text: 2 Ekem Jehovah ọdọhọ Moses ye Aaron ete:2 “Yak nditọ Israel ẹnam nna, owo kiet kiet ke otu esie emi esịnede esien ita,+ etiene mme idiọn̄ọ emi ẹdade ẹnọ ufọk mme ete mmọ. Yak mmọ ẹnyụn̄ ẹnam nna ẹkanade tent usopidem.3 “Ndien otu nna Judah emi esịnede esien ita ke udịmekọn̄ mmọ ẹdinam nna ke edem usiahautịn, ndien ọbọn̄ nditọ Judah edi Nahshon,+ eyen Amminadab.4 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn ata ye duopenan̄ ikie itiokiet.+5 Ndien esien Issachar+ ẹdinam nna ẹdiana enye, ọbọn̄ nditọ Issachar onyụn̄ edi Nethanel,+ eyen Zuar.6 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn aba ye duopenan̄ ikie inan̄.+7 Ekem esien Zebulun ẹdiana; ọbọn̄ nditọ Zebulun onyụn̄ edi Eliab,+ eyen Helon.8 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon emi ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn aba ye efịteba ikie inan̄.+9 “Kpukpru mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed ke otu nna Judah ẹdi owo tọsịn ikie ye anan̄ ye itiokiet ikie inan̄, ke udịmekọn̄ mmọ. Mmọ ẹdibem iso ẹdaha isan̄.+10 “Otu nna Reuben+ emi esịnede esien ita ke udịmekọn̄ mmọ ẹdidu ke n̄kan̄ edem usụk, ọbọn̄ nditọ Reuben onyụn̄ edi Elizur,+ eyen Shedeur.11 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn aba ye itiokiet ikie ition.+12 Ndien esien Simeon ẹdinam nna ẹdiana enye, ọbọn̄ nditọ Simeon onyụn̄ edi Shelumiel,+ eyen Zurishaddai.13 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn aba ye efịtenan̄ ikie ita.+14 Ekem esien Gad ẹdiana; ọbọn̄ nditọ Gad onyụn̄ edi Eliasaph,+ eyen Reuel.15 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon emi ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn aba ye ition, ikie itiokiet ye aba ye duop.+16 “Kpukpru mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ke otu nna Reuben, ẹdi owo tọsịn ikie ye aba ye duopekiet ikie inan̄ ye aba ye duop ke udịmekọn̄ mmọ, ndien mmọ ẹdidi udiana ndidaha isan̄.+17 “Ke ini ẹyomde ndiwụhọde tent usopidem,+ nna nditọ Levi+ edidu ke ufọt itienna.“Kpa nte mmọ ẹkenamde nna, kpa ntre ke mmọ ẹdidaha isan̄,+ otu kiet kiet ke itie esie, nte ekemde ye otu mmọ emi esịnede esien ita.18 “Otu nna Ephraim+ emi esịnede esien ita ke udịmekọn̄ mmọ ẹdidu ke n̄kan̄ edem usoputịn, ọbọn̄ nditọ Ephraim onyụn̄ edi Elishama,+ eyen Ammihud.19 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn aba ikie ition.+20 Ndien esien Manasseh+ ẹdidu ẹdiana enye, ọbọn̄ nditọ Manasseh onyụn̄ edi Gamaliel,+ eyen Pedahzur.21 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon emi ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn edịp ye duopeba ikie iba.+22 Ekem esien Benjamin+ ẹdiana; ọbọn̄ nditọ Benjamin onyụn̄ edi Abidan,+ eyen Gideoni.23 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn edịp ye efịt ikie inan̄.+24 “Kpukpru mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ke otu nna Ephraim, ẹdi owo tọsịn ikie ye itiaita ye ikie ke udịmekọn̄ mmọ, ndien mmọ ẹdidi ọyọhọ otu ita ndidaha.+25 “Otu nna Dan emi esịnede esien ita ke udịmekọn̄ mmọ ẹdidu ke n̄kan̄ edem edere, ọbọn̄ nditọ Dan onyụn̄ edi Ahiezer,+ eyen Ammishaddai.26 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn ata ye iba ikie itiaba.+27 Ndien esien Asher ẹdinam nna ẹdiana enye, ọbọn̄ nditọ Asher onyụn̄ edi Pagiel,+ eyen Ochran.28 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn aba ye kiet ikie ition.+29 Ekem esien Naphtali+ ẹdiana; ọbọn̄ nditọ Naphtali onyụn̄ edi Ahira,+ eyen Enan.30 Ndien udịmekọn̄ esie, mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ẹdi owo tọsịn aba ye duopeta ikie inan̄.+31 “Kpukpru mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed, ke otu nna Dan, ẹdi owo tọsịn aba ye efịteba ikie itiokiet. Mmọ ẹdidaha isan̄ akpatre+—nte otu mmọ emi esịnede esien ita edide.”32 Mmọ emi ẹkedi mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed ke otu nditọ Israel nte ufọk mme ete mmọ ẹdide; kpukpru mbon oro ẹsịnde enyịn̄ ke n̄wed ke otu nna mmọ nte udịmekọn̄ mmọ ẹdide ẹkedi owo tọsịn ikie itiokiet ye ita, ikie ition ye aba ye duop.+33 Edi owo ikesịnke nditọ Levi enyịn̄ ke n̄wed+ ke otu nditọ Israel, kpa nte Jehovah okowụkde Moses.34 Ndien nditọ Israel ẹnam kpukpru se Jehovah okowụkde Moses.+ Ntem ke mmọ ẹnam nna ke mme otu emi ẹsịnede esien ita ita,+ ntem ke mmọ ẹkenyụn̄ ẹdaha isan̄,+ mmọ kiet kiet ke ubon mmọ nte ufọk mme ete mmọ ẹdide.


c: text/html

text:
Emacs
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Emacs
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Dị iche iche operating ụdịdị
- Reassignment nke keyboard igodo
- Nhazi nke ntọala ona gị mkpa
- Njikọ nke extensions
Comments on Emacs:
Emacs Metụtara software:
Software nke egwuregwu mmepe maka ndị dị iche iche sistem na egwu egwuregwu consoles. E nwere nkwado nke 3D ndịna-emeputa ma dị ike na-aga aga usoro.
The nchịkọta akụkọ na-ebuli na mfe usoro PHP development. The software-enye gị ohere dezie faịlụ na-agụnye ngwá ọrụ maka ala ọrụ na koodu.
The ọtọ nchịkọta akụkọ-arụ ọrụ na koodu. The software nwere a set nke dị ike atụmatụ na ike bulite obodo faịlụ ka a FTP-nkesa.
Ngwaọrụ ibudata na bulite faịlụ site na FTP-sava. The software akwado a dịgasị iche iche nke bara uru ọrụ na ogbugba ndu maka nchebe faịlụ transfer na sava.
The ike ederede nchịkọta akụkọ na a set nke atụmatụ maka ọzọ na-arụpụta ọrụ na faịlụ ederede. The software bụ ike nke ukwuu mee ngwangwa ndị ọrụ na faịlụ ederede.
Ngwá ọrụ dị ike iji weghachite data si internet. The software enye gị ohere download akụkụ ma ọ bụ dum saịtị weebụ na-ele ha na ubara ọsọ.
The ederede nchịkọta akụkọ nke na ọtụtụ-eji n'etiti programmers. The software-elekwasị anya na-edezi na formatting nke ederede na e dere C ++ mmemme asụsụ.
The software na-eme ka ọrụ anatara na-eme atụmatụ na-eme kwa ụbọchị. The ngwa na-akwado ọrụ na akwụkwọ nke na-ewu ewu formats na ọdịnaya nke iche iche na ụdị.
Ngwá Ọrụ chepụta ma hazi kọmputa ngwaọrụ. The software enye gị ohere ike a circuit ke graphic nchịkọta akụkọ ma na-eduzi ule.
Otu nke na-eduga na free analogues nke Microsoft Office. The software na-akwado ndị kasị ewu ewu formats iji nweta kacha ndakọrịta na ọrụ ndị ọzọ software.
Ngwá Ọrụ ịzụ ngwa ngwa na-dee na keyboard. The software dere a dị iche iche ụdịdị na-ekewa site ihe na-echeta isi nhọrọ.
The software kee Nkuzi na n'ihu. The software nwere ọtụtụ ihe bara uru atụmatụ na-enyere aka na-eji ihe oyiyi faịlụ nke dị iche iche formats.
The ngwá ọrụ na-arụ ọrụ data si ojii nchekwa nke Google ọrụ. The software ana achi achi elu na-agba na arụpụtaghị ihe nke ọrụ na faịlụ.
The software-arụ ọrụ na decentralized amaonye FreeNet netwọk. The software ana achi achi na ala mgbanwe nke faịlụ na download nke dị iche iche data.
The emulator nke Sony PlayStation egwu egwuregwu console. The software ana achi achi na play nke egwuregwu discs na ha oyiyi iji dị iche iche mgbakwunye.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jizọs Kụziiri Anyị Otú Ndụ Anyị Ga-esi Baa Uru
‘Bie ndụ dị ka Kraịst si bie.’—1 Jọn 2:6, Baịbụlụ Nsọ nke International Bible Society.
ANYỊ kwuru n’isiokwu bu nke a ụzọ na ndụ Jizọs biri n’ụwa bara ezigbo uru. N’ihi ya, ọ bụrụ na anyị chọrọ ka ndụ anyị baa uru, anyị kwesịrị ibi ndụ ka ya ma mee ihe o kwuru.
Jehova gwadịrị anyị n’amaokwu a dị n’elu ka anyị mee otú ahụ. Ibi ndụ dị ka Kraịst si bie ga-eme ka Chineke hụ anyị n’anya, ọ ga-emekwa ka ndụ anyị baa uru.
Jizọs kụziiri anyị ihe ndị ga-eme ka anyị bie ndụ otú o biri. Anyị ga-ahụ ọtụtụ n’ime ha n’ihe o kwuru mgbe ọ nọ n’elu ugwu na-akụziri ndị mmadụ ihe. Ka anyị lebagodị anya n’ụfọdụ n’ime ihe ndị ahụ ọ kụziri nakwa otú anyị nwere ike isi mee ha emee.
IHE JIZỌS KỤZIRI: “Obi ụtọ na-adịrị ndị maara mkpa ime mmụọ ha.”—Matiu 5:3.
OTÚ IHE A JIZỌS KỤZIRI GA-ESI EME KA NDỤ ANYỊ BAA URU:
Ihe a Jizọs kwuru gosiri na e kere anyị ka anyị mata onye Chineke bụ. Ọ na-agụ anyị agụụ ịmata azịza nke ajụjụ ndị a: Gịnị mere anyị ji nọrọ n’ụwa? Gịnị mere ụmụ mmadụ ji na-atagbu onwe ha n’ahụhụ? Chineke ọ̀ na-eche banyere anyị? Mmadụ ọ̀ na-ama ihe ma ọ nwụọ? Ọ bụrụ na anyị chọrọ ka ndụ anyị baa uru, anyị kwesịrị ịmata azịza nke ajụjụ ndị a. Jizọs ma na ọ bụ naanị n’Okwu Chineke ka anyị nwere ike isi nweta ezigbo azịza nke ajụjụ ndị ahụ. Mgbe Jizọs na-ekpegara Nna ya ekpere, ọ sịrị: “Okwu gị bụ eziokwu.” (Jọn 17:17) Okwu Chineke ò nwere ike inyere anyị aka ịmata onye Chineke bụ n’eziokwu?
AKỤKỌ MERE EME:
Otu nwoke aha ya bụ Esa na-agụrụ òtù egwú rọk egwú, ọ na-emekwa nke ọma n’òtù egwú ahụ. N’agbanyeghị nke ahụ, Esa enwechaghị obi ụtọ. O kwuru, sị: “Ọ bụ eziokwu na obi na-atọ m ụtọ na m nọ n’òtù egwú anyị a, ma ọ na-adị m ka ndụ m abachaghị uru.” Ka oge na-aga, ya na otu Onyeàmà Jehova hụrụ. Esa kwuru, sị: “M jụrụ ya ọtụtụ ajụjụ. Otú o si were Akwụkwọ Nsọ zaa m ajụjụ ndị ahụ nke ọma masịrị m. Nke a mere ka m kweta ka ọ kụziwere m Baịbụl.” Ihe Esa mụtara na Baịbụl ruru ya n’obi, ya emee ka o nyefee Jehova onwe ya. Esa kwuru, sị: “N’oge gara aga, m na-abanyekarị ná nsogbu. Ma ugbu a, ndụ m abaala ezigbo uru.” *
IHE JIZỌS KỤZIRI: “Obi ụtọ na-adịrị ndị na-eme ebere.”—Matiu 5:7.
OTÚ IHE A JIZỌS KỤZIRI GA-ESI EME KA NDỤ ANYỊ BAA URU:
A sị na mmadụ na-eme ebere, ọ pụtara na onye ahụ na-emere ndị ọzọ ọmịiko, na-emekwara ha ihe ọma. Jizọs meere ndị nọ ná mkpa ebere. Obi ebere ya mere ka o nyere ndị na-ata ahụhụ aka n’echeghị ka a gwa ya agwa. (Matiu 14:14; 20:30-34) Ọ bụrụ na anyị ana-emere ndị ọzọ ebere ka Jizọs, ndụ anyị ga-aba uru, n’ihi na ndị na-emere ndị ọzọ ebere na-enwe obi ụtọ. (Ọrụ Ndịozi 20:35) Otú anyị nwere ike isi na-emere ndị ọzọ ebere bụ iji obiọma na-agwa ha okwu na ịkpaso ha àgwà ọma. Ime otú ahụ ga-eme ka ahụhụ ha na-ata belata. Ọ̀ bụ eziokwu na imere ndị ọzọ ebere ga-eme ka anyị na-enwekwu obi ụtọ ná ndụ, ahụ́ agbasikwuokwa anyị ike?
AKỤKỌ MERE EME:
Otu di na nwunye aha ha bụ Carlos na Maria na-emere ndị ọzọ ebere. Mama Maria anwụọla, ya afọdụzie papa ya. Papa ya na-arịa ọrịa nke na-anaghị ekwe ya bilie ebilie. Maria kpọọrọ papa ya ka ha na ya biri ka ha nwee ike ilekọta ya. Mgbe ụfọdụ, ọrịa shuga papa ya na-arịa na-echu ha ụra n’abalị. Ha na-akpọdị ya aga ụlọ ọgwụ ma ọrịa ahụ nyewe ya nsogbu n’abalị. Maria na di ya kwuru na ọ dị mgbe ike na-agwụcha ha. Ma ha na-enwe obi ụtọ otú ahụ Jizọs kwuru. Obi na-atọkwa ha ụtọ n’ihi na ha ma na ha na-elekọta papa Maria nke ọma.
IHE JIZỌS KỤZIRI: “Obi ụtọ na-adịrị ndị na-eme udo.”—Matiu 5:9.
OTÚ IHE A JIZỌS KỤZIRI GA-ESI EME KA NDỤ ANYỊ BAA URU:
Ọ bụrụ na e kwuo na mmadụ “na-eme udo,” ọ pụtara na onye ahụ na-agbalị ka ya na ndị ọzọ na-adị ná mma. Olee otú mmadụ ịbụ onye na-eme udo ga-esi eme ka ndụ ya bakwuo uru? Ọ bụrụ na anyị na-eme udo, anyị na ndị ọzọ ga na-adịkwu ná mma. Ọ ga-abara anyị uru ma anyị mee ihe a Baịbụl kwuru, nke bụ́: “Ọ bụrụ na o kwere omume, ọ bụrụhaala na ọ dị unu n’aka, unu na mmadụ niile dịrị n’udo.” (Ndị Rom 12:18) Ndị ezinụlọ anyị na ndị anyị na ha na-anaghị ekpe otu okpukpe socha na “mmadụ niile” ahụ amaokwu a kwuru okwu ya. Ọ bụrụ na anyị na “mmadụ niile” adịrị n’udo, ò nwere ike ime ka ndụ anyị baa uru?
AKỤKỌ MERE EME:
E nwere otu nwaanyị aha ya bụ Nair. E nweela ọtụtụ ihe gaara eme ka ya na ndị ọzọ ghara ịdị na mma, karịsịa, n’ezinụlọ ya. Kemgbe afọ iri na ise di ya hapụrụ ya, ọ bụ naanị ya na-azụ ụmụ ha. Ọgwụ ọjọọ riri otu n’ime ụmụ ya ndị nwoke ahụ́. Nwa ya nwoke ahụ na-akpakwa àgwà mgbe niile ka onye isi na-adịghị mma, na-ekwukwa na ya ga-emesi mama ya na nwanne ya nwaanyị ike. Nair kwetara na ihe ya na-amụta na Baịbụl na-enyere ya aka ịna-eme udo mgbe niile, ma n’oge o siiri ya ike ime otú ahụ. Nair na-agbalị ka ya na nwa ya ahụ ghara ịna-abarịta mba ma ọ bụ lụọ ọgụ. Ọ na-agbalịkwa ka ọ na-emere ndị mmadụ ihe ọma, na-echebara ha echiche ma na-emekwara ha ọmịiko. (Ndị Efesọs 4:31, 32) Obi siri ya ike na ihe mere ya na ndị ezinụlọ ya na ndị ọzọ ji dịrị ná mma bụ maka na ya na-eme udo.
ECHEFULA IHE ỌMA NDỊ GA-EME N’ỌDỊNIHU
Ọ bụrụ na anyị emee ihe ndị Jizọs gwara anyị mee, anyị ga-enwe obi ụtọ ná ndụ. Ma ihe ọzọ ga-eme ka ndụ anyị baa ezigbo uru bụ anyị ịmata ihe ndị ga-eme n’ọdịnihu. A sị ka e kwuwe, ò nwere ezigbo uru ndụ anyị ga-abara anyị ma ọ bụrụ na naanị ihe anyị ma bụ na anyị ga-emecha kaa nká, rịa ọrịa ma nwụọ? Ọ dị nwute na ọ bụ ihe ndị a ka anyị na-ahụ n’ụwa taa.
Ma, e nwere ihe ga-eme anyị obi ụtọ. Jehova akwadebela ọtụtụ ihe ọma ọ ga-emere ndị ‘na-ebi ndụ dị ka Kraịst si bie.’ O kwere anyị nkwa na n’oge na-adịghị anya, ọ ga-eme ka ụwa ghọọ paradaịs bụ́ ebe ndị ezi omume ga-ebi ruo mgbe ebighị ebi otú o bu n’obi mgbe o kere mmadụ. Ha agaghị arịa ọrịa ọ bụla mgbe ahụ. Okwu Chineke sịrị: “Lee! Ụlọikwuu nke Chineke dịnyeere mmadụ, ya na ha ga-ebikwa, ha ga-abụkwa ndị nke ya. Chineke n’onwe ya ga-anọnyekwara ha. Ọ ga-ehichapụkwa anya mmiri niile n’anya ha, ọnwụ agaghị adị ọzọ, iru uju ma ọ bụ mkpu ákwá ma ọ bụ ihe mgbu agaghịkwa adị ọzọ. Ihe mbụ niile agabigawo.”—Mkpughe 21:3, 4.
Maria, bụ́ nwaanyị ahụ dị afọ iri asatọ na anọ e kwuru okwu ya n’isiokwu nke mbụ n’Ụlọ Nche a, na-aṅụrị ọṅụ maka na o nwere olileanya ịhụ mgbe Chineke ga-emezu ihe a e kwuru ná Mkpughe. Gịnwakwanụ? Ị̀ ga-achọ ịmatakwu banyere “ndụ ahụ nke bụ́ ndụ n’ezie,” bụ́ ndụ ụmụ mmadụ ga-adị n’Alaeze Chineke? (1 Timoti 6:19) Ọ bụrụ na ị chọrọ, gwa Ndịàmà Jehova bi gị nso ka ha nyere gị aka ma ọ bụ gị edetara ndị na-ebipụta magazin a akwụkwọ. *
^ para. 8 Ọ bụrụ na ị chọrọ ịgụcha akụkọ ndụ Esa, gaa na peeji nke 8 ruo na nke 9 n’Ụlọ Nche a.
^ para. 18 Akwụkwọ Ndịàmà Jehova bipụtara nke a na-akpọ Gịnị n’Ezie Ka Bible Na-akụzi? enyerela ọtụtụ ndị aka ịmụ Baịbụl n’isiokwu n’isiokwu.
GỤKWUO GBASARA YA
Oleedị Ihe Chineke Bu n’Obi Kee Anyị?
Ò nwetụla mgbe ị jụrụ onwe gị ihe Chineke kere anyị ka anyị jiri ndụ anyị mee? Lee ihe Baịbụl zara.
Gịnị Ka Alaeze Chineke Ga-eme?
Chọpụta ihe Alaeze Chineke ga-emere ụmụ mmadụ ma ọ chịwa ụwa.


