text:
IBUOT 8
Mme N̄kpọ Ndida N̄kwọrọ Ikọ—Ndinam Mme N̄wed Ẹda Ẹkwọrọ Ikọ ke Ofụri Ererimbot
1, 2. (a) Nso ikan̄wam ẹkwọrọ eti mbụk ke ofụri Obio Ukara Rome ke eyo mme apostle? (b) Nso inam nnyịn inịm ke Jehovah ọnọ nnyịn ibetedem ke eyo nnyịn? (Se ekebe oro “ Ndikwọrọ Eti Mbụk ke Se Ibede Usem 670.”)
SE MBON oro ẹkedide Jerusalem ẹkekopde ama akpa mmọ idem. Mbon Galilee ẹma ẹsem mme usem idụt en̄wen udọn udọn, se mmọ ẹketịn̄de ama onyụn̄ enen̄ede enem mbon oro ẹkekpan̄de utọn̄ ẹnọ mmọ. Ekedi ke Pentecost isua 33 eyo Christ, ndien mme mbet ẹma ẹbọ utịbe utịbe enọ editịn̄ ikọ ke nsio nsio usem—emi okowụtde ke Abasi akada ye mmọ. (Kot Utom 2:1-8, 12, 15-17.) Mme owo emi ẹketode nsio nsio ebiet ẹma ẹkop eti mbụk emi mmọ ẹkekwọrọde usen oro, ẹnyụn̄ ẹda mmọ ẹkesuan ke ofụri Obio Ukara Rome ke oro ebede.—Col. 1:23.
2 Mfịn, ikọt Abasi isisemke ediwak usem ke utịbe utịbe usụn̄. Kpa ye oro, mmọ ẹnam utom ukwọrọikọ ke ediwak ebiet akan nte ẹkenamde ke eyo mme apostle, sia mmọ ẹkabarede mme n̄wed emi ẹnemede etop Obio Ubọn̄ ke se ibede usem 670. (Utom 2:9-11) Ikọt Abasi ẹnam ata ediwak n̄wed ke ata ediwak usem tutu etop Obio Ubọn̄ esịm kpukpru itụn̄ ye inụk ke ofụri ererimbot. * Emi n̄ko edi ata in̄wan̄-in̄wan̄ uyarade ke Jehovah ke ada Edidem Jesus Christ ọnọ ndausụn̄ ke utom ukwọrọikọ. (Matt. 28:19, 20) Ke emi iyomde ndidụn̄ọde ifan̄ kpọt ke otu n̄kpọ emi idade inam utom ukwọrọikọ ke isua 100 emi ẹbede, se nte Edidem akade-ka iso ekpep nnyịn ndima mme owo onyụn̄ esịnde udọn̄ ọnọ nnyịn idi mme andikpep Ikọ Abasi.—2 Tim. 2:2.
Edidem Anam Mme Asan̄autom Esie Ẹdot Nditọ N̄kpasịp Akpanikọ
3. Ntak emi nnyịn isidade nsio nsio n̄kpọ ikwọrọ ikọ?
3 Jesus ọkọdọhọ ke “ikọ obio ubọn̄” etie nte n̄kpasịp onyụn̄ ọdọhọ ke esịt owo etie nte isọn̄. (Matt. 13:18, 19) Kpa nte ọtọin̄wan̄ ekemede ndida nsio nsio n̄kpọutom nnam isọn̄ emem nnyụn̄ nnam enye edi se ẹtọde n̄kpọ, ikọt Jehovah ẹsida ekese n̄kpọutom oro ẹn̄wamde mmọ ẹnam mme owo ẹnyịme ndibọ etop Obio Ubọn̄. Ndusụk n̄kpọutom emi ẹkenyene ufọn ke esisịt ini. Edi mbon eken, utọ nte n̄wed ye magazine, ẹka iso ndinen̄ede nnyene ufọn. Kpukpru n̄kpọutom oro inemede ke ibuot emi ẹn̄wam mme asuanetop Obio Ubọn̄ ẹsobo ye mme owo iso ye iso sia mme n̄kpọutom emi mîtiehe nte ata ediwak ke otu mme usụn̄ oro ẹkedade ẹneme n̄kpọ ẹnọ ata ediwak owo, oro ikenemede ke Ibuot 7.—Utom 5:42; 17:2, 3.
4, 5. Ẹkesida ukwak ubre ikwọ ẹnam n̄kpọ didie, edi nso ke enye mîkayakke ẹnam?
4 Utịn̄ikọ oro ẹmụmde ẹdọn̄ ke n̄kpọ umụmikọ. Ke iduọk isua 1930 esịm iduọk isua 1940, mme asuanetop ẹma ẹsibre utịn̄ikọ oro ẹkemụmde ẹnịm ke ukwak ubre usanikwọ. Usanikwọ kiet kiet ikesibreke iyọhọ minit ition. Ndusụk ini mmọ ẹkesinyene mme utọ mbio mbio ibuotikọ nte “Abasi-Ita-ke-Kiet,” “Purgatory,” ye “Obio Ubọn̄.” Ẹkesida mme usanikwọ oro ẹnam n̄kpọ didie? Brọda Clayton Woodworth, Jr., emi akanade baptism ke isua 1930 ke United States, ọkọdọhọ ete: “Mma nsikama ukwak ubre usanikwọ emi etiede nte ekpri ekebe, emi ẹsiyụtde-yụt, onyụn̄ enyenede ekpri ubọk oro anade ndori ke ata nnennen ebiet ke mben usanikwọ oro edieke anade ebre ọfọn. Mma nsịm ufọk owo, nyokụbọde ekebe oro, ndori ekpri ubọk oro ke itie, nnyụn̄ mmia n̄kanika enyịnusụn̄. Enyeneufọk ama eberede usụn̄, nyọdọhọ nte, ‘Enyene akpan etop emi nyomde fi okop.’” Mme owo ẹkesinam n̄kpọ didie ẹban̄a oro? Brọda Woodworth ọdọhọ ete: “Ediwak ini, mme owo ẹma ẹsima ndikop. Ndusụk ini, mme owo ẹma ẹsifiak ẹberi usụn̄ inikiet inikiet. Ndien mbon en̄wen ẹma ẹsikere ke nnyam ukwak ubre ikwọ.”
5 Etisịm 1940, ẹma ẹmụm se ibede utịn̄ikọ 90 ẹdọn̄ ke usanikwọ ẹnyụn̄ ẹnam se ibede usanikwọ miliọn kiet. John E. Barr, emi akanamde utom usiakusụn̄ ke Britain ini oro, emi nte ini akakade eketienede esịne ke Otu Emi Ẹsede Ẹban̄a Utom Mme Ntiense Jehovah, ọkọdọhọ ete: “Ke 1936 esịm 1945, n̄kesisan̄a ye ukwak ubre ikwọ kpukpru ini. Ke nditịm ntịn̄, ini oro, ekesitie nte n̄kemeke ndinam n̄kpọ ndomokiet edieke mmensan̄ake ye enye. Ndikop uyo Brọda Rutherford ke enyịnusụn̄ mme owo ama esinen̄ede esịn udọn̄ ọnọ mi; eketie nte n̄kpọ eke enye adade mi ke n̄kan̄. Edi, edida ukwak ubre ikwọ n̄kwọrọ ikọ iketiehe nte edikpep owo Bible, emi esinamde se ẹkpepde odụk owo esịt.”
6, 7. (a) Nso ikedi mme ufọn kad ikọ ntiense, ndien nso ke enye mîkekemeke ndinam? (b) Didie ke Jehovah ‘ekesịn nnyịn ikọ ke inua’?
6 Kad ikọ ntiense. Ọtọn̄ọde ke 1933, ẹkedọhọ mme asuanetop ẹsida kad ikọ ntiense ẹkwọrọ ikọ ke ufọk ke ufọk. Kad ikọ ntiense akayak ekpri ndikpon nte babru ibatutom. Enye ekesịne ibio ibio etop Bible onyụn̄ etịn̄ aban̄a mme n̄wed emi enyeneufọk ekemede ndibọ. N̄kukụre se asuanetop ekenyenede ndinam ekedi ndiyak kad oro nnọ enyeneufọk ndọhọ okot. Lilian Kammerud, emi nte ini akakade akanamde utom isụn̄utom ke Puerto Rico ye Argentina, ọkọdọhọ ete: “Mma mma utom edida kad ikọ ntiense n̄kwọrọ ikọ.” Ntak emi enye akamade? Enye ọkọdọhọ ete: “Idịghe kpukpru nnyịn ikekeme ndikwọrọ ikọ ọfọn. Ntre, kad emi ama an̄wam mi mfiọk ndisobo ye mme owo.”
7 Brọda David Reusch emi akanade baptism ke isua 1918, ọkọdọhọ ete: “Kad ikọ ntiense ama an̄wam nditọete sia ata ibat ibat nditọete ẹkekere ke mmimọ imekeme nditịn̄ nnennen n̄kpọ.” Edi enyene se kad emi mîkekemeke ndinam. Brọda Reusch ọkọdọhọ ete: “Ndusụk ini ima isisobo mme owo emi ẹkekerede ke nnyịn ikemeke nditịn̄ ikọ. Ndien imekeme ndidọhọ ke ediwak nnyịn ikekemeke nditịn̄ ikọ. Edi Jehovah ke eketịm nnyịn idem man ikeme ndisobo ye mme owo nte mme asan̄autom esie. Ikebịghike, enye ama esịn nnyịn ikọ ke inua ke ndikpep nnyịn nte ikpokotde N̄wed Abasi ke ufọk owo. Ẹkeda Ufọkn̄wed Utom Ukara Abasi emi ọkọtọn̄ọde ke iduọk isua 1940 ẹnọ nnyịn ukpep emi.”—Kot Jeremiah 1:6-9.
8. Didie ke afo ekeme ndiyak Christ ọnọ fi ukpep?
8 Mme n̄wed. Ọtọn̄ọde ke isua 1914, ikọt Jehovah ẹsio se ibede n̄wed 100 emi ẹnemede mme ibuotikọ Bible. Ẹkesio ndusụk n̄wed oro akpan akpan man ẹkpep mme asuanetop ndinen̄ede nnyene uforo nte mme asan̄autom. Anna Larsen ke Denmark, emi onyụn̄ edide asuanetop ke n̄kpọ nte isua 70, ọdọhọ ete: “Jehovah ama ada Ufọkn̄wed Utom Ukara Abasi ye mme n̄wed ufọkn̄wed oro anam nnyịn idi nti mme asuanetop. Mmeti ke akpa ke otu n̄wed oro ekedi Theocratic Aid to Kingdom Publishers, emi ẹkesiode ke isua 1945. Ekem ẹma ẹsio ‘Equipped for Every Good Work’ ke isua 1946. Idahaemi imenyene Bọ Ufọn to Ukpepn̄kpọ Ufọkn̄wed Utom Ukara Abasi, emi ẹkesiode ke Ikọmbakara ke isua 2001.” Ke akpanikọ, Jehovah ada Ufọkn̄wed Utom Ukara Abasi ye mme n̄wed ufọkn̄wed emi “anam nnyịn itịm idot ndidi mme asan̄autom.” (2 Cor. 3:5, 6) Ndi emesịn enyịn̄ ke Ufọkn̄wed Utom Ukara Abasi? Ndi emesida n̄wed Ufọkn̄wed emi edi mbono esop kpukpru urua onyụn̄ etiene ese ke ini esenyịn ufọkn̄wed okotde enye? Edieke anamde ntre, ọwọrọ ke afo eyesiyak Christ ọnọ fi ukpep man edi eti andikpep.—2 Cor. 9:6; 2 Tim. 2:15.
9, 10. Didie ke mme n̄wed ẹn̄wam man ẹtọ ẹnyụn̄ ẹduọk mmọn̄ ke n̄kpasịp akpanikọ?
9 Jehovah an̄wam nnyịn n̄ko ke ndinam esop esie osion̄o mme n̄wed oro ẹn̄wamde mme asuanetop ẹkeme ndikpep mme owo mme akpan ukpepn̄kpọ Bible. Akpanikö oro Adade osim Nsinsi Uwem ekedi ata eti n̄wed ndinam oro. Ẹkesio enye ke Ikọmbakara ke isua 1968, ndien enye ama ọsọsọp enyene ufọn. Utom Obio Ubọn̄ (Ikọmbakara) eke November 1968 ọkọdọhọ ete: “Ẹyom n̄wed Akpanikọ tutu itie umịn̄n̄wed N̄ka ke Brooklyn ẹtọn̄ọ ndinam utom okoneyo.” Ibuotikọ oro ama aka iso ọdọhọ ete: “Isan̄ kiet ke August, owo ikenyeneke se ibede n̄wed Akpanikọ miliọn kiet ye ubak ndinọ mbon oro ẹkeyomde!” Etisịm isua 1982, ẹma ẹmịn̄ n̄wed emi ẹbe miliọn 100 ke usem 116. Ke ufan̄ isua 14, ọtọn̄ọde ke isua 1968 esịm 1982, n̄wed Akpanikọ ama an̄wam ẹnyene se ibede mbufa asuanetop miliọn kiet. *
10 Ke isua 2005, ẹma ẹsio n̄wọrọnda n̄wed en̄wen ndida n̄kpep Bible, oro edi, Nso ke Bible Enen̄ede Ekpep? Ẹmịn̄ n̄kpọ nte miliọn 200 ke usem 256! Nso idi utịp? Ke ufan̄ isua itiaba kpọt, ọtọn̄ọde ke isua 2005 esịm 2012, n̄kpọ nte owo 1,200,000 ẹma ẹkabade ẹdi mme asuanetop eti mbụk. Kpasụk ke ini oro, ibat mbon oro nnyịn ikpepde Bible ama oto miliọn 6 ọdọk esịm 8,700,000. Ke akpanikọ, Jehovah ke ọdiọn̄ ukeme oro isịnde nditọ nnyụn̄ nduọk mmọn̄ ke akpanikọ Obio Ubọn̄.—Kot 1 Corinth 3:6, 7.
11, 12. Mme itie N̄wed Abasi oro ẹsiakde ẹwụt ke ẹkewet mme magazine nnyịn ẹnọ mmanie?
11 Mme magazine. Ke editọn̄ọ, ẹkewet Enyọn̄-Ukpeme akpan akpan ẹnọ “ekpri otuerọn̄,” kpa “mme andibuana ke ikot eke heaven.” (Luke 12:32; Heb. 3:1) Ke October 1, 1919, esop Jehovah ama osio magazine en̄wen, emi ẹkewetde ẹnọ kpukpru owo. Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible ye kpukpru owo ẹma ẹma magazine oro tutu ẹsuan enye awak akan Enyọn̄-Ukpeme ke ediwak isua. Ẹkesikot enye The Golden Age. Ke isua 1937, ẹma ẹkpụhọ enyịn̄ esie ẹkot Consolation. Ekem, ke isua 1946, ẹkedidiọn̄ọ enye nte Awake! (Ẹdemede!).
12 Ke ediwak isua emi ẹbede, ẹkpụhọ nte Enyọn̄-Ukpeme ye Ẹdemede! ẹtiede, edi uduak mmọ ikpụhọkede—oro edi, ndinam ẹfiọk Obio Ubọn̄ Abasi nnyụn̄ nnam mme owo ẹnyene mbuọtidem ke Bible. Mfịn, ẹsio Enyọn̄-Ukpeme eke ukpepn̄kpọ ye eke ofụri owo. Ẹwet nsiondi eke ukpepn̄kpọ ẹnọ “mbonufọk”—oro edi, “ekpri otuerọn̄” ye “mme erọn̄ en̄wen.” * (Matt. 24:45; John 10:16) Ẹwet nsiondi ofụri owo akpan akpan ẹnọ mbon oro mîfiọkke kan̄a akpanikọ, edi emi ẹnyenede ukpono ẹnọ Bible ye Abasi. (Utom 13:16) Ẹnen̄ede ẹwet Ẹdemede! ẹnọ mbon oro mînen̄ekede ifiọk n̄kpọ iban̄a Bible ye ata Abasi, kpa Jehovah.—Utom 17:22, 23.
13. Nso ke afo enen̄ede ama ke mme magazine nnyịn? (Neme chart oro “ Mme N̄wed Oro Ẹsuande Ẹkan ke Ofụri Ererimbot.”)
13 Ke ntọn̄ọ ntọn̄ọ 2014, ẹma ẹsimịn̄ se ibede Ẹdemede! miliọn 44 ye se ibede Enyọn̄-Ukpeme miliọn 46 kpukpru ọfiọn̄. Ẹma ẹkabade Ẹdemede! ke n̄kpọ nte usem 100, ẹkabade Enyọn̄-Ukpeme ke n̄kpọ nte usem 200, ndien emi ama anam mmọ ẹdi mme magazine emi ẹkabarede ẹnyụn̄ ẹsuande ẹkan ke ererimbot! Okposụkedi emi kpukpru se ẹnamde emi enyenede ndyọ, ikpanaha mmọ ẹkpa nnyịn idem. Mme magazine emi ẹsịne etop emi Jesus ọkọdọhọde ke ẹyekwọrọ ke ofụri isọn̄.—Matt. 24:14.
14. Nso ke nnyịn inen̄ede isịn udọn̄ inọ mme owo ẹnam, ndien ntak-a?
14 Bible. Ke isua 1896, Brọda Russell ye mme nsan̄a esie ẹma ẹkpụhọ enyịn̄ n̄ka oro mmọ ẹkesidade ẹsio n̄wed man esịne ikọ oro Bible; ndien ẹkedidiọn̄ọ n̄ka oro nte Watch Tower Bible and Tract Society. Ukpụhọde oro ama odot sia Bible edi akpan n̄wed oro isidade ikwọrọ eti mbụk Obio Ubọn̄. (Luke 24:27) Man ekekem ye enyịn̄ n̄ka emi, mme asan̄autom Abasi ẹnen̄ede ẹsịn udọn̄ ẹnọ mme owo ẹsuan ẹnyụn̄ ẹkot Bible. Ke uwụtn̄kpọ, ke isua 1926, ima ida ukwak umịn̄n̄wed nnyịn imịn̄ The Emphatic Diaglott, N̄wed Abasi Christian Usem Greek emi Benjamin Wilson akakabarede. Ọtọn̄ọde ke isua 1942, ima imịn̄ inyụn̄ isuan n̄kpọ nte King James Version 700,000. Isua iba kpọt ke oro ebede, ima itọn̄ọ ndimịn̄ American Standard Version, emi esịnede enyịn̄ Jehovah ke itie 6,823. Etisịm isua 1950, ima isuan se ibede idem 250,000.
15, 16. (a) Nso ke afo enen̄ede ama ke Edikabade Eke Obufa Ererimbot? (Neme ekebe oro “ Ndinam Ẹkabade Bible Usọp Usọp.”) (b) Didie ke afo ekeme ndiyak Jehovah otụk fi esịt?
15 Ẹma ẹsio N̄wed Abasi Christian Usem Greek—Edikabade Eke Obufa Ererimbot ke Ikọmbakara ke isua 1950. Ẹkesio ofụri Edisana N̄wed Abasi—Edikabade Eke Obufa Ererimbot ke Ikọmbakara ke isua 1961. Bible emi okpono Jehovah ke ndiwet enyịn̄ esie ke mme ebiet emi enye okodude ke ata akpa uwetn̄kpọ usem Hebrew. Enyịn̄ Abasi odu n̄ko utịm ike 237 ke ata ata ikọ N̄wed Abasi ke N̄wed Abasi Christian Usem Greek eke Edikabade Eke Obufa Ererimbot. Ẹfiak ẹnen̄ede n̄kpọ ke enye ediwak ini man enye enen̄ede enen onyụn̄ emem utom ndikot. Ẹkesio eke ata ndondo emi ke isua 2013. Ke isua 2013, ẹma ẹmịn̄ se ibede Edikabade Eke Obufa Ererimbot miliọn 201 ofụri ofụri m̀mê ubak ubak ke usem 121.
16 Ndusụk owo ẹdọhọ didie ke ẹma ẹkekot Edikabade Eke Obufa Ererimbot ke usem mmọ? Eren kiet emi otode Nepal ọkọdọhọ ete: “Akani Bible usem Nepalese ikan̄wan̄ake ediwak owo sia ẹkeda ikọ eset ẹkabade. Edi idahaemi Bible enen̄ede an̄wan̄a nnyịn, sia ẹda ikọ eyomfịn ẹkabade.” Ke ini n̄wan kiet ke Central African Republic ọkọtọn̄ọde ndikot Edikabade Eke Obufa Ererimbot ke usem Sango, enye ama ọtọn̄ọ nditua onyụn̄ ọdọhọ ete, “Usem enye emi enem tutu.” Ukem nte n̄wan oro, nnyịn owo kiet kiet imekeme ndiyak Jehovah otụk nnyịn esịt ke ndikot Ikọ Esie kpukpru usen.—Ps. 1:2; Matt. 22:36, 37.
