text:
ISI NKE ATỌ
“Nna nke Ndị Niile Nwere Okwukwe”
1, 2. Olee otú ụwa sirila gbanwee kemgbe oge Noa, oleekwa otú obi dị Ebram?
WEREGODỊ ya na ị na-ahụ Ebram ka o si ebe ọ gara na-ala n’ụlọ ya. O leliri anya elu hụ nnukwu ụlọ arụsị a rụrụ n’obodo ya bụ́ Ọọ. * Mkpọtụ na-eme n’ebe ahụ, anwụrụ ọkụ na-akwụlikwa elu. Ndị na-arụ ọrụ n’ụlọ arụsị ahụ achụwakwala àjà ọzọ. Ọ bụ chi ọnwa ha na-efe ka ha na-achụrụ ya. Ebram wepụrụ ihu ya n’ebe ahụ ma fufee isi. Onye hụrụ otú ihu dị ya ga-ama na obi adịghị ya mma. Ka o si n’okporo ụzọ ahụ na-ekwo ekwo na-ala, ọ ga-abụ na ihe ọ nọ na-eche bụ otú onye ukwu na onye nta si efe arụsị n’obodo ha a. Kemgbe e nwechara iju mmiri n’oge Noa, ndị mmadụ ji nke nta nke nta fewe arụsị n’ebe niile n’ụwa.
2 Noa nwụrụ mgbe ọ fọrọ naanị afọ abụọ ka a mụọ Ebram. Mgbe oké iju mmiri ahụ tachara, Noa na ezinụlọ ya si n’ụgbọ ahụ pụta ma chụọrọ Jehova Chineke àjà. Jehova mere ka eke na egwurugwu pụta n’ígwé ojii. (Jen. 8:20; 9:12-14) N’oge ahụ, mmadụ niile nọ n’ụwa na-efe naanị Jehova. Ma malite n’oge Noa ruo n’oge Ebram, e nweela ọgbọ iri, ndị mmadụ agbasawakwala n’ebe dị iche iche n’ụwa. Ndị na-efe Jehova dịzi ole na ole. Ndị mmadụ na-efezi chi dị iche iche. Nna Ebram bụ́ Tira na-efekwa arụsị, ọ ga-abụkwa na ọ na-akpụ arụsị dị iche iche.—Jọsh. 24:2.
Olee ihe mere Ebram ji bụrụ onye e ji okwukwe ya ama atụ?
3. Olee ihe mere Ebram ji dị iche ná ndị ọzọ, oleekwa ihe anyị nwere ike ịmụta n’aka ya?
3 Ma Ebram adịghị ka ndị ọzọ n’ihi na okwukwe o nwere na Chineke mere ka ndụ ya dị iche. Pọl onyeozi mechara si n’ike mmụọ nsọ kwuo na Ebram bụ “nna nke ndị niile nwere okwukwe.” (Gụọ Ndị Rom 4:11.) Ka anyị leba anya n’ihe mere Ebram ji nwee okwukwe otú ahụ. Anyị ga-amụtakwa otú anyị nwere ike isi mee ka okwukwe anyị sie ike.
Ife Jehova Mgbe Iju Mmiri Gachara
4, 5. Ọ̀ ga-abụ n’aka onye ka Ebram si mata Jehova, gịnịkwa mere anyị ga-eji kwuo otú ahụ?
4 Olee otú Ebram si mụta banyere Jehova Chineke? Anyị ma na e nwere ndị na-efe Jehova n’ụwa n’oge ahụ. Shem bụ otu n’ime ha. Ọ bụ eziokwu na ọ bụghị ya bụ dịọkpara Noa, ma a na-ebukarị ụzọ akpọ ya aha tupu a kpọọ ụmụnne ya abụọ ndị ọzọ. Ọ ga-abụ na ihe kpatara ya bụ na Shem nwere ezigbo okwukwe na Chineke. * Obere oge e nwechara iju mmiri ahụ, Noa kpọrọ Jehova “Chineke Shem.” (Jen. 9:26) Shem kwanyeere Jehova ùgwù, jirikwa ofufe Chineke kpọrọ ihe.
5 Ebram ọ̀ ma Shem? O nwere ike ịbụ na ọ ma ya. Weregodị ya na ị na-ahụ Ebram mgbe ọ bụ nwata. Obi ga-atọ ya ezigbo ụtọ ịnụ na e nwere otu n’ime ndị nna nna ya ka dị ndụ nke nọrọla ihe karịrị narị afọ anọ. Shem nọ ndụ hụ ihe ọjọọ niile mere tupu oké iju mmiri ahụ, hụkwa oké iju mmiri ahụ e ji kpochapụ ndị ajọ omume na otú ndị mmadụ si malitekwa ịmụba n’ụwa. Ọ hụkwara otú Nimrọd na ndị òtù ya si nupụrụ Chineke isi ma na-ewu nnukwu ụlọ elu na Bebel. Ebe Shem bụ onye ezi omume, o soghị ha nupụrụ Chineke isi. Ọ bụ ya mere na mgbe Jehova ghagburu asụsụ ndị na-ewu ụlọ elu ahụ, Shem na ezinụlọ ya ka nọ na-asụ asụsụ ha, ya bụ, asụsụ mbụ e nwere n’ụwa, nke Noa sụkwara. Ebram sokwa ná ndị sụrụ asụsụ ahụ. N’ihi ya, o doro anya na Ebram ejighị Shem egwu egwu. Ihe ọzọkwa bụ na Shem na Ebram dịkọrọ ndụ ọtụtụ afọ tupu Shem anwụọ. N’ihi ya, ọ ga-abụ na Ebram si n’aka Shem mata banyere Jehova.
6. (a) Olee otú Ebram si gosi na ihe mere n’oge iju mmiri kụziiri ya ihe? (b) Olee ihe Ebram na Seraị ji ndụ ha na-eme?
6 Ma Ebram ò si n’aka Shem mata banyere Jehova ma ò si n’aka onye ọzọ, ihe mere n’oge iju mmiri kụziiri ya ihe. Ọ gbalịrị iso Chineke jee ije otú Noa mere. Ọ bụ ya mere o ji jụ iso ndị bi n’obodo Ọọ na-efe arụsị n’agbanyeghị na o nwekwara ike ịbụ na nne na nna ya na ụmụnne ya na-efekwa arụsị n’oge ahụ. Ma ọ lụtara ezigbo nwaanyị. Aha nwaanyị ahụ bụ Seraị. * Ọ bụ asampete. Ma nke ka nke bụ na Seraị nwere ezigbo okwukwe na Jehova. Ọ bụ eziokwu na Ebram na Seraị amụtabeghị nwa, o doro anya na obi na-atọ ha ụtọ na ha abụọ na-efe Jehova. Ha kpọọrọ Lọt bụ́ nwa nwanne Ebram ka ha na ya biri. N’oge ahụ, nne na nna Lọt anwụọla.
