangrunaan nga isla ken sakupenna ti Batanes ken Is-isla ti Babuyan iti amianan. Daytoy a tanap ket napalikmutan babaen ti Tengnga a Kordiliera ken ti kabanbantayan ti Sierra Madre. Ti agananod iti tengnga ket kaatiddogan a karayan iti daytoy a pagilian, ti Karayan Cagayan. Dagiti probinsia ket ti Batanes, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya, ken Quirino. Ti administratibo a sentro iti daytoy a rehion ket ti Siudad ti Tuguegarao.
Ti Tengnga a Luzon (Rehion III) ket buklenna ti kadakkelan a tanap iti pagilian ken agpatpataud ti kaaduan a paay iti bagas ti pagilian. Dagiti probinsia ket ti Aurora, Bataan, Bulacan, Nueva Ecija, Pampanga, Tarlac, ken Zambales. Ti administratyibo a sentro iti daytoy a rehion ket ti Siudad San Fernando, Pampanga. Ti kuartel ti Marina ti Estados Unidos idi a Subic Bay ket mabirukan idiay Subic, Zambales a ti sigud nga Aero Puersa ti Estados Unidos ket adda idiay Clark Field, Pampanga. Dagitoy dua tattan ket dagiti agrangrang-ay a naipangpangruna a sona ti ekonomia iti pagilian. Dagiti kangrunaan a pagsasao ket ti Kapampangan ken Tagalog.
Ti CALABARZON (Rehion IV-A), ket maysa kadagiti kabaroan a rehion ti pagilian, daytoy idi ket paset iti Akin-abagatan a Tagalog (Rehion IV). Maysa daytoy kadagiti kaaduan ti populasion a luglugar iti pagilian. Ti nagan ti rehion ket akronimo a naipakatakderan para kadagiti probinsiana, a dagiti Cavite, Laguna, Batangas, Rizal, ken Quezon. Dagiti Tagalog ket isu ti kaaduan nga etniko a grupo iti daytoy a rehion, a ti Tagalog ketisu ti kangrunaan a maisasao. Ti mabigbigan nga administratibo a sentrona ket ti Manila, nga adda daytoy idiay Metro Manila, nupay kasta, adu kadagiti opisial ti gobierno nga agusig a ti Siudad ti Quezon, nga adda met iti Metro Manila a kas ti administratibo a sento, ken ti pay, Siudad ti Lucena. Ti administratibo a sentro iti daytoy a rehion ket ti Siudad ti Calamba.
Ti MIMAROPA (Rehion IV-B), a mairaman ti CALABARZON daytoy ket maysa pay kadagiti kabaroana rehion ti pagilian, ket daytoy ket sigud a paset idi ti Akin-abagatan a Tagalog (Rehion IV). Bukklen daytoy ti kaaduang kadagiti isla iti grupo ti Luzon. Ti nagan daytoy a rehion ket akronimo a naipatakderan dagiti probinsiana, a dagitoy ket ti Marinduque, Occidental Mindoro, Oriental Mindoro, Palawan ken Romblon. Ti administratibo a sentro iti daytoy a rehion ket ti Siudad ti Calapan.
Ti Rehion tyi Bicol (Rehion V) ket sakupenna ti Peninsula ti Bicol idiay abagatan a daya a gibus iti isla ti Luzon, ken dagiti is-isla a mairaman ti isla a probinsia iti Catanduanes ken Masbate. Dagiti nabati a kangrunaan a daga a probinsia ket ti Albay, Camarines Norte, Camarines Sur, ken Sorsogon. Ti administratibo a sentro iti daytoy a rehion ket ti Siudad ti Legazpi. Dagiti agtaeng a kaputotan ti Bicolano ket agsasao da ti Bikol a kas ti kangrunaan a pagsasao.
Ti Rehion Administratibo ti Kordiliera (KAR) ket gangani a sakupenna ti Tengnga a Kordiliera a kabanbantayan iti Akin-amianan a Luzon. Ti KAR, ket naipartuat idi 1989 a kas maysa a naipangpangruna nga administratibo a rehion para kadagiti patneng a tribu iti kabanbantayan. Dagiti probinsiana ket ti Abra, Apayao, Benguet, Ifugao, Kalinga, ken Mountain Province. Ti rehional a sentrona ket ti Siudad ti Baguio.
Ti Nailian a Kapitolio a Rehion (NKR) ket maysa a naipangpangruna nga administratibo a rehion a mangbukel ti kapitolio iti pagilian, ti Manila; ti kaaduan ti populasion a siuda ti pagilian, ti Siudad ti Quezon; ken dagiti mainayon pay a l 15 a siudad ken munisipalidad. Daytoy a rehion ket nalatlatal a naamammuan a kas ti Metro Manila. Daytoy laeng ti rehion iti pagilian nga awanan iti probinsia, ken isu ti kapusekan ti populasion ken addaan iti sumurok a 10 a riwriw nga agtataeng a tatatao iti lugar ti 636 km².
Ti Luzon ket sagpaminsan pay a mabingbingay kadagiti tallo a luglugar: ti Akin-amianan a Luzon, Akin-abagatan a Luzon ken Metro Manila. Ti Akin-amianan a Luzon ket dagiti rehion iti amianan iti Metro Manila (Rehion I, II, III ken KAR), a ti Akin-abagatan a Luzon ket dagiti rehion iti abagatana ken daya iti (Rehion IV-A, IV-B ken V). Adda dagiti estadistika a mangiraman ti Metro Manila iti Akin-abagatan a Luzon.
Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b "Population and Annual Growth Rates for The Philippines and Its Regions, Provinces, and Highly Urbanized Cities" (PDF). 2010 Census and Housing Population. National Statistics Office. Naala idi 13 Pebrero 2013.
- ^ Ti pigura ket buklen dagiti 8 nga administratibo a rehion malaksid dagiti probinsia ti Batanes, Catanduanes, ken Masbate ken ti rehion ti MIMAROPA
- ^ Zaide, Sonia M. Ti Filipinas, maysa a Naisangayan a Pagilian. p. 50.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Midia a mainaig iti Luzon iti Wikimedia Commons
- Pakaammo ti panagbiahe idiay Luzon manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
- Datos ti heograpia a mainaig iti Luzon iti OpenStreetMap


text:
Uni
Ti uni ket ti mekanikal nga allon nga isu ti panagpallayog iti presion a maiyallatiw babaen ti maysa a banag (kasla ti angin wenno danum), a buklen dagiti prekuensia iti kaunegan ti sakop ti panangdengngeg.[1]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Ti Diksionario ti Amerikano a Tawidan iti Pagsasao nga Inggles, Maikapat nga Edision, Houghton Mifflin Company, 2000, naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Hunio 25, 2008, naala idi Mayo 20, 2010
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
- Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Uni iti Wikiquote (iti Ingles)
- Midia a mainaig iti Uni iti Wikimedia Commons
- Dagiti Nakakaskasdaaw nga UNi; ti KS3/4 a rekurso ti panagadal para iti uni ken dagiti allon


text:
SAN JUAN, Ilocos Sur – Kinettel ti maysa a barangay tanod ti biagna idi parbangon ti Agosto 29 maigapu iti mapapati a problema a dina pakaturturogan.
Naitaray iti Suero General Hospital ni Oliver Martinez y Valdez, 34, naasawaan, barangay tanod, ken residente iti Barangay Guimod Norte, ditoy nga ili, sa naiyalis iti Metro Vigan Cooperative Hospital ngem pimmusay bayat ti pannakatamingna ditoy.
Sakbay ti panangpaltog ti tanod iti bagina, nagginom iti arak ken inung-ungngona dagiti annakna sana imbaga nga agsingsingpetda.
Iti agarup alas 3:30 ti nadakamat a bigat, nakangeg dagiti katugangan ti tanod iti putok iti paraanganda ket idi rimmuarda, nakita laengen ni Martinez a daradara a nakadalutaytay iti bodega.
Sakbay ti panagpakamatayna, mapapati a nadakamat ti biktima a saan a makaturturog iti rabii ngem dina met impalgak no ania ti gapuna.#


text:
SIMPLE A PANAGBIAG. Simple laeng ti panagannayas ti panagbiag dagiti agnaed iti igid ti baybay a kas kadagitoy nga ubbing (ngato) nga agnaed iti Camiguin Island. Kadagitoy ubbing, makapneken kadakuada ti aglinglingay nga agay-ayam iti igid ti baybay, pambaranda metten nga agdigos tapno mapukaw ti napudot a sang-aw ti kadaratan aglalo iti agmatuon. Ngem iti panaglikig ti init iti laud, lumamiis ti pul-oy nga aggapu iti taaw a mangidateng iti bang-ar ken namnama kadagiti mangngalap nga iti agpatnag, nalabon ti makalapanda a lames nga iyawidda a pagbiagan ti pamiliada. (Rinetrato ni Jasper A. Espejo)
You are here: Home › Archive › Media › Photo Galleries › SIMPLE A PANAGBIAG


text:
AYANING ILOCANO SUMMIT. Lininglingay dagiti mannala ti University of Northern Philippines, Vigan City dagiti partisipante babaen ti panagsalada iti programa a naangay ditoy pagadalan kas paset ti Bayaning Ilocano Summit a naangay idi Pebrero 28, 2014. Nailunsad iti daytoy nga aldaw ti tignay a boluntarismo kadagiti agtutubo para iti pannakatulong dagiti nadidigra a luglugar iti Visayas. Bayat ti summit, indagadag ni Director-General Jose Mari OBquiñena ti Philippine Information Agency ken dadaulo ti Pilipinas Natin ti panagkikinnamayyet dagiti agtutubo para iti pannakaibangon manen dagiti biag ken komunidad babaen ti nalawa programa ti boluntarismo a maawagan iti Bayani Challenge. (Photo by Imelda Castro-Rivero, PIA, Ilocos Sur)
You are here: Home › Archive › Media › Photo Galleries › BAYANING ILOCANO SUMMIT


text:
VIGAN CITY – Kinuna ni Vigan City Councilor Juan Carlo Medina a kayat ti Commission on Higher Education a tumulong a mangpasayaat iti track oval ti Quirino Stadium.
Impalgak ni Medina a ponduan koma ni Sen. Bongbong Marcos ti pannakapasayaat ti track oval ti Quirino Stadium ngem natiruan ti naibulgar a PDAF scam.
Nupay kasta, segun ken ni Medina, kayat ti CHED ti tumulong iti pannakakongkreto ken pannaka-rubberized ti track oval isu a nangaramid ti sangguniang panlungsod iti resolusion para iti panangpundo daytoy nga ahensia iti nasao a proyekto.
Kinuna ni Medina a 50 ti puntiria a proyekto ti CHED nga agbalor iti P720 milion ket uray 1% laeng iti daytoy ti maala ti Vigan City, sapsapadon para iti pannakapasayaat ti track oval.
Agdagup iti P7 milion ti maipondo iti nasao a proyekto.#