Imokọm Abasi ke Mme N̄kpọutom ye Ukpep Oro Ibọde
17. Didie ke afo ekeme ndiwụt ke emenem esịt aban̄a mme n̄kpọutom ye ukpep oro afo ọbọde, ndien nso ididi utịp?
17 Ndi omokop inemesịt aban̄a n̄kpọutom ye ukpep oro Edidem Jesus Christ ọnọde nnyịn? Ndi emesifak ifet okot mme n̄wed oro esop Abasi ẹsiode, ndi emesinyụn̄ ada mmọ an̄wam mbon en̄wen? Edieke edide ntre, ọwọrọ editie fi ke idem nte eketiede Sista Opal Betler, emi akanade baptism ke October 4, 1914. Opal ọkọdọhọ ete: “Ke ediwak isua, ami ye [Edward] ebe mi ima isida ukwak ubre usanikwọ ye kad ikọ ntiense ikwọrọ ikọ. Ima isida n̄wed, n̄kpri n̄wed, ye magazine ikwọrọ ikọ ke ufọk ke ufọk. Ima isika ubịnikọt, isan̄a ke udịm, inyụn̄ inọ mme owo etop oro ẹmịn̄de-mịn̄. Ekem ẹma ẹkpep nnyịn nte ẹkpenamde mfiak-n̄waha [emi idahaemi ikotde mfiakn̄ka] ẹnyụn̄ ẹnịmde ukpepn̄kpọ Bible ke ufọk mbon oro ẹnyenede udọn̄. Ima inyene ekese ndinam, uwem ama onyụn̄ enem nnyịn.” Jesus ama ọn̄wọn̄ọ ke mme andidu ke idak ukara imọ ẹyesịn idem ẹsuan n̄kpasịp, ẹkpen̄e, ẹnyụn̄ ẹdara ọtọkiet. Ata ediwak owo emi ẹbietde Opal ẹkeme ndidọhọ ke un̄wọn̄ọ oro osu.—Kot John 4:35, 36.
18. Nso akwa ifet ke nnyịn inyene?
18 Ediwak owo oro mîdịghe kan̄a mme asan̄autom Edidem ẹkeme ndikere ke ikọt Abasi “ẹdi mmọ emi mîfiọkke n̄wed ye mme usụhọde owo.” (Utom 4:13) Edi kere ise! Edidem amanam mme usụhọde owo esie emi ẹsion̄o ata ediwak n̄wed, ndien mmọ ẹsion̄o n̄wed emi ẹkabarede ẹnyụn̄ ẹsuande ẹkan ke ofụri emana! Akan oro, enye ọnọ nnyịn ukpep onyụn̄ esịn udọn̄ ọnọ nnyịn man ida mme n̄kpọutom emi itan̄a eti mbụk inọ mme owo ke kpukpru idụt. Nso akwa ifet ke inyene ntem nditiene Christ nsuan n̄kpasịp akpanikọ nnyụn̄ nnam mme mbet!
^ ikp. 2 Ke isua duop kpọt emi ẹbede, ikọt Jehovah ẹsion̄o n̄wed Ikọ Abasi ebe biliọn 20. Ke adianade do, n̄kpọ nte biliọn owo ita ke ofụri ererimbot, emi ẹsidụkde Intanet ẹkeme ndidụk ikpehe Intanet nnyịn, jw.org.
^ ikp. 9 Ndusụk n̄wed ukpep Bible en̄wen oro ẹn̄wamde mme asuanetop ẹkpep mme owo akpanikọ Bible ẹdi The Harp of God (emi ẹkesiode ke isua 1921), “Yak Abasi Edi Akpanikö” (emi ẹkesiode ke Ikọmbakara ke isua 1946), Afo Emekeme Ndidu Uwem ke Nsinsi ke Paradise ke Isọn̄ (emi ẹkesiode ke Ikọmbakara ke isua 1982), Ifiọk Oro Adade Osịm Nsinsi Uwem (emi ẹkesiode ke 1995).
^ ikp. 12 Se Enyọn̄-Ukpeme, July 15, 2013, page 23, ikpehe ekikere 13, kaban̄a nte ẹnamde se nnyịn ifiọkde iban̄a “mbonufọk” enen̄ede an̄wan̄a.
Kpep N̄kpọ En̄wen
“Ẹkeyak Edisana Ikọ Abasi Ẹsịn Mmọ ke Ubọk” Ẹte Ẹkabade—Rome 3:22
Ebe isua ikie tọn̄ọ Mme Ntiense Jehovah ẹketọn̄ọ ndida nsio nsio Bible n̄kpep ikọ Abasi. Edi ntak emi mmọ ẹketọn̄ọde ndikabade Bible ke Ikọmbakara eyomfịn-e?


c: text/html

text:
Baịbụl Ọ̀ Kwadoro Nwoke Ịlụ Nwoke Ibe Ya Ma Ọ Bụ Nwaanyị Ịlụ Nwaanyị Ibe Ya?
Ihe Baịbụl kwuru
Tupu ndị ọchịchị ekwuwe ihe ha chere n’okwu gbasara alụmdi na nwunye, onye kere anyị agwala anyị ihe anyị kwesịrị ime. N’akwụkwọ Jenesis 2:24, Chineke kwuru na nwoke ga-ahapụ nna ya na nne ya rapara n’ahụ́ nwunye ya, ha aghọọ otu anụ ahụ́. Otu akwụkwọ na-akọwa okwu ndị dị na Baịbụl kwuru na “
nwunye” e kwuru okwu ya n’amaokwu Baịbụl a bụ “nwaanyị.” Na Matiu 19:4, Jizọs kwuru na ndị kwesịrị ịlụ ibe ha bụ “
nwoke na nwaanyị.” Ihe a o kwuru kwadoro ihe ahụ Chineke kwuru n’akwụkwọ Jenesis.
N’eziokwu, Chineke chọrọ ka ọ bụrụ nwoke na nwaanyị ga na-alụ ibe ha. Ha lụọ, ha ga-ebi ka di na nwunye ruo ebighị ebi. Chineke chọkwara ka di na nwunye na-eme ibe ha obi ụtọ, ka ha na-enwe mmekọahụ, nakwa ka ha mụta ụmụ.
GỤKWUO GBASARA YA
Gịnị Ka Baịbụl Kwuru Gbasara Nwoke Idina Nwoke na Nwaanyị Idina Nwaanyị?
Olee otú mmadụ idina nwoke ma ọ bụ nwaanyị ibe ya na-adị Chineke? Onye ụdị ihe a na-agụ, ọ̀ ga-efeli Chineke?
Ọ Bụrụ na Ọ Na-agụ Gị Agụụ Ka Gị na Nwoke Ibe Gị Ma Ọ Bụ Nwaanyị Ibe Gị Nwee Mmekọ, Ọ̀ Pụtara na Ị Ga-enwerịrị Ya?
Ọ bụrụ na ọ na-agụ gị agụụ ka gị na nwoke ibe gị ma ọ bụ nwaanyị ibe gị nwee mmekọahụ, gịnị ka i kwesịrị ime?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
‘Kûkpa Mba’
“Ẹyak nnyịn ikûkpa mba ke edinam eti n̄kpọ.”—GAL. 6:9.
1, 2. Didie ke nditie n̄kere mban̄a esop Jehovah eke ofụri ekondo ọsọn̄ọ mbuọtidem nnyịn?
ESIDORO nnyịn uten̄e ke ini itiede ikere ke nnyịn isịne ke akaka esop ofụri ekondo. N̄kukụt emi ẹwetde ke Ezekiel ibuot 1 ye Daniel ibuot 7 ẹnen̄ede ẹwụt nte Jehovah anamde n̄kpọ man uduak esie osu. Jesus ada usụn̄ ke ikpehe esop Jehovah eke isọn̄. Enye eteme esop Abasi nte ẹkpenamde utom ukwọrọikọ, nte ẹkpekpepde ẹnyụn̄ ẹsịnde udọn̄ ẹnọ mbon oro ẹnamde utom emi, ye nte ẹkpen̄wamde mbon en̄wen ẹdi ẹdituak ibuot ẹnọ Jehovah. Emi anam ibuọt idem ye esop Jehovah.—Matt. 24:45.
2 Ndi nnyịn owo kiet kiet ke isan̄a ikpat kiet ye utịbe utịbe esop Jehovah? Ndi ke itetịm ima akpanikọ kpukpru usen? Ke ini ibụpde idem nnyịn mme utọ mbụme emi, imekeme ndikụt ke imọtọn̄ọ ndikpa mba mîdịghe edi ke imọtọn̄ọ nditek ke ifịk. Christian ekeme ndikpa mba nnyụn̄ ntek ke ifịk. Emi akanam apostle Paul eteme mme Christian eyo esie ete ẹkpebe ifịk Jesus. Paul ọkọdọhọ ke emi ayanam mmọ ‘ẹkûkpa mba ẹnyụn̄ ẹkop mmemidem ke ukpọn̄ mmọ.’ (Heb. 12:3) Kpasụk ntre, edieke itịn̄de enyịn idụn̄ọde ibuotikọ emi ekebemde enye emi iso, emi owụtde se esop Jehovah anamde, emi eyenen̄ede an̄wam nnyịn ika iso inam utom Abasi ye ifịk.
3. Nso ke oyom inam man nnyịn ikûkpa mba, ndien nso ke idineme ke ibuotikọ emi?
3 Edi Paul ọkọdọhọ ke enyene mme n̄kpọ en̄wen oro anade inam edieke nnyịn mîyomke ndikpa mba. Enye ọkọdọhọ ke inyene ‘ndinam eti n̄kpọ.’ (Gal. 6:9) Ẹyak ineme n̄kpọ ition emi ẹkemede ndin̄wam nnyịn ika iso isọn̄ọ ida inyụn̄ isan̄a ikpat kiet ye esop Jehovah. Ndien nnyịn kiet kiet iyebiere m̀mê enyene se nnyịn m̀mê ubon nnyịn ikpokpụhọrede ke uwem nnyịn.
ẸSOP IDEM MAN ẸBỌ NSỊNUDỌN̄ ẸNYỤN̄ ẸTUAK IBUOT
4. Ntak emi ikemede ndidọhọ ke ndisop idem ọtọkiet edi ata akpan n̄kpọ ke utuakibuot akpanikọ?
4 Edi ido mme asan̄autom Jehovah ndisisop idem ọtọkiet. Ke heaven, mme angel ẹsisop idem ke iso Jehovah. (1 Ndi. 22:19; Job 1:6; 2:1; Dan. 7:10) Ke Israel eset, akana idụt oro ẹsisop idem “man mmọ ẹkpan̄ utọn̄, man mmọ ẹnyụn̄ ẹkpep n̄kpọ.” (Deut. 31:10-12) Mme Jew ke eyo mme apostle ẹma ẹsika synagogue ẹkekot N̄wed Abasi. (Luke 4:16; Utom 15:21) Ndisop idem ọtọkiet okosụk ededi akpan n̄kpọ ke ini ẹketọn̄ọde esop Christian, ndien ke osụk ededi akpan n̄kpọ mfịn. Ata mme Christian ‘ẹsidemede kiet eken ẹnọ ima ye nti utom.’ Oyom ika iso “isịn udọn̄ inọ kiet eken” inyụn̄ ‘idọdiọn̄ inam ntem adan̄a nte ikụtde ite usen Jehovah ke asan̄a ekpere.’—Heb. 10:24, 25.
5. Didie ke ikeme ndisịn udọn̄ nnọ mbon en̄wen ke mme mbono esop nnyịn?
5 Akpan usụn̄ kiet emi isisịnde udọn̄ inọ kiet eken edi ndisibọrọ mbụme ke mbono esop. Imekeme ndinam mme owo ẹfiọk se inịmde ke akpanikọ ke ndibọrọ mbụme oro ẹbụpde ke ikpehe ekikere, ndiwụt nte itie N̄wed Abasi enyenede ebuana ye se ẹnemede, m̀mê ndibụk ibio ibio ifiọkutom oro owụtde ke ọfọn ndida mme edumbet Bible ndu uwem. (Ps. 22:22; 40:9) Imọfiọk ke eyenyịme ke inamke n̄kpọ m̀mê owo ebịghi adan̄a didie ke esop, ke enye edisụk ikokop ndọn̄esịt ini ekededi emi nditọete nnyịn—n̄kpri ye ikpọ—ẹnọde ibọrọ ke mbono esop.
6. Tịn̄ mme usụn̄ emi mme mbono esop nnyịn ẹn̄wamde nnyịn.
6 Nso idi ntak en̄wen emi Abasi ọdọhọde ikûtre ndisisop idem ọtọkiet? Mme mbono esop ye n̄kpri ye ikpọ mbono nnyịn ẹsin̄wam nnyịn ikwọrọ ikọ uko uko inyụn̄ ikeme ndiyọ ke ini ẹbiọn̄ọde nnyịn m̀mê ke ini mme owo mînyeneke udọn̄ ke efakutom nnyịn. (Utom 4:23, 31) Mme nneme N̄wed Abasi oro isikopde do ẹsisọn̄ọ nnyịn idem ẹnyụn̄ ẹnam nnyịn isọn̄ọ ida ke mbuọtidem. (Utom 15:32; Rome 1:11, 12) Ukpepn̄kpọ ye nsịnudọn̄ oro isibọde ke ini isopde idem man ituak ibuot ẹsinam ikop ata inemesit onyụn̄ anam inyene “ifụre ke mme usen afanikọn̄.” (Ps. 94:12, 13) Kọmiti Unọ Ukpep Eke Otu Ukara ẹsise ẹban̄a ndutịm emi ẹsinamde man ẹnọ ikọt Jehovah ke ofụri ererimbot ukpep. Imenen̄ede ikọm Abasi iban̄a kpukpru ndutịm emi ẹnamde man ẹsinọ nnyịn nti ukpep ke mme mbono esop nnyịn kpukpru urua.
7, 8. (a) Nso idi akpan uduak mbono esop nnyịn? (b) Didie ke mbono esop esin̄wam fi?
7 Enyene n̄kpọ en̄wen emi akam edide akpan n̄kpọ akan mme ufọn emi isibọde ke ini idụkde mbono esop. Akpan ntak emi isisopde idem edi man ituak ibuot inọ Jehovah. (Kot Psalm 95:6.) Nso n̄kpọ ukpono ke edi ntem nditoro utịbe Abasi nnyịn! (Col. 3:16) Odot isituak ibuot inọ Jehovah ke ndisop idem nnyụn̄ ntiene nnọ ibọrọ ke mbono esop. (Edi. 4:11) Oro anam ẹteme nnyịn ẹte “ikûsịn ndisop idem ọtọkiet, nte ido ndusụk owo edide.”—Heb. 10:25.
8 Ndi nnyịn imada mbono esop nte kiet ke otu n̄kpọ emi Jehovah ọnọde nnyịn man iyọ tutu enye osobo idiọk editịm n̄kpọ emi efep? Edieke edide ntre, mbono esop edidi kiet ke otu n̄kpọ emi ‘ẹdide akpan n̄kpọ ẹkan,’ emi anade ifak ifet idụk. (Phil. 1:10) Nnyịn ikpafiakke mbono esop inyụn̄ itaba ifet edidiana ye nditọete nnyịn ntuak ibuot nnọ Jehovah ibọhọke n̄kpọ emi owo mîkemeke ndinyan̄a etịbe.
NDIYOM MBON EMI ẸNYENEDE ESỊT AKPANIKỌ
9. Isan̄a didie ifiọk ke ukwọrọikọ edi akpan n̄kpọ?
9 Ndikwọrọ ikọ ifịk ifịk n̄ko anam nnyịn isan̄a ikpat kiet ye esop Jehovah. Jesus ọkọtọn̄ọ utom emi ke ini enye okodude mi ke isọn̄. (Matt. 28:19, 20) Toto ke ini oro, utom edikwọrọ Obio Ubọn̄ ye edinam mbet edi iso utom ofụri esop Jehovah. Ediwak ifiọkutom emi ẹnyenede mfịn ẹwụt ke mme angel ke ẹn̄wam nnyịn ke utom emi ẹnyụn̄ ẹda nnyịn ẹkewụt “mbon oro ẹnyenede eti esịt.” (Utom 13:48; Edi. 14:6, 7) Akpan uduak ikpehe esop Jehovah emi ẹkụtde ke enyịn edi ndinam ndutịm nnọ utom ukwọrọikọ nnyụn̄ n̄n̄wam ẹnam utom emi. Ndi ukwọrọikọ edi akpan utom fo n̄ko?
10. (a) Tịn̄ se ikpanamde man ika iso ima akpanikọ. (b) Didie ke utom ukwọrọikọ an̄wam fi okûkpa mba?
10 Ndisịn ifịk n̄kwọrọ ikọ ayan̄wam nnyịn ika iso ima akpanikọ. Mitchel emi edide ebiowo ye asiakusụn̄ ofụri ini ọdọhọ ete: “Mmesima ndikwọrọ ikọ nnọ mme owo. Mma n̄kot Enyọn̄-Ukpeme m̀mê Ẹdemede!, esikpa mi idem ndikụt ọniọn̄, ikike, ye ata nti item oro ẹdọn̄ọde ke ibuotikọ kiet kiet. Esidọn̄ mi ndiwọrọ an̄wautom man n̄kese m̀mê mme owo ẹyetiene ẹma ntre, nnyụn̄ nse nte n̄kemede ndinam mmọ ẹnyene udọn̄. Utom ukwọrọikọ anam mi nnyene iwụk. Nsiyakke n̄kpọ ndomokiet akpan mi ndiwọrọ an̄wautom.” Kpasụk ntre, ndinam ekese ke utom Abasi ayan̄wam nnyịn isọn̄ọ ida ke mme akpatre usen emi.—Kot 1 Corinth 15:58.
DIA UDIA EKE SPIRIT
11. Ntak emi ikpadiade kpukpru udia eke spirit emi Jehovah ọnọde nnyịn?
11 Jehovah ada ekese n̄wed ọnọ nnyịn udia eke siprit. Anaedi emeti ini emi edide okokot n̄wed okụre, afo ọdọhọ ete: ‘Se n̄koyomde edi oro! Etie nte n̄kpọ eke Jehovah ekewetde enye ọnọ mi!’ Nte onyụn̄ edide edi oro. Jehovah ada mme n̄wed emi eteme onyụn̄ ọnọ nnyịn ndausụn̄. Enye ọdọhọ ete: “Ami nyanam fi enyene ikike nyonyụn̄ nteme fi usụn̄ eke afo edisan̄ade.” (Ps. 32:8) Ndi imesidomo ndikot ofụri n̄wed oro ẹnọde nnyịn inyụn̄ itie ikere se ikotde? Ndinam emi ayanam ika iso in̄wụm mfri; idinyụn̄ iyakke iyemede ke n̄kan̄ eke spirit ke mme akpatre usen emi ẹsọn̄de ndiyọ mi.—Kot Psalm 1:1-3; 35:28; 119:97.
12. Nso idin̄wam nnyịn ikûda mme n̄kpọ oro Jehovah ọnọde nnyịn didie didie?
12 Ọfọn itie ikere ọkpọsọn̄ utom emi ẹsinamde man ẹkụt ẹte ke ẹnọ nnyịn nti udia eke spirit kpukpru ini. Kọmiti Uwetn̄wed Eke Otu Ukara ẹsise enyịn ẹban̄a edinam ndụn̄ọde, ediwet, edikot nse m̀mê enen, mme ndise oro ẹsịnde, ye edikabade mme n̄wed nnyịn ye mme n̄kpọ oro ẹdọn̄de ke Intanet. Mme n̄kọk itieutom emi ẹsimịn̄de n̄wed ẹsinọ mme n̄wed emi ẹsọk mme esop ke nsio nsio ebiet. Ntak emi ẹnamde kpukpru emi? Man ikọt Jehovah ẹnyene udia eke spirit oro ekemde. (Isa. 65:13) Nnyịn ikpakam isịn ifịk idia ofụri udia eke spirit emi esop Jehovah ọnọde nnyịn.—Ps. 119:27.
BERE YE NDUTỊM ESOP ABASI
13, 14. Mmanie ẹbere ye ndutịm Jehovah ke heaven, ndien didie ke nnyịn ikeme ndibere ye ndutịm Abasi ke isọn̄?
13 Apostle John ama okụt nte Jesus awatde ke afia enan̄-mbakara aka ndisobo mbon emi ẹsọn̄de ibuot ye Jehovah. (Edi. 19:11-15) Enye ama okụt n̄ko mbon oro ẹyetde aran, emi ẹnamde ẹset ẹka heaven, ye mme anam-akpanikọ angel ẹwatde enan̄-mbakara ẹtiene Jesus ke edem. Emi owụt ke mmọ ẹbere ye Jesus Etubom mmọ. (Edi. 2:26, 27) Nso eti uwụtn̄kpọ edinọ ndutịm Jehovah ibetedem ke emi edi ntem!