7. Olee otú ndị na-eso ụzọ Jizọs kwesịrị isi ṅomie Ebram?
7 O nweghị mgbe Ebram hapụrụ Jehova gaa fewe chi ọzọ n’obodo Ọọ. Ya na Seraị ji obi ha niile kpebie na ha agaghị eso ndị obodo ha na-efe arụsị. Ọ bụrụ na anyị chọkwara inwe ezigbo okwukwe, anyị kwesịrị iji obi anyị niile mee ka ha. Anyị kwesịrị iji obi anyị kpebie na anyị ga-adị iche n’ebe ndị ọzọ nọ. Jizọs kwuru na ndị na-eso ụzọ ya “abụghị nke ụwa” nakwa na nke a ga-eme ka ụwa kpọọ ha asị. (Gụọ Jọn 15:19.) Ọ bụrụ na ndị ezinụlọ unu ma ọ bụ ndị obodo unu ajụ gị maka na i kpebiri ife Jehova, cheta na o nweekwala ndị ọ dị ka ọ dị gị. Ihe ọ pụtara bụ na gị na Chineke so na-eje ije otú Ebram na Seraị mere.
‘Si n’Ala Gị Kwapụ’
8, 9. (a) Gịnị ka Ebram hụrụ otu ụbọchị nke ọ na-agaghị echefu echefu? (b) Gịnị bụ ozi Jehova ziri ya?
8 O nwere ihe mere otu ụbọchị nke Ebram na-agaghị echefu echefu. Jehova Chineke ziri ya ozi. Baịbụl agwachaghị anyị otú Ebram si nata ozi ahụ, ma ọ gwara anyị na “Chineke nke ebube” pụtara ìhè n’ihu ya. (Gụọ Ọrụ Ndịozi 7:2, 3.) O nwere ike ịbụ mmụọ ozi ka Chineke si n’aka ya mee ka Ebram hụpere ebube Chineke bụ́ Ọkaakaa eluigwe na ụwa. N’eziokwu, obi tọrọ Ebram ezigbo ụtọ mgbe ọ hụrụ na e nwere ezigbo ọdịiche dị n’etiti Chineke dị ndụ na arụsị dị iche iche ndị oge ya na-efe.
9 Gịnị bụ ozi Jehova ziri Ebram? Jehova gwara ya, sị: “Si n’ala gị, n’etiti ndị ikwu gị, kwapụ gaa n’ala m ga-egosi gị.” Jehova akpọrọghị ya ala ọ bụ aha. Naanị ihe o kwuru bụ na ya ga-egosi ya ala ahụ. Ma, Ebram ga-ebugodị ụzọ hapụ obodo ya, hapụkwa ndị ikwu ya. N’obodo Ọọ na obodo ndị gbara ya gburugburu, ndị mmadụ anaghị eji ndị ezinụlọ ha egwuri egwu. A na-ewere onye hapụrụ ndị ikwu ya kwaga n’ebe dị anya ka onye ihe ọjọọ mere. Ụfọdụ na-ewere ya na ọ kaara ha mma ịnwụ anwụ kama ime otú ahụ.
10. Gịnị mere na ọ dịrịghị Ebram na Seraị mfe ịhapụ obodo ha bụ́ Ọọ?
10 Ọ dịrịghị Ebram mfe ịhapụ obodo ya. Ọọ bụ nnukwu obodo nke ọtụtụ ndị bi na ya bara ọgaranya. (Gụọ igbe isiokwu ya bụ “Obodo Ebram na Seraị Hapụrụ.”) Ihe ndị e gwupụtara n’ala na-egosi na e nwere ụlọ ndị mara ezigbo mma n’obodo Ọọ oge ochie. Ụfọdụ ụlọ ndị ahụ nwere ọnụ ụlọ iri na abụọ ma ọ bụ karịa bụ́ ebe ezinụlọ na ndị ohu ha na-ehi ụra. Ọnụ ụlọ ndị ahụ gbara mbara èzí ha gburugburu. E jikwa ihe dị ka ụrọ tee mbara èzí ndị ahụ. Ihe ndị e gwupụtara n’ala gosikwara na e nwegasịrị ebe e si agbata mmiri ọṅụṅụ n’obodo ahụ, nweekwa ụlọ mposi dị iche iche, nakwa ihe dị ka ọwa mmiri bụ́ ebe mmiri na-adịghị ọcha na-esi asọpụ n’obodo. Chetakwa na Ebram na Seraị akatala ahụ́. Ebram akarịala afọ iri asaa, nwunye ya akarịakwala afọ iri isii. O doro anya na Ebram chọrọ ilekọta nwunye ya nke ọma, ọ chọghịkwa ka nwunye ya taa ahụhụ otú nwoke ọ bụla hụrụ nwunye ya n’anya na-agaghị achọ ka nwunye ya taa ahụhụ. Weregodị ya na ị na-ahụ ka ha nọ na-ekwurịta gbasara ihe ahụ Chineke gwara Ebram nakwa ihe ndị na-agbata ha n’obi na ihe ndị na-enye ha nsogbu n’obi banyere njem ahụ. O doro anya na obi tọrọ Ebram ezigbo ụtọ na Seraị kwetara ka ha gawa. O ji obi ya kweta ịhapụ ihe ọma niile e nwere n’obodo Ọọ ma soro di ya gawa ebe Chineke ga-agwa ha.
11, 12. (a) Olee ihe ụfọdụ ọ ga-abụ na Ebram na Seraị kpebiri tupu ha ahapụ Ọọ, oleekwa otú ha si kwadebe ọpụpụ ha? (b) Olee otú i nwere ike isi kọwaa ihe ndị mere n’ụbọchị ha hapụrụ Ọọ?
11 Ugbu a Ebram na Seraị kpebiri ịhapụ Ọọ, ọrụ ga-ezu ha ahụ́. Ha ga-akwakọta ngwongwo ndị ha ga-ebu apụ. Ma olee ihe ndị ha ga-eburu, oleekwanụ ndị nke ha ga-ahapụ, ebe ha na-amaghị ebe ha na-aga? Ma ihe kacha enye ha nsogbu ugbu a bụ ihe ha ga-eme ndị ezinụlọ ha. Olee ihe ha ga-eme Tira, ebe ọ bụ na o meela agadi? Ha kpebiri na ha ga-akpọrọ ya lekọtawa ruo mgbe ọ ga-anwụ. Ọ ga-abụkwa na Tira ji obi ya kweta iso ha gaa n’ihi na Baịbụl kọrọ na ọ bụ ya kpọ ezinụlọ ya si Ọọ pụọ. Ihe ọzọkwa bụ na ọ bụ ya bụ onyeisi ezinụlọ ya. O doro anya na Tira akwụsịla ife arụsị mgbe ahụ. Lọt ga-esokwa ha aga.—Jen. 11:31.