text:
Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maudi a paset)
As-asideg ti Cagayan iti Kailokuan ngem iti Isabela. Kayatna a sawen, ad-adu nga amang ditoy ti Ilokano, no diak mariro. Ngarud, tinto la ketdin Cagayan (a maysa ita a kaaktibuan a mangilunglungalong iti pannakatagiben ti lengguahe) ti di sumurot iti aprobado nga ortograpia ti Ilokano? Idinto a ti ortograpia dagiti inwarasda a textbook, agkibbatol pay, piman, ti ubing a mangbasa. Anianto laengen kada apong nga inlaklakaydan ti nagsao, nagbasa iti Ilokano? Dayta kadi ti PUDPUDNO KEN UMISU NGA ORTOGRAPIA ni Ilokano?
Wenno pudno ti kunada a saan a napateg kadakuada ti grammar no Ilokano ti pagsasaritaan? Ti nasken, maawatan dagiti ubbing ti ibagbagada. Ket no kasta koma met iti lengguahe a Filipino/Tagalog ken Ingles—‘tay awanen ti piman a gramargramar? Mayatda ngata? Saan ngata met nga umingar ti riknada?
Iti ketdi panangad-adalko, nadagsen ti papangresan daytoy nga opisial iti GC. Adda panagamakna siguro a maagawanda iti akem. Kas koma iti pananglektiur (a mapundoan, siempre pay, wenno agbayad dagiti delegado) ken panagaramid kadagiti textbooks.
Naipalagip la ket ngarud manen kadakami daydi plantsadon a seminar nga isayangkat ti grupomi iti maysa nga ili ditoy Tanap. Mismo a maysa a district supervisor ti nagawis ta kayatna a masuruan dagiti mannursuro iti masakupanna. Ngem idi mapanen ti papel iti ngato (iti dayta opisial a sasawentayo), na-dis-approved! Biernes ken Sabado koma daydi a seminar ta kiniddaw dagiti titser a saan koman a madakamat dayta Domingo ta ipaayda iti pamiliada ken iti pannakataraon ti kararuada.
Sayang daydi a seminar. Sumurok-kumurang a dua gasut koma a mannursuro iti elementaria ti dimmar-ay. No nag-multiply iti uneg ti pagadalan ti pannakaammo a nasakdoda, ania koman a nagsayaat. Ngem napungtil piman daydi a bin-i a di pay nagrusing…
Saanen a nayeskediul iti sabali nga aldaw daydi a gannuat ta naparitanda man metten a mangawis kadagiti mannurat nga aglektiur kadakuada.
Dikayo makauray iti lektiur-seminar nga ited kadakayo ti Departamento? kasta man ti naibaga (wenno naisermon?) kadakuada.
Iti pannakaunget dagiti mannursuro a sineminarmi, in-inut a limmamiis dagiti awis dagiti kimmontak payen a mayat a maseminar.
Nagamakda? Wenno naballaaganda?
Napia pay dagiti adda iti kabangibang a probinsia ti Apayao, kangrunaan iti Marag Valley, Luna, Apayao ta nupay Isneg dagiti kangrunaan nga agindeg, a nalaoklaokan itan iti Ilokano, nagpursigeda a nangilungalong iti maysa a seminar (kas nasurattayon iti napalabas nga isyo ti TNM) ken lektiur iti grammar ken ortograpia iti Ilokano.
Pannakibadang, kas naisuratko idin, kadagiti mannursuro ti kayat ti grupomi. Para iti itatan-ay ti Literatura Ilokana ken panagballigi ti MTB-MLE. Dimi gamgamgamen dayta TF wenno talent fee—ta kas nasao manen iti kallabes, ipapaay ti grupomi a libre ti serbisiomi. Panagsakripisio iti nagan ti lengguahe.
Ngem itoy a mapaspasamak iti grupomi ditoy a deppaar, kasla dakkelkami a bangen iti Sistema iti kayatda nga ipatungpal. Ngem saanto a maiddep ti tarigagaymi a makatulong kadagiti mannursuro—kangrunaan kadagiti ubbing nga isursuroda. Agtultuloy latta nga iwayat ti grupomi ti serye a narugianmi, ti Panaglaga Kadagiti Balikas. Agingga a sibibiag ti lengguahe nga Ilokano, isu ta isu latta ti ortograpiana nga ikampaniami. Saan ket a SABALI. Ta daytoy nga ortograpia, isu ti kararua ni Ilokano—saan laeng a kadakami a mannurat iti/nga Ilokano.
Dagitoy a bangen iti dalan, kas man la ganaganda a mangpatalubo pay iti lengguahe. Pasetda iti isasantak.
Ngem sinanamakami a makapagtugmok met laeng ti dalanmi iti dalan dagiti mangipatpatungpal iti programa ti Edukasion.
Ta iti udina, para met laeng iti ibabaknang ti panunot dagiti ubbing ti amin. #


text:
Sumilao, Sumilao
Inquirer, December 6, 2007
Siglosiglo ti isu met laeng nga isu.
Ket ita nga aldaw, iti kararag kadagiti manangngaasi,
Dawatentay ti panagtangeb ti langit ken daga
Ta mapukaw amin a pakariribukan dagiti mais
Pagay kagaw alsong atang ti panagbatiwerwer ti kimat
A mangkin-od iti agpuerong a galad ti ikan
Wenno panagimmimikki ti komedor
A naynay a manglanglangan
Agimmamadi iti maidasar a taraon manipud
Iti pigsa ti mannalon nga idi pay ket agpalpalama
Gumawgawawa iti lames ti taaw ken ti daga.
Kinautiboda met ngamin piman dagiti bang-i
Ti bengkag sa ti tudo sa ti arimukamok
A paaklili iti linnaaw iti mata ti rebulto a dios
A no sagidem ket agurok.
Mailibot dagiti dagensen, kas iti nakamanto a birhen
Kas iti mapadso a mesias dagiti nakakurbata a gagem.
Isuda met laeng dagidi a kabusor,
Maysa a pangen dagiti aggaagab iti katkatawa
Iti duag wenno arubayan no kasta nga agdarudar
Ti ayat, agbugi dagiti rabii iti imnas tig-ab
Wenno samiweng nga iti kaunggan umukuok
Sadiay nga agbalay, agapon kas iti billit-a-tuleng
A no agkayab ket sumurot iti arbis ti dam-eg
Wenno iti bayakabak ti sao nga alikuteg
Agsawar kadagiti beggang iti pus-ong
Nga agalumiim nga agpasugnod
Ta agpabus-oy ngarud ti sardam
Kadagiti sagawisiw a makapabang-ar
Wenno dagiti arasaas ti pungan
Sa ti ules a no agisem ket di mapilawan.
Kasano nga agrebolusion, kas pagarigan,
Dagiti rangaw ti utong wenno ti uggot ti paria
No dida maawatan ti kayat a sawen ti tamnay?
Saan nga iti daga ti 'yan ti rugi dagiti amin a sennaay.
Adda kadagiti sao nga isawang ti padi ti rigat.
Adda kadagiti panagkuros iti muging dagiti kurimaong
Iti nam-ay, pannakakiki iti gargari ti ayat nga agtagibalay.
Ebanghelio, kunada, ebanghelio ti panagmulaggat.
Wenno ti kusilap kenka kadagiti agsaraaw a malukong
Gapu ta ti digo ket ibienesda iti limos ti tangatang.
A ngem ta saan a kas karina ti mangipaay iti anak
Iti manglengnges a beklat, wenno 'tay gitaan nga uleg
No dumawat piman iti karayo dagiti paggaak
Nga ubbaw ta an'a ngarud ket baribar
Met ti urit ti arado, iti nadayaw a langit a sumarot
Agpaisalakan, saanton nga agpasugnod.
Agmartsakami kas idi punganay.
Iti kada addang a birokenmi ti tarumpingay:
Kada addang, kada dagensen iti balligi dagiti pasaw.
A Solver Agcaoili
Hon, HI /12-06-07
2 comments:
- Ka Loren said...
-
Sapay koma ta mabasa met daytoy dagiti gamsaw, dagiti agtatakaw ti tagainep ti latok ken ungot, dagiti balintungeg a bingkol ti bengkag, ken dagiti sunget ti arasaw.
Adda latta a nakatayok ti gemgemko. Uray agdaran ti pungo-pungnguak. Agabay ta, Ka Agca!
- December 5, 2007 at 9:16 PM
- ariel said...
-
Ala wen, ditay mamingga! Agbiagka, Ka Loren.
- December 5, 2007 at 9:30 PM


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Dinayaw ti bise mayor ti Maui, Hawaii ti nabara a pannakasaraboda idi napanda bimmisita iti Sakada Shrine iti Barangay Salomague ditoy nga ili idi Pebrero 9.
Kinuna ni Vice Mayor Keith A. Regan nga iti daytoy nga impakita dagiti agtuturay ken agindeg iti Cabugao, daytoy ti pangrugian a mapabileg ti sisterhood relasionship iti nagbaetan ti Maui County ken ti Cabugao nga idadauluan ni Mayor Edgar “Ediboy” S. Cobangbang.
Kinuna ni Regan nga iti panagtugaw ti dua a gobierno, makapagsisinnukatda kadagiti ideas ken iti maitulong ti Maui County iti Cabugao.
Immuna a nag-courtesy call ti delegasion ti County Council ti Maui ken ni Mayor Cobangbang ken dagiti kameng ti sangguniang bayan ditoy sada nagturong iti Barangay Salomague a nakaipatakderan ti Sakada Shrine.
Naawagan iti Sakada dagiti nagkauna a grupo dagiti Ilokano a napan agtrabaho iti plantasion ti unas iti Hawaii idi ngalay ti 1906.#