text:
OTÚ NDỊ KRAỊST SI EBI NDỤ
Ndụ Kacha Mma Mmadụ Nwere Ike Ibi
O nwere ọtụtụ ụzọ ndị na-eto eto nọ n’ọgbakọ Jehova nwere ike isi jeere ya ozi. Kirie vidio bụ́ Ndụ Kacha Mma Mmadụ Nwere Ike Ibi ka ị hụ otú otu nwa agbọghọ aha ya bụ Cameron si jiri oge ya jeere Jehova ozi. I kirichaa vidio a, zaa ajụjụ ndị a dị́ ebe a. (Ị gaa na jw.org/ig, pịa ebe e dere IHE BAỊBỤL NA-AKỤZI, pịa NDỊ NA-ETO ETO ka ị hụ vidio a.)
Gịnị kacha Cameron mkpa ná ndụ ya?
Olee mgbe o kpebiri ijekwuru Jehova ozi? Oleekwa otú o si mee ya?
Olee otú o si kwadebe maka ịkwaga obodo ebe a chọkwuru ndị na-ekwusa ozi ọma?
Olee ihe ndị nyere Cameron nsogbu n’ebe ahụ ọ gara izi ozi ọma?
Olee uru dị́ na mmadụ ịga jeere Jehova ozi n’obodo ọzọ ma ọ bụkwanụ n’ebe ọzọ ọ na-anọtụbeghị?
Olee uru ozi ahụ Cameron nọ na-aga baara ya?
Gịnị mere mmadụ iji ndụ ya jeere Jehova ozi ji bụrụ ụdị ndụ kacha mma onye ahụ nwere ike ibi?
Olee ụzọ ndị ọzọ ndị na-eto eto nwere ike isi jekwuoro Jehova ozi?


text:
ISI NKE 76
Jizọs Esoro Onye Farisii Rie Ihe
JIZỌS AKATỌỌ NDỊ FARISII, NDỊ IHU ABỤỌ
Mgbe Jizọs nọ na Judia, otu onye Farisii kpọrọ ya ka ọ bịa na nke ya rie nri ehihie. (Luk 11:37, 38) Tupu ndị Farisii erie nri, ha na-ebu ụzọ kwọọ aka ha ruo n’ikpere aka iji mezuo iwu. Ma, Jizọs anaghị eme otú ahụ. (Matiu 15:1, 2) Ọ bụ eziokwu na onye kwọrọ aka ruo n’ikpere aka adaghị Iwu Chineke, ma ọ bụghị ihe Chineke nyere n’iwu.
O juru onye Farisii ahụ anya na Jizọs anaghị eso ha eme otú ahụ. Mgbe Jizọs chọpụtara na o juru ya anya, ọ sịrị ya: “Unu ndị Farisii, unu na-eme ka azụ iko na azụ efere dị ọcha, ma n’ime unu, unu jupụtara n’ibukọrọ ihe n’ike na ajọ omume. Ndị na-enweghị uche! Ọ́ bụghị onye ahụ nke mere azụ ya mekwara ime ya?”—Luk 11:39, 40.
Ihe bụ́ nsogbu abụghị na ndị ndú okpukpe a chọrọ ka mmadụ kwọọ aka ya tupu o riwe ihe, kama, ha bụ ndị ihu abụọ. Ndị Farisii na ndị ọzọ, bụ́ ndị na-akwọ aka ha ruo n’ikpere aka iji mezuo iwu, ewepụbeghị ihe ọjọọ n’obi ha. N’ihi ya, Jizọs gwara ha, sị: “Werenụ ihe dị n’ime nye onyinye ebere, ma, lee! ihe niile ọzọ banyere unu ga-adị ọcha.” (Luk 11:41) N’eziokwu, onyinye ọ bụla anyị na-enye kwesịrị isi anyị n’obi, ọ bụghị ka anyị mee ka ndị ọzọ kpọọ anyị ndị ezi omume.
Ọ bụghị na ndị Farisii anaghị enye onyinye. Kama, Jizọs kwuru ihe bụ́ nsogbu ha. Ọ sịrị: “Unu na-enye otu ụzọ n’ụzọ iri nke mkpá akwụkwọ mint na mkpá akwụkwọ ruu na nke akwụkwọ nri ọ bụla ọzọ, ma ikpe ziri ezi na ịhụ Chineke n’anya ka unu na-eleghara anya! Unu ji ụgwọ ime ihe ndị a, ma unu agaghị ahapụ ime ihe ndị ọzọ ahụ.” (Luk 11:42) Iwu Chineke nyere ụmụ Izrel kwuru ka ha na-enye otu ụzọ n’ụzọ iri nke ihe ha na-eweta n’ubi. (Diuterọnọmi 14:22) Mint na ruu so na ha. Ha bụ akwụkwọ nri a na-etinye ná nri iji mee ka ọ tọọ ụtọ. Ndị Farisii na-enye otu ụzọ n’ụzọ iri nke ihe ndị a mgbe ọ bụla. Ma, hà na-emenụ ihe ndị ka mkpa Chineke nyere n’Iwu, dị ka ịna-ekpe ikpe ziri ezi na ịdị umeala n’obi?—Maịka 6:8.
Jizọs gwakwara ndị Farisii, sị: “Ahụhụ ga-adịrị unu ndị Farisii, n’ihi na ịnọ n’ihu oche ndị dị n’ụlọ nzukọ nakwa ekele a na-ekele n’ọma ahịa na-atọ unu ụtọ! Ahụhụ ga-adịrị unu, n’ihi na unu yiri ili ncheta ndị na-apụtaghị ìhè, nke mere na ndị mmadụ na-eje ije n’elu ha n’amaghị ihe ọ bụ!” (Luk 11:43, 44) Mmadụ nwere ike ịga ije n’elu ili na-apụtaghị ìhè ma ghọọ onye na-adịghị ọcha otú iwu ndị Juu si kwuo. Jizọs ji ihe a o kwuru mee ka a mata na ndị mmadụ amaghị na ndị Farisii ahụ adịghị ọcha.—Matiu 23:27.
Mgbe Jizọs kwuchara ihe a, otu nwoke nke maara Iwu gwara ya, sị: “Onye Ozizi, ị na-akparị anyị site n’ikwu ihe ndị a.” N’eziokwu, e kwesịrị ime ka ndị a maara Iwu mata na ha anaghị enyere ndị mmadụ aka. N’ihi ya, Jizọs gwara ha, sị: “Ahụhụ ga-adịkwara unu ndị maara Iwu, n’ihi na unu na-ebo ndị mmadụ ibu siri ike obubu, ma unu onwe unu adịghị eji otu n’ime mkpịsị aka unu ebitụ ibu ndị ahụ! Ahụhụ ga-adịrị unu, n’ihi na unu na-ewu ili ncheta ndị amụma, ma, ọ bụ nna nna unu hà gburu ha!”—Luk 11:45-47.
Ibu ndị Jizọs na-ekwu okwu ha bụ omenala ndị a na-edeghị n’Iwu Chineke na otú ndị Farisii si akọwa Iwu Chineke. Ndị Farisii anaghị eme ka ihe dịrị ndị mmadụ mfe, kama, ha na-esi ọnwụ na mmadụ niile ga na-eme omenala ndị ahụ. Ndị nna nna ha gburu ndị amụma Chineke malite n’Ebel gawa. Ma, ili ndị amụma ha na-ewu yiri ka hà na-akwanyere ndị amụma ahụ ùgwù. Ha si otú a na-eme ka ndị nna nna ha. Ha chọdịrị igbu Onye Amụma kachanụ Chineke nwere. Jizọs kwuru na ọgbọ ahụ ga-aza Chineke ajụjụ maka ọbara ndị amụma niile a wụfurula. Nke ahụ mere mgbe ihe dị ka afọ iri atọ na asatọ gachara, ya bụ, n’afọ 70.
Jizọs kwukwara, sị: “Ahụhụ ga-adịrị unu ndị maara Iwu, n’ihi na unu wepụrụ mkpịsị ugodi nke ihe ọmụma; unu onwe unu abanyeghị, unu gbochikwara ndị chọrọ ịbanye!” (Luk 11:52) Ọ bụ ndị a kwesịrị ịna-akụziri ndị mmadụ Iwu Chineke, ma, ha anaghị eme ya. Ha na-eme ka ndị mmadụ ghara ịnụ Iwu Chineke ma ghọta ya.
Gịnị ka ndị Farisii na ndị odeakwụkwọ mere mgbe Jizọs gwachara ha ihe a? Mgbe Jizọs na-apụ, ha bidoro inye ya nsogbu na ịjụkasị ya ajụjụ ahụ́. Ha anaghị ajụ ajụjụ ndị ahụ iji mụta ihe. Kama, ha chọrọ iji aghụghọ mee ka Jizọs kwuo ihe ha ga-eji jide ya.


