text:
Ị̀ Na-ekwe Ka Chineke Na-agwa Gị Okwu Kwa Ụbọchị?
UGBORO ole ka ị na-ele onwe gị n’enyo? Ihe ka ọtụtụ n’ime anyị na-ele onwe anyị n’enyo kwa ụbọchị, ma eleghị anya, na-ele ya ugboro ugboro. N’ihi gịnị? N’ihi na anyị na-achọ ịdị mma n’anya.
E nwere ike iji ịgụ Baịbụl tụnyere mmadụ ile onwe ya n’enyo. (Jems 1:23-25) Ihe e dere n’Okwu Chineke nwere ikike ime ka anyị hụ onwe anyị otú anyị dị n’ezie. “Ọ na-amabakwa ọbụna ruo n’ikewa mkpụrụ obi na mmụọ.” (Ndị Hibru 4:12) E kwuo ya n’ụzọ ọzọ, ọ na-eme ka anyị hụ ọdịiche dị n’otú anyị dị n’elu ahụ́ na otú anyị dị n’ime. Ọ na-egosi anyị ebe anyị kwesịrị imezi ihe, dị nnọọ ka enyo na-eme.
Ọ bụghị naanị na Baịbụl na-egosi anyị ebe ndị anyị kwesịrị imezi ihe, kama, ọ na-enyekwara anyị aka imezi ha. Pọl onyeozi dere, sị: “Akwụkwọ Nsọ dum si n’ike mmụọ nsọ Chineke, ọ bara uru iji ya zie ihe, iji ya dọọ mmadụ aka ná ntị, iji ya mee ka ihe guzozie, na iji ya nye ọzụzụ n’ezi omume.” (2 Timoti 3:16, 17) Ị ga-ahụ na n’ime uru anọ a e kwuru okwu ha, atọ n’ime ha, ya bụ, ịdọ mmadụ aka ná ntị, ime ka ihe guzozie, na inye ọzụzụ, chọchara anyị ịgbanwe otú anyị si ele ihe anya na omume anyị. Ọ bụrụ na ọ na-adị anyị mkpa ile anya n’enyo mgbe niile iji hụ na anyị dị mma n’anya, ọ dị anyị nnọọ mkpa karị ịgụ Okwu Chineke, bụ́ Baịbụl, mgbe niile!
Mgbe Jehova Chineke họpụtara Jọshụa ka ọ bụrụ onye ndú mba Izrel, ọ gwara Jọshụa, sị: “Akwụkwọ iwu a agaghị apụ n’ọnụ gị, ị ga na-agụkwa ihe dị na ya n’olu dị ala ehihie na abalị, ka i wee lezie anya mee ihe niile e dere na ya; n’ihi na mgbe ahụ, ị ga-eme ka ụzọ gị gaa nke ọma, mgbe ahụkwa, ị ga-eji amamihe mee ihe.” (Jọshụa 1:8) N’ezie, ọ bụrụ na Jọshụa chọrọ ka ihe gaara ya nke ọma, ọ ga na-agụ Okwu Chineke “ehihie na abalị,” ya bụ, na-agụchi ya anya.
Abụ Ọma nke 1 gosikwara uru ọ bara ịgụchi Baịbụl anya. O kwuru, sị: “Obi ụtọ na-adịrị onye na-adịghị eje ije na ndụmọdụ ndị ajọ omume, onye na-adịghịkwa eso ụzọ ndị mmehie, onye na-adịghịkwa anọ n’etiti ndị na-akwa emo. Kama iwu Jehova na-atọ ya ụtọ, ọ na-agụkwa iwu ya n’olu dị ala ehihie na abalị. Ọ ga-adịkwa ka osisi a kụrụ n’akụkụ iyi, nke na-amị mkpụrụ ya n’oge ya, akwụkwọ ya adịghịkwa akpọnwụ akpọnwụ, ihe ọ bụla ọ na-eme ga-aga nke ọma.” (Abụ Ọma 1:1-3) N’ezie, anyị ga-achọ ịdị ka onye a.
Ọtụtụ ndị na-agụ Baịbụl kwa ụbọchị. Mgbe a jụrụ otu Onye Kraịst ihe mere o ji agụ Baịbụl kwa ụbọchị, o kwuru, sị: “Ọ bụrụ na m na-ekpegara Chineke ekpere ọtụtụ ugboro n’ụbọchị ma tụọ anya ka ọ za m, ọ̀ bụ na mụ ekwesịghịkwa ige ya ntị site n’ịgụ Okwu ya kwa ụbọchị? Ọ bụrụ na anyị chọrọ ịbụ ezigbo enyi ya, ọ̀ bụ na anyị ekwesịghị ikwe ka ọ na-agwa anyị okwu?” Ihe ahụ o kwuru bụ eziokwu. Ịgụ Baịbụl dị nnọọ ka ige Chineke ntị n’ihi na anyị na-esi otú ahụ amata otú o si ele ihe anya.
Imeri Ihe Isi Ike Dị na Ya
Ikekwe, o nweela mgbe ị malitere ịgụ Baịbụl. Ị̀ gụchaala ya? Ime otú ahụ ga-enyere gị nnọọ aka ịmatakwu ihe ndị dị na ya. Ma, ụfọdụ anwaala ọtụtụ ugboro ịgụcha Baịbụl ma ha emelighị ya. Ì nwetụla ụdị nsogbu a? Olee ihe i nwere ike ime iji hụ na ị gụchara Baịbụl? Lee ma ị̀ ga-eme ihe abụọ na-esonụ anyị tụrụ aro ha.
Mee ka ọgụgụ Baịbụl soro n’ihe ndị ị na-eme kwa ụbọchị. Wepụta oge ga-akacha adabara gị iji na-agụ Baịbụl kwa ụbọchị. Nweekwa oge ọzọ i nwere ike ịgụ ya. Ọ bụrụ na e nwee ihe gbochiri gị ịgụ Baịbụl n’oge ahụ i ji agụ ya, họrọ oge ọzọ ka ị ghara ịnọcha otu ụbọchị n’agụghị Okwu Chineke. Ọ bụrụ na i mee otú a, ị na-eṅomi ndị Beria oge ochie. A gwara anyị banyere ha, sị: “Ha ji oké ịnụ ọkụ n’obi nabata okwu Chineke, na-enyocha Akwụkwọ Nsọ nke ọma kwa ụbọchị iji mara ma ihe ndị a hà dị otú ahụ.”—Ọrụ 17:11.
Kpebie mgbe ị chọrọ ịgụcha ya. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na ị na-agụ isi atọ ruo isi ise n’ụbọchị, i nwere ike ịgụcha Baịbụl naanị n’otu afọ. Chaatị dị na peeji ndị na-esonụ gosiri otú e nwere ike isi mee ya. Ọ́ gaghị adị mma ka ị gbalịa jiri chaatị a gụọ ya? N’okpuru ebe e dere “Ụbọchị,” dee ụbọchị ndị ị chọrọ ịgụ isi ole e dere na nke ọ bụla. N’igbe dị n’ebe ahụ, kanyezie akara n’ebe ndị ị gụcharala. Ime otú ahụ ga-enyere gị aka ịmata otú i si na-eme.
Ozugbo ị gụchara Baịbụl, ọ́ gaghị adị mma ka ị gụọ ya ọzọ? I nwere ike isi otú a na-agụcha Baịbụl kwa afọ, ikekwe na-ebido n’ebe dị iche n’afọ nke ọ bụla. Ya bụrụkwanụ na ị chọrọ iji nwayọọ nwayọọ gụchaa Baịbụl, i nwere ike iji ụbọchị abụọ ma ọ bụ atọ gụọ isi ole e dere maka otu ụbọchị.
Mgbe ọ bụla ị gụrụ Baịbụl, ị ga-ahụ ihe ọhụrụ ndị ga-abara gị uru ná ndụ gị, bụ́ ndị ị na-ahụbeghị mbụ. Ọ̀ bụ n’ihi gịnị? N’ihi na “ọnọdụ ụwa a na-agbanwe agbanwe,” ndụ anyị na ọnọdụ anyị na-agbanwekwa mgbe niile. (1 Ndị Kọrịnt 7:31) N’ihi ya, kpebisie ike ịna-ele anya kwa ụbọchị n’enyo, bụ́ Okwu Chineke, bụ́ Baịbụl. Ọ bụrụ na ị na-eme nke a, ị na-ekwe ka Chineke na-agwa gị okwu kwa ụbọchị.—Abụ Ọma 16:8.


c: text/html

text:
Ụlọ Ndị Anyị Na-arụ
Foto Briten—Nke 1 (Malite n’Ọnwa Jenụwarị Ruo n’Ọnwa Ọgọst afọ 2015)
Lee foto ndị a ka ị hụ otú ọrụ si na-aga n’alaka ụlọ ọrụ Ndịàmà Jehova a na-arụ na Briten, nke dị nso n’obodo Kelmsfọd, dị́ na Eses.
Foto Wọwik nke 4 (Malite n’ọnwa Mee Ruo n’ọnwa Ọgọst Afọ 2015)
A rụchara ahụ́ otu ụlọ obibi, kụchaakwa ya gbamgbam. Ụlọ obibi a bụ ụlọ obibi ikpeazụ a rụrụ. A rụchakwara paseeji niile si n’elu jikọta ụlọ na ụlọ. Ndị na-achọ ala mma malitekwara ịchọ ọtụtụ ala mma.
Foto Filipinz nke 1 (Febụwarị 2014 Ruo Mee 2015)
Ndịàmà Jehova na-arụ ụlọ ndị ọhụrụ, na-arụzigharịkwa ndị nke ochie n’alaka ụlọ ọrụ ha dị na Kesọn Siti, dị́ na Filipinz.
Otú Ọrụ A Na-arụ na Wọwik Si Na-aga Nke 2
Lee otú Ndịàmà Jehova sí mba dị iche iche si wepụta onwe ha bịa na-arụ ọrụ n’ebe ha ga-ejizi mere isi ụlọ ọrụ ha.
Ndịàmà Jehova Na-eji Otu Obi Arụ Ọrụ
Ndị Jehova na-eji otu obi arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze na ụlọ ndị ọzọ ha nwe n’agbanyeghị obodo ha si, omenala ha, na asụsụ ha. Ọ na-ewetakwara Jehova otuto.
Ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze n’Ime Ime Obodo
Lee vidio a ka ị hụ otú ìgwè ndị ọrụ ise si rụọ Ụlọ Nzukọ Alaeze abụọ n’ime abalị iri abụọ na asatọ.
Vidio: Ibufe Isi Ụlọ Ọrụ Ndịàmà Jehova
Lee vidio a ka ị hụ ebe anyị chọrọ ibufe isi ụlọ ọrụ anyị n’ebe ugwu Niu Yọk.
Ndịàmà Jehova Na-aga Ibuga Isi Ụlọ Ọrụ Ha Ebe Ọzọ
Gịnị mere anyị ji ebupụ ụlọ ọrụ anyị dịwara na Bruklin kemgbe 1909?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kanyé West
Kanyé Omari West (ha muru ya na afo 8 Juun 1977) bu onye Amerika na Kwu egwu nke rap. O na bu kwa abu. O wefutara egwu ime The College Dropout na afo 2004. Egwu nor na The College Dropout bu egwu nke madu shi mara ya oma. O wefutara kwa nnokolata abu ndi ozo, nke o kporo Late Registration na afo 2005, Graduation na afo 2007, ye nwefuta nnokolata abu nke ato, 808s & Heartbreak na afo 2008. O ne ji oru ya bu GOOD music i weputa abubu ndi ozo nor na ya. O bu onye kere, na onye were GOOD music. Ihe ozo madu shi ma Kanye West bu "Dropout Bear", o bu ihe eguregu nor na ihu nnokolata abu ya ato, na egwu ndi ozo na enyoyo nke egwu o were.


text:
How To Install Best Undetectable Cell Phone Spy Software?
Wụnye exactspy-Best Undetectable Cell ekwentị Nledo Software na nwa gị nwanyị si mobile iji soro ya texting. Ọ bụrụ onye na-mkpa ọ bụla nne na nna na inyocha na ụmụ ha ruru ha n'oge ntozu. Ị pụrụ n'ụzọ dị mfe inwe niile ndekọ nke ederede ozi ma na ihe ndị ọzọ mere gị na nwa ya na ekwentị site na exactspy-Best Undetectable Cell ekwentị Nledo Software. Ngwa a na-akwụ ụgwọ, ma ị ga-enweta ihe niile nkọwa nke ederede ozi, yana ozi nke sender / erite, oge nke na-ezisa / ndibọbọ na ozi ederede. Ọ bụrụ na ị na-eche na nwa gị nwanyị dị ihe na-ezighị ezi na egwu, mgbe nke a bụ nnọọ n'ihi na ị. I nwere ike ile ọrụ nke ngwaọrụ nye site na exactspy-Best Undetectable Cell ekwentị Nledo Software na-enweta ihe niile uru n'okpuru otu usoro ụzọ. Ọ bụ ga-esi nweta ozi iPhone ma ọ bụ ihe ọ bụla gam akporo dabeere na ekwentị.
exactspy-Best Undetectable Cell ekwentị Nledo Software na-enye ihe niile demonstrations nke ngwa. Ị nwere ike ị zụrụ na ndebanye aha, wụnye software na nwa gị nwaanyị si na ngwaọrụ na ị ga-abụ ozugbo njikere ịga niile nsochi. Nke a ga-enye akara kpukpru eme mere na mobile, nke onwe ya na ihe kasị mma a ga-meere nnyocha. Nnyocha na nsochi ederede ozi dịghị mgbe dị mfe dị ka ọ na-na exactspy-Best Undetectable Cell ekwentị Nledo Software. Ịbụ nne na nna, ị gaghị megidere na ozi ọ bụla na ya mere, na ọ bụ mgbe niile ịrụ na-aga n'ihi na ugwo software, kama nnyocha kpam kpam site na ihe ọ bụla free software.
Ị nwere ike Download :”How To Install Best Undetectable Cell Phone Spy Software?“


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
1 Ndị Kọrịnt 9:1-27
9 Ọ̀ bụ na mụ enwereghị onwe m?+ Ọ̀ bụ na mụ abụghị onyeozi?+ Ọ̀ bụ na mụ ahụghị Jizọs Onyenwe anyị?+ Ọ̀ bụ na unu abụghị ọrụ m n’ime Onyenwe anyị?2 Ọ bụrụ na mụ abụghị onyeozi n’ebe ndị ọzọ nọ, n’ezie, abụ m onyeozi n’ebe unu nọ, n’ihi na unu bụ akara+ nke na-egosi na abụ m onyeozi n’ime Onyenwe anyị.3 Ihe m na-agwa ndị na-enyocha m iji zara ọnụ m bụ:+4 Ọ̀ bụ na anyị enweghị ikike iri ihe+ na ịṅụ ihe ọṅụṅụ?5 Ọ̀ bụ na anyị enweghị ikike ịkpọrọ nwanna nwaanyị dị ka nwunye na-agagharị,+ ọbụna dị ka ndịozi ndị ọzọ na ụmụnne Onyenwe anyị+ na-eme, ha na Sifas?+6 Ka ọ̀ bụ naanị mụ na Banabas+ bụ ndị na-enweghị ikike ịkwụsị ịrụ ọrụ ego?+7 Olee onye jetụworo ozi dị ka onye agha site n’akpa nke ya onwe ya? Olee onye na-akọ ubi vaịn nke na-adịghị eri mkpụrụ ya?+ Ma ọ bụ, olee onye na-azụ anụ ụlọ nke na-adịghịkwa aṅụ mmiri ara nke si n’anụ ụlọ ahụ?+8 Àna m ekwu ihe ndị a dị ka ụkpụrụ mmadụ si dị?+ Ka ọ̀ bụ na Iwu+ ahụ ekwughị ihe ndị a?9 N’ihi na n’iwu Mozis, e dere, sị: “Ekechila ọnụ ehi mgbe ọ na-azọcha mkpụrụ.”+ Ọ̀ bụ ehi ka Chineke nwere mmasị na ha?10 Ka ọ̀ bụ naanị n’ihi anyị ka o ji na-ekwu ya? N’ezie, ọ bụ n’ihi anyị ka e ji dee ya,+ n’ihi na onye na-akọ ubi kwesịrị ịkọ ubi ma nwee olileanya, onye na-azọchakwa mkpụrụ kwesịrị ime otú ahụ ma nwee olileanya na ya ga-eri ya.+11 Ọ bụrụ na anyị akụworo unu ihe ime mmụọ,+ ọ̀ bụ oké ihe ma ọ bụrụ na anyị ga-aghọrọ ihe anụ ahụ́ n’aka unu dị ka mkpụrụ?+12 Ọ bụrụ na ndị ọzọ so nwee ikike a n’ebe unu nọ,+ ọ̀ bụ na anyị enweghị ya karị? Otú o sina dị, anyị ejighị ikike a mee ihe,+ kama anyị na-edi ihe niile, ka anyị wee ghara iweta ihe mgbochi ọ bụla n’ozi ọma+ banyere Kraịst.13 Ọ̀ bụ na unu amaghị na ndị na-arụ ọrụ dị nsọ na-eri+ ihe ụlọ nsọ, ndị na-ejechikwa ozi anya+ n’ebe ịchụàjà nwere òkè dịịrị ha n’ebe ịchụàjà?14 Otú a kwa ka Onyenwe anyị nyere iwu+ ka ndị na-ezisa ozi ọma na-adị ndụ site n’ozi ọma.+15 Ma ejibeghị m otu n’ime ndokwa ndị a mee ihe.+ N’ezie, edeghị m ihe ndị a ka o wee dị otú a n’ebe m nọ, n’ihi na ọ ga-akara m mma na m nwụrụ anwụ—ọ dịghị mmadụ ọ bụla ga-eme ka ihe m ji anya isi+ bụrụ ihe efu!16 Ọ bụrụkwa na m na-ezisa ozi ọma,+ ọ bụghị ihe mere m ga-eji na-anya isi, n’ihi na ọ bụ mkpa nke dịịrị m.+ N’ezie, ahụhụ+ dịịrị m ma ọ bụrụ na ezisaghị m ozi ọma!17 Ọ bụrụ na mụ ejiri ọchịchọ obi m+ mee ya, enwere m ụgwọ ọrụ;+ ma ọ bụrụ na mụ ejighị ọchịchọ obi m mee ya, n’agbanyeghị nke ahụ, m nwere ọrụ nlekọta ụlọ+ e nyefere m n’aka.18 Gịnịzi bụ ụgwọ ọrụ m? Na mgbe m na-ezisa ozi ọma ka m wee kwusaa ozi ọma n’anaghị ihe ọ bụla,+ ka m wee ghara imebi ikike m nwere n’ozi ọma ahụ.19 N’ihi na, ọ bụ ezie na ọ dịghị onye ọ bụla m ji ụgwọ, emewo m onwe m ohu+ nke mmadụ niile, ka m wee rite+ ọtụtụ mmadụ n’uru.20 Ya mere, n’ebe ndị Juu nọ,+ adịrị m ka onye Juu, ka m wee rite ndị Juu n’uru; n’ebe ndị nọ n’okpuru iwu nọ, adịrị m ka onye nọ n’okpuru iwu,+ ọ bụ ezie na mụ onwe m anọghị n’okpuru iwu,+ ka m wee rite ndị nọ n’okpuru iwu n’uru.21 N’ebe ndị na-enweghị iwu nọ,+ adịrị m ka onye na-enweghị iwu,+ ọ bụ ezie na abụghị m onye na-enweghị iwu n’ebe Chineke nọ, kama abụ m onye nọ n’okpuru iwu+ n’ebe Kraịst nọ,+ ka m wee rite ndị na-enweghị iwu n’uru.22 N’ebe ndị na-adịghị ike nọ, aghọrọ m onye na-adịghị ike, ka m wee rite ndị na-adịghị ike n’uru.+ Aghọwo m ihe niile n’ebe ụdị mmadụ niile nọ,+ ka m wee si n’ụzọ ọ bụla zọpụta ụfọdụ ndị.23 Ma ana m eme ihe niile n’ihi ozi ọma, ka m wee bụrụ onye na-ezisara ya+ ndị ọzọ.24 Ọ̀ bụ na unu amaghị na ndị niile na-agba ọsọ n’ọsọ+ egwuregwu na-agba ọsọ, ma naanị otu onye na-enweta ihe a na-agbata n’ọsọ?+ Na-agbanụ ọsọ+ n’ụzọ ga-eme ka unu nweta ya.+25 Onye ọ bụla nke sokwa n’asọmpi na-enwe njide onwe onye+ n’ihe niile. Otú ọ dị, ha na-eme ya ka ha wee nweta okpu mmeri pụrụ ire ure,+ ma anyị na-eme ya ka anyị wee nweta nke na-apụghị ire ure.+26 Ya mere, otú m si agba ọsọ+ abụghị ihe a na-ejighị n’aka; otú m si eti ọkpọ bụ ka m wee ghara ịdị na-eti ikuku;+27 ma m na-etipụta ahụ́ m ọnyá,+ na-achị ya dị ka ohu, ka m wee ghara ịghọ onye a jụrụ ajụ+ n’ụzọ ọ bụla, mgbe m kwusasịịrị ndị ọzọ ozi ọma.