text:
Thursday, July 31, 2014
NAURNOS A PANAGPASADA, TULOY NGA IPATUNGPAL TI CISTODAI
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman ti Web In-Action idi Hulio 29, 2014, impakaammo ni Mr. Mario Roxas, Treasurer ti CISTODAI-Saranay Association a kabayatan ti panagmonitorda ket nadlawda nga adda metten nagdur-asan iti napagmimitingan/napagkaykaysaanda iti kallabes a kas iti sumaganad:
1.Pannakairehistro ti amin a traysikelan ken motor idiay LTO ken maipabaro ti prangkisada iti Munisipio.
2.Masurot dagiti mapagtutulagan a Boundary ti pagpasadaan.
3.Matungpal ti P12 a plete ti maymaysa a pasahero, P10 ti maysa no ad-adu ti pasahero.
4. 20% Discount wenno P10 ti Senior Citizen/Disabled nga adda ID-na.
5.P7 ti tunggal agbasbasa (Pre-School, Elementary, High School).
6.Lima laeng a pasahero ti maipalubos a kargaen tapno maliklikan ti “overloading”.
Dagitoy nga annuroten ket naibasar iti Fare Guide nga inaprobaran ti Sangguniang Bayan idi Setiembre 19, 2011.
Innayon pay ni Mr. Roxas a naregget ti panagopisinada iti NISTC Public Market ta kayatda a maatendaran ti kasapulan dagiti kakaduada ken maipatungpal a naiget dagiti pammilin ti LGU-Cabugao iti maximum a multa dagiti aglabsing ken pannakairehistro ti amin a motor ken traysikel tapno maliklikan ti kolorum a lugan. # (Web Situational Report)
1.Pannakairehistro ti amin a traysikelan ken motor idiay LTO ken maipabaro ti prangkisada iti Munisipio.
2.Masurot dagiti mapagtutulagan a Boundary ti pagpasadaan.
3.Matungpal ti P12 a plete ti maymaysa a pasahero, P10 ti maysa no ad-adu ti pasahero.
4. 20% Discount wenno P10 ti Senior Citizen/Disabled nga adda ID-na.
5.P7 ti tunggal agbasbasa (Pre-School, Elementary, High School).
6.Lima laeng a pasahero ti maipalubos a kargaen tapno maliklikan ti “overloading”.
Dagitoy nga annuroten ket naibasar iti Fare Guide nga inaprobaran ti Sangguniang Bayan idi Setiembre 19, 2011.
Innayon pay ni Mr. Roxas a naregget ti panagopisinada iti NISTC Public Market ta kayatda a maatendaran ti kasapulan dagiti kakaduada ken maipatungpal a naiget dagiti pammilin ti LGU-Cabugao iti maximum a multa dagiti aglabsing ken pannakairehistro ti amin a motor ken traysikel tapno maliklikan ti kolorum a lugan. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:42 PM 0 comments
NUTRITION LECTURES, NAILEPPASSEN KADAGITI FDS TI BARANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman ti Web In-Action iti Hulio 31, 2014, impakaammo ti
Opisina ti Municipal Operation Office (MOO) ti 4 P’s Program, Municipal Link-Cabugao a nairakurakdan dagiti pakabuklan ti programa ti Nutrision kadagiti barangay a pagnaedan dagiti kameng ti 4 P’s iti Munisipalidad ti Cabugao iti bulan ti Hulio 2014.
Innayon ni Miss Aida S. Cueto, Municipal 4 P’s Focal Person a makiko-koordinarda manen kadagiti Opisiales ti Barangay a katinnulongda a mangorganisar iti Family Development Session (FDS) para iti Topiko nga imitingda kadagiti 4 P’s para iti Agosto 2014 maipapan iti Disaster Preparedness.
Insupusop ni Mis Jessie Ann O. Tabut, Municipal Link - 4 P’s a napagkaykaysaanda a maysa a Topiko laeng ti binsabinsaenda kadagiti Family Development Session-da tapno nalaklakada a tingitingen ti pagpigsaan ti programa babaen iti evaluation ken assessment a maisayangkat. Nalaklaka pay a makaawat ken makatarus dagiti adalanda a 4 P’s no dagitay kabisadoda a Topiko iti maiyad-adal kas parte iti Education Formation ti Programa.
Dagitoy nga aksion ket maigapu iti agtultuloy a panangilungalong ti Gobierno Munisipal a mangipaganetget iti napintas a maaramidan dagiti programa a maisaksaknap kadagiti barangay tapno maragpat iti sapasap a panagrang-ay. # (Web In-Action)
Opisina ti Municipal Operation Office (MOO) ti 4 P’s Program, Municipal Link-Cabugao a nairakurakdan dagiti pakabuklan ti programa ti Nutrision kadagiti barangay a pagnaedan dagiti kameng ti 4 P’s iti Munisipalidad ti Cabugao iti bulan ti Hulio 2014.
Innayon ni Miss Aida S. Cueto, Municipal 4 P’s Focal Person a makiko-koordinarda manen kadagiti Opisiales ti Barangay a katinnulongda a mangorganisar iti Family Development Session (FDS) para iti Topiko nga imitingda kadagiti 4 P’s para iti Agosto 2014 maipapan iti Disaster Preparedness.
Insupusop ni Mis Jessie Ann O. Tabut, Municipal Link - 4 P’s a napagkaykaysaanda a maysa a Topiko laeng ti binsabinsaenda kadagiti Family Development Session-da tapno nalaklakada a tingitingen ti pagpigsaan ti programa babaen iti evaluation ken assessment a maisayangkat. Nalaklaka pay a makaawat ken makatarus dagiti adalanda a 4 P’s no dagitay kabisadoda a Topiko iti maiyad-adal kas parte iti Education Formation ti Programa.
Dagitoy nga aksion ket maigapu iti agtultuloy a panangilungalong ti Gobierno Munisipal a mangipaganetget iti napintas a maaramidan dagiti programa a maisaksaknap kadagiti barangay tapno maragpat iti sapasap a panagrang-ay. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:14 AM 0 comments
HEPE TI PAO, BIMMISITA DITOY LGU-CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Maysa ti ili ti Cabugao, Ilocos Sur kadagiti Itineraria wenno binisita ni Hon. Persida V. Rueda-Acosta, Chief Public Attorney, Public Attorney’s Office (PAO) iti panagturongna iti Rehion Uno idi Hulio 28, 2014.
Iti dayta a petsa, naaramid ti panag-courtesy call ni Atty. Acosta ken ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. iti mismo nga Opisina ti Municipal Chief Executive iti Ground Floor, Municipal Hall Building, Cabugao, Ilocos Sur. Binayabay dagiti pannakabagi ti PAO Cabugao nga isuda Atty. Rosario F. Vitamog-Palisoc ken ni Mrs. Rosalina R. de la Cruz iti Abogada a pangulo ti PAO a bimmisita ken nakisarsarita ken ni Mayor Ediboy agraman dagiti naitaripnong a kameng ti Konseho Munisipal.
Nakikaysa met dagiti kameng ti Sangguniang Bayan nga isuda SBM Dr. Jemaima S. Tan Yee; SBM Benedicto M. Savellano; SBM Atty. Bryan Jett S. Pano; SBM Vicky S. Serna ken ni SBM Jayhan Alcid-Tan a nangpasangbay iti PAO Chief Attorney.
Paset ti panagbisita ni Chief Attorney Acosta iti maar-aramid nga Assessment kadagiti District Offices ti PAO a pakairamanan ti PAO-Cabugao iti intero a Region 1.
Sakbayna, napan ni Atty. Acosta ken dagiti kakaduana iti kabarbaro a pasdek ken Opisina ti PAO iti ili ti Cabugao a nakipagkitaanna kadagiti empleado ti PAO-Cabugao.
Ti PAO-Cabugao ket buklen dagiti empleadona a da: Atty. Rosario F. Vitamog-Palisoc, Public Attorney III; Atty. Jeofrey R. Alapot, Public Attorney II; Mr. Ronald T. Gasmen, Administrative Assistant 1 ken ni Mrs. Rosalina R. de la Cruz, Administrative Aide IV. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:11 AM 0 comments
RATIPIKASION TI BY-LAWS, NAARAMID
Cabugao, Ilocos Sur – Kalpasan ti pannakaistudiar dagiti nasken a pakabuklan ti Constitution and By-Laws ti Cabugao Onion and Garlic Growers Association, ket naratipikaran wenno nabutosan iti mayoria a miembros ti pannakaaprobarna sakbay a mairehistroda iti Department of Labor and Employment (DOLE)-Vigan City.
Kabayatanna, maaramidto met iti pannakairehistrona iti Pederasion ti Asosasion kasta met iti LGU-Cabugao para iti Accreditation Status-na tapno adda naan-anay a juridical identity daytoy nga Asosasion a maki-transact kadagiti Opisina ken Ahensia a nangruna iti Gobierno pakaseknan iti serbisio a maipaay kadakuada.
Segun ken ni Mrs. Ester P. Aguimbag, Municipal High Value Crops Development Program (HVCDP) Coordinator a kabayatan ti panangirehistroda ket planplanuenda metten ti mangipasa iti Project Proposal iti maseknan nga Ahensia babaen iti panangyendorso ti LGU-Cabugao tapno maipasakbay a magun-odda dagiti kasapulanda iti umay a panagmula ti bawang ken lasona.
Ti nasao nga Asosasion ket idauluan ni Mr. Henry Saliganan, Presidente kasta met a maysa isuna a Local Farmer Technician a tartarabayen ti DA-LGU Cabugao iti agdama. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:11 AM 0 comments
Wednesday, July 30, 2014
GOV. RYAN RICE, PAMUONAN A NAIMULA DITOY CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Nadutokan ni Mr. Dominador Reynold S. Sabio, Presidente ti BACALL MPA a mangidemonstrar /nangiraep ti Gov. Ryan Rice Variety ita a Wet Season 2014 (Hunio-Nobiembre) iti 1,000 Metro-Kuadrado a talonna a masarakan iti Sitio Lusong Suyo, Barangay Baclig, Cabugo, Ilocos Sur.
Segun ken ni Mr. Sabio, adda kaduana a Cooperator kadaytoy a mapatpatanor a mula idiay Barangay Turod, Cabugao, Ilocos Sur ket planona a pagmodeluen daytoy a kita ti bin-i ti pagay a nayam-ammo ditoy Cabugao babaen iti programa ti Agrikultura (Palay Production) ti LGU-Cabugao ken iti Gobierno Probinsial babaen iti Office of the Provincial Agriculture (OPAG).
Kabayatanna, umad-adu ti nakatalonen maigapu iti nagdadaraddan a panagtudona. Segun ken ni Municipal Rice Program Coordinator Nereo S. Daproza, AT, madama manen ti panagrikus ken panagmonitorna kadagiti barangay tapno tarabayenda ken dagiti kakaduana a Teknisian dagiti mannalon a nakatalonen ken saan pay a nakatalon.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket maigapu iti naipamaysa a programa ti pannakaidur-as ti Agrikultura babaen iti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno mamantener iti supisiente a pagtaraon dagiti umili iti pakaseknan ti bagas ita a Tawen 2014. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 1:23 PM 0 comments
SABALI PAY A FINANCIAL AID, INTED TI DSWD-REGION 1
Cabugao, Ilocos Sur - Inawat dagiti uppat a maseknan nga umili ti Financial Assistance a dagitoy a natulongan a Pamilia ket agnanaedda iti Brgy. Baclig, Dardarat, Arnap ken Bungro nga umabot iti gatad a P70,000 ti inawatda a naggapu iti DSWD Regional Field Office 1, San Fernando City, La Union.
Inimatangan dagiti Opisiales Lokal ti ili nga idauluan ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. idi Hulyo 28, 2014 ken naangay ti Turnover iti Opisina ti Municipal Chief Executive.
Nagtaud daytoy a tulong manipud iti Extended Aid to Individual in Crisis Situation (AICS) ket dagiti maseknan nga immawat ket nagtaudda iti marigrigat a pamilia a maibasar iti resulta ti Assessment ti National Household Targeting (NHTS) System iti nasao nga Ahensia.
Naiserbi ti nadakamat a gatad nga inawat dagiti uppat a Recipients a para iti gastos ti Kidney Dialysis ken ti Burial Assistance.
Nakikaysa met kadaytoy a turnover ti gatad ni Mrs. Lydia S. Gazmen, Municipal Social Welfare Officer ti ili a Cabugao, Ilocos Sur. # (Web In-Action)
Inimatangan dagiti Opisiales Lokal ti ili nga idauluan ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. idi Hulyo 28, 2014 ken naangay ti Turnover iti Opisina ti Municipal Chief Executive.
Nagtaud daytoy a tulong manipud iti Extended Aid to Individual in Crisis Situation (AICS) ket dagiti maseknan nga immawat ket nagtaudda iti marigrigat a pamilia a maibasar iti resulta ti Assessment ti National Household Targeting (NHTS) System iti nasao nga Ahensia.
Naiserbi ti nadakamat a gatad nga inawat dagiti uppat a Recipients a para iti gastos ti Kidney Dialysis ken ti Burial Assistance.
Nakikaysa met kadaytoy a turnover ti gatad ni Mrs. Lydia S. Gazmen, Municipal Social Welfare Officer ti ili a Cabugao, Ilocos Sur. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:44 AM 0 comments
BARO A KAGAWAD, NAGSAPATA KEN NI MAYOR EDIBOY
Cabugao, Ilocos Sur - Nagsapata ni Kagawad John Louie B. Salas, kabarbaro a Kagawad iti Sangguniang Barangay ti Barangay Nagsincaoan, Cabugao, Ilocos Sur idi Hulio 28, 2014 iti Opisina ti Municipal Chief Executive iti Municipal Hall ti ili.
Pinagsapata ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. ni Kagawad John Louie B. Salas iti imatang dagiti Opisiales Lokal ti ili agraman dagiti Opisiales ti Barangay iti Brgy. Nagsincaoan nga idauluan ni Brgy. Captain Modesto Bringas.
Agepekto ti pannakaapointar ni Kagawad Salas a mangannong iti pagrebbenganna iti barangay-da inton Agosto 1, 2014. # (Web In-Action)
Pinagsapata ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. ni Kagawad John Louie B. Salas iti imatang dagiti Opisiales Lokal ti ili agraman dagiti Opisiales ti Barangay iti Brgy. Nagsincaoan nga idauluan ni Brgy. Captain Modesto Bringas.
Agepekto ti pannakaapointar ni Kagawad Salas a mangannong iti pagrebbenganna iti barangay-da inton Agosto 1, 2014. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:37 AM 0 comments
Monday, July 28, 2014
MENTENENSIA TI SANGO TI TIENDAAN, AGTULTULOY
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannakiuman ti Web In-Action ken ni Kagawad Arnel Ilar, Committee Chair on Environment and Solid Waste Management, Barangay Baclig, Cabugao, Ilocos Sur itay nabiit, impakaammona a kaduana ti Sangguniang Barangay ti Barangay Baclig a mangkitkita iti nasayaat a resulta iti pannakaipailawa ken pannakaipan ti pasetna iti reinforce concrete pipes a dadakkel ti ag-70 metros ti kaatiddogna iti Drainage Canal iti Kalsada Nasional a maysa pay kadagiti drainage outlet ti danum nga aggapu iti Tiendaan. Insupusop ni Kagawad Ilar a napintas latta met ti panagbulanos ti danum iti 40 meters a drainage culvert canal ken 30 meters ti kaatiddogna a nasakaban a dadakkel nga imbornal a naitapuak ti danumna iti irrigation main canal ti NIA-SIMABUSA. Daytoy a pammasingked ket pampaneknekan ni Municipal Engineer Crescencio C. Formoso idi makauman ti Web In-Action maipanggep kadaytoy a proyekto ti LGU-Cabugao.
Innayon ni Kagawad Ilar a manam-ayan ita dagiti kapurokanna ti saandan a pannakalayus no kapigsa ti danum gapu iti pannakaipalawa ti nasao a drainage canal. Pinagyamananna pay iti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ta naaksionan daras dagitoy a kalikagumda a pumurok ken bumarangay ken simmayaat metten ti panagdaliasat dagiti dadduma nga umili kadaytoy a pagbunnongan ti danum no agpigsa ti tudo. Kabayatanna, madama manen a maipatpatungpal ti Road Widening and Construction babaen iti Ahensia ti DPWH iti National Highway a masakupan pay laeng ti Brgy. Baclig, Cabugao, Ilocos Sur iti batog ti Tiendaan. # (Web Situational Report)
Innayon ni Kagawad Ilar a manam-ayan ita dagiti kapurokanna ti saandan a pannakalayus no kapigsa ti danum gapu iti pannakaipalawa ti nasao a drainage canal. Pinagyamananna pay iti Gobierno Munisipal nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. ta naaksionan daras dagitoy a kalikagumda a pumurok ken bumarangay ken simmayaat metten ti panagdaliasat dagiti dadduma nga umili kadaytoy a pagbunnongan ti danum no agpigsa ti tudo. Kabayatanna, madama manen a maipatpatungpal ti Road Widening and Construction babaen iti Ahensia ti DPWH iti National Highway a masakupan pay laeng ti Brgy. Baclig, Cabugao, Ilocos Sur iti batog ti Tiendaan. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:48 AM 0 comments
UPDATE TI CATTLE PROJECT TI 4-H CLUB
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Hulio 28, 2014, imbatad ni Mr. Obas Bill Y. Baclig/AT, agak-akem ita a Municipal 4-H Club Coordinator a kankanayonna a monitoren dagiti asosasion ti 4-H Club a nakaitedan dagiti baka a paset ti Performance Challenge Fund ti Munisipio a naipaay kadagiti agtutubo kas proyektoda iti cattle production a nangrugi idi Tawen 2013.
Innayon ni Mr. Baclig nga addan makatawen dagiti naipataraken iti 12 a Barangay a dagitoy ket iti Brgys. Bonifacio, Arnap, Nagsincaoan, Cacadiran, Cuancabal, Salomague, Cael-layan, Pug-os, Bato, Namruangan, Bungro ken Reppa-ac a naed iti dagiti kameng ti 4-H Club a nakaipaimaan dagitoy a nataraken a baka.
Insupusop pay ni Mr. Baclig a patinayon a palpalagipanna dagiti agtartaraken a saanda a baybay-an dagitoy nga inawatda a responsibilidad agsipud ta paset iti programa ti Gobierno Munisipal ti panangsursuro kadagiti agtutubo nga agtaraken a maysa a napaneknekan a napintas a pamataudan ti nayon a matgedanda a mangtulong iti indibidual a kameng ti 4-H Club ken iti pamiliana.
Manamnama a mairaman latta met dagitoy a baka a mabakunaan/mapurga iti maangay a massive vaccination/deworming nga isaysayangkat ti Municipal Livestock Office nga idauluan ni Dr. Melvin G. Castro, DVM. # (Web In-Action)