text:
IBUOT 22
Obio Ubọn̄ Anam Uduak Abasi ke Isọn̄
1, 2. (a) Ntak emi ekemede ndisọn̄ ndusụk ini ndinịm ke Paradise eyedi? (b) Nso ikeme ndinam mbuọtidem nnyịn etetịm ọsọn̄?
ANAM-AKPANIKỌ eyenete kiet edi mbono esop, edi akpa mba ke ntak nsịn̄ede utom usen oro. Eteutom esie emi mîsikwe se owo anamde ama anam uwem ọsọn̄ ye enye, ke adianade ye editịmede esịt mban̄a nte idisede iban̄a ubon imọ ye n̄wan imọ oro idem mîsọn̄ke. Ke ini ẹtọn̄ọde ndibre ikwọ ediberede, enye en̄wek ọduọk onyụn̄ okop idatesịt ndidu ye nditọete esie ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄. Ikwọ oro ẹkwọde aban̄a idotenyịn edidu uwem ke Paradise, ndien mme ikọ ikwọ oro ẹnam enye okụt nte idude ke Paradise. Enye esinen̄ede ama ikwọ emi, ndien nte enye ye ubon esie ẹtienede ẹkwọ ikwọ emi, idotenyịn emi ọdọn̄ enye esịt.
2 Ndi akanam etie fi ntre ke idem? Esitie ediwak nnyịn ntre ke idem. Edi akpanikọ, nte uwem etiede ke akani ererimbot emi anam ọsọn̄ nnyịn ndinen̄ede nnịm ke Paradise eyedi. Nnyịn idu uwem ke “ndiọkeyo emi ọsọn̄de ndiyọ,” ndien ererimbot emi idịghe Paradise. (2 Tim. 3:1) Nso idin̄wam nnyịn inịm ke se idoride enyịn eyetịbe? Nso inam inen̄ede ifiọk ke ibịghike Obio Ubọn̄ Abasi ọmọn̄ akara ofụri ubonowo? Ẹyak ineme ntịn̄nnịm ikọ Jehovah ifan̄ emi ikọt esie ẹkekụtde nte ẹsude ke eset. Ekem, iyeneme nte mme ntịn̄nnịm ikọ oro ye mbon oro ẹbietde mmọ ẹsude idahaemi. Ke akpatre, sia emi anamde mbuọtidem nnyịn etetịm ọsọn̄, iyeneme nte mme utọ ntịn̄nnịm ikọ oro ẹdisude ke ini iso.
Nte Jehovah Okosude Mme Un̄wọn̄ọ Esie ke Eset
3. Ewe un̄wọn̄ọ ọkọdọn̄ mme Jew emi ẹketan̄de ẹka Babylon esịt?
3 Kere nte n̄kpọ eketiede ye mme Jew oro ẹketan̄de ẹka Babylon ke n̄kpọ nte isua 2,600 emi ẹkebede. Ukem nte mme ete ye eka mmọ, ẹkebọk ediwak mmọ do, ndien uwem ama ọsọn̄ etieti. Mbon Babylon ẹma ẹsisak mmọ ke ntak emi mmọ ẹkebuọtde idem ye Jehovah. (Ps. 137:1-3) Ke ediwak isua, mme Jew oro ẹkenamde akpanikọ ẹma ẹka iso ẹdori enyịn ke eti un̄wọn̄ọ emi: Jehovah ama ọn̄wọn̄ọ ndinam ikọt esie ẹfiak ẹnyọn̄ isọn̄ emana mmọ. Jehovah ọkọdọhọ ke n̄kpọ eyenen̄ede ọfọn do. Enye ama akam ọdọhọ ke isọn̄ Judah editie nte In̄wan̄ Eden—oro edi, Paradise! (Kot Isaiah 51:3.) Abasi akanam mme utọ un̄wọn̄ọ oro man ọsọn̄ọ ikọt esie idem onyụn̄ anam mmọ ẹkûnyene eyịghe ekededi ke esịt mmọ. Didie? Kere ban̄a mme akpan ntịn̄nnịm ikọ emi.
4. Didie ke Jehovah akanam mme Jew oro ẹdiọn̄ọ ke mmọ ẹyenyene ifụre ke isọn̄ emana mmọ?
4 Ifụre. Mbon oro ẹkekade ntan̄mfep do ikafiakke inyọn̄ ika Paradise, edi ẹkenyọn̄ ẹka obio oro akanade ndon ke isua 70, emi ata ediwak mmọ akanam mîkwe. Ekpe, wolf, anawụri ekpe, ye mme idiọk unam eken ẹma ẹsiwak ke mme obio emi ẹkedude ke eyo Bible. Ekeme ndidi mme ete ẹma ẹsikere ẹte, ‘Ndisan̄a didie n̄kpeme n̄wan ye nditọ mi? Nso kaban̄a erọn̄ ye enan̄ mi, ndinam didie n̄kpeme mmọ?’ Owo ekededi ekeme ndikere mme n̄kpọ emi. Kere ndien ban̄a un̄wọn̄ọ Abasi oro ẹwetde ke Isaiah 11:6-9 ye nte un̄wọn̄ọ emi ọkọdọn̄de owo esịt. (Kot.) Jehovah ama ada ndinem ikọ emi ọn̄wọn̄ọ ọnọ mbon oro ẹkekade ntan̄mfep do ke n̄kpọ idinamke mmọ ye ufene mmọ. Ekpe edita nyanyan̄a, iditaha enan̄ mme Jew oro. Utọ ndiọi unam oro idinamke mbon oro ẹnamde akpanikọ ndịk. Jehovah ama ọn̄wọn̄ọ ke n̄kpọ idinamke ikọt imọ oro ẹdifiakde inyọn̄ Judah, idem ke ini mmọ ẹdisan̄ade ibe ke wilderness ye ke akai.—Ezek. 34:25.
5. Mme ntịn̄nnịm ikọ ewe ẹkenam mbon oro ẹkekade ntan̄mfep do ẹnịm ke Jehovah ọyọnọ mmimọ n̄kpọ barasuene?
5 N̄kpọ oyodu barasuene. Owo ekeme ndikere mban̄a mme n̄kpọ en̄wen n̄ko. ‘Ndi nyekeme ndinọ ubon mi udia ke obio emana nnyịn? Ididụn̄ ke m̀mọ̀n̄? Ndi nyenyene utom do, ndien ndi utom oro ọyọfọn akan ufen oro n̄kọbọde ke obio owo?’ Jehovah ama ada mme ntịn̄nnịm ikọ emi enye ọkọnọde odudu spirit ẹda ẹtịn̄ ọbọrọ mme mbụme oro n̄ko. Jehovah ama ọn̄wọn̄ọ ete ke edịm eyesidep ọnọ ikọt imọ oro ẹnamde akpanikọ, ndien emi ayanam mmọ ẹnyene udia m̀mê “uyo nte mbun̄wụm isọn̄, emi edinyenede isek ye aran.” (Isa. 30:23) Jehovah ama ọn̄wọn̄ọ n̄ko ke ikọt imọ ẹyenyene itie udakibuot ye eti utom, ete: “Mmọ ẹyebọp ufọk ẹnyụn̄ ẹdụn̄ ke esịt; mmọ ẹyenyụn̄ ẹtọ in̄wan̄ vine ẹnyụn̄ ẹdia mbun̄wụm mmọ. Mmọ idibọpke ndien owo en̄wen odụn̄; mmọ iditọhọ ndien owo en̄wen adia.” (Isa. 65:21, 22) Ke akpanikọ, uwem eyenem mmọ akan ini oro mmọ ẹkedude ke ntan̄mfep ke Babylon emi ẹkesikponode ndem. Edi nso kaban̄a ata akpan mfịna emi akakam anamde ẹtan̄ mmọ ẹka ntan̄mfep?
6. Nso udọn̄ọ ke ikọt Abasi ẹkedọn̄ọ ke anyan ini, ndien nso ke Jehovah ọkọn̄wọn̄ọ ọnọ mbon oro ẹkenyọn̄de ntan̄mfep ẹdi?
6 Ndituak ibuot nnọ Abasi. Anyan ini mbemiso ẹketan̄de ikọt Abasi ẹka ntan̄mfep, mmọ ikenen̄ekede ituak ibuot aba inọ Abasi. Jehovah ama ọdọn̄ prọfet Isaiah utom ọnọ ikọt esie, ete: “Ofụri ibuot ọdọdọn̄ọ, ofụri esịt onyụn̄ akpa.” (Isa. 1:5) Mmọ ẹkedi nnan ye inan ke n̄kpọ Abasi, sia mmọ ikesimaha ndikop item Jehovah, ikonyụn̄ iyakke ikọ Jehovah an̄wan̄a mmọ. (Isa. 6:10; Jer. 5:21; Ezek. 12:2) Edieke mbon ntan̄mfep oro ẹkefiakde ẹnyọn̄ ẹdi ẹkpekenamde n̄kpọ nte mmọ, Abasi akpakanam didie ekpeme mmọ? Ndi mmọ n̄ko ikpakatabake mfọn Jehovah? Un̄wọn̄ọ Jehovah emi ama enen̄ede ọdọn̄ mmọ esit: “Ke usen oro mme inan ẹyekop ikọ n̄wed oro, enyịn mme nnan oro ẹwọrọde ke n̄kụteyo ye ekịm ẹyekụt usụn̄.” (Isa. 29:18) Jehovah ayanam ikọt esie oro ẹkebọde ntụnọ ẹnyụn̄ ẹkabarede esịt ẹfiak ẹkop nsọn̄idem. Adan̄a nte mmọ ẹbọde ntụnọ ẹnyụn̄ ẹnamde item, enye ọyọnọ mmọ ndausụn̄ onyụn̄ ekpep mmọ usụn̄ uwem.
7. Didie ke se Abasi ọkọn̄wọn̄ọde ọnọ ikọt esie oro ẹkekade ntan̄mfep okosu, ndien didie ke mme un̄wọn̄ọ oro ndisu anam mbuọtidem nnyịn etetịm ọsọn̄?
7 Ndi Jehovah ama anam se enye ọkọn̄wọn̄ọde? Se iketịbede ọnọ ibọrọ mbụme oro. Mme Jew oro ẹkefiakde ẹnyọn̄ obio emana mmọ ẹma ẹdu ke ifụre, ẹnyene n̄kpọ barasuene, ẹnyụn̄ ẹtuak ibuot ẹnọ Abasi. Ke uwụtn̄kpọ, Jehovah ama ekpeme mmọ ikonyụn̄ iyakke mbọhọidụn̄ mmọ oro ẹkekopde odudu ẹnyụn̄ ẹwakde, ẹkan mmọ ubọk. Ndiọi unam ikosoboke ufene mme Jew. Edi akpanikọ ke mme Jew oro ikodụhe ke Paradise emi Isaiah, Jeremiah, ye Ezekiel ẹkewetde ẹban̄a, edi esịt ama enem ikọt Abasi ndikụt nte mme ntịn̄nnịm ikọ oro ẹkesude ke eyo mmọ. Iyetetịm ibuọt idem ye Jehovah ke ini ikerede iban̄a se enye akanamde ọnọ ikọt esie ke eset. Edieke mme owo ẹkekopde nduaidem ke akpa ini oro ntịn̄nnịm ikọ emi okosude ke ekpri udomo, editie mme owo didie ke idem ke ini enye edisude ke akamba udomo? Kere ban̄a se Jehovah anamde ọnọ nnyịn mfịn.
Nte Jehovah Ọtọn̄ọde Ndisu Mme Un̄wọn̄ọ Esie ke Eyo Nnyịn
8. Nso “idụt” ke ikọt Abasi ẹnyene mfịn?
8 Mfịn, inyeneke idụt ndomokiet emi ẹkotde ẹdian ikọt Jehovah, inyụn̄ inyeneke akpan obio oro kpukpru mmọ ẹdụn̄de. Utu ke oro, mme Christian oro ẹyetde aran ẹdi ndamban̄a idụt emi Bible okotde “Israel Abasi.” (Gal. 6:16) “Mme erọn̄ en̄wen” emi ẹdide nsan̄a mmọ ẹtiene mmọ ẹdu ke ndamban̄a idụt oro ẹnyụn̄ ẹdiana kiet ẹtuak ibuot ẹnọ Jehovah Abasi. Utuakibuot oro edi usụn̄ uwem mmọ. (John 10:16; Isa. 66:8) Nso utọ “idụt” ke Jehovah ọnọ mmọ? Enye edi ndamban̄a paradise. Mme n̄kpọ oro Abasi ọkọn̄wọn̄ọde ndinam ke Eden ẹsu ke ndamban̄a usụn̄ ke paradise emi. Kere ban̄a ndusụk mmọ.
9, 10. (a) Didie ke ntịn̄nnịm ikọ Isaiah 11:6-9 osu mfịn? (b) Nso iwụt ke ikọt Abasi ẹnyene emem?
9 Ifụre. Ke ntịn̄nnịm ikọ oro ke Isaiah 11:6-9, imokụt inem inem ikọ oro aban̄ade emem ye edidianakiet emi ẹkedọhọde ke oyodu ke otu mme unamikọt ye ke ufọt owo ye mme ufene esie. Ndi ntịn̄nnịm ikọ emi osu ke ndamban̄a usụn̄ mfịn? Ih, osu! Ke ufan̄ikọ 9, ẹsian nnyịn ntak oro mme unam emi mîdinamke ibak, mîdinyụn̄ ibiatke n̄kpọ, ẹte: “Koro ifiọk Jehovah ọyọyọhọ isọn̄ kpa nte mmọn̄ ofụkde inyan̄.” Ndi “ifiọk Jehovah” ekeme ndinam mme unam ẹkpụhọde? Baba, mme owo ẹsikpụhọde ke ini mmọ ẹdide ẹdifiọk Ata Edikon̄ Abasi ẹnyụn̄ ẹdomode nditie emem emem nte enye. Oro anam ke ndamban̄a paradise nnyịn mfịn, imesikụt nte inem inem ntịn̄nnịm ikọ emi osude. Mme anditiene Christ, emi ẹdude ke idak ukara Obio Ubọn̄, ke ẹkpep ndikpọn̄ afai afai edu unam oro mmọ ẹkesinyenede, ẹdomo nditie ke emem nnyụn̄ ndiana kiet ye nditọete mmọ.
10 Ke uwụtn̄kpọ, imeneme iban̄a edida san̄asan̄a ke n̄wed emi. Imeneme mme itie N̄wed Abasi oro ẹwụtde ke akpana Christian ada san̄asan̄a. Imonyụn̄ ineme ukọbọ oro esịmde ikọt Abasi ke ntak emi ẹdade san̄asan̄a. Ke ererimbot afai emi, nte idịghe utịben̄kpọ ndikụt akwa “idụt” emi ẹsịnde nditiene mbuana ke afai ekededi, idem ke ini ẹdọhọde ke ẹmọn̄ ẹwot mmọ? Emi enen̄ede owụt ke mbon emi Messiah akarade ẹnyene orụk emem oro Isaiah eketịn̄de aban̄a. Jesus ọkọdọhọ ke ẹdida ima emi mbet imọ ẹmade kiet eken ifiọk mmọ. (John 13:34, 35) Ke esop Christian, Christ ke enyene ime ada “ofụn emi anamde akpanikọ onyụn̄ enyenede ọniọn̄” ekpep kpukpru ata mme Christian nditie ke emem, nnyene ima, nnyụn̄ nnyene ifụre ifụre ido.—Matt. 24:45-47.
11, 12. Nso utọ akan̄ imụm ererimbot mfịn, edi didie ke Jehovah ọnọ ikọt esie n̄kpọ barasuene?
11 N̄kpọ oyodu barasuene. Akan̄ Ikọ Abasi omụm ererimbot. Bible ọtọt ete: “‘Sese! Mme usen ke ẹdi,’ uyo Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara edi emi, ‘nyọdọn̄ akan̄ utom ke isọn̄, idịghe akan̄ uyo, inyụn̄ idịghe eke nsatitọn̄ mmọn̄, edi edi eke edikop ikọ Jehovah.’” (Amos 8:11) Ndi akan̄ emi etiene omụm nditọ Obio Ubọn̄ Abasi? Jehovah ama ebem iso etịn̄ ukpụhọde emi odude ke ufọt ikọt esie ye mme asua esie ete: “Mme asan̄autom mi ẹyedia n̄kpọ, edi biọn̄ ọyọdọn̄ mbufo. Sese! Mme asan̄autom mi ẹyen̄wọn̄ n̄kpọ, edi itọn̄ ayasat mbufo. Sese! Mme asan̄autom mi ẹyedara, edi bụt ayanam mbufo.” (Isa. 65:13) Ndi omokụt nte ikọ emi osude?
12 Abasi ọnọ nnyịn ata ediwak n̄kpọ nte akpammọn̄ emi akade-ka iso atara onyụn̄ otụn̄ọ man an̄wam nnyịn idi ufan esie. Mme n̄wed Ikọ Abasi—ye mme n̄kpọ oro ẹkotde ẹdọn̄ ke CD ye mme vidio, mme mbono esop ye ikpọ mbono, ye mme n̄kpọ oro ẹdọn̄de ke ikpehe Intanet nnyịn—kpukpru ẹdi se Abasi adade ẹkpep nnyịn n̄kpọ ke ererimbot emi mînyeneke eti ndausụn̄ mi. (Ezek. 47:1-12; Joel 3:18) Ndi inemke fi ndikụt nte Jehovah ọnọde ikọt esie n̄kpọ barasuene kpukpru usen nte enye ọkọn̄wọn̄ọde? Ndi emesịn ofụri ukeme adia udia ke okpokoro Jehovah kpukpru ini?
13. Ndi afo omokụt nte un̄wọn̄ọ Jehovah oro aban̄ade enyịn ndin̄wan̄a mme nnan ye utọn̄ ndisịrede mme inan osude? Didie?
13 Ndituak ibuot nnọ Abasi. Ata ediwak owo mfịn ẹdi nnan ye inan ke n̄kpọ Abasi. (2 Cor. 4:4) Edi Christ ke ọkọk mme owo udọn̄ọ ke ofụri ererimbot. Ndi omokụt nte enyịn an̄wan̄ade mme nnan, utọn̄ onyụn̄ esịrerede mme inan? Edieke afo okụtde nte mme owo ẹdide ẹdinyene nnennen ifiọk Abasi, ẹkpọn̄de nsunsu ukpepn̄kpọ ido ukpono oro mîkayakke mmọ ẹfiọk akpanikọ ke ntak emi mmọ ẹkebietde nnan ye inan, ọwọrọ omokụt nte un̄wọn̄ọ emi osude: “Ke usen oro mme inan ẹyekop ikọ n̄wed oro, enyịn mme nnan oro ẹwọrọde ke n̄kụteyo ye ekịm ẹyekụt usụn̄.” (Isa. 29:18) Kpukpru isua, ke ẹkọk ata ediwak owo ntem ke ofụri ererimbot ke ndamban̄a usụn̄. Ke ini owo ọkpọn̄de Akwa Babylon onyụn̄ etiene nnyịn okpono Abasi ke ndamban̄a paradise nnyịn, emi owụt ke mme un̄wọn̄ọ Jehovah ẹsu.
14. Nditie n̄kere ewe uyarade edinam nnyịn idọdiọn̄ inyene mbuọtidem?
14 Ibuot kiet kiet ke n̄wed emi enen̄ede owụt ke Christ ke atan̄ mme anditiene enye ọdọn̄ ke ndamban̄a paradise ke utịt ini emi. Ẹyak ika iso itie ikere ediwak edidiọn̄ oro inyenede nnyịn ke paradise oro mfịn. Nte inamde oro, iyọdọdiọn̄ inyene mbuọtidem ke mme n̄kpọ oro Jehovah ọn̄wọn̄ọde ndinam nnọ nnyịn.
“Yak Obio Ubọn̄ Fo Edi”
15. Ntak emi ikemede ndinen̄ede nnịm ke isọn̄ ayakabade Paradise?
15 Toto ke eset, uduak Jehovah edi ndinam ofụri isọn̄ akabade edi Paradise. Enye ekesịn Adam ye Eve ke in̄wan̄ emi ekedide Paradise onyụn̄ ọnọ mmọ ewụhọ ete ẹman nditọ ẹyọhọ isọn̄, enyụn̄ ẹse ẹban̄a kpukpru edibotn̄kpọ. (Gen. 1:28) Utu ke ndinam ewụhọ Abasi emi, Adam ye Eve ẹma ẹtiene Satan ẹsọn̄ ibuot ẹnyụn̄ ẹnam nditọ mmọ ẹkabade ẹdi mme anana-mfọnmma owo, mme anamidiọk, ẹnyụn̄ ẹkpan̄a. Kpa ye oro, uduak Abasi ikpụhọkede. Enye ama etetịn̄ ikọ, se enye etịn̄de enyene ndisu. (Kot Isaiah 55:10, 11.) Nnyịn imenen̄ede inịm ke nditọ Adam ye Eve ẹyeyọhọ isọn̄ ẹnyụn̄ ẹkan enye, ẹnyụn̄ ẹse ẹban̄a mme edibotn̄kpọ Abasi nte odotde ke ofụri isọn̄ emi edide Paradise. Ini oro, mme ntịn̄nnịm ikọ oro ẹban̄ade Paradise, emi ẹketịn̄de ẹnọ mme Jew oro ẹkekade ntan̄mfep, ẹyesu ọyọhọ ọyọhọ! Kere ban̄a mme uwụtn̄kpọ oro ẹtienede mi.
16. Bible ọdọhọ ke ifụre oro idinyenede ke Paradise editie didie?
16 Ifụre. Ke akpatre, inem inem un̄wọn̄ọ oro ke Isaiah 11:6-9 oyosu ọyọhọ ọyọhọ. Irenowo, iban, ye nditọwọn̄ ẹyedu ke emem ye ifụre ke kpukpru ebiet ke isọn̄. N̄kpọ ndomokiet, edide unam m̀mê owo, idinamke mmọ ndịk. Kere ban̄a ini emi ofụri ererimbot edidide ebietidụn̄ fo, emi afo edikemede ndiwọk ewọk ke akpa ye inyan̄, ọdọk nsio nsio obot, onyụn̄ asan̄a ke ebiet ekededi ifụre ifụre. Ke ini eyo okụtde, idem idinyekke fi. Ezekiel 34:25 oyosu, ikọt Abasi “ẹyedụn̄ ke wilderness ke ifụre ẹnyụn̄ ẹde idap ke akai.”
17. Ntak emi ikemede ndinịm ke Jehovah ọyọnọ se inanade nnyịn barasuene ke ini Obio Ubọn̄ edikarade ofụri isọn̄?
17 N̄kpọ oyodu barasuene. Kere ban̄a ini oro ubuene m̀mê akan̄ mîdidụhe aba. Mme owo ẹyedia nti udia, owo ndomokiet iditiehe-tie ibet mbon en̄wen ẹdin̄wam imọ aba. Akpakịp n̄kpọ oro Abasi ọnọde ikọt esie man mmọ ẹkpesan̄a ẹkpere imọ ẹwụt ke Edidem emi edide Messiah ọyọnọ mbon oro enye edikarade kpukpru n̄kpọ. Ke ini Jesus okodude ke isọn̄, enye ama ananam owụt ke imekeme ndisu mme utọ un̄wọn̄ọ oro, sia enye ama ada uyo ye iyak ifan̄ ọnọ ediwak tọsin owo oro ẹkekopde biọn̄, udia. (Matt. 14:17, 18; 15:34-36; Mark 8:19, 20) Ke ini Obio Ubọn̄ Abasi edikarade ofụri isọn̄, mme utọ ntịn̄nnịm ikọ emi ẹyesu: “Enye ayanam edịm edep ọduọhọ n̄kpasịp mbufo emi ẹtọde ke isọn̄, onyụn̄ ọnọ mbufo uyo nte mbun̄wụm isọn̄, emi edinyenede isek ye aran. Ufene mbufo ẹyeta mbiet ke usen oro ke in̄wan̄ mbiet ufene oro okponde.”—Isa. 30:23.
18, 19. (a) Nso ke ntịn̄nnịm ikọ Isaiah 65:20-22 ndisu ediwọrọ inọ fi? (b) Didie ke mme usen nnyịn ‘ẹdibiet mme usen eto’?
18 Mfịn, ediwak owo ikam ikereke-kere ke imekeme ndinyene eti ufọk m̀mê eti utom. Ke idiọk editịm n̄kpọ emi, ediwak owo ẹsisịn idem ẹnam utom edi inen̄ekede inyene ufọn inọ mmọ m̀mê ubon mmọ, ke adan̄aemi mme imọ owo ye mbon idiọkitọn̄ ẹdiade ofụri utịp utom oro. Kere nte editiede ke ini oro ntịn̄nnịm ikọ emi edisude ke ofụri ererimbot: “Mmọ ẹyebọp ufọk ẹnyụn̄ ẹdụn̄ ke esịt; mmọ ẹyenyụn̄ ẹtọ in̄wan̄ vine ẹnyụn̄ ẹdia mbun̄wụm mmọ. Mmọ idibọpke ndien owo en̄wen odụn̄; mmọ iditọhọ ndien owo en̄wen adia. Koro mme usen ikọt mi ẹdibiet mme usen eto; ndien ndimek ikọt mi ẹyedia ufọn utom ubọk mmọ ọyọhọ ọyọhọ.”—Isa. 65:20-22.
19 Nso ke usen nnyịn ‘ndibiet mme usen eto’ ọwọrọ? Ama ada ke etak ata akamba eto, ndi esinyene fi uten̄e ke ini adade ekere ke anaedi eto oro enen̄ede ebịghi—ke anaedi enye ama ododu mbemiso ete ete ete fo? Emekeme ndikere ke emi imọ isụk idide anana-mfọnmma owo mi, ke utọ eto oro ekeme ndidu mbịghi n̄kan imọ, aka iso odu ke ata ediwak isua, inyeneke mfịna, idem ke afo ama akakpa ẹnyụn̄ ẹfre enyịn ẹban̄a fi. Jehovah ọfọn etieti ndin̄wọn̄ọ nnọ nnyịn ke Paradise oro edide, ke mme usen uwem nnyịn ẹyebịghi ẹnyụn̄ ẹtie emem emem. (Ps. 37:11, 29) Ini ke edi emi mme eto emi ẹdude uwem ẹbịghi ẹditiede nte mbiet emi ẹtịbede ekem ẹyemede, ke adan̄aemi nnyịn ikade iso idu uwem ke nsinsi!
20. Didie ke mbon oro ẹsọn̄ọde ẹda ye Obio Ubọn̄ ẹdinyene mfọnmma nsọn̄idem?
20 Ata nsọn̄idem. Mfịn, idụhe ke mîsidọn̄ọke, emi owo esie mîkpaha. Ke nditịm ntịn̄, kpukpru nnyịn idọdọn̄ọ—idọn̄ọ udọn̄ọ n̄kpa emi ẹkotde idiọkn̄kpọ. N̄kukụre se ikemede ndinyan̄a nnyịn edi uwa ufak Christ. (Rome 3:23; 6:23) Ke ini Jesus edikarade ke tọsịn isua, enye ye mbon oro ẹdikarade ye enye ẹyenam mme owo ẹbọ ufọn ufak oro ọyọhọ ọyọhọ, ẹnam mbon oro ẹnamde akpanikọ ẹbọhọ kpukpru idiọkn̄kpọ sụn̄sụn̄. Ntịn̄nnịm ikọ Isaiah emi oyosu ọyọhọ ọyọhọ: “Ndien baba andidụn̄ kiet ididọhọke ite: ‘Ndọdọn̄ọ.’ Ẹyedahado ẹnọ mme andidụn̄ isọn̄ ke ndudue mmọ.” (Isa. 33:24) Kere ban̄a ini oro owo ndomokiet mîdidịghe nnan, inan, m̀mê mbụn̄ọ. (Kot Isaiah 35:5, 6.) Idụhe udọn̄ọ ndomokiet emi edikakde Jesus ndikọk. Mbon oro ẹsọn̄ọde ẹda ẹnọ Obio Ubọn̄ ẹyenyene ata nsọn̄idem!
21. Nso iditịbe inọ n̄kpa, ndien ntak emi un̄wọn̄ọ oro ọnọde fi ndọn̄esịt?
21 Edi nso kaban̄a n̄kpọ oro udọn̄ọ esidade edi, kpa utịp idiọkn̄kpọ oro owo mîkemeke ndifep—oro edi, n̄kpa? “Akpatre asua” nnyịn edi oro, kpa asua emi esikande kpukpru anana-mfọnmma owo ubọk. (1 Cor. 15:26) Ndi ayakak Jehovah ndisio n̄kpa mfep? Kop se Isaiah eketịn̄de mi: “Enye eyemen n̄kpa emen ke nsinsi, Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara oyonyụn̄ ọkwọhọde mmọn̄eyet efep ke iso kpukpru owo.” (Isa. 25:8) Kere nte ini oro editiede? N̄kpa ididụhe aba, udi ididụhe aba, ntuan̄a ididụhe aba! Utu ke oro, mmọn̄eyet idatesịt ayasiaha nnyịn ke enyịn ke ini ikụtde nte Jehovah osude inem inem un̄wọn̄ọ esie ndinam mme akpan̄kpa ẹset! (Kot Isaiah 26:19.) Ke akpatre, ẹyetre kpukpru ubiak n̄kpa.
22. Nso iditịbe ke Obio Ubọn̄ Messiah ama akanam uduak Abasi ama ke isọn̄?
22 Ke utịt Tọsịn Isua oro, Obio Ubọn̄ Abasi ayanam uduak Abasi ama ke isọn̄, Christ oyonyụn̄ ayak ukara ọnọ Ete esie. (1 Cor. 15:25-28) Mme owo oro ẹnamde ẹfọn ẹma ke akpatre ẹyeben̄e idem ẹnọ akpatre idomo oro Satan edidomode mme owo ke ini ẹdisiode enye ke editụn̄ọ ukpe. Ke oro ebede, Christ oyosobo idiọk urụkikọt oro ye kpukpru mme andida ye enye. (Gen. 3:15; Edi. 20:3, 7-10) Edi ini iso mbon oro ẹsọn̄ọde ẹda ẹma Jehovah eyenen̄ede ọfọn. Abasi ọn̄wọn̄ọ ke iyanam mbon oro ẹnamde akpanikọ ẹnyene “ubọn̄ ubọn̄ ifụre nditọ Abasi.” Nnyịn ikereke ke odu ikọ en̄wen emi ekemede ndinam nnyịn inen̄ede ifiọk nte ini iso ikọt Abasi editiede nte ikọ itie N̄wed Abasi emi.—Rome 8:21.
23, 24. (a) Ntak emi mme un̄wọn̄ọ Jehovah mîditreke ndisu-o? (b) Nso ke afo ebiere ndinam?
23 Mme un̄wọn̄ọ emi idịghe abian̄a m̀mê ndap. Mme un̄wọn̄ọ Jehovah iditreke ndisu! Ntak-a? Ti ikọ Jesus oro ikenemede ke akpa ibuot n̄wed emi. Enye ekekpep mme anditiene enye ẹbọn̄ akam ẹben̄e Jehovah ẹte: “Yak obio ubọn̄ fo edi. Yak uduak fo ada itie, nte edide ke heaven, yak edi ke isọn̄ kpasụk ntre.” (Matt. 6:9, 10) Obio Ubọn̄ Abasi idịghe n̄kpọ emi owo etiede-tie ekere. Enye edi ata ukara! Enye ke akara ke heaven idahaemi. Ke isua ikie idahaemi, enye osu mme un̄wọn̄ọ Jehovah ke mme usụn̄ emi ikụtde in̄wan̄-in̄wan̄ ke esop Christian. Do, imenịm ke kpukpru un̄wọn̄ọ Jehovah ẹyesu ke ini Obio Ubọn̄ Abasi edikarade isọn̄ ọyọhọ oyọhọ!
24 Imọfiọk ke Obio Ubọn̄ Abasi eyedi. Imọfiọk ke kpukpru un̄wọn̄ọ Jehovah ẹyesu. Ntak-a? Sia OBIO UBỌN̄ ABASI AKARA! Mbụme oro anade owo nnyịn kiet kiet obụp idemesie edi, ‘Ndi Obio Ubọn̄ akara mi?’ Ẹyak inam ofụri se ikekeme idahaemi man idu uwem nte mbon nsọn̄ọnda emi Obio Ubọn̄ akarade, man ibọ ufọn mfọnmma edinen ukara emi ke nsinsi!
Kpep N̄kpọ En̄wen
Nịm ke Obio Ubọn̄ Abasi Ayanam Uduak Abasi Osu
Jehovah akada ediomi itiokiet owụt ke Obio Ubọn̄ imọ ayanam se imọ ikaduakde osu. Didie ke mme ediomi emi ẹkeme ndinam nnyịn inen̄ede ibuọt idem ye Abasi?