text:
ISI NKE 9
Uru Ozi Ọma A Na-ezi Bara
—‘Ihe A Kụrụ n’Ubi Achaala Maka Owuwe Ihe Ubi’
1, 2. (a) Olee ihe ndị na-eso ụzọ Jizọs na-aghọtachaghị? (b) Olee ụdị owuwe ihe ubi Jizọs kwuru okwu ya?
O NWERE ihe Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya otu ụbọchị. Ha aghọtachaghị ihe ahụ ọ gwara ha. Ihe ahụ ọ gwara ha bụ: “Welienụ anya unu lee ubi, na ihe a kụrụ na ha achaala maka owuwe ihe ubi.” Mgbe ha lere anya n’ubi ndị dị ebe ahụ Jizọs tụrụ aka, ihe ha hụrụ bụ ọka bali na-epulite epulite. Ha nwere ike ịna-ajụ onwe ha, sị, ‘Oleekwanụ nke Jizọs na-ekwu okwu owuwe ihe ubi ugbu a, ebe ọ bụ na ọka ndị a ka na-epulite epulite?’—Jọn 4:35.
2 Ma, ihe Jizọs na-ekwu okwu ya n’ebe a abụghị owuwe ihe ubi nkịtị. Kama, Jizọs chọrọ ịkụziri ndị na-eso ụzọ ya ihe abụọ dị mkpa banyere ịchịkọta ndị mmadụ ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ ya. Gịnị bụ ihe abụọ ahụ ọ chọrọ ịkụziri ha? Ihe ga-enyere anyị aka ịmata ha bụ ilebakwu anya n’akụkọ ahụ Jizọs kọọrọ ndị na-eso ụzọ ya.
A Gwara Ha Ka Ha Na-ezi Ozi Ọma, Kwekwa Ha Nkwa na Ha Ga-aṅụrị Ọṅụ
3. (a) Gịnị ka ọ ga-abụ ya mere Jizọs ji kwuo, sị: ‘Ihe a kụrụ n’ubi achaala maka owuwe ihe ubi’? (b) Olee otú Jizọs si mee ka ihe o kwuru doo anya?
3 Ọ bụ ná ngwụcha afọ 30 ka Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya ihe ahụ ha na-aghọtachaghị. Ọ bụ n’akụkụ otu olulu mmiri nke dị nso n’obodo ndị Sameria a na-akpọ Saịka ka Jizọs nọ gwa ha okwu ahụ. Mgbe ndị na-eso ụzọ ya banyere n’ime obodo ahụ, Jizọs nọ ebe ahụ na-eche ha. Ọ nọkwa ebe ahụ zie otu nwaanyị ozi ọma. Nwaanyị a mụtara ezigbo ihe ozugbo Jizọs ziri ya ozi ọma. Mgbe ndị na-eso ụzọ Jizọs lọghachiri, nwaanyị a hapụrụ Jizọs, gbara ọsọ banye n’ime obodo Saịka ka ọ gwa ndị obodo ha ihe ndị ahụ Jizọs kụziiri ya. Mgbe ọ kọchaara ha ihe ndị ahụ, obi tọrọ ọtụtụ n’ime ha ụtọ, ha esi n’obodo ahụ kworo n’ìgwè bịa n’akụkụ olulu mmiri ahụ ka ha hụ Jizọs. O nwere ike ịbụ mgbe ahụ ndị Sameria a nọ na-abịa ka Jizọs lepụrụ anya hụ ha ma gwa ndị na-eso ụzọ ya okwu a: “Welienụ anya unu lee ubi, na ihe a kụrụ na ha achaala maka owuwe ihe ubi.” Jizọs kwuziri ihe mere ka o doo ha anya na ihe ọ na-ekwu okwu ya abụghị owuwe ihe ubi nkịtị, kama ọ bụ ịchịkọta ndị ga-abụ ndị na-eso ụzọ ya. Jizọs sịrị: “Onye na-ewe ihe ubi . . . na-ekpokọta mkpụrụ maka ndụ ebighị ebi.”—Jọn 4:5-30, 36.
4. (a) Olee ihe abụọ dị mkpa Jizọs kụziiri ndị na-eso ụzọ ya banyere ịchịkọta ndị mmadụ ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ ya? (b) Olee ajụjụ ndị anyị ga-eleba anya na ha?
4 Olee ihe abụọ dị mkpa Jizọs kụziiri ndị na-eso ụzọ ya banyere ịchịkọta ndị mmadụ ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ ya? Nke mbụ bụ na e kwesịrị ịrụ ọrụ a ngwa ngwa. Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya na “ubi . . . achaala maka owuwe ihe ubi.” Ihe mere Jizọs ji gwa ha ihe a bụ ka ha malite ọrụ ozugbo. Jizọs gwakwara ha ihe gosiri na ha kwesịrị iji ọrụ ahụ kpọrọ ihe. Ọ sịrị: “Onye na-ewe ihe ubi anatawalarị ụgwọ ọrụ.” O doro anya na owuwe ihe ubi amalitela, e kwesịghị igbu oge na ya. Ihe nke abụọ bụ na ndị na-ewe ihe ubi na-aṅụrị ọṅụ. Jizọs kwuru na ndị na-agha mkpụrụ na ndị na-ewe ihe ubi ‘ga-aṅụrịkọ ọṅụ.’ (Jọn 4:35b, 36) Ọ ga-abụrịrị na obi tọrọ Jizọs ụtọ mgbe ọ hụrụ na “ọtụtụ n’ime ndị Sameria . . . nwere okwukwe n’ebe ọ nọ.” Obi ga-atọkwa ndị na-eso ụzọ ya ụtọ ma ha jiri obi ha niile na-achịkọta ndị mmadụ ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ Jizọs. (Jọn 4:39-42) Ihe a Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya baara anyị uru taa n’ihi na ọ na-egosi ihe na-eme ugbu a a kacha achịkọta ndị mmadụ ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ Jizọs. Olee mgbe a malitere ịchịkọta ndị mmadụ n’oge anyị a? Ole ndị na-achịkọta ha? Olee otú ihe e wetara n’ubi haruru?
Eze Anyị Na-edu Ndị Ya n’Owuwe Ihe Ubi Kachanụ E Wetụrụla
5. Ònye na-edu anyị n’owuwe ihe ubi anyị na-ewe n’ụwa niile? Olee otú ọhụụ Jọn hụrụ si gosi na e kwesịrị iwe ihe ubi a ngwa ngwa?
5 Jehova gosiri Jọn onyeozi otu ọhụụ. N’ọhụụ ahụ, o mere ka Jọn mata na ọ bụ Jizọs ka ya họpụtara ka ọ na-edu ndị ya n’owuwe ihe ubi ha na-ewe n’ụwa niile, ya bụ, ozi ọma ha na-ezi ndị mmadụ n’ụwa niile. (Gụọ Mkpughe 14:14-16.) E kwukwara n’ọhụụ ahụ na Jizọs kpu okpueze ma jiri mma owuwe ihe ubi n’aka. ‘Okpueze ọlaedo Jizọs kpu n’isi’ na-egosi na ọ bụ Eze na-achị achị. ‘Mma owuwe ihe ubi nke dị nkọ o ji n’aka’ na-egosikwa na ọ bụ Onye na-ewe ihe ubi. Jehova si n’ọnụ mmụọ ozi ya kwuo na “ihe ubi nke ụwa achawo nke ọma.” Gịnị mere Jehova ji kwuo ihe a? Ọ bụ n’ihi na ọ chọrọ ka o doo anyị anya na e kwesịrị ịrụ ọrụ a ngwa ngwa. O doro anya na oge ezuola ka a malite owuwe ihe ubi ahụ, e kwesịghị igbu oge na ya. Jehova gwakwara Jizọs ka o “tinye mma owuwe ihe ubi” ya. Jizọs mekwara ihe a Jehova gwara ya. O tinyere mma owuwe ihe ubi ya ma ghọrọ ndị bi n’ụwa otú e si aghọrọ mkpụrụ. Ihe ọhụụ a na-akụzikwara anyị bụ na ‘ihe a kụrụ n’ubi achaala maka owuwe ihe ubi.’ Ọhụụ a, ọ̀ ga-eme ka anyị mata mgbe a malitere owuwe ihe ubi a a na-ewe n’ụwa niile? Ee.
6. (a) Olee mgbe ‘oge owuwe ihe ubi’ malitere? (b) Olee mgbe nke bụ́ ‘owuwe ihe ubi nke ụwa’ malitere? Gịnị mere anyị ji kwuo otú ahụ?
6 Ebe ọ bụ na n’akwụkwọ Mkpughe 14:14, Jọn hụrụ Jizọs, bụ́ Onye na-ewe ihe ubi, n’ọhụụ ebe o kpu okpueze, ọ pụtara na e gosiri Jọn ebe e chicharala Jizọs Eze n’afọ 1914. (Dan. 7:13, 14) Obere oge e chichara Jizọs Eze, Mkpughe 14:15 kwuru na Jehova gwara Jizọs ka o bido wewe ihe ubi. Ihe a e kwuru ebe a banyere owuwe ihe ubi ka Jizọs kwukwara n’ihe atụ o mere gbasara owuwe ihe ubi ọka wit. N’ihe atụ ahụ, Jizọs sịrị: “Owuwe ihe ubi ahụ bụ ọgwụgwụ nke usoro ihe a.” N’ihi ya, oge owuwe ihe ubi ahụ nakwa ọgwụgwụ ụwa ọjọọ a malitere otu oge, ya bụ, n’afọ 1914. Nke bụ́ owuwe ihe ubi malitere mgbe oge ụfọdụ gachara n’oge owuwe ihe ubi ahụ. (Mat. 13:30, 39) Mgbe anyị lebachara ihe ndị a anya, ọ bịara doo anyị anya na owuwe ihe ubi ahụ malitere mgbe afọ ole na ole gachara Jizọs malitere ịchị n’eluigwe. Malite n’afọ 1914 ruo ná mmalite afọ 1919, Jizọs mere ka ndị na-eso ụzọ ya e tere mmanụ dịrị ọcha. (Mal. 3:1-3; 1 Pita 4:17) Ọ bụzi n’afọ 1919 ka ‘owuwe ihe ubi nke ụwa’ malitere. Ozugbo owuwe ihe ubi a malitere, Jizọs ji ohu ahụ kwesịrị ntụkwasị obi ọ họpụtara ọhụrụ nyere ụmụnna anyị aka ịghọta na ha kwesịrị iji izisa ozi ọma kpọrọ ihe. Ka anyị leba anya n’ihe mere n’oge ahụ.
7. (a) Gịnị ka ụmụnna anyị lebachara anya na ya nke mere ka ha ghọta na e kwesịrị izi ozi ọma ngwa ngwa? (b) Gịnị ka a gwara ụmụnna anyị ka ha mee?
7 N’ọnwa Julaị afọ 1920, e kwuru n’Ụlọ Nche, sị: “Mgbe anyị lebachara anya nke ọma n’Akwụkwọ Nsọ, anyị chọpụtara na Chineke gwara anyị gaa zie ndị mmadụ ozi ọma banyere Alaeze ya. Ozi ọma a ọ gwara anyị zie bụ ihe ọma pụrụ iche o meere anyị.” Dị ka ihe atụ, amụma Aịzaya nyeere ụmụnna anyị n’oge ahụ aka ịghọta na ha ga-ezi ndị mmadụ ozi ọma Alaeze Chineke n’ụwa niile. (Aịza. 49:6; 52:7; 61:1-3) Ha amaghị otú ha ga-esi ezi ozi ọma a n’ụwa niile. Ma, obi siri ha ike na Jehova ga-eme ka ha mata otú ha ga-esi ezi ya. (Gụọ Aịzaya 59:1.) Ebe ọ bụ na ụmụnna anyị aghọtakwuola na e kwesịrị izi ozi ọma a ngwa ngwa, a gwara ha ka ha jiri ya kpọrọkwuo ihe. Olee ihe ụmụnna anyị ndị a meziri?
8. N’afọ 1921, olee ihe abụọ ụmụnna anyị ghọtara gbasara izi ozi ọma?
8 N’ọnwa Disemba afọ 1921, e kwuru n’Ụlọ Nche, sị: “Afọ a amaka n’ihi na anyị ziri ọtụtụ ndị ozi ọma na ya karịa afọ ndị gara aga.” Ụlọ Nche ahụ kwukwara, sị: “A ka nwere ọtụtụ ndị anyị ga-ezi ozi ọma. . . . Ka anyị jiri ọṅụ na-ezi ndị mmadụ ozi ọma.” Ị̀ chọpụtara na ụmụnna anyị ndị a ghọtara ihe abụọ ahụ dị mkpa Jizọs kụziiri ndịozi ya banyere ịchịkọta ndị mmadụ ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ ya? Nke mbụ bụ na e kwesịrị ịrụ ọrụ a ngwa ngwa. Nke abụọ abụrụ na ndị na-ewe ihe ubi ahụ na-aṅụrị ọṅụ.
9. (a) Olee ihe e kwuru n’Ụlọ Nche n’afọ 1954 banyere ozi ọma ụmụnna anyị kwusara? Gịnị mere e ji kwuo ihe ahụ? (b) Olee ihe gosiri na a na-enwekwu ndị nkwusa kemgbe afọ iri ise gara aga? (Lee chaatị isiokwu ya bụ, “ Otú Ndị Nkwusa n’Ebe Dị Iche Iche Si Na-ehi Nne.”)
9 N’agbata afọ 1931 na afọ 1939, ụmụnna anyị bịara jiri ozi ọma kpọrọkwuo ihe. Ihe mere ha ji mee otú ahụ bụ na ha ghọtara na oké ìgwè mmadụ ga-anabata ozi ọma Alaeze Chineke anyị na-ezi ha ma bata n’ọgbakọ. (Aịza. 55:5; Jọn 10:16; Mkpu. 7:9) Ò nwere uru ozi ọma a ha kwusara bara? À na-ajụkwa ajụ? Dị ka ihe atụ, ụmụnna anyị ndị kwusara ozi ọma Alaeze Chineke n’afọ 1934 dị puku iri anọ na otu puku. Ma n’afọ 1953, ha dịzi narị puku ise. Ọ bụ ya mere Ụlọ Nche Bekee nke December 1, 1954, ji kwuo, sị: “Ọ bụ mmụọ Jehova na ike Okwu ya na-akpa mere ọtụtụ mmadụ a ji bata n’ọgbakọ n’ụwa niile.” *—Zek. 4:6.
Jizọs Ji Ihe Atụ Kọwaa Otú Ihe A Ga-eweta n’Ubi Ga-aharu
10, 11. N’ihe atụ Jizọs ji mkpụrụ osisi mọstad mee, olee ihe ndị dị mkpa a kọrọ banyere otú mkpụrụ osisi ahụ si too?
10 N’ihe atụ ndị Jizọs mere gbasara Alaeze Chineke, o kwuru hoo haa otú ihe a ga-eweta n’owuwe ihe ubi ahụ ga-aharu. Ka anyị leba anya n’ihe atụ o ji mkpụrụ osisi mọstad mee, nakwa nke o ji ihe iko achịcha mee. Ihe anyị ga-akacha eleba anya na ya bụ otú ha si mezuo n’oge ọgwụgwụ a.
11 Ihe atụ Jizọs ji mkpụrụ osisi mọstad mee. Jizọs kwuru na otu nwoke kụrụ mkpụrụ osisi mọstad n’ubi ya. Mgbe mkpụrụ osisi a pulitere, o toro ma ghọọ osisi. Ụmụ nnụnụ bịakwara biri n’alaka ya. (Gụọ Matiu 13:31, 32.) Olee ihe ndị dị mkpa a kọrọ n’ihe atụ a banyere otú mkpụrụ osisi ahụ si too? Nke mbụ bụ na otú mkpụrụ ahụ si too dị ịtụnanya. Mkpụrụ osisi mọstad bụ “mkpụrụ kasị nta n’ime mkpụrụ niile,” ma, o toro ghọọ osisi nwere “alaka ndị buru ibu.” (Mak 4:31, 32) Nke abụọ bụ na osisi ahụ ga-etorịrị. Mgbe “a kụrụ [mkpụrụ osisi a], ọ na-etolite.” Jizọs ekwughị na mkpụrụ osisi a “nwere ike itolite.” Kama, ọ sịrị na “ọ na-etolite.” O nweghị ihe ga-eme ka ọ ghara itolite. Ihe nke atọ bụ na mgbe osisi a na-eto, ụmụ nnụnụ bịakwara biri n’alaka ya. Jizọs sịrị na “ụmụ nnụnụ nke eluigwe na-enwe ike ịchọta ebe ha ga-ebi n’okpuru ndò ya.” Olee otú ihe atọ a e kwuru n’ihe atụ a si gbasa ozi ọma anyị na-ezi taa?
12. Olee otú ihe atụ Jizọs ji mkpụrụ osisi mọstad mee si gbasa ozi ọma anyị na-ezi taa? (Gụọ ihe e dere na chaatị isiokwu ya bụ “ Otú Mmadụ Ole A Na-Amụrụ Baịbụl Si Na-ehi Nne.”)
12 Nke mbụ bụ otú osisi ahụ si too: Otú mkpụrụ osisi a si too na-egosi otú ozi ọma Alaeze Chineke anyị na-ezi ndị mmadụ si agbasa nakwa otú ọgbakọ Ndị Kraịst si na-eto. Kemgbe afọ 1919, a kpọbatala ọtụtụ ndị n’ọgbakọ Ndị Kraịst. Ndị a ji obi ha niile na-ezi ozi ọma. N’oge ahụ, ụmụnna anyị ndị a dị ole na ole. Ma, ha mechara dịrị ọtụtụ. Nke bụ́ eziokwu bụ na otú ọgbakọ Ndị Kraịst a si too malite n’ihe dị ka n’afọ 1914 ruo taa dị ịtụnanya. (Aịza. 60:22) Nke abụọ bụ na osisi ahụ ga-etorịrị: Ọgbakọ Ndị Kraịst na-eto n’ike n’ike, o nwebeghịkwa ihe nwere ike ime ka ọ ghara ịna-eto eto. N’agbanyeghị nsogbu niile ndị iro Chineke na-enye ọgbakọ Ndị Kraịst, ọ na-eto n’ike n’ike. (Aịza. 54:17) Nke atọ bụ na anụ ufe nke eluigwe bịara biri n’alaka ya: “Anụ ufe nke eluigwe” ndị ahụ bịara biri n’alaka osisi ahụ nọchiri anya ọtụtụ nde mmadụ ji obi ha niile nabata ozi ọma Alaeze Chineke e ziri ha ma batakwa n’ọgbakọ Ndị Kraịst. Ndị a nọ n’ihe dị ka narị mba abụọ na iri anọ. (Ezik. 17:23) Jehova na-akụziri ha ihe ma na-echebe ha. Ọ na-emekwa ka ahụ́ na-eru ha ala.—Aịza. 32:1, 2; 54:13.
13. Olee ihe ndị dị mkpa a kọrọ banyere otú ntụ ọka ahụ si koo?
13 Ihe atụ Jizọs ji ihe iko achịcha mee. Jizọs kwuru na mgbe otu nwaanyị tinyechara ihe iko achịcha n’ime ntụ ọka buru ibu, ntụ ọka niile ahụ koro. (Gụọ Matiu 13:33.) Olee ihe ndị dị mkpa a kọrọ n’ihe atụ a banyere otú ntụ ọka ahụ si koo? Ka anyị leba anya n’abụọ n’ime ha. Nke mbụ bụ na ihe iko achịcha ahụ mere ka ntụ ọka niile ahụ koo. Ihe iko achịcha nwaanyị ahụ tinyere ná ntụ ọka ahụ mere ka ọ malite kowa “ruo mgbe ntụ ọka ahụ dum koro eko.” Nke abụọ bụ na ihe iko achịcha a na-agbasa agbasa. Ihe iko achịcha ahụ malitere ịgbasa ruo mgbe o kochara “ntụ ọka juru arịa atọ buru ibu.” Olee otú ihe abụọ a e kwuru n’ihe atụ a si gbasa ozi ọma anyị na-ezi taa?
14. Olee otú ihe iko achịcha Jizọs ji mee ihe atụ si gbasa ozi ọma anyị na-ezi taa?
14 Nke mbụ bụ na ozi anyị na-eme ka ndị mmadụ gbanwee àgwà ha: Ihe iko achịcha ahụ nọchiri anya ozi ọma Alaeze Chineke anyị na-ekwusa. Ntụ ọka ahụ dum nọchikwaranụ anya ụmụ mmadụ. Mgbe a gwakọtara ihe iko achịcha ahụ na ntụ ọka, ntụ ọka ahụ dum gbanwere. Otú ahụ ka ọ dịkwa ozi ọma Alaeze Chineke anyị na-ezi ndị mmadụ. Ọ bụrụ na ha anabata ya, ọ na-eme ka ha gbanwee obi ha. (Rom 12:2) Nke abụọ bụ na ozi anyị na-agbasa agbasa: Otú ihe iko achịcha ahụ si gbasaa nọchiri anya otú ozi ọma anyị na-ezi si na-agbasa. Ihe iko achịcha ahụ si n’otu akụkụ nke ntụ ọka ahụ gbasawa ruo ntụ ọka ahụ dum. Otú ahụ ka ọ dịkwa ozi ọma Alaeze Chineke anyị na-ezi ndị mmadụ. Ọ gbasaala ‘ruo n’ebe kasị anya n’ụwa.’ (Ọrụ 1:8) Ihe atụ a na-egosikwa na ozi ọma Alaeze Chineke anyị na-ezi ga-agbasadị ná mba ndị na-achọghị ka anyị zie ozi ọma na ha, ọ bụ eziokwu na e nwere ike ndị mmadụ agaghị ama na anyị na-ezi ozi ọma n’ebe ndị ahụ.
15. Olee otú ihe e kwuru n’Aịzaya 60:5, 22 si mezuo? (Gụọkwa ihe ndị e dere n’igbe ndị isiokwu ha bụ, “ Jehova Mere Ka O Kwe Omume,” nke dị na peeji nke 93, nakwa “ Otú ‘Onye Nta’ Si Ghọọ ‘Mba Dị Ike.’”)
15 Ihe dị ka narị afọ asatọ tupu Jizọs emee ihe atụ ndị ahụ, Jehova si n’aka Aịzaya onye amụma mee ka anyị mara ebe anyị ga-eziru ozi ọma nakwa ọṅụ anyị ga-enweta na ya. * Jehova kwuru na ndị mmadụ ga-esi “n’ebe dị anya” na-abata n’ọgbakọ ya. E nwere ihe Jehova gwara otu “nwaanyị” e kwuru okwu ya na Baịbụl. Nwaanyị a abụghị nwaanyị nkịtị. N’oge anyị a, nwaanyị a nọchiri anya ndị e tere mmanụ nọ n’ụwa. Jehova gwara nwaanyị a, sị: “Ị ga-ahụ ya, ihu gị ewee na-egbuke egbuke, obi ga-atọ gị ụtọ, aṅụrị ga-ejukwa gị obi, n’ihi na akụnụba nke oké osimiri ga-abịara gị; akụ̀ nke mba dị iche iche ga-abịara gị.” (Aịza. 60:1, 4, 5, 9) Ihe a Jehova kwuru emezuola. N’oge anyị a, obi dị ọtụtụ ndị jerela Jehova ozi ọtụtụ afọ ụtọ. Ihe mere obi ji na-atọ ha ụtọ bụ na mgbe ha malitere ijere Jehova ozi, ha dị mmadụ ole na ole, ma ugbu a, e nweela ọtụtụ puku ndị na-ejere Jehova ozi n’obodo ha.
Ihe Mere Ndị Niile Na-ejere Jehova Ozi Kwesịrị Iji Na-enwe Obi Ụtọ
16, 17. Gịnị bụ otu ihe mere ‘onye na-agha mkpụrụ na onye na-ewe ihe ubi ji na-aṅụrịkọ ọṅụ’? (Gụọkwa ihe e dere n’igbe isiokwu ya bụ, “ Otú Traktị Anyị Abụọ Si Ruo n’Obi Mmadụ Abụọ n’Amazọn.”)
16 Ì chetara ihe ahụ Jizọs gwara ndịozi ya otu ụbọchị? Ọ gwara ha, sị: “Onye na-ewe ihe ubi . . . na-ekpokọta mkpụrụ maka ndụ ebighị ebi, ka onye na-agha mkpụrụ na onye na-ewe ihe ubi wee ṅụrịkọọ ọṅụ.” (Jọn 4:36) Olee otú anyị si ‘aṅụrịkọ ọṅụ’ n’ozi ọma a anyị na-ezi n’ụwa niile? E nwere ụzọ dị iche iche anyị si aṅụrị ọṅụ. Ka anyị leba anya n’atọ n’ime ha.
17 Nke mbụ bụ na anyị na-aṅụrị ọṅụ n’ihi na Jehova na-akwado ozi anyị na-ejere ya. Ọ bụrụ na anyi ekwusaara ndị mmadụ ozi ọma, e nwere ike ịsị na anyị akụọla mkpụrụ. (Mat. 13:18, 19) Ọ bụrụkwa na anyị enyere mmadụ aka ya abata n’ọgbakọ, anyị nwere ike ikwu na anyị ewerela ihe ubi. Obi na-atọ anyị ụtọ n’ihi otú Jehova si na-eme ka ozi ọma Alaeze ya anyị na-ekwusa na-eto. E nwere ike iji ya tụnyere otú ahụ mkpụrụ si ‘epulite ma too ogologo.’ (Mak 4:27, 28) Ụfọdụ mkpụrụ anyị kụrụ n’ebe dị iche iche nwere ike ipulite, e mechaa, ndị ọzọ ewere ha. Otú ahụ ka ọ dịkwa n’ozi ọma anyị na-ezi ndị mmadụ. Ụfọdụ ndị anyị ziri ozi ọma nwere ike gaa ebe ọzọ, ụmụnna anyị nọ ebe ahụ ha gara amụwara ha ihe, ha emechaa bata n’ọgbakọ. È nweela onye i ziri ozi ọma, ya agaa ebe ọzọ, ndị ọzọ amụọrọ ya ihe, ya emechaakwa bata n’ọgbakọ? Ụdị ihe a emeela otu nwanna nwanyị aha ya bụ Joan. Ọ bụ onye Briten. E mere ya baptizim afọ iri isii gara aga. Nwanna nwaanyị a sịrị: “E nweela ụmụnna ndị hụrụ m ma gwa m na m ziri ha ozi ọma ọtụtụ afọ gara aga, ya eruo ha n’obi. Amaghị m na ha na ụmụnna ndị ọzọ mechara mụọ Baịbụl, ụmụnna ndị a enyere ha aka ha aghọọ ndị Jehova. Obi dị m ụtọ na ozi ọma ahụ m ziri ha mechara baara ha uru, ndị ọzọ enyekwara ha aka, ha abata n’ọgbakọ.”—Gụọ 1 Ndị Kọrịnt 3:6, 7.
18. Olee ihe e kwuru ná 1 Ndị Kọrịnt 3:8 mere anyị ji kwesị ịna-enwe ọṅụ?
18 Ihe nke abụọ na-eme ka anyị na-aṅụrị ọṅụ bụ ma anyị cheta otu ihe Pọl kwuru. O kwuru sị: “Onye ọ bụla ga-anata ụgwọ ọrụ nke ya dị ka ndọgbu ọ na-adọgbu onwe ya n’ọrụ si dị.” (1 Kọr. 3:8) Chineke na-akwụ anyị ụgwọ n’ihi ozi anyị jeere ya, ọ bụghị n’ihi mmadụ ole anyị nyeere aka ha abata n’ọgbakọ. E nwere ụmụnna anyị ndị na-ezi ozi ọma n’ebe ndị mmadụ na-anaghị anabatacha ozi anyị. Ihe a kwesịrị ịgba ha ume ma mee ka obi na-atọ ha ụtọ. N’ihi ya, Onyeàmà Jehova ọ bụla, nke ji obi ya niile na-ezi ozi ọma, “na-amị mkpụrụ dị ukwuu” n’anya Chineke. Ọ bụ ya mere onye ahụ kwesịrị iji na-aṅụrị ọṅụ.—Jọn 15:8; Mat. 13:23.
19. (a) Olee otú ihe Jizọs kwuru na Matiu 24:14 si gbasa ọṅụ anyị na-enwe? (b) Gịnị ka anyị kwesịrị iburu n’obi ma ọ bụrụgodị na o nweghị onye anyị mụụrụ ihe ya abata n’ọgbakọ?
19 Ihe nke atọ bụ na ozi ọma anyị na-ezi na-emezu otu amụma e buru na Baịbụl. E nwere ihe Jizọs gwara ndi na-eso ụzọ ya mgbe ha jụrụ ya, sị: “Olee mgbe ihe ndị a ga-eme, gịnị ga-abụkwa ihe ịrịba ama nke ọnụnọ gị na nke ọgwụgwụ usoro ihe a?” Jizọs gwara ha na ozi ọma a ga-ezi n’ụwa niile so n’otu n’ime ihe ndị a ga-eji amata mgbe Chineke ga-ebibi ụwa ọjọọ a. Ihe Jizọs na-ekwu ebe a ọ̀ bụ ime ndị mmadụ ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ ya? Mba. Ihe ọ na-ekwu bụ na “a ga-ekwusakwa ozi ọma nke a nke alaeze n’elu ụwa dum mmadụ bi ka ọ bụrụ àmà nye mba niile.” (Mat. 24:3, 14) N’ihi ya, ozi ọma Alaeze Chineke anyị na-ezisa so n’otu n’ime ihe ndị a ga-eji ama mgbe Chineke ga-ebibi ụwa ọjọọ a. Ọ bụ ya mere anyị kwesịrị iji buru ihe a n’obi: Na ọ bụrụgodị na o nweghị onye anyị nyeere aka ya abata n’ọgbakọ, ozi ọma anyị ziri ndị mmadụ bụụrụ ha “àmà.” * Nke bụ́ eziokwu bụ na ma ndị mmadụ hà nabatara ozi ọma anyị na-ezi ha ma ọ bụ na ha anabataghị ya, anyị so na-emezu amụma ahụ Jizọs buru. Ọ bụkwa nnukwu ihe na anyị na “Chineke na-arụkọ ọrụ.” (1 Kọr. 3:9) Nke a kwesịrị ime ka anyị na-aṅụrị ọṅụ.
“Malite n’Ebe Ọwụwa Anyanwụ Ruo n’Ebe Ọdịda Ya”
20, 21. (a) Olee otú ihe e kwuru na Malakaị 1:11 si mezuo? (b) A bịa n’ihe gbasara ọrụ owuwe ihe ubi anyị na-arụ, gịnị ka i kpebisiri ike ime? Gịnịkwa mere ị ga-eji mee otú ahụ?
20 N’oge Jizọs na ndị na-eso ụzọ ya na-eje ozi n’ụwa, Jizọs nyeere ha aka ịghọta na e kwesịrị iwe ihe ubi ahụ ngwa ngwa. Malite n’afọ 1919 ruo ugbu a, Jizọs enyerela anyị aka ịghọta ihe a ọ gwara ndị na-eso ụzọ ya. Ọ bụ ya mere anyị ji ekwusasi ozi ọma ike. O doro anya na e nweghị ihe nwere ike ime ka anyị kwụsị ikwusa ya. Anyị na-ekwusa ozi ọma taa “malite n’ebe ọwụwa anyanwụ ruo n’ebe ọdịda ya,” otú ahụ Malakaị buru n’amụma. (Mal. 1:11) Nke bụ́ eziokwu bụ na n’agbanyeghị ebe anyị nọ na-ekwusa ozi ọma a, anyị niile na-arụkọ ọrụ ma na-aṅụrịkọ ọṅụ. Anyị na-ezi ndị mmadụ ozi ọma n’ebe niile, si n’ụtụtụ ruo ná mgbede, n’ihi na anyị ma na oge agwụla agwụ.
21 E nwere otu ihe na-eme anyị ‘obi ụtọ’ ma anyị cheta ya. Ihe ahụ bụ na ụmụnna anyị ndị kwusara ozi ọma ihe karịrị otu narị afọ gara aga dị mmadụ ole na ole. Ma, taa, ha aghọọla “mba dị ike.” (Aịza. 60:5, 22) Jehova bụ “Onye nwe owuwe ihe ubi ahụ.” Ebe ọ bụ na obi na-atọ anyị ụtọ n’ihi na anyị hụrụ ya n’anya ma na-ejere ya ozi, ka onye ọ bụla n’ime anyị gbasie mbọ ike na-enye aka ná nnukwu ọrụ owuwe ihe ubi a anyị na-arụ taa ruo mgbe a ga-arụcha ya.—Luk 10:2.
^ para. 9 Ọ bụrụ na ị chọrọ ịmatakwu ihe ndị mere n’afọ ahụ nakwa ihe ndị mere ọtụtụ afọ mgbe ọ gachara, gụọ akwụkwọ anyị a na-akpọ Jehovah’s Witnesses—Proclaimers of God’s Kingdom, peeji nke 425 ruo na nke 520. Akwụkwọ a kọrọ otú e si mee ka ndị mmadụ bata n’ọgbakọ malite n’afọ 1919 ruo n’afọ 1992.
^ para. 15 Ị chọọ ịmatakwu banyere ihe ahụ Jehova si n’aka Aịzaya kwuo gbasara ebe anyị ga-eziru ozi ọma anyị, gụọ akwụkwọ anyị bụ́ Amụma Aịsaịa—Ìhè nke Dịịrị Ihe Nile A Kpọrọ Mmadụ, Mpịakọta nke II, peeji nke 303 ruo na nke 320.
^ para. 19 Ndị Mmụta Baịbụl ghọtara ihe a e kwuru nke ọma. Ọ bụ ya mere Ụlọ Nche Bekee nke November 15, 1895, ji kwuo, sị: “Ọ bụrụ na anyị nwere ike ịchịkọta obere ọka n’ubi, anyị nwekwara ike, ma ọ́ dịghị ihe ọzọ, ịgbasi àmà ike banyere eziokwu ahụ. . . . Anyị niile nwere ike ikwusa ozi ọma.”