12 Ụbọchị ha ga-apụ mechara ruo. Weregodị ya na ị na-ahụ ka ha niile si n’obodo Ọọ ahụ mgbidi gbara gburugburu na-apụtasị n’ihu obodo ha. Ma kamel ha ma ịnyịnya ibu ha bucha ibu. Ha chịpụtakwara anụ ụlọ ha. Ndị ohu ha pụtachakwara. Ha niile ejikerela ịpụ. * Ọ ga-abụ na mmadụ niile na-ele Ebram anya n’ọnụ ka ọ gwa ha na oge eruola ka ha gawa. N’ikpeazụ, Ebram gwara ha ka ha pụwa, ha niile apụọ. Otú a ka ha si hapụ Ọọ kpamkpam.
13. Olee otú ọtụtụ ndị ohu Jehova taa si eme ụdị ihe ahụ Ebram na Seraị mere?
13 Taa, e nwere ọtụtụ ndị ohu Jehova ndị na-aga n’ebe a chọrọ ọtụtụ ndị na-ekwusa ozi ọma Alaeze Chineke. E nwekwara ndị na-amụ asụsụ ọhụrụ ka ha nwee ike ikwusakwuru ọtụtụ ndị ozi ọma. Ha nwekwara ike ime ihe ụfọdụ na-agaghị adịrị ha mfe omume ka ha nwee ike kwusaara ọtụtụ ndị ozi ọma. Ndị na-eme ụdị ihe a nwekwara ọtụtụ ihe ha na-ahapụ. E kwesịrị ịja ha mma na ha mere ka Ebram na Seraị. Ọ bụrụ na anyị emee ụdị ihe a, Jehova ga-akwụghachi anyị karịadị ihe anyị mefuru ma ọ bụ ihe ndị anyị hapụrụ. Ọ naghị agbawa ndị nwere okwukwe aka. (Hib. 6:10; 11:6) Ma, Jehova ọ̀ kwụrụ Ebram ụgwọ ọrụ?
Ha Gafere Osimiri Yufretis
14, 15. Olee otú isi obodo Ọọ gaa Heran dị, ọ̀ ga-abụkwa gịnị mere Ebram hà ji biri na Heran ruo oge ụfọdụ?
14 Ka oge na-aga, nkwagharị nkwagharị bịara mara Ebram na ndị ya na ha so ahụ́. Weregodị ya na ị na-ahụ Ebram na Seraị ka ha na-aga. Ha jiri ụkwụ gatụ, ha agbatụ ịnyịnya ibu ma ọ bụ kamel. Ka ha na-akọrị akụkọ na-aga, ha na-anụkwa ụda mgbịrịgba ndị ha kenyere n’ahụ́ anụmanụ ha. Ndị a ime njem na-edobughị anya ji nke nta nke nta mụta ịma ụlọikwuu n’ebe ọ bụla ha chọrọ ịkwụsịtụ n’ụzọ, mụtakwa ịkwali mgbe ọ bụla ha chọrọ ịpụ. Ikugoro Tira n’elu kamel ma ọ bụ n’elu ịnyịnya ibu na ikuda ya bịakwara mara ha ahụ́. Ha chere ihu n’ebe ugwu ma soro akụkụ Osimiri Yufretis na-aga. Ha gara ije ọtụtụ izu ruo mgbe ha gatere aka.
15 Mgbe ha gara ihe karịrị narị kilomita itoolu na iri isii, ha rutere obodo Heran. Ndị bi na Heran bara ọgaranya, ha nwekwara ụlọ ndị e ji ájá rụọ elu ha okirikiri. Ndị ahịa ndị na-aga n’ebe ọwụwa anyanwụ ma ọ bụ n’ebe ọdịda anyanwụ na-esi na Heran agafe. Ọ bụ n’ebe a ka Ebram na ezinụlọ ya kwụsịrị, ha bikwara ebe a ruo oge ụfọdụ. O nwere ike ịbụ na ike adịkwaghị Tira iso ha gatụkwuo.
16, 17. (a) Olee ọgbụgba ndụ Ebram na Chineke gbara nke mere Ebram obi ụtọ? (b) Olee otú Jehova si gọzie Ebram n’oge ọ nọ na Heran?
16 Tira mechara nwụọ mgbe ọ gbara narị afọ abụọ na ise. (Jen. 11:32) N’oge ahụ Ebram na-eru uju ọnwụ nna ya, Jehova gwara Ebram okwu ọzọ. Ihe Jehova gwara ya kasikwara ya obi. Jehova gwaghachiri ya ihe ọ gwara ya mgbe ọ nọ n’obodo Ọọ ma kwekwuo ya nkwa n’elu nke o kwere ya. Ọ gwara Ebram na ọ ga-aghọ “mba ukwu,” nakwa na a ga-agọzi ezinụlọ niile dị n’ụwa n’ihi ya. (Gụọ Jenesis 12:2, 3.) Ọgbụgba ndụ a ya na Chineke gbara mere ya obi ụtọ, ya amata na oge ọ ga-eji akwapụ na Heran eruola.
17 Ma, na nke ugbu a ha na-akwapụ, ngwongwo ha ga-akwakọrọ ebukwuola ibu n’ihi na Jehova gọziri Ebram n’oge ahụ ha nọ na Heran. Baịbụl kwuru na ha buuru “akụ̀ niile ha kpatara, durukwa mkpụrụ obi ha nwetara na Heran.” (Jen. 12:5) Ọ bụrụ na Ebram ga-aghọ mba, ọ ga-enwe akụnụba, nweekwa ọtụtụ ndị ozi, ya bụ, ọ ga-enwe nnukwu ezinụlọ. Ọ bụghị mgbe niile ka Jehova na-eme ka ndị ohu ya baa ọgaranya, ma ọ na-enye ha ihe niile ga-enyere ha aka ka ha nwee ike ife ya. Ebram duuru ha gawa n’agbanyeghị na ọ maghị ebe ọ na-aga.
18. (a) Olee mgbe Ebram mere otu ihe dị mkpa nke gbasara ndị Chineke? (b) Olee ihe ndị ọzọ dị mkpa mechara mee n’abalị iri na anọ n’ọnwa Naịsan mgbe ọtụtụ afọ gafere? (Gụọ igbe isiokwu ya bụ “Ụbọchị Dị Mkpa n’Akụkọ Baịbụl.”)
18 Mgbe ha si Heran gaa njem abalị ole na ole, ha rutere Kakemish. Ọ bụ n’obodo Kakemish ka ndị njem na-esikarị agafe Osimiri Yufretis. Ọ ga-abụ n’ebe a ka Ebram mere otu ihe dị mkpa nke gbasara ndị Chineke. Ọ kpọ ndị ya na ha so gafee Osimiri Yufretis. Ụbọchị ọ gafere osimiri ahụ bụ abalị iri na anọ n’ọnwa e mechara kpọwa ọnwa Naịsan n’afọ 1943 Tupu Oge Ndị Kraịst. (Ọpụ. 12:40-43) Ala ahụ Jehova kwere nkwa inye Ebram malitere n’ebe ndịda Kakemish gbadawa. Ọ bụ n’ụbọchị ahụ ka ọgbụgba ndụ Chineke na Ebram gbara malitere.