Innayon ni Mr. Baclig nga addan makatawen dagiti naipataraken iti 12 a Barangay a dagitoy ket iti Brgys. Bonifacio, Arnap, Nagsincaoan, Cacadiran, Cuancabal, Salomague, Cael-layan, Pug-os, Bato, Namruangan, Bungro ken Reppa-ac a naed iti dagiti kameng ti 4-H Club a nakaipaimaan dagitoy a nataraken a baka.
Insupusop pay ni Mr. Baclig a patinayon a palpalagipanna dagiti agtartaraken a saanda a baybay-an dagitoy nga inawatda a responsibilidad agsipud ta paset iti programa ti Gobierno Munisipal ti panangsursuro kadagiti agtutubo nga agtaraken a maysa a napaneknekan a napintas a pamataudan ti nayon a matgedanda a mangtulong iti indibidual a kameng ti 4-H Club ken iti pamiliana.
Manamnama a mairaman latta met dagitoy a baka a mabakunaan/mapurga iti maangay a massive vaccination/deworming nga isaysayangkat ti Municipal Livestock Office nga idauluan ni Dr. Melvin G. Castro, DVM. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:45 AM 0 comments
MAAR-ARAMID TI LANDSCAPING KADAGITI SANGO TI PASDEK KEN PASILIDAD TI MUNISIPIO
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action idi Hulio 27, 2014, imbatad ni Mr. Edgar S. Balangatan, AT, Municipal Clean and Green Program Coordinator, ket agtultuloy ti panang-landscape-da (panangpapintasda) kadagiti pampubliko a disso ken sango ti pasdek ken pasilidad ti LGU-Cabugao ken agtultuloy iti pannakadalusda babaen iti programa ti Clean and Green ken Environmental Management ti Munisipio.
Maysa kadagiti as-asikasuen ti grupoda iti regular a pannaka-landscape ti sango ti Municipal Garden, dagiti kabarbaro a pasdek iti masakupan ti Municipal Hall, uneg ken iti ruar ti Cabugao Central Parke (CCP), sakaanan dagiti monumento dagiti bannuar ken pannakamantener iti sango ti Food Court iti NISTC-Public Market.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket maigapu iti napintas a programa ti Clean and Green ken Environmental Management ti LGU-Cabugao tapno mapagtalinaed ti kinadalus ken napintas a mabuybuya iti aglawlaw. # (Web Situational Report)
Maysa kadagiti as-asikasuen ti grupoda iti regular a pannaka-landscape ti sango ti Municipal Garden, dagiti kabarbaro a pasdek iti masakupan ti Municipal Hall, uneg ken iti ruar ti Cabugao Central Parke (CCP), sakaanan dagiti monumento dagiti bannuar ken pannakamantener iti sango ti Food Court iti NISTC-Public Market.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket maigapu iti napintas a programa ti Clean and Green ken Environmental Management ti LGU-Cabugao tapno mapagtalinaed ti kinadalus ken napintas a mabuybuya iti aglawlaw. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 9:44 AM 0 comments
Friday, July 25, 2014
54 PORSIENTO TI NARAEPAN, KAPIGSA LATTA TI PANAGTALON
Cabugao, Ilocos Sur – Iti pannaki-amad ti Web In-Action iti Hulio 25, 2014, imbaga ni Municipal Rice Program Coordinator Nereo S. Daproza, AT ken dagiti kaaduan a mannalon iti panagkakarintarda ita nga agtalon ta maparuaren ti ubbog iti lunglungog ken immadu ti ubbog ti bubon maigapu pay iti deretso a panagtudona iti kada malem.
Innayon ni Mr. Daproza a babaen iti agtultuloy a panagmonitorna iti kada barangay ti ili ket mapatta-patta nga umaboten iti 54 Porsiento (%) a pakaibatogan ti 1,214 Ektaria ti naraepan iti pakadagupan ti 2,247 ektaria a nai-target ti DA-LGU a mamulaan ita a Wet Season 2014 (Hunio-Nobiembre).
Nupay kasta, mangnamnama ti kaaduan a mannalon a maileppasda iti amin a maraepanda iti bulan ti Agosto 2014 a kalkalainganna pay laeng a panawen a panaglamusada (panagleppas ti raep/talon) iti tunggal pagtatalonan.
Kabayatanna, impakaammo pay ti Municipal Rice Program Coordinator ti Cabugao nga agtultuloy latta iti panagbisitana kadagiti barangay ken iti disso dagiti Techno-Demo ti Hybrid ken Certified Seeds agraman iti Seed Production Area ken Gov. Ryan Rice Demo-Farm Area tapno maiwanwanna dagiti mannalon ken Cooperators ti Techno-Demo Farms.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket maigapu iti agtultuloy a suporta ti LGU-Cabugao iti Agrikultura babaen iti liderato ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno mamantener ti “Food Sufficiency Status” para kadagiti umili ti Cabugao, Ilocos Sur. # (Web Situational Report)
Innayon ni Mr. Daproza a babaen iti agtultuloy a panagmonitorna iti kada barangay ti ili ket mapatta-patta nga umaboten iti 54 Porsiento (%) a pakaibatogan ti 1,214 Ektaria ti naraepan iti pakadagupan ti 2,247 ektaria a nai-target ti DA-LGU a mamulaan ita a Wet Season 2014 (Hunio-Nobiembre).
Nupay kasta, mangnamnama ti kaaduan a mannalon a maileppasda iti amin a maraepanda iti bulan ti Agosto 2014 a kalkalainganna pay laeng a panawen a panaglamusada (panagleppas ti raep/talon) iti tunggal pagtatalonan.
Kabayatanna, impakaammo pay ti Municipal Rice Program Coordinator ti Cabugao nga agtultuloy latta iti panagbisitana kadagiti barangay ken iti disso dagiti Techno-Demo ti Hybrid ken Certified Seeds agraman iti Seed Production Area ken Gov. Ryan Rice Demo-Farm Area tapno maiwanwanna dagiti mannalon ken Cooperators ti Techno-Demo Farms.
Dagitoy nga aksion ken inisiatiba ket maigapu iti agtultuloy a suporta ti LGU-Cabugao iti Agrikultura babaen iti liderato ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. tapno mamantener ti “Food Sufficiency Status” para kadagiti umili ti Cabugao, Ilocos Sur. # (Web Situational Report)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 11:00 AM 0 comments
CLOSING PROGRAM TI TRAINING, NAANGAY
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Closing Program ti 2-Day Training on Disaster Risk Reduction and Management/BPATS/ Tanod Training (Hulio 23-24, 20140) a naangay iti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur.
Naaramid ti Invocation babaen ken ni P03 Janice Oligario; sa indauluan ni P01 Merly Joy Raboy ti pannakakanta ti National Anthem ken Cabugao Hymn. Nag-Welcome Remarks ni Engr. Nestor B. Somera, MDRRM Officer.
Nangipaay ti Impression ni Mr. Elimar Castillo iti Brgy. Cacadiran maipapan iti padasda iti dua nga aldaw a panagsanay ket kimmablaaw ken nagyaman iti nagun-odda nga adal kasta met iti agtultuloy a suporta ti LGU-Cabugao kadakuada a BPATS/MDRRM.
Naisaruno ti Distribution of Certificates to Participants babaen iti panangited da Ms. Constancia L. Quinola, MLGOO Officer ti ili a Cabugao a binayabay da ABC President, Brgy. Captain Thaddeus “Teddy” U. Soller, Police Chief William N. Nerona ken ni Engr. Somera kadagiti nagturpos iti 2-Day Seminar.
Nangipaay ti Mensahe ni ABC President Teddy Soller ket pinaregtana dagiti nagpartisipar nga iyallatiwda ti naadalda kadagiti kakaduada nga Opisiales ti Barangay ken dagiti kabarangayanda. Imbinsa ti ABC President ti pateg ti panagtitinnulong no sumangbay ti didigra ket kangrunaan a dinakamatna ti panangipangrunada a mangilungalong iti pannakabiang ti LGU iti panangtulongda kadagiti BPATS/MDRRM.
Innayon pay ni Kapitan Soller nga iti panagkurang ti kasapulan nga aramaten dagiti nagsanay iti barangayda ket mabalinda nga usaren iti 70% ti Calamity Fund ti Barangay-da para kadaytoy a pakaseknan a sinarurongan ni MLGOO Officer QuiƱola.
Insupusop pay ni Kapitan Teddy a siguden koma nga asikasuen dagiti bumarangay/opisiales dagiti disso a malaylayus tapno makuroban dagiti agbarado a kanal tapno iti sumaruno a panagtutudo ket masalakniban dagiti lumugar iti dayta a disso iti pannakalayusda.
Binagi met ni PCI William N. Nerona, PNP-Cabugao iti Closing Remarks ket kinablaawanna dagiti nagturpos ken nagyaman iti agtultuloy a suporta ti LGU-Cabugao babaen iti panangidaulo ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr. iti pannakaisayangkat daytoy a panagsanay tapno maikkan iti naan-anay nga adal dagiti napagkaysa nga akem dagiti agtengtengngel ti linak ken talna a mangaksion iti isasangbay ti kalamidad ditoy lokalidad.
Nagpaay nga Emcee da P01 Edgardo T. Soliven ken ni SP01 Bernadette R. Aquino. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 8:49 AM 0 comments
Thursday, July 24, 2014
2nd DAY TRAINING, MDMRRM/BPATS, LEKTIUR KEN DEMO TI NAARAMID
Cabugao, Ilocos Sur – Naaramid ti maikadua nga aldaw iti panagsanay dagiti pannakabagi ti Barangay ken MDRRMC iti Cabugao Cultural and Sports Complex, Brgy. Rizal, Cabugao, Ilocos Sur iti Hulio 24, 2014.
Naglektiur dagiti kameng ti Bureau of Fire Protection (BFP)-Cabugao Staff kadagiti sumaganad:
1.Firefighting Technique
2.Role, Duties and Responsibilities of Punong Barangay and BPATS.
3.Objective of the Course and Other Administrative Announcement, Role of BPATS/Tanod Relations to PNP and MDRRMC.
Sakbayna, naiyadal kadagiti nag-training dagiti sumaganad kalpasan iti naangay a programa ti bigat iti umuna nga aldaw ti panagsanay, Hulio 23, 2014:
1.Overview of the Mechanism of the Training/RA 10121 Framework.
2.Organization of Municipal and Barangay Disaster and 5% Fund Utilization.
3.Disaster Managemen Concepts and First Aid Basic Life Support.
4.Continuation of Disaster Management Concept.
5.Demonstration (Actual).
Kangrunaan a naglektiur ket iti biang ti MDRRMC babaen ken ni Engr. Nestor B. Somera; MLGOO nga isu ni MLGO Officer Constancia L. Quinola, LGOO V; pannakabagi ti Philippine National Red Cross-Vigan City a da Ms. Aubrey Marie Naynay, Chapter Nurse; Ms. Anna Castillo-Anaban, CSR-FR/143 ken ni Kenneth Rabena, Volunteer ERV. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:50 PM 0 comments
CERTIFICATE OF ACCREDITATION, INTED TI CSC ITI LGU-CABUGAO
Cabugao, Ilocos Sur – Naangay ti Awarding of Certificate of Accreditation babaen iti Prime-HRM nga inted ti Civil Service Commission-Ilocos Sur Field Office iti LGU-Cabugao idi Hulio 23, 2014 a nagatendaran dagiti Regular Employees ti Munisipio nga idauluan ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr.
Nairugi ti programa babaen iti Prayer ni Engr. Conrado Segui ken sinaruno ti Words of Welcome ni Vice Mayor Deogracias Jose Victorino H. Savellano. Kimmablaaw ken nagyaman ti Bise Mayor iti isasangbay dagiti bisita ken kadagiti amin a nagatendar iti awarding ceremony.
Binagi ni CSC Acting Director III Hedy Jose B. Lardizabal ti Overview and Awarding of the Certificate of Appreciation.
Inakseptar ken nagyaman ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. iti naited a panangbigbig ti Civil Service Commission (CSC) iti pakaseknan ti Serbisio Sibil iti Gobierno Munisipal ti ili a Cabugao, Ilocos Sur.
Binagi met ni Ms. Cecilia R. Bareng, OIC-CSC Ilocos Sur nga imbinsa dagiti Terms and Conditions iti nasao nga akreditasion.
Kangrunaan a nangkulminar ti nasao nga awarding iti pannakapirma ti Memorandum of Commitment iti epektibo a pannakaiyimplimentar ti PRIME-HRM Level II Accreditation ti LGU-Cabugao babaen kada Mayor Ediboy, Acting Director III Hedy Jose B. Lardizabal, OIC Director II Cecilia R. Bareng ken ni Miss Teresita Maximina “Mimi” S. Sison, Administrative Officer V, LGU-Cabugao.
Daytoy a pammigbig a nagun-od ti LGU-Cabugao ket resulta ti naaramid a Comprehensive HRM Assistance, Review and Monitoring (CHARM) nga inwayat ti CSC Region 01 a ditoy ket natungpal amin ti LGU-Cabugao dagiti naituyang a maaramid a daytoy ti nakaigapuan iti panangited ti CSC iti Level II Accredited Status babaen iti PRIME-HRM (Program to Institutionalize Meritocracy and Excellence in Human Resource Management). # (Web In-Action)
Nairugi ti programa babaen iti Prayer ni Engr. Conrado Segui ken sinaruno ti Words of Welcome ni Vice Mayor Deogracias Jose Victorino H. Savellano. Kimmablaaw ken nagyaman ti Bise Mayor iti isasangbay dagiti bisita ken kadagiti amin a nagatendar iti awarding ceremony.
Binagi ni CSC Acting Director III Hedy Jose B. Lardizabal ti Overview and Awarding of the Certificate of Appreciation.
Inakseptar ken nagyaman ni Mayor Edgardo S. Cobangbang, Jr. iti naited a panangbigbig ti Civil Service Commission (CSC) iti pakaseknan ti Serbisio Sibil iti Gobierno Munisipal ti ili a Cabugao, Ilocos Sur.
Binagi met ni Ms. Cecilia R. Bareng, OIC-CSC Ilocos Sur nga imbinsa dagiti Terms and Conditions iti nasao nga akreditasion.
Kangrunaan a nangkulminar ti nasao nga awarding iti pannakapirma ti Memorandum of Commitment iti epektibo a pannakaiyimplimentar ti PRIME-HRM Level II Accreditation ti LGU-Cabugao babaen kada Mayor Ediboy, Acting Director III Hedy Jose B. Lardizabal, OIC Director II Cecilia R. Bareng ken ni Miss Teresita Maximina “Mimi” S. Sison, Administrative Officer V, LGU-Cabugao.
Daytoy a pammigbig a nagun-od ti LGU-Cabugao ket resulta ti naaramid a Comprehensive HRM Assistance, Review and Monitoring (CHARM) nga inwayat ti CSC Region 01 a ditoy ket natungpal amin ti LGU-Cabugao dagiti naituyang a maaramid a daytoy ti nakaigapuan iti panangited ti CSC iti Level II Accredited Status babaen iti PRIME-HRM (Program to Institutionalize Meritocracy and Excellence in Human Resource Management). # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 10:41 AM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Iti New Kibongan, nagreggaay ti rimmuka a daga ket ginaburanna dagiti pagtaengan iti babaen ti bantay. Naireport a nasurok a sangagasut ti natay iti nasao a landslide.
Iti daytoy a panagsubli ni Bagyo Pepeng, 227 ti nairekord a natay, 152 iti Benguet, 50 iti Baguio City ken 25 iti Mt. Province.
Naserraan dagiti tallo a kangrunaan a kalsada nga agturong iti Baguio a pakairamanan ti Naguilian road, Marcos highway ken ti Kennon road gapu iti adu a reggaay.
Maysa a rangtay iti nagbedngan ti Sison, Pangasinan ken Rosario, La Union ti narsuod iti tengngana ket kapilitan nga aglikaw dagiti lugan iti Urdaneta, Manaoag, San Jacinto ken San Fabian sada magna iti Damortis tapno makadanonda iti Siudad ti San Fernando.
Iti Pangasinan, nagdinakkel ti karayan iti pannakaibulos ti danum iti San Roque Dam tapno maksayan ti naurnongna a nakadadaelan ti dike ti Bayambang a salaknib dagiti lumugar iti asideg ti karayan ken nakalayusan ti nasurok a 30 nga il-ili ti Pangasinan a pakaibilangan ti Asingan, Balungao, Basista, Bautista, Bayambang, Binalonan, Sta. Barbara, Dagupan City, Mangaldan, Natividad, Rosales, San Fabian, San Jacinto, San Manuel, San Quintin, Sta. Maria, Manaoag, Mapandan, Pozorrubio, Sison, Tayug, Umingan, ken Villasis.
Iti laengen Rosales, naipadamag a nasurok a sangaribu nga agindeg ti nakubong gapu iti nadaras a panagdinakkel ti danum nga aggapu iti karayan.
Rimmuar ti Bagyo Pepeng iti South China nga agturong iti Hongkong iti malem ti Oktubre 10.
Iti makalawas a panangsanotna ditoy Amianan a Luzon, kinadamsak ti indateng ni Bagyo Pepeng gapu iti panagsagrap iti layus ken landslide dagiti nadumaduma nga ili iti Cagayan, Aurora, Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union, Pangasinan, Abra, Cordillera ken pakairamanan ti siudad ti Dagupan ken Baguio ken dadduma pay a probinsia ken nakaro a pannakadadael dagiti sanikua ken inprastruktura ken pannakaungaw ti ginasut a biag.
Iti kaudian a report manipud iti National Disaster Coordinating Council (NDCC), agdagupen iti 375 ti natay iti Bagyo Pepeng, 185 dagiti nasugatan ken 48 dagiti mapukpukaw.
Iti kadagupan a bilang ti natay, 287 ti naggapu iti Cordillera Administrative Region, 75 iti Ilocos Region idinto a walo iti Central Luzon, maysa iti Southern Tagalog ken uppat iti Bicol Region.
Segun pay iti NDCC, agdagupen iti 675,681 dagiti pamilia wenno 3,136,965 a tattao ti naapektaran ni Bagyo Pepeng. Agdagup met iti 36,349 dagiti pagtaengan a dinadael ti bagyo ken umaboten iti P8.142 bilion ti nadadael iti inprastruktura ken agrikultura.
Ditoy Ilocos Sur, iti pinal a report manipud iti Provincial Disaster Coordinating Council, 74,825 a pamilia a buklen ti 340,290 nga agindeg manipud iti 640 a barangay iti Ilocos Sur ti naapektaran iti Bagyo Pepeng
Mapattapatta nga agdagup iti nasurok a P300 milion ti pateg ti agrikultura ken inprastruktura a dinadael daytoy a bagyo.#