text:
O Si n’Ezinụlọ Keyafas
Mgbe ụfọdụ, ihe e dere n’ihe ndị ọkachamara gwutere n’ala na-egosi na ọ bụ onye a kọrọ akụkọ ya na Baịbụl nwe ihe ahụ ma ọ bụ na onye ahụ na onye a kọrọ akụkọ ya na Baịbụl mekọrọ ihe. Dị ka ihe atụ, n’afọ 2011, ndị ọkà mmụta n’Izrel dere banyere ihe a chọtara nke gosiri na onye nwe ihe ahụ na onye a kọrọ akụkọ ya na Baịbụl mekọrọ ihe. Ihe ha chọtara bụ igbe a chọrọ mma, nke e ji ụrọ na-acha nzu nzu rụọ. Ihe dị na ya bụ ọkpụkpụ onye nwụrụ anwụ. Igbe ahụ anọruola puku afọ abụọ.
Ihe e dere n’igbe ahụ bụ: “Miriam ada Yeshua nwa Keyafas, onye nchụàjà Meazaya, onye Bet Imraị.” Nnukwu onye nchụàjà nke so kpee Jizọs ikpe ma maa ya ikpe ọnwụ bụ Keyafas. (Jọn 11:48-50) Ọkọ akụkọ ihe mere eme, bụ́ Fleviọs Josifọs, kpọrọ ya “Josef, onye a na-akpọ Keyafas.” O doro anya na onye nwe igbe ahụ bụ onye ikwu Keyafas. Ihe e dere n’ụdị igbe ahụ a chọtaburu, nke e chere na ọ bụ nke nnukwu onye nchụàjà ahụ, bụ “Yehosef nwa Keyafa,” ya bụ, Josef, nwa Keyafas. * N’ihi ya, Miriam bụ onye ikwu Keyafas.
Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Ihe Ndị Mgbe Ochie n’Izrel kwuru na ndị ha natara igbe ahụ e tinyere ọkpụkpụ Miriam bụ ndị gara zuo ohi n’ebe e liri ndị mgbe ochie. Mgbe a tụlechara ihe ahụ e gwutere na ihe e dere na ya, o doro anya na ọ bụ nke Miriam, bụ́ onye si n’ezinụlọ Keyafas.
E nwere ihe ọzọ igbe ahụ e tinyere ọkpụkpụ Miriam mere ka anyị mata. O kwuru banyere Meazaya, nke ezinụlọ ya bụ ndị ikpeazụ n’ime ụzọ iri abụọ na anọ e kere ndị nchụàjà ndị na-eje ozi n’ụlọ nsọ dị na Jeruselem. (1 Ihe 24:18) Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Ihe Ndị Mgbe Ochie n’Izrel kwuru na ihe ahụ e dere n’igbe ahụ gosiri na e nwere ihe jikọrọ “ezinụlọ Keyafas na ezinụlọ Meazaya.”
Ihe ahụ e dere kpọkwara aha Bet Imraị. E nwere ụzọ abụọ e nwere ike isi kọwaa aha ahụ e dere. Ụlọ ọrụ ahụ kwuru, sị: “Ụzọ nke mbụ bụ na Bet Imraị nwere ike ịbụ aha otu ezinụlọ ndị nchụàjà, ya bụ, ụmụ Ịma (Ezra 2:36-37; Nehemaya 7:39-42), bụ́ ndị ụmụ Meazaya so n’ụmụ ụmụ ha. Ụzọ nke abụọ e nwere ike isi kọwaa ya bụ na Bet Imraị bụ obodo Miriam ma ọ bụ obodo ndị ezinụlọ ha niile.” Ihe ọ sọrọ ya bụrụ, igbe ahụ e tinyere ọkpụkpụ Miriam mere ka o doo anya na ndị Baịbụl kpọrọ aha bụ ndị dịrị ndụ, ndị nwekwara ezinụlọ ha si.
^ para. 3 Ị chọọ ịgụkwu banyere igbe e tinyere ọkpụkpụ Keyafas, gụọ isiokwu bụ́ “Nnukwu Onye Nchụàjà nke Mara Jizọs Ikpe Ọnwụ,” n’Ụlọ Nche Jenụwarị 15, 2006, peeji nke 10-13.