14 Kpasụk ntre, akwa otuowo ẹnen̄ede ẹbere ye nditọete Christ emi ẹyetde aran, emi ẹsụk ẹdude ke isọn̄ ẹnyụn̄ ẹdade usụn̄ ke esop Abasi mfịn. (Kot Zechariah 8:23.) Didie ke nnyịn owo kiet kiet ikeme ndiwụt ke imebere ye ndutịm Jehovah? Usụn̄ kiet edi ndisụk ibuot nnọ mbon oro ẹdade usụn̄. (Heb. 13:7, 17) Emi esitọn̄ọ ke esop nnyịn. Ndi se nnyịn isitịn̄de iban̄a mbiowo esinam mbon en̄wen ẹkpono mmọ ẹnyụn̄ ẹwụt esịtekọm ẹban̄a utom mmọ? Ndi imesikpep nditọ nnyịn ite ẹkpono mbiowo ẹnyụn̄ ẹnam item N̄wed Abasi emi mmọ ẹnọde? Ke adianade do, ndi imesineme nte ubon nnyịn ẹkemede nditiene ntịp okụk ẹda ẹnam utom ofụri ererimbot? (N̄ke 3:9; 1 Cor. 16:2; 2 Cor. 8:12) Ndi imesida edinam Ufọkmbono Obio Ubọn̄ asana ye editiene ndiọn̄ enye ke akpan n̄kpọ? Spirit Jehovah esinen̄ede odu ke ebiet emi utọ ukpono ye edidianakiet oro ẹdude. Spirit oro aka iso ọnọ nnyịn odudu mbak nnyịn idikpa mba ke mme akpatre usen emi.—Isa. 40:29-31.
NAM SE ỌKWỌRỌDE
15. Ntak emi ikpakade iso in̄wana man inam se inende?
15 Ke akpatre, edieke iyomde ndika iso nnam n̄kpọ Abasi nnyụn̄ nsan̄a ikpat kiet ye esop Jehovah, ana nnyịn owo kiet kiet inam se ikwọrọde ke ‘ndidụn̄ọde mfiọk se Ọbọn̄ enyịmede.’ (Eph. 5:10, 11) Unana mfọnmma nnyịn ye ukeme emi Satan ye idiọk ererimbot emi ẹsịnde ẹnam enen̄ede ọsọn̄ ndinam se inende. Ndusụk mbufo ndima nditọete ẹnyene ndin̄wan̄wana kpukpru usen man ẹka iso ẹdi ufan Jehovah. Oro anam enye enen̄ede ama mbufo. Ẹkûkpa mba! Ndidu uwem ekekem ye uduak Jehovah ayanam inen̄ede ikop idatesịt, idinyụn̄ iyakke utuakibuot nnyịn edi ikpîkpu.—1 Cor. 9:24-27.
Sịn ifịk nam mbon en̄wen ẹfiọk ke mmọ n̄ko ẹkeme nditiene nsịne ke akaka esop Jehovah
16, 17. (a) Nso ke ikpanam edieke inamde akwa idiọkn̄kpọ? (b) Nso ke ikeme ndikpep nto uwụtn̄kpọ Anne?
16 Edi nso ke ikpanam edieke inamde akwa idiọkn̄kpọ? Sọsọp yom un̄wam. Ndidịp idiọkn̄kpọ idin̄wamke fi. Ti ke David ọkọdọhọ ke ini imọ ikedịpde idiọkn̄kpọ imọ, ke ‘ọkpọ imọ ama eyemede oto mmụm emi imụmde ofụri usen.’ (Ps. 32:3) Ke akpanikọ, ndidịp idiọkn̄kpọ edikam inanam nnyịn ikpa mba inyụn̄ imem ke n̄kan̄ eke spirit, edi “owo eke ayararede onyụn̄ ọkpọn̄de mmọ, ẹyetua enye mbọm.”—N̄ke 28:13.
17 Da Anne * ke uwụtn̄kpọ. Anne ekedi asiakusụn̄ ofụri ini ke ini enye mîkọyọhọke isua 20. Edi nte ini akakade, enye ama ọtọn̄ọ ndidu uwem esịt iba. Emi ama enen̄ede afịna enye. Enye ọdọhọ ete: “Esịt ama esibiom mi. Esịt ikesinemke mi, mma nsinyụn̄ mfụhọ kpukpru ini.” Nso ke enye akanam? Enye ọdọhọ ke ẹma ẹneme James 5:14, 15 usen kiet ke mbono esop. Anne ama okụt ke imoyom un̄wam onyụn̄ aka ebịne mbiowo ọkọdọhọ ẹn̄wam imọ. Enye ọdọhọ ete: “Itie N̄wed Abasi oro etie nte ibọk emi Jehovah ewetde ọnọ owo emi ọdọn̄ọde ke n̄kan̄ eke spirit. Inemke-nem ndimen ibọk emi, edi edieke owo emende, ọyọkọk enye. Mma nnam item emi itie N̄wed Abasi oro ọnọde, ndien ama an̄wam mi.” Isua ifan̄ ẹbe tọn̄ọ emi eketịbe, ndien idahaemi Anne afiak anam n̄kpọ Jehovah ifịk ifịk ye edisana ubieresịt.
18. Nso ikpedi ubiere nnyịn?
18 Edi ata n̄kpọ ukpono ndidu uwem ke mme akpatre usen emi nnyụn̄ ntiene nsịne ke utịbe utịbe esop Jehovah! Akpakam nnyin idehedei ida se inyenede nte n̄kpọ mbubru! Utu ke oro, ẹyak kpukpru owo ke ubon ẹsịn ukeme ẹsidụk mme mbono esop kpukpru ini, isiyom mbon oro ẹnyenede esịt akpanikọ ke efakutom nnyịn, inyụn̄ inen̄ede ima udia eke spirit oro ẹsinọde nnyịn. Ẹyak ibere n̄ko ye mbon oro ẹdade usụn̄ inyụn̄ idu uwem ekekem ye etop oro ikwọrọde. Edieke inamde ntre, iyaka iso isan̄a ikpat kiet ye esop Jehovah, idinyụn̄ idehedei ikpa mba ke edinam eti n̄kpọ!
^ ikp. eki. 17 Ẹkpụhọ enyịn̄.


text:
RAR
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata RAR
Wụnye site Google Play
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Na-akwado ọtụtụ n'ime Archive formats
- Oke nke mkpakọ
- Mgbake nke mebiri emebi Archives
- Emepụta ezoro ezo Archives
- Ikiri nke ọdịnaya nke abịakọrọ faịlụ
Comments on RAR:
RAR Metụtara software:
The software ele, ike na itopusi edebe nke dị iche iche. Ọzọkwa software na-arụ ọrụ na-atọ ndị ọzọ ngwa na-emeghe dị iche iche faịlụ na akwụkwọ.
Ike ọkpụkpọ nke na-akwado ndị na-ewu ewu ọdịyo formats. The software dere a multiband equalizer hazie ụda àgwà nke ọdịyo faịlụ.
Ngwá Ọrụ ele na ohuru gụgharia video. The software na-enyere aka ikike na biputere ihe ma ọ bụ mepụta ntuli aka.
Otu n'ime ndị ndú nke ụwa bụ ndị kasị mma nchọgharị na nkwado nke nkà na ụzụ. The software na-enye a nke ọma na ọnụnọ na internet ma na-akwado na njikọ nke dị iche iche mgbakwunye.
Adaba ngwá ọrụ maka email management. The software na-akpaghị aka ụdị ndị ozi ịntanetị site mkpa na-enye gị ohere ngwa ngwa ihichapụ ma ọ bụ Archive ozi.
The software na-ekwurịta okwu ma jikwaa-elekọta mmadụ netwọk si ewu ewu ụlọ ọrụ. The software jikọrọ niile Google ọrụ na i nwere ike ime eme ha mmekọrịta na ọrụ na akaụntụ.
Na-ewu ewu video chat na-ekwurịta okwu na ọrụ gburugburu ụwa. The software na-enye ohere ka ị nọrọ n'out oge na ọtụtụ chat ụlọ na-ekwurịta okwu na mode nke videoconference.
The Arcade atụmatụ ke ẹbọ nke Tower agbachitere. Na egwuregwu e nwere otu nnukwu iche iche nke ụlọ nche na nnukwu anụ na a nkọwa zuru ezu na-ewu ihe kasị oru oma nchebe.
The multifunctional ọkpụkpọ nke na-akwado ihe ndị kasị media formats. Na ngwa e nwere ngwá ọrụ ndị dezie mkpado, tinye mgbagwoju ọdịyo mmetụta na ọtụtụ ndị ọzọ.
The software na nnukwu set ngwaọrụ na mmetụta hazie foto. Ngwa interacts na igwefoto nke ngwaọrụ na-akwado ndị dị iche iche ntọala kee elu àgwà oyiyi.
The software ele ahụ n'ezie ozi ọma na isiokwu site n'aka otu n'ime ndị kasị ibu ọmụma ụlọ ọrụ. Ngwa-enye qualitative na-akpali ihe banyere ihe ndị mere na mba dị iche iche.
The magburu onwe software na-edozi nsogbu nke ohere egbochi saịtị. The software na-akpaghị aka ga-ahọrọ ụzọ nke dị n'ógbè maka kacha njikọ.
The software ịchịkwa Chromecast ngwaọrụ. The software na-enyere aka ohuru na mgbasa ozi ọdịnaya site na a ama ma ọ bụ mbadamba na kọmputa na-HD-TV.
The fun egwuregwu e kere mgbe eponymous animated usoro. The ọkpụkpọ nwere ike na-atụ anya na-akpali akpali ahụmahụ na mmasị odide.
Lee ihe software


text:
Ndi Ọyọbuọt Idem ke Abasi?
NSO ke akpanam edieke ata akpan ufan fo emi amade onyụn̄ enen̄erede okpono anamde n̄kpọ emi mîtịmke in̄wan̄a fi? Edieke mme owo ẹdọhọde ke enye edi ibak sia mîdiọn̄ọke ntak emi enye anamde n̄kpọ oro, ndi akpada ye mmọ, mîdịghe ndi okpoyom usụn̄ obụp ufan fo ntak emi enye akanamde n̄kpọ oro? Edieke enye mîdụhe nditịn̄ ntak, ndi ekpenyene ime ebet enye editịn̄ se iketịbede?
Imekere ke akpama nditịm mfiọk se iketịbede mbemiso ọbọrọde. Emekeme ndikere, ‘Ndi ufan emi okposụk anam utọ n̄kpọ emi? Ihih, utọ n̄kpọ emi ibietke enye.’ Ọfọn, kere ise: Ndi idịghe se ikponyụn̄ inamde edi oro ye Abasi edieke ikopde owo ọdọhọde ke esidi enye anam eti anam idiọk?
Ndusụk n̄kpọ emi Abasi anamde ekeme ndikpa fi idem, mîdịghe ekeme ndidi udiọn̄ọke ntak emi enye ayakde ndusụk n̄kpọ ẹtịbe. Ediwak owo ẹkeme ndidọhọ fi ke esidi Abasi anam eti anam idiọk, ẹnyụn̄ ẹkeme ndinam fi etiene mmọ ada Abasi ntre. Ndi ayada ye mmọ mîdịghe ndi ayama ndikop edem iba mbemiso afo ọbọrọ? Nte ọdiọn̄ọde Abasi eketre edibiere se afo edinamde. Mmọdo, bụp idemfo ete, ‘Ami ndiọn̄ọ Abasi adan̄a didie?’
Edieke n̄kpọ ọdiọkde ye owo, oro ekeme ndinam enye ekere ke Abasi imaha imọ. Edi fiak kere ise: Ndi Abasi esinam n̄kpọ ọdiọk ye owo? Ndi ikam idịghe enye esinam n̄kpọ ọfọn ye owo? Nte ima ikokụt, Satan edi “andikara ererimbot emi,” idịghe Jehovah. (John 12:31) Satan edi ntak ofụri ibak ye kpukpru nnanenyịn emi ẹdude ke ererimbot emi. N̄kpọ en̄wen emi anamde ibọ ufen edi unana mfọnmma nnyịn ye mme n̄kpọntịbe unana idotenyịn.
Ndi Abasi esinam n̄kpọ ọdiọk ye owo? Ndi ikam idịghe enye esinam n̄kpọ ọfọn ye owo?
Ndi emi ọwọrọ ke Abasi inamke baba n̄kpọ kiet? Bible ọdọhọ ke Abasi edi “Andinam enyọn̄ ye isọn̄,” enye okobot nnyịn ke “utịbe utịbe usụn̄,” ye nte ke ‘ibifịk uwem owo ẹsịne enye ke ubọk.’ (Psalm 124:8; 139:14; Daniel 5:23) Nso ke kpukpru emi ọwọrọ?
Emi ọwọrọ ke Abasi okobot nnyịn; enye onyụn̄ ọnọ nnyịn uwem. (Utom 17:28) Ọwọrọ n̄ko ke uwem emi idude, kpukpru ndiye n̄kpọ ke ererimbot emi, mme ufan oro inyenede, ndikeme ndima ima, ndikeme ndikop inem udia, ufuọn̄ n̄kpọ, ye kpukpru se inamde uwem enem, ẹdi enọ Abasi. (James 1:17) Ndi ukereke ute ke kpukpru emi ẹwụt ke Abasi edi ata eti Ufan emi ikpọbuọtde idem inyụn̄ ikpono?
Imọfiọk ke ekeme ndisọn̄ ndusụk owo ndibuọt idem ke Abasi. Emi ekeme ndidi sia mmọ mîtịmke ifiọk enye. Magazine emi ikemeke nditịn̄ kpukpru ntak emi anamde ndusụk owo ẹkere ke Abasi esidi anam eti anam idiọk. Edi iyom ndinam fi ọfiọk ke udutuaha n̄kpọfiọk edieke odomode nditịm mfiọk Abasi. * Nnyịn imenịm ke edieke anamde emi, ke eyenen̄ede ọfiọk Abasi. Ke ima ikeneme kpukpru emi, ndi enen ndikere ke esidi Abasi anam eti anam idiọk? Inenke. Enye esinam eti n̄kpọ kpọt. Bible ọdọhọ ke “Abasi edi ima.”—1 John 4:8.
^ ikp. eki. 8 Edieke oyomde ndifiọk ntak emi Abasi ayakde mme owo ẹbọ ufen, mbọk kot ibuot 11 ke n̄wed Mme Ntiense Jehovah emi, Nso ke Bible Enen̄ede Ekpep?
Kpep N̄kpọ En̄wen
Ntak Emi Abasi Ayakde Idiọkn̄kpọ ye Ufen Ẹdu?
Didie ke idiọkn̄kpọ ọkọtọn̄ọ, ndien ntak emi Abasi ayakde idiọkn̄kpọ aka iso? Ndi ufen eyetre tutu amama?


text:
ISI NKE 3
Jehova Na-eme Ka A Mata Ihe O Zubere
1, 2. Olee otú Jehova si eme ka a mara ihe o zubere imere ụmụ mmadụ?
NDỊ nne na nna hụrụ ụmụ ha n’anya na-akpọ ụmụ ha ka ha na ha na-akparịta ihe gbasara ezinụlọ ha. Ma, ọ bụghị okwu niile gbasara ezinụlọ ha ka ha na ụmụ ha na-akparịta n’otu mgbe. Ihe ha na ụmụ ha na-akparịta mgbe ụmụ ha ka dị obere, na-adị iche n’ihe ha na ha na-akparịta mgbe ụmụ ha torola.
2 Jehova na-emekwa otu ihe ahụ. Ọ na-eji nwayọọ nwayọọ akụziri ndị ohu ya ihe o zubere imere ụmụ mmadụ. Ma, ọ ma oge ọ ga-abụ ya kụziere ha ihe, ha aghọta ya. Ka anyị lebatụ anya n’otú Jehova si na-akụziri ndị ohu ya ihe gbasara Alaeze ya kemgbe ụwa.
Ihe Mere Alaeze Chineke Ji Dị Mkpa
3, 4. Jehova ò bu ụzọ kpebie na otú a na otú a ka ụmụ mmadụ ga-esirịrị na-ebi ndụ ha? Gịnị mere anyị ji kwuo otú ahụ?
3 Mgbe Jehova kere ihe niile, o zubeghị ka e nwee Alaeze Mesaya. Maka gịnị? N’ihi na Jehova e bughị ụzọ kpebie na otú a ma ọ bụ otú a ka ụmụ mmadụ ga-esirịrị na-ebi ndụ ha. O kedịrị ha ka ha jiri aka ha họrọ ụdị ndụ ha chọrọ ibi. Ọ bụ ya mere o ji gwa Adam na Iv ihe o zubere imere ụmụ mmadụ. Ọ gwara ha, sị: “Mụọnụ ọmụmụ, baanụ ụba ma jupụta ụwa, meekwanụ ka ọ dịrị n’okpuru unu.” (Jen. 1:28) Jehova gwakwara ha ka ha na-eme ihe ọma ma hapụ ime ihe ọjọọ. (Jen. 2:16, 17) Ọ bụrụ na Adam na Iv chọrọ, ha gaara erubere Chineke isi. A sị na ha na ụmụ ha rubeere Chineke isi, anyị agaraghị na-ekpe ekpere ka Alaeze Chineke, nke Kraịst bụ onyeisi ya, bịa mezuo nzube Chineke. Ọ bụ naanị ụmụ mmadụ zuru okè gaara ebi ebe niile n’ụwa a na-efe Jehova.
4 Isi ahụ Setan, Adam na Iv nupụụrụ Jehova emeghị ka Jehova kwuo na ya agaghị emezukwa nzube ya, ya bụ, ime ka ọ bụrụ naanị ụmụ mmadụ zuru okè ga-ebi n’ụwa. Kama, Jehova gbanwere otú ọ chọrọ isi mezuo nzube ya. Otú ọ chọrọ isi emezu nzube ya adịghị ka ụgbọ okporo ígwè. Ụgbọ okporo ígwè ga-agbarịrị n’okporo ígwè ka o nwee ike iru ebe ọ na-aga. Ma, ihe mee n’ụzọ, ọ gaghị erukwa ebe ahụ. Ọ bụrụ na Jehova ekwuo ihe o zubere ime, o nweghị ihe nwere ike ime ka ọ ghara imezu. (Gụọ Aịzaya 55:11.) Ọ bụrụ na Jehova ekwuo otú ọ chọrọ isi emezu nzube ya, ya enwee ihe ụfọdụ mere ka ọ ghara imezu otú ahụ ọ chọrọ isi mee ya, ọ na-esi n’ụzọ ọzọ mezuo ya. * (Ọpụ. 3:14, 15) Ọ na-agwa ndị ohu ya ụzọ ọzọ ahụ ọ chọrọ isi mezuo ya mgbe o lere anya na oge ezuola ka ọ gwa ha ya.
5. Olee ihe Jehova mere mgbe Adam na Iv nupụchaara ya isi n’ogige Iden?
5 Mgbe Adam na Iv nupụchaara Jehova isi n’Iden, Jehova kwuru na ya ga-enwe Alaeze nke ọ ga-eji emezu nzube ya. (Mat. 25:34) N’oge ahụ ụmụ mmadụ na-enweghị olileanya, Jehova malitere ime ka ha mata otú ọ ga-esi eme ka ha zuo okè na otú ọ ga-esi mezie ihe niile ọchịchị ọjọọ Setan mebiri. (Jen. 3:14-19) Ma, Jehova ekwuchaghị ihe niile gbasara Alaeze otu mgbe ahụ.
Jehova Malitere Ime Ka Ụmụ Mmadụ Mata Eziokwu Gbasara Alaeze Ya
6. Olee ihe Jehova kwuru na a ga-enwe? Ma, olee ihe ọ na-ekwughị?
6 Amụma mbụ Jehova buru na Baịbụl gosiri na a ga-enwe otu “mkpụrụ” nke ga-egwepịa agwọ ahụ isi. (Gụọ Jenesis 3:15.) N’oge ahụ, Jehova ekwughị onye mkpụrụ ahụ bụ, o kwughịkwa onye mkpụrụ agwọ ahụ bụ. Jehova ekwughịkwa ihe ọ bụla gbasara ya ruo mgbe ihe karịrị puku afọ abụọ gachara. *
7. Gịnị mere Jehova ji họrọ Ebreham? Gịnịkwa ka anyị mụtara na ya?
7 Jehova mechara gwa Ebreham na mkpụrụ ahụ nke ga-egwepịa agwọ ahụ isi ga-esi n’ezinụlọ ya pụta. Ihe mere Jehova ji họrọ Ebreham bụ na o ‘gere ntị n’olu Jehova.’ (Jen. 22:18) O nwere ihe dị mkpa anyị mụtara n’ihe ahụ Jehova gwara Ebreham. Ihe anyị mụtara bụ na ọ bụ naanị ndị na-atụ egwu Jehova ka ọ na-akọrọ nzube ya.—Gụọ Abụ Ọma 25:14.