19. Gịnị ka Jehova kwuru mgbe ọ na-ekwe Ebram nkwa, gịnịkwa ka nke ahụ nwere ike ichetara Ebram?
19 Ebram na ndị so ya si n’ebe ahụ gbadawa n’ebe ndịda, ha kwụsịkwara n’ebe dị nso n’osisi ukwu nke More. Ebe a dị nso na Shikem. Jehova gwara Ebram okwu ọzọ n’ebe a. Na nke ugbu a, Chineke gwara Ebram na ọ bụ mkpụrụ ya, ma ọ bụ nwa ya, ga-enweta ala ahụ. Mgbe Chineke gwara Ebram ihe a, Ebram ò chetara amụma Jehova buru n’Iden nke bụ́ na e nwere “mkpụrụ” nke ga-anapụta ụmụ mmadụ otu ụbọchị? (Jen. 3:15; 12:7) O nwere ike ịbụ na o chetara ya. Ọ ga-abụkwa na o bidoro mgbe ahụ ghọtatụwa na ya ga-eso ná ndị ga-emezu ihe ahụ Jehova kwuru.
20. Olee otú Ebram si gosi na obi dị ya ụtọ maka ihe ọma ndị Jehova kwere ya ná nkwa?
20 Obi tọrọ Ebram ụtọ maka ihe ndị Jehova kwere ya ná nkwa. Ka Ebram na-agagharị n’ala ahụ, ọ kwụsịrị wuoro Jehova ebe ịchụàjà. O wuru nke mbụ n’ebe dị nso n’osisi ukwu nke More, wuo nke abụọ n’ebe dị nso na Betel. Ọ ga-abụ na o ji akọ na-agagharị n’ala ahụ n’ihi na o doro anya na ndị Kenan ka bi na ya mgbe ahụ. Ebram kpọkukwara aha Jehova. Ọ ga-abụ na ihe nke a pụtara bụ na o ji obi ya niile kelee Jehova mgbe ọ na-eche echiche banyere ihe Chineke ga-emere mkpụrụ ya n’ọdịnihu. O nwekwara ike ịbụ na ọ kọọrọ ndị Kenan bi ya nso banyere Jehova. (Gụọ Jenesis 12:7, 8.) Ma a ka nwere ọtụtụ nsogbu ndị ga-abịara Ebram. Nke bụ́ eziokwu bụ na Ebram ewepụla obi ya n’ihe niile ọ hapụrụ n’obodo Ọọ. Obi ya dịzi n’ihe ndị Jehova kwere ya ná nkwa. Ndị Hibru 11:10 kwuru banyere Ebram, sị: “Ọ nọ na-echere obodo ahụ nke nwere ezi ntọala, bụ́ obodo nke ọ bụ Chineke bụ onye wuru ma mee ya.”
21. Olee ihe ndị anyị ma banyere Alaeze Chineke bụ́ ndị Ebram na-amaghị, gịnịkwa ka i kpebiri ime?
21 Anyị ndị na-efe Jehova taa ma ọtụtụ ihe banyere obodo ahụ Ebram nọ na-echere karịa Ebram. Anyị ma na obodo ahụ bụ Alaeze Chineke, marakwa na Alaeze ahụ na-achị achị n’eluigwe, nakwa na ọ ga-ebibi ụwa ajọ omume a. Anyị makwa na Mkpụrụ Ebram ahụ e kwere ná nkwa kemgbe bụ Jizọs Kraịst, onye na-achị ugbu a n’Alaeze ahụ. Ọ ga-abụrụ anyị ihe obi ụtọ ịhụ mgbe a ga-akpọlite Ebreham n’ọnwụ. N’oge ahụ, Ebreham ga-ahụ otú Jehova si mezuchaa uche ya bụ́ ndị ọ na-aghọtachaghị n’oge ọ nọ ndụ. Ị̀ ga-achọ ịhụ mgbe Jehova ga-emezu ihe niile o kwere ná nkwa? Ya bụrụ otú ahụ, na-eme ka Ebram. Na-ejere Jehova ozi n’agbanyeghị ihe ọ bụla ọ ga-efu gị. Na-erubere ya isi ma na-ekele ya n’ekpere maka ọrụ ndị o nyere gị ná nzukọ ya. Ọ bụrụ na i ṅomie okwukwe Ebram, ọ ga-aghọkwa nna gị n’ihi na ọ bụ “nna nke ndị niile nwere okwukwe.”
^ para. 1 Chineke mechara gụgharịa Ebram aha, aha ya abụrụzie Ebreham. Ebreham pụtara “Nna Ìgwè Mmadụ.”—Jen. 17:5.
^ para. 4 Otú ahụ ka ọ dịkwa Ebram. A na-ebukarị ụzọ akpọ ya aha tupu a kpọọ ụmụnne ya ndị nwoke ndị ọzọ n’agbanyeghị na ọ bụghị ya bụ diọkpara.
^ para. 6 Chineke mechara gụgharịa Seraị aha. Aha ọ kpọziri ya bụ Sera, nke pụtara “Nne Ndị Eze.”—Jen. 17:15.
^ para. 12 Ụfọdụ ndị ọkà mmụta ekwetaghị na kamel so n’anụ ndị mmadụ na-akpa n’oge Ebram. Ma ihe ndị ha kwuru mere na ha ekwetaghị erijughị afọ. Ọtụtụ ebe na Baịbụl kwuru na kamel so n’anụmanụ Ebram nwere.—Jen. 12:16; 24:35.


c: text/html

text:
DirectX
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata DirectX
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Rụọ ọrụ àgwà nke ọkwọ ụgbọala
- Njikarịcha nke graphic
- Mfe download
Comments on DirectX:
DirectX Metụtara software:
The software iji kwalite na mgbe ochie ma ọ mebiri emebi ọkwọ ụgbọala nsụgharị nke usoro dị iche iche na ngwa. Ọzọkwa software na-enyere aka ndabere onye ọkwọ ụgbọala.
The software ịchọ na melite stale nsụgharị nke ọkwọ ụgbọala. Ọzọkwa software na-akwado ndị ọkwọ ụgbọala mmelite nke mpụga ngwaọrụ.
The software-ahụ ma wụnye ihe mgbe ochie ma ọ bụ na-efu ọkwọ ụgbọala. The software nwere nnukwu na oge a na ọkwọ ụgbọala isi si na ngwá emepụta.
The software imelite ndị ọkwọ ụgbọala ndị ọhụrụ version na usoro. The software na-akwado nkwado ndabere na mpaghara ọrụ na-emepụta weghachi isi nke usoro.
The ngwá ọrụ ngwa ngwa na oru oma loading nke ọkwọ ụgbọala. The software eneme ọmụma n'ụzọ zuru ezu banyere ngwaọrụ na-egosiputa achọrọ ọkwọ ụgbọala.