text:
Ania ti nasisita ken kasapulan tapno agbalin a mannurat? Makapakuleng kadi a saludsod? Panagkunak, saan. Nalaka pay a sungbatan dayta, kasla agigup ti digo ti saluyot. Naglakaan ti panagbalin a mannurat. Amin nga agessem itoy ket kabaelanna ti agbalin a piksionista, mannaniw, ghost writer ken dadduma pay. Kasano? Dayta panangdamagmo ti mangipamatmat ti essemmo met […]
Archive | Salaysay
Cascaron: Ti papolar a saramsam iti kalgaw
“Cascaron! Gumatangkayo iti cascaron!” Laaw ti maysa pamaketen nga agisursursor iti saramsam. “Cascaron! Cascaron, gumatangkayo!” Sinusuonna ti bassit a labba a naglaon iti tagilakona. Tinalliawko dagiti tallo nga annakko ken uppat nga appo, naulimekda a tumaltalliaw kaniak. Sigurado, a dida la ket ammo no ania dayta cascaron. Napaisemak. Igatangak man ida, ta maramananda met ti […]
Share:
Charter Change ken federalismo, iti panirigan ni Chief Justice Emeritus Hilario Davide
RUMBENG nga irupir dagiti Pilipino a babaen ti Constitutional Convention, saan a Constituent Assembly, ti kasayaatan para ti pannakasukat ti 1987 Constitution tapno mabaliwan ti agdama a unitary system ti gobierno ken maadaptar ti federalismo a patien ti agdama nga administrasion a mangpadur-as ti Pilipinas. Dayta ti apila ken alimpatok ti mensahe ni Chief Justice […]
Share:
Isabelo de los Reyes, pundador ti Labor Movement iti Pilipinas
MAIBILANG a karegtaan a progresibo a grupo iti Pilipinas dagiti labor union a mangiruprupir ti kalintegan ken pagsayaatan dagiti mangmangged. Nalatak iti agdama a panawen ti Kilusang Mayo Uno, Trade Union Congress of the Philippines a dua kadagiti kangrunaan a grupo dagiti mangmangged iti Pilipinas nga adda latta kadagiti panagtignay a mangitandudo ti pakaseknan dagiti […]
Share:
Tres de Mayo, iti panaglabas ti panawen
Iti pannakaruros dagiti naglabas a dekada, sumken met iti lagip dagiti nakairuaman nga aramid no dumteng ti bulan ti Mayo. Panawen a panagaliwaksay kalpasan iti makapakubbo nga obra iti panagmula iti tabako, mais, lasona, bawang ken dadduma pay a natnateng. Saan laeng a panagaliwaksay, no di kangrunaanna, panagyaman iti Namarsua iti imparaburna a nga imbag […]
Share:
Kinapateg ti Palarong Pambansa
ADU a pondo ti gastosen ti gobierno ti Pilipinas iti tinawen a pannakaangay ti Palarong Pambansa para iti pannakapadur-as ti sports iti pagilian. Maisaysayangkat daytoy a nailian a torneo a pagsasalisalan dagiti rinibribu nga atleta nga estudiante manipud kadagiti nagduduma nga athletic associations iti 17 a rehion iti Pilipinas. Dagiti delegado iti daytoy a pasalip […]
Share:
Testimonial ti panaggayyem
Agkadutdutan, agkasurotan. Adda pagsasao a kunana: birds with the same feather flock together wenno iti mas poetical a bersion, birds of a feather flock together. No ipatarus iti Ilokano, ti agkadutdotan, agkasurotan. Dayta ti nangiruangan ti dinto maumag a panaggayyem. Dayta ti mangdiskribir no kasano a nagtugmok ti dalanta a dua. Agpadat’ pagduyosan-pagesman, ti panagsurat. […]
Share:
Panangsupapak ti sakripisio dagiti baro a bannuar
MABIGBIG dagiti Overseas Filipino Workers wenno dagiti mangmangged sadiay ballasiw-taaw kas baro a bannuar gapu iti saan a magatadan a sakripisioda para kadagiti pamiliada ken para ti pagilian. Ibturan dagiti OFW ti iliw, rigat ken leddaang ti maisina kadagiti ipatpategda iti biag tapno mapanda makigasanggasat a mangged kadagiti ganggannaet a pagilian gapu ti kinakurang dagiti […]
Share:
Ilocos Sur, kalpasan ti 200 a tawen
NAINDAKLAN a pagyamanan iti Dios dagiti umili, agindeg ken tubo iti Ilocos Sur iti pannakagteng ti maika-200 a tawen ti pannakabukel ti probinsia idi Pebrero 2, 2018 gapu kadagiti adu a grasia ken parabur ti Dios iti las-ud ti dua a siglo a napno kadagiti adu a karit ken pannubok. Nagduduma a wagas ti nadaeg […]
Share:
Loom weaving endures as source of livelihood for a housewife in La Union
BANGAR, La Union – There might be some challenges that arise on the art of weaving which are brought by modernization and technology but the loom weaving industry endures as it is still the source of livelihood in La Union. For Tita Dacio Nogueras, 63, of Barangay Central West 2, Bangar, La Union, the traditional […]