text:
Akụkọ nke 41: Agwọ Ọla Kọpa
IHE a a gbakụrụ n’osisi a ò yiri ezigbo agwọ? Ọ bụghị ezigbo agwọ. E ji ọla kọpa mee ya. Jehova gwara Mozis ka ọ gbakụọ ya n’osisi ka ndị mmadụ nwee ike ile ya anya wee dị ndụ. Ma agwọ ndị nke ọzọ ahụ dị n’ala bụ ezigbo agwọ. Ha atawo ụmụ Izrel ma kpatara ha ọrịa. Ị̀ ma ihe mere agwọ ji na-ata ha?
Ọ bụ n’ihi na ụmụ Izrel kwuru okwu megide Chineke na Mozis. Ha mere mkpesa, sị: ‘Gịnị mere unu ji si n’Ijipt kpọpụta anyị ka anyị nwụọ n’ọzara nke a? Ihe oriri ma ọ bụ mmiri adịghị n’ebe a. Anyị apụghị iri mana nke a ọzọ.’
Ma mana ahụ bụ ezigbo nri. Jehova nyere ha mana n’ụzọ ọrụ ebube. O nyekwara ha mmiri n’ụzọ ọrụ ebube. Ma ụmụ Izrel enweghị ekele maka ụzọ Chineke si lekọta ha. N’ihi ya, Jehova zitere agwọ ọjọọ ndị a iji nye ndị Izrel ahụhụ. Agwọ ndị a tara ha, ọtụtụ n’ime ha wee nwụọ.
N’ikpeazụ, ha bịakwutere Mozis wee sị ya: ‘Anyị emehiewo n’ihi na anyị ekwuwo okwu megide gị na Jehova. Ugbu a, biko rịọ Jehova ka o wepụ agwọ ọjọọ ndị a.’
Mozis wee kpechitere ha ekpere. Jehova wee gwa Mozis ka o mee agwọ ọla kọpa nke a. Ọ gwara ya ka ọ gbakụkọ ya n’elu osisi, nakwa na onye ọ bụla agwọ tara kwesịrị ile agwọ ọla kọpa ahụ anya. Mozis mere dị ka Chineke kwuru. Ndị agwọ tara lekwara agwọ ọla kọpa ahụ anya, ahụ́ wee dị ha mma.
Ọ dị ihe nke a na-akụziri anyị. N’ụzọ ụfọdụ, anyị niile yiri ndị Izrel ahụ agwọ ndị ahụ tara. Anyị niile nọ n’ọnọdụ nke ịnwụ anwụ. Legharịa anya, ị ga-ahụ na ụmụ mmadụ na-aka nká, na-arịa ọrịa, na-anwụkwa anwụ. Ihe mere o ji dị otú ahụ bụ na nwoke na nwaanyị mbụ bụ́ Adam na Iv gbakụtara Jehova azụ, anyị niile bụkwa ụmụ ha. Ma Jehova emewo otu ụzọ nke anyị pụrụ isi dị ndụ ruo mgbe ebighị ebi.
Jehova zitere Ọkpara ya bụ́ Jizọs Kraịst n’ụwa. A kpọgidere Jizọs n’elu osisi, n’ihi na ọtụtụ ndị chere na ọ bụ ajọ mmadụ. Ma Jehova zitere Jizọs ịzọpụta anyị. Ọ bụrụ na anyị elegide ya anya, ọ bụrụkwa na anyị na-eso ya, mgbe ahụ, anyị pụrụ inwe ndụ ebighị ebi. Ma anyị ga-amụkwu ihe banyere nke a ma e mesịa.
Ọnụ Ọgụgụ 21:4-9; Jọn 3:14, 15.
Ajụjụ
- Na foto a, gịnị bụ ihe a a gbakụrụ n’osisi, n’ihi gịnịkwa ka Jehova ji gwa Mozis ka ọ gbakụọ ya n’ebe ahụ?
- Olee otú ụmụ Izrel si gosi na ha enweghị ekele maka ihe niile Chineke meere ha?
- Gịnị ka ụmụ Izrel gwara Mozis ka o mee mgbe Jehova zigasịrị agwọ ọjọọ iji taa ha ahụhụ?
- N’ihi gịnị ka Jehova ji gwa Mozis ka o mee agwọ ọla kọpa?
- Gịnị ka anyị pụrụ ịmụta site n’akụkọ a?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ Ọnụ Ọgụgụ 21:4-9.
Olee otú mkpesa ụmụ Izrel mere banyere ihe ndị Jehova nyere ha si bụrụ ihe ịdọ aka ná ntị nye anyị? (Ọnụ Ọgụ. 21:5, 6; Rom 2:4)
Olee ihe ụmụ Izrel ji agwọ ọla kọpa ahụ mee ọtụtụ narị afọ ka e mesịrị, gịnịkwa ka Eze Hezekaya mere? (Ọnụ Ọgụ. 21:9; 2 Eze 18:1-4)
- Gụọ Jọn 3:14, 15.
Olee otú ịgbakụ agwọ ọla kọpa ahụ n’osisi e ji mere ihe nnọchianya si see onyinyo mkpọgide a kpọgidere Jizọs Kraịst n’osisi? (Gal. 3:13; 1 Pita 2:24)


text:
WinBubble
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata WinBubble
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- The set nke ngwaọrụ maka usoro nhazi
- Njikarịcha ọrụ nke usoro
- Ntọala nke interface na sistemụ nche
- Ntọala nke a na-ekwu menu
- Change nke ntọala nke Internet Explorer
Comments on WinBubble:
WinBubble Metụtara software:
Software nke a kpochapụwo imewe nke Windows menu. Ọzọkwa software na-akwado a ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ọzọ ngwaọrụ enye ndị ahụ na menu.
Ngwá Ọrụ gosipụta usoro ịrụ ọrụ na chepụta desktọọpụ. The software-enye gị ohere ele ndị dị iche iche na kọmputa ntọala.
Ngwá ọrụ maka akpaka shutdown. The software enyere ka ịgbanwee kọmputa n'ime dị iche iche ụdịdị na mechie on a oge.
The software idozi họrọ windows on top of ọzọ windows. The software-enye gị ohere na-ele ihe nkiri TV, na fim na video-agbasa ozi n'elu nke ulo oru windows.
The software na-egosipụta na ọnọdụ ihu igwe n'ụwa nile. The software na-enyere ha na-agbaso dị iche iche ihu igwe egosi na egosipụta ha animated mgbanwe ndị na-map.
Ngwá ọrụ na-achịkwa akpaka loading nke ngwa, ọrụ na components. The software-enye gị ohere hazi ndị akpaka mmalite n'ihi na otutu akaụntụ.
Ngwá ọrụ na-ebuli na dịkwuo usoro ịrụ ọrụ. The software na-akpaghị aka na-enyocha maka usoro nsogbu na-enye ohere iji dozie njehie.
The software ịhazi desktọọpụ oyiyi site nkụzị ha dị iche iche ige. The software enyere hazie ọdịdị nke ngọngọ na akara ngosi maka mkpa nke ndị ọrụ.
The ngwá ọrụ inyocha na-agbazi njehie na usoro. Ọzọkwa software na-enyere aka defragment na draịvụ ike.
The set nke bara uru wijetị na informers maka na desktọọpụ. N'etiti ngwá e nwere a kalenda, scheduler, mgbaàmà nke usoro ịrụ ọrụ na ndị ọzọ.
The free njikwa nke paswọọdụ na nzuzo data. The software na-eji a pụrụ iche na izo ya ezo algọridim maka confidentiality nke echekwara ọmụma.
Ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na egwuregwu si Xbox 360 egwuregwu console. Modio-enye gị ohere dezie faịlụ na ohere na nchekwa data nke zọpụta egwuregwu si gburugburu ụwa.
The mgbasa ozi ọkpụkpọ na-akwado ndị dị iche iche formats. The software-enye gị ohere ịhazi music n'ọbá akwụkwọ na-ele ndepụta okwu.
Ngwá Ọrụ maka nkwurịta okwu n'etiti ndị ọrụ n'ụwa nile. The software-enye gị ohere ime ka olu oku, video oku na mgbanwe ozi ederede.
Ngwá Ọrụ chepụta ma hazi kọmputa ngwaọrụ. The software enye gị ohere ike a circuit ke graphic nchịkọta akụkọ ma na-eduzi ule.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
È KERE YA EKE?
Ahụ́ Agwọ
AGWỌ enweghị aka nke o ji enwe ụkwụ. Ụfọdụ na-arị elu osisi akpụ jụrụ ahụ́, ebe ụfọdụ na-egwu ọnụ n’ala biri. N’ihi ya, ahụ́ agwọ na-esi ezigbo ike ka o nwee ike ịna-aga ebe ọ bụla ọ chọrọ. Gịnị mere ahụ́ agwọ ji esi ike otú ahụ?
Ihe Ị Ga-echebara Echiche: E nwere ụdị agwọ dị iche iche. Otú ahụ ha si dị iche iche ka ahụ́ ha si dịkwa iche iche. Ahụ́ ụfọdụ na-esi ezigbo ike karịa nke ndị ọzọ. Ma, e nwere ebe ahụ́ ha nọ yie ibe ha. Ebe elu ya siri ike ma ebe ime ya esighị ike. Otú a ahụ́ agwọ dị ò nwere uru ọ bara? Ee. Otu onye ọkachamara kwuru na ihe ọ bụla elu ya siri ike ma ime ya adị nro na-esi ajọ ike. Otú ahụ ahụ́ agwọ dị na-eme ka ọ dịrị ya mfe ịna-akpụ n’ala, na-emekwa ka ọ na-aga n’ebe bụ okwute okwute n’emerụghị ahụ́. Ebe ọ bụ n’ihe dị ka ọnwa abụọ ma ọ bụ ọnwa atọ ka agwọ ji ewe iwere, ahụ́ ya kwesịrị nnọọ isi ike.
Ndị ọkachamara ekwuola na e nwere ike iji ụdị ihe dị n’ahụ́ agwọ rụta ihe na-agaghị emebi ngwa ngwa nke ndị dọkịta nwere ike iji na-agwọ ndị ọrịa. E nwekwara ike iji ya rụta ihe na-akpụ akpụ a ga-eji na-ebu ibu nke a na-agaghị na-atụ mmanụ mgbe mgbe.
Gịnị ka i chere? Ì chere na ahụ́ agwọ nọkatara dịrị ka è nwere onye kere ya?


text:
Ndị Chọọchị Unu Hà Na-akpa Àgwà Ọma?
E nwere otu nwaanyị na-arụ ọrụ n’ebe a na-elekọta ndị agadi. Aha nwaanyị a bụ Sylvia. O kwuru, sị: “Mụ na ọtụtụ ụmụ akwụkwọ ndị na-eme ka hà bu chọọchị n’isi gakọrọ akwụkwọ. Ma, ha na-aghọ aghụghọ n’ule. Ha na-aṅụkwa ọgwụ ọjọọ. Chọọchị ha na-aga anaghị eme ka ha na-akpa àgwà ọma.”
Otu nwoke aha ya bụ Lionel kwuru, sị: “Ndị mụ na ha na-arụ ọrụ na-agha ụgha. Ha na-ekwu na ahụ́ adịghị ha mgbe ọ na-enweghị ihe na-eme ha maka na ha achọghị ịbịa ọrụ. Ha na-aga chọọchị ka a sịkwa na ha na-aga. Chọọchị ha na-aga enweghị isi.”
N’agbanyeghị na ọtụtụ ndị nwere okpukpe ma ọ bụ chọọchị ha na-aga, nke a anaghị eme ka ha na-akpa ezigbo àgwà. Ọtụtụ ndị taa “na-eme ka hà nwere nsọpụrụ Chineke ma na-agọnahụ ike ya.” (2 Timoti 3:5) Ndị isi chọọchị ha anaghị akpa àgwà ọma. Ha anaghịkwa akụziri ndị chọọchị ha àgwà ọma ndị Baịbụl kwuru ka Ndị Kraịst na-akpa. Ọ bụ ya mere ọtụtụ ndị ji eche na àgwà ha na-akpa agbasaghị Chineke.
GỊNỊ KA BAỊBỤL NA-AKỤZI?
Baịbụl gosiri na ihe ụmụ mmadụ na-eme nwere ike ịkpasu Chineke iwe ma ọ bụ mee ya obi ụtọ. Dị ka ihe atụ, mgbe ndị Izrel oge ochie nupụụrụ Chineke isi, Baịbụl kwuru na ha ‘kpasuru ya iwe.’ (Abụ Ọma 78:40) Ma, Baịbụl kwukwara na ‘a na-enwe ọṅụ dị ukwuu n’eluigwe’ mgbe otu onye mmehie chegharịrị. (Luk 15:7) Ọ bụrụ na mmadụ amụta banyere àgwà ọma ndị Chineke nwere, onye ahụ ga-ahụkwu Chineke n’anya. Nke a ga-eme ka onye ahụ hụ ihe Chineke hụrụ n’anya n’anya, ma kpọọ ihe Chineke kpọrọ asị asị.—Emọs 5:15.
OLEEKWANỤ MAKA NDỊÀMÀ JEHOVA?
Otu akwụkwọ akụkọ a na-ebipụta n’Amerịka kwuru banyere Ndịàmà Jehova, sị: “Ha na-eme ka ndị mmadụ na ndị ezinụlọ ha na-adị ná mma, ha na-emekwa ka ndị mmadụ bụrụ ezigbo ụmụ amaala na ndị na-akwụwa aka ọtọ.” Akwụkwọ ahụ kwukwara, sị: “Ha anaghị akpa àgwà otú o si masị ha. Ha kweere na mmadụ ịṅụ sịga, ịṅụbiga mmanya ókè, ịṅụ ọgwụ ọjọọ, ịgba chaa chaa, ịkwa iko nakwa nwoke na nwoke ma ọ bụ nwaanyị na nwaanyị inwe mmekọahụ ga-eme ka onye ahụ na Chineke ghara ịdị ná mma.”
Ndị isi chọọchị hà emeela ka ndị chọọchị ha na-akpa àgwà ọma?
Olee uru ịmụ banyere Chineke na-abara Ndịàmà Jehova? Sylvia, bụ́ onye a kpọrọ aha ná mmalite isiokwu a kwuru, sị: “Ndị mmadụ na-arụrụ aka n’ụlọ ọrụ anyị. Ọ dịịrị m mfe iso ha na-eme ihe ndị ha na-eme ma a sị na m chọrọ. Ma ihe nyeere m aka ime ihe ziri ezi bụ na amatara m otú obi ga-adị Jehova * ma m mee ihe ndị ahụ. Obi dị m ụtọ ugbu a, ahụ́ eruokwala m ala.” Sylvia kwetara na ime ihe ndị a na-akụziri ya n’ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova emeela ka àgwà ya ka mma.
^ para. 9 Baịbụl kwuru na aha Chineke bụ Jehova.


text:
Nkárí asụsụ China nke óménàlà
Nkárí Asụsụ China nke óménàlà bu ihe nkárí ndi China hé jị é dé ihe nke hé kèrè na mgbé búrú nkárí China hé kèrè na afọr 1946. Ọ nè kwú nkárí hé tìrì na ákwúkwó nke ndi Taiwan, Hong Kong, mà ȯ nwèríkí bụ njikota akwukwo ómárí nke Kangxi. Ọ tù ahú nkárí ndi China dị bịdọrọ na édémédé ndi Ọchíchí nke umunna Han, na ọ dị chạ òtu áhü rúrú ichie 5. Áhà "Asụsụ China nke óménàlà" dị Í zi nà ọ dị íchie na Nkárí asụsụ China nke ǹkịtị, nke ndi Ọchíchì ndi Ohanézè China nke nkịtị na àlà úkwú nke China wéfutàrà na afọr ńdí 1950s.
Há nè jí Nkárí Asụsụ China nke óménàlà nà Taiwan (Ohaneze nke China), Hong Kong na Macau. Ha nè jí yá nà àlà úkwú nke China mgbe Ọchíchìíwú China nke ndi Madu mèrè ya kọ di òferè na afọr ndi 1950s an 1960s. Na ndi obodo nọr na ngáfè mmíri nke China, nke ábúghị Singapore na Malaysia, nkárí oménàlà bu ihe há ne jí ede ihe, mànà onúgọgụgụ akwúkwó ákíkó ohürü nke ndi China nọr na Ostraliya, USA na Kanada nè tó na nkárí ofere, nke ndi biárabiá nke China nor na obodo nke ndi áhù. Onúgọgụgụ akwúkwó ákíkó ohürü nor na intanet bu nke China nor na ngáfè mmírí mèrè ka mádu kpàtá nkárí ne ȯ chọrọ. Na ne ozor, madu ne jí nkárí China nke ofere na àlà úkwú nke China, na Singaport na Malaysia ka ihe fútárá di mkpà. Nlụlịta okwu màkà nkárí nke abụọ tèrè mgbe ȯ nọr na ȯgbà ndi China.


text:
Na TimeNow24, online elekere, i nwere ike ịhụ oge ahụ kpọmkwem nke gị ebe. Ezi atọmịk elekere, anyị free saịtị na-enye ezi obodo oge. Na TimeNow24, ị ga-abụ mgbe nile na oge!
Kpọmkwem oge bụ:
TimeNow24, ngosi
Kedu ihe na-akụ? Kọmputa gị elekere bụghị n'oge? Kedu oge bụ ya ugbu a? Na TimeNow24, ezi online atọmịk elekere, hụ free ugbu a oge na akpatre nwere kpọmkwem atọmịk oge. Ma i nwere kọmputa, mbadamba nkume ma ọ smartphone, na obodo oge ga-egosi na a wink.
The anyanwụ oge dị ka World elekere
Kemgbe ụwa, oge ahụ kpọmkwem e kọwaa na ojiji nke sundials. A oge kwekọrọ na otu ụbọchị 1/24, a 1/24 nke oge n'etiti abụọ amaokwu nke Sun na zenith. Ma nke a World elekere gbakọọ a eluigwe na ala oge na-ekwesịghị ịdị n'ihi na Ụwa adiana oge dịgasị ubé ihe karịrị afọ.
Kpọmkwem oge na oge zones
A oge mpaghara bụ ebe nke ụwa ebe iwu oge bụ otu ihe ahụ n'ebe nile. The mbụ echiche bụ na ya kee ihe Earth n'ime 24 oge zones nke otu size. Mbụ mpaghara na-hiwere isi na Greenwich meridian nke lonjituudu 0. Mgbe mmadụ na-akpali site na otu oge mpaghara ọzọ, na obodo oge na-amụba (site n'ebe ọdịda anyanwụ n'ebe ọwụwa anyanwụ) ma ọ bụ ọnụ (site n'ebe ọwụwa anyanwụ ruo n'ebe ọdịda anyanwụ ) maka otu awa.
Atomic oge, na ezi na obodo oge
The atọmịk elekere ma ọ bụ atọmịk oge bụ oge ọnụ ọgụgụ dabeere na definition nke abụọ iji atọmịk clocks ịtọ oge ọkọlọtọ eji n'ụwa nile. Nke abụọ bụ kọwaa na 1967 na 13 General Conference on igwe na nke jikoro. Ebe ọ bụ na ọ na-ewe 3 600 sekọnd otu awa.


text:
Would You Like exactspy – Best Free Cell ekwentị Nledo App ?
E nwere ike ọtụtụ ihe mere i nwere ike Best Free Cell ekwentị Nledo App ọchị site na idebe uzo nke gị na na site na iji nyochaa na-eme nke ọrụ. Na oge a na ọganihu na nkà na ụzụ, ọ bụ ike nyochaa ọnọdụ GPS, ndekọ SMS na ozi email, ohere faịlụ na ozi kọntaktị na nke ukwuu karịa, site na iji a nsuso na nlekota oru usoro dị ka exactspy-Best Free Cell ekwentị Nledo ngw.
E nwere di na nwunye nke ụzọ dị iche iche iji mepụta exactspy-Best Free Cell ekwentị Nledo ngw site wụnye mkpa software ma ọ bụ Alternatively site na iji ngwaike. Ọ bụ ebe ahụ kweere na software nhọrọ bụ nri ụzọ na-n'ihi na ọ bụ ala na mgbasa ozi mfe emelitere, ebe dị ka ngwaike na-bụzi ihe mgbe ochie site oge ya dị ka zụọ. Na mgbakwunye, onye nwe ekwentị ga-agaghị ama na nsuso na nlekota oru software, ebe otu nke ngwaike pụrụ ahụrụ ya ma ọ bụrụ na ị chọrọ ka ị na-nlekota oru n'okpuru eyiri, na-eji software dị ka exactspy-Best Free Cell ekwentị Nledo ngw bụ ihe kasị mma nhọrọ.
Ka anya na ihe mere i nwere ike jiri nsuso na nlekota oru software ke akpa ebe:
Nlekota oru gị n'ọrụ - ịwụnye exactspy-Best Free Cell ekwentị Nledo ngw na gị ụlọ ọrụ nyere ntị-enye gị ohere soro ojiji n'etiti ọrụ. Nke a na-enye gị ohere na-eme ihe na nke onye oku n'okpuru akara nakwa hụ na mkpara gị na-agaghị ekpughe ozi nzuzo na ha ntị.
Ichekwa Gị nke ekwentị - a ụbọchị na afọ, anyị na-echekwa nke ukwuu na anyị color. Site faịlụ na kọntaktị na faịlụ ka mkpa nkwukọrịta ozi, anyị na-amasị n'iyi ma ọ bụrụ na ọ nọ na n'ụzọ furu efu. Otú ọ dị, site n'ịrụzu exactspy-Best Free Cell ekwentị Nledo ngw na gị onwe gị na ekwentị gị nwere ike ịmepụta akpaka ndekọ nke ọrụ gị.
Nọgidenụ na-Track nke Na Na Na Na - ụmụ anyị na-adịwanye internet savvy, ma ha nwere ike ọ bụghị ndị nwere ntozu okè ka amata na obibi a dị ize ndụ ọnọdụ. exactspy-Best Free Cell ekwentị Nledo ngw ka i bụghị naanị ịhụ ihe nwa gị na-eme, ma nwekwara ike inye GPS nsuso iji nyochaa ha na ọnọdụ.
Ihe ị chọrọ ime bụ:
1. Gaa na exactspy'S web-na saịtị ma ịzụta software.
2. Download ngwa n'ime ekwentị na ị chọrọ inyocha.
3. Na-ele ekwentị data ọ bụla na ngwaọrụ nke nwere njikọ Ịntanetị.
Na exactspy-Best Free Cell ekwentị Nledo ngw na ị ga-enwe ike:
• nyochaa oku • Track ozi ederede
• Gụọ ozi ịntanetị • Track GPS na Ọnọdụ
• nyochaa Internet Jiri • Access Kalinda na mawa Book
• Gụọ Ozi ozugbo
• Record gburugburu
• Control égwu na Mmemme
• Lee Multimedia faịlụ
• Ka Nwere n'Ime Ime Obodo Control nke ekwentị ọzọ ...
Ị nwere ike Download: Akpama Best Free Cell ekwentị Nledo ngw ?