A bara uru ngwá ọrụ ibudata ndị ọkwọ ụgbọala na melite ẹdude n'anya. The software na-agụnye a modul nkwado ndabere na mpaghara ma weghachi ọkwọ ụgbọala.
Ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na ndị ọkwọ ụgbọala nke esịtidem na mpụta ngwaọrụ na kọmputa. The software na-akpaghị aka nyochara gị usoro maka ọkwọ ụgbọala maka upgrading.
The ọkachamara ngwá ọrụ ike ma na mix na ọdịyo faịlụ. The software na-enye echiche na mbara ohere ahụ, ahụmahụ djs na egwú.
Mfe iji igodo generator maka routers nke dị iche iche. The software enyere decrypt paswọọdụ nke Wi-Fi netwọk na iji ụfọdụ nchekwa data maka ụfọdụ ụdị nke routers.
The ederede nchịkọta akụkọ nke na ọtụtụ-eji n'etiti programmers. The software-elekwasị anya na-edezi na formatting nke ederede na e dere C ++ mmemme asụsụ.
Na-ewu ewu na mfe iji software agbanweta ederede massanges. Ọzọkwa, ọ na-akwado olu na video oku.
The software maka ohere data nke ime kọmputa ma ọ bụ ngwaọrụ. The software na-eji tiri nche na izo ya ezo jikoro chebe data.
The manager maka mobile phones si Nokia ụlọ ọrụ. The software-enye gị ohere jikwaa faịlụ, kọntaktị, ozi na-mmekọrịta ndị data na kọmputa gị.
The ụzọ dị ike na-arụ ọrụ na disk oyiyi. The software enye gị ohere ike ahụ bootable disks na flash draịva iji wụnye sistemụ.
Ngwá ọrụ maka akpaka shutdown. The software enyere ka ịgbanwee kọmputa n'ime dị iche iche ụdịdị na mechie on a oge.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bara uru ngwá ọrụ maka ngwa na oru oma search nke iyi faịlụ na internet. The software-enye gị ohere iji chọọ faịlụ na họrọ iyi trackers.
Ọkwọ ụgbọala ngwugwu iji hụ na ezi n'ụdị nke ọdịyo iyi. The software nwere nnukwu bandwit ugboro na-akwado ndị na njikọ aka dị iche iche na ọdịyo ngwaọrụ.
The software ibudata faịlụ site na video ọrụ na saịtị nke dị iche iche na. The software interacts na ihe ndị kasị ewu ewu nchọgharị na-akwado ndị ọrụ weghara gụgharia video.
The software ịhazi desktọọpụ oyiyi site nkụzị ha dị iche iche ige. The software enyere hazie ọdịdị nke ngọngọ na akara ngosi maka mkpa nke ndị ọrụ.
The software-arụ ọrụ na media faịlụ. O nwere ngwá ọrụ ndị dezie photos, ọdịyo faịlụ na gbakwunye dị iche iche mmetụta na-videos.
The set nke software maka àgwà web mmepe na echichi nke a zuru ezu sava weebụ. The software na-agụnye Apache sava weebụ, MySQL nchekwa data na PHP edemede ntụgharị okwu.
Adaba ngwá ọrụ ele, idetuo na ibipụta akwụkwọ doc ma ọ bụ docx formats. The software na-arụ ọrụ na-enweghị wụnye Microsoft Okwu.
The software nyochaa ọnọdụ nke na kọmputa. Ọzọkwa software e dere ihe na ngwaọrụ ijikwa na kpatụ parameters nke kọmputa components.
Ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na egwuregwu si Xbox 360 egwuregwu console. Modio-enye gị ohere dezie faịlụ na ohere na nchekwa data nke zọpụta egwuregwu si gburugburu ụwa.
The software-arụ ọrụ na ọdụ ụgbọ mmiri nke Modem kọmputa na routers. The software na-akwado a ọnụ ọgụgụ buru ibu nke dị iche iche ụdị nke netwọk akụrụngwa.
The software ike paspọtụ size photos na-ebuli ha ụkpụrụ nke mba dị iche iche. The software enyere iji tọghata photos n'ime dị mkpa usoro maka obibi akwụkwọ.
The software iṅomi egwuregwu na mebere Midi-keyboard. The software enyere iji chọpụta tonality nke music na hazie ngwá egwú maka mkpa nke onye ọrụ.
Ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na Internet Explorer nchọgharị. The software-enye gị ohere iji lelee ndakọrịta nke omume nke koodu, okirikiri nhọrọ ukwuu na imewe na iche iche nsụgharị nke nchọgharị.
The ngwá ọrụ dị ike ịchọ ndị dị mkpa okwu na nkebi ahịrịokwu. The software egosiputa nkọwa na ezi na pronunciation nke hụrụ okwu na-ahọrọ ndị synonyms ma ọ bụ antonyms ha.
The ngwá maka ọdịnaya management nke ngwaọrụ si LG Eletrọniki. Ọ na-akwado na nkwado ndabere na update nke ngwaọrụ ọkwọ ụgbọala.
The ngwá ọrụ dị ike intercept netwọk ngwugwu. Ọzọkwa software nwere ọrụ nke hà nzacha ma na-akwado ime hà kpọọ.
The ngwá ọrụ na-egbochi netwọk njikọ si ize ndụ IP-adreesị na sava. The software enyere ike ma dezie blacklists nke IP-adreesị maka ụfọdụ imebi na proliferation nke dị iche iche egwu.
The software achọpụta ma na-echebe megide cheaters. Ọzọkwa, ọ na-akwado nchedo megide gamers onye na-eji okwu rụrụ arụ.
Egwuregwu n'elu ikpo okwu na emulates a na mpaghara na netwọk na-egwu dị iche iche egwuregwu. The software na-enye ohere ka ike omenala ụlọ maka nkwonkwo play na enyi.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Ige:
- Antiviruses
- Audio nchịkọta akụkọ
- Codecs
- Desktọpụ
- Development
- Discs
- Downloaders
- E-akwụkwọ na-agụ akwụkwọ
- Ederede editọ
- Education
- Egwuregwu
- Ekwentị
- Emulators
- Extensions
- Ezo
- Faịlụ
- Faịlụ mkpakọ
- Gụgharia video
- Ihe nchọgharị weebụ
- Ihuenyo kpọọ
- Internet
- Maps
- Media Player
- Ndịna na imewe
- Network
- Nkata
- Office
- Photo
- System njikarịcha
- Torrent
- Ule
- Video converters
- Voice nkwurịta okwu
- Webcams
- Youtube
- nhazi
- Ṅweta
- Ọdịyo converters
- Ọkwọ ụgbọala
- Ndị ọzọ na-
Top software:
Lee ihe software


text:
Didie ke Afo Ekeme ‘Ndikpeme Ata Ọniọn̄’?