8, 9. Olee ihe Jehova gwara Ebreham na Jekọb banyere mkpụrụ ahụ ga-egwepịa agwọ ahụ isi?
8 Mgbe Jehova si n’ọnụ mmụọ ozi ya na-agwa enyi ya Ebreham okwu, Jehova kwuru na mkpụrụ ahụ nke ga-egwepịa agwọ ahụ isi ga-abụ mmadụ. Nke a bụ nke mbụ Jehova na-eme ka ụmụ mmadụ mata na mkpụrụ ahụ bụ mmadụ. (Jen. 22:15-17; Jems 2:23) Ma olee otú onye a ga-esi egwepịa agwọ ahụ isi? Ònye bụ agwọ ahụ? Ihe ndị Jehova ga-emecha kọọrọ anyị ga-enyere anyị aka ịza ajụjụ ndị a.
9 Jehova mechara kwuo na mkpụrụ ahụ nke ga-egwepịa agwọ ahụ isi ga-esi n’ezinụlọ nwa nwa Ebreham aha ya bụ Jekọb. Jekọb bụ nwoke nwere ezigbo okwukwe na Chineke. (Jen. 28:13-22) Jehova si n’ọnụ Jekọb kwuo na mkpụrụ ahụ ga-esi n’ezinụlọ nwa Jekọb aha ya bụ Juda. Jekọb kwuru na a ga-enye mkpụrụ a nke ga-esi n’ụlọ Juda “mkpanaka eze.” Mkpanaka a a ga-enye ya pụtara na ọ ga-abụ onye ọchịchị. Jekọb kwukwara na ‘ọ bụkwa mkpụrụ a ka ndị dị iche iche ga-erubere isi.’ (Jen. 49:1, 10) Jehova ji ihe a Jekọb kwuru mee ka anyị mata na Mkpụrụ ahụ ga-abụ onye ọchịchị ma ọ bụ eze.
10, 11. Gịnị mere Jehova ji gwa Devid na Daniel ihe o zubere ime?
10 Mgbe Juda nwụchara, ihe dị ka narị afọ isii na iri ise agaakwa, Jehova mere ka Eze Devid matakwuo nzube ya. Devid si n’ezinụlọ Juda. Jehova kwuru na Devid bụ ‘nwoke obi ya nabatara.’ (1 Sam. 13:14; 17:12; Ọrụ 13:22) Jehova na Devid gbara ndụ. Ọ gwara ya na otu nwa ya ga-abụ eze ruo mgbe ebighị ebi. Ihe mere Jehova ji gwa Devid okwu a bụ na Devid na-atụ egwu Chineke.—2 Sam. 7:8, 12-16.
11 Mgbe ihe dị ka narị afọ ise gachara, Jehova si n’ọnụ onye amụma ya bụ́ Daniel kwuo hoo haa afọ a ga-ete mkpụrụ ahụ, ma ọ bụ Mesaya ahụ, mmanụ n’ụwa. (Dan. 9:25) Jehova kwuru na Daniel bụ “onye a hụrụ n’anya nke ukwuu.” Maka gịnị? Ọ bụ maka na Daniel rubeere Jehova isi ma jeere ya ozi ná ndụ ya niile.—Dan. 6:16; 9:22, 23.
12. Olee ihe Jehova gwara Daniel ka o mee? Gịnị mere o ji gwa ya ihe ahụ?
12 Jehova mere ka Daniel na ọtụtụ ndị amụma ndị ọzọ dee ọtụtụ ihe gbasara mkpụrụ ahụ e kwere ná nkwa ma ọ bụ Mesaya. Ma oge ahụ abụghị oge ọ ga-eme ka a ghọta ihe niile ndị ahụ ha dere. Dị ka ihe atụ, mgbe Jehova mechara ka Daniel hụ ọhụụ gbasara mgbe Alaeze ya ga-amalite ịchị n’eluigwe, ọ gwara Daniel ka o mechie akwụkwọ amụma ahụ ruo mgbe Jehova ga-achọ ka a ghọta ihe ndị ahụ. Mgbe oge ahụ ruru, ihe ọmụma “ga-abakwa ụba.”—Dan. 12:4.
Jizọs Mere Ka Ndị Mmadụ Mata Gbasara Nzube Chineke
13. (a) Ònye bụ mkpụrụ ahụ e kwere ná nkwa? (b) Olee otú Jizọs si mee ka a ghọtakwuo amụma ahụ dị na Jenesis 3:15?
13 Jehova kwuru hoo haa na Jizọs bụ mkpụrụ ahụ e kwere ná nkwa. Jizọs si n’ezinụlọ Devid, ọ ga-abụkwa Eze. (Luk 1:30-33; 3:21, 22) Mgbe Jizọs malitere ije ozi ya n’ụwa, o mere ka ụmụ mmadụ matakwuo gbasara nzube Chineke. (Mat. 4:13-17) Dị ka ihe atụ, Jizọs mere ka onye “agwọ” ahụ e kwuru okwu ya na Jenesis 3:14, 15, bụ doo onye ọ bụla anya. Ọ kpọrọ Ekwensu “ogbu mmadụ,” kpọọkwa ya “nna ụgha.” (Jọn 8:44) Jizọs gosiri Jọn na “agwọ mbụ ahụ” bụ “onye a na-akpọ Ekwensu na Setan.” * (Gụọ Mkpughe 1:1; 12:9.) Jizọs gosikwara Jọn otú ya ga-esi mechaa mezuo amụma ahụ Chineke buru n’Iden ma gwepịa Setan isi, ya bụ, gbuo Setan kpamkpam. Jizọs bụ mkpụrụ ahụ e kwere ná nkwa.—Mkpu. 20:7-10.
14-16. Ndị mbụ soro ụzọ Jizọs hà ghọtara ihe niile Jizọs kụziiri ha? Gịnị mere anyị ji zaa otú ahụ?
14 N’isi mbụ nke akwụkwọ a, anyị kwuru na ihe Jizọs kacha kụziere ndị mmadụ bụ gbasara Alaeze Chineke. Ma, ọ bụghị mgbe niile ka ọ kọọrọ ndị na-eso ụzọ ya ihe niile ha chọrọ ịma. O nwedịrị mgbe ọ kọọrọ ha ọtụtụ ihe ma ha aghọtachaghị ha. Ma mgbe ọtụtụ narị afọ gachara, Kraịst mere ka a ghọta ihe ihe ndị ahụ ọ kọọrọ ndị na-eso ụzọ ya pụtara. Ka anyị leba anya n’ụfọdụ n’ime ha.
15 N’afọ 33, Jizọs mere ka a ghọta na ndị ahụ ha na ya ga-eso achị n’Alaeze Chineke ga-emecha bịa biri n’eluigwe. Tupu ha agaa eluigwe, a ga-agbanwe ha ha abụrụ mmụọ. Ma, ndị na-eso ụzọ ya aghọtaghị ihe a ọ gwara ha ozugbo. (Dan. 7:18; Jọn 14:2-5) N’afọ ahụ Jizọs gwara ha ihe a, o meere ha ihe atụ nke gosiri na ya laghachi n’eluigwe, ọtụtụ afọ ga-agafe tupu Alaeze Chineke amalite ịchị. (Mat. 25:14, 19; Luk 19:11, 12) Ndị na-eso ụzọ ya aghọtaghị ihe a ọ gwara ha. Mgbe a kpọlitechara Jizọs n’ọnwụ, ha mechara jụọ ya, sị: “Ị̀ na-eweghachiri Izrel alaeze ahụ n’oge a?” Ma, Jizọs achọghị ịkọrọ ha ihe ọzọ n’oge ahụ. (Ọrụ 1:6, 7) Jizọs kụzikwaara ha na ya nwere “atụrụ ọzọ.” Atụrụ ọzọ a esoghị ‘n’ìgwè atụrụ nta’ ha na Jizọs ga-eso achị. (Jọn 10:16; Luk 12:32) Ndị na-eso ụzọ Kraịst aghọtaghị ndị atụrụ ọzọ ahụ bụ, ha aghọtaghịkwa ndị ìgwè atụrụ nta ahụ bụ. Ọ bụ mgbe afọ 1914 gafere, ya bụ, mgbe Alaeze Chineke malitecharala ịchị n’eluigwe, ka a ghọtara ndị ha bụ.
16 Jizọs nwere ọtụtụ ihe ọ gaara akọrọ ndị na-eso ụzọ ya mgbe ha na ya nọ, ma ọ ma na ha agaghị aghọta ha mgbe ahụ. (Jọn 16:12) O doro anya na Jizọs kụziiri ndị na-eso ụzọ ya ọtụtụ ihe gbasara Alaeze Chineke n’oge ahụ ọ nọ n’ụwa. Ma, e nwere ihe ndị ọ na-akụzirighị ha n’oge ahụ banyere Alaeze Chineke.
Ezi Ihe Ọmụma Ga-aba Ụba “n’Oge Ikpeazụ”
17. Ọ bụrụ na anyị chọrọ ịghọta eziokwu gbasara Alaeze Chineke, gịnị ka anyị kwesịrị ime? Oleekwa otú anyị ga-esi aghọta ya?
17 Jehova gwara Daniel na “n’oge ikpeazụ,” ọtụtụ ndị “ga na-awagharị, ezi ihe ọmụma” gbasara nzube Chineke ga-abakwa ụba. (Dan. 12:4) Ndị chọrọ ịmata ihe bụ́ nzube Chineke ga-agbasi mbọ ike ka ha mata ya. Otu akwụkwọ kwuru na okwu ahụ bụ́ “ga na-awagharị,” pụtara mmadụ iji nwayọọ na-agụ akwụkwọ ka ọ ghọta ihe ọ na-agụ. Ma, n’agbanyeghị otú anyi si mụọ Baịbụl nke ọma, anyị enweghị ike ịghọta ihe o kwuru banyere Alaeze Chineke ma ọ bụrụ na Jehova enyereghị anyị aka.—Gụọ Matiu 13:11.
18. Olee otú ndị Jehova si egosi na ha nwere okwukwe ma dị umeala n’obi?
18 Jehova ji nwayọọ nwayọọ mee ka ndị mmadụ ghọta eziokwu banyere Alaeze ya ọtụtụ afọ tupu afọ 1914. O jikwa nwayọọ nwayọọ na-eme ka anyị ghọta eziokwu banyere Alaeze ya n’oge ikpeazụ a. N’isi nke anọ na nke ise n’akwụkwọ a, anyị ga-aghọta na kemgbe ihe karịrị otu narị afọ, ndị Chineke na-agbanwe otú ha sibu ghọta ihe ụfọdụ Baịbụl kwuru. Nke a ọ̀ pụtara na Jehova anaghị enyere ha aka ịghọta Baịbụl? Mbanụ. Ọ na-enyere ha aka. Gịnị mere o ji na-enyere ha aka? Ọ bụ n’ihi na ndị ohu ya ndị a nwere okwukwe ma dịrị umeala n’obi. Chineke hụrụ ndị dị otú ahụ n’anya. (Hib. 11:6; Jems 4:6) Ndị Jehova nwere okwukwe na ihe niile Jehova kwuru na Baịbụl ga-emerịrị. Ọ bụrụ na ha achọpụta na ha ghọtahiere otú Chineke ga-esi emezu nzube ya, ha na-ekwu ya ma gbanwee ya n’ihi na ha dị umeala n’obi. Ihe ha kwuru n’Ụlọ Nche Bekee nke March 1, 1925, gosiri n’eziokwu na ha dị umeala n’obi. Ha kwuru, sị: “Anyị ma na ọ bụ Onyenwe anyị na-eme ka a ghọta Okwu ya, nakwa na ọ ga-eme ka ndị ohu ya ghọta Okwu ya otú ọ chọrọ na mgbe ọ chọrọ.”
“Onyenwe Anyị . . . ga-eme ka ndị ohu ya ghọta Okwu ya otú ọ chọrọ na mgbe ọ chọrọ”
19. Olee ihe Jehova merela ka anyị ghọta? Gịnị mere o ji mee otú ahụ?
19 Mgbe Alaeze Chineke malitere ịchị n’eluigwe n’afọ 1914, ndị ohu Chineke amachaghị otú ihe niile Baịbụl kwuru banyere Alaeze Chineke ga-esi emezu. (1 Kọr. 13:9, 10, 12) Anyị na-achọsi ike ka Chineke mezuo ihe niile o kwere anyị ná nkwa. Nke a emeela mgbe ụfọdụ ka anyị kwuo ihe dị iche n’otú Chineke ga-esi emezu ha. Kemgbe ọtụtụ afọ, a chọpụtala na ihe ọzọ anyị kwuru n’Ụlọ Nche Bekee nke March 1, 1925, bụ eziokwu. Anyị kwuru, sị: “Otu ihe anyị kwesịrị iburu n’uche bụ na ọ bụ mgbe amụma e buru na Baịbụl mezurula ma ọ bụ mgbe ọ na-emezu ka anyị na-aghọta amụma ahụ nke ọma.” Ugbu a oge ikpeazụ a anyị bi n’ime ya fọrọ obere ka ọ gwụ, ọtụtụ amụma ndị e buru na Baịbụl banyere Alaeze Chineke emezuola, ọtụtụ ndị ọzọ na-emezukwa. Jehova emeela ka anyị ghọtakwuo nzube ya n’ihi na anyi dị umeala n’obi ma na-ekwetakwa ka ọ gbazie anyị mgbe anyị mehiere ihe. O doola onye ọ bụla anya ugbu a na ezi ihe ọmụma abaala ụba.
Ihe Anyị Na-eme Mgbe Anyị Gbanwere Otú Anyị Sibu Ghọta Ihe Baịbụl Kwuru
20, 21. Olee ihe ndị mbụ soro ụzọ Jizọs mere mgbe Pọl gwara ha ihe ọhụrụ ha ga-eme?
20 Mgbe Jehova mere ka anyị gbanwee otú anyị sibu akọwa ihe Baịbụl kwuru, a na-eji ya ama ma ànyị nwere okwukwe ma dịrị umeala n’obi. Ànyị ga-anabata ihe ọhụrụ ahụ a kọwara? Ụdị ihe a mere Ndị Kraịst n’oge ndịozi Jizọs. Dị ka ihe atụ, ka e were ya na i so ná ndị Juu bụ́ Ndị Kraịst n’oge ahụ. I jighị Iwu Mozis egwu egwu. Obi na-atọkwa gị ụtọ na ọ bụ naanị obodo unu na-efe Chineke. Obere oge, Chineke enye Pọl onyeozi mmụọ nsọ ya ya edetara unu akwụkwọ ozi. N’akwụkwọ ozi ahụ, ya ekwuo na ọ bụghịzi iwu na unu ga-eme ihe Iwu Mozis kwuru, nakwa na Jehova ajụla obodo unu, họrọzie Ndị Kraịst e tere mmanụ bụ́ ndị Juu na ndị nke bụ́ ndị mba ọzọ ka ha na-efezi ya. (Rom 10:12; 11:17-24; Gal. 6:15, 16; Kọl. 2:13, 14) Olee ihe ị gaara eme?
21 Ndị Kraịst dị umeala n’obi n’oge ahụ nabatara akwụkwọ ozi ahụ Pọl dere. Jehova gọzikwara ha. (Ọrụ 13:48) Ndị ọzọ were iwe ma jụ ịnabata ihe Pọl kwuru n’akwụkwọ ozi ahụ. (Gal. 5:7-12) Ọ bụrụ na ha ekwesie olu ike, ha agaghịzi eso Kraịst chịa.—2 Pita 2:1.
22. Olee otú obi dị gị n’ihe ọhụrụ ndị anyị ghọtara banyere Alaeze Chineke?
22 N’oge anyị a, Jehova emeela ka anyị gbanwee otú anyị sibu akọwa ihe ndị anyị ghọtara gbasara Alaeze Chineke. Dị ka ihe atụ, o meela ka anyị ghọtakwuo mgbe a ga-ekewa ndị Alaeze Chineke ga-achị na ndị na-ekweghị ka ọ chịa ha, ya bụ, ndị bụ́ atụrụ na ndị bụ́ ewu. O meekwala ka anyị ghọta mgbe ndị ha na Jizọs ga-eso achị ga-ezu. Ha ga-adị otu narị puku na puku iri anọ na puku anọ. O meela ka anyị mata ihe ihe atụ ndị Jizọs mere gbasara Alaeze Chineke pụtara, meekwa ka anyị ghọta mgbe onye ikpeazụ n’ime ndị ahụ ha na Jizọs ga-eso achị ga-aga eluigwe. * Olee otú obi dị gị n’ihe ọhụrụ a niile anyị ghọtara? Ò meela ka okwukwe gị sikwuo ike? Ị̀ ghọtara na ọ bụ otú Jehova si na-akụziri ndị ya dị umeala n’obi ihe? Ọ bụrụ na ị ghọta ya otú ahụ, ihe ndị ọzọ anyị na-aga ikwu n’akwụkwọ a ga-eme ka obi sikwuo gị ike na Jehova ji nwayọọ nwayọọ na-eme ka ndị na-atụ egwu ya na-aghọta nzube ya.
^ para. 4 N’asụsụ Hibru, okwu e si nweta aha Chineke pụtara “ịghọ.” N’ihi ya, Jehova pụtara Onye na-emezu nkwa ya. Gụọ ihe e dere n’igbe isiokwu ya bụ “Ihe Aha Chineke Pụtara.” Ọ dị na peeji nke 43.
^ para. 6 Ọ bụ eziokwu na e nwere ike ikwu taa na puku afọ abụọ abụghị obere ihe, anyị ekwesịghị ichefu na ụmụ mmadụ na-adịte ndụ aka n’oge ahụ karịa anyị. Si n’oge Adam dịrị ndụ ruo n’oge Ebreham dịrị ndụ, e nwere naanị ọgbọ anọ. Adam na Lemek nna Noa, dịkọrọ ndụ. Lemek na Shem, nwa Noa, dịkọkwara ndụ. Shem na Ebreham dịkọkwara ndụ.—Jen. 5:5, 31; 9:29; 11:10, 11; 25:7.
^ para. 13 E nwere ebe iri na asatọ n’Akwụkwọ Nsọ Hibru a kpọrọ Setan aha. Ma, okwu bụ́ “Setan” gbara ihe karịrị ugboro iri atọ n’Akwụkwọ Nsọ Grik nke Ndị Kraịst. Ọ dị mma na e kwuru ọtụtụ ihe n’Akwụkwọ Nsọ Hibru gbasara otú a ga-esi amata onye Mesaya bụ, ma kwuo ihe ole na ole gbasara Setan. Mgbe Mesaya bịara n’ụwa, ọ kọọrọ anyị onye Setan bụ. E dere ihe ndị Mesaya ahụ kwuru gbasara Setan n’Akwụkwọ Nsọ Grik nke Ndị Kraịst.
^ para. 22 Ị chọọ ịgụ ebe ndị a gbanwere otú anyị sibu ghọta ihe ụfọdụ e kwuru na Baịbụl, gụọ Ụlọ Nche ndị a: October 15, 1995, peeji nke 23 ruo na nke 28; January 15, 2008, peeji nke 20 ruo na nke 24; July 15, 2008, peeji nke 17 ruo na nke 21, na Julaị 15, 2013, peeji nke 9 ruo na nke 14.
Ihe T.O.N.K. pụtara bụ Tupu Oge Ndị Kraịst. Ihe O.N.K. pụtara bụ Oge Ndị Kraịst
GỤKWUO GBASARA YA
Nwee Okwukwe Siri Ike n’Alaeze Chineke
Jehova ji ọgbụgba ndụ isii mee ka obi sie anyị ike na Alaeze ya ga-emezu nzube ya. Olee otú ọgbụgba ndụ ndị ahụ ga-esi mee ka okwukwe anyị sikwuo ike?


text:
E Nweghị Onye Ga-abụli Ohu Nna Ukwu Abụọ
“Ọ dịghị onye pụrụ ịbụ ohu nke nna ukwu abụọ . . . Unu apụghị ịbụ ndị ohu Chineke na nke Akụnụba.”—MAT. 6:24.
1-3. (a) Olee nsogbu ọtụtụ ezinụlọ na-enwe taa gbasara ego? Gịnị ka ụfọdụ ezinụlọ na-eme gbasara ya? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.) (b) Ọ bụrụ na di ma ọ bụ nwunye echewe echiche ịhapụ ezinụlọ ya gaa biri ná mba ọzọ, olee ihe nwere ike ịna-echu ya ụra gbasara ịzụ ụmụ ha?