text:
ILOCOS NORTE – Saan laeng a napigsa a tudo ti linak-am dagiti agnaed ditoy probinsia gapu iti Bagyo Egay no di pay naalarmada gapu iti panaggingginedna iti namindua idi sardam ti Hulio 6.
Inwaragawag ti Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) a narikna ti magnitude 5 a ginggined iti agarup 8:56 ti sardam, innem a kilometro iti abagatan a daya ti Batac City.
Nupay awan ti naireport a nadadael a sanikua, nanggubuay daytoy iti panagamak kadagiti agindeg.
Narikna ti ginggined iti intensity 4 sadiay Vigan City ken Santa, Ilocos Sur ken iti Paoay, Ilocos Norte; intensity 3 iti Sarrat, Ilocos Norte, Baguio City, Abra, ken Ballesteros, Cagayan.
Simmaruno ti sabali pay a tremor a nairekord iti intensity 4.3 idi agarup 9:12 iti dayta met la a rabii, dua a kilometro iti amianan a laud ti Marcos, Ilocos Norte.#


text:
CABUGAO, Ilocos Sur – Gapu iti kinaliwayna, natakawan ti maysa a tindera iti ikan sadiay Cabugao Public Market idi agarup 5:00 ti malem ti Hulio 10.
Segun iti biktima, idi agarup alas 10:00 ti bigat ti nadakamat a petsa, adda lalaki a gimmatang iti ikan a lakona.
Imparabaw ni Zamora ti bagna iti tugawna sana inasikasona ti kustomerna.
Idi agsubli ni Zamora iti tugawna, awanen ti bagna.
Yan ti adatna, saan a sigurado ni Elma Zamora y Salarzon, 35, naasawaan, residente iti Barangay Sabang, ditoy nga ili, no asino ti nangkurimes iti bagna a naglaon iti P20,000.00 agsipud iti kaadu dagiti kustomer a gimmatang kenkuana iti dayta nga aldaw.#


text:
Ni Confucius (551–479 BCE)[1] ket maysa idi nga Insik a manursuro, editor, politiko, ken pilosopor ti Primabera ken Otonio a paset ti panawen ti Insik a pakasaritaan.Ti pilosopia ni Confucius nangiyunay-unay ti personal ken gobarnamental a moralidad, kinaagpayso ken dagiti sosial a pannakibiang, hustisia ken kinapasnek. Dagiti simmursurot kaniana ket nakaibinglayda kadagiti dadduma nga eskuela idi las-ud ti Sangagasut nga Es-eskuela ti Panunot a panawen ngem isuda ket napasardeng a maiparabor dagitiLegalistas idi las-ud ti Qin a Dinastia. Kalpasan ti panagballigi ti Han iti Chu kalpasan ti panakarebba tif Qin, dagiti kapanunotan ni Confucius ket nakagun-od ti opisial a panakakayat ken kaaduan a naiparparang-ay iti sistema a naamammoan a kas ti Confucianismo.
Ni Confucius ket tawidan a naipammadayawan a nagsurat wenno nagurnos kadagiti adu a Insik a klasiko a testo a mairaman kadagiti amin a Lima a Klasiko, ngem dagiti moderno nga eskolar ket nagan-annadda a mangidakdakamat ti naisangsangayan a panagipatalgedan kenni Confucius . Dagiti aporismoa maipanggep kadagiti sursurona ket naurnong idiay Analeta, ngem kadagiti adu laeng tawtawen kalpasan ti ipupusayna.
Dagiti pamunganayan ni Confucius ket adda dagiti nakaibatayn ti sapasapa nga Insik a tawidan ken pammati. Isu ket nangikampeon ti napigsa a kinatulnog iti pamilia, panagraem kadagiti puonan, panarespeto kadagiti manakman babaen dagiti annakda (ken iti tawidan a pannakaipatarus) ti asawa a lallaki baben dagiti asawada. Isu ket nangisingasing pay a ti pamilia a kas batayan ti umno a gobierno. Isu ket nnagiyunayunay ti nadayeg a naamammoan a pamunganayan ti "Saanmo nga aramiden dagiti saamo a kayat a maramid kenka", ti maysa a nasapa bersion ti Nabalitokan nga Alagaden.