text:
Mụta Ihe n’Ilu Jizọs Tụrụ Banyere Talent
“O nyere otu onye talent ise, nye onye nke ọzọ abụọ, nyekwa onye nke ọzọ otu.”—MAT. 25:15.
1, 2. Gịnị mere Jizọs ji tụọ ilu banyere talent?
JIZỌS tụrụ ilu banyere talent iji mee ka ndị na-eso ụzọ ya e tere mmanụ ghọta ọrụ o nyere ha. Anyị kwesịrị ịghọta ihe ilu a pụtara n’ihi na ọ gbasara Ndị Kraịst niile, ma hà nwere olileanya ịga eluigwe ma ọ̀ bụ ibi n’ụwa.
2 Jizọs tụrụ ilu banyere talent mgbe ọ na-aza ndị na-eso ụzọ ya ajụjụ gbasara ‘ihe ịrịba ama nke ọnụnọ ya na nke ọgwụgwụ usoro ihe a.’ (Mat. 24:3) N’ihi ya, o so n’ihe ndị ga-egosi na Jizọs achịwala n’eluigwe, ọ na-emezukwa n’oge anyị a.
3. Olee ihe ndị anyị mụtara n’ilu ndị ahụ Jizọs tụrụ na Matiu isi 24 na 25?
3 Mgbe Jizọs tụụrụ ndị na-eso ụzọ ya ilu banyere talent, ọ tụrụ ilu atọ ọzọ so n’ihe ịrịba ama nke oge ikpeazụ a. Ilu ahụ niile gosiri àgwà dị iche iche ndị na-eso ụzọ ya kwesịrị inwe. E dere ilu ndị ahụ malite na Matiu 24:45 ruo 25:46. Ilu nke mbụ kwuru banyere ohu ahụ kwesịrị ntụkwasị obi, ya bụ, ụmụnna ole na ole e tere mmanụ, ndị e nyere ọrụ ịkụziri ndị Jehova ihe n’oge ikpeazụ a. Ha kwesịrị ikwesị ntụkwasị obi, nweekwa uche. Ilu nke abụọ kwuru banyere ụmụ agbọghọ iri na-amaghị nwoke. Jizọs ji ilu ahụ dọọ ndị niile e tere mmanụ aka ná ntị na ha kwesịrị ịdị njikere, na-echekwa nche n’ihi na ha amaghị ụbọchị ma ọ bụ oge awa ọ ga-abịa. Ilu nke atọ Jizọs tụrụ bụ banyere talent. O ji ya kụziere ndị e tere mmanụ na ha kwesịrị ịna-agbasi mbọ ike n’ọrụ o nyere ha. Ilu ikpeazụ Jizọs tụụrụ ha bụ gbasara ndị nwere olileanya ibi n’ụwa, ya bụ, ilu banyere ndị bụ́ atụrụ na ndị bụ́ ewu. O kwuru na ha kwesịrị iji obi ha niile na-akwado ndị e tere mmanụ, ya bụ, ụmụnna Jizọs ndị nọ n’ụwa. * Ka anyị leba anya n’ihe ilu banyere talent ahụ pụtara.
NNA UKWU AHỤ NYERE NDỊ OHU YA EGO BURU IBU
4, 5. Ònye bụ nwoke ahụ ma ọ bụ nna ukwu ahụ Jizọs kwuru okwu ya? Gịnị bụ otu talent?
4 Gụọ Matiu 25:14-30. O teela akwụkwọ anyị kwuru na ọ bụ Jizọs bụ nwoke ahụ ma ọ bụ nna ukwu ahụ nakwa na ọ gawara mba ọzọ mgbe ọ laghachiri eluigwe n’afọ 33. N’ilu Jizọs bu ụzọ tụọ, o kwuru ihe mere o ji gawa mba ọzọ. Ọ sịrị na ọ bụ ka “ọ gaa nweta ike ọchịchị.” (Luk 19:12) Ọ bụghị ozugbo Jizọs ruru eluigwe ka ọ malitere ịchị n’Alaeze Chineke. * Kama, ọ nọdụrụ ala “n’aka nri Chineke, malite mgbe ahụ gaa n’ihu, ọ nọ na-echere ruo mgbe a ga-edebe ndị iro ya ka ha bụrụ ihe mgbakwasị ụkwụ ya.”—Hib. 10:12, 13.
5 Nwoke ahụ e kwuru okwu ya n’ilu ahụ nwere talent asatọ. N’oge ochie, ọ bụ nnukwu ego. * Tupu ọ gawa mba ọzọ, o kere ndị ohu ya talent ndị ahụ, buru n’obi na ha ga-eji ya zụọ ahịa ma ọ gawa mba ọzọ. Dị ka nwoke ahụ, Jizọs nwere ihe bara ezigbo uru tupu ọ gawa eluigwe. Gịnị bụ ihe ahụ? Ọ bụ ọrụ ahụ ọ rụrụ mgbe ọ nọ n’ụwa.
6, 7. Gịnị ka talent ndị ahụ nọchiri anya ya?
6 Jizọs weere ikwusa ozi ọma ka ọrụ kacha mkpa. (Gụọ Luk 4:43.) Ozi ọma o kwusara mere ka ọtụtụ ndị bụrụ ndị na-eso ụzọ ya. Ma, ọ ma na ọrụ a ka ga-arụ buru ibu nakwa na ọtụtụ ndị ga-anabata ozi ọma. Ọ sịrị ndị na-eso ụzọ ya: “Welienụ anya unu lee ubi, na ihe a kụrụ na ha achaala maka owuwe ihe ubi.” (Jọn 4:35-38) Ọ na-ekwu banyere ịchịkọta ọtụtụ ndị ọzọ ga-abụ ndị na-eso ụzọ ya. Ọ bụrụ na ihe a kụrụ n’ubi achaa, ezigbo onye ọrụ ubi agaghị ahapụ ya ka ọ laa n’iyi. Jizọs mere ka ezigbo onye ọrụ ubi. Tupu ya alaghachi eluigwe, o nyere ndị na-eso ụzọ ya iwu, sị: “Gaanụ mee ndị mba niile ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ m.” (Mat. 28:18-20) Otú ahụ ka Jizọs si nye ha akụ̀ bara ezigbo uru, ya bụ, ikwusa ozi ọma.—2 Kọr. 4:7.
7 Gịnịzi ka anyị ga-aghọta n’ihe a? Ebe ọ bụ na Jizọs nyere ndịozi ya ọrụ ime ka ndị mmadụ bụrụ ndị na-eso ụzọ ya, e nwere ike ikwu na ihe o mere mgbe ahụ bụ inyefe ha “ihe ndị o nwere,” ya bụ, talent ya. (Mat. 25:14) N’ihi ya, talent ndị ahụ bụ ọrụ o nyere ha, nke bụ́ ikwusa ozi ọma na ime ka ndị mmadụ bụrụ ndị na-eso ụzọ ya.
8. N’agbanyeghị na talent ole nna ukwu ahụ nyere ndị ohu ya dị iche iche, gịnị ka ọ chọrọ ka ha mee?
8 N’ilu ahụ Jizọs tụrụ banyere talent, o kwuru na nna ukwu ahụ nyere otu ohu ya talent ise, nye onye nke ọzọ talent abụọ, nyekwa onye nke atọ otu talent. (Mat. 25:15) Ọ bụ eziokwu na talent ole nna ha ukwu nyere ha dị iche iche, o bu n’obi na ha niile ga-agbalịsi ike jiri talent ndị ahụ zụọ ahịa, ya bụ, na ha ga-eji ike ha niile na-eje ozi. (Mat. 22:37; Kọl. 3:23) Malite n’ụbọchị Pentikọst nke afọ 33, ndị na-eso ụzọ Kraịst malitere iji talent ndị ahụ na-arụ ọrụ Nna ha ukwu. Akwụkwọ Ọrụ Ndịozi kọọrọ anyị otú ha si jiri ịnụ ọkụ n’obi na-ekwusa ozi ọma, na-emekwa ka ndị mmadụ bụrụ ndị na-eso ụzọ Jizọs. *—Ọrụ 6:7; 12:24; 19:20.
OTÚ NDỊ OHU AHỤ SI JIRI TALENT NDỊ AHỤ ZỤỌ AHỊA N’OGE IKPEAZỤ A
9. (a) Olee ihe ohu abụọ ahụ kwesịrị ntụkwasị obi ji talent e nyere ha mee, oleekwa ihe anyị kwesịrị ịmụta n’ihe ha mere? (b) Gịnị ka “atụrụ ọzọ” na-eme?
9 Kemgbe oge ikpeazụ a, nke ka nke, malite n’afọ 1919, Ndị Kraịst e tere mmanụ kwesịrị ntụkwasị obi nọ n’ụwa ji talent ndị ahụ Nna ha ukwu nyere ha na-azụ ahịa. Ụmụnna e tere mmanụ, ma ndị nwoke ma ndị nwaanyị, na-eme ka ohu abụọ mbụ ahụ Jizọs kwuru banyere ha n’ilu ya. Ha ji ike ha niile na-ekwusa ozi ọma. Ọ baghị uru ichewe banyere onye e nyere talent ise na onye e nyere talent abụọ. N’ilu ahụ, ohu abụọ ahụ rụsiri ọrụ ike ma mee ka talent ha dịzie okpukpu abụọ. Ò nwere otú ihe a si gbasa ndị nwere olileanya ibi n’ụwa? Eenụ. Ilu Jizọs tụrụ banyere atụrụ na ewu na-akụziri anyị na ndị nwere olileanya ibi n’ụwa nwere ihe ùgwù iji obi ha niile na-akwado ụmụnna Jizọs e tere mmanụ n’ozi ọma ha na-ekwusa. N’oge ikpeazụ a tara akpụ, ndị e tere mmanụ na “atụrụ ọzọ” bụ “otu ìgwè atụrụ.” Ha niile ji ịnụ ọkụ n’obi na-eme ka ndị mmadụ bụrụ ndị na-eso ụzọ Jizọs.—Jọn 10:16.
10. Olee otu n’ime ihe na-egosi na Jizọs na-achị ugbu a n’Alaeze Chineke?
10 Jizọs tụrụ anya na ndị na-eso ụzọ ya ga-arụpụta ezigbo ihe. Dị ka anyị kwuru na mbụ, Ndị Kraịst oge mbụ kwesịrị ntụkwasị obi gbasiri mbọ ike ka ọtụtụ ndị bụrụ ndị na-eso ụzọ Jizọs. Gịnị na-eme n’oge ikpeazụ a, bụ́ mgbe ilu ahụ Jizọs tụrụ gbasara talent ahụ na-emezu? Ndị na-eso ụzọ Jizọs kwesịrị ntụkwasị obi ji obi ha niile na-ekwusa ozi ọma karịa otú e kwusatụrụla ya. Otú ha si arụsi ọrụ ike emeela ka a na-eme ọtụtụ narị puku ndị ọhụrụ baptizim kwa afọ, ha esoro na-ekwusa ozi ọma. Ihe a niile na-egosi na ikwusa ozi ọma so n’ihe gosiri na Jizọs na-achị ugbu a n’Alaeze Chineke. O doro anya na ihe a niile na-eme ya obi ụtọ.
OLEE MGBE NNA UKWU AHỤ GA-ABỊA?
11. Gịnị mere anyị ji kwuo na ọ bụ n’oge oké mkpagbu ahụ ka Jizọs ga-abịa ka ya na ndị ohu ya mee mpịazi?
11 Jizọs ga-abịa ka ya na ndị ohu ya “mee mpịazi” ná ngwụcha oké mkpagbu ahụ dị ezigbo nso. Gịnị mere anyị ji kwuo otú ahụ? N’amụma ahụ Jizọs buru na Matiu isi 24 na 25, o kwuru ugboro ugboro banyere ọbịbịa ya. Mgbe ọ na-ekwu banyere ikpe ọ ga-ekpe n’oge oké mkpagbu ahụ, o kwuru na ndị mmadụ ‘ga-ahụ Nwa nke mmadụ ka ọ na-abịa n’ígwé ojii nke eluigwe.’ Ọ gwara ndị na-eso ụzọ ya bi n’oge ikpeazụ ka ha na-eche nche. Ọ sịrị: “Unu amaghị ụbọchị Onyenwe unu ga-abịa.” Ọ sịkwara ha: “Ọ bụ n’oge awa unu na-echeghị na ọ ga-abụ ka Nwa nke mmadụ ga-abịa.” (Mat. 24:30, 42, 44) N’ihi ya, mgbe Jizọs kwuru na “nna ukwu nke ndị ohu ahụ lọtara, ya na ha wee mee mpịazi,” o doro anya na ọ na-ekwu banyere mgbe ọ ga-abịa ikpe ndị mmadụ ikpe na ibibi ụwa Setan. *—Mat. 25:19.
12, 13. (a) Olee ihe nna ukwu ahụ gwara ohu nke mbụ na nke abụọ? (b) Olee mgbe a ga-aka ndị e tere mmanụ akara ikpeazụ? (Kwuo ihe dị n’igbe bụ́ “ Ndị A Kara Akara Tupu Ha Anwụọ.”) (ch) Olee ụgwọ ọrụ ndị bụ́ atụrụ ga-enweta?
12 N’ilu ahụ, Jizọs kwuru na mgbe nna ukwu ahụ bịara, ọ chọpụtara na ohu nke mbụ na nke abụọ kwesịrị ntụkwasị obi. Onye nke e nyere talent ise enwetala ise ọzọ, nke e nyere talent abụọ enweta abụọ ọzọ. Nna ha ukwu gwara onye nke ọ bụla, sị: “I mere nke ọma, ezi ohu kwesịrị ntụkwasị obi! I kwesịrị ntụkwasị obi n’ilekọta ihe ole na ole. M ga-eme gị onye na-elekọta ọtụtụ ihe.” (Mat. 25:21, 23) Gịnị ka Jizọs, bụ́ Nna anyị ukwu, ga-eme mgbe ọ ga-abịa ikpe ikpe n’ọdịnihu?
13 Ohu nke mbụ na nke abụọ nọchiri anya Ndị Kraịst e tere mmanụ na-arụsi ọrụ ike. Tupu oké mkpagbu ahụ amalite, a ga-aka ndị a e tere mmanụ akara ikpeazụ. (Mkpu. 7:1-3) Tupu Amagedọn ebido, Jizọs ga-enye ha ụgwọ ọrụ ha n’eluigwe. Ọ ga-ekwu na ndị nwere olileanya ibi n’ụwa bụ atụrụ n’ihi na ha kwadoro ụmụnna ya e tere mmanụ n’ozi ọma ha kwusara. N’ihi ya, ọ ga-eme ka ha nwee ihe ùgwù ibi n’ụwa mgbe Alaeze ya ga na-achị.—Mat. 25:34.
AJỌ OHU DỊ UMENGWỤ
14, 15. Ihe Jizọs kwuru ọ̀ pụtara na ọtụtụ ndị e tere mmanụ ga-abụ ajọ ohu dị umengwụ? Kọwaa.
14 N’ilu ahụ, ohu nke ikpeazụ gara zoo talent ya n’ala kama iji ya zụọ ahịa ma ọ bụ nye ya ndị na-echekwa ego. Ihe a o mere adịghị mma n’ihi na ọ kpachaara anya mee ihe ghọrọ nna ya ukwu ahịa. Nna ya ukwu kpọrọ ya “ajọ ohu dị umengwụ” ma nara ya talent ahụ, nye ya ohu ahụ nwere talent iri. A tụpụrụ ohu a na-abaghị uru “n’ọchịchịrị dị n’èzí.” “N’ebe ahụ ka ọ ga-akwa ákwá ma taa ikikere ezé.”—Mat. 25:24-30; Luk 19:22, 23.
15 Ebe ọ bụ na otu n’ime ndị ohu atọ ahụ zoro talent ya n’ala, ọ̀ pụtara na Jizọs na-ekwu na e kee ndị na-eso ụzọ ya ụzọ atọ, otu ụzọ ga-abụ ajọ ohu dị umengwụ? Mbanụ. Chegodị ihe ndị ọzọ Jizọs kwuru. N’ilu ọ tụrụ gbasara ohu ahụ kwesịrị ntụkwasị obi, onye nwekwara uche, o kwuru banyere ajọ ohu nke tiri ndị ohu ibe ya ihe. Ihe ahụ o kwuru apụtaghị na ọ na-ebu amụma na ụfọdụ ndị ohu ya ga-abụ ajọ ohu. Kama, o ji ya dọọ ohu ahụ kwesịrị ntụkwasị obi aka ná ntị ka ha ghara ịkpa àgwà ka ajọ ohu ahụ. Otú ahụkwa ka ọ dị n’ilu Jizọs tụrụ gbasara ụmụ agbọghọ iri na-amaghị nwoke. Ihe o kwuru apụtaghị na e kee ndị na-eso ụzọ ya e tere mmanụ ụzọ abụọ, na otu ụzọ ga-eme ka ụmụ agbọghọ ise ahụ dị nzuzu. Kama, o ji ya dọọ ndị e tere mmanụ aka ná ntị banyere ihe nwere ike ime ma ọ bụrụ na ha akwụsị iche nche ma ghara ịdị njikere. * N’ihi ya, n’ilu ahụ Jizọs tụrụ banyere talent, ihe ọ na-ekwu abụghị na ọtụtụ ndị e tere mmanụ n’oge ikpeazụ a ga-abụ ajọ ohu dị umengwụ. Kama, Jizọs na-adọ ndị na-eso ụzọ ya e tere mmanụ aka ná ntị ka ha na-arụsi ọrụ ike, ya bụ, ka ha jiri talent ha “zụọ ahịa” ma ghara ime ka ajọ ohu ahụ.—Mat. 25:16.
16. (a) Olee ihe ndị anyị mụtara n’ilu Jizọs tụrụ gbasara talent? (b) Olee otú isiokwu a si mee ka anyị ghọtakwuo ilu ahụ Jizọs tụrụ gbasara talent? (Kwuo ihe dị n’igbe bụ́ “ Otú Anyị Kwesịrị Isi Ghọta Ilu Jizọs Tụrụ Banyere Talent.”)
16 Olee ihe abụọ anyị mụtara n’ilu ahụ Jizọs tụrụ gbasara talent? Nke mbụ bụ na Nna ukwu ahụ bụ́ Kraịst nyere ndị na-eso ụzọ ya e tere mmanụ akụ̀ bara ezigbo uru, ya bụ, ọrụ ikwusa ozi ọma na ime ka ndị mmadụ bụrụ ndị na-eso ụzọ ya. Nke abụọ bụ na Jizọs chọrọ ka anyị niile na-ekwusasi ozi ọma ike. Anyị mee otú ahụ, obi kwesịrị isi anyị ike na Nna anyị ukwu ga-akwụ anyị ụgwọ maka na anyị nwere okwukwe, na-eche nche ma kwesị ntụkwasị obi.—Mat. 25:21, 23, 34.
^ para. 3 A kọwara onye bụ́ ohu ahụ kwesịrị ntụkwasị obi, onye nwekwara uche, n’Ụlọ Nche Julaị 15, 2013, peeji nke 21-22, paragraf nke 8-10. Isiokwu bu nke a ụzọ kọwara ndị bụ́ ụmụ agbọghọ iri ahụ na-amaghị nwoke. A kọwara ilu banyere atụrụ na ewu n’Ụlọ Nche October 15, 1995, peeji nke 23-28, nakwa n’isiokwu a na nke na-eso ya.
^ para. 4 Gụọ igbe bụ “ Otú Ilu Banyere Talent na Ilu Banyere Maịna Si Yie.”
^ para. 5 N’oge Jizọs nọ n’ụwa, otu talent bụ ihe dị ka puku dinarịọs isii. A na-akwụ onye ọrụ otu dinarịọs n’ụbọchị. Ọ pụtara na mmadụ ga-arụ ọrụ iri afọ abụọ tupu ya arụta otu talent.
^ para. 8 Mgbe ndịozi Jizọs nwụchara, Setan mere ka ọtụtụ ndị dapụ n’ezi ofufe. Ruo ọtụtụ narị afọ, e nweghị ezigbo mbọ a gbara iji kwusaa ozi ọma. Ma, a maliteghachiri ikwusa ozi ọma n’oge “owuwe ihe ubi,” ya bụ, n’oge ikpeazụ a. (Mat. 13:24-30, 36-43) Gụọ Ụlọ Nche Julaị 15, 2013, peeji nke 9 ruo 12.
^ para. 15 Gụọ paragraf nke 13 n’isiokwu bụ́ “Ị̀ Ga ‘Na-eche Nche’?” n’Ụlọ Nche a.