ẸDỌHỌ ke ekpri eyeneren kiet ke obio-in̄wan̄ kiet ama ebuene etieti. Mbon obio mmọ ẹma ẹsisak enye sia mmọ ẹkekere ke enye idiọn̄ọke idem. Ke ini esenowo edide obio oro, mmọ ẹsida enye ẹsio ndyọ. Mmọ ẹsinyan enye okụk silver ye okụk gold ke iso, ẹte enye osio kiet. Enye esisio okụk silver emen efehe, kpa ye oro edide okụk gold ekeme ndidep n̄kpọ emi okụk silver mîkemeke ndidep.
Esenowo kiet ama obụp enye usen kiet ete: “Ndi ufiọkke ke okụk gold ekeme ndidep n̄kpọ emi okụk silver mîkemeke ndidep?” Eyen oro ama asak, ekem ọdọhọ ete: “Mmọfiọk.” Esenowo oro ama afiak obụp enye ete: “Ntak emi afo esisiode okụk silver?” Eyen oro ama ọdọhọ ete: “Edieke nsiode okụk gold, mmọ idimaha ndibre mbre oro aba ye ami. Ndi ọmọdiọn̄ọ ibat okụk silver emi nnyenede?” Ekpri eyen emi enyene ata ọniọn̄, edu emi onyụn̄ ọfọnde akwaowo enyene.
Bible ọdọhọ ete: “Kpeme ata ọniọn̄ ye ukeme ukere n̄kpọ. Ndien afo ayasan̄a ke ifụre ke usụn̄ fo, ukot fo idinyụn̄ ituahake baba n̄kpọ kiet.” (N̄ke 3:
NSO IDI ATA ỌNIỌN̄?
Ata ọniọn̄, ifiọk, ye mbufiọk idịghe ukem n̄kpọ. Owo oro enyenede ifiọk ọdiọn̄ọ ediwak n̄kpọ. Owo oro enyenede mbufiọk esitie ekere ufọn oro imọ idibọde edieke inamde se idiọn̄ọde. Edi owo emi enyenede ọniọn̄ esida ifiọk ye mbufiọk anam n̄kpọ man ọbọ ufọn.
Ke uwụtn̄kpọ, owo ekeme ndida esisịt ini okot n̄wed Nso ke Bible Ekpep Nnyịn?, se enye okotde onyụn̄ an̄wan̄a enye. Enye ekeme ndinọ nnennen ibọrọ ke ini ẹkpepde enye n̄wed emi, ọtọn̄ọ ndidụk mbono esop nnyụn̄ nnọ nti ibọrọ. Kpukpru emi ẹkeme ndiwụt ke enye ọtọn̄ọ ndinyene ifiọk Abasi. Ndi emi ọwọrọ ke enye enyene ata ọniọn̄? Iwọrọke ntre. Ekeme ndidi enye edi owo emi n̄kpọ esisọpde an̄wan̄a. Edi ke ini enye anamde se enye ekpepde, oro edi, adade ifiọk ye mbufiọk anam n̄kpọ, emi owụt ke enye ọtọn̄ọ ndinyene ọniọn̄. Edieke enye etiede ekere mbemiso ebierede n̄kpọ, onyụn̄ ebierede n̄kpọ oro ọfọnde, do ndien ke mme owo ẹdikụt ke enye enyene ata ọniọn̄.
Matthew 7:
DIDIE KE N̄KEME NDINYENE ATA ỌNIỌN̄?
Akpa, ti ke Micah 6:9 ọdọhọ ke “owo emi enyenede ata ọniọn̄ ayabak enyịn̄” Abasi. Iyokpono Jehovah edieke ibakde enyịn̄ esie. Emi ọwọrọ ke nnyịn idinamke n̄kpọ emi edisuenede enyịn̄ esie, iyonyụn̄ idu uwem nte enye ọdọhọde. Nnyịn imesinen̄ede ikpono mbon oro imade, ikpebe mmọ inyụn̄ inyene mbuọtidem ke idem mmọ. Ke ini itiede ikere m̀mê se iyomde ndinam ayanam nnyịn ika iso idi ufan Jehovah, inyụn̄ iyakde Ikọ esie an̄wam nnyịn ibiere n̄kpọ, emi owụt ke imọtọn̄ọ ndinyene ata ọniọn̄.
Ọyọhọ iba, Mme N̄ke 18:1 ọdọhọ ete: “Owo eke adian̄arede etie ikpọn̄ ediyom ibụk ibụk udọn̄ idemesie; enye oyofụmi kpukpru ata ọniọn̄.” Edieke nnyịn mîkpemeke, imekeme ndidian̄ade n̄kpọn̄ Jehovah ye ikọt esie. Mbak emi editịbe, ọfọn isidu ye mbon oro ẹbakde enyịn̄ Abasi ẹnyụn̄ ẹdude uwem nte enye ọdọhọde. Ọfọn isinyụn̄ idụk mbono esop kpukpru ini. Ke ini idụkde mbono esop, ọfọn inen̄ede ikpan̄ utọn̄ man se ẹtịn̄de odụk nnyịn esịt.
Adianade do, edieke itịn̄de kpukpru se ifịnade nnyịn ke akam inọ Jehovah, emi ayan̄wam nnyịn itetịm ikpere enye. (N̄ke 3:
DIDIE KE ATA ỌNIỌN̄ EKEME NDIN̄WAM UBON MI?
Ata ọniọn̄ ekeme ndikpeme ubon. Ke uwụtn̄kpọ, Bible ọdọhọ “n̄wan enen̄ede okpono ebe esie.” (Eph. 5:33) Nso ke ebe akpanam man n̄wan esie enen̄ede okpono enye? Edieke ebe enyịkde-nyịk n̄wan okpono enye ke ntak emi enye edide ibuotufọk, n̄wan esie idikponoke enye ke ofụri esịt. N̄wan esie ekeme ndikpono enye ke ini enye odude ke ufọk mbak mfịna, edi se n̄wan esie anamde ke ini enye mîdụhe owụt ke enye okpono ebe esie ke n̄kpọkinua. Ntre, ana ebe odu uwem ke usụn̄ oro edinamde n̄wan esie okpono enye ke ofụri esịt. Edieke enye amade n̄wan esie onyụn̄ ọfọnde ido ye enye, edinenem n̄wan esie ndinen̄ede n̄kpono enye. Akpana nditọete iban ẹsikpono ebe mmọ idem ke ini ọsọn̄de ndinam ntre.
Bible ọdọhọ n̄ko ete mme ebe ẹma iban mmọ. (Eph. 5:
Ana nditọ ẹkop uyo ẹnọ mme ete ye eka mmọ, ẹnyụn̄ ẹyak mme ete ye eka mmọ ẹda item Jehovah ẹtụnọ mmọ. (Eph. 6:
Ke uwụtn̄kpọ, nso ke akpanam edieke eyen fo ọsọn̄ọde fi enyịn? Edieke osụn̄ide enye m̀mê amiade enye ke ini esịt osụk ayatde fi do, emekeme ndinọ enye unan. Ndien emi ekeme ndinam eyen fo okûma ndisan̄a n̄kpere fi onyụn̄ ekere ke afo umaha imọ.