text:
Anyị dị tọhapụrụ version 0.7.2 a ole na ole ebe fixes atọ kwukwara, nsụgharị ahụ ngwa mgbakwunye.
- Italian translation by maka Rossi
- Persian translation site Sushyant Zavarzadeh
- Spanish translation site angel Torregrosa
Afọ abụọ (ma na otu ụbọchị) kemgbe version 0.0.1 tọhapụrụ otu afọ ebe ọ bụ na version 0.4.3 tọhapụrụ. Ke isua anyị n'elu 32,000 downloads tụnyere aka 13,000 ke isua ke iso, ma anyị nwere ihe atụmatụ na a bit ọzọ etolitewo ngwaahịa.
Anyị chọrọ usọrọ emi ụbọchị ntọhapụ nke ndị zighachi akwụkwọ nnọchiteanya nke ọrụ, ma ọ dị mwute ikwu na nke a ga-egbu oge a bit, Otú ọ dị – nke raara onwe ya nye 24GB ebule na ihe nkesa dị akpatre elu (mba nke a na saịtị) anyị ga-adị njikere ka rumble. Na-atụ anya ka gị na echiche, aro, ụdị okwu na ihe ọ bụla ị pụrụ iji tuo anyị.
Team Transposh.


text:
Na-eṅomi Otú Jizọs Si Gosi na O Nwere Obi Ike na Nghọta
“Ọ bụ ezie na unu ahụghị ya, unu hụrụ ya n’anya. Ọ bụ ezie na unu adịghị ele ya anya ugbu a, ma unu nwere okwukwe n’ebe ọ nọ.”—1 PITA 1:8.
1, 2. (a) Gịnị ka anyị ga-eme ka e wee zọpụta anyị? (b) Gịnị ga-enyere anyị aka ịnọsi ike n’ụzọ nke ndụ?
MGBE anyị ghọrọ Ndị Kraịst, anyị malitere ịga ije n’ụzọ nke ndụ. Ụzọ a nwere ike ime ka anyị nweta ndụ ebighị ebi n’eluigwe ma ọ bụ n’ụwa. Jizọs kwuru, sị: “Onye tachiri obi ruo ọgwụgwụ ka a ga-azọpụta.” (Mat. 24:13) Ọgwụgwụ ahụ nwere ike ịbụ mgbe onye ahụ nwụrụ ma ọ bụ ọgwụgwụ nke ụwa ọjọọ a. N’eziokwu, ọ bụrụ na anyị ejiri obi anyị niile na-efe Chineke, a ga-azọpụta anyị. Ma, ka anyị na-aga n’ụzọ nke ndụ, anyị kwesịrị ịkpachara anya ka ihe ọ bụla ghara imegharị anyị anya ma ọ bụ mee ka anyị fuo ụzọ. (1 Jọn 2:15-17) Olee otú anyị ga-esi nọsie ike n’ụzọ nke ndụ?
2 Otú Jizọs si bie ndụ bụ ezigbo ihe nlereanya anyị kwesịrị iso. Ọ bụ na Baịbụl ka e dere otú o si bie ndụ. Ọ bụrụ na anyị amụọ ihe Baịbụl kwuru gbasara Jizọs, anyị ga-amata ụdị onye ọ bụ. Anyị ga-ahụ ya n’anya ma nwee okwukwe na ya. (Gụọ 1 Pita 1:8, 9.) Cheta na Pita onyeozi kwuru na Jizọs hapụụrụ anyị ihe nlereanya anyị kwesịrị isochi anya. (1 Pita 2:21) Ọ bụrụ na anyị ejiri obi anyị niile na-eso nzọụkwụ ya, anyị ga-enweta ihe anyị ji okwukwe na-agba mbọ inweta, ya bụ, nzọpụta. * N’isiokwu bu nke a ụzọ, anyị tụlere ihe anyị ga-eme ka anyị nwee ike iṅomi otú Jizọs si dị umeala n’obi na otú o si nwee ọmịiko. Ugbu a, ka anyị leba anya n’otú anyị ga-esi nwee obi ike na nghọta iji gosi na anyị na-eso nzọụkwụ ya.
JIZỌS NWERE OBI IKE
3. Gịnị bụ obi ike, oleekwa otú anyị ga-esi enwe ya?
3 Obi ike bụ ụdị obi ọ ga-abụ anyị nwee, anyị enwee ike idi nsogbu bịaara anyị. Ọ pụtara ‘mmadụ ijisi ike mee ihe dị mma n’agbanyeghị nsogbu.’ Ọ pụtakwara ‘ịkata obi mee ihe ziri ezi,’ na ‘mmadụ ijide onwe ya, obi esiekwa ya ike ọ bụrụgodị na ọ na-ata ahụhụ.’ Ọ bụ olileanya, ịhụnanya, na egwu Chineke na-eme ka mmadụ nwee ụdị obi ike a. Olee otú ihe ndị a si eme ka mmadụ nwee obi ike? Ịtụ egwu Chineke na-eme ka anyị nwee obi ike ma ghara ịtụ mmadụ ụjọ. (1 Sam. 11:7; Ilu 29:25) Inwe ezigbo olileanya na-eme ka anyị nwee obi ike na ọdịnihu ga-aka mma, kama ịna-eche naanị banyere ọnwụnwa bịaara anyị. (Ọma 27:14) Ezigbo ịhụnanya na-eme ka anyị nwee obi ike ọ bụrụgodị na a na-akpagbu anyị. (Jọn 15:13) Otú anyị ga-esi enwe obi ike bụ ịtụkwasị Chineke obi na iṅomi Ọkpara ya.—Ọma 28:7.
4. Olee otú Jizọs si gosi na ya nwere obi ike mgbe ọ nọ “n’etiti ndị nkụzi” n’ụlọ nsọ? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.)
4 Mgbe Jizọs dị afọ iri na abụọ, o ji obi ike kwado ihe ziri ezi. Cheta ihe mere mgbe ọ nọ “n’etiti ndị nkụzi” n’ụlọ nsọ. (Gụọ Luk 2:41-47.) Ndị nkụzi ahụ ma Iwu Mozis nke ọma, marakwa omenala ndị ha ji mee ka idebe iwu ahụ siere ndị mmadụ ike. Ma, Jizọs ekweghị ka ihe ahụ ha ma mee ka ọ gbachi nkịtị, kama, ọ nọ “na-ajụ ha ajụjụ.” O doro anya na ihe ndị ọ jụrụ ha abụghị ụdị ajụjụ nwatakịrị na-ajụ iji mata ihe ọ na-amaghị. Weregodị ya na ị na-ahụ Jizọs ka ọ na-ajụ ndị nkụzi ahụ ajụjụ mere ka ha chee echiche. Ọ bụrụgodị na ha gbara mbọ ịjụ Jizọs ajụjụ ga-eme ka ha na ya rụrịtawa ụka iji megharịa ya anya, mbọ ha kụrụ afọ n’ala. “Nghọta o nwere na ihe ọ na-aza ha nọ na-eju ndị niile na-ege ya ntị anya,” ma ndị nkụzi ahụ. Jizọs ji obi ike mee ka o doo anya na Okwu Chineke bụ eziokwu.
5. Mgbe Jizọs na-ezi ozi ọma, olee ụzọ dị iche iche o si gosi na ya nwere obi ike?
5 Mgbe Jizọs na-ezi ozi ọma, o mere ihe dị iche iche gosiri na o nwere obi ike. Dị ka ihe atụ, ọ katara obi gwa ndị mmadụ na ihe ndị ndú okpukpe ha na-akụziri ha bụ ozizi ụgha. (Mat. 23:13-36) O kweghị ka ụwa mebie ya. (Jọn 16:33) N’agbanyeghị na a nọ na-akpagbu ya, ọ kwụsịghị ikwusa ozi ọma. (Jọn 5:15-18; 7:14) Ugboro abụọ, o ji obi ike mee ka ụlọ nsọ dị ọcha mgbe ọ chụpụrụ ndị na-emetọ ya.—Mat. 21:12, 13; Jọn 2:14-17.
6. Olee otú Jizọs si gosi na ya nwere obi ike n’ụbọchị ahụ e gburu ya?
6 Okwukwe anyị ga-esikwu ike ma anyị tụlee otú Jizọs si gosi na ya nwere obi ike mgbe ọ na-ata ahụhụ. Chegodị ụdị obi ike o nwere n’ụbọchị ahụ e gburu ya. Ọ ma ihe niile a ga-eme ya ma Judas rara ya nye. Ma, mgbe ha na-eri Oriri Ngabiga, ọ sịrị Judas: “Ihe ị na-eme, mee ya ọsọ ọsọ.” (Jọn 13:21-27) Mgbe Jizọs nọ n’ogige Getsemeni, o ji obi ike gwa ndị agha bịara ijide ya na ọ bụ ya bụ Jizọs. Ọ bụ eziokwu na a chọrọ igbu ya, o chebere ndị na-eso ụzọ ya, ma gwa ndị agha ahụ, sị: “Hapụnụ ndị a ka ha laa.” (Jọn 18:1-8) Mgbe a na-agba ya ajụjụ n’ihu ndị Sanhedrin, o ji obi ike gwa ha na ya bụ Kraịst na Ọkpara Chineke. Ụjọ atụghị ya n’agbanyeghị na ọ ma na ihe mere nnukwu onye nchụàjà ji ajụ ya ajụjụ bụ ka ọ chọta ihe ọ ga-eji maa ya ikpe, gbuo ya. (Mak 14:60-65) Jizọs ji obi ya niile rubere Chineke isi ruo mgbe ọ nwụrụ n’elu osisi ịta ahụhụ. Mgbe ọ chọrọ ikubi ume, o kwuru ihe gosiri na ya emeriela ụwa. Ọ sịrị: “E mechawo ya!”—Jọn 19:28-30.
ṄOMIE OBI IKE JIZỌS NWERE
7. Ndị na-eto eto, olee otú obi na-adị unu n’ihi na unu so ná ndị a kpọkwasịrị aha Jehova? Olee otú unu ga-esi gosi na unu nwere obi ike?
7 Olee otú anyị ga-esi gosi na anyị nwere obi ike ka Jizọs? N’ụlọ akwụkwọ. Ndị na-eto eto, ọ bụrụ na unu akata obi mee ka ụmụ klas unu na ndị ọzọ mata na unu bụ Ndịàmà Jehova, ọ pụtara na unu nwere obi ike. Unu ga-esi otú ahụ gosi na unu ji aha Jehova a kpọkwasịrị unu na-akpa nganga, ọ bụrụgodị na ndị ọzọ na-achị unu ọchị. (Gụọ Abụ Ọma 86:12.) E nwere ike inyewe gị nsogbu ka i kweta na e keghị mmadụ eke. Ma, obi kwesịrị isi gị ike na ihe Baịbụl kwuru banyere otú Chineke si kee ihe niile bụ eziokwu. Ọ bụrụ na e nwere ndị chọrọ ịmata ‘ihe mere i ji nwee olileanya i nwere,’ i nwere ike iji Baịbụl kọwaara ha ya. (1 Pita 3:15) I mee otú ahụ, obi ga-adị gị ụtọ na ị na-eme ka o doo anya na Okwu Chineke bụ eziokwu.
8. Gịnị na gịnị mere anyị ji kwesị iji obi ike na-ekwusa ozi ọma?
8 N’ozi ọma. Ebe anyị bụ ezigbo Ndị Kraịst, anyị kwesịrị ‘ịna-ekwu okwu n’atụghị egwu site n’ikike Jehova.’ (Ọrụ 14:3) Gịnị na gịnị mere anyị ji kwesị iji obi ike na-ekwusa ozi ọma? Anyị ma na ihe anyị na-ekwusa bụ eziokwu n’ihi na o si na Baịbụl. (Jọn 17:17) Anyị ghọtara na anyị “bụ ndị ha na Chineke na-arụkọ ọrụ” nakwa na o ji mmụọ nsọ ya na-akwado anyị. (1 Kọr. 3:9; Ọrụ 4:31) Anyị ghọtara na ọ bụrụ na anyị ejiri ịnụ ọkụ n’obi na-ekwusa ozi ọma, ọ ga-egosi na anyị na-asọpụrụ Jehova nakwa na anyị hụrụ ndị agbata obi anyị n’anya. (Mat. 22:37-39) Ebe ọ bụ na anyị nwere obi ike, anyị agaghị akwụsị ikwusa ozi ọma. Taa, ozizi ụgha emeela ka ndị mmadụ ghara ịma nke bụ́ eziokwu. Anyị kpebisiri ike na anyị ga na-agba ozizi ụgha ndị ahụ n’anwụ. (2 Kọr. 4:4) Anyị ga na-ekwusa ozi ọma n’agbanyeghị na ọtụtụ ndị na-ajụ ozi ọma, na-akpagbu anyị ma ọ bụ na-achị anyị ọchị.—1 Tesa. 2:1, 2.
9. Olee otú anyị ga-esi gosi na anyị nwere obi ike mgbe nsogbu bịaara anyị?
9 Mgbe nsogbu bịaara anyị. Ịtụkwasị Chineke obi ga-eme ka anyị nwee okwukwe na obi ike mgbe anyị nọ ná nsogbu. Mgbe mmadụ nwụnahụrụ anyị, anyị na-eru uju, ma ọ naghị eme ka anyị ghara inwe olileanya. Anyị na-enwe obi ike na “Chineke nke nkasi obi niile” ga-eme ka okwukwe anyị sie ike. (2 Kọr. 1:3, 4; 1 Tesa. 4:13) Ọ bụrụ na anyị na-arịa ọrịa ma ọ bụ na anyị merụrụ ahụ́, anyị nwere ike ịna-ahụsi anya, ma anyị agaghị eme ihe ga-ewe Chineke iwe. Anyị anaghị ekwe ka e si n’ụzọ ọ bụla megidere iwu Chineke gwọọ anyị. (Ọrụ 15:28, 29) Ọ bụrụ na obi ajọwa anyị njọ, “obi anyị nwere ike ịma anyị ikpe,” ma anyị anaghị ada mbà. Anyị tụkwasịrị Chineke obi n’ihi na ọ “nọ ndị obi ha tiwara etiwa nso.” *—1 Jọn 3:19, 20; Ọma 34:18.
JIZỌS NWERE NGHỌTA
10. Gịnị bụ nghọta? Oleekwa otú Onye Kraịst nwere nghọta si ekwu okwu na otú o si akpa àgwà?
10 Onye nwere nghọta ma ihe dị iche n’ihe ziri ezi na ihe na-ezighị ezi. Ọ na-emekwa ihe dị mma. (Hib. 5:14) Onye nwere nghọta na-eme ihe ndị ga-eme ka ya na Chineke dịrị ná mma. Ọ na-agba mbọ ka ihe ọ na-ekwu na ihe ọ na-eme bụrụ ihe ga-eme Chineke obi ụtọ. Ọ na-akpachapụ anya ka okwu ya bụrụ ihe ga-agba ndị ọzọ ume, kama ikwu ihe ga-ewute ha. (Ilu 11:12, 13) Ọ naghị “ewe iwe ọsọ ọsọ.” (Ilu 14:29) Ọ “na-eje ije n’ụzọ kwụ ọtọ,” ya bụ, ịna-eme ihe dị mma ka ọ na-eje ije n’ụzọ nke ndụ. (Ilu 15:21) Olee otú anyị ga-esi nweta nghọta? Anyị kwesịrị ịmụ Okwu Chineke ma na-eme ihe anyị mụtara. (Ilu 2:1-5, 10, 11) Ihe ọzọ ga-enyere anyị aka bụ ịmụ banyere Jizọs n’ihi na ọ bụ ya bụ nwoke kacha nwee nghọta.
11. Olee otú ihe ndị Jizọs kwuru si gosi na o nwere nghọta?
11 Jizọs gosiri na ya nwere nghọta n’ihe niile o kwuru na ihe o mere. Okwu ya. Mgbe ọ na-ekwusa ozi ọma, o gosiri na ya nwere nghọta. Ọ gwara ndị na-ege ya ntị “okwu ọma” nke tụrụ ha n’anya. (Luk 4:22; Mat. 7:28) Ihe niile o kwuru si n’Okwu Chineke. Ọ gụụrụ ndị mmadụ Okwu Chineke ma ọ bụ gwa ha ihe e kwuru na ya. (Mat. 4:4, 7, 10; 12:1-5; Luk 4:16-21) Jizọs kọwakwaara ndị mmadụ Akwụkwọ Nsọ otú ọ ga-eru ha n’obi. Mgbe o si n’ọnwụ bilie, ọ hụrụ ndị na-eso ụzọ ya abụọ n’ụzọ ka ha na-aga Emeọs. Mgbe ha na ya na-akparịta ụka, ọ “kọwaara ha ihe e dere n’Akwụkwọ Nsọ dum banyere onwe ya.” Ndị na-eso ụzọ ya mechara kwuo, sị: “Ọ̀ bụ na obi ekporoghị anyị ọkụ mgbe . . . ọ nọ na-akọwara anyị Akwụkwọ Nsọ nke ọma?”—Luk 24:27, 32.
12, 13. Olee ihe atụ ndị gosiri na Jizọs anaghị ewe iwe ọsọ ọsọ nakwa na ọ na-echebara ndị mmadụ echiche?
12 Otú obi na-adị ya na otú o si eche echiche. Nghọta Jizọs nwere mere ka ọ na-ejide onwe ya, ghara ịna-ewe “iwe ọsọ ọsọ.” (Ilu 16:32) Ọ dị “umeala n’obi.” (Mat. 11:29) O nweere ndị na-eso ụzọ ya ndidi mgbe niile n’agbanyeghị ihe ndị ha mejọrọ. (Mak 14:34-38; Luk 22:24-27) Mgbe a na-emegbu ya, o megwaraghị.—1 Pita 2:23.
13 Nghọta o nwere mekwara ka ọ na-echebara ndị mmadụ echiche. Ọ ghọtara ihe mere e ji nye Iwu Mozis. Ọ bụ ya mere na ọ gụrụghị ndị mmadụ iwu. Dị ka ihe atụ, chegodị banyere ihe Baịbụl kọrọ na Mak 5:25-34. (Gụọ ya.) Otu nwaanyị na-arịa ọrịa oruru ọbara batara n’etiti ìgwè mmadụ, gaa bitụ uwe Jizọs aka, a gwọọ ya. Ihe e kwuru n’Iwu Mozis gosiri na nwaanyị ahụ adịghị ọcha. N’ihi ya, o kwesịghị imetụ onye ọ bụla aka. (Lev. 15:25-27) Ma ebe ọ bụ na Jizọs ghọtara na ‘ihe ndị ka mkpa n’Iwu ahụ bụ ebere na ikwesị ntụkwasị obi,’ ọ baraghị nwaanyị ahụ mba. (Mat. 23:23) Kama, o ji obiọma gwa ya, sị: “Nwa m nwaanyị, okwukwe gị emewo ka ahụ́ dị gị mma. Laa n’udo, gbakee n’ọrịa ọjọọ nke na-arịa gị.” Otú nghọta Jizọs nwere si mee ka o jiri obiọma gwa nwaanyị ahụ okwu na-emetụ anyị n’obi.
14. Olee ihe Jizọs kpebiri iji ndụ ya mee, oleekwa otú o si mee ya?
14 Otú o si bie ndụ. Otú Jizọs si bie ndụ gosiri na o nwere nghọta. O ji ndụ ya niile kwusaa ozi ọma. (Luk 4:43) Ihe ndị o mekwara bụ ihe ndị ga-enyere ya aka ilekwasị anya n’ọrụ ya ma rụchaa ya. Dị ka ihe atụ, o bighị ndụ okomoko ka o nwee ike iji oge ya na ike ya na-ekwusa ozi ọma. (Luk 9:58) Ọ ghọtara na ya kwesịrị ịzụ ndị ọzọ ka ha nwee ike ịna-arụ ọrụ ahụ ma ya nwụọ. (Luk 10:1-12; Jọn 14:12) O kwere ndị na-eso ụzọ ya nkwa na ọ ga-anọnyere ha n’ọrụ a “ruo ọgwụgwụ usoro ihe a.”—Mat. 28:19, 20.
NWEE NGHỌTA KA JIZỌS
15. Olee otú okwu anyị ga-esi gosi na anyị nwere nghọta?
15 Ka anyị tụlee ụzọ ọzọ anyị si eṅomi Jizọs. Okwu anyị. Mgbe anyị na ụmụnna anyị na-akparịta ụka, anyị na-ekwu ihe ga-agba ha ume, ọ bụghị ihe ga-akụda ha obi. (Efe. 4:29) Mgbe anyị na-agwa ndị ọzọ gbasara Alaeze Chineke, anyị na-eme ka okwu anyị dị ka “ihe e ji nnu mee ka ọ dị ụtọ.” (Kọl. 4:6) Anyị na-agbalị ka anyị ghọta ihe bụ́ mkpa ndị anyị na-ezi ozi ọma na ihe na-amasị ha, matakwa ụdị okwu anyị kwesịrị ịgwa ha. Anyị na-echeta na okwu ọma nwere ike ime ka mmadụ gee anyị ntị, ihe anyị gwara ya eruokwa ya n’obi. Ihe ọzọ bụ na mgbe anyị na-akọwara mmadụ ihe anyị kweere, anyị na-agba mbọ ka o jiri anya ya hụ ebe ọ dị na Baịbụl. N’ihi ya, anyị na-agwa onye ahụ na ihe anyị na-akụziri ya si na Baịbụl, gụọkwara ya Baịbụl ma o kwee omume. Anyị ma na ihe Baịbụl kwuru na-akpa ike karịa ihe ọ bụla anyị nwere ike ikwu.—Hib. 4:12.
16, 17. (a) Olee otú anyị ga-esi gosi na anyị anaghị ewe iwe ọsọ ọsọ nakwa na anyị na-echebara ndị ọzọ echiche? (b) Olee otú anyị ga-esi gosi na anyị ji ikwusa ozi ọma kpọrọ ihe?
16 Otú obi na-adị anyị na otú anyị si eche echiche. Nghọta na-eme ka anyị jide onwe anyị, ghara ‘ịna-ewe iwe ngwa ngwa.’ (Jems 1:19) Ọ bụrụ na ndị ọzọ emejọọ anyị, anyị na-agbalị ka anyị ghọta ihe mere ha ji mee ihe ha mere ma ọ bụ kwuo ihe ha kwuru. Anyị mee otú ahụ, o nwere ike ime ka iwe anyị dajụọ, anyị ‘eleghara mmejọ ahụ anya.’ (Ilu 19:11) Nghọta na-enyere anyị aka ịna-echebara ndị ọzọ echiche. Anyị anaghị atụ anya ka ụmụnna anyị bụrụ ndị zuru okè. Anyị na-echetakwa na o nwere ike ịbụ na e nwere nsogbu ha na ya na-alụ, nke anyị na-aghọtachaghị. Ha kwuwe ihe ha chere, anyị na-ege ntị nke ọma. Ọ bụrụ na ihe ha chere adịghị njọ, anyị emee ya.—Fil. 4:5.
17 Otú anyị si ebi ndụ. Ebe anyị bụ ndị na-eso ụzọ Jizọs, anyị ma na o nweghị ihe ùgwù karịrị iso na-ekwusa ozi ọma. Otú anyị ga-esi gosi na anyị ji ya kpọrọ ihe bụ ịna-eme mkpebi ga-eme ka anyị jiri obi anyị niile na-ekwusa ya. Anyị na-ewere ihe gbasara ofufe Chineke ka ihe kacha mkpa. Anyị anaghịkwa ebi ndụ okomoko ka anyị nwee ike iji ike anyị niile na-ekwusa ozi ọma a dị ezigbo mkpa tupu ọgwụgwụ abịa.—Mat. 6:33; 24:14.
18. Olee otú anyị ga-esi nọsie ike n’ụzọ ahụ na-eduga ná nzọpụta? Gịnị ka i kpebisiri ike ime?
18 Ànyị ga-asị na ihe ndị anyị tụlere gbasara àgwà ndị magburu onwe ha Jizọs nwere atọghị anyị ụtọ? Chegodị uru anyị ga-erite ma ọ bụrụ na anyị amụọ gbasara àgwà ya ndị ọzọ ma mụta otú anyị ga-esi na-akpakwu àgwà ka ya. N’ihi ya, ka anyị kpebisie ike ịna-esochi nzọụkwụ ya anya. Anyị mee otú ahụ, anyị ga-anọsi ike n’ụzọ ahụ na-eduga ná nzọpụta. Anyị ga-abịarukwu Jehova nso. Ọ bụ ya ka Jizọs ṅomiri nke ọma.
^ para. 2 Ọ bụ Ndị Kraịst nwere olileanya ịga eluigwe ka a gwara ihe ahụ e kwuru na 1 Pita 1:8, 9. Ma, ihe ahụ Pita kwuru gbasakwara Ndị Kraịst nwere olileanya ịdị ndụ ebighị ebi n’ụwa.
^ para. 9 Ị chọọ ịgụ banyere ụfọdụ ndị nwere obi ike mgbe ha na-ata ahụhụ, gụọ Ụlọ Nche, December 1, 2000, peeji nke 24-28; Teta! Bekee April 22, 2003, peeji nke 18-21; na nke January 22, 1995, peeji nke 11-15.