text:
Voice Changer
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Voice Changer
Wụnye site Google Play
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Easy iji tọghata olu
- Ọtụtụ mmetụta maka converting
- Setting nke a converting olu dị ka ringtone ma ọ bụ ụda nke SMS
Comments on Voice Changer:
Voice Changer Metụtara software:
Ngwá ọrụ iji na-aghọta music egwu na nka. The software na-eji a okwu na-Dekọọ ụda na isi mmalite tụnyere ndị iberibe nke abụ olu ụtọ na nchekwa data nke ngwa.
Na-ewu ewu nsụgharị na nkwado nke otutu asụsụ si Google ọrụ. The software enyere ịsụgharị ederede site na foto na kwa ji aka dee na olu ọsọ ọsọ.
Na-ewu ewu software na-ege ntị ọkacha mmasị gị na redio ụgbọ si gburugburu ụwa na ikike imeghari ka ndị egwú mmasị nke onye ọrụ.
Ngwa na a set nke iche iche ọdịnaya na ngwongwo si ewu ewu ọrụ Amazon. The software na-enyere ndị free download nke ọtụtụ ngwa na egwuregwu.
The ukara ngwa ele ụwa kasị ọmụma akwụkwọ nkà ihe ọmụma. The software na-enyere aka na-agụ isiokwu ndị dị na asụsụ dị iche iche ma na-eso ndị hụrụ ozi site na ndị ọzọ ngwa.
The ukara ngwa si na-ewu ewu na-ejere ele dị iche iche video ọdịnaya. The software na-akwado a nso nke ngwaọrụ dezie video na ya ụdi bulite na netwọk.
Ihe na-akpali software idekọ na-akpa ọchị videos esonyere ọ bụla ọdịyo faịlụ. The ngwa nwere oké set nke iberibe na-ewu ewu songs, na fim ma replicas.
The software ịchọpụta a ụfọdụ bere ọmụma. The software enyere iji chọpụta zoro ọnụ ọgụgụ nke oku mbata, ngọngọ SMS na-ele nọmba fon nke spammers.
The mfe iji software na-egbochi mgbasa ozi. The software-enye gị ohere ide-acha ọcha na nwa anatara ndị dị mkpa weebụsaịtị.
The free ọrụ nke dị iche iche ngwa na egwuregwu nke bụ ihe ọzọ na-Google Play. The software na-agụnye a dịgasị iche iche nke edemede na nkọwa zuru ezu nke ngwaahịa.
The software jikwaa a na-elekọta mmadụ na netwọk nke a na-edebere ndị na-arụ ọrụ na collections nke dị iche iche ihe oyiyi na foto. The software nwere ọtụtụ ntọala maka adaba akara nke a onye ọrụ profaịlụ.
The fechaa version nke na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk ahịa nke na-erepịakwa kacha nta usoro ego na stably na-arụ ọrụ na netwọk na-adịghị ike njikọ.
Na-ewu ewu atụmatụ maka ewu na mmepe nke obodo ahụ. Na mbara ohere na-ewu, aku na uba na onyeisi ike na-emeghere ihe ọkpụkpọ.
The free ahịa agbanweta ederede na ozi olu. Ọzọkwa, ọ na-akwado ndị video nkwurịta okwu na mgbanwe nke dị iche iche data.
The software jikwaa faịlụ na nyefee ngwa na kaadị ebe nchekwa. The software nwere ngwá ọrụ ndị na-akpaghị aka wụnye ngwa ka a SD kaadị.
Lee ihe software


text:
NTE ẸKWỌRỌDE IKỌ ẸNYỤN̄ ẸNỌDE UKPEP KE OFỤRI ISỌN̄
Africa
IDỤT 58
IBATOWO 1,082,464,150
MME ASUANETOP 1,453,694
UKPEPN̄KPỌ BIBLE 3,688,959
Akama Masịn Uwatusụn̄ Ọkwọrọ Ikọ
Mme owo ke usụk usụk Benin ẹsima ndikpe masịn n̄ka n̄kpọ. Ẹkot utọ masịn emi zem ke n̄kan̄ oro. Asiakusụn̄ unọ un̄wam emi ekerede Désiré ama esịn radio ke masịn esie onyụn̄ ọwọn̄ọde spika iba ke iso owụt edem. Enye esibre mme drama Bible ye mme n̄wed nnyịn emi ẹkotde ẹdọn̄ ke Intanet. Ke ini mme owo ẹdọkde masịn esie, mmọ ẹsisọp ẹkpan̄ ẹkop se enye ebrede. N̄kpọ emi esinem mmọ tutu edieke ẹsịmde ebiet emi mmọ ẹkade ke ini n̄kpọ oro mîkụreke, ndusụk ẹsibet esisịt ẹfiak ẹkop, ndusụk isimaha ndisụhọde tutu okụre. Désiré ọdọhọ ete: “N̄kpesima mmọ ẹkpe okụk ẹdaha yak n̄koyom owo en̄wen mmen, edi nsida nte ke mmọ ndikop eti mbụk edi akpan n̄kpọ akan okụk. Emi esinam mme owo ẹbọ mi ata ediwak n̄wed nnyịn.”
Ekpri Eyen Emi Ekeyịrede N̄kpọ
Enyene ekpri eyenan̄wan isua itiokiet emi ekerede Nolla, emi odude ye ubon mmọ ke Burundi. Usen kiet ke ini mmọ ẹkesụk ẹtemde udia, iren iba emi ẹkenamde utom ẹkpere ufọk mmọ ẹma ẹdiben̄e ukan̄ ẹte ke iyom ndimen n̄kabara ikan̄. Ini oro Nolla ikọtọn̄ọke n̄wed kan̄a, ndien enye eketie ke otụn̄ikan̄. Nolla ama ayak mmọ ẹsio ukan̄. Edi ibịghike ke ini enye akasan̄ade ebe ke itie emi mmọ ẹnamde utom, enye ama okụt ke mmọ ẹkeda ukan̄ oro ẹdomo sika ẹn̄wọn̄. N̄kpọ oro ama abiak Nolla tutu enye ọdọhọ mmọ: “Ekpedi mma ndiọn̄ọ ke ẹyom ndida ukan̄ oro n̄n̄wọn̄ sika, n̄kpọkọnọhọ mbufo.” Enye ama eti ke ima ikụt magazine emi ndise sika odude ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄. Ntre enye ama efehe aka do ekemen Enyọn̄-Ukpeme June 1, 2014, emi eketịn̄de n̄kpọ aban̄a un̄wọn̄ sika edinọ mmọ onyụn̄ eyịre mmọ ete ẹkot idaha idahaoro. Ekem ke ini enye akafiakde okụt mmọ, enye ama ọnọ mmọ n̄wedikot ete ẹdi akamba mbono. Se enye akanamde emi ama akpa iren oro idem, onyụn̄ anam mmọ ẹdụk mbono oro usen iba. Nolla ama okot mmọ ke ini udia uwemeyo ete ẹditiene mmimọ ẹdia n̄kpọ. Se iren iba oro ẹkekopde ẹnyụn̄ ẹkụtde ke mbono oro ama anam mmọ ẹtọn̄ọ ndikpep Bible.
Ukwọrọikọ Ufọk-N̄kpọkọbi
Mbiowo ẹsikwọrọ ikọ ẹnọ mme owo ke nsio nsio ufọk-n̄kpọkọbi ke Liberia. Enyene akpan asiakusụn̄ emi ekerede Yves emi odude ke Monrovia, ibuot obio Liberia. Enye ọdọhọ ete: “Owo ita ke ufọk-n̄kpọkọbi emi ẹkotde Monrovia Central Prison ẹma ẹdi mme asuanetop emi mînaha baptism ke March. Imenyene mme asuanetop itiokiet idahaemi ke ufọk-n̄kpọkọbi oro.” Mmọ ẹsikwọrọ ikọ didie do? Yves ọdọhọ ete: “Mmọ ẹsisop idem ẹka ukwọrọikọ kpukpru Wednesday ye Saturday. Ẹsiyak mmọ ẹsan̄a ke ubet ufọk-n̄kpọkọbi kiet kiet ẹkwọrọ ikọ ẹnọ mbon n̄kpọkọbi eken.” Ediwak mbon n̄kpọkọbi ẹsikpep Bible ẹnyụn̄ ẹdụk ikọ Abasi oro isinịmde do. Owo ama oto ọfis nnyịn edinịm ikọ Abasi ke ufọk-n̄kpọkọbi oro, ndien mbon n̄kpọkọbi 79 ẹkedụk ikọ Abasi oro. Mme owo ke ufọk-n̄kpọkọbi itiokiet en̄wen ẹsitie kiet ẹkpep Bible kpukpru ini, ndien emi anam ediwak mmọ ẹkpụhọde.
“Imenen̄ede Iyom Un̄wam”
Ẹma ẹnam n̄kpọ man ẹn̄wam mbon emi obio mmọ odude ata nsannsan ẹdụk Editi n̄kpa Christ. Ke uwụtn̄kpọ, mbon San (emi ẹsikotde mbon esịt ikọt) ẹdi ata mme amanaisọn̄ usụk usụk Africa. Mmọ isidụn̄ke itie kiet ke ofụri uwem mmọ, ẹsinyụn̄ ẹsan̄a ke ikọt ẹtop unam ẹta ẹnyụn̄ ẹdia se ẹkụtde ke ikọt. Akpan asiakusụn̄ emi ekerede Glenn onyụn̄ odude ke edere edere Namibia, ama anam ndutịm man ẹnịm Editi isua 2015 ke obio mbon San. To ke Rundu sịm do edi itiat 170. Ọyọhọ ikaba emi ẹnịmde Editi do ekedi oro. Isan̄ akpa ye isan̄ enye emi, ikpọ owo obio oro ẹma ẹnọ Mme Ntiense Jehovah ufọkesop ke mfọn ẹda ẹnịm Editi. Kpa ye ofụri edịm emi ekedepde, owo 232 ẹma ẹdi. Mbon San ke n̄kan̄ emi ẹsem Khwe. N̄kpri n̄kpri uyom awak ke usem emi. Ẹma ẹkabade se ẹketịn̄de ke Ikọmbakara ẹsịn ke Khwe. Ẹkesosio ndise n̄kpọ emi ẹtịn̄de ke Bible utọ nte ke Isaiah 35:5, 6 ẹnọ mmọ sia owo inyeneke Bible ke usem oro. Glenn esikpep ediwak owo do Bible sia mmọ ẹma ikọ Abasi. Enye ọdọhọ ete: “Ke ofụri isua iba emi ebede, nsidi mi inikiet ke ọfiọn̄ ndidu usen ifan̄. Edi usem ye anyan usụn̄ iyakke ẹkeme ndisọp n̄n̄wam mmọ. Imenen̄ede iyom un̄wam. Ini n̄kakade ndikụt ikpọ owo obio man nnam ndutịm mban̄a Editi isua emi, owo mmọ kiet ama obụp m̀mê ikpama ndinyene itie emi nnyịn idisisopde idem ke obio oro. Enye ọkọdọhọ ke mmimọ iyọnọ isọn̄ inyụn̄ ida okụk mmimọ ibọp, ke n̄kukụre se nnyịn idinamde edi ndinọ ‘pastọ’ m̀mê ndikpep owo mmimọ kiet utom pastọ.”


text:
Free App Parental Control Software For Kids
I want to think about the choices for parent management with cell phones. within the following paragraphs i will be able to check up on variety of other strategies to accomplish this; creating use of functions provided by some agencies, fashionable applications and therefore the way more intensive watching code packages.
Ụmụaka, at at any time younger ages, have gotten their on the task modern-day cell phones with whole access to the web and every one of that involves. A 10-year-outdated by employing a good phone while not the necessity of any quite parent manage into position will freely access the net, ịkparịta ụka n'Ịntanet, speak areas and even additional. They essentially have a mini laptop, however in contrast to their home computer it’s impracticable to be wanting over their shoulder to stay a check on things – or is it?
Free App Parental Control Software For Kids
There area unit many totally different styles of adult management accessible for mobile devices for the means lots management you want to have.
For children, the additional strained capabilities from the supplier or fashionable programs could also be all you would like. I’ll conjointly take a comprehensive have a glance at specifically what’s supplied with devoted watching laptop code. exactspy , the perfect lowest value spy laptop code for youths.
Using Spy Software exactspy: The Easiest Way to Free App Parental Control Software For Kids
Ihe ị chọrọ ime bụ:
1. Gaa na exactspy si web-na saịtị ma ịzụta software.
2. Download ngwa n'ime ekwentị na ị chọrọ inyocha.
3. Na-ele ekwentị data ọ bụla na ngwaọrụ nke nwere njikọ Ịntanetị.
Free App Parental Control Software For Kids – Isi nke exactspy
A ezi ego nke ọrụ na-awa na cellphone nledo ngwa
1. Nyochaa Global debe usoro ebe
exactspy nwere ike guzobere iji soro GPS igodo ọnọdụ nke gị dị iche na-elekwasị anya cell ekwentị. Mara ma ọ bụrụ na nwa gị nwoke na ebe ọ na-kwesịrị ịbụ ma ọ bụ ma ọ bụrụ na gị na-arụ bụ n'ezie na a okporo ụzọ jam.
2. Track SMS ozi
Nke a na ekwentị mkpanaaka ịlele ngwa na-eme ka ị na-agụ niile Nnyocha e nyochara ọdịnaya ozi na multimedia ozi na-ezigara ma ọ bụ natara na ebumnobi ekwentị n'ji. A okwu maka ngwa ngwa ele ọ bụ ezie na nhichapụ.
3. Na-anya na oku ekwentị
exactspy-enye gị ohere ahụ ihe niile na-abata / outbound oku site na iji ha oge na timestamp. Ọzọkwa, a obere Idebe track nke software nwere ike guzobere iji akụkọ ihe mere eme oku bu n'obi ma ọ bụ gị predefined dịgasị iche iche. Ị ga-ileghara anya dịtụ!
– Nledo oku
– Oku na ndekọ na-
4. Nyochaa Internet-eji
Ele niile URLs kwụsịrị na site n'ji na cell ekwentị nchọgharị weebụ. Site rummaging site ha nchọgharị akụkọ ihe mere eme, -elele ihe ha na ruo online.
5. Mee Reserve
Lelee ọ bụla na-eme ka ọ bụla na kọntaktị na banyere n'ime ekwentị ndibiat bi ma na-esochi nke ọ bụla otu ọrụ si ekwentị oge.
6. Gụọ Ngwa ozi ịntanetị
Jiri a ji mara akọ nchụso si Skype, iMessage na WhatsApp na Viber ozi ọkachamara ọrụ etinyere ndị gaje ịbụ ekwentị. Ilekọta Social Media okwu na-amụta otú na-na kpọmkwem ihe na-elekwasị anya na ekwentị mkpanaaka ahịa na-eziga ederede ozi banyere.
– Nledo WhatsApp
– Nledo Viber
– Nledo Skype
– Nledo Facebook
– Nledo mmanụ
– Nledo KIK
– Nledo Line
– Nledo WeChat
– Nledo Hangouts
7. Ihere n'izoputa anyi ma ọ bụ ebi Sound
Lezienụ anya ma na-akọ gburugburu na ekwentị mkpanaaka.
8. View n'ikuku ana enweta n'otutu-media Files
Nke a obere nche software omume-enyere gị aka ịhụ ihe ọ bụla videos na photos na e chebere na ihe mgbaru ọsọ cell ekwentị. Onye ọ bụla oge nwa gị ma ọ bụ pesonel data a dị mkpa video ma ọ bụ nwere a foto site na iji ha na igwefoto dijitalụ cell ekwentị, ọ ga-ngwa ngwa uploaded ka exactspy ndekọ.
9. Ime Control
Na cell igwe n'echeghị mgbe furu efu ma ọ bụ zuru, ozi ohi ahụ e zuru na-nnọọ nkịtị. Site remotely erasing gị iche ekwentị data ma ọ bụ kpochidoro ngwaọrụ, ị hụ onye data ghara ịda n'ime ọjọọ aka.
10. Amata Ọ
O kwere omume na ike a na cellphone nsuso ngwa ka igbanye na omimi ọmụmụ na ebumnobi ekwentị eji. Ọ bụrụ na ị mkpa ịchịkwa na soro ọtụtụ cell igwe ozugbo, iji akụkụ a.
exactspy, ọ bụ n'ezie ihe mobile ngwa mere maka ụlọ ọrụ na nne na nna. Ọ na-agụnye a isi disclaimer: "exactspy ka maka nlekota mkpara gị, ụmụ ma ọ bụ ndị ọzọ na-ebi akwukwọ a mobile ekwentị ma ọ bụ ekwentị na ị dị nnọọ onwe onye ma ọ bụ nwere ikike kwesịrị ekwesị iji nyochaa.
Ma ndị na-eri na-eji ngwa, na premiom na ndepụta atụmatụ akwụ ụgwọ $15.99 a ọnwa bụkwanụ. Ọ bụrụ na nwunye gị ma ọ bụ ọrụ a na ịghọ aghụghọ ule na ị ma ọ bụ ụlọ ọrụ gị, a na-eri bụ enweghị obi abụọ a, a obere price-akwụ iji chọpụta. Ọ dị ọnụ ala price nledo ngwa, N'ụzọ dị iche na mSpy, Mobile ekwentị Nledo, Steathgeine..
Mobile inyocha whatsapp, Olee otú iji ledoo WhatsApp na Mkparịta ụka Free, Nledo WhatsApp ozi android free, Nledo na whatsapp ozi, WhatsApp nledo download, Nledo WhatsApp ozi iphone, Olee ka ndị nledo WhatsApp ozi na pc, Sochie WhatsApp ozi
Ị nwere ike Download :”Free App Parental Control Software For Kids“