OTU nwanna nwaanyị aha ya bụ Jane kwuru, sị: “Ụbọchị ọ bụla James di m lọtara ọrụ, ike na-agwụru ya n’ọkpụkpụ. Ma, ego a na-akwụ ya ehighị nne. Ọ bụ naanị nri ọnụ ka ọ na-ezuru anyị. * Achọrọ m ime ka ihe dịtụrụ di m mfe, chọọkwa ka nwa anyị nwoke aha ya bụ Frank nweta ihe ụfọdụ ụmụ akwụkwọ ibe ya nwere.” Jane chọkwara inyere ndị ikwu ya ndị ọzọ aka, dewekwa ego buru ibu maka echi. Ọtụtụ ndị enyi ya agaala mba ọzọ ka ha kpatakwuo ego. Ma, o chechaala otú ọ ga-esi kwaga mba ọzọ, ya ana-eme ya obi abụọ. N’ihi gịnị?
2 Ụjọ na-atụ Jane ma o cheta ihe nwere ike ime ma ya hapụ di ya na nwa ha gaa mba ọzọ. Ezinụlọ ha na-efekọ Jehova. Olee otú ha ga-esi na-eme ya ma ọ gaa biri ná mba ọzọ? O chetakwara ndị o yiri ka hà ka na-efe Jehova n’agbanyeghị na di ha ma ọ bụ nwunye ha gara biri ná mba ọzọ. Ma, ọ nọ na-eche otú ọ ga-esi nọrọ ná mba ọzọ na-azụ Frank nwa ha. Ọ̀ ga-esili n’Ịntanet na-azụ ya ma na-akụziri ya ka ọ na-efe Jehova?—Efe. 6:4.
3 Jane jụrụ ndị ọzọ ihe ọ ga-eme. Di ya achọghị ka ọ gaa biri ná mba ọzọ. Ma, ọ gwara ya na ọ bụrụ na ọ chọrọ ịga na ya agaghị asị ya agala. Ndị okenye na ụfọdụ ụmụnna nọ n’ọgbakọ ha gwara ya agala, ma ụfọdụ ụmụnna nwaanyị gwara ya na o kwesịrị ịga. Ha gwara ya, sị: “I kwesịrị ịga ma ọ bụrụ na ị hụrụ ezinụlọ gị n’anya. Ị ka nwere ike ịnọ n’ebe ahụ na-efe Jehova.” N’agbanyeghị na ọ na-eme ya obi abụọ, ọ gwara di ya na nwa ha nwoke ka ha nọrọ nke ọma ma gawa ịchọ ọrụ ná mba ọzọ. Ọ gwara ha, sị: “Agaghị m anọte aka.”
ỌRỤ EZINỤLỌ NA IHE BAỊBỤL KWURU
4. Gịnị mere ọtụtụ ndị ji ahapụ ezinụlọ ha gaa mba ọzọ? Ọ bụrụ na mmadụ ahapụ ezinụlọ ya gaa mba ọzọ, olee ndị na-azụkarị ụmụ ya?
4 Jehova achọghị ka agụụ na-agụgbu ndị ohu ya. (Ọma 37:25; Ilu 30:8) Kemgbe ụwa, e nweela ndị ohu Chineke gara biri ná mba ọzọ ka ha hụ ihe ha ga-eri. Jekọb zigara ụmụ ya Ijipt ka ha gaa zụta nri n’ihi na ọ chọghị ka agụụ gụgbuo ezinụlọ ya. * (Jen. 42:1, 2) Ma, ihe mere ọtụtụ ndị ji aga mba ọzọ taa abụghị ka agụụ ghara ịgụgbu ha. Gịnịzi mere ha ji aga? Ọtụtụ n’ime ha ji nnukwu ụgwọ. E nwekwara ndị nke bi n’ebe ihe siri ezigbo ike. Ha nwere ike ịhapụ ezinụlọ ha gaa biri n’ebe ịkpata ego ga-adịrị ha mfe n’ihi na ha chọrọ ịzụ ihe ndị ọgbara ọhụrụ ma na-ebi ndụ okomoko. Ọ na-abụkarị ndị ọzọ na-azụ ụmụ nne ha ma ọ bụ nna ha hapụrụ gaa mba ọzọ. O nwere ike ịbụ nwanne ha nke okenye, nne nne ha na nna nna ha, ndị ikwu ha ndị ọzọ, ma ọ bụ ndị enyi mama ha ma ọ bụ papa ha. Ọ bụ eziokwu na ọ na-ewute onye hapụrụ di ya, nwunye ya, ma ọ bụ ụmụ ya gaa na-arụ ọrụ ná mba ọzọ, ọ na-adị ọtụtụ ndị mere ụdị ihe a ka o nweghị ihe ọzọ ha ga-eme.
5, 6. (a) Gịnị ka Jizọs kwuru na ọ bụ ya ga-eme ka anyị nwee ezigbo obi ụtọ, ahụ́ eruokwa anyị ala? (b) Olee ihe Jizọs gwara anyị ka anyị na-ekpe ekpere ka Chineke meere anyị? (ch) Olee otú Jehova si agọzi anyị?
5 N’oge Jizọs, e nwere ọtụtụ ndị ogbenye. O nwere ike ịbụ na ha chere na ọ bụrụ na ha akpatakwuo ego, ọ ga-eme ka ha nwekwuo obi ụtọ, ahụ́ eruokwa ha ala. (Mak 14:7) Ma, Jizọs achọghị ka obi ha dịrị n’ihe ndị na-agaghị adịte aka. Ọ chọrọ ka ha tụkwasị Jehova obi n’ihi na ngọzi ya na-adịru mgbe ebighị ebi. N’ihe Jizọs kụziri mgbe ọ nọ n’elu ugwu, o kwuru na ihe ga-eme ka anyị nwee ezigbo obi ụtọ, ahụ́ eruokwa anyị ala, bụ anyị na Jehova ịdị ná mma, ọ bụghị ihe ndị anyị nwere ma ọ bụ mbọ anyị na-agba ka ihe dịrị anyị ná mma.
6 N’Ekpere Onyenwe Anyị, Jizọs akụzirighị anyị ka anyị na-ekpe ekpere ka anyị baa ọgaranya. Kama, ọ kụziiri anyị ka anyị na-ekpe ekpere ka Chineke nye anyị nri “maka ụbọchị taa.” Ọ gwara ndị na-ege ya ntị, sị: “Kwụsịnụ ịkpakọbara onwe unu akụ̀ n’ụwa . . . Kama nke ahụ, na-akpakọbaranụ onwe unu akụ̀ n’eluigwe.” (Mat. 6:9, 11, 19, 20) Obi kwesịrị isi anyị ike na Jehova ga-agọzi anyị otú ahụ o kwuru. Ihe ọ pụtara abụghị naanị na anyị na ya ga-adị ná mma. Ọ pụtakwara na ọ ga-enye anyị ihe niile dị anyị mkpa. Naanị ihe ga-eme ka anyị nwee ezigbo obi ụtọ, ahụ́ eruokwa anyị ala, bụ ịtụkwasị Jehova, Nna anyị hụrụ anyị n’anya, obi, kama ịtụkwasị ego obi.—Gụọ Matiu 6:24, 25, 31-34.
7. (a) Ole ndị ka Jehova nyere ọrụ ịzụ ụmụ? (b) Gịnị mere nne na nna kwesịrị iji gbakọọ aka na-azụ ụmụ ha?
7 ‘Ibu ụzọ na-achọ ezi omume Chineke’ pụtara na anyị ga-ewere ọrụ anyị n’ezinụlọ otú Jehova si were ya. Dị ka ihe atụ, n’Iwu Mozis, a gwara ndị nne na nna ka ha na-akụziri ụmụ ha okwu Chineke. Ndị Kraịst kwesịkwara ime otú ahụ ka obi dị Jehova mma. (Gụọ Diuterọnọmi 6:6, 7.) Ọ bụ nne na nna ka Chineke nyere ọrụ a, ọ bụghị ndị nne nne na ndị nna nna ma ọ bụkwanụ onye ọzọ. Eze Sọlọmọn kwuru, sị: “Nwa m, ṅaa ntị n’ịdọ aka ná ntị nna gị, ahapụkwala iwu nne gị.” (Ilu 1:8) Jehova chọrọ ka ezinụlọ bikọta ọnụ ka nne na nna nwee ike ịna-akụziri ụmụ ha okwu ya ma na-eduzi ha. (Ilu 31: 10, 27, 28) Ọ bụrụ na ụmụ ana-anụ ka papa ha na mama ha na-ekwu gbasara Jehova, na-ahụkwa ka ha na-ejere ya ozi kwa ụbọchị, ha nwere ike ịmụta ịna-eme otú ahụ.
NSOGBU O NWERE IKE ỊKPATA
8, 9. (a) Gịnị na-emekarị ma ọ bụrụ na nne ma ọ bụ nna ahapụ ụmụ ya gaa biri ná mba ọzọ? (b) Ọ bụrụ na nne na nna na ụmụ ha ebighị, olee nsogbu ọ na-akpata n’ezinụlọ?
8 Tupu ọtụtụ ndị agawa mba ọzọ, ha na-ebu ụzọ chee uru na ọghọm dị na ya. Ma ọ bụ mmadụ ole na ole n’ime ha na-ahụ nsogbu niile o nwere ike ịkpatara ezinụlọ ha. (Ilu 22:3) * Ozugbo Jane gawara mba ọzọ, obi malitere ịjọ ya njọ na ya na di ya na nwa ha ebighịzi. Obi adịghịkwa di ya na nwa ha mma. Frank nwa ya na-ajụkarị ya, sị, “Gịnị mere i ji hapụ m?” Jane chọrọ ịnọ naanị ọnwa ole na ole n’ebe ahụ. Ma, mgbe ọ nọrọ afọ ole na ole, ọ chọpụtara na ihe agbanweela n’ezinụlọ ha, ya emee ka obi jọkwuo ya njọ. Frank nwa ya na-emezi isi ike. Ọ naghịzi agwa mama ya ihe o bu n’obi. Jane kwuru, sị, “Ọ hụghịzi m n’anya.”
9 Ọ bụrụ na nne na nna na ụmụ ha ebighị, obi nwere ike ịna-ajọ ha njọ. Obi ha agaghị abụ otu n’ihe bụ́ ihe ọma na ihe bụ́ ihe ọjọọ. * Ọ na-akacha njọ ma ọ bụrụ na nne na nna hapụrụ ụmụ ha mgbe ha ka dị obere ma nọọ ọtụtụ afọ tupu ha alọta. Jane gwara Frank na ihe mere ya ji gaa mba ọzọ bụ na ya chọrọ ka ihe dịrị ya ná mma. Ma, ọ dị Frank ka mama ya ahụghịzi ya n’anya. Ná mmalite, obi adịghị ya mma na mama ya hapụrụ ya. Ma, mgbe mama ya bịara leta ya, iwe were ya na mama ya bịara. O chere na ya ekwesịghị ịhụ mama ya n’anya ma na-erubere ya isi. Ọ bụ otú ọtụtụ ụmụaka papa ha ma ọ bụ mama ha hapụrụ gaa mba ọzọ na-echekarị.—Gụọ Ilu 29:15.
10. (a) Gịnị ga-eme ụmụaka ma ọ bụrụ na nne ha na nna ha na-enye ha onyinye kama iwepụta oge ka ha na ha na-anọ? (b) Ọ bụrụ na nne ma ọ bụ nna hapụrụ ezinụlọ ya gaa biri ná mba ọzọ, gịnị ka ọ na-agaghị emeliri nwa ya?
10 Jane gbara mbọ na-ezigara Frank nwa ya ego na ihe ndị ọzọ. Ọ chọrọ isi otú ahụ mee ka ọ ghara ịna-ewute Frank na ya na ya ebighị. Ma, Jane chọpụtara na ihe a ọ na-eme mere ka nwa ya na-agbara ya ọsọ, chọpụtakwa na ọ na-akụziri ya ka ọ na-ahụ ego n’anya karịa ndị ezinụlọ ya na Jehova. (Ilu 22:6) Frank na-agwakarị ya, sị, “Alọtala. Naanị ihe ị ga-eme bụ ịna-ezitere m ihe.” Jane mechara ghọta na otú ya ga-esi zụọ nwa ya abụghị ịna-edetara ya akwụkwọ ozi, ịna-akpọ ya na fon, ma ọ bụkwanụ ya na ya ịna-akparịta ụka n’Ịntanet. O kwuru, sị, “Ị gaghị esili n’Ịntanet makụọ nwa gị ma ọ bụkwanụ susuo ya ọnụ, sị ya ka chi bọọ.”
11. (a) Olee nsogbu di na nwunye ga-enwe ma ọ bụrụ na otu onye n’ime ha agaa rụwa ọrụ ná mba ọzọ? (b) Olee mgbe Jane ghọtara na ya kwesịrị ịlakwuru di ya na nwa ha?
11 Jane na Jehova adịghịzi ná mma otú ha dịbu. Ọ na-aga ọmụmụ ihe na ozi ọma naanị otu ugboro n’izu. E nwedịrị izu ndị ọ na-anaghị aga. Ya na di ya adịghịkwa ná mma otú ha dịbu. Onye ọ na-arụrụ ọrụ nọ na-enye ya nsogbu ka ha nwee mmekọahụ. Ebe ọ bụ na ya na di ya ebighị, ha nwee nsogbu, ha na-akọrọ ya ndị ọzọ kama ịkọrọ ya ibe ha. Ọ fọdịrị obere ka onye nke ọ bụla kwaa iko. N’agbanyeghị na o nweghị onye n’ime ha kwara iko, ọ ghọtara na agwọ nọ n’akịrịka. Baịbụl kwuru na di na nwunye kwesịrị ịna-eme ka obi dị ibe ha mma, na-enwekwa mmekọahụ. Ha abụọ nwere ike ikwurịta okwu mgbe ọ bụla, chịrịta ọchị, bitụ ibe ha aka, gwusa ibe ha egwu, makụọ ibe ha, ‘gosi ibe ha ịhụnanya,’ nyekwa ibe ha “ihe ruuru ya.” Ma, o nweghị otú Jane na di ya ga-esi eme ihe ndị a ebe ọ bụ na ha abụọ ebighị otu ebe. (Abụ Sọlọ. 1:2; 1 Kọr. 7:3, 5) O nweghịkwa otú ha na nwa ha ga-esi na-efekọ Jehova. Jane kwuru, sị: “Mgbe m mụtara ná mgbakọ na ezinụlọ kwesịrị ịna-enwe ofufe ezinụlọ ma ọ bụrụ na ha chọrọ ịlafere oké ụbọchị Jehova, m ghọtara na m kwesịrị ịla.” O kwesịrị ịga mee ka ya na di ya na nwa ha dị ná mma otú ha dịbu, meekwa ka ya na Jehova dị ná mma.
NDỤMỌDỤ DỊ MMA NA NKE NA-ADỊGHỊ MMA
12. Ọ bụrụ na e nwere onye hapụrụ ezinụlọ ya gaa biri ná mba ọzọ, olee ihe Baịbụl kwuru e nwere ike ịgwa ya?
12 Mgbe Jane kpebiri na ya ga-ala, o nweghị ụdị ndụmọdụ a na-enyeghị ya, ma nke ọma ma nke ọjọọ. Ndị okenye ọgbakọ ha n’ebe ahụ o bi gwara ya na ihe o kpebiri ime dị mma, na o gosiri na o nwere okwukwe na obi ike. Ma, ụmụnna ndị ha na di ha ma ọ bụ nwunye ha na-ebighị gwara ya na ihe ọ chọrọ ime adịghị mma. Kama ime ka Jane, ha nọ na-asị ya, “Ị laa, ị ga-alaghachite n’oge na-adịghị anya. Oleekwanụ otú ị ga-esi na-akpata ego ga-ezuru unu?” Ụmụnna ekwesịghị ikwu ụdị okwu ahụ na-anaghị agba ume. Ha kwesịrị ịna-agwa ‘ndị inyom na-akatabeghị ahụ́ ka ha hụ di ha n’anya, hụ ụmụ ha n’anya, na-arụkwa ọrụ n’ụlọ,’ ya bụ, ịna-elekọta ezinụlọ ha, “ka e wee ghara ịkatọ okwu Chineke.”—Gụọ Taịtọs 2:3-5.
13, 14. Gịnị mere anyị ji kwesị inwe okwukwe ma ọ bụrụ na anyị chọrọ ime ihe Jehova kwuru kama ime ihe ndị ezinụlọ anyị kwuru? Nye ihe atụ.
13 N’obodo ụfọdụ, ndị mmadụ anaghị eji omenala ha na ihe papa ha na mama ha kwuru egwu egwu. Ha na-eji ha akpọrọ ihe karịa ihe ọ bụla ọzọ. Ọtụtụ ndị hapụrụ ezinụlọ ha gaa na-arụ ọrụ ná mba ọzọ toro n’ụdị ebe ahụ. Ọ bụrụ na Onye Kraịst akata obi mee ihe na-abụghị obi ndị ezinụlọ ya n’ihi na ọ chọrọ ime ihe Jehova kwuru, o gosiri na okwukwe onye ahụ siri ike.
14 Ka anyị were ihe mere Angela dị ka ihe atụ. O kwuru, sị: “Mụ na di m bi ná mba ọzọ mgbe m mụrụ Ben nwa m. N’oge ahụ, ọ dịbeghị anya mụ na Ndịàmà Jehova malitere ịmụ Baịbụl. Mmadụ niile nọ n’ezinụlọ anyị chọrọ ka m kpọgara papa m na mama m Ben ruo mgbe mụ na di m kpatakwuru ego.” Mgbe Angela gwara ha na ya ga-eji aka ya zụọ nwa ya, ma ndị ezinụlọ ha ma di ya kwara ya emo, kpọọkwa ya onye umengwụ. Angela kwuru, sị: “Nke bụ́ eziokwu bụ na n’oge ahụ, amachaghị m ihe mere na ịkpọgara papa m na mama m Ben ka ha na ya bie afọ ole na ole adịghị mma. Ma, m ma na ọ bụ mụ na di m ka Jehova nyere ọrụ ịzụ ya n’ihi na ọ bụ anyị mụrụ ya.” Mgbe Angela dị ime ọzọ, di ya na-abụghị Onyeàmà Jehova gwara ya ka o tee ya. Otú ahụ Angela si mee ihe dị mma na nke mbụ mere ka obi sie ya ike imekwa ihe dị Jehova mma na nke ugbu a. Obi dịzi ya na di ya na ụmụ ha ụtọ na ha ebighị iche iche. A sị na Angela kpọlaara ndị ọzọ ụmụ ya ka ha zụọ, obi agaraghị adị ha ụtọ otú ahụ.
15, 16. (a) Olee otú e si zụọ Felicia? (b) Gịnị mere o ji kpebie na ya agaghị esi otú ahụ zụọ nwa ya nwaanyị?
15 Otu nwanna nwaanyị aha ya bụ Felicia kwuru, sị: “Mụ na nne nne m biri afọ ole na ole. N’oge ahụ, ọ bụ papa m na mama m na nwanne m nwaanyị nke m tọrọ bi. Mgbe m mechara lakwuru ha, ahụchaghị m ha n’anya. Nwanne m nwaanyị na-akọrọ ha obi ya, na-amakụ ha, ha na ya dịkwa n’ezigbo mma. Ma, anaghị m akpacha ha nso. Mgbe m toro, o sikwaara m ike ime ka ha mata ihe m bu n’obi. Mụ na nwanne m nwaanyị kwere ha nkwa na anyị ga-elekọta ha ma ha mee agadi. Ma, ihe mere m ga-eji elekọta ha bụ na ọ bụ ihe m kwesịrị ime. Ma, ihe mere nwanne m nwaanyị ga-eji mee ya bụ na ọ hụrụ ha n’anya.
16 “Mama m chọrọ ka m kpọtara ya nwa m nwaanyị ka ọ zụọ, otú ahụ o si kpọgara m mama nke ya.” Ma, Felicia jụrụ. O kwuru, sị: “Mụ na di m chọrọ ịzụ nwa anyị ka ọ na-efe Jehova. Achọghịkwa m ime ihe ga-emecha mee ka mụ na nwa m ghara ịdị ná mma.” Felicia achọpụtala na naanị ihe mmadụ ga-eme ka ihe gaziere ya bụ ịhụ Jehova na iwu ya n’anya karịa ego na ndị ezinụlọ ya. Jizọs kwuru hoo haa, sị: “Ọ dịghị onye pụrụ ịbụ ohu nke nna ukwu abụọ,” ya bụ, Chineke na Akụnụba.—Mat. 6:24; Ọpụ. 23:2.
JEHOVA GA-EME KA IHE NDỊ ANYỊ NA-EME “NA-AGA NKE ỌMA”
17, 18. (a) Gịnị mere ezigbo Ndị Kraịst kwesịrị iji na-eme ihe ziri ezi mgbe niile? (b) Olee ajụjụ ndị anyị ga-aza n’isiokwu na-esonụ?