Mme ete ye eka oro ẹnyenede ata ọniọn̄ ẹsitie ẹkere nte iditụnọde nditọ mmimọ man mmọ ẹwọrọ n̄kpọ ke ini iso. Mme ete ye eka ikpọsọpke-sọp itụnọ eyen mmọ ndondo oro enye anamde se iyatde mmọ esịt. Ọkpọfọn mmọ ẹsụhọde ẹtie ye eyen mmọ ke esịt ama okosụhọde mmọ, ẹnam enye ọfiọk ke Jehovah oyom enye okpono mmimọ man n̄kpọ ọfọn ye enye ke nsinsi. Emi ayanam eyen oro ọfiọk ke edieke imọ ikponode ete ye eka imọ, ke Jehovah ke ikpono oro. (Eph. 6:
Ndusụk mme ete ye eka isitụnọke nditọ mmọ mbak ẹdiyat nditọ mmọ ẹsịt. Utọ nditọ emi ẹditie didie ke ini mmọ ẹkponde? Ndi mmọ ẹyebak Jehovah ẹnyụn̄ ẹnịm ke mme ibet esie ẹdi ke ufọn nnyịn? Ndi mmọ ẹyekpono Jehovah ke ofụri esịt mmọ, mîdịghe, ndi emi idikam inamke mmọ ẹda nsannsan ẹkpọn̄ enye?
Eti ekịmọfọn̄ isidịghe ama ọbọbọ owo ọfọn̄ enye ọtọn̄ọ ndikịm, enye esitie ekere nte idifatde inyụn̄ ikịmde ọfọn̄ oro man enen̄ede eye. Kpasụk ntre, mme ete ye eka oro ẹnyenede ọniọn̄ ẹsida ini ẹkpep Ikọ Abasi ẹnyụn̄ ẹnam se mmọ ẹkpepde, ndien emi esinam mmọ ẹbak Jehovah. Sia mmọ ẹnen̄erede ẹkpere Jehovah ye esop esie, mmọ ẹsinyene ata ọniọn̄ ẹnyụn̄ ẹda emi ẹn̄wam ubon mmọ.
Kpukpru usen, nnyịn imesinyene mme n̄kpọ ndibiere emi ekemede ndinam n̄kpọ ọfọn m̀mê ọdiọk ye nnyịn. Utu ke ndisọsọp mbiere n̄kpọ, ọfọn inen̄ede itie ikere m̀mê nso ke se iyomde ndibiere emi edida idi n̄kpọn̄. Ọfọn iben̄e Jehovah ọnọ nnyịn ọniọn̄ esie man ikeme ndibiere n̄kpọ emi edifọnde. Edieke inamde emi, ọwọrọ imekpeme ata ọniọn̄, ndien enye eyenịm nnyịn uwem.


text:
PhotoShine
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata PhotoShine
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Ọtụtụ dị ndebiri
- Image adiana
- Ịgbazi nke nchapụta na iche
- ọzọ mmetụta
Comments on PhotoShine:
PhotoShine Metụtara software:
A ngwá ọrụ dị ike na-arụ ọrụ na ihe oyiyi. The software nwere nnukwu set ngwaọrụ ike, dezie na ide ihe oyiyi.
The software ele, edit na tọghata oyiyi. The software na-akwado ndị isi graphic formats na nwere ọtụtụ dị iche iche ọrụ.
Ike nchịkọta akụkọ na a set ngwaọrụ-arụ ọrụ na ihe oyiyi. The software dere a mode ịtụtụrụ ndị dị mkpa parameters nke kacha pụta.
The ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na ihe oyiyi na hazie foto. The software-enye gị ohere idezi ihe oyiyi, tinye dị iche iche mmetụta na-ebipụta ha na-ewu ewu ọrụ.
The software jikwaa ịnakọta nke foto na video ihe. Ọzọkwa software na-enye ihe dị mfe search na obosara ohere hazie faịlụ.
The software emepụta a ọkachamara na elu-edu slideshows. Ọzọkwa, ọ na-akwado ọtụtụ media formats dị iche iche na nkọ ma ọ bụ ụda mmetụta.
The software ike paspọtụ size photos na-ebuli ha ụkpụrụ nke mba dị iche iche. The software enyere iji tọghata photos n'ime dị mkpa usoro maka obibi akwụkwọ.
The software ike slideshows ma dekọọ na results na diski. The software na-agụnye different ngwaọrụ hazie usoro nke e kere eke.
The ike ndịna-emeputa nchịkọta akụkọ-arụ ọrụ na dijitalụ sere. The software nwere ọtụtụ ngwá ọrụ na atụmatụ na-ike ọkachamara artwork.
Ngwá Ọrụ ele na-arụ ọrụ na-emeputa faịlụ. The software-enye gị ohere itinye dị iche iche mmetụta na tọghata faịlụ ka na-ewu ewu formats.
Ngwá ọrụ iji tọghata ọdịyo faịlụ n'ime dị iche iche formats. The software-enye gị ohere ka parameters maka converting nke ọdịyo faịlụ na e dere a mkpado nchịkọta akụkọ.
The software mekọrịta data n'etiti HTC ngwaọrụ na kọmputa. Ọ na-akwado akpaka update nke ngwaọrụ ọkwọ ụgbọala.
The ngwá ọrụ ike bughi ihe osise na echiche map. The software bụ n'ụzọ dị irè kwesịrị ekwesị maka agụmakwụkwọ, ọmụma collection na brainstorming.
The nchọgharị iji na-agba abawanye na ike na ime ihe na internet. The software bụ dakọtara na kasị ntọala na extensions nke Firefox.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
Abasi Ọdiọn̄ Ebeakpa Zarephath ke Ntak Mbuọtidem Esie
UBUENE ebeakpa afat n̄kukụre eyen esie akama. Etie enye nte adadaba. Ibighịke enye akafat okpo eyen oro adian ke idem. Idahaemi, enye ese eyen esie emi ẹnamde eset onyụn̄ etiene enye asak ke ntak idatesịt. Esenowo esie ọdọhọ enye ete: “Sese, eyen fo omodu uwem.”
N̄kpọ emi eketịbe ke n̄kpọ nte isua 3,000 emi ẹkebede. Mbụk emi odu ke 1 Ndidem ibuot 17. Elijah, prọfet Abasi, edi esenowo oro. Edi anie ekedi eka eyen oro? Enye ekedi ebeakpa emi okodụn̄de ke Zarephath; owo isiakke enyịn̄ esie. Eyen esie ndiset edi kiet ke otu akakan n̄kpọ emi akanamde enye enen̄ede enyene mbuọtidem. Nte inemede mbụk esie, iyekpep ata akpan n̄kpọ ito enye.