text:
Wednesday, November 5, 2014
FARM TRACTOR TI BACALL MPA, NABENDISIONAN
Cabugao, Ilocos Sur –Nabendisionan ti Brand New Farm Tractor ti Baclig-Callaguip-Lusong Suyo Multipurpose Association (BACALL MPA) nga idauluan ni Mr. Dominador Reynold S. Sabio, Presidente, a nagun-odda babaen iti Agri-Pinoy Program idi Nobiembre 4, 2014 iti sango ti Munisipio ti Cabugao.
Inannong ni Rev. Fr. Felix A. Costales, Parish Priest, Cabugao Catholic Church ti pannakaikararag ken pannakabendision ti nasao a makinaria iti imatang dagiti Opisiales Lokal ti ili ken Empleado ti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Edgardo “Ediboy” S. Cobangbang, Jr.
Impeksa manen ni Mr. Sabio ti panagyamanna iti LGU-Cabugao nga idauluan ni Mayor Ediboy iti agtultuloy a panangtarabayda iti BACALL MPA iti pananggun-odda kadagiti post-harvest facilities ken makinaria a kasapulanda ken iti pagsayaatan a masagrapda nga itden ti Farm Mechanization Program ti DA.
Nagatendar met dagiti Staff/Personnel ti DA-LGU Cabugao nga idauluan ni Municipal Agriculturist Zenaida S. Andrada iti daytoy a panagtitipon. # (Web In-Action)
Posted by Bayan ng Cabugao, Ilocos Sur at 2:07 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Hamaika
Nagsasabtan: 18°N 77°W / 18°N 77°W
Ti Hamaika i/dʒəˈmeɪkə/ ket maysa nga isla a pagilian iti Kalatakan nga Antilles, nga addaan ti kaatiddog a 234 kilometro (145 mi), aginggana ti laud ti 80 kilometro (50 mi) a kalawa ken 10,990 a kuadrado kilometro (4,243 kd mi) a kalawa. mabirukan daytoy a pagilian idiay Baybay Karibe, ti agarup a 145 kilometro (90 mi) ti abagatan iti Kuba, ken 191 kilometro (119 mi) a laud iti Hispaniola, ti isla a mangisangsanglad dagiti pagilian nga estado iti Haiti ken ti Dominikano a Republika. Dagiti patneng nga agsasao iti Arawakano a Taíno a nagnaed ti nainaganan nga isla ti Xaymaca, a kayatna a sawen ket "Ti Daga ti Kayo ken Danum", wenno ti "Daga dagiti Ubbóg".[4]
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ a b c d "Hamaika". Internasional a Pondo ti Panguartaan. Naala idi 2011-04-21.
- ^ "Gini Index". World Bank. Naala idi 2 Marso 2011.
- ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
- ^ "Diktionario a Taíno" (iti Españiol). Ti Nagkaykaysa a Konpedarasion dagiti Tattao a Taíno. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2007-10-16. Naala idi 2007-10-18.
- Hamaika
- Dagiti pagilian ti Karibe
- Dagiti batay-linteg a monarkia
- Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
- Dagiti dati a kolonia ti Britaniko
- Dagiti dati a kolonia ti Ingles
- Dagiti dati a kolonia ti Espania
- G15 a pagpagilian
- Dagiti pagilian nga isla
- Dagiti liberal a demokrasia
- Dagiti estado a kameng ti Komunidad ti Karibe
- Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
- Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
- Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1962


text:
BANTAY, Ilocos Sur – Nadundunor ti maysa a baro kalpasan a dinungpar ti motorsiklona ti kutit ti maysa a bus iti Barangay Guimod ditoy nga ili.
Naitaray ni Jasper Julian Casino, 17, baro, residente iti Namalangan, Santa, Ilocos Sur iti Metro Vigan Cooperative Hospital gapu kadagiti sugatna iti nadumaduma a paset ti bagina, rupa ken pannakatukkol ti kanawan a luppona.
Naammuan iti report a mapapati nga adda kinalumba ti biktima a puon ti nakadungparanna iti kutit ti nakasardeng a bus a minaneho ni Berto Pagtilian, 32, naasawaan, residente iti Baguio City.#


text:
Paskua
Ti Paskua (Chabacano: Pascua Deutsch: Weihnachten; Ingles: Christmas; Espaniol: Navidad), ket maysa a tinawen a piesta a pammalagip iti pannakaipasngay ken pammadayaw kenni Hesukristo,[1][2] kadawyan a naselebraran daytoy iti Disiembre 25[3]a kas relihion ken kultural a piesta kadagiti sangabilion a tattao iti sangalubongan. Adu payen dagiti saan a Kristiano nga agselselebbrar iti daytoy a piesta.[4][5]
Saan nga ammo ti husto nga aldaw a pannakayanak ni Jesus ket naikabil met dagiti agsarsarita a ti baeten ti 7 ken 2 BC. Idi ka-ununa ken tennga a maika-4 a siglo, ti Aglaud a Simbaan a Katoliko ket isuda ti immuna a nagikabil ti Paskua iti Disiembre 25, daytoy a petsa ket inawat met idi ti Daya.[6]
Ti kasisigud a petsa a panag-piesta dagiti Akindaya a Kristiano ket Enero 6, ken daytoy pay laeng ti aldaw a panag-selebrar iti pagilian nga Armenia, a daytoy ket publiko a piesta. Ti tawen a 2011, addan ti aggiddiat a 13 nga al-aldaw ti baetan ti kalendario a Huliano ken ti kadawyan nga inus-usar a kalendario a Gregoriano. Dagiti agus-usar ti kalendario a Huliano ket selebraranda iti Disiembre 25 ken Enero 6 nga iti kaaduan a tattao ket Enero 7 ken Enero 19. Iti daytoy a rason, ti pagilian nga Etiopia ket selebraranda ti Paskua a kas Kriastiano a kapistaan ken piesta a publiko nga iti kalendario a Gregoriano ket ti petsa nga Enero 7.
Ti nagtaudan ti nagan[urnosen | urnosen ti taudan]
Ti nagtaudan ti nagan a Paskua iti Ingles a Christmas ket naggapu iti dua a balikas a masao a "Christ's Mass" (literal a patarus ti Ilokano ket Misa ni Kristo), daytoy a sarita ket immuna a naisurat idi 1038. Naala daytoy iti pagsasao a Tennga nga Ingles Christemasse ken pagsasao a Daan nga Ingles Cristes mæsse, nga immuna a naisurat idi 1038. Ti "Cristes" ket naggapu iti pagsasao a Griego Xpισtός Christos ken "mæsse" ket naggapu iti pagsasao a Latin missa.
Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]
- ^ Christmas. Naala idi 2008-10-06.Archived 2009-10-31.
- ^ "Christmas",1913.
- ^ Ramzy, John. "The Glorious Feast of Natibidad: 7 Enero? 29 Kiahk? 25 Disiembre?". Coptic Orthodox Church Network. Naala idi Enero 17, 2011.
- ^ Why I celebrate Christmas, by the world's most famous atheist – DailyMail. Disiembre 23, 2008. Naala idi 2010-12-20.
- ^ Non-Christians focus on secular side of Christmas — Sioux City Journal. Naala idi 2009-11-18.
- ^ Ti Kronograpia ti 354 AD. Paset 12: Panangilaglagip kadagiti Martir – The Tertullian Project. 2006. Naala idi Nobiembre 24, 2011.
Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]
Midia a mainaig iti Paskua iti Wikimedia Commons


text:
Salaysay ni Christine Marie Versoza
Dagitoy man dagiti nadumaduma a klase ti ruruot ti baybay iti Amianan: Porphyra wenno ti gamet, nangato ti klasena a ruot-baybay ken maris bioleta; Gracilaria wenno guraman; Kappaphycus (Cottonii) ken Eucheuma (Spinosum), nangato ti klasena a ruot baybay a pagtaudan ti carrageenan; dagiti masida a kas ar-arosip (Caulerpa sp), pukpuklo (Codium sp), panpan-aw, aragan (Sargassum sp), ar-aritos, kulotkulot, labiglabig, galgalis, salingungo, lumot, kanotkanot, balballulang ken dadduma pay.
Nalatak unay a ruot baybay ti gamet ta pagsapin-pagbungon iti aramiden a Japanese foods a kas iti sushi ken dadduma pay. Uray dagiti pagilian ti South ken North Korea, China, Latin America ket naessemda unay iti daytoy a ruot baybay.
Nalatak unay ti gamet a klase ti ruot baybay iti kabaybayan ti Burgos, Ilocos Norte ta naaddaanda pay iti Gamet Festival a maangay iti tunggal Disiembre. Panagaala met dayta a ruot ti baybay iti bulan ti Pebrero agingga iti Mayo. Masarakan pay ti gamet kadagiti kabaybayan ti Cagayan a kas iti ili ti Sta. Praxedes, Claveria, Sta. Ana ken ti Isla ti Calayan. Bioleta ti gagangay a maris dayta a ruot baybay.
Dakkel ken nalawa ti seaweed industry ta umabut iti $6 billion. Idi dekada ’80, ti pagilian ti maysa kadagiti kadakkelan a producer ti seaweeds a variety a Eucheuma cottonii (nga itan ket inawagandan iti Kappaphycus alvarezii) ken Eucheuma spinosum (nga itan ket inawagandan iti Eucheuma denticulatum) a pagtaudan iti naproseson a carrageenan.
Nalatak ti Shemberg Corporation, kompania a binangon ni Benson Dakay, ta naisabali ken nangato unay ti kalidadna dagiti naproseso a carrageenan. Makaited iti nadalus ken garantisado a produkto ti teknolohia nga inusarna ken nagbalin payen nga standard a pagibasaran iti sangalubongan, ti Philippine Natural Grade (PNG) ken ti processed eucheuma seaweeds (PES). Dayta ti Nangrugi laeng ni Benson Dakay iti inutangna a dies mil pesos a puonan a nangbangon ti Shembeg Corporation.
Iti agdama, nalatak pay laeng ti produksion ti carrageenan iti US ken dagiti pagilian iti Europa. Treinta porsiento iti global market ti supsuplayan ti Seaweed Industry Association of the Philippines. Patanor dagitoy manipud iti Visayas ken Mindanao.
Saan nga awanen ti potensial daytoy nga industria iti Ilokos ken iti Cagayan Valley ta addaan dagitoy iti kabaybayan. Adu pay ti saan a nasukisok. Saan laeng a dagiti addan iti industria, kasapulan ti pannulong ken ayuda ti gobierno tapno mapasubli ti pagilian ti sigud a puestona, kas kangrunaan a suplayer iti carrageenan iti lubong.
Maapit dagitoy a ruot baybay babaen ti natural a panagdakkelda (wild) ken cultivated (farmed) crops. Iti La Union, adda cultivated edible crops (masida a kasdiaynan )a maawagan iti sea grapesti nagan ti variety daytoy wenno green caviar kadagiti dadduma. Ubas ti baybay, kunada man. Adda met produksion ti sea grapes iti Ilocos Sur, Ilocos Norte ken Cagayan ngem dagiti laeng naturally grown; isu nga adda panawen a makita ida a tagilako iti merkado. Awagantayo ti sea grapes iti bukodtayo a sao iti arosip (wenno ar-arosip). Adda pay maysa a klase ti arosip a gumasang ken daddadakkel dagiti binukelna a masarakan iti kabaybayan iti makinlaud a Pangasinan – ti aw-awaganda iti tungdol. Adda pay dagiti brown seaweeds a kas iti laminaria ken undaria.#