17 Jehova bụ Nna anyị. O kwere anyị nkwa na ya ga-enye anyị ihe niile dị anyị mkpa ma ọ bụrụ na anyị eburu ụzọ na-achọ Alaeze ya na ezi omume ya. (Mat. 6:33) N’ihi ya, ezigbo Ndị Kraịst kwesịrị ime ihe ziri ezi mgbe niile. Ọ bụrụgodị na nsogbu tara akpụ abịara anyị, Jehova kwere anyị nkwa na ya ga-emere anyị “ụzọ mgbapụ” ka anyị nwee ike ime ihe ziri ezi. (Gụọ 1 Ndị Kọrịnt 10:13.) Anyị kwesịrị ‘icheresi Jehova ike’ ma tụkwasị ya obi. Otú anyị ga-esi eme ya bụ ịna-ekpe ekpere ka o nye anyị amamihe ma na-eduzi anyị, anyị ana-emekwa ihe o nyere n’iwu. Anyị mee otú ahụ, Jehova ga-enyere anyị aka. (Ọma 37:5, 7) Ọ ga-agọzi mbọ niile anyị na-agba ịna-efe naanị ya. Ọ bụrụ na anyị atụkwasị ya obi, ọ ga-eme ka ihe niile anyị na-eme “na-aga nke ọma.”—Tụlee Jenesis 39:3.
18 Ọ bụrụ na nsogbu dị n’ezinụlọ n’ihi na di ma ọ bụ nwunye gara biri ná mba ọzọ, gịnị ka e kwesịrị ime? Olee ihe ndị anyị ga-eme ka anyị nwee ike ịna-akpata ihe ezinụlọ anyị ga-eri ma ghara ịga biri ná mba ọzọ? Olee otú anyị nwere ike isi nyere ndị ọzọ aka ka ha ghara ịhapụ ezinụlọ ha gaa biri ná mba ọzọ? Anyị ga-aza ajụjụ ndị a n’isiokwu na-esonụ.
^ para. 1 Aha a kpọrọ ndị mmadụ n’isiokwu a abụghị ezigbo aha ha.
^ para. 4 Mgbe ọ bụla ụmụ Jekọb gawara Ijipt, ha na-anọ ihe dị ka izu atọ. Mgbe Jekọb na ụmụ ya mechara gaa biri n’Ijipt, ha kpọọrọ ma nwunye ha ma ụmụ ha gaa.—Jen. 46:6, 7.
^ para. 8 Gụọ isiokwu bụ́ “Ihe Mere Ndị Mmadụ Ji Aga Ala Ọzọ na Otú Ihe Na-adị ma Ha Ruo” na Teta! Mach–Eprel 2013
^ para. 9 Ihe ndị na-eme n’ọtụtụ mba gosiri na ọ bụrụ na mmadụ ahapụ di ya ma ọ bụ nwunye ya na ụmụ ya gaa biri ná mba ọzọ, ọ na-akpata ezigbo nsogbu. O nwere ike ime ka di ma ọ bụ nwunye kwaa iko, ma ọ bụdị dinaa nwoke ma ọ bụ nwaanyị ibe ya. O nwekwara ike ime ka mmadụ dinaa nwa ya, nwanne ya, ma ọ bụ onye ikwu ya. Ụmụaka nwekwara ike ha agaghị na-eme nke ọma n’ụlọ akwụkwọ. Iwe nwere ike ịna-ewe ha, ha ana-echegbu onwe ha, obi ana-ajọ ha njọ, ma ọ bụkwanụ ha achọwa igbu onwe ha.


text:
STONESTA, UABVirtual kaadị azụmahịa
STONESTA, UAB
Agba mgbidi gị, Construction, ezigbo ala na ụlọ, Designers, Energy na eke ego, Environmental design +10
Akara
I-IV 10:00-19:00
V 10:00-18:00
- STONESTA, UAB
Map
Arụ ọrụ atiya
Agba mgbidi gị, Construction, ezigbo ala na ụlọ, Designers, Energy na eke ego, Environmental design, Gụchara ọrụ, Mgbidi plasta, N'ime ime imewe, Ndozi, Nkume gbawara, Nkume mma, Nkume nhazi, Nkume products, Tile bonding, Ụlọ ọrụ
Qr code
vCard
Weebụsaịtị
Saịtị aha: Dekoratyvinis akmuo | stonesta.lt


text:
“Nam Mbuọtidem Nnyịn Etetịm Okpon”
“N̄wam mi ke ebiet oro nnanade mbuọtidem!”—MARK 9:24.
IKWỌ: 81, 135
1. Ntak emi oyomde inyene mbuọtidem? (Se akpa ndise ibuotikọ emi.)
NDI akanam emekere m̀mê Jehovah ayanyan̄a fi ke ini enye edisobode idiọk ererimbot emi? Ediwak n̄kpọ ẹdu oro anade inam man Jehovah anyan̄a nnyịn, edi apostle Paul ama etịn̄ ata akpan n̄kpọ oro edinamde ẹnyan̄a nnyịn. Enye ọkọdọhọ ete: “Mbuọtidem mîdụhe owo ikemeke nditịm nnem [Abasi] esịt.” (Heb. 11:6) Ekeme nditie nte isọn̄ke owo ndibuọt idem ye Abasi, edi Bible ọdọhọ ke “idịghe kpukpru owo ẹnyene mbuọtidem.” (2 Thess. 3:2) Itien̄wed iba emi ẹnam nnyịn ifiọk ke enen̄ede oyom inyene mbuọtidem.
2, 3. (a) Nso ke Peter etịn̄ emi owụtde ke enen̄ede oyom inyene mbuọtidem? (b) Mme mbụme ewe ke idineme?
2 Apostle Peter ama owụt ke enen̄ede oyom inyene mbuọtidem. Enye ọkọdọhọ ke ‘mbuọtidem oro ẹma ẹkedomo ẹse edidi n̄kpọ itoro ye ubọn̄ ye ukpono ke ini ẹdiyararede Jesus Christ.’ (Kot 1 Peter 1:7.) Sia akwa ukụt enen̄erede ekpere, oyom nnyịn inyene orụk mbuọtidem emi edinamde Edidem nnyịn otoro nnyịn ke ini ẹdiyararede enye. Ana idi “orụk mbon oro ẹnyenede mbuọtidem tutu ẹsịm edinyan̄a ukpọn̄.” (Heb. 10:39) Man ikeme ndinyene orụk mbuọtidem emi, oyom nnyịn owo kiet kiet iben̄e Abasi ite: “N̄wam mi ke ebiet oro nnanade mbuọtidem!” (Mark 9:24) Mîdịghe imekeme ndiben̄e Abasi ukem se mme apostle Jesus ẹkeben̄ede enye ẹte: “Nam mbuọtidem nnyịn etetịm okpon.”—Luke 17:5.
3 Imekeme ndibụp idem nnyịn ite: Nso ke ikpanam man mbuọtidem nnyịn ọsọn̄? Didie ke ikeme ndiwụt ke imenyene mbuọtidem? Nso inam inịm ke Abasi ayanam inyene ọkpọsọn̄ mbuọtidem ke ini iben̄ede enye?
NDINAM MBUỌTIDEM NNYỊN ỌSỌN̄
4. Uwụtn̄kpọ mmanie ekeme ndin̄wam nnyịn inam mbuọtidem nnyịn ọsọn̄?
4 “Kpukpru n̄kpọ oro ẹkewetde ke ini edem, ẹkewet mmọ ndida nteme nnyịn.” Ntre, nnyịn imekeme ndikpep ekese n̄kpọ nto mbon oro Bible ọdọhọde ke ẹma ẹnyene mbuọtidem. (Rome 15:4) Ke ini ikotde iban̄a Abraham, Sarah, Isaac, Jacob, Moses, Rahab, Gideon, Barak, ye ediwak mbon eken, mbụk mmọ ekeme ndinam nnyịn itie ikere m̀mê imenyene mbuọtidem nte mmọ. (Heb. 11:32-35) N̄ko, ke ini ikotde iban̄a nditọete eyo nnyịn emi ẹnyenede ọkpọsọn̄ mbuọtidem, emi ekeme ndinam nnyịn isịn idem inam mbuọtidem nnyịn ọsọn̄. *
5. Didie ke Elijah okowụt ke imenen̄ede ibuọt idem ye Jehovah, ndien nso ke uwụtn̄kpọ esie anam nnyịn ikere?
5 Yak ineme iban̄a uwụtn̄kpọ prọfet Elijah. Bible etịn̄ nte Elijah okowụtde ke imọ imenen̄ede ibuọt idem ye Jehovah. Ke ini Elijah ọkọdọhọde Edidem Ahab ke Jehovah ayanam edịm okûdep, enye ama etịn̄ uko uko ete: “Ma uwem Jehovah Abasi . . . mbara m̀mê edịm ididepke . . . ibọhọke ami ndọhọ edep!” (1 Ndi. 17:1) Elijah ama enịm ke Jehovah ọyọnọ imọ ye mme asan̄autom Abasi eken, se idiyomde ke ofụri ini oro edịm mîdidepke do. (1 Ndi. 17:4, 5, 13, 14) Enye ama enịm ke Jehovah ayanam eyen ubuene ebeakpa kiet eset. (1 Ndi. 17:21) Enye ama onyụn̄ enịm ke Jehovah ayanam ikan̄ oto heaven edita uwa imọ ke Obot Carmel. (1 Ndi. 18:24, 37) Ke ama ekekem ini Jehovah ndinam edịm edep, idem ke ini Elijah mîkekwe idiọn̄ọ ke edịm ọmọn̄ edep, enye ama ọdọhọ Ahab ete: “Dọk ka, kadia udia nyụn̄ n̄wọn̄ n̄kpọ; koro edịm ke oyomo ke enyọn̄.” (1 Ndi. 18:41) Ndi uwụtn̄kpọ Elijah inamke nnyịn ikere m̀mê mbuọtidem nnyịn ọsọn̄ ntre?
NSO KE IKPANAM MAN MBUỌTIDEM NNYỊN ỌSỌN̄?
6. Nso ke ikpeben̄e Jehovah ọnọ nnyịn man inam mbuọtidem nnyịn ọsọn̄?
6 Nnyịn ikemeke ndinam mbuọtidem nnyịn ọsọn̄ ke odudu idem nnyịn. Mbuọtidem edi ikpehe mbun̄wụm edisana spirit Abasi. (Gal. 5:22) Ntre, oyom nnyịn ibọn̄ akam iben̄e Abasi aka iso ọnọ nnyịn spirit esie kpa nte Jesus eketemede. Jesus ọkọdọhọ ke Abasi iditreke ndinọ “mbon oro ẹben̄ede enye edisana spirit!”—Luke 11:13.
7. Nọ uwụtn̄kpọ emi ekemede ndin̄wam nnyịn inam mbuọtidem nnyịn etetịm ọsọn̄.
7 Ke ini inyenede mbuọtidem, ana ika iso inam enye ọsọn̄. Imekeme ndimen mbuọtidem nnyịn ndomo ye ikan̄. Ke ini idade ediwak ifia ibara ikan̄, enye esinen̄ede asak. Edi edieke ifia oro idọn̄de asakde okụre, ikan̄ oro ọyọtọn̄ọ ndinịme, ndien mbubek ikan̄ ye ntọn̄ kpọt ẹdisụhọ. Edi edieke ikade iso ndidọn̄ ifia ke ikan̄ oro, ikan̄ oro ayaka iso ndinen̄ede nsak. Kpasụk ntre ke edi ye mbuọtidem. Edieke ikotde Ikọ Abasi kpukpru usen, mbuọtidem nnyịn ayaka iso ndisọn̄. Ndika iso n̄kpep Bible ayanam inen̄ede ima Bible inyụn̄ ima Jehovah emi akanamde ẹwet Bible, emi oyonyụn̄ anam itetịm inyene mbuọtidem.
8. Nso ke ikpanam man mbuọtidem nnyịn ọsọn̄?
8 Nso en̄wen ke ikpanam man ika iso inam mbuọtidem nnyịn ọsọn̄? Kûkere ke se ekekpepde mbemiso anade baptism ekem. (Heb. 6:1, 2) Tie kere mme prọfesi Bible oro ẹsude, sia emi ekeme ndinam fi etetịm enyene mbuọtidem. Emekeme ndida Ikọ Abasi ndụn̄ọde idem fo nse m̀mê emenyene orụk mbuọtidem oro Bible etịn̄de aban̄a.—Kot James 1:25; 2:24, 26.
9, 10. Didie ke n̄kpọ ita emi ẹkeme ndin̄wam nnyịn itetịm inyene mbuọtidem: (a) eti nsan̄a? (b) mbono esop? (c) ukwọrọikọ?
9 Apostle Paul ọkọdọhọ mme Christian ete: “Nnyịn ikpada mbuọtidem nnyịn, . . . isịn udọn̄ inọ kiet eken.” (Rome 1:12) Ke ini idude ye nditọete nnyịn, akpan akpan ye mbon oro ẹma ‘ẹkedomo mbuọtidem mmọ ẹse,’ oro ekeme ndinam mbuọtidem nnyịn ye eke mmọ ọsọn̄. (Jas. 1:3) Idiọk nsan̄a esinam mbuọtidem owo emem, edi eti nsan̄a esinam mbuọtidem owo etetịm ọsọn̄. (1 Cor. 15:33) Ntak edi oro Bible ọdọhọde “ikûsịn ndisop idem ọtọkiet,” edi ika iso “isịn udọn̄ inọ kiet eken.” (Kot Mme Hebrew 10:24, 25.) Se isikopde ke mme mbono esop esinyụn̄ anam mbuọtidem nnyịn etetịm ọsọn̄. Ntak edi oro Paul ọkọdọhọde ete: “Mbuọtidem oto ke n̄kpọ oro ẹkopde.” (Rome 10:17) Ndi nnyịn imesidomo ndidụk mbono esop kpukpru ini?
10 Ke ini ikwọrọde ikọ, nnyịn imesinam mbon oro ikwọrọde ikọ inọ ẹnyene mbuọtidem, inyụn̄ inam mbuọtidem nnyịn etetịm ọsọn̄. Nnyịn imekpep ndibuọt idem ye Jehovah nnyụn̄ n̄kwọrọ ikọ ye uko, ukem nte mme Christian eyo mme apostle ẹkesinamde.—Utom 4:17-20; 13:46.
11. Ntak emi Joshua ye Caleb ẹkenyenede ọkpọsọn̄ mbuọtidem, ndien nso idin̄wam nnyịn inyene utọ mbuọtidem oro?
11 Ke ini ikụtde nte Jehovah an̄wamde nnyịn ye nte enye ọbọrọde akam nnyịn, oro esinam itetịm inyene mbuọtidem. Se ikan̄wamde Joshua ye Caleb edi oro. Mmọ ẹma ẹwụt ke mmimọ imọbuọt idem ye Jehovah ke ini mmọ ẹkekade ẹkeyep Isọn̄ Un̄wọn̄ọ. Edi mbuọtidem mmọ ama etetịm ọsọn̄ ke ini mmọ ẹkekụtde nte Jehovah ẹkesin̄wamde mmọ. Ntak edi oro Joshua eketịn̄de uko uko ọnọ nditọ Israel ete: “Baba ikọ kiet ke otu kpukpru nti ikọ emi Jehovah Abasi mbufo eketịn̄de ọnọ mbufo ikpụhu.” Ekem enye ama ọdọhọ mmọ ete: “Ke emi, mbufo ẹbak Jehovah ẹnyụn̄ ẹnam n̄kpọ esie ke edinen ido ye ke akpanikọ. . . . Edi amaedi ami ye mbonufọk mi, nnyịn iyanam n̄kpọ Jehovah.” (Josh. 23:14; 24:14, 15) Ke ini nnyịn itabide ise nte Jehovah ọfọnde, nnyịn n̄ko iyọbuọt idem ye enye nte Joshua ọkọbuọtde.—Ps. 34:8.
DIDIE KE IKEME NDIWỤT KE IMENYENE ỌKPỌSỌN̄ MBUỌTIDEM?
12. James ọdọhọ ke nso idiwụt ke imenyene ọkpọsọn̄ mbuọtidem?
12 Didie ke ikeme ndiwụt ke imenyene ọkpọsọn̄ mbuọtidem? Se James eketịn̄de anam ifiọk ibọrọ mbụme oro. Enye ọkọdọhọ ete: “Nyada utom n̄wụt fi mbuọtidem mi.” (Jas. 2:18) Se nnyịn inamde ediwụt ke imenyene ọkpọsọn̄ mbuọtidem. Ẹyak ineme ndusụk n̄kpọ oro ikpanamde.
13. Didie ke utom ukwọrọikọ ekeme ndin̄wam nnyịn ifiọk m̀mê imenen̄ede inyene mbuọtidem?
13 Nditiene n̄kwọrọ ikọ edi akpan n̄kpọ kiet oro ikemede ndinam man iwụt ke imenyene mbuọtidem. Ntak idọhọde ntre? Edieke inịmde ke utịt idiọk ererimbot emi enen̄ede ekpere nte Jehovah ọdọhọde, oro ayanam nnyịn isịn idem ikwọrọ ikọ inọ mme owo. (Hab. 2:3) Ndidụn̄ọde idem nnyịn nse m̀mê imesisịn ifịk ikwọrọ ikọ, ayan̄wam nnyịn ifiọk m̀mê imenen̄ede inyene mbuọtidem. Ndi imesinam se ededi oro ikemede man inen̄ede isịn idem ikwọrọ ikọ? (2 Cor. 13:5) Ke akpanikọ, ndikwọrọ etop edinyan̄a nnọ mme owo edi akpan n̄kpọ kiet oro ikemede ndinam man iwụt ke imenyene mbuọtidem.—Kot Rome 10:10.
14, 15. (a) Didie ke nte idude uwem ke usen ke usen ekeme ndiwụt ke imenyene mbuọtidem? (b) Tịn̄ se ubon kiet ẹkenamde ndiwụt ke imenen̄ede inyene mbuọtidem.
14 Nnyịn ndisọn̄ọ nda nyọ mfịna uwem emi oyowụt ke imenyene mbuọtidem. Edide nnyịn idọdọn̄ọ, ikop mmemidem, ifofụhọ, idi ubuene, m̀mê isobo mfịna en̄wen ekededi, nnyịn imenịm ke Jehovah ye Eyen esie ẹyen̄wam nnyịn “ke nnennen ini oro nnyịn iyomde un̄wam.” (Heb. 4:16) Nnyịn ndibọn̄ akam mben̄e Jehovah ọnọ nnyịn se inanade nnyịn owụt ke imọbuọt idem ye enye. Jesus ama ọdọhọ ke imekeme ndibọn̄ akam mben̄e Jehovah ọnọ nnyịn ‘udia ke usen ke usen.’ (Luke 11:3) Mme mbụk oro ikotde ke Bible ẹnam inịm ke Jehovah ọyọnọ nnyịn se iyomde. Ke uwụtn̄kpọ, ke ini edịm mîkedepke ke ediwak isua ke Israel, Jehovah ama ọnọ Elijah udia ye mmọn̄. Jehovah ama ọdọn̄ “mme raven ẹsida uyo ye unam ẹsọk enye ke usenubọk ye mbubreyo, enye onyụn̄ ọn̄wọn̄ mmọn̄ itịghede oro.” (1 Ndi. 17:3-6) Nnyịn n̄ko imenịm ke Jehovah ekeme ndinọ nnyịn se iyomde.
15 Nnyịn imonyụn̄ inịm ke ndinam se Bible ọdọhọde ekeme ndinam inyene se idiade. Eyenete an̄wan nnyịn emi ekerede Rebecca, onyụn̄ odụn̄de ke Asia ama okụt ke emi edi akpanikọ. Mmọ ẹma ẹbem iso ẹyom Obio Ubọn̄ ẹnyụn̄ ẹsịn idem ẹnam utom nte Matthew 6:33 ye Mme N̄ke 10:4 ẹdọhọde. Rebecca ọdọhọ ke ebe imọ ama ọkpọn̄ utom oro enye ekesinamde, sia utom oro ikesiyakke enye esịn idem anam n̄kpọ Abasi. Mmọ ẹma ẹnyene nditọ inan̄. Rebecca ọdọhọ ete: “Nnyịn ima itọn̄ọ ndisitem udia nnyam. Se idade in̄wam idem edi emi ke ediwak isua, imonyụn̄ ikụt ke Jehovah ikpọn̄ke nnyịn. Idụhe usen emi nnyịn mînyeneke se idiade.” Ndi nte afo anamde n̄kpọ owụt ke emenịm ke Bible ọnọ nnyịn ata eti ndausụn̄ mfịn?