text:
Ndi Ọmọkọri Esịm Ọyọhọ Idaha Emi Christ Ekesịmde?
‘Kpon wọrọ owo, sịm ọyọhọ idaha emi Christ ekesịmde.’—EPH. 4:13.
IKWỌ: 69, 70
1, 2. Didie ke Abasi oyom kpukpru mme Christian ẹkọri? Nọ uwụtn̄kpọ.
KE INI n̄wan ufọkndọ emi enyenede eti ibuot oyomde ndidep mfri ke urua, enye esida ini oyom mfri oro enen̄erede adat, emi edinemde ndidia, edinyụn̄ ọfọnde ikọtufọk esie ke idem. Enye ididepke mfri oro edide n̄kịm, ọkpọkọm okpokpon m̀mê ememem urua. Idụhe owo oro amade mfri emi edide n̄kịm; kpukpru owo ẹsima mfri oro adatde ọfọn.
2 Kpasụk ntre, Jehovah esima mbon oro ẹkọride ẹsịm ọyọhọ idaha ke esop. Mmọdo, oyom owo oro ayakde idem ọnọ Abasi onyụn̄ anade baptism, aka iso anam n̄kọri ke esop. Enye enyene ndikọri nsịm ọyọhọ idaha. Apostle Paul ama ewet leta ọnọ nditọete ke esop Ephesus ete ke oyom mmọ ẹkọri ẹsịm ọyọhọ idaha. Enye ama ọdọhọ mmọ ẹka iso ẹkọri ‘tutu mmọ ẹkabade ẹdi kiet ke mbuọtidem ye ke nnennen ifiọk Eyen Abasi, ẹkpon ẹwọrọ owo, ẹsịm ọyọhọ idaha emi Christ ekesịmde.’—Eph. 4:13.
3. Nso ke okoyom ndusụk nditọete ke esop Ephesus ẹnam, nso ke onyụn̄ oyom ndusụk nditọete ẹnam mfịn?
3 Ke ini Paul ekewetde leta ọnọ ẹsọk esop Ephesus, esop oro ama ododu ke ediwak isua. Ediwak nditọete ke esop oro ẹma ẹkọkọri ẹsịm ọyọhọ idaha. Edi, okosụk oyoyom ndusụk nditọete do ẹkọri ẹsịm ọyọhọ idaha. Nte onyụn̄ edide edi oro ke otu ikọt Abasi mfịn. Ediwak nditọete nnyịn ẹnam n̄kpọ Abasi ke ediwak isua ẹnyụn̄ ẹkọri ẹsịm ọyọhọ idaha. Edi idịghe kpukpru nditọete ẹnam n̄kọri ntre. Ke uwụtn̄kpọ, ediwak owo ẹsina baptism kpukpru isua, ntre oyom mmọ emi ẹka iso ẹkọri ẹsịm ọyọhọ idaha. Ndi afo ke aka iso ndinam n̄kọri?—Col. 2:6, 7.
SE NDIKỌRI NSỊM ỌYỌHỌ IDAHA ỌWỌRỌDE
4, 5. Didie ke nditọete oro ẹkọride ẹsịm ọyọhọ idaha ẹsikpụhọde ye kiet eken, edi nso ke ẹsida ẹdiọn̄ọ mmọ? (Se akpa ndise ibuotikọ emi.)
4 Ke ini asatde ndatndat mfri emi oyomde ndidep, emesikụt ke idịghe kpukpru mmọ ẹdat ukem ukem. Edi, enyene mme n̄kpọ emi ẹnamde ọfiọk ke kpukpru mmọ ẹdat. Kpasụk ntre, nditọete oro ẹkọride ẹsịm ọyọhọ idaha ẹkeme ndito nsio nsio idụt, ẹdi ubuene, imọ owo, n̄kparawa, n̄kani owo, ẹnyụn̄ ẹnyene nsio nsio ifiọk. Ido obio mmọ ye nte mmọ ẹsinamde n̄kpọ ẹkeme ndikpụhọde. Kpa ye oro, isisọn̄ke ndifiọk mbon oro ẹkọride ẹsịm ọyọhọ idaha ke ntak nti edu mmọ. Ntak idọhọde ntre?
5 Eyenete oro ọkọride esịm ọyọhọ idaha esitiene uwụtn̄kpọ Jesus “ketket.” (1 Pet. 2:21) Jesus ọkọdọhọ ke nso idi ata akpan n̄kpọ oro ikpanamde? Edi ndima Jehovah Abasi ke ofụri esịt, ke ofụri ukpọn̄, ye ke ofụri ekikere nnyịn, ndinyụn̄ mma mbọhọidụn̄ nnyịn nte idem nnyịn. (Matt. 22:37-39) Eyenete oro ọkọride esịm ọyọhọ idaha esisịn ukeme anam item Jesus emi. Nte enye esinamde n̄kpọ owụt ke se ibehede imọ ikan edi ndinam se inemde Jehovah esịt nnyụn̄ n̄wụt mme owo ke imama mmọ ikan nte imade idem imọ.
6, 7. (a) Mme edu ewe ke nditọete oro ẹkọride ẹsịm ọyọhọ idaha ẹsinyene? (b) Nso ke ikpobụp idem nnyịn?
6 Nnyịn imọdiọn̄ọ ke ima edi kiet ke otu ediwak nti edu oro anade eyenete oro ọkọride esịm ọyọhọ idaha enyene. (Gal. 5:22, 23) Edi oyom enye enyene mme edu en̄wen, utọ nte, ifụre ifụre ido, mfara ke idem, ye anyanime. Mme edu emi ẹyen̄wam enye ekeme ndimụm idem n̄kama ke ini ẹnamde se iyatde enye, onyụn̄ ekeme ndiyọ mme n̄kpọ oro ẹkemede ndibụn̄ enye esịt. Ke ini enye ekpepde Bible ke idemesie, enye esiyom mme item Bible oro ẹdin̄wamde enye ọfiọk se ifọnde ye se idiọkde. Mme ubiere oro enye edinamde ẹyewụt ke enye ọkọri esịm ọyọhọ idaha. Ke uwụtn̄kpọ, enye esikpan̄ utọn̄ ke ini ubieresịt esie ọdọhọde enye anam se enye ekpepde ke Bible. Eyenete emi ọkọride esịm ọyọhọ idaha esisụhọde idem, koro enye ọfiọk ke ndisan̄a ke usụn̄ Jehovah nnyụn̄ nnịm ibet esie ọfọn akan ndisan̄a ke usụn̄ idem imọ. * Enye esisịn idem ọkwọrọ eti mbụk onyụn̄ anam n̄kpọ man esop adiana kiet.
7 Inamke n̄kpọ m̀mê ebịghi didie nnyịn ikanam n̄kpọ Jehovah, ikpenyene ndibụp idem nnyịn ite, ‘Ndi enyene mme n̄kpọ emi n̄kpanamde man nnen̄ede n̄kpebe Jesus, nnyụn̄ n̄ka iso n̄kọri ke esop?’
“ỌKPỌSỌN̄ UDIA ENYENE MBON ORO ẸKỌRIDE ẸSỊM ỌYỌHỌ IDAHA”
8. Ntak emi idọhọde ke Jesus ama enen̄ede ọdiọn̄ọ Ikọ Abasi?
8 Jesus Christ ama enen̄ede ọdiọn̄ọ Ikọ Abasi. Idem ke ini enye ekedide isua 12, enye ama eneme Ikọ Abasi ye mme andikpep ke temple. ‘Idem ama ọdọdiọn̄ akpa kpukpru mmọ emi ẹkekpan̄de utọn̄ ẹnọ enye aban̄a ifiọk ye ibọrọ esie.’ (Luke 2:46, 47) Ekem, ke ini enye ọkọkwọrọde ikọ, enye ama okot nnennen itie N̄wed Abasi ada ekịbi mme Pharisee inua.—Matt. 22:41-46.
9. (a) Didie ke owo emi oyomde ndikọri nsịm ọyọhọ idaha ekpekpep Bible? (b) Didie ke ikpekpep Bible man an̄wam nnyịn?
9 Eyenete oro oyomde ndikọri nsịm ọyọhọ idaha esitiene uwụtn̄kpọ Jesus. Enye esisịn idem ekpep Bible man an̄wan̄a enye, idịghe ndikpep nnyene ifiọk ibuot kpọt. Enye esikpep ntotụn̄ọ ukpepn̄kpọ Bible, sia enye ọfiọk ke “ọkpọsọn̄ udia enyene mbon oro ẹkọride ẹsịm ọyọhọ idaha.” (Heb. 5:14) Ana eyenete oro ọkọride esịm ọyọhọ idaha enyene “nnennen ifiọk Eyen Abasi.” (Eph. 4:13) Ndi emesisio ini enịm okot Bible kpukpru usen? Ndi emesisio ini enịm kpukpru urua ekpep Bible ke idemfo, m̀mê enịm utuakibuot ubon? Ke ini ekpepde Bible, nen̄ede yom mme n̄kpọ oro ẹdinamde fi ọfiọk se Jehovah ekerede ye nte enye esinamde n̄kpọ. Domo ndinam se ekpepde ke Bible, da mmọ nam ubiere, ndien oro ayanam etetịm asan̄a ekpere Jehovah.
10. Didie ke eyenete oro ọkọride esịm ọyọhọ idaha esida ifiọk Ikọ Abasi odu uwem kpukpru usen?
10 Eyenete oro ọkọride esịm ọyọhọ idaha ọfiọk ke ana imọ ima ibet Abasi oro imọ ikpepde ke Bible, idịghe ndikpekpep mmọ mfiọk kpọt. Edieke enye anamde se Jehovah amade utu ke ndinam se idọn̄de enye, oro oyowụt ke enye ama se enye ekpepde ke Bible. Ana enye n̄ko ‘osio’ akani owo ọduọk, oro edi, etre ndidu uwem nte enye ekesidude, edi emen obufa owo esịne emi “ẹkebotde ekekem ye uduak Abasi ke ata edinen ido ye akpanikọ.” (Kot Ephesus 4:22-24.) Ẹkeda edisana spirit Abasi ẹwet Bible. Ke ini eyenete enen̄erede ama Bible onyụn̄ amade ndinam se enye ekpepde ke Bible, emi esinam edisana spirit ada enye usụn̄, onyụn̄ anam enye aka iso ọkọri.
NAM N̄KPỌ MAN ESOP ADIANA KIET
11. Jesus ekesidu ye nso orụk owo ke ini enye okodude mi ke isọn̄?
11 Ke ini Jesus okodude ke isọn̄, enye ekesidu ye mbon oro mîfọnke ima. Ete ye eka esie ikọfọnke ima, enye ama onyụn̄ odụn̄ ediwak isua ye nditọeka esie oro mîkonyụn̄ ifọnke ima. Idem mme mbet esie emi ẹkesisan̄ade ye enye ẹma ẹsiyom ikpọ itie, ẹnyụn̄ ẹyom mme owo ẹdu ke idak mmimọ, nte mbon eyo mmọ ẹkesiyomde. Ke uwụtn̄kpọ, ke okoneyo oro ekesierede usen emi ẹkewotde enye, ‘mme mbet esie ẹma ẹneni ke otu idemmọ m̀mê anie ke otu mmimọ okpon akan.’ (Luke 22:24) Edi Jesus ama enen̄ede enịm ke mme mbet esie oro mîkọfọnke ima do ẹkeme ndikọri nsịm ọyọhọ idaha nnyụn̄ n̄kabade ndi esop. Kpa ke okoneyo oro, Jesus ama ọbọn̄ akam eben̄e ete esie eke heaven ete anam mme apostle imọ ẹdiana kiet. Enye ọkọdọhọ ke akam oro ete: “Kpukpru mmọ [ẹkpekam ẹdi] kiet, kpa nte afo Ete abuanade n̄kpọ ye ami, ami nnyụn̄ mbuanade n̄kpọ ye afo, man mmọ n̄ko ẹkpebuana n̄kpọ ye nnyịn, . . . man mmọ ẹkpedi kiet kpa nte nnyịn idide kiet.”—John 17:21, 22.
12, 13. (a) Didie Ephesus 4:15, 16 owụt ntak emi ikpanamde esop adiana kiet? (b) Nso ke eyenete kiet akanam, ndien didie ke emi akan̄wam enye anam n̄kpọ man esop adiana kiet?
12 Asan̄autom Jehovah oro ọkọride esịm ọyọhọ idaha esitiene anam esop adiana kiet. (Kot Ephesus 4:1-6, 15, 16.) Abasi oyom kpukpru ikọt esie ‘ẹdiana kiet’ utu ke mmọ ndida ke idem. Ikọ Abasi ọdọhọ ke nsụhọdeidem edinam nnyịn idiana kiet. Eyenete oro ọkọride esịm ọyọhọ idaha onyụn̄ osụhọrede idem esidu ke emem ye kpukpru owo, idem ye mbon oro enye mînen̄ekede ima nte mmọ ẹsinamde n̄kpọ. Afo esinam n̄kpọ didie ye eyenete emi afo mûnen̄ekede uma nte enye esinamde n̄kpọ? Mîdịghe, esinam n̄kpọ didie ke ini eyenete eduede fi? Ndi emesisọn enye, onyụn̄ etre nditịn̄ ikọ ye enye? Mîdịghe ndi emesifen enye onyụn̄ eti ke enye edue fi ke ntak emi enye mîfọnke ima? Eyenete oro ọkọride esịm ọyọhọ idaha esinam n̄kpọ ntem.
13 Yak ineme uwụtn̄kpọ Uwe. Enye ama esiyak nte nditọete ẹkesinamde n̄kpọ afịna enye. Ekem, enye ama ekpep aban̄a David ke Bible ye ke Insight on the Scriptures. Ntak emi enye ekekpepde aban̄a David? Uwe ọdọhọ ete: “David ama okụt ke ndusụk mbon oro ẹketuakde ibuot ẹnọ Jehovah ẹma ẹnam se mîfọnke. Ke uwụtn̄kpọ, Edidem Saul ama odomo ndiwot enye, ndusụk ikọt David ẹma ẹyom nditọn̄ọ enye ke itiat, ndien n̄wan esie ama akam osụn̄i enye. (1 Sam. 19:9-11; 30:1-6; 2 Sam. 6:14-22) Edi, David ikedehedei iyak se mbon en̄wen ẹkenamde anam enye etre ndima Jehovah. David ama esifen ọnọ mme owo, ntre akana ami n̄ko n̄kpep ndifen nnọ mme owo. Se n̄kekpepde ama anam n̄kûyak se nditọete ẹnamde afịna mi aba, sia mmọfiọk ke mmọ ifọnke ima. Mbatke ndudue mmọ mbon aba. Utu ke oro, mmesifen mmọ man esop adiana kiet.” Ndi afo n̄ko emesinam n̄kpọ man esop adiana kiet?
NAM UFAN YE MBON ORO ẸNAMDE UDUAK ABASI
14. Mmanie ke Jesus ekemek nte mme ufan esie?
14 Jesus Christ ekesitie ufan ufan ye kpukpru owo. Kpukpru orụk owo, edide iren, iban, mme uyen, n̄kani owo, ye nditọwọn̄, ẹma ẹsisan̄a ẹkpere enye. Edi Jesus ekesisasat mbon oro ẹkedide ata ufan esie. Enye ama ọdọhọ mme apostle oro ẹkesọn̄ọde ẹda ye enye ete: “Mbufo ẹdi mme ufan mi edieke mbufo ẹnamde se ami n̄wụkde mbufo.” (John 15:14) Jesus ekemek mbon oro ẹketienede enye, ẹnyụn̄ ẹnamde n̄kpọ Jehovah ke ofụri esịt, nte mme ufan esie. Ndi afo n̄ko esimek mbon oro ẹnamde n̄kpọ Jehovah ke ofụri esịt nte ata mme ufan fo? Ntak emi edide akpan n̄kpọ?
15. Didie ke mme uyen ẹkeme ndibọ ufọn edieke mmọ ẹnamde ufan ye nditọete oro ẹkọride ẹsịm ọyọhọ idaha?
15 Edieke inamde ufan ye nditọete oro ẹkọride ẹsịm ọyọhọ idaha ke esop, mmọ ẹyen̄wam nnyịn ikọri isịm ọyọhọ idaha n̄ko. Edieke afo edide uyen emi ekerede se akpadade uwem fo anam, ọfọn anam ufan ye nditọete emi ẹma ẹkenam n̄kpọ Jehovah ẹbịghi, ẹnyụn̄ ẹdude ke emem ye mme owo ke esop. Mmọ ẹkụt nsio nsio afanikọn̄, ẹnyụn̄ ẹsobo nsio nsio idomo ke ediwak isua emi mmọ ẹnamde n̄kpọ Abasi. Mmọ ẹkeme ndin̄wam fi ọfiọk mfọnn̄kan n̄kpọ oro akpadade uwem fo anam. Ndidụk ndụk ye utọ nditọete oro ekeme ndin̄wam fi anam nti ubiere onyụn̄ ọkọri esịm ọyọhọ idaha.—Kot Mme Hebrew 5:14.
16. Didie ke nditọete oro ẹkọride ẹsịm ọyọhọ idaha ẹken̄wam n̄kaiferi kiet?
16 Ke uwụtn̄kpọ, Helga ọdọhọ ke ini mmimọ ikoyomde ndikụre ufọkn̄wed sekọndri, ke nditọ ufọkn̄wed mmimọ ẹma ẹtie ẹneme se mmọ ẹdinamde ẹma ẹkụre n̄wed. Ediwak mmọ ẹma ẹdọhọ ke mmimọ iyaka ufọkn̄wed ntaifiọk man ikeme ndinyene eti utom. Helga ama eneme n̄kpọ emi ye mme ufan esie ke esop. Enye ọdọhọ ete: “Mmọ ẹma ẹnen̄ede ẹn̄wam mi kpa ye oro ediwak mmọ ẹkesọn̄ọde mi. Mmọ ẹma ẹdọhọ ke ọkpọfọn ntọn̄ọ utom usiakusụn̄ mma n̄kụre n̄wed. Ke mma n̄kokụre n̄wed, mma nnam utom usiakusụn̄ ke isua ition. Esịt enem mi ke mma nda ini uyen mi nnam n̄kpọ Jehovah. Ntuaha n̄kpọfiọk ndomokiet ndikanam ntre.”
17, 18. Ndikọri nsịm ọyọhọ idaha edin̄wam nnyịn inam n̄kpọ Abasi didie?
17 Nditiene uwụtn̄kpọ oro Jesus ekenịmde ayan̄wam nnyịn ikọri isịm ọyọhọ idaha. Emi ayanam nnyịn itetịm isan̄a ikpere Jehovah, onyụn̄ anam ikop inem ndisịn idem nnam n̄kpọ esie. Asan̄autom Abasi oro ọkọride esịm ọyọhọ idaha eyekeme ndinam n̄kpọ Abasi ke ofụri esịt. Jesus ọkọdọhọ mbet esie ete: “Ẹyak un̄wana mbufo ayama ke iso owo, man mmọ ẹkpekụt nti utom mbufo ẹnyụn̄ ẹnọ Ete mbufo emi odude ke heaven ubọn̄.”—Matt. 5:16.
18 Nte ima iketetịn̄, eyenete oro ọkọride esịm ọyọhọ idaha ekeme ndin̄wam mbon en̄wen ke esop ẹkọri ẹsịm ọyọhọ idaha n̄ko. Ubiere oro eyenete anamde ediwụt ke enye ọkọri esịm ọyọhọ idaha. Didie ke ubieresịt nnyịn ekeme ndin̄wam nnyịn inam nti ubiere? Didie ke nnyịn ikeme ndikpono ubiere oro mbon en̄wen ẹnamde? Se nnyịn idinemede edi oro ke ibuotikọ oro etienede.
^ ikp. 6 Ke uwụtn̄kpọ, ẹkeme ndidọhọ nditọete oro ẹnen̄erede ẹnyene ifiọk, edi emi ẹma ẹkesọn̄, ẹyak ndusụk ifetutom oro mmọ ẹkamade ke esop ẹnọ n̄kparawa emi ẹkọride ẹsịm ọyọhọ idaha, ẹnyụn̄ ẹn̄wam mmọ ẹnen̄ede ẹfiọk ndinam utom emi.


text:
IBUOT EFỊTEKIET
Sọn̄ọ Da Nọ Utuakibuot Akpanikọ
Nso ke Bible ekpep aban̄a edikama ndisọi mbiet ye edituak ibuot nnọ mme ete ete?
Nso idi ekikere mme Christian kaban̄a mme usen nduọkodudu ido ukpono?
Didie ke akpanam se afo enịmde ke akpanikọ an̄wan̄a mbon en̄wen ye unana ediyat mmọ esịt?
YAK idọhọ ke afo omokụt ke ẹsabade mbọhọ mbufo. Owo esidịbe ediduọk ibọkn̄kpa ke n̄kann̄kụk oro, ndien idahaemi, ibọk emi ọtọn̄ọ ndifịna mme owo. Nso ke afo akpanam? Nte eyịghe mîdụhe, afo ọkpọkpọn̄ n̄kann̄kụk oro edieke ekemede. Edi ke ọkpọn̄de, afo okposụk enyenyene akpan mbụme emi, ‘Ndi ibọkn̄kpa oro ama omụm mi?’
2 Nsunsu ido ukpono odu ke ukem idaha oro. Bible ekpep ke ndedehe ukpepn̄kpọ ye mme edinam ẹmesabade utọ utuakibuot oro. (2 Corinth 6:17) Ntak edi oro anade afo ọwọrọ ke “Akwa Babylon,” kpa ukara ererimbot eke nsunsu ido ukpono. (Ediyarade 18:2, 4) Nte afo amanam oro? Ke edide ntre, nnyịn imotoro fi. Edi oyom se ikande sụk ediwọrọ ke nsunsu ido ukpono. Ke ama ọkọwọrọ, bụp idemfo ete, ‘Ndi ami ke nsụk nnyenyene idiọn̄ọ nsunsu utuakibuot?’ Kere ban̄a ndusụk uwụtn̄kpọ.
NDISỌI MBIET YE EDITUAK IBUOT NNỌ MME ETE ETE
3 Ndusụk owo ẹnyene ndisọi mbiet m̀mê mme itieuwa ke ufọk mmọ ke ediwak isua. Ndi afo emenyene? Ke edide ntre, afo emekeme ndikere ke ifọnke owo ndibọn̄ akam nnọ Abasi ye unana edikama ndisọi mbiet. Afo amakam ekeme ndinen̄ede mma ndusụk n̄kpọ emi. Edi Abasi enyene ndibiere nte enye oyomde ẹtuak ibuot ẹnọ imọ, ndien Bible ekpep ke enye iyomke nnyịn ikama ndisọi mbiet. (Exodus 20:4, 5; Psalm 115:4-8; Isaiah 42:8; 1 John 5:21) Ntre, afo emekeme ndisọn̄ọ nda nnọ utuakibuot akpanikọ ebe ke ndibiat n̄kpọ ekededi emi enyenede ebuana ye nsunsu utuakibuot. Adan̄a nte ekekeme, se mmọ ukem nte Jehovah esede—nte “mbubiam” n̄kpọ.—Deuteronomy 27:15.
4 Edituak ibuot nnọ mme ete ete edi n̄ko ọsọ n̄kpọ ke ediwak nsunsu ido ukpono. Mbemiso ndusụk owo ẹkekpepde akpanikọ, mmọ ẹma ẹnịm ke mme akpan̄kpa ẹsika iso ẹdu uwem ke ererimbot en̄wen, ye nte ke mmọ ẹkeme ndin̄wam m̀mê ndinọ mme odu-uwem unan. Ekeme ndidi afo ama esinen̄ede esịn ukeme ndinem mme ete ete fo emi ẹkekpan̄ade esịt. Edi nte afo ekekpepde ke Ibuot 6 ke n̄wed emi, mme akpan̄kpa ifiọkke n̄kpọ ndomokiet ke ebiet ekededi. Ntre, ufọn idụhe ndiyom ndinyene nneme ye mmọ. Etop ekededi oro etiede nte oto mbonima emi ẹkekpade, enen̄ede oto mme demon. Ntre, Jehovah ama akpan nditọ Israel ete ẹkûdomo nditịn̄ ikọ ye mme akpan̄kpa m̀mê ndibuana ke edinam ubụpekpo ekededi.—Deuteronomy 18:10-12.
5 Edieke ekesikamade ndisọi mbiet ke utuakibuot fo m̀mê ekesituakde ibuot ọnọ mme ete ete ke ini edem, nso ke akpanam? Kot nyụn̄ tie kere mme itie Bible emi ẹwụtde nte Abasi esede mme n̄kpọ emi. Bọn̄ akam nọ Jehovah kpukpru usen ban̄a udọn̄ fo ndisọn̄ọ nda nnọ utuakibuot akpanikọ, nyụn̄ dọhọ enye an̄wam fi enyene ekikere esie.—Isaiah 55:9.
AKPA MME CHRISTIAN IKESIDIAHA USỌRỌ CHRISTMAS
6 Mme ọwọrọetop usọrọ nsunsu ido ukpono ẹkeme ndisabade utuakibuot owo. Da Christmas ke uwụtn̄kpọ. Ẹdọhọ ke ẹdia usọrọ Christmas nte n̄kpọ ndida nti emana Jesus Christ, ndien ekpere ndidi kpukpru ido ukpono emi ẹdọhọde ke idi ido ukpono Christ ẹsidia usọrọ emi. Edi n̄kpọ ndomokiet idụhe ndiwụt ke mme anditiene Jesus eke akpa isua ikie ẹma ẹsidia utọ usọrọ oro. N̄wed oro Sacred Origins of Profound Things ọdọhọ ete: “N̄kpọ nte isua ikie iba ke Christ ama akamana, owo ndomokiet ikọfiọkke, ndien ibat ibat owo ẹkekam ẹyom ndifiọk nnennen usen emi enye akamanade.”
7 Idem ọkpọkọm mme mbet Jesus ẹma ẹfiọk nnennen usen emi enye akamanade, mmọ ikpakadiaha usọrọ usen emana esie. Ntak-a? Koro, nte The World Book Encyclopedia ọdọhọde, akpa mme Christian “ẹkese usọrọ usen emana owo ekededi nte usọrọ mme okpono ndem.” N̄kukụre usọrọ usen emana oro ẹtịn̄de ke Bible edi eke andikara iba emi mîkokponoke Jehovah. (Genesis 40:20; Mark 6:21) Ẹkesidia usọrọ usen emana n̄ko nte usọrọ ndida n̄kpono ndem. Ke uwụtn̄kpọ, ke May 24, mbon Rome ẹma ẹsinịm usọrọ usen emana Diana emi ekedide abasi-an̄wan. Edem usen, mmọ ẹma ẹsiti emana Apollo, kpa abasi utịn mmọ. Ntre, ẹkebuan mme usọrọ usen emana ye ukpono ndem, idịghe ye Ido Ukpono Christ.
8 Odu ntak efen oro akpanamde mme Christian akpa isua ikie ẹkûnịm usọrọ usen emana Jesus. Anaedi mme mbet esie ẹma ẹfiọk ke usọrọ usen emana enyene ebuana ye nsunsu ekikere. Ke uwụtn̄kpọ, ediwak mbon Greece ye mbon Rome eset ẹkenịm ke akpanikọ ẹte ke spirit ama esise aban̄a emana owo kiet kiet, ndien ke spirit oro ama esikpeme owo oro ke ofụri ini uwem esie. N̄wed oro The Lore of Birthdays ọdọhọ ete: “Spirit emi ama enyene ndedịbe ebuana ye abasi emi akamanade ke ukem usen emi ẹkemande owo oro.” Ke akpanikọ, Jehovah ikpenemke esịt ye edinam ekededi emi akpabuande emana Jesus ye nsunsu ekikere. (Isaiah 65:11, 12) Ntre, ntak emi ata ediwak owo ẹsidiade usọrọ Christmas-ọ?
NTỌN̄Ọ CHRISTMAS
9 Mme owo ẹketọn̄ọ ndidia usọrọ usen emana Jesus ke December 25 ke ediwak isua ikie ẹma ẹkebe tọn̄ọ nte enye okodu ke isọn̄. Edi Jesus ikamanake ke usen oro, sia nte an̄wan̄ade enye akamana ke October.* Ntre, ntak ẹkemekde December 25? Nte ini akakade, etie nte ndusụk mbon oro ẹkedọhọde ke idi mme Christian “ẹkemek usenọfiọn̄ oro man asan̄a kiet ye usọrọ ukpono ndem mbon Rome emi ẹkesidade ẹti ‘usen emana utịn oro n̄kpọ mîkekemeke ndikan.’ ” (The New Encyclopædia Britannica) Ke ini etuep, emi utịn mîkesifiopke, mme okpono ndem ẹma ẹsidia mme usọrọ man utịn emi ọnọde un̄wana ye ufiop oto anyan isan̄ emi enye akakade afiak edi. Ẹkekere ke December 25 edi usen emi utịn esitọn̄ọde isan̄ unyọn̄ esie. Man ẹnam mme okpono ndem ẹkabade esịt, mme adaiso ido ukpono ẹma ẹtiene ẹdia usọrọ emi ẹnyụn̄ ẹdomo ndinam enye etie nte usọrọ mme “Christian.”#
10 Ebịghi ẹkefiọk ke Christmas ọkọtọn̄ọ oto mme okpono ndem. Ke ọyọhọ isua ikie 17, ẹma ẹdori ukpan ke owo ndidia Christmas ke England ye ke ndusụk obio ukara America, sia enye mîkesịneke ke N̄wed Abasi. Ẹma ẹkam ẹdia owo ekededi oro mîkakaha utom ke usen Christmas isop. Nte ededi, ikebịghike ẹma ẹfiak ẹtọn̄ọ n̄kani ido oro ẹnyụn̄ ẹdian mbufa. Ini kiet efen, Christmas ama akabade edi uwouwo usọrọ, idem tutu esịm emi ke ediwak idụt. Nte ededi, ke ntak ebuana oro Christmas enyenede ye nsunsu ido ukpono, mbon oro ẹyomde ndinem Abasi esịt isinịmke enye m̀mê ndinịm mme usọrọ efen emi ẹtọn̄ọde ẹto ukpono ndem.%
NTE NTỌN̄Ọ MMỌ ENEN̄EDE ANAM N̄KPỌ?
11 Ndusụk owo ẹnyịme ke mme utọ usọrọ nte Christmas ẹketọn̄ọ ẹto mme okpono ndem edi mmọ ẹsụk ẹkere ke idiọkke ndidia mme usọrọ emi. Ke akpanikọ, ediwak owo isikam ikereke iban̄a nsunsu utuakibuot ke ini ẹdiade mme usọrọ usen nduọkodudu. N̄ko, mme usọrọ emi ẹsinọ mme ubon ifet ndidu ọtọkiet. Ndi afo ekere ntre? Edieke ekerede ntre, anaedi ntak oro afo amade ubon fo anam etie nte edi ọkpọsọn̄ n̄kpọ ọnọ fi ndida nnọ akpanikọ, idịghe ntak amade nsunsu ido ukpono. Tịm fiọk ete ke Jehovah, kpa enye emi ọkọtọn̄ọde ubon oyom fi enyene eti itie ebuana ye mme iman fo. (Ephesus 3:14, 15) Edi afo emekeme ndisọn̄ọ utọ mbọbọ oro ke usụn̄ emi Abasi enyịmede. Apostle Paul ama etịn̄ se nnyịn ikpadade nte ata akpan n̄kpọ, ete: “Ẹka iso ẹdụn̄ọde ẹfiọk se Ọbọn̄ enyịmede.”—Ephesus 5:10.
12 Eyedi afo emekere ke ntọn̄ọ mme usọrọ usen nduọkodudu inyeneke n̄kpọ ndinam ye nte ẹnịmde mmọ mfịn. Nte ntọn̄ọ mmọ enen̄ede anam n̄kpọ? Ih, anam! Ke ndinam an̄wan̄a: Yak idọhọ ke okụt swid ke itie uduọn̄ọ mbio. Ndi ekpemen swid oro adia? Ke akpanikọ, ukpumenke! Swid oro edehe. Ukem nte swid oro, mme usọrọ usen nduọkodudu ẹkeme nditie inem inem, edi ẹda mmọ ẹto ndedehe ebiet. Man isọn̄ọ ida inọ akpanikọ, oyom nnyịn inyene ukem ekikere prọfet Isaiah, emi ọkọdọhọde ata mme andituak ibuot ete: “Ẹkûtụk n̄kpọ ndek.”—Isaiah 52:11.
NAM N̄KPỌ ỌNIỌN̄ ỌNIỌN̄ YE MBON EN̄WEN
13 Mme mfịna ẹkeme ndidemede ke ntak oro mûnyịmeke nditiene ndia mme usọrọ usen nduọkodudu. Ke uwụtn̄kpọ, ekemmọ mbonutom ẹkeme ndikere m̀mê nsinam afo mûtieneke mmimọ ubuana ke ndusụk usọrọ usen nduọkodudu. Nso edieke ẹnọde fi enọ Christmas? Nte ọkpọdiọk ndibọ utọ enọ oro? Nso edieke nsan̄a ndọ fo mîdịghe andinịm ke akpanikọ? Nso ke akpanam man nditọ fo ẹkûkere ke imataba ndusụk n̄kpọ ke ntak emi mmimọ mîdiaha mme usọrọ usen nduọkodudu?
14 Oyom eti ibuot man ọfiọk nte akpanamde n̄kpọ ke idaha kiet kiet. Edieke owo ọkọmde fi ekọm ini nduọkodudu, afo emekeme ndikam ndọhọ sọsọn̄ọ. Edi, nso edieke owo emi afo esikụtde m̀mê emi esinamde utom ye afo kpukpru ini ọkọmde fi utọ ekọm oro. Ke utọ idaha oro, afo emekeme nditịn̄ se ikande oro. Ke kpukpru idaha, da mbufiọk nam n̄kpọ. Bible eteme ete: “Ẹyak ikọ mbufo enyene inem kpukpru ini, nte n̄kpọ eke ẹsịnde inụn̄, man mbufo ẹfiọk nte ẹkpenọde owo kiet kiet ibọrọ.” (Colossae 4:6) Tịm kpeme mbak udunam n̄kpọ ye mbon en̄wen ke usụn̄ oro mîwụtke ukpono. Utu ke oro, da mbufiọk nam idaha fo an̄wan̄a. Nam an̄wan̄a nte ke imọ isuaha edinọ enọ ye mme ebuana otuowo, edi ke ikpama ndinam mme n̄kpọ emi ke ini efen.
15 Nso edieke owo oyomde ndinọ fi enọ? Emi enen̄ede ọkọn̄ọ ke mme idaha. Owo oro ekeme ndidọhọ: “Mmọfiọk ke afo usudiaha usọrọ usen nduọkodudu emi. Edi, nyom ndinọ fi n̄kpọ emi.” Afo emekeme ndibiere ke ndibọ enọ ke utọ idaha oro idịghe ukem ye editiene ndia usọrọ usen nduọkodudu oro. Nte ededi, edieke owo emi mîmeheke ye mme n̄kpọ oro afo enịmde ke akpanikọ, afo emekeme ndidọhọ ke imọ isidiaha usọrọ usen nduọkodudu. Emi ayanam ẹfiọk ntak emi afo ọbọde enọ edi mûnọhọ enọ ke ini emi. Ke n̄kan̄ eken, ọyọfọn esịn ndibọ enọ, edieke ẹnọde ye ekikere ndiwụt nte ke afo usọn̄ọke uda unọ se enịmde ke akpanikọ, m̀mê ẹnọde ndiwụt ke afo ọyọbọ ke ntak itọn̄ n̄kpọ obụkidem.
NSO KABAN̄A MBONUBON?
16 Nso edieke mbonubon mbufo mîdịghe mme andinịm ke akpanikọ? Mi n̄ko oyom anam n̄kpọ ke mbufiọk. Ufọn idụhe ndifan̄a ye mbonubon mbufo mban̄a kpukpru ido m̀mê usọrọ oro mmọ ẹdiade. Utu ke oro, kpono mme ekikere mmọ, ukem nte oyomde mmọ ẹkpono okwo. (Matthew 7:12) Fep n̄kpọ ekededi emi edinamde fi etiene abuana ke usọrọ usen nduọkodudu emi. Kpa ye oro, wụt eti ibuot ke ini ẹnamde mme n̄kpọ oro mînyeneke ebuana ye usọrọ. Nte ededi, afo ekpenyene ndinam n̄kpọ kpukpru ini ke usụn̄ oro mîdifịnake ubieresịt fo.1 Timothy 1:18, 19.
17 Nso ke akpanam man nditọ fo ẹkûkere ke imataba ndusụk n̄kpọ ke ntak emi mmimọ mîsitieneke ibuana ke mme usọrọ usen nduọkodudu oro mîkemke ye N̄wed Abasi? Emi enen̄ede ọkọn̄ọ ke nte afo esinamde n̄kpọ ke mme ini eken ke isua. Ndusụk mme ete ye eka ẹsinyene akpan ini emi ẹnọde nditọ mmọ n̄kpọ. Kiet ke otu nti enọ emi ekemede ndinọ nditọ fo edi ini ye ima ima ntịn̄enyịn.
DU KE UTUAKIBUOT AKPANIKỌ
18 Man enem Abasi esịt, ana afo esịn nsunsu utuakibuot onyụn̄ ọsọn̄ọ ada ọnọ utuakibuot akpanikọ. Nso ke emi abuana? Bible ọdọhọ ete: “Ẹyak nnyịn ikere nte ikpedemerede kiet eken inọ ima ye nti utom, ikûsịn ndisop idem ọtọkiet, nte ido ndusụk owo edide, edi isịn udọn̄ inọ kiet eken, ẹnyụn̄ ẹdọdiọn̄ ẹnam ntre adan̄a nte mbufo ẹkụtde ẹte usen oro ke asan̄a ekpere.” (Hebrew 10:24, 25) Mme mbono esop Christian ẹdi ndinem ifet ẹnọ fi ndituak ibuot nnọ Abasi ke usụn̄ oro enye enyịmede. (Psalm 22:22; 122:1) Ke mme utọ mbono oro, mme anam-akpanikọ Christian ‘ẹsisịn udọn̄ ẹnọ kiet eken.’—Rome 1:12.
19 Usụn̄ efen oro ekemede ndisọn̄ọ nda nnọ akpanikọ edi nditịn̄ mme n̄kpọ emi afo ekpepde ke Bible oto Mme Ntiense Jehovah nnọ mbon en̄wen. Ke akpanikọ, ediwak owo ke ‘ẹseme ẹnyụn̄ ẹtuan̄a’ ẹban̄a kpukpru mbubiam ido emi ẹnamde ke ererimbot mfịn. (Ezekiel 9:4) Eyedi afo ọmọfiọk ndusụk owo emi ẹsemede ẹnyụn̄ ẹtuan̄ade. Ntak mûnemeke idotenyịn ini iso fo emi ọkọn̄ọde ke Bible ye mmọ? Nte afo abuanade ye ata mme Christian onyụn̄ etịn̄de ọnọ mbon en̄wen aban̄a mme utịbe utịbe n̄kpọ emi afo ekpepde ke Bible, afo oyokụt ke ima ekededi emi ekenyenede ọnọ mme edinam nsunsu ido ukpono ọyọtọn̄ọ ndibịt sụn̄sụn̄ tutu akpa. Tịm fiọk ete ke afo eyenen̄ede okop inemesịt onyụn̄ enyene ediwak edidiọn̄ edieke ọsọn̄ọde ada ọnọ akpanikọ.—Malachi 3:10.
SE BIBLE EKPEPDE
- Ndisọi mbiet m̀mê edituak ibuot nnọ mme ete ete inyeneke itie ndomokiet ke utuakibuot akpanikọ.—Exodus 20:4, 5; Deuteronomy 18:10-12.
- Ifọnke ndibuana ke mme usọrọ ukpono ndem.—Ephesus 5:10.
- Ata mme Christian ẹkpenyene ndinam n̄kpọ ke mbufiọk ke ini ẹtịn̄de se mmọ ẹnịmde ke akpanikọ ẹnọ mbon en̄wen.—Colossae 4:6.
* Se Se Ẹwetde Ẹdian.
# Usọrọ Saturn n̄ko ama enyene ubọk ke edimek oro ẹkemekde December 25. Ẹkenịm usọrọ emi ke December 17-24 ndida n̄kpono abasi utọ in̄wan̄ mbon Rome. Ẹma ẹsidia udia, ẹbre mbre, ẹnyụn̄ ẹnọ mme enọ ke ini usọrọ Saturn.
% Kaban̄a nneme ke nte ata mme Christian ẹsede mme ọwọrọetop usọrọ usen nduọkodudu, se Se Ẹwetde Ẹdian.
Mme Mbụme Ukpepn̄kpọ
1, 2. Ewe mbụme ke afo enyene ndibụp idemfo ke ama ọkọwọrọ ke nsunsu ido ukpono, ndien ntak emi afo ekerede ke emi edi akpan mbụme?
3. (a) Nso ke Bible etịn̄ aban̄a edikama ndisọi mbiet, ndien ntak ekemede ndisọn̄ ndusụk owo ndinyịme ekikere Abasi-e? (b) Nso ke enyene ndinam ye n̄kpọ ekededi emi enyenede ebuana ye nsunsu utuakibuot?
4. (a) Nnyịn isan̄a didie ifiọk ke ndituak ibuot nnọ mme ete ete ifọnke? (b) Ntak emi Jehovah akakpande ikọt esie ete ẹkûbuana ke edinam ubụpekpo ekededi-e?
5. Nso ke akpanam edieke ekesikamade ndisọi mbiet m̀mê ekesituakde ibuot ọnọ mme ete ete ke ini edem?
6, 7. (a) Ẹdọhọ ke ẹsidia usọrọ Christmas ndida nti nso, ndien nte mme mbet Jesus eke akpa isua ikie ẹma ẹsidia usọrọ emi? (b) Ẹkebuan mme usọrọ usen emana ye nso ke eyo mme akpa mbet Jesus?
8. Nso ebuana ke usọrọ usen emana enyene ye nsunsu ekikere?
9. December 25 akasan̄a didie edidi usen usọrọ emana Christ?
10. Ke mme ini edem, ntak emi ndusụk owo mîkenịmke usọrọ Christmas?
11. Ntak emi ndusụk owo ẹsidiade mme usọrọ usen nduọkodudu-o, edi nso ke ikpada nte ata akpan n̄kpọ?
12. Nam an̄wan̄a ntak oro nnyịn ikpefepde mme edinam ye usọrọ oro mînyeneke nti ntọn̄ọ.
13. Mme mfịna ewe ẹkeme ndidemede ke ini afo mûtieneke udia mme usọrọ usen nduọkodudu?
14, 15. Nso ke afo akpanam edieke ẹkọmde fi ekọm ini nduọkodudu m̀mê ẹyomde ndinọ fi enọ?
16. Didie ke afo ekeme ndiwụt mbufiọk ke ini etịn̄de ikọ aban̄a mme n̄kpọ oro ẹnyenede ebuana ye mme usọrọ usen nduọkodudu?
17. Didie ke akpan̄wam nditọ fo man ẹkûkere ke imataba n̄kpọ ke ntak ẹkụtde nte mbon en̄wen ẹdiade usọrọ usen nduọkodudu?
18. Didie ke edidụk mme mbono esop Christian ekeme ndin̄wam fi ọsọn̄ọ ada ọnọ akpanikọ?
19. Ntak edide akpan n̄kpọ afo ndineme mme n̄kpọ emi ekpepde ke Bible nnọ mbon en̄wen-e?