text:
Timmarayakon nga immadayo, kaduak ti dua pay nga amasona. Iti likudanmi, nagsasaruno dagiti putok a namnamaek a naggapu ken ni Ka Jayson tapno agsarimadeng dagiti soldado a dumarup.
Dikami nagsardeng a nagtaray. Madamdama, awanen ti mangegmi a kanalbuong. Manen, nagtulid ti lua iti pingpingko.
Naguni ti radiok. Nailasinko ti timek ni Lt. Cruzaldo.
“Surotenyo ti karayan nga agpaabagatan. Iti sang-atan, addanto agur-uray kadakayo. Pagsilawenyo ti flashlightyo iti mamitlo kas senias nga addakayon tapno didakayo mapagbiddutan,” imbilinna.
“Wen, sir,” nakunak.
Nakagtengkami iti karayan. Indauluak dagiti kaduak a nangpanurnor nga agpaabagatan. Nagalis dagiti bato ket pasaray maikagliskami.
Nagsardengkami iti sang-atan. Pinagsilaw-pinagiddepko ti flashlight.
Madamdama, adda naggangat-nagsilaw iti sang-atan. Nakaangesak iti nalukay. Dagiti soldado a mangpadpadaan kadakami.
Idi makasang-atkami, nagsaludoak iti pannakapanguloda. Sinaluduannak met. Masmasdaaw dagiti dua nga amasona a kaduak. Ngem saandan a nagkitakit idi alaen dagiti soldado dagiti armasmi. Ammok a nabayag metten a tarigagayanda ti agsubli iti ikub ti turay.
Diak malagipen ti kawatiwat ti dinaliasatmi. Dandani agbannawagen idi makadanonkami iti highway. Manipud dita, naglugankami iti dyip ket nagpaitulodkami iti uneg ti ili. Ditoy a nangaldawkami.
Timmawag ni Sarhento Joe Cruz iti headquarters. Aguraykami kano ta adda umay mangala kadakami.
Alas dos idi adda agsardeng a dyip iti nagpaknianmi. Limmugankami. Intuloddakami iti headquarters.
Naisem ni Lt. Cruzaldo a nangsabat kadakami. Pinikpikna ti abagak.
“Good work,” nakunana. “Ken naragsak a kasangaymo!”
Nagmalangaak. Nalagipko a kasangayko gayam nga agpayso. Uray la nakaisem ni Lt. Cruzaldo idi makitana ti langak.
“Kas regalomi iti panagballigi ti missionyo, irekomendarko a maipromotka a kas senior radio operator,” kinunana.
Iti umuna a gundaway, pinerrengko iti nabayag ni Lt. Cruzaldo.
“Apay a kasta unay ti panangisakitmo kaniak?” sinaludsodko.
Pinerrengnak ni Lt. Cruzaldo. “Kasapulan kadi pay nga ibuksilak?” sinaludsodna.
Diak nakatimek, Manong Danny. Diak ninamnama dayta a balikasna.
Diak nakapagkitakit idi awiden ni Lt. Cruzaldo… ay Manny gayam…. ti imak sana pinisel.
Daytoyen ti pangipatinggaak iti salaysayko, Manong Danny.
Kastoy gayam ti biag, adu dagiti sugat a mangited iti saem iti kinatao ngem aglunit ken agbalinda a piglat a mamagbalin kadatayo a napigpigsa iti panangsurottayo iti kaikariantayo a direksion.
Toy pagayammo,
Noraly Santos


text:
VIGAN CITY – Nagiwaras ti provincial veterinary office kadagiti bakuna a naited kadagiti lokal a gobierno ditoy probinsia.
Naited dagiti bakuna bayat ti taripnong dagiti livestock inspectors a naangay iti provincial capitol.
Segun ken ni Provincial Veterinarian Joey Warren Bragado, agtultuloy ti programa ti provincial government a panaggatang kadagiti bakuna para kadagiti taraken nga animal tapno maiyadayoda kadagiti sakit.
Innayon ti provincial veterinarian a libre dagiti bakuna a naited kadagiti LGUs ket librento met nga ipaay dagiti munmunisipio ti serbisio a panagbakuna kadagiti taraken nga ayup.
Maysa kadagiti naipangruna a ginatang ti gobierno probinsial a bakuna ti kontra rabies agsipud ta delikado daytoy a sakit, kinuna ni Bragado.#


text:
AGSAPA ITI QUIRINO HILL. Apagtangkayag ti init ket naakasen dagiti angep iti kabalbalayan ti Quirino Hill , Baguio City, maysa nga aldaw kalpasan ti itatapog ti tawen 2013. Idi kanisangapulo a tawen, ingget berde dagiti bakras dagiti bantay iti nasao a lugar ngem itan, naungawen dagiti kaykayo ket naisandin dagiti kongkreto a balbalay gapu iti panagdudupudop ditoy dagiti tattao nga agbirok iti naranraniag a masakbayan ngem iti naggapuanda a lugar. (Salvador A. Espejo)
You are here: Home › Archive › Media › Banner Photo › AGSAPA ITI QUIRINO HILL


text:
NAINDAKLAN a karit ken leddaang ti dimteng iti Tawid News Magasin iti isasangbay ti Tawen 2018 gapu iti kellaat nga ipupusay ti Founder, Publisher ken Editor-In-Chief a ni Salvador Aleson Espejo idi Enero 2, 2018.
Karit iti Pamilia Espejo ti pannakaituloy ti pagiwarnak a nagbalinen a paset ti kaamaanda manipud pay idi nangrugi a naipablaak idi 2002, ken nagbalin a maysa kadagiti kangrunaan ken kaanduran a lokal a pagiwarnak iti Amianan a Luzon.
Iti benneg ti panagipablaak kadagiti lokal a pagiwarnak, adu dagiti nayusuat a warnakan, ngem dagitoy ket saan a nagpaut wenno lumned-tumpawda gapu ta narigat ti panangimanehar ti regional newspaper gapu kadagiti nagduduma a problema kangrunaanna iti kasapulan a pondo wenno puonan tapno agtaray ken agpaut ti sirkulasion. Iti laksid ti nainget a kompetision dagiti pagiwarnak ken ti panaglatak ti social media, nalasatan ti Tawid dagiti adu a karit ken rigat ket nagtultuloy a nagserbi iti kagimongan ken iti Kailokuan iti panangidanon dagiti damag iti Ilocos Sur ken iti Pilipinas. Narigat a dalan ti naglasatan ti Tawid manipud iti daydi umuna a pannakaipablaakna. Ngem kas ti nayanak a maladaga, in-inut ti panagdakkelna ken nasursurona ti timmakder iti bukodna a saka agingga iti nagna.
Nagpaut ti Tawid gapu iti napalaus a suporta dagiti patrons ken agbasbasa iti daytoy a pagiwarnak. Naglatak met daytoy a pagiwarnak kadagiti sabali a lugar uray iti social media gapu iti regular a pannakaipablaakna iti blogspot iti internet nga uray dagiti adda iti adayo ken sabali a pagilian ket mabasa ken maammuanda dagiti kabaruanan a pagteng ken pasamak iti Ilocos Sur ken Pilipinas. Nagserbi ti Tawid nga instrumento ti pannakaidanon dagiti kabaruanan nga impormasion ken makaliwliwa a sarita, mangted-adal a salaysay babaen kadagiti nalaing a mannurat a tinubay ken minulin ti padas ken panawen. Nagpaay pay daytoy a pagiwarnak iti pannakaipablaak dagiti napateg nga anunsio ken legal notice manipud iti pribado a sektor, korte, civil registrar, lokal a gobierno ken dadduma pay nga ahensia. Nagbalin daytoy a warnakan a natibker a kabinnulig ti gobierno ken pribado a sektor iti panagserbi kadagiti umili ken kagimongan.
Iti ipupusay ti Founder, Publisher ken Editor-In-Chief ket dakkel a pukaw iti benneg ti print media iti Ilocos Sur ken iti sapasap a Kailokuan gapu iti nauneg ken nalawa a padasna iti panangimanehar iti pagiwarnak. Kayarigan ti Tawid ti natukkolan iti natibker nga adigi ket marigatan a tumakder. Ngem babaen ti pammatibker dagiti naayat a sumupsuporta iti daytoy a pagiwarnak a buyogan ti panagtalek iti Dios, inkeddeng ti Pamilia Espejo ti panangitultuloyda nga imanehar ken patarayen kas napateg a patawid a gameng ti pimmusay nga ama ken adigi ti pamiliada.
Saan ngarud a naisurot a naitanem ti Tawid News Magasin iti pannakaitabon ti Founder, Publisher ken Editor-In-Chief. Ngem agtultuloy daytoy nga agserbi iti kagimongan ken pagilian. Kas ti pagtaengan a naawanan iti natibker nga adigi, ikagumaan ti Pamilia Espejo nga ibangon ken patibkeren daytoy a pagiwarnak.
Mangnamnama ti baro a manarawidwid iti Tawid kadagiti naayat a mangsupsuporta iti daytoy a pagiwarnak iti panangitultuloyda a mangkibin ken mangsaranay agingga a lumagda manen ti baro nga adigina tapno natibker a sumaranget kadagiti dumteng a karit ti panawen. Maitultuloy ti Tawid News Magasin a pagiwarnak a mapagtalkan ken mapangnamnamaan.
Iti sango ti panagragragsak ken panagbalin a positibo dagiti Pilipino iti panangpasangbayda ti Tawen 2018, ket adu dagiti nakapadas iti kellaat nga ingangato dagiti nagduduma a produkto a mangpadagsen ti biag dagiti umili nangruna dagiti kadawyan a tattao ken napanglaw. Resulta dayta nga ingangato ti presio dagiti produkto ti panagbalinen a naan-anay a linteg ti Tax Reform for Acceleration and Inclusion (TRAIN) Law a nangipalubos ti pannakainayon ti buis wenno excise tax kadagiti mailaklako a produkto pakairamanan ti gasolina, krudo ken dadduma pay a produkto petroleo, agraman Liquefied Petroleum Products ken coal a kasapulan dagiti power plants nga agpatpataud iti supply ti koriente. Naipangato pay ti buis dagiti arak, sigarilio ken dadduma pay a produkto. Timmayok met ti buis ti soft drinks ken dadduma pay a mainum nga agar-aramat iti asukar ken dadduma pay a taraon.
Naipalaon iti TRAIN Law ti saanen a panagbayad dagiti trabahador wenno mangmangged nga agsusueldo iti tinawen iti P250,000 agpababa. Nanayonan met ti bassit a buis dagiti nangatngato iti sueldona. Naipangato pay ti buis dagiti dadduma pay a serbisio ken dagiti kotse ken lugan, ken dadduma pay nga alikamen.
Ipampannakkel ti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte nga iti implementasion ti TRAIN Law ket adu dagiti mabenepisiaran gapu ta saanen nga agbayad iti personal income tax dagiti nababa ti matgedanna. Ngem ti dakesna iti pannakanayon ti buis dagiti kangrunaan a kasapulan a produkto ket pataudenna dagiti agsasaruno a dakes nga epekto. Iti pannakaingato ti gasolina, krudo ken produkto petroleo ket manamnama met ti pannakaingato ti plete ken nayon ti presio dagiti dadduma pay a produkto ta manayonan met ti gastos dagiti komersiante iti panagpartuat ken pannakaibiahe dagiti tagilakoda.
Nasayaat ti panggep ti TRAIN Law tapno makapataud iti nayon a pondo ti gobierno para ti Build, Build, Build Program, ken dadduma pay a programa ken proyekto ti administrasion. Ngem saan koma a dagiti kadawyan ken marigrigat nga umili ti mangibaklay ti nadagsen a buis a mangparigat kadagiti Pilipino.