16. Nso ke Abasi edinam ọnọ nnyịn edieke ibuọtde idem ye enye?
16 Ẹyak nnyịn ikûdedei ikere ke ufọn idụhe ndinam se Abasi ọdọhọde nnyịn inam. Paul ama okot oto se Habakkuk ekewetde ete: “Edinen owo edidu uwem oto ke mbuọtidem.” (Gal. 3:11; Hab. 2:4) Ntre, ọfọn ibuọt idem ye Jehovah, koro enye ikpọn̄ ekeme ndin̄wam nnyịn. Paul ama ewet n̄ko ete ke Abasi “[ekeme] ndinam n̄kpọ etịm awak akan kpukpru se nnyịn iben̄ede m̀mê ikerede, nte odudu esie eke anamde utom ke idem nnyịn edide.” (Eph. 3:20) Ikọt Abasi ẹsisịn ofụri ukeme mmọ ẹnam uduak Abasi, edi mmọ ẹfiọk ke mmimọ ikemeke ndinam emi ke odudu idem mmimọ. Mmọ ẹnịm ke Abasi ọyọnọ mmimọ odudu ndika iso nnam uduak esie. Esịt enen̄ede enem nnyịn ndifiọk ke Abasi odu ye nnyịn.
ABASI ỌYỌBỌRỌ AKAM ORO IBỌN̄DE IBEN̄E MBUỌTIDEM
17. (a) Didie ke Jesus akanam se mme apostle esie ẹkeben̄ede enye? (b) Ntak emi ikpenịmde ke Abasi ọyọbọrọ akam oro ibọn̄de iben̄e enye anam itetịm inyene mbuọtidem?
17 Se isụk inemede emi ikụre ekeme ndinam nnyịn itịn̄ se mme apostle Jesus ẹketịn̄de ẹte: “Nam mbuọtidem nnyịn etetịm okpon.” (Luke 17:5) Ke Pentecost isua 33, Jesus ama anam se mme apostle esie ẹkeben̄ede enye. Ke usen Pentecost oro, ẹma ẹn̄wan̄a edisana spirit ẹduọk mmọ ẹnyụn̄ ẹnam uduak Abasi etetịm an̄wan̄a mmọ. N̄kpọ emi ama anam mbuọtidem mmọ etetịm ọsọn̄, onyụn̄ anam mmọ ẹsịn idem ẹkwọrọ ikọ akan nte akanam ẹkwọrọde ini oro. (Col. 1:23) Ndi Abasi ọyọbọrọ akam oro ibọn̄de iben̄e enye anam itetịm inyene mbuọtidem? Bible ndidọhọ ke Abasi ayanam “se ededi oro nnyịn iben̄ede nte ekemde ye uduak esie” owụt ke enye ọyọbọrọ.—1 John 5:14.
18. Didie ke Jehovah esidiọn̄ mbon oro ẹbuọtde idem ye enye?
18 Jehovah esima mbon oro ẹbuọtde idem ye enye. Enye ọyọbọrọ akam oro ibọn̄de iben̄e enye anam itetịm inyene mbuọtidem. Emi ayanam mbuọtidem nnyịn etetịm ọsọn̄, ndien ‘ẹyebat ẹte ke nnyịn imodot ndidụk obio ubọn̄ Abasi.’—2 Thess. 1:3, 5.
^ ikp. 4 Kot ban̄a nditọete eyo nnyịn oro ẹkenyenede ọkpọsọn̄ mbuọtidem: Charlotte Müller (Enyọn̄-Ukpeme, May 1, 1997, page 24-29), Enelesi Mzanga (Enyọn̄-Ukpeme, September 1, 2003, page 23-28), ye Leopold Engleitner (Enyọn̄-Ukpeme, May 1, 2005, page 23-28).


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Aịzaya 31:1-9
31 Ahụhụ ga-adịrị ndị na-agbada Ijipt ịga chọọ enyemaka,+ ndị na-adabere n’ịnyịnya efu,+ ndị na-atụkwasị obi n’ụgbọ ịnyịnya agha+ n’ihi na ha dị ọtụtụ, ndị na-atụkwasịkwa obi n’ịnyịnya agha n’ihi na ha dị ike nke ukwuu, ma ha elekwasịghị Onye Nsọ Izrel anya, ha achọghịkwa Jehova.+2 Ọ makwa ihe,+ ọ ga-eme ka e nwee ọdachi,+ ọ kagbubeghị ihe o kwuru;+ ọ ga-ebili megide ụlọ nke ndị na-eme ihe ọjọọ,+ megidekwa enyemaka nke ndị na-eme ajọ ihe na-achọ.+3 Otú ọ dị, ndị Ijipt bụ mmadụ,+ ha abụghị Chineke; ịnyịnya ha bụkwa anụ ahụ́,+ ha abụghị mmụọ. Jehova ga-esetịkwa aka ya, onye na-enye aka ga-asụ ngọngọ, onye a na-enyere aka ga-adakwa,+ ha niile ga-ala n’iyi n’otu mgbe.4 N’ihi na nke a bụ ihe Jehova gwara m: “Dị nnọọ ka ọdụm, bụ́ nwa ọdụm tojuru etoju,+ si aba mba mgbe ọ nọ n’elu anụ ọ dọgburu, mgbe a kpọkọtara ndị niile na-azụ atụrụ ka ha wakpo ya, ọ gaghị atụ ụjọ n’agbanyeghị iti mkpu ha, ọ gaghịkwa agba ọsọ n’agbanyeghị mkpọtụ ha na-eme; otú ahụ ka Jehova nke ụsụụ ndị agha ga-agbadata ka o buo agha n’ihi Ugwu Zayọn nakwa n’ihi ugwu nta ya.+5 Dị ka nnụnụ nke na-efegharị si echebe ụmụ ya, otú ahụ ka Jehova nke ụsụụ ndị agha ga-echebe Jeruselem.+ Ọ ga-echebe ya, napụtakwa ya.+ Ọ ga-emere ya ebere, ọ ga-emekwa ka ọ lanahụ.”6 “Lọghachikwutenụ+ Onye ahụ unu nupụụrụ isi nke ukwuu, unu ụmụ Izrel.+7 N’ihi na n’ụbọchị ahụ, onye ọ bụla n’ime ha ga-ajụ chi ya na-abaghị n’ihe, ndị e ji ọlaọcha mee, na chi ya na-abaghị uru, ndị e ji ọlaedo mee,+ ndị unu ji aka unu meere onwe unu ka ha bụrụ mmehie.+8 A ga-eji mma agha, nke na-abụghị mma agha mmadụ, gbuo ndị Asiria; mma agha, nke na-abụghịkwa mma agha mmadụ, ga-eripịa ha.+ Ha ga-agba ọsọ n’ihi mma agha. Ụmụ okorobịa ha ga na-arụkwa ọrụ mmanye.9 Ụjọ ga-eme ka nkume ha nke dị elu ghara ịdịkwa. Ndị isi ha ga-atụkwa ụjọ n’ihi ihe mgbaàmà ahụ,”+ ka Jehova kwuru, bụ́ onye ìhè ya dị na Zayọn, onye ekwú ọkụ ya+ dịkwa na Jeruselem.


text:
DISEMBA 9, 2013
SAỤT KORIA
Gọọmenti Saụt Koria Akpọpụtala Ọtụtụ Ndị Jụrụ Ịrụ Ọrụ Agha n’Ihi Akọnuche Ha n’Ụlọ Mkpọrọ A Na-atụba Ndị Omekome
Gọọmenti Saụt Koria emeela ka ọtụtụ narị Ndịàmà Jehova a tụrụ mkpọrọ kurutụ ume ndụ. Olee otú ha si mee ya? Otú ha si mee ya bụ na ha kpọpụtara Ndịàmà Jehova a a tụrụ mkpọrọ maka na akọnuche ha ekweghị ha rụọ ọrụ agha n’ebe a na-edowe ndị mkpọrọ ndị ọzọ.
Ihe mere e ji mee ihe a bụ n’ihi ihe ndị na-anọchite anya Ndịàmà Jehova na Koria na ndị a ma ama na-ahụ maka ụlọ mkpọrọ niile dị na Koria kwubiri ná nnọkọ ha nwere na Disemba afọ 2012. Ndị a na-anọchite anya Ndịàmà Jehova kwuru na obi adịghị ha mma na a na-atụbakọta ụmụ okorobịa Ndịàmà Jehova na ndị omekome n’otu ụlọ mkpọrọ. Nwa otu n’ime ndị a na-anọchite anya Ndịàmà Jehova so ná ndị a nọ n’ụlọ mkpọrọ. N’ime ọnwa ise ha nwechara nnọkọ a, a kpọpụtara ọtụtụ n’ime Ndịàmà Jehova ahụ a tụbakọtara ha na ndị omekome n’otu ụlọ mkpọrọ, kpọgazie ha n’ụlọ mkpọrọ ebe ha na Ndịàmà Jehova ibe ha nọ.
O teela gọọmenti Saụt Koria tụwara ndị na-ekweghị arụ ọrụ agha n’ihi akọnuche ha mkpọrọ. Ọ bụghị taa ka gọọmenti Saụt Koria bidoro tụwa Ndịàmà Jehova mkpọrọ maka na ha ekweghị aga agha n’ihi ihe ha mụtara na Baịbụl. N’oge a na-ede ihe a, ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ narị Ndịàmà Jehova isii nọ n’ụlọ mkpọrọ maka na ha ekweghị arụ ọrụ agha n’ihi akọnuche ha. A gbakọta Ndịàmà Jehova ole ha tụrụla mkpọrọ n’ime afọ iri isii gara aga maka na ha ekweghị arụ ọrụ agha, ha akarịala puku mmadụ iri na asaa. Gọọmenti Saụt Koria mere ya ka ọ bụrụ iwu na nwoke ọ bụla nọ n’agbata afọ iri na itoolu na afọ iri atọ na ise ga-arụrịrị ọrụ agha a.
E nweela ọtụtụ Ndịàmà Jehova a mara ikpe ma tụọ mkpọrọ, e mechaakwa mee ụmụ ha otu ihe ahụ, meekwa ya ụmụ ụmụ ha. Otu nwoke aha ya bụ Seungkuk Noh kwuru, sị: “A tụbara m n’otu ụlọ mkpọrọ ahụ a tụbara nna m mgbe ọ ka bụ nwa okorobịa. Otú e si eme ndị nọ n’ụlọ mkpọrọ a n’oge ahụ ka bụkwa otú e si eme ndị nọ ya ugbu a.” Seungkuk Noh nọzuru mkpọrọ afọ atọ ya n’afọ 2000. Taa, ọ bụzi mkpọrọ otu afọ na ọnwa isii ka a na-atụkarị ndị jụrụ ịrụ ọrụ agha. Gọọmenti Saụt Koria enwebeghịkwa ọrụ nkịtị ha wepụtara maka ndị na-achọghị ịrụ ọrụ agha.
Ho Gyu Kang dị afọ iri abụọ na otu mgbe a tụrụ ya mkpọrọ maka na o kweghị abụ onye agha. Nke ahụ bụ nke mbụ a na-akpọpụ ya n’ebe ndị ezinụlọ ha bi. Kang kwuru, sị: “Ụjọ nọ na-atụ m, ahụ́ nọkwa na-ama m ririri.” A tụrụ ya na nwa okorobịa ọzọ bụ́ Onyeàmà Jehova mkpọrọ n’ebe a tụbara ndị mkpọrọ e weere na ha enwekwaghị mmekwata. Ụfọdụ n’ime ndị a ha na ha nọ n’ụlọ mkpọrọ bụ ndị gburu ọchụ na ndị nọ n’òtù ọjọọ.
N’oge niile ụmụ okorobịa Ndịàmà Jehova nọ n’ụlọ mkpọrọ, ndị mkpọrọ ibe ha na-emesikarị ha ike ma na-akpaso ha àgwà ọjọọ ebe ọ bụ ha na-abụkarị ndị kacha bụrụ nwata n’ụlọ mkpọrọ ha nọ. Ọ na-abụkarị ha ka ndị ha na ha nọ n’ụlọ mkpọrọ na-enwe mmasị ịchọ okwu, ya emezie ka ọ na-esiri ha ike ikpe ekpere, ịmụ Baịbụl na ime ihe ndị ọzọ ha ji efe Chineke. Ọ bụ ihe a ka ọtụtụ ụmụ okorobịa Ndịàmà Jehova na-edi site n’afọ ruo n’afọ n’ihi na a tụbara ha n’ụlọ mkpọrọ a tụbara ndị omekome.
Ihe a mba Saụt Koria bidoro ime bụ ihe mba ndị ọzọ na-eme. Mkpọpụta a gọọmenti Saụt Koria kpọpụtara ọtụtụ Ndịàmà Jehova n’ebe a tụbara ndị omekome dabara ná Nkebi nke 8 nke Otú Òtù Mba Ụwa Kwekọrịtara Ka E Si Na-emeso Ndị Mkpọrọ. Ihe a gọọmenti Saụt Koria bidoro ime bụ ihe mba Gris, so n’Òtù Jikọtara Mba Ndị Dị na Yurop, na-eme kemgbe ihe karịrị afọ iri abụọ. Mba Gris bidoro ime ya mgbe ndị na-arụ na Ministri Na-ahụ Maka Ichekwa Obodo kwadoro ka a kpọpụta Ndịàmà Jehova na-ekweghị aga agha n’ebe ndị mkpọrọ ndị ọzọ nọ ma tinye ha n’ụlọ mkpọrọ ọzọ. N’afọ 1992, Ministri a ji ụlọ ndị agha dị na Sindos, dị na Tesalonaịka merezie ụlọ mkpọrọ ebe a ga na-atụba naanị Ndịàmà Jehova. Otu ozi si n’aka ụlọ ọrụ gọọmenti kwuru na ihe mere Ministri a ji meere Ndịàmà Jehova ụlọ mkpọrọ nke ha iche bụ na ‘ha chebaara Ndịàmà Jehova echiche n’ihi ụdị ndị ha bụ.’ Mba Gris kwụsịrị ịtụ Ndịàmà Jehova na-ekweghị arụ ọrụ agha mkpọrọ n’afọ 1998.
Mkpọpụ a gọọmenti Saụt Koria kpọpụrụ ọtụtụ ndị mkpọrọ bụ́ Ndịàmà Jehova iche gosikwara na ha na-echebara ụmụ okorobịa Ndịàmà Jehova echiche, bụ́ ndị ha tụrụ mkpọrọ maka na ha kwenyesiri ike n’ihe ndị ha mụtara na Baịbụl. * E meekwala ihe a n’ọtụtụ ebe a na-akpọchi ndị mmadụ na n’ụlọ mkpọrọ ebe e nwere ọtụtụ Ndịàmà Jehova. Otu Onyeàmà Jehova a tụrụ mkpọrọ n’ụlọ mkpọrọ dị na Gunsan kwuru uru ihe a e mere baarala ha. Ọ sịrị: “Anyị anaghịzi ahụ ndị nwere ike ime anyị ka anyị mewe omume rụrụ arụ ka ha, o nweghịzikwa ndị na-agwa anyị okwu ọjọọ. Anyị na ụmụnna anyị na-anọkọzi na-ekwu ihe ndị gbasara ofufe Jehova.”
‘Anyị anaghịzi ahụ ndị nwere ike ime anyị ka anyị mewe omume rụrụ arụ, anyị na-ekwurịtazi ihe ndị gbasara ofufe Jehova’
Ihe ndị ọzọ a na-emebeghị gbasara ndị akọnuche ha na-ekweghị ha rụọ ọrụ agha. Ọ bụ eziokwu na mbọ gọọmenti Saụt Koria gbara tinye Ndịàmà Jehova n’ụlọ mkpọrọ nke ha dị mma, ma ha emebeghị ihe mba ndị ọzọ merela kemgbe iji mee ka okwu gbasara mmadụ ịjụ ịrụ ọrụ agha bie. Dị ka ihe atụ, kemgbe 1997, mba Gris wepụtara ọrụ nkịtị ha ga na-enye ndị jụrụ ịrụ ọrụ agha. Jamanị na-enyebu ndị na-achọghị ịrụ ọrụ agha ọrụ nkịtị. Ma, n’afọ 2011, ha mechaziri mechie ịkpọ ndị mmadụ ka ha bịa rụọ ọrụ agha. Mba Taịwan mere iwu n’afọ 2000 ka a na-enye ndị akọnuche ha na-ekweghị ha rụọ ọrụ agha ọrụ nkịtị.
Ụmụ okorobịa Saụt Koria bụ́ Ndịàmà Jehova na ndị ezinụlọ ha na-atụ anya na otu ụbọchị, mba ha ga-emekwa ihe ndị mba ndị ọzọ kwekọrịtara ịna-eme n’okwu gbasara mmadụ inwere onwe ya ịjụ ihe akọnuche ya na-anabataghị.
^ para. 9 Iwu na-achị mba niile kwuru na mmadụ nweere onwe ya ịjụ ịrụ ọrụ agha ma ọ bụrụ na akọnuche ya anabataghị ya. Iwu jikwa mba Saụt Koria ime ihe iwu a kwuru. Gụọ isiokwu bụ́ “Ọtụtụ Mba Akatọọla Ikpe Na-ezighị Ezi A Na-ekpe na Saụt Koria..”
GỤKWUO GBASARA YA
Gịnị Mere Ndịàmà Jehova Anaghị Aga Agha?
A ma Ndịàmà Jehova ama n’ụwa niile na ha anaghị ekwe aga agha. Gụọ ihe a ka ị hụ ihe kpatara ya.


text:
‘Mee Ka Ụzọ Gị Dị Larịị’ Ka Ihe Gaziere Gị
MGBE ndị Izrel hapụrụ Babịlọn lawa Jeruselem n’afọ 537 Tupu Oge Ndị Kraịst, Jehova chọrọ ka ije ha gaa siriri werere. Ọ bụ ya mere o ji gwa ha, sị: “Wepụnụ ihe nọchiiri ndị m ụzọ. Wụọnụ ájá n’ụzọ, wụọnụ ájá n’okporo ụzọ. Wepụsịanụ nkume dị na ya.” (Aịza. 62:10) Olee otú ha si mee ihe a Jehova gwara ha? O nwere ike ịbụ na ụfọdụ n’ime ha bu ụzọ gaa kpochie olulu ndị dị n’ụzọ ma ọ bụ mezie ebe ndị mebiri emebi. O doro anya na ihe a ha mere baara ndị Izrel ndị ọzọ uru mgbe ha na-ala Jeruselem.
Anyị nwere ike iji ihe a ha mere tụnyere ụzọ dị iche iche anyị nwere ike isi jekwuoro Jehova ozi. Jehova achọghị ka ihe ọ bụla nọchiere anyị ụzọ. Baịbụl gwara anyị, sị: “Mee ka ụzọ nke ụkwụ gị na-aga dị larịị, ka e meekwa ka ụzọ gị niile guzosie ike.” (Ilu 4:26) Ọ ga-abara anyị niile uru ma anyị mee ihe a Baịbụl kwuru.
KPEBIE IME IHE DỊ MMA
O nwere ike ịbụ na ị nụtụla ebe mmadụ kwuru banyere nwa okorobịa ma ọ bụ nwa agbọghọ, sị: ‘Onye a ga-abụ onye e ji eje mba’ ma ọ bụ ‘Onye a ga-abụ ebe a nọ.’ Ahụ́ gbasiri ọtụtụ ndị na-eto eto ike. Ụbụrụ na-aghọ ha nkọ. Ha na-achọkwa ime ihe ndị ga-abara ha uru. Baịbụl kwuru eziokwu mgbe ọ sịrị: “Ịma mma nke ụmụ okorobịa bụ ike ha.” (Ilu 20:29) Ọ bụrụ na onye na-eto eto ejiri amamihe ya na ike ya na-ejere Jehova ozi, ọ ga-enwe ezigbo obi ụtọ.
Taa, ụfọdụ ndị ụwa anaghị eji amamihe ndị na-eto eto egwu egwu. Ọ bụrụ na Onyeàmà Jehova na-eme nke ọma n’ụlọ akwụkwọ, onye nkụzi ya ma ọ bụ ụmụ akwụkwọ ibe ya nwere ike ịna-agwa ya ka ọ gaa mahadum ka o nwee ike bụrụ ọgaranya n’ụwa ochie a. E nwee nwanna ụkwụ na-aghọ nkọ n’ịgba bọl ma ọ bụ n’ịgba ọsọ, ndị mmadụ nwere ike ịgwa ya ka ọ gbalịa jiri ya mere aka ọrụ. À gwatụla gịnwa ma ọ bụ onye ị ma ụdị ihe a? Gịnị ga-enyere Onye Kraịst aka ikpebi ime ihe dị mma?
Ihe Baịbụl kwuru nwere ike inyere mmadụ aka ime ihe o kwesịrị ime ka ihe gaziere ya n’ozi Jehova. Ekliziastis 12:1 kwuru, sị: “Cheta Onye Okike Ukwu gị n’oge ị bụ okorobịa.” Olee otú gịnwa ma ọ bụ onye na-eto eto nwere ike isi cheta Jehova?