ELIJAH OKỤT EBEAKPA EMI ENYENEDE MBUỌTIDEM
Jehovah ama ebiere ke eyebịghi edịm etidep ke obio ubọn̄ Ahab, idiọk edidem Israel. Ke Elijah ama eketịn̄ ke edịm ididepke, Abasi ama edịp enye mbak Ahab ediwot enye onyụn̄ anam mme raven ẹsida uyo ye unam ẹsọk enye. Ekem Jehovah ama ọdọhọ Elijah ete: “Daha ke enyọn̄, ka Zarephath emi enyenede Sidon, nyụn̄ kodụn̄ do. Sese! nyọdọhọ n̄wan kiet do, emi edide ebeakpa, esinọ fi udia.”—1 Ndi. 17:1-9.
Ke ini Elijah ekesịmde Zarephath, enye ama okụt ubuene ebeakpa kiet atan̄de ifia. Ndi enye edi n̄wan emi edinọde prọfet oro udia? Enye edisan̄a didie inọ Elijah udia ke ini enye ke idemesie edide ubuene? Elijah ama ọtọn̄ọ nneme ye mma oro kpa ye emi ekemede ndidi enye ama ekere m̀mê enye ayama ndinọ imọ udia. Enye ama ọdọhọ ete: “Mbọk, nọ mi esisịt mmọn̄ ke iko n̄n̄wọn̄.” Ke ini mma oro akade ndida mmọn̄ ndi, Elijah ọdọhọ enye ete: “Mbọk, da esisịt uyo ke ubọk sọk mi.” (1 Ndi. 17:10, 11) Ikọsọn̄ke ebeakpa oro ndinọ esenowo mmọn̄, edi mfịna ekedi ndinọ enye uyo.
N̄wan emi ama ọdọhọ enye ete: “Ma uwem Jehovah Abasi fo, nnyeneke ekara uyo ke mîbọhọke esisịt ndomuyo ke akamba aban̄ ye esisịt aran ke ekpri aban̄; ndien, sese, ntan̄ ekpri ifia emi man n̄ka n̄kanam se ndidiade ye eyen mi, ndien ima idia oro ima nnyịn ikpan̄a.” (1 Ndi. 17:12) Ẹyak ise se nneme emi anamde ifiọk.
Ebeakpa emi ndidọhọ “ma uwem Jehovah Abasi fo” owụt ke enye ama ọfiọk ke Elijah edi eyen Israel emi abakde Abasi. Etie nte ke okposụkedi emi enye ekenyenede ifiọk aban̄a Abasi Israel, ke enye ikọfiọkke Jehovah ikesịm ndikpokot enye “Abasi mi.” Enye okodụn̄ ke Zarephath, obio “emi enyenede Sidon,” akwa obio Phoenicia. Anaedi mbon Zarephath ẹkesikpono Baal. Edi Jehovah ama okụt eti n̄kpọ ke esịt mma oro.
Okposụkedi emi ubuene ebeakpa emi okodụn̄de ye mme okpono ndem, enye ama enyene mbuọtidem. Jehovah ọkọdọhọ Elijah aka ebịne enye ke ufọn mmọ mbiba. Imekeme ndikpep ata akpan n̄kpọ nto emi.
Idịghe kpukpru mbon Zarephath ẹkebiara ofụri ofụri. Jehovah ndikọdọhọ Elijah aka ebịne ebeakpa emi owụt ke enye ọfiọk mbon emi ẹnyenede eti esịt, edi emi mîtọn̄ọke kan̄a ndinam n̄kpọ Esie. Ke nditịm ntịn̄, “ke kpukpru idụt [Abasi] enyenyịme owo eke abakde enye onyụn̄ anamde edinen ido.”—Utom 10:35.
Owo ifan̄ ke efakutom mbufo ẹtie nte ebeakpa Zarephath emi? Okposụkedi emi mmọ ẹdụn̄de ye mbon emi ẹkade nsunsu ido ukpono, ekeme ndinen̄ede ndọn̄ mmọ ndituak ibuot nnọ Abasi ke nnennen usụn̄. Ekeme ndidi mmọ ifiọkke Jehovah, ke ntre oyoyom ẹn̄wam mmọ edieke anade mmọ ẹdituak ibuot ẹnọ Jehovah. Ndi emesiyom utọ mbon emi onyụn̄ an̄wam mmọ?
‘KAM BEM ISO NAM EKPRI EKARA UYO DA SỌK MI’
Nen̄ede kere ban̄a se Elijah ọkọdọhọde mma oro anam. Mma oro ọkọdọhọ Elijah ke ekpri n̄kpọ osụhọ ọnọ imọ ye eyen imọ ndidia, ke ima idia oro ima mmimọ iyakpan̄a. Edi Elijah osụk ọdọhọ enye ete: “Kûkop ndịk. Dụk ufọk, kanam kpa nte afo ọdọhọde. Kam bem iso da se idude nam ekpri ekara uyo da sọk mi, ndien ekem afo anam se afo ye eyen fo ẹdidiade. Koro ntem ke Jehovah Abasi Israel ọdọhọ, ‘Ndomuyo idikụreke ke akamba aban̄, aran idinyụn̄ isatke ke ekpri aban̄ tutu esịm usen emi Jehovah anamde edịm edep ke iso isọn̄.’”—1 Ndi. 17:11-14.
Ndusụk owo ẹkpekedọhọ ẹte, ‘Ndi ọdọhọ nnọ fi n̄kukụre udia mi? Etie nte ufiọkke se etịn̄de.’ Edi ebeakpa oro ikọdọhọke ntre. Kpa ye emi enye mîkenen̄ekede ifiọk Jehovah, enye ama enịm se Elijah eketịn̄de onyụn̄ anam kpa nte enye ọkọdọhọde. Ẹkeda emi ẹdomo mbuọtidem esie, ndien enye ama anam nnennen n̄kpọ.
Abasi ikọkpọn̄ke ubuene ebeakpa oro. Kpa nte Elijah ọkọn̄wọn̄ọde, Jehovah ama anam ekpri aran ye ndomuyo ebeakpa oro ekem se enye, eyen esie, ye Elijah ẹdiade tutu esịm ini emi edịm afiakde ọtọn̄ọ ndidep. Ke akpanikọ, “ndomuyo [ikokụreke] ke akamba aban̄, aran inyụn̄ isatke ke ekpri aban̄, kpa nte Jehovah akadade Elijah etịn̄.” (1 Ndi. 17:16; 18:1) Ekpedi mma oro ikanamke nte Elijah ọkọdọhọde, etie nte uyo emi enye akadade ekpri ndomuyo ye aran esie anam ekpekedi akpatre udia esie. Edi enye ama enyene mbuọtidem, enịm ke Jehovah ayanam se enye ọn̄wọn̄ọde, onyụn̄ ebem iso ọnọ Elijah udia.
Se ikpepde ito emi edi ke Abasi esidiọn̄ mbon emi ẹnyenede mbuọtidem. Jehovah ayan̄wam fi edieke enyenede mbuọtidem ke ini ẹdomode fi. Enye eyedi Andinọ nti enọ, Andikpeme, ye Ufan fo, oyonyụn