text:
OTÚ NDỊ KRAỊST SI EBI NDỤ
Otú Ị Ga-esi Eme Ka Azịza Gị Na-adị Mma
Azịza ndị dị mma na-ewuli ọgbakọ elu. (Rom 14:19) Ọ na-abakwara ndị zara ha uru. (Ilu 15:
Azịza dị mma . . .
na-adị mfe nghọta, na-edo anya, ọ naghịkwa eto ogologo. Ọtụtụ mgbe, ọ na-ewe tịnkọm tịnkọm iri atọ ma ọ bụ ihe na-erughi ya
bụ nke mmadụ ji okwu nke aka ya zaa
abụghị ikwughachi ihe onye ọzọ kwurula
Ọ bụrụ gị ka e bu ụzọ kpọọ, . . .
zaa ihe dị mfe nghọta, zaakwa ihe a jụrụ
Ọ bụrụ na a zaala ihe a jụrụ, i nwere ike . . .
igosi otú amaokwu Baịbụl e dere ebe ahụ si gbasa ihe a na-amụ
ikwu otú ihe a na-amụ si gbasa anyị
ịkọwa otú anyị ga-esi jiri ya nyere ndị ọzọ aka
iji tịnkọm tịnkọm ole na ole kọọ otu ahụmahụ na-akụzi ihe dị mkpa


text:
KATUUN NDỊ E SERE ESE E JI AKỤZI BAỊBỤL
KATUUN E SERE ESE E JI AKỤZI BAỊBỤL
Jehova Mere Ka Obi Sie Gidiọn Ike
Olee otú Jehova si nyere Gidiọn aka mgbe ndị Midian na-emesi ha ike? Nọrọ na jw.org/ig gụọ katuun a e sere ese e ji akụzi Baịbụl. I nwekwara ike ibipụta ya ebipụta.
Ihe Ndị Ọzọ Dị Ebe A
Noa Nwere Okwukwe na Chineke
Chineke gwara Noa ka ọ rụọ ụgbọ iji zọpụta ezinụlọ ya. Gịnị ka ị mụtara gbasara okwukwe n’akụkọ Noa na iju mmiri ahụ?
Adam na Iv Chere Naanị Gbasara Onwe Ha
Gịnị ka isi ha nupụrụ kpatara?
Samuel Kpebiri Ife Jehova
Samuel hụrụ ka ndị nchụàjà na-eme ihe ọjọọ. Gịnị nyeere ya aka ikpebi ife Jehova n’agbanyeghị na ndị ọzọ na-eme ihe ọjọọ?


text:
Gịnị Ka A Na-eme n’Ụlọ Nzukọ Alaeze?
Lee vidio a ka ị hụ ihe a na-eme na ya.
GỤKWUO GBASARA YA
Gịnị Mere Ndịàmà Jehova Anaghị Akpọ Ebe Ha Na-anọ Amụ Ihe Chọọchị?
Gụọ ihe a ka ị mata otú e si nweta aha ahụ bụ́ “Ụlọ Nzukọ Alaeze Ndịàmà Jehova” na ihe mere anyị ji kpọwa ebe anyị na-anọ amụ ihe aha a.
Gịnị Mere Ndịàmà Jehova Ji Arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze? Oleekwa Otú E Si Enweta Ego E Ji Arụ Ha?
Gịnị mere anyị ji akpọ ebe anyị na-anọ efe Chineke Ụlọ Nzukọ Alaeze? Chọpụta otú ụlọ ndị a si abara ọgbakọ Ndịàmà Jehova uru.
Gịnị Mere Chineke Ji Nwee Ndị Ọ Họọrọ Ka Ha Na-efe Ya?
Baịbụl kwuru ihe mere Chineke ji nwee ndị na-efe ya, kwuokwa otú e si hazie ha.


text:
SmadAV
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata SmadAV
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Ịchọputa na wepụ nke dị iche iche egwu
- Na-agbazi nke nsogbu nke ndekọ
- Ikike ịkwụpụ ngwa na-agba ọsọ Filiks nke usoro
- Erepịakwa kacha nta usoro ego
Comments on SmadAV:
SmadAV Metụtara software:
The software iji chebe onwe onye data megide netwọk egwu. Antivirus na-enye nchebe megide malware na spyware.
Onye ama ama antivirus maka nchedo nke usoro megide iche iche iche iche nke ihe egwu. The software bụ ike na-echekwa onye ọrụ okwuntughe na ntukwasi-ma na-echebe ndị netwọk megide spyware.
Zuru antivirus software si Microsoft. Antivirus na-echebe usoro megide nje nke dị iche iche, spyware na egwu ndị ọzọ.
The software ịchọpụta na-ewepụ nje. The software-enye gị ohere ike iṅomi gị usoro maka dị iche iche nke nje, spyware na ihe egwu ndị ọzọ.
The ngwá ọrụ iji chebe megide nje, spyware na rootkits. The software na-enye a dị mma ọnụnọ ke internet na-ebu ụzọ eleru okporo ụzọ maka na o kwere omume na ihe egwu.
Ngwá ọrụ na-echebe ma na-ebuli gị na kọmputa. The software-enye gị ohere iji wepụ unneeded ma ọ bụ na-abakwaghị uru faịlụ na-akwado ndị na ígwé ojii antivirus scanners.
The antivirus software ịchọta na ihichapụ emerụ faịlụ. The software na-eji dị iche iche antivirus engines iji chebe dị iche iche ebe nke usoro.
Ngwá ọrụ iji chebe gị na kọmputa site na malware na nje dị iche iche ụdị. The software-enye gị ohere iṅomi usoro na-edebe nje faịlụ na kwarantaini.
Ngwá ọrụ dị ike iji chọpụta ihe zoro ezo egwu na wepụ obi spyware. The ịba uru na-eji ígwé ojii technology iji chebe na ozugbo.
The ntụsara ahụ isi chọta na ihichapụ ize ndụ data. Antivirus na-achọpụta rụọ ihe ndị kasị juru ebe niile egwu nke usoro na-egosiputa ha na ndekọ zuru ezu.
The software weghara video site na kọmputa gị na ihuenyo. Ọzọkwa, ọ na-akwado ihe ndekọ nke akụkụ ụfọdụ nke ihuenyo na-emepụta screenshots.
Software enye ndị ahụ na clipboard. Ọzọkwa software mgbanwe ndị data site na mpaghara netwọk ma ọ bụ internet.
Ụwa ndú nke akpaghị aka imewe na ịbịaru dị iche iche dị n'okirikiri. The software na-akwado ọrụ nke 2D na 3D oru.
The mfe iji ọdịyo ọkpụkpọ. The software na-akwado ọtụtụ ọdịyo formats na-enyere iji wụnye ọzọ components-arụ ọrụ na ọdịyo faịlụ.
The emulator nke Sony PlayStation egwu egwuregwu console. The software ana achi achi na play nke egwuregwu discs na ha oyiyi iji dị iche iche mgbakwunye.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
Ajụjụ Ndị Baịbụl Zara
Olee otú ihe ga-adịrị ụmụ mmadụ n’ọdịnihu?
O doro anya na ndị sayensị ga na-emepụtakwu ọtụtụ ihe ndị e ji enyere ndụ aka. Ma, hà ga-emeli ka mmadụ niile hụ ibe ha n’anya? Mba. Ọtụtụ ndị nọ n’ụwa taa na-achọ naanị ọdịmma onwe ha, bụrụkwa ndị anyaukwu. Ma, ihe ọma Chineke bu n’obi imere anyị n’ọdịnihu enweghị atụ.—Gụọ 2 Pita 3:13.
Baịbụl kwuru na oge na-abịa mgbe mmadụ niile nọ n’ụwa a ga-ahụ ibe ha n’anya. Obi ga-eru onye ọ bụla ala, o nweghịkwa onye ga-akpatara ha nsogbu.—Gụọ Maịka 4:3, 4.
Olee otú ụmụ mmadụ ga-esi kwụsị ịchọ naanị ọdịmma onwe ha?
Chineke ekeghị mmadụ ka ọ na-achọ naanị ọdịmma onwe ya. Ma, mgbe nwoke mbụ Chineke kere nupụụrụ ya isi, ọ ghọziri onye na-ezughị okè. Ọ bụ ya bufeere anyị ịchọ ọdịmma onwe anyị naanị. Ma, Chineke ga-esi n’aka Jizọs mee ka ụmụ mmadụ zuokwa okè ọzọ.—Gụọ Ndị Rom 7:21, 24, 25.
Iji mezuo ihe a Chineke chọrọ, Jizọs ji ndụ ya chụọ àjà ka o nwee ike mezie ihe nnupụisi nwoke mbụ ahụ kpataara anyị. (Ndị Rom 5:19) Jizọs si otú ahụ mee ka ụmụ mmadụ nwee olileanya na o nweghịzi ndị ga na-achọ naanị ọdịmma onwe ha n’ọdịnihu, ọ gaghịkwa na-agụ ndị mmadụ agụụ ime ihe ọjọọ.—Gụọ Abụ Ọma 37:9-11.
GỤKWUO GBASARA YA
Gịnị Ka Chineke Bu n’Obi Kee Ụwa Anyị A?
Baịbụl kwuru ihe mere Chineke ji kee ụwa, mgbe nsogbu ga-akwụsị, otú ụwa ga-esi ghọọ paradaịs na ndị ga-ebi na ya.


text:
Na-eṅomi Ndị Ha na Jehova Bụ Ezigbo Enyi
“Ọ bụ ndị na-atụ egwu Jehova ka ya na ha na-enwe mmekọrịta chiri anya.”—ABỤ ỌMA 25:14.
ABỤ: 106, 118
1-3. (a) Gịnị mere obi ji kwesị isi anyị ike na anyị ga-abụli enyi Chineke? (b) Olee ndị anyị ga-amụ banyere ha n’isiokwu a?
BAỊBỤL kpọrọ Ebreham enyi Chineke. (Aịzaya 41:8; Jems 2:23) Ọ bụ naanị ya ka Baịbụl kpọrọ enyi Chineke otú ahụ. Ọ̀ pụtara na e wepụ Ebreham, o nweghị mmadụ ọzọ bụtụrụla enyi Chineke? Mba. Ihe Baịbụl kwuru gosiri na anyị niile ga-abụli enyi Chineke.
2 Baịbụl kwuru banyere ọtụtụ ndị kwesịrị ntụkwasị obi, ma ndị nwoke ma ndị nwaanyị, ndị tụrụ egwu Jehova, nwee okwukwe na ya, ha na ya abụrụkwa ezigbo enyi. (Gụọ Abụ Ọma 25:14.) Ha bụ ụdị ndị dị́ iche iche. Ha niile so ‘n’oké ìgwè ndị àmà’ Pọl kwuru banyere ha. Ha bụkwa ndị enyi Chineke.—Ndị Hibru 12:1.
3 Ka anyị mụọ banyere mmadụ atọ bụ́ ndị enyi Jehova Baịbụl kwuru gbasara ha. Onye nke mbụ bụ Rut, nwa agbọghọ Moab di ya nwụrụ. Onye nke abụọ bụ Hezekaya, onye só ná ndị eze Juda ji obi ha niile fee Jehova. Onye nke atọ abụrụ Meri nne Jizọs, onye dị́ umeala n’obi. Olee ihe anyị ga-amụta n’otú onye ọ bụla n’ime ha si ghọọ enyi Chineke?
RUT HỤRỤ JEHOVA NA NEOMI N’ANYA
4, 5. Olee ihe na-adịghị mfe Rut kpebiri ime? Gịnịkwa mere na ọ dịghị mfe ikpebi ya? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.)
4 Neomi na ndị nwunye ụmụ ya, bụ́ Rut na Ọpa, si na Moab na-aga ka ha laghachi n’Izrel. Mgbe ha nọ n’ụzọ, Ọpa kpebiri ịlaghachi Moab. Ma Neomi kpebisiri ike na ya ga-alaghachi n’ala ya bụ́ Izrel. Gịnị ka Rut kpebiri ime? Ikpebi ihe ọ ga-eme adịghị mfe. Ọ̀ ga-alakwuru ndị ezinụlọ ha na Moab, ka ọ̀ ga-esoro nne di ya bụ́ Neomi gawa Betlehem?—Rut 1:1-8, 14.
5 Ndị ezinụlọ Rut bi na Moab. O nwere ike ịlakwuru ha, ha nwekwara ike ilekọta ya. Ọ ma ndị Moab, mara asụsụ ha, na omenala ha. Neomi agaghị ekweli ya nkwa na ihe ga-adịrị ya otú ahụ na Betlehem. Obi esighị Neomi ike na ya ga-eme ka Rut lụta di ma ọ bụ nweta ezinụlọ. N’ihi ya, Neomi gwara ya ka ọ laghachi Moab. Baịbụl gwara anyị na Ọpa ‘lakwuuru ndị ya na chi ya.’ (Rut 1:9-15) Ma Rut kpebiri na ọ gaghị alakwuru ndị ya na chi ụgha ha.
6. (a) Olee ihe dị́ mma Rut kpebiri ime? (b) Gịnị mere Boaz ji kwuo na Rut gbabara n’okpuru nku Jehova?
6 O nwere ike ịbụ na Rut si n’aka di ya ma ọ bụ Neomi mụta banyere Jehova. Ọ mụtara na Jehova adịghị ka chi ndị Moab. Ọ hụrụ Jehova n’anya, marakwa na ọ bụ ya ka e kwesịrị ịhụ n’anya ma fee. N’ihi ya, ihe Rut kpebiri ime dị mma. Ọ sịrị Neomi: “Ndị gị ga-abụ ndị m, Chineke gị ga-abụkwa Chineke m.” (Rut 1:16) Ọ na-emetụ anyị n’ahụ́ ma anyị chee otú Rut si hụ Neomi n’anya. Ma ihe kadị mkpa bụ otú Rut si hụ Jehova n’anya. Otú ahụ o si hụ Jehova n’anya mekwara Boaz obi ụtọ, ya etoo ya maka ‘ịgbaba n’okpuru nku Jehova.’ (Gụọ Rut 2:12.) Ihe ahụ Boaz kwuru nwere ike ime ka anyị cheta otú nwa ọkụkọ si agbaba n’okpuru nku nne ya. (Abụ Ọma 36:7; 91:1-4) Otú ahụ ka Jehova si chebe Rut ma gọzie ya maka okwukwe ya. O nweghị mgbe Rut kwara ụta maka ihe ahụ o mere.
7. Ọ bụrụ na mmadụ na-egbu oge inyefe Jehova onwe ya, gịnị nwere ike inyere ya aka?
7 Ọtụtụ ndị na-amụta banyere Jehova, ma ha anaghị agbaba na nku ya. Ha na-egbu oge inyefe Jehova onwe ha ka e mee ha baptizim. Ọ bụrụ na ọ dị gị otú ahụ, chegodị ihe mere i ji na-egbu oge. Onye ọ bụla nwere chi ọ na-efe. (Jọshụa 24:15) Ihe i kwesịrị ime bụ ife ezi Chineke. Inyefe Jehova onwe gị ga-egosi na i nwere okwukwe na ọ ga-abụrụ gị ebe mgbaba. Ọ ga na-enyere gị aka ka ị na-efe ya n’agbanyeghị nsogbu ọ bụla nwere ike ịbịara gị. Ọ bụ ihe Chineke meere Rut.
‘Ọ RAPAARA JEHOVA N’AHỤ́’
8. Kọwaa ihe ndị mere mgbe Hezekaya dị obere.
8 Ebe Hezekaya toro dị ezigbo iche n’ebe Rut toro. A mụrụ Hezekaya ná mba na-efe Chineke. Ma, ọ bụghị ndị Izrel niile ji obi ha niile na-efe Chineke. Nna Hezekaya, bụ́ Eze Ehaz, bụ onye ọjọọ. O mere ihe gosiri na ọ naghị akwanyere ụlọ nsọ Chineke ùgwù, meekwa ka ndị Izrel fewe chi ọzọ. Ehaz surere ụfọdụ n’ime ụmụnne Hezekaya n’ọkụ iji chụọrọ arụsị àjà. Ọtụtụ ihe ọjọọ nọ na-eme mgbe Hezekaya dị obere.—2 Ndị Eze 16:2-4, 10-17; 2 Ihe E Mere 28:1-3.
9, 10. (a) Olee ihe gaara eme ka Hezekaya wesawa Jehova iwe? (b) Gịnị mere na anyị ekwesịghị iwesawa Chineke iwe? (ch) Gịnị mere na anyị ekwesịghị iche na otú e si zụọ anyị ga-eme ka anyị bụrụ ajọ mmadụ?
9 Ihe ọjọọ Ehaz nọ na-eme nwere ike ime ka nwa ya Hezekaya wesawa Jehova iwe. Taa, ụfọdụ ndị nsogbu ha na-erudịghị ka nke Hezekaya na-eche na ha kwesịrị ‘ịna-eweso Jehova oké iwe’ ma ọ bụ na-eburu nzukọ ya iwe n’obi. (Ilu 19:3) E nwere ndị na-eche na ihe ọjọọ ndị mere mgbe ha dị obere pụtara na ha ga na-ebi ndụ ọjọọ ma ọ bụ na-eme ihe ọjọọ ndị mụrụ ha mere. (Ezikiel 18:2, 3) Ma ihe a ha na-eche ọ̀ bụ eziokwu?
10 Otú Hezekaya si bie ndụ gosiri na azịza ajụjụ ahụ bụ mba. E nweghị ihe kwesịrị ime ka mmadụ wesawa Jehova iwe. Ọ bụghị ya na-akpata ihe ọjọọ na-eme ndị mmadụ. (Job 34:10) N’eziokwu, ndị nne na nna nwere ike ịkụziri ụmụ ha ime ihe ọma ma ọ bụ ihe ọjọọ. (Ilu 22:6; Ndị Kọlọsi 3:21) Ma ọ pụtaghị na ọ bụ otú e si zụọ anyị ga-eme ka anyị bụrụ ezigbo mmadụ ma ọ bụ ajọ mmadụ. N’ihi gịnị? Ọ bụ n’ihi na Jehova nyere anyị ikike ikpebi ihe anyị ga-eme, ya bụ na anyị nwere ike ịhọrọ ma ànyị ga na-eme ihe ọma ma ọ bụ ihe ọjọọ. (Diuterọnọmi 30:19) Gịnị ka Hezekaya ji ikike ahụ Chineke nyere anyị mee?
11. Olee ihe mere Hezekaya ji soro ná ndị kacha bụrụ ezigbo ndị eze na Juda?
11 Hezekaya so ná ndị kacha bụrụ ezigbo ndị eze n’agbanyeghị na nna ya so ná ndị kacha bụrụ ndị eze ọjọọ na Juda. (Gụọ 2 Ndị Eze 18:5, 6.) O kpebiri na ya agaghị amụta àgwà ọjọọ nna ya. Kama ime otú ahụ, ọ họọrọ ige ndị amụma Jehova ntị nke ọma, ya bụ, ndị amụma dị́ ka Aịzaya, Maịka, na Hosia. O gere ntị na ndụmọdụ ha na ntụziaka ha. Ọ bụ ya mere o ji dozie ọtụtụ n’ime nsogbu nna ya kpatara. O mere ka ụlọ nsọ Chineke dị́ ọcha, rịọ Chineke ka ọ gbaghara ndị Juda mmehie ha. O bibikwara arụsị ndị dị́ n’ala ha. (2 Ihe E Mere 29:1-11, 18-24; 31:1) Mgbe eze Asiria bụ́ Senakerib na-achọ ịbịa lụso Jeruselem ọgụ, Hezekaya gosiri na o nwere ezigbo obi ike na okwukwe. Ọ tụkwasịrị Jehova obi na ọ ga-echebe ya. Ọ gbakwara ndị ọ na-achị ume. (2 Ihe E Mere 32:7, 8) Mgbe Hezekaya mechara dị́ mpako, Jehova gbaziri ya, ya eweda onwe ya ala. (2 Ihe E Mere 32:24-26) O doro anya na Hezekaya kpara àgwà ọma anyị kwesịrị iṅomi. O kweghị ka otú e si zụọ ya mee ka ọ bụrụ onye ọjọọ. Kama ime otú ahụ, o gosiri na ọ bụ enyi Jehova.
12. Olee otú ọtụtụ ndị taa sirila gosi na ha bụ ndị enyi Jehova otú Hezekaya gosiri?
12 N’ụwa taa, obi tara ọtụtụ ndị mmiri. Ha ahụghịkwa ibe ha n’anya. Ọtụtụ ụmụaka na-etokwa n’enweghị nne na nna hụrụ ha n’anya ma na-elekọta ha. (2 Timoti 3:1-5) N’agbanyeghị na e nwere ọtụtụ Ndị Kraịst taa a na-azụghị nke ọma n’ezinụlọ ha, ha kpebiri na ha na Jehova ga-abụ enyi. Ha egosila na otú e si zụọ ha apụtaghị na ha ga-abụ ndị ọjọọ, otú Hezekaya gosiri. Chineke enyela anyị ikike ikpebi ihe anyị ga-eme. Anyị nwere ike ịhọrọ ife ya na ịsọpụrụ ya otú Hezekaya mere.
“LEE! ABỤ M NWA AGBỌGHỌ BỤ́ OHU JEHOVA!”
13, 14. Gịnị nwere ike ime ka ọrụ e nyere Meri yie ihe siri ezigbo ike, ma gịnị ka o kwuru mgbe Gebriel gwachara ya okwu?
13 Ọtụtụ afọ Hezekaya dịchara ndụ, otu nwa agbọghọ dị́ umeala n’obi aha ya bụ Meri ghọrọ enyi Jehova pụrụ iche, Jehova enye ya ọrụ na-enweghị atụ. Ọ ga-adị ime, mụọ Ọkpara Chineke ma zụọ ya. Ọ ga-abụrịrị na Jehova hụrụ Meri n’anya, tụkwasịkwa ya obi, nke mere o ji nye ya ụdị ọrụ ahụ. Ma, gịnị ka Meri mere mgbe ọ nụrụ banyere ọrụ ahụ e nyere ya?
14 Anyị na-ekwukarị banyere ihe ùgwù a e nyere Meri. Ma, olee ihe ụfọdụ nwere ike ịna-echegbu ya mgbe e nyere ya ọrụ ahụ? Dị ka ihe atụ, mmụọ ozi aha ya bụ Gebriel kwuru na ọ ga-atụrụ ime n’enweghị nwoke ya na ya nwere mmekọahụ. Ma, Gebriel ekwughị na ya ga-agwa ndị ezinụlọ Meri na ndị agbata obi ya otú Meri ga-esi atụrụ ime. Gịnị ka ha ga-eche? Olee otú ọ ga-esi eme ka Josef kweta na ya na nwoke ọzọ enweghị mmekọahụ? E nyekwara ya nnukwu ọrụ, nke bụ́ ịzụ Ọkpara Chineke ruo mgbe ọ ga-eto. Anyị amaghị ihe niile nọ na-echu Meri ụra. Ma, anyị ma ihe o kwuru mgbe Gebriel gwachara ya okwu. Ọ sịrị: “Lee! Abụ m nwa agbọghọ bụ́ ohu Jehova! Ka o mee dị ka i kwuru.”—Luk 1:26-38.
15. Gịnị mere okwukwe Meri ji pụọ iche?
15 Meri nwere okwukwe pụrụ iche. O kwetara ime ihe ọ bụla Chineke chọrọ ka o mee, otú ohu nwaanyị na-eme. Ọ tụkwasịrị Jehova obi na ọ ga-elekọta ya ma chebe ya. Olee otú Meri si nwee okwukwe siri ike otú ahụ? Anyị anaghị ebu okwukwe apụta ụwa. Ma, anyị nwere ike inwe okwukwe ma ọ bụrụ na anyị ana-agba mbọ ka anyị nwee ya, na-arịọkwa Chineke ka ọ gọzie mbọ anyị na-agba. (Ndị Galeshia 5:22; Ndị Efesọs 2:8) Meri gbalịsiri ike mee ka okwukwe ya sie ike. Olee otú anyị si mara? Ka anyị leba anya n’otú o si gee ntị nakwa n’ihe ndị o kwuru.
16. Olee ihe gosiri na Meri na-ege ntị nke ọma?
16 Otú Meri si gee ntị. Baịbụl gwara anyị ka anyị “na-anụ ihe ngwa ngwa,” gharakwa ‘ịna-ekwu okwu ngwa ngwa.’ (Jems 1:19) Meri gere ntị nke ọma. Ihe Baịbụl kwuru gosiri na o mere otú ahụ, nke ka nke, n’ihe ndị a gwara ya banyere Jehova. O wepụtara oge tụgharịa uche n’ihe ndị ahụ dị́ mkpa. Otu n’ime oge Meri mere otú ahụ bụ mgbe a mụrụ Jizọs, ndị ọzụzụ atụrụ agwa ya ihe mmụọ ozi gwara ha. Oge ọzọ bụ mgbe Jizọs dị afọ iri na abụọ. O kwuru ihe juru Meri anya. N’oge abụọ ahụ, Meri gere ntị, cheta ihe ndị a gwara ya ma chebara ha echiche nke ọma.—Gụọ Luk 2:16-19, 49, 51.
17. Olee ihe anyị nwere ike ịmụta banyere Meri n’ihe ndị o kwuru?
17 Ihe ndị Meri kwuru. Baịbụl agwaghị anyị ọtụtụ n’ime ihe ndị Meri kwuru. Okwu kacha ogologo o kwuru dị na Luk 1:46-55. Ihe ndị ahụ Meri kwuru gosiri na ọ ma Akwụkwọ Nsọ Hibru nke ọma. Olee otú anyị si mara? Ihe Meri kwuru yiri ihe Hana nne Samuel kwuru n’ekpere o kpere. (1 Samuel 2:1-10) Ọ dị ka Meri ò kwuru ihe e dere n’Akwụkwọ Nsọ ihe dị́ ka ugboro iri abụọ n’ihe ahụ o kwuru. O doro anya na ọ na-amasị ya ikwu banyere eziokwu ọ mụtara n’aka Enyi ya kachanụ, bụ́ Jehova.
18. Olee ụzọ ndị anyị ga-esi ṅomie okwukwe Meri?
18 Jehova nwere ike inye anyị ọrụ mgbe ụfọdụ, ya adị anyị ka ànyị agaghị arụli ya otú ahụ ọ dị Meri. Ka anyị ṅomie Meri ma jiri obi umeala kweta ịrụ ọrụ e nyere anyị, tụkwasịkwa Jehova obi na ọ ga-enyere anyị aka. Anyị ga-eṅomikwa okwukwe Meri ma ọ bụrụ na anyị na-ege Jehova ntị nke ọma ma na-atụgharị uche n’ihe ndị anyị mụtara banyere ya na nzube ya. Anyị mee otú ahụ, anyị ga na-eji ọṅụ agwa ndị ọzọ ihe ndị anyị mụtara.—Abụ Ọma 77:11, 12; Luk 8:18; Ndị Rom 10:15.
19. Olee obi ike anyị kwesịrị inwe ma ọ bụrụ na anyị na-eṅomi ndị Baịbụl kwuru na ha nwere okwukwe pụrụ iche?
19 O doro anya na Rut, Hezekaya, na Meri bụ ndị enyi Jehova otú ahụ Ebreham bụ. Ha so ‘n’oké ìgwè ndị àmà,’ ndị nwere ihe ùgwù ịbụ ndị enyi Chineke. Ka anyị na-eṅomi ndị ahụ nwere okwukwe pụrụ iche. (Ndị Hibru 6:11, 12) Ọ bụrụ na anyị na-eme otú ahụ, obi ga-esi anyị ike na Jehova ga-agọzi anyị, mee ka anyị bụrụ enyi ya ruo mgbe ebighị ebi.


text:
Nyere Ndị Ọzọ Aka Ka Ha Nwee Ike Ịna-emekwu nke Ọma n’Ọgbakọ
“M ga-enye gị ndụmọdụ, anya m ga-adị n’ebe ị nọ.”—ỌMA 32:8.
1, 2. Olee otú Jehova si were onye ọ bụla na-ejere ya ozi?
Ọ BỤRỤ na nne na nna ana-ele ụmụ ha ebe ha na-egwu egwu, ọ na-ejukarị ha anya ma ha hụ nkà dị iche iche ha nwere. O nwere ike ịbụ na gịnwa achọpụtala ụdị ihe ahụ. Nwatakịrị nwere ike inwe mmasị n’ịgba bọl ma ọ bụ n’ịgba ọsọ, ma ihe na-atọ nwanne ya ụtọ abụrụ ise ihe ma ọ bụ ịrụpụta ihe. Ọ bụrụ na nne na nna ahụ nkà nwa ha nwere, ha na-eji obi ụtọ enyere nwa ahụ aka ka o mewe ihe ahụ nke ọma, ya bụ, ka o jiri obi ya niile na-eme ya.
2 Jehova anaghị eji ndị na-ejere ya ozi egwu egwu. O weere ha ka “ihe a na-achọsi ike nke mba niile.” (Hag. 2:7) Ihe kpatara ya bụ na ha nwere okwukwe, jirikwa obi ha niile na-ejere ya ozi. Ma, o nwere ike ịbụ na ị chọpụtala na ụmụnna anyị nwere nkà dị iche iche. Dị ka ihe atụ, ụfọdụ ụmụnna na-ekwu okwu nke ọma, ndị ọzọ amara otú e si ahazi ihe. Ọtụtụ ụmụnna nwaanyị na-eme nke ọma ma a bịa n’ịmụ asụsụ ndị obodo ọzọ. Ha na-eji ya ezi ndị mmadụ ozi ọma. E nwekwara ndị nke ma otú e si elekọta ndị na-arịa ọrịa ma ọ bụ otú e si agba mmadụ ume. (Rom 16:1, 12) Ọ̀ bụ na obi adịghị anyị ụtọ na anyị na ụdị ụmụnna a niile nọ n’ọgbakọ?
3. Olee ajụjụ ndị anyị ga-aza n’isiokwu a?
3 E nwere ike inwe ụmụnna ụkwụ na-esibeghị ike n’ọgbakọ, nke ka nke, ụmụnna nwoke ka na-eto eto ma ọ bụ ndị nke a ka mere baptizim ọhụrụ. Olee otú anyị nwere ike isi nyere ha aka ka ha na-emekwu nke ọma n’ọgbakọ? Gịnị mere anyị kwesịrị iji na-eme ka Jehova ma na-achọpụta àgwà ọma ha nwere?
JEHOVA NA-AHỤ EBE NDỊ OHU YA NA-EME NKE ỌMA
4, 5. Olee otú ihe e kwuru ná Ndị Ikpe 6:11-16 si gosi na Jehova na-ahụ ihe ndị ohu ya ga-emeli?
4 Ọtụtụ ihe a kọrọ na Baịbụl gosiri na Jehova na-ahụ ma ebe ndị ohu ya na-eme nke ọma ma ihe ndị ha ga-emeli. Dị ka ihe atụ, Chineke họọrọ Gidiọn ka ọ napụta ndị Izrel n’aka ndị Midian na-emegbu ha. Gidiọn chere na ya erughị eru. N’ihi ya, ọ ga-abụrịrị na o juru ya anya mgbe mmụọ ozi gwara ya, sị: “Jehova nọnyeere gị, gị nwoke dị ike, nke bụkwa dike.” N’oge ahụ, Gidiọn echeghị na ya bụ “dike.” O chere na ya agaghị anapụtali ndị Chineke. Ma, ụka Gidiọn na mmụọ ozi kparịtara mere ka o doo anya na Jehova weere Gidiọn ka onye bara uru karịa otú Gidiọn chere.—Gụọ Ndị Ikpe 6:11-16.
5 Jehova ma ihe Gidiọn ga-emeli. Ọ bụ ya mere obi ji sie ya ike na Gidiọn ga-anapụta ndị Izrel. Dị ka ihe atụ, mmụọ ozi Jehova hụrụ otú Gidiọn si jiri ike ya niile na-eticha ọka wit. E nwere ihe ọzọ mmụọ ozi ahụ hụrụ. N’oge ahụ, ndị ọrụ ugbo na-anọ n’èzí eticha ọka wit, n’ebe ikuku ga na-eburu igbogbo ya. Ma, Gidiọn anọghị n’èzí otú ahụ ndị ọzọ si eme. Kama, ọ banyere n’ebe a na-anọ azọchapụta mmanya na-eticha nke ya ka ndị Midian ghara ịhụ ọka ya ma zuru ya. Jehova hụrụ na ọ na-arụsi ọrụ ike. Ọ kpara àgwà onye ma ihe. Ka a sịkwa ihe mere Jehova ji were ya ka onye nwere uche, ọ bụghị naanị ka onye na-arụsi ọrụ ike. Jehova hụrụ ihe Gidiọn ga-emeli ma zụọ ya.
6, 7. (a) Gịnị dị iche n’otú Jehova si were Emọs onye amụma na otú ụfọdụ ndị Izrel si were ya? (b) Olee ihe gosiri na Emọs ma ihe?
6 Onye ọzọ Jehova hụrụ ihe ọ ga-emeli bụ Emọs onye amụma. O nwere ike ịbụ na ọtụtụ ndị lere Emọs anya ka onye na-adịghị mkpa ma ọ bụ onye na-abaghị uru. Emọs kwuru na ya bụ onye na-azụ anụ na onye na-arụpusị mkpụrụ fig nke osisi sịkamọ. Ndị mmadụ na-ewerekarị ụdị mkpụrụ osisi ahụ ka nri ndị ogbenye. Mgbe alaeze ebo iri nke Izrel malitere ikpere arụsị, Jehova dunyere Emọs ka ọ gaa gwa ha na ihe ha na-eme adịghị mma. N’oge ahụ, o nwere ike ịbụ na ụfọdụ ndị Izrel chere na Emọs erughị eru.—Gụọ Emọs 7:14, 15.
7 Emọs si n’ime ime obodo. Ma, a gaghị asị na ọ maghị ihe n’ihi na ọ ma ọtụtụ ihe gbasara omenala obodo ndị dị ha nso na ndị ọchịchị ha. O nwere ike ịbụ na ọ ma otú ihe si dịrị ndị mmadụ n’Izrel. O nwekwara ike ịbụ na ahịa ya na ndị si mba ndị gbara ha gburugburu zụkọrọ mere ka ọ mara ihe na-eme ná mba ndị ahụ. (Emọs 1:6, 9, 11, 13; 2:8; 6:4-6) Taa, ụfọdụ ndị ọkà mmụta Baịbụl kwuru na otú Emọs si dee ihe magburu onwe ya. Ihe ndị o dere na-adị mfe nghọta ma na-eru onye na-agụ ya n’obi. Ọ na-ejikwa ihe atụ eme ka a ghọta ihe ọ na-ekwu. Ụjọ atụghị ya mgbe ọ na-agwa Amazaya bụ́ onye nchụàjà ọjọọ ihe Jehova ga-eme ya. Ihe a gosiri na Emọs ruru eru ịga ozi Jehova dunyere ya. Jehova hụrụ nkà Emọs nwere, nke nwere ike isiri ndị ọzọ ike ịhụ.—Emọs 7:12, 13, 16, 17.
8. (a) Olee nkwa Jehova kwere Devid? (b) Ọ bụrụ na obi akaghị anyị ime ihe ụfọdụ, olee otú ihe e kwuru n’Abụ Ọma 32:8 ga-esi nyere anyị aka?
8 Jehova ma ihe onye ọ bụla na-ejere ya ozi ga-emeli. Ọ gwara Eze Devid na ya ga na-eduzi ya, ‘anya ya adịrịkwa n’ebe ọ nọ.’ (Gụọ Abụ Ọma 32:8.) Gịnị mere ihe a o kwuru kwesịrị iji gbaa anyị ume? Ọ bụ eziokwu na obi agaghị aka anyị ime ihe ụfọdụ, Jehova nwere ike inyere anyị aka ime ihe ndị ahụ karịa otú anyị tụrụ anya na anyị ga-eme. Ọ bụrụ na nwatakịrị na-amụ ịga ije, papa ya ma ọ bụ mama ya ga na-enyere ya aka. Ọ bụ otú ahụ ka Jehova si enyere anyị aka ka anyị nwee ike ịna-eme nke ọma n’ọgbakọ. Jehova nwekwara ike iji ụmụnna anyị nyere anyị aka ka anyị mee otú ahụ. Olee otú o nwere ike isi mee ya?
NA-AHỤ EBE NDỊ ỌZỌ NA-EME NKE ỌMA
9. Olee otú anyị ga-esi “na-elekwasị anya” n’ọdịmma Ndị Kraịst ibe anyị otú ahụ Pọl kwuru?
9 Pọl gwara Ndị Kraịst niile ka ha “na-elekwasị anya” n’ọdịmma Ndị Kraịst ibe ha. (Gụọ Ndị Filipaị 2:3, 4.) Ihe a Pọl kwuru pụtara na anyị kwesịrị ịna-ahụ ebe ụmụnna anyị na-eme nke ọma ma gwa ha ya. Olee otú obi na-adị anyị ma mmadụ gwa anyị ebe anyị na-eme nke ọma? Obi na-adị anyị ụtọ, anyị agbaa mbọ na-emekwu nke ọma. Otú ahụ ka ọ dị ụmụnna anyị. Ọ bụrụ na anyị na-agwa ụmụnna anyị ebe ha na-eme nke ọma, ọ ga-eme ka ha na-emekwu nke ọma n’ozi Jehova.
10. Ònye ka anyị kwesịrị ịkacha nyere aka?
10 Ònye ka anyị kwesịrị ịkacha nyere aka? O doro anya na o nweghị onye a na-ekwesịghị inyere aka mgbe ụfọdụ. Ma, e kwesịrị ịkacha nyere ụmụnna nwoke ka na-eto eto ma ọ bụ ndị nke a ka mere baptizim ọhụrụ aka ka ha soro na-eme ihe ndị a na-eme n’ọgbakọ. Ọ ga-eme ka ha ghọta na ha bara uru n’ọgbakọ. Ma, ọ bụrụ na anyị anaghị aja ha mma maka ọrụ ha na-arụ n’ọgbakọ, o nwere ike ime ka ha ghara ime ihe Baịbụl gwara ha mee, ya bụ, ka ha gbaa mbọ na-ejekwuru Jehova ozi.—1 Tim. 3:1.
11. (a) Olee otú otu okenye si nyere otu nwanna nwoke ka na-eto eto aka ka ọ kwụsị ime ihere? (b) Gịnị ka ị mụtara n’ihe anyị kọrọ gbasara nwanna nwoke ahụ e nyeere aka?
11 E nwere otu okenye aha ya bụ Ludovic. O kwuru na ọ bụrụ na e mee ka nwanna nwoke ghọta na a hụrụ ya n’anya, ọ ga na-eme nke ọma. Otu onye n’ime ndị o nyeere aka bụ Julien. Ọ chọpụtara na Julien bụ onye ihere, na ụjọ na-atụ ya ma ọ chọọ ijekwu ozi n’ọgbakọ nakwa na ọ na-adị ya ka ọ naghị emeta ya. Ludovic kwuru, sị: “Ma, achọpụtara m na o nwere obiọma, chọọkwa ịna-enyere ndị ọzọ aka n’ọgbakọ.” N’ihi ya, Ludovic gbara mbọ chọpụta ebe ọ na-eme nke ọma ma gbaa ya ume kama ịkatọ ya. Otú ahụ o si mesoo ya mere ka o mechaa ghọọ ohu na-eje ozi, mechaakwa ghọọ ọsụ ụzọ oge niile.
NYERE HA AKA KA HA MEKWUO NKE ỌMA N’ỌGBAKỌ
12. Gịnị ka anyị kwesịrị ịna-eme ka anyị nwee ike inyere ụmụnna anyị aka ka ha mekwuo nke ọma n’ọgbakọ? Nye ihe atụ.
12 Ọ bụrụ na anyị chọrọ ịna-enyere ụmụnna anyị aka ka ha na-eme nke ọma n’ọgbakọ, anya kwesịrị ịna-eru anyị ala. Ihe ahụ a kọrọ gbasara Julien gosiri na ọ bụrụ na anyị chọrọ ịhụ àgwà ọma mmadụ na ihe ndị ọ ga-emeli n’ozi Jehova, anyị kwesịrị ịna-ele ebe ọ na-eme nke ọma. Ọ bụ otú ahụ ka Jizọs si mee Pita onyeozi. Mgbe ụfọdụ, Pita kpara àgwà ka onye a na-ekwesịghị ịtụkwasị obi. Ma, Jizọs gụrụ ya Sifas ma ọ bụ Pita, nke pụtara nkume. Aha a Jizọs gụrụ ya gosiri na okwukwe ya ga-esi ike ka nkume.—Jọn 1:42.
13, 14. (a) Olee otú Banabas si gosi na ya ghọtara na Mak nwere àgwà ọma ndị ga-aba uru n’ọdịnihu? (b) Olee otú otu nwanna nwoke na-eto eto si rite uru n’aka otu okenye nyeere ya? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.)
13 Banabas gosiri na ya ghọtara na Jọn nwere àgwà ọma ndị ga-aba uru n’ọdịnihu. Ihe e ji mara Jọn bụ aha ndị Rom ya bụ́ Mak. (Ọrụ 12:25) Mgbe Pọl na Banabas na-aga ozi ala ọzọ mbụ ha gara, ọ bụ Mak “na-ejere ha ozi.” O nwere ike ịbụ na e nwere mkpa ndị ọ na-egboro ha. Ma, mgbe ha ruru Pamfilia, Mak hapụrụ ha na mberede lawa. Naanị ha abụọ sizi ebe ahụ gawa ebe ugwu. Ndị ohi na-anọkarị n’ebe ahụ. (Ọrụ 13:5, 13) Gịnị ka Banabas mere? Ọ dị ka ọ̀ hụrụ àgwà ọma Mak nwere, ọ bụghị naanị ihe ndị o mejọrọ. O wereghị Mak ka onye a na-agaghị atụkwasịli obi. Kama ime otú ahụ, Banabas mechara zụọ Mak ma nyere ya aka ka ọ ghọọ Onye Kraịst ma nke a na-akọ. (Ọrụ 15:37-39) Mgbe e mechara tụọ Pọl mkpọrọ na Rom, Mak gara na-enyere ya aka. Mgbe Pọl na-edegara ọgbakọ Ndị Kraịst dị na Kọlọsi akwụkwọ ozi, ọ gwara ha na Mak kelere ha. Pọl kwukwara okwu ọma banyere ya n’akwụkwọ ozi ahụ. (Kọl. 4:10) Chegodị ụdị obi ụtọ Banabas nwere mgbe Pọl kwuru ka Mak bịa nyere ya aka.—2 Tim. 4:11.
14 E nwere otu nwanna e mere okenye ọhụrụ. Aha ya bụ Alexandre. O kwuru otú otu nwanna nwoke si nyere ya aka. Ọ sịrị: “Mgbe m ka na-eto eto, ọ na-esiri m ike idu ọgbakọ n’ekpere. Otu okenye gwara m ihe ndị m ga-eme ka obi nwee ike iru m ala mgbe m na-edu ndị ọzọ n’ekpere. Ọ kwụsịghị ịkpọ m ka m duo ụmụnna n’ekpere. E mechaa nzukọ ozi ubi, ọ na-akpọkarị m ka m duo ụmụnna n’ekpere. M ji nwayọọ nwayọọ kwụsị ịtụ ụjọ.”
15. Olee otú Pọl si gosi na ya hụrụ ụmụnna ya n’anya?
15 Ànyị na-aja nwanna anyị mma ma anyị hụ àgwà ọma o nwere? Ná Ndị Rom isi iri na isii, Pọl kpọrọ aha ihe karịrị ụmụnna iri abụọ ma kwuo àgwà ọma ndị ha nwere. (Rom 16:3-7, 13) Dị ka ihe atụ, Pọl kwuru na Andrọnaịkọs na Junias esoola ụzọ Kraịst ọtụtụ afọ karịa yanwa. Ihe ahụ o kwuru gosiri na ha nwere ntachi obi. Pọl kwukwara okwu ọma gbasara nne Rufọs. O nwere ike ịbụ n’ihi otú o si jiri obiọma lekọta Pọl.
16. Olee uru ịja ndị na-eto eto mma nwere ike ịba?
16 Ọ bụrụ na anyị ana-aja ndị ọzọ mma, o nwere ike ịba ezigbo uru. Dị ka ihe atụ, e nwere otu nwata nwoke bi na Frans. Aha ya bụ Rico. Papa ya abụghị Onyeàmà Jehova. Mgbe ọ na-ekweghị ka e mee Rico baptizim, obi jọrọ nwatakịrị ahụ njọ. O chere na ya ga-echere ruo mgbe ya toruru ikpebiri onwe ya ihe tupu e mee ya baptizim. Obi adịghịkwa ya mma na ụmụ akwụkwọ ibe ya na-akparị ya n’ụlọ akwụkwọ n’ihi ihe ndị o kweere. N’oge ahụ, ọ bụ otu okenye aha ya bụ Frédéric na-amụrụ ya ihe. Nwanna ahụ kwuru na ya jara Rico mma ma gwa ya na ihe ndị ahụ a na-eme ya gosiri na ọ katara obi na-agwa ndị ọzọ ihe o kweere. Ihe a ọ gwara Rico gbara ya ume, meekwa ka o kpebisie ike ịna-akpa àgwà ọma. O nyekwaara ya aka ka ya na papa ya dịkwuo ná mma. E mere Rico baptizim mgbe ọ dị afọ iri na abụọ.
17. (a) Olee otú anyị nwere ike isi nyere ụmụnna nwoke aka ka ha na-emekwu nke ọma n’ozi Jehova? (b) Olee otú otu onye ozi ala ọzọ si nyere ụmụnna nwoke na-eto eto aka? Olee uru aka o nyeere ha bara?
17 Mgbe ọ bụla anyị jara nwanna mma n’ihi na o metere ihe omume ya ma ọ bụkwanụ na ọ gbara ezigbo mbọ, obi ga-adị ya ụtọ iji obi ya niile na-ejekwuru Jehova ozi. E nwere otu nwanna nwaanyị aha ya bụ Sylvie. * Kemgbe ọtụtụ afọ, ọ na-eje ozi na Betel dị na Frans. O kwuru na ụmụnna nwaanyị nwekwara ike ịna-aja ụmụnna nwoke mma. Ọ sịrị na ụmụnna nwaanyị nwere ike ịhụ ihe ụfọdụ nwanna nwoke mere, nke ụmụnna nwoke na-ahụghị. Ha kwesịrị ịja nwanna ahụ mma maka ya. Ọ bụrụ na ha emee otú ahụ, ‘ọ ga-agba nwanna ahụ ume. Mgbe ndị okenye ga-agba ya ume, obi adịkwuo ya ụtọ.’ Nwanna nwaanyị ahụ kwukwara, sị: “Eweere m ịja ndị ọzọ mma ka ọrụ dịịrị m.” (Ilu 3:27) Otu nwanna nwoke aha ya bụ Jérôme na-eje ozi ala ọzọ na French Gịyana. O nyerela ọtụtụ ụmụ okorobịa aka ka ha bụrụ ndị ozi ala ọzọ. Ọ sịrị: “Achọpụtala m na obi na-akakwu ụmụnna nwoke na-eto eto mgbe ọ bụla m jara ha mma maka ihe ha mere n’ozi ọma ma ọ bụkwanụ maka otú ha si zaa ajụjụ nke ọma n’ọmụmụ ihe. Ọ na-eme ka ha na-emekwu nke ọma n’ozi Jehova.”
18. Ọ bụrụ na ndị okenye na ụmụnna nwoke ka na-eto eto ana-arụkọ ọrụ, olee uru ọ na-aba?
18 Ọ bụrụ na anyị na ụmụnna anyị ana-arụkọ ọrụ, o nwere ike ịgba ha ume ka ha mekwuo nke ọma n’ozi Jehova. Dị ka ihe atụ, okenye nwere ike ịgwa nwanna nwoke na-eto eto kọmputa doro anya ka ọ gaa na jw.org bipụta ihe ụfọdụ nwere ike ịbara ndị katarala ahụ́ na-enweghị kọmputa uru. I nwekwara ike ịgwa nwanna nwoke ka na-eto eto ka ọ bịa nyere gị aka ka unu dowe Ụlọ Nzukọ Alaeze ọcha ma ọ bụ rụzie ihe ụfọdụ mebiri na ya. Ọ bụrụ na gị na ndị na-eto eto ana-arụkọ ọrụ, ọ ga-eme ka ị hụ nkà ndị ha nwere, na-aja ha mma ma hụ ka ha na-eme nke ọma.—Ilu 15:23.
NA-ENYERE HA AKA MAKA ỌDỊNIHU
19, 20. Gịnị mere anyị ji kwesị ịna-enyere ndị ọzọ aka ka ha mekwuo nke ọma n’ọgbakọ?
19 Mgbe Jehova họpụtara Jọshụa ka o duo ụmụ Izrel, ọ gwara Mozis ka ọ ‘gbaa Jọshụa ume ma mee ka ọ dị ike.’ (Gụọ Diuterọnọmi 3:28.) Taa, ọtụtụ ndị na-abata n’ọgbakọ Jehova. A chọkwuru ụmụnna nwoke ruru eru ga-eso na-ahazi ihe a na-eme n’ọgbakọ. N’ihi ya, mmadụ niile nọ n’ọgbakọ kwesịrị ịna-enyere ụmụnna nwoke ka na-eto eto ma ọ bụkwanụ ndị nke a ka mere baptizim ọhụrụ aka ka ha mekwuo nke ọma n’ọgbakọ. Ọ ga-eme ka ọtụtụ ndị jewe ozi oge niile, meekwa ka ọtụtụ ụmụnna nwoke ‘ruo eruo ịkụziri ndị ọzọ ihe.’—2 Tim. 2:2.
20 Ma ọgbakọ anyị ò buru ibu ma ànyị na-amụ ihe n’ebe e nwere ndị nkwusa ole na ole na-aghọbeghị ọgbakọ, anyị kwesịrị ịna-enyere ụmụnna nwoke aka ka ha baara nzukọ Jehova uru n’ọdịnihu. Ihe ga-enyere anyị aka ime otú ahụ bụ ịna-eme ka Jehova na ịna-ahụ ebe ụmụnna anyị na-eme nke ọma.
^ para. 17 Aha a kpọrọ ya abụghị ezigbo aha ya.


text:
Akụkọ nke 4: Ihe Mere E Ji Chụpụ Ha n’Ebe Obibi Ha
LEE ihe na-eme ugbu a. A na-achụpụ Adam na Iv n’ogige Iden ahụ mara mma. Ị̀ ma ihe kpatara ya?
Ọ bụ n’ihi na ha mere ihe dị nnọọ njọ. Ya mere, Jehova nyere ha ahụhụ. Ị̀ ma ihe ọjọọ Adam na Iv mere?
Ha mere ihe Chineke sịrị ha emela. Chineke gwara ha ka ha na-eri mkpụrụ osisi ndị dị n’ogige ahụ. Ma ọ sịrị ha erila mkpụrụ nke otu osisi, ka ha ghara ịnwụ. O debere osisi ahụ ịbụ nke ya. Anyị maara na ọ bụ ihe ọjọọ iwere ihe onye ọzọ, ọ̀ bụ na anyị amaghị? Ma gịnị mere?
Otu ụbọchị, mgbe Iv nọ n’ogige ahụ naanị ya, otu agwọ gwara ya okwu. Nke ahụ dị nnọọ ịtụnanya! Ọ gwara Iv ka o rie mkpụrụ osisi ahụ Chineke sịrị ha erila. Mgbe Jehova kere agwọ, o keghị ha ikwu okwu. Ihe nke a pụtara bụ na ọ dị onye ọzọ nke mere ka agwọ ahụ kwuo okwu. Ònye ka ọ bụ?
Ọ bụghị Adam. Ọ ghaghị ịbụ otu onye n’ime ndị ahụ Jehova kere mgbe dị anya tupu ya ekee ụwa. Ndị ahụ bụ ndị mmụọ ozi, anyị apụghịkwa ịhụ ha. Otu n’ime ndị mmụọ ozi a ghọrọ onye dị nnọọ mpako. Ọ malitere iche na ya kwesịrị ịdị na-achị achị dị ka Chineke. Ọ chọrọ ka ụmụ mmadụ na-ege ya ntị kama ige Jehova ntị. Ọ bụ mmụọ ozi a mere ka agwọ ahụ kwuo okwu.
Mmụọ ozi a duhiere Iv. Mgbe ọ gwara ya na ọ ga-adị ka Chineke ma o rie mkpụrụ osisi ahụ, Iv kweere. O wee rie ya, Adam rikwara. Adam na Iv nupụụrụ Chineke isi, nke a mere e ji chụpụ ha n’ebe obibi ha mara mma.
Ma otu ụbọchị, Chineke ga-ahụ na e mere ka ala dum maa mma dị ka ogige Iden. E mesịa, anyị ga-amụ banyere ụzọ ị pụrụ isi kere òkè n’ime ka ọ dị otú ahụ. Ma ugbu a, ka anyị chọpụta ihe mere Adam na Iv.
Jenesis 2:16, 17; 3:1-13, 24; Mkpughe 12:9.
Ajụjụ
- Na foto a, gịnị na-eme Adam na Iv?
- N’ihi gịnị ka Jehova ji nye ha ntaramahụhụ?
- Gịnị ka otu agwọ gwara Iv?
- Ònye mere ka agwọ ahụ gwa Iv okwu?
- Gịnị mere e ji chụpụ Adam na Iv n’ebe obibi ha bụ́ Paradaịs?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ Jenesis 2:16, 17 na 3:1-13, 24.
Olee otú ajụjụ agwọ ahụ jụrụ Iv si nye echiche megidere ihe Jehova bu n’obi? (Jen. 3:1-5; 1 Jọn 5:3)
Olee otú ihe mere Iv si bụrụ ihe ịdọ aka ná ntị nye anyị? (Fil. 4:8; Jems 1:14, 15; 1 Jọn 2:16)
Olee otú Adam na Iv si ghara ikweta na ụta dịịrị ha maka mmehie ha mere? (Jen. 3:12, 13)
Olee otú ndị cherub e mere ka ha nọrọ n’ebe ọwụwa anyanwụ nke ogige Iden si gosipụta oruru o ruuru Jehova ịbụ eze (Jen. 3:24)
- Gụọ Mkpughe 12:9.
Olee ókè Setan nweruworo ihe ịga nke ọma n’ime ka ihe a kpọrọ mmadụ jụ ịchịisi Chineke? (1 Jọn 5:19)


text:
ỤLỌ NCHE (NKE A NA-AMỤ AMỤ) ỌGỌST 2014
Ihe dị n’Ụlọ Nche a bụ isiokwu ndị a ga-amụ malite na Septemba 29 ruo Ọktoba 26, 2014.
Ị̀ Na-enweta ‘Nri n’Oge Kwesịrị Ekwesị’?
Ihe ga-eme ka okwukwe mmadụ sie ike ọ̀ bụ inweta ihe niile ohu ahụ kwesịrị ntụkwasị obi na-ewepụta?
Olee Ọrụ Ụmụ Nwaanyị Na-arụ Iji Hụ na Nzube Jehova Mezuru?
Mata nsogbu isi Adam na Iv nupụrụ kpataara ụmụ mmadụ. Gụọ gbasara ụfọdụ ụmụ nwaanyị fere Chineke n’oge ochie na otú ụmụ nwaanyị si arụ ọrụ Chineke taa.
Okwu Chineke Dị Ndụ, Jiri Ya Na-akụzi Ihe
Onyeàmà Jehova ọ bụla kwesịrị ịna-akụzi ihe nke ọma n’ozi ọma. Mata ihe ụfọdụ e kwuru i nwere ike ime ka i nwee ike iji Baịbụl na traktị na-ezi ndị mmadụ ozi ọma.
Otú Jehova Si Abịaru Anyị Nso
Anyị na Jehova kwesịrị ịdị n’ezigbo mma. Chọpụta otú Baịbụl na àjà Jizọs chụrụ si egosi na Jehova chọrọ ka anyị bịaruo ya nso.
Na-anụ Olu Jehova n’Ebe Ọ Bụla Ị Nọ
Mụta ihe mere o ji dị mkpa ka anyị gee Jehova ntị, anyị na ya ana-ekwurịta okwu. Isiokwu a ga-eme ka anyị mata ihe anyị ga-eme ka Setan na ezughị okè ghara igbochi anyị ige Jehova ntị.
‘Laghachi ma Mee Ka Ụmụnna Gị Dị Ike’
Ọ bụrụ na nwanna abụghịzi okenye, ọ̀ ka nwere ike ‘ịgbalị ka o ruo eru ịbụ onye nlekọta’ ọzọ?
Ajụjụ Ndị Na-agụ Akwụkwọ Anyị Na-ajụ
Mgbe Jizọs kwuru na ndị a ga-akpọlite n’ọnwụ “adịghị alụ nwunye, a dịghịkwa eke ha di,” ọ̀ na-ekwu gbasara ndị a ga-akpọlite n’ọnwụ ka ha biri n’ụwa?
Fim “Eureka Drama” Nyeere Ọtụtụ Ndị Aka Ịmụta Eziokwu Baịbụl
E nwere ike igosi “Eureka Drama” n’ime ime obodo, ọ bụrụgodị na ọkụ eletrik adịghị n’ebe ahụ.


text:
Gịnị Bụ Anụ Ọhịa Na-acha Uhie Uhie E Kwuru Okwu Ya ná Mkpughe Isi 17?
Ihe Baịbụl kwuru
Anụ ọhịa ahụ nke na-acha uhie uhie, e kwuru okwu ya ná Mkpughe isi 17, nọchiri anya òtù na-anọchite anya mba niile dị́ n’ụwa, na-agbakwa mbọ ka ha dị n’otu. Mgbe mbụ òtù a pụtara, a kpọrọ ya Njikọ Mba Niile, ma a na-akpọzi ya Òtù Mba Ụwa.
Ihe ndị ga-enyere gị aka ịmata anụ ọhịa ahụ nke na-acha uhie uhie
Ọ bụ òtù na-achị achị. Anụ ọhịa ahụ nke na-acha uhie uhie nwere “isi asaa” ndị e kwuru na ha nọchiri anya “ugwu asaa” nakwa “ndị eze asaa,” ma ọ bụ ọchịchị. (Mkpughe 17:
9, 10) Na Baịbụl, ugwu na anụ ọhịa dị iche iche na-anọchi anya ọchịchị. —Jeremaya 51:24, 25; Daniel 2: 44, 45; 7: 17, 23.
Ọ na-anọchi anya ọchịchị ụwa niile. Anụ ọhịa ahụ nke na-acha uhie uhie yiri anụ ọhịa nke nwere isi asaa e kwuru okwu ya ná Mkpughe isi 13, nke nọchiri anya ọchịchị ụwa niile. Anụ ọhịa abụọ a nwere isi asaa, mpi iri, nakwa aha na-ekwulu Chineke. (Mkpughe 13:1; 17:3) O doro anya na otú a ha si yie abụghị ná ndaba. Anụ ọhịa ahụ nke na-acha uhie uhie bụ ihe na-anọchi anya ọchịchị ụwa niile.
—Mkpughe 13:15.
Ike ya si n’aka ndị ọchịchị ndị ọzọ. Anụ ọhịa ahụ nke na-acha uhie uhie si n’ọchịchị ndị ọzọ pụta, nke pụtara na ha nyere ya ikike.
—Mkpughe 17:11, 17.
E nwere ihe jikọrọ ya na okpukpe. Babịlọn Ukwu ahụ, ya bụ, okpukpe ụgha niile e nwere n’ụwa, nọ n’elu anụ ọhịa ahụ nke na-acha uhie uhie. Ihe ọ na-egosi bụ na ndị okpukpe na-agwa ya ihe ọ ga-eme.
—Mkpughe 17: 3-5.
Ọ naghị asọpụrụ Chineke. Anụ ọhịa ahụ nwere ‘aha nke na-ekwulu Chineke.’
—Mkpughe 17:3.
E nwere oge ọ kwụsịtụrụ ịkpa ike. E nwere mgbe anụ ọhịa ahụ nke na-acha uhie uhie ga-anọ ‘n’abis,’ * ya bụ, na e nwere mgbe ọ na-agaghị akpa ike. Ma, ọ ga-emecha pụta ọzọ.
—Mkpughe 17:8.
Otú anụ ọhịa ahụ si emezu amụma e buru na Baịbụl
Tụlee otú Òtù Mba Ụwa na nke bú ya ụzọ, bụ́ Njikọ Mba Niile, sirila mezuo amụma Baịbụl buru banyere anụ ọhịa ahụ nke na-acha uhie uhie.
Ọ bụ òtù na-achị achị. Òtù Mba Ụwa na-akwado ọchịchị ụwa n’ihi na ọ na-agba mbọ ka mba ndị nọ́ n’òtù ha hara. *
Ọ na-anọchi anya ọchịchị ụwa niile. N’afọ 2011, mba ndị sonyeere Òtù Mba Ụwa ruru otu narị na iri itoolu na atọ. N’ihi ya, Òtù Mba Ụwa na-ekwu na ha na-anọchite anya ọtụtụ mba nakwa ọtụtụ ndị n’ụwa niile.
Ike ya si n’aka ndị ọchịchị ndị ọzọ. Ọ bụ mba dị iche iche ndị sonyeere Òtù Mba Ụwa hiwere ya, ọ bụkwa mba ndị ahụ na-enye ya ikike.
E nwere ihe jikọrọ ya na okpukpe. Okpukpe ndị e nwere n’ụwa kwadoro Njikọ Mba Niile, na-akwadokwa Òtù Mba Ụwa. *
Ọ naghị asọpụrụ Chineke. Ihe mere e ji hiwe Òtù Mba Ụwa bụ ka “o mee ka mba niile dịrị n’udo nakwa ka ọ na-echebe mba niile.” * N’agbanyeghị na ihe a ha kwuru mere ha ji hiwe ya nwere ike iyi ezigbo ihe, nke bụ́ eziokwu bụ na Òtù Mba Ụwa anaghị asọpụrụ Chineke n’ihi na ha na-ekwu na ha ga-eme ihe Chineke kwuru na ọ bụ naanị Alaeze ya ga-emeli.
—Abụ Ọma 46:9; Daniel 2: 44.
E nwere oge ọ kwụsịtụrụ ịkpa ike. E hiwere Njikọ Mba Niile obere oge a lụchara Agha Ụwa Mbụ ka o mee ka udo dịrị. Ma, o melighị ka mba dị iche iche ghara ịlụ agha. Ọ kwụsịrị ịrụ ọrụ mgbe a malitere Agha Ụwa nke Abụọ n’afọ 1939. Mgbe a lụchara Agha Ụwa nke Abụọ n’afọ 1945, e hiwere Òtù Mba Ụwa. Ya na Njikọ Mba Niile yiri, ma n’ihe e bu n’obi hiwe ya ma n’otú o si arụ ọrụ ma n’otú e si hazie ya.
^ para. 10 Akwụkwọ bụ́ Vine’s Expository Dictionary of Old and New Testament Words, kwuru na okwu Grik bụ́ “abis” pụtara “olulu na-enweghị nsọtụ ma ọ bụ njedebe.” Baịbụl Nsọ: Nhazi Katọlik kpọrọ ya “olulu na-enweghị njedebe.” Na Baịbụl, abis pụtara ebe mmadụ na-agaghị emeli ihe ọ bụla ma ọ bụ ebe a tụrụ mmadụ mkpọrọ.
^ para. 13 Gụọ Article nke abụọ n’akwụkwọ Charter of the United Nations.
^ para. 16 Dị ka ihe atụ, otu òtù na-anọchite anya chọọchị Protestant dị iche iche n’Amerịka kwuru n’afọ 1918 na ọ bụ Njikọ Mba Niile ga-abụ “ọchịchị nke na-anọchi anya alaeze Chineke n’ụwa.” N’afọ 1965, ndị na-anọchite anya okpukpe Buda, Katọlik, Ọtọdọks, Hindu, Alakụba, Protestant, na okpukpe ndị Juu, zukọrọ na San Fransisko ka ha kpeere Òtù Mba Ụwa ekpere ma kwado ya. N’afọ 1979 kwa, Poopu John Paul nke Abụọ kwuru na ya nwere olileanya na Òtù Mba Ụwa “ga na-abụ òtù ga-akacha na-ekpe ikpe ziri ezi ma na-eme ka udo dịrị.”
^ para. 17 Gụọ Article nke mbụ n’akwụkwọ Charter of the United Nations.
GỤKWUO GBASARA YA
À Ga-emecha Nwee Otu Ọchịchị Ga Na-achị Ụwa Niile?
Ọ bụrụ na otu ọchịchị ana-achị ụwa niile, í cheghị na udo ga-adị, obi eruokwa onye ọ bụla ala? Olee ihe mere obi kwesịrị iji sie anyị ike na Chineke ga-ewetara anyị ụdị ọchịchị a otú o kwuru? Ònye ga-abụ onye ọchịchị ya?


text:
Ga Ị Dị ka ngwa ọdịnala N'ihi na Hacking iphone ?
Ndepụta iPhone dịghị mgbe mfe iso ndusụk ini. Jailbreak dị mkpa n'ihi na ọ iPhone ka nsochi software na ya. exactspy bụ ihe kasị mma website maka na mkpanaka gị na nnyocha ngwọta. Ọ n'agbazikw'anyị, nye gị dum nso ngwaọrụ maka nlekota ma nsochi ọ bụla mobile ngwaọrụ. Ị na mkpa nkịtị ohere n'elu mobile maka nbudata na ngwa-adịghị ahụ anya nakwa na ọ ga-amalite nsochi ke zoro ezo n'ụzọ. Na mobile o ga-enweghị ike ịmata na ha na-esoro mobile ma ọ bụ spied.
Soro gị iPhone na exactspy-ngwa ọdịnala N'ihi na Hacking iphone
Mobile nnyocha nwere ọhụrụ pụtara na exactspy-ngwa ọdịnala N'ihi na Hacking iphone. Ọ na-enye gị ihe niile ị pụrụ ọbụna na-eche banyere nnyocha. iPhone nsochi n'ezie adịghị mfe n'ihi na oké ọkaibe software ji Apple mobiles. Otú ọ dị, jailbreaking ekwentị na agbaso ya nsochi dị mfe na elu na njedebe exactspy-ngwa ọdịnala N'ihi na Hacking iphone. Arụmọrụ dị mfe ma ị pụrụ ịghọta ya ojiji site na onye ọrụ enyi na enyi Filiks.
exactspy website na-enye gị dum ọmụma banyere nnyocha usoro na ịnye ọnụahịa. Zoro ezo nsochi nwere ike mere ebe ugwo software ngwa ị na-agaghị na-emetụta na-akwụ ụgwọ ihe a ego nke na-echefu ihe niile ozi maka ihe ọ bụla iPhone. Ọ na-abịa dị ike atụmatụ, nke adịghị mkpa oge ole ka na-amalite. Nanị otu oge maka nwụnye ma ị ga-mere. Ọ bụrụgodị na ị kwụsịrị na ekwentị gị, ị soro ya, ma ọ bụrụ na a na ngwa arụnyere na ya.
Ihe ị chọrọ ime bụ:
1. Gaa na exactspy si web-na saịtị ma ịzụta software.
2. Download ngwa n'ime ekwentị na ị chọrọ inyocha.
3. Na-ele ekwentị data ọ bụla na ngwaọrụ nke nwere njikọ Ịntanetị.
exactspy-ngwa ọdịnala N'ihi na Hacking iphone – Isi nke exactspy
A ezi ego nke ọrụ na-awa na cellphone nledo ngwa
1. Nyochaa Global debe usoro ebe
exactspy nwere ike guzobere iji soro GPS igodo ọnọdụ nke gị dị iche na-elekwasị anya cell ekwentị. Mara ma ọ bụrụ na nwa gị nwoke na ebe ọ na-kwesịrị ịbụ ma ọ bụ ma ọ bụrụ na gị na-arụ bụ n'ezie na a okporo ụzọ jam.
2. Track SMS ozi
Nke a na ekwentị mkpanaaka ịlele ngwa na-eme ka ị na-agụ niile Nnyocha e nyochara ọdịnaya ozi na multimedia ozi na-ezigara ma ọ bụ natara na ebumnobi ekwentị n'ji. A okwu maka ngwa ngwa ele ọ bụ ezie na nhichapụ.
3. Na-anya na oku ekwentị
exactspy-enye gị ohere ahụ ihe niile na-abata / outbound oku site na iji ha oge na timestamp. Ọzọkwa, a obere Idebe track nke software nwere ike guzobere iji akụkọ ihe mere eme oku bu n'obi ma ọ bụ gị predefined dịgasị iche iche. Ị ga-ileghara anya dịtụ!
– Nledo oku
– Oku na ndekọ na-
4. Nyochaa Internet-eji
Ele niile URLs kwụsịrị na site n'ji na cell ekwentị nchọgharị weebụ. Site rummaging site ha nchọgharị akụkọ ihe mere eme, -elele ihe ha na ruo online.
5. Mee Reserve
Lelee ọ bụla na-eme ka ọ bụla na kọntaktị na banyere n'ime ekwentị ndibiat bi ma na-esochi nke ọ bụla otu ọrụ si ekwentị oge.
6. Gụọ Ngwa ozi ịntanetị
Jiri a ji mara akọ nchụso si Skype, iMessage na WhatsApp na Viber ozi ọkachamara ọrụ etinyere ndị gaje ịbụ ekwentị. Ilekọta Social Media okwu na-amụta otú na-na kpọmkwem ihe na-elekwasị anya na ekwentị mkpanaaka ahịa na-eziga ederede ozi banyere.
– Nledo WhatsApp
– Nledo Viber
– Nledo Skype
– Nledo Facebook
– Nledo mmanụ
– Nledo KIK
– Nledo Line
– Nledo WeChat
– Nledo Hangouts
7. Ihere n'izoputa anyi ma ọ bụ ebi Sound
Lezienụ anya ma na-akọ gburugburu na ekwentị mkpanaaka.
8. View n'ikuku ana enweta n'otutu-media Files
Nke a obere nche software omume-enyere gị aka ịhụ ihe ọ bụla videos na photos na e chebere na ihe mgbaru ọsọ cell ekwentị. Onye ọ bụla oge nwa gị ma ọ bụ pesonel data a dị mkpa video ma ọ bụ nwere a foto site na iji ha na igwefoto dijitalụ cell ekwentị, ọ ga-ngwa ngwa uploaded ka exactspy ndekọ.
9. Ime Control
Na cell igwe n'echeghị mgbe furu efu ma ọ bụ zuru, ozi ohi ahụ e zuru na-nnọọ nkịtị. Site remotely erasing gị iche ekwentị data ma ọ bụ kpochidoro ngwaọrụ, ị hụ onye data ghara ịda n'ime ọjọọ aka.
10. Amata Ọ
O kwere omume na ike a na cellphone nsuso ngwa ka igbanye na omimi ọmụmụ na ebumnobi ekwentị eji. Ọ bụrụ na ị mkpa ịchịkwa na soro ọtụtụ cell igwe ozugbo, iji akụkụ a.
exactspy, ọ bụ n'ezie ihe mobile ngwa mere maka ụlọ ọrụ na nne na nna. Ọ na-agụnye a isi disclaimer: "exactspy ka maka nlekota mkpara gị, ụmụ ma ọ bụ ndị ọzọ na-ebi akwukwọ a mobile ekwentị ma ọ bụ ekwentị na ị dị nnọọ onwe onye ma ọ bụ nwere ikike kwesịrị ekwesị iji nyochaa.
Ma ndị na-eri na-eji ngwa, na premiom na ndepụta atụmatụ akwụ ụgwọ $15.99 a ọnwa bụkwanụ. Ọ bụrụ na nwunye gị ma ọ bụ ọrụ a na ịghọ aghụghọ ule na ị ma ọ bụ ụlọ ọrụ gị, a na-eri bụ enweghị obi abụọ a, a obere price-akwụ iji chọpụta. Ọ dị ọnụ ala price nledo ngwa, N'ụzọ dị iche na mSpy, Mobile ekwentị Nledo, Steathgeine..
Ị nwere ike Download: Ga Ị Dị ka ngwa ọdịnala N'ihi na Hacking iphone ?


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Ezra 1:1-11
1 N’afọ mbụ nke ọchịchị Saịrọs+ eze Peshia, ka ihe Jehova kwuru site n’ọnụ Jeremaya+ wee mezuo, Jehova kpaliri+ mmụọ Saịrọs eze Peshia, o wee mee ka a kpọsaa+ n’ebe dum ọ na-achị, deekwa ya n’akwụkwọ,+ sị:2 “Nke a bụ ihe Saịrọs eze Peshia kwuru,+ ‘Jehova bụ́ Chineke nke eluigwe+ enyewo m alaeze niile nke ụwa,+ ya onwe ya enyewokwa m ọrụ iwuru ya ụlọ na Jeruselem,+ nke dị na Juda.3 Onye ọ bụla n’ime unu, n’etiti ndị ya niile, ka Chineke ya nọnyere ya.+ Ya lawa Jeruselem, nke dị na Juda, ma wughachi ụlọ Jehova bụ́ Chineke Izrel—ọ bụ ya bụ ezi Chineke+—bụ́ ụlọ dị na Jeruselem.+4 Ma onye ọ bụla nke fọdụrụ n’ebe ọ bụla o bi dị ka ọbịa,+ ka ndị obodo ya nye ya ọlaọcha na ọlaedo na ngwongwo ndị ọzọ na anụ ụlọ, tinyere onyinye afọ ofufo+ maka ụlọ ezi Chineke, nke dị na Jeruselem.’”5 Ndị isi+ nke ndị bụ́ nna ndị Juda na nke ndị Benjamin, tinyere ndị nchụàjà na ndị Livaị, wee bilie, ya bụ, ndị niile mmụọ+ nke ezi Chineke kpaliri, ka ha lawa gaa wughachi ụlọ Jehova,+ nke dị na Jeruselem.6 Ma ndị niile gbara ha gburugburu ji arịa ọlaọcha, tinyere ọlaedo, na ngwongwo ndị ọzọ, na anụ ụlọ na ihe ndị dị oké ọnụ ahịa kwado+ ha, ma e wezụga ihe niile e nyere n’afọ ofufo.+7 Eze Saịrọs jikwa aka ya chịta arịa ụlọ Jehova,+ bụ́ ndị Nebukadneza chịpụtara na Jeruselem+ wee debe ha n’ụlọ chi ya.+8 Saịrọs eze Peshia wee mee ka Mitridat onye na-echekwa akụ̀ na-elekọta ha, o wee gụọ ha ọnụ ma nyefee ha Sheshbaza+ onyeisi Juda.+9 Ha dị: arịa ọlaedo iri atọ ndị yiri nkata, otu puku arịa ọlaọcha ndị yiri nkata, arịa iri abụọ na itoolu e ji edochi arịa ndị ọzọ,10 obere ọkwá+ ọlaedo iri atọ, narị obere ọkwá ọlaọcha anọ na iri, na otu puku arịa ndị ọzọ.11 Arịa ọlaedo na arịa ọlaọcha niile dị puku ise na narị anọ. Sheshbaza+ bugotere ihe niile, o sikwa Babịlọn kpọpụta ndị a dọọrọ n’agha+ kpọta ha Jeruselem.