Chegodị banyere otu nwa okorobịa bi n’Ebe Ọdịda Anyanwụ Afrịka. Aha ya bụ Eric. * Ịgba bọl na-atọ ya ụtọ. Mgbe ọ dị afọ iri na ise, ọ gbawarala obodo ya bọl. Ọ pụtara na ọ gaghị adị anya ya agaa ala Bekee ka a kụzikwuoro ya otú e si agba bọl. O nweziri ike ime ka o jiri ịgba bọl mere aka ọrụ. Gịnị ka ọ ga-eme ka o nwee ike ‘icheta Onye Okike Ukwu ya’? Gịnị ka anyị nwere ike ịmụta n’ihe Eric mere?
Mgbe Eric nọ n’ụlọ akwụkwọ, ya na Ndịàmà Jehova malitere ịmụ Baịbụl. Ọ mụtara na Chineke ga-akwụsị nsogbu niile ụmụ mmadụ na-enwe. N’ihi ya, ọ ghọtara na ime uche Chineke dị mkpa karịa ịgba bọl. E mere ya baptizim, ya ejirizie oge ya na ike ya na-ejere Jehova ozi. O mechara ghọọ ohu na-eje ozi ma na-enyere ọgbakọ aka. Kama ịgbawa mbọ ka o jiri ịgba bọl mere aka ọrụ, ọ gara Ụlọ Akwụkwọ Ọmụmụ Baịbụl Maka Ụmụnna Na-alụbeghị Nwaanyị.
A sị na Eric ji ịgba bọl mere aka ọrụ, o nwere ike inwe ezigbo ego, bụrụkwa onye a ma ama. Ma, ọ ghọtara na ihe Ilu 18:11 kwuru bụ eziokwu. Ebe ahụ sịrị: “Ihe dị oké ọnụ ahịa nke ọgaranya bụ obodo ya siri ike, ha dịkwa ka mgbidi nchebe n’echiche ya.” Ego nwere ike imegharị mmadụ anya. Ọ naghị eme ka obi ruo mmadụ ala. Kama, ndị chọrọ ịbụ ọgaranya ‘na-eji ọtụtụ ihe mgbu maa onwe ha aghara aghara dị ka mma.’—1 Tim. 6:9, 10.
Ọtụtụ ndị na-eto eto abanyela n’ozi oge niile. N’ihi ya, obi na-adị ha ezigbo ụtọ, na-erukwa ha ala. Eric kwuru, sị: ‘Esorola m n’ọtụtụ ndị ji oge ha niile na-ejere Jehova ozi. E nwere ike ikwu na ọ bụ ha bụzi òtù egwuregwu nke m. O nweghị ihe m ga-eji tụnyere ya. Ana m ekele Jehova maka na o mere ka m mata otú obi ga-esi na-adị m ụtọ, ihe ana-agazikwara m.’
Gịnwa kwanụ? Kama ịchọwa otú ị ga-esi bụrụ onye a ma ama n’ụwa a, ọ́ gaghị aka mma ka ị bụrụ ọsụ ụzọ oge niile, si otú ahụ ‘mee ka ụzọ gị dị larịị’ n’anya Jehova?—Gụọ igbe bụ́ ‘ M Ritere Uru M Na-agaraghị Erite na Mahadum.’
WEPỤ IHE Ọ BỤLA NỌCHIIRI GỊ ỤZỌ
Mgbe otu nwanna na nwunye ya gara alaka ụlọ ọrụ anyị dị n’Amerịka, ha hụrụ otú obi si dị ndị na-eje ozi na Betel ụtọ. Nwunye nwanna ahụ mechara dee, sị: “Mere nke a mere nke ọzọ anaghị ekwe anyị mara ihe anyị kwesịrị ime.” N’ihi ya, ha kpebiri iji oge ha na ike ha jekwuoro Jehova ozi.
Ná mmalite, ọ dịghịrị ha mfe ịhapụ ihe ndị na-eri ha oge. Ma, otu ụbọchị ha gụchara ihe mmụta dịịrị ụbọchị, ha chebaara ihe ha gụrụ echiche. Ihe mmụta dịịrị ụbọchị ahụ si na Jọn 8:31, bụ́ ebe Jizọs sịrị: “Ọ bụrụ na unu anọgide n’okwu m, unu bụ n’ezie ndị na-eso ụzọ m.” N’ihi ya, ha malitere iche, sị: “Mbọ ọ bụla anyị gbara ka anyị nwee ike wepụta oge jekwuoro Chineke ozi agaghị efu ọhịa.” Ha rere nnukwu ụlọ ha, hapụ ihe ndị ọzọ na-eri ha oge ma kwaga n’ebe e nwere ọgbakọ chọrọ enyemaka. Ha bụ ndị ọsụ ụzọ ugbu a. Ha na-eso arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze, na-ewepụtakwa onwe ha arụ ọrụ ná mgbakọ distrikti. Olee otú obi dị ha? Ha kwuru, sị: “Ugbu a anyị hapụrụ ihe ndị na-eri anyị oge, ụdị obi ụtọ anyị nwere enweghị atụ n’ihi na anyị mere ihe nzukọ Jehova na-agwa anyị mee.”
NỌSIE IKE N’ỤZỌ NKE NDỤ
Sọlọmọn dere, sị: “Anya gị abụọ kwesịrị ilegide n’ihu, ee, anya gị nke na-enwu gbaa kwesịrị ilegide n’ihu gị.” (Ilu 4:25) Onye na-anya ụgbọala ekwesịghị ikwe ka ihe ọ bụla megharịa ya anya. O kwesịrị ịna-ele anya n’ihu. Ọ bụ otú ahụ ka anyị kwesịrị ịna-agba mbọ ka ihe ọ bụla ghara imegharị anyị anya, mee ka anyị ghara ikpebi otú anyị ga-esi jekwuoro Jehova ozi ma gbalịa mee ya.
Olee ụzọ ụfọdụ i nwere ike isi jekwuoro Jehova ozi? I nwere ike ịbanye n’ozi oge niile. I nwekwara ike ịkwaga n’ebe e nwere ọgbakọ ókèala ya buru ibu ma ndị nkwusa nọ na ya adịrị ole na ole. Ọgbakọ ụfọdụ nwere ọtụtụ ndị nkwusa ma ndị okenye ha na ndị ohu na-eje ozi adịrị ole na ole. Ọ bụrụ na ị bụ okenye ma ọ bụ ohu na-eje ozi, i nwere ike ịga nyere ha aka. I nwere ike ịjụ onye nlekọta sekit unu ma è nwere ụdị ọgbakọ ahụ na sekit unu. Ọ bụrụ na ị chọrọ ịga jewe ozi n’ebe dị anya, i nwere ike ịgba mbọ chọpụta gbasara ọgbakọ ndị e kwesịrị inyere aka n’ebe ahụ. *
Ka anyị gaghachi n’ihe ahụ e kwuru n’Aịzaya 62:10. O nwere ike ịbụ na ụfọdụ ndị Juu rụsiri ọrụ ike ka ha wepụ ihe ndị nọchiri ụzọ ka ndị Chineke nwee ike ịlaghachi Jeruselem. Ọ bụrụ na ị na-agba mbọ ka i jekwuoro Jehova ozi, ike agwụla gị. Jehova ga-enyere gị aka ka i mee ihe ndị i kpebiri ime. Ka ị na-agba mbọ iwepụ ihe ndị nọchiiri gị ụzọ, na-arịọ ya ka o nye gị amamihe. Ị ga-emecha hụ otú Chineke ga-esi nyere gị aka ka ‘ụzọ gị dị larịị.’—Ilu 4:26.
^ para. 8 Aha a kpọrọ ya abụghị ezigbo aha ya.
^ para. 18 Gụọ akwụkwọ bụ́ Ndị A Haziri Ime Uche Jehova, peeji nke 111 ruo 112.


text: 11 Ekem mbio emi ẹtọn̄ọ ndikụni nsịn Jehovah+ ke utọn̄ nte mbon oro n̄kpọ ọdiọkde akaha. Ke ini Jehovah okopde, enye ayat esịt etieti, ikan̄ onyụn̄ oto Jehovah edita ndusụk mmọ ke utịt utịt itienna.+2 Ke ini mbio emi ẹsemede ẹnọ Moses, enye ekpe Jehovah ubọk,+ ndien ikan̄ oro enịme.3 Ndien ẹsio ebiet oro enyịn̄ Taberah,+ koro ikan̄ Jehovah akasakde ke otu mmọ.4 Ndien mbuaha otuowo+ emi ẹkedude ke otu mmọ ẹdiọk itọn̄,+ nditọ Israel n̄ko ẹtọn̄ọ ntak ẹtuan̄a ẹnyụn̄ ẹdọhọ ẹte: “Anie edinọ nnyịn unam ita?+5 Nnyịn imeti iyak emi ikesitade ke Egypt ke ikpîkpu,+ mme cucumber ye watermelon ye leek ye eyịm ye garlic!6 Edi ke emi nnyịn imasat ima. Nnyịn ikwe n̄kpọ ndomokiet ke mîbọhọke manna emi.”+7 Manna+ eketie nte n̄kpasịp coriander,+ onyụn̄ ebiet itai bdellium.+8 Mme owo ẹsuana ẹkewobi+ enye ẹnyụn̄ ẹkọk ke itiat ukọkn̄kpọ mîdịghe ẹtịm ke udụn̄, mmọ ẹnyụn̄ ẹtem enye ke eso utemudia,+ mîdịghe ẹda enye ẹnam ekara uyo, ndien enye ekenịn̄e nte inịn̄e-inịn̄e uyo emi ẹbuakde aran.+9 Ndien ke ini mbara ọduọde ke itienna ke okoneyo, manna ọyọduọ n̄ko.+10 Ndien Moses okop nte mme owo ẹtuan̄ade ke ufọk mmọ, owo kiet kiet ke enyịnusụn̄ tent esie. Ndien Jehovah ayat esịt etieti,+ n̄kpọ emi onyụn̄ ọdiọk Moses ke enyịn.+11 Ekem Moses ọdọhọ Jehovah ete: “Ntak emi afo anamde n̄kpọ ọdiọk ye asan̄autom fo, ntak mûnyụn̄ uyakke n̄kụt mfọn ke iso fo, onyụn̄ emende mbiomo ofụri mbio emi odori mi ke idem?+12 Ndi ami n̄koyomo ofụri mbio emi? Ndi ami n̄kaman mmọ, emi esịnde fi ọdọhọ mi ete, ‘Kama mmọ ke ikpanesịt fo,+ kpa nte edepeyen akamade eyen eke awapde eba,’+ ka ke isọn̄ emi afo ọkọn̄wọn̄ọde ọnọ mme ete ete mmọ?+13 Ndida unam ke m̀mọ̀n̄ nnọ ofụri mbio emi? Koro mmọ ẹsụk ẹtuade ẹbịne mi, ẹdidọhọ ẹte, ‘Nọ nnyịn unam ita!’14 Ami n̄kemeke ndibiom ofụri mbio emi ikpọn̄, koro mmọ ẹmedobi ẹkan mi.+15 Ntre edieke anamde mi ntem, mbọk kam wowot mi,+ edieke n̄kụtde mfọn ke iso fo, kûyak mi ntie n̄kụt afanikọn̄ mi.”16 Edi Jehovah ọdọhọ Moses ete: “Mek owo ata ye duop ke otu mbiowo Israel nọ mi,+ emi afo ọfiọkde ete ẹdi mbiowo mbon emi ye ikpọ owo mmọ,+ nyụn̄ da mmọ ka tent usopidem, ndien mmọ ẹnyene ndida do ye afo.17 Ndien ami nyosụhọde ndi+ ndinyene nneme ye afo do;+ nyonyụn̄ mbọ fi ubak spirit+ emi afo enyenede nnọ mmọ, ndien mmọ ẹyen̄wam fi ẹbiom mbiomo mbio emi, mbak udubiom enye ikpọn̄.+18 Nyụn̄ dọhọ mbio emi ete, ‘Ẹnam idem mbufo asana ẹben̄e n̄kpọn̄,+ koro mbufo ẹyeta unam, sia mbufo ẹketuade ẹsịn Jehovah ke utọn̄,+ ẹte: “Anie edinọ nnyịn unam ita, koro n̄kpọ ọkọfọnde ye nnyịn ke Egypt?”+ Ndien Jehovah ọyọnọ mbufo unam, mbufo ẹyenyụn̄ ẹta.+19 Idịghe usen kiet m̀mê usen iba m̀mê usen ition m̀mê usen duop m̀mê usen edịp ke mbufo ẹdita,20 edi ẹdita ke ofụri ọfiọn̄ kiet tutu enye ọwọrọ mbufo ke ibuo onyụn̄ efek mbufo,+ sia mbufo ẹkpọn̄de Jehovah emi odude ke ufọt mbufo, ẹnyụn̄ ẹtuade ke iso esie ẹte: “Ntak emi nnyịn ikọwọrọde ke Egypt?”’”+21 Ndien Moses ọdọhọ ete: “Mbio emi ami ndude ke ufọt mmọ ẹdi irenowo tọsịn ikie itiokiet+ emi ẹsan̄ade ke ukot, ndien afo ọdọhọ ete, ‘Nyọnọ mmọ unam, ndien mmọ ẹyeta ke ofụri ọfiọn̄ kiet’!22 Nte ẹdiwot ofụri otuerọn̄ ye ofụri otu enan̄ ẹnọ mmọ man ekem mmọ?+ Mîdịghe nte ẹdimụm ofụri iyak ke inyan̄ man ekem mmọ?”23 Ntem Jehovah ọdọhọ Moses ete: “Nte ubọk Jehovah amakabade omụhọ?+ Ke emi ke afo edikụt m̀mê se ntịn̄de ọyọwọrọ ọnọ fi m̀mê idiwọrọke.”+24 Ekem Moses ọwọrọ onyụn̄ emen uyo Jehovah eketịn̄ ọnọ mbio emi. Ndien enye anam owo ata ye duop ke otu mbiowo obio ẹsop idem onyụn̄ anam mmọ ẹda ẹkanade tent.+25 Ndien Jehovah osụhọde edi ke obubịt enyọn̄+ edineme nneme ye enye+ onyụn̄ ọbọ enye ubak spirit+ emi okodorode enye ke idem ọnọ mbiowo ata ye duop oro. Ndien ke ndondo oro spirit emi odorode mmọ ke idem, mmọ ẹtọn̄ọ ndinam n̄kpọ nte mme prọfet; edi mmọ ikọtọn̄ọke ntak inam ntre aba.+26 Edi owo iba ke otu mmọ ẹkesụk ẹdu ke itienna. Kiet ekekere Eldad, enye eken ekere Medad. Ndien spirit odoro mmọ ke idem sia mmọ ẹkedude ke otu mbon oro ẹkewetde enyịn̄, edi mîkọwọrọke ika tent. Ntre mmọ ẹtọn̄ọ ndinam n̄kpọ nte mme prọfet ke itienna.27 Ndien akparawa kiet efehe akasian Moses ete: “Eldad ye Medad ke ẹnam n̄kpọ nte mme prọfet ke itienna!”28 Ekem Joshua, eyen Nun, emi edide asan̄autom+ Moses toto ke uyen, ọdọhọ ete: “Ọbọn̄ mi Moses, kpan mmọ!”+29 Edi Moses ọdọhọ enye ete: “Nte afo efịbe ufụp ọnọ mi? Kûfịbe, n̄kpakam mma kpukpru ikọt Jehovah ẹdi mme prọfet, koro Jehovah ọkpọnọ mmọ spirit esie!”+30 Ekem Moses ye mbiowo Israel ẹnyọn̄ọ ẹka itienna.31 Ndien ofụm+ oto Jehovah ọwọrọ onyụn̄ emen orụk inuen nte nsan̄kot ke inyan̄+ ọdọk edisuan ke itienna ke udomo oro oyomde usụn̄ ke isan̄ usen kiet ke n̄kan̄ emi ye isan̄ usen kiet ke n̄kan̄ oko, ẹkan itienna ẹkụk, ẹnyụn̄ ẹkon̄ ẹkpọn̄ isọn̄ ke cubit iba.32 Edikem mbio oro ẹdaha ẹkemụm inuen oro ke ofụri uwemeyo ye ofụri okoneyo ye ke ndan̄nsiere. Idụhe owo eke omụmde se isụhọrede ikan homer+ duop, mmọ ẹnyụn̄ ẹsuan mmọ ẹyọhọ itienna.33 Ke adan̄aemi unam oro osụk odude mmọ ke inua,+ ke mmọ mîkam itaha kan̄a, Jehovah ayat esịt etieti+ ye mmọ, Jehovah onyụn̄ owot ata ediwak mmọ.+34 Ndien ẹsio ebiet oro enyịn̄ Kibroth-hattaavah,+ koro do ke mmọ ẹkebụk mbon idiọkitọn̄.+35 Mme owo oro ẹdaha ke Kibroth-hattaavah ẹka Hazeroth, ẹnyụn̄ ẹdụn̄ ke Hazeroth.+


text:
ISIOKWU ỤLỌ NCHE A | GỊNỊ KA BAỊBỤL NA-AKỤZIRI ANYỊ?
Chineke Kwuru Otú Ọ Ga-esi Azọpụta Ụmụ Mmadụ
Chineke kwere nwoke ezi omume, bụ́ Ebreham, nkwa na a ga-esi n’ezinụlọ ya nweta “mkpụrụ” ahụ e buru n’amụma. A ga-esi n’aka mkpụrụ ahụ gọzie “mba niile.” (Jenesis 22:18) Nwa nwa Ebreham, bụ́ Jekọb, mechara kwaga Ijipt. Ọ bụ n’ebe ahụ ka ezinụlọ ya nọ ghọọ mba Izrel.
Mgbe ha nọ n’Ijipt, Fero ọjọọ chịrị Ijipt ji ụmụ Izrel mere ndị ohu ruo mgbe Chineke mere ka onye amụma ya, bụ́ Mozis, duru mba Izrel pụọ n’Ijipt. Mgbe ha na-apụ n’Ijipt, Jehova rụrụ ọrụ ebube nke mere ka Osimiri Uhie kewaa abụọ, ụmụ Izrel esi na ya gafere. Chineke mechara nye ụmụ Izrel iwu ga na-edu ha ma na-echebe ha. Iwu Iri ahụ so n’iwu ndị o nyere ha. Iwu ndị ahụ kwuru ihe ndị ha ga na-eji achụ àjà ka a gbaghara ha mmehie ha. Chineke si n’ike mmụọ nsọ gwa Mozis na ya ga-ezitere ha onye amụma ọzọ. Ọ bụ onye amụma ahụ ga-abụ “mkpụrụ” ahụ e kwere ná nkwa.
Mgbe ihe karịrị narị afọ anọ gachara, Chineke kwere Eze Devid nkwa na “mkpụrụ” ahụ e kwuru okwu ya n’Iden ga-abụ eze, kwuokwa na alaeze ya ga-adị ruo mgbe ebighị ebi. Ọ bụ ya ga-abụ Mesaya ahụ, bụ́ Onye Chineke họpụtara ka ọ napụta ụmụ mmadụ ma mee ka ụwa bụrụghachi paradaịs.
Chineke ji nke nta nke nta mee ka ndị mmadụ matakwuo onye Mesaya ahụ ga-abụ. O si n’ọnụ Devid nakwa n’ọnụ ndị amụma ya ọzọ mee ka ha matakwuo ya. Ha buru amụma na Mesaya ahụ ga-adị umeala n’obi, dịrịkwa obiọma. Ha kwukwara na mgbe ọ ga-achịwa ụwa, agụụ, mmegbu, na agha agazighị adị. Ndị mmadụ na ibe ha ga-adị n’udo. Ha na ụmụ anụmanụ ga-adịkwa n’udo. Ọrịa, ahụhụ, na ọnwụ agakwaghị adị n’ihi na o nwedịghị mgbe ọ bụ uche Chineke ka ha dịrị. Ndị nwụrụ anwụ ga-esi n’ọnwụ bilie ma bidokwa ịdị ndụ n’ụwa.
Chineke si n’ọnụ Maịka onye amụma kwuo na a ga-amụ Mesaya ahụ na Betlehem. O sikwa n’ọnụ Daniel onye amụma kwuo na a ga-emecha gbuo ya. Ma, Chineke kwuru na ya ga-akpọlite Mesaya ahụ ma mee ya Eze n’eluigwe. Daniel hụkwara n’ọhụụ na Alaeze Mesaya ahụ ga-emecha nọchie ọchịchị niile dị n’ụwa. Mesaya ahụ ò mecharanụ bịa otú ahụ e buru ya n’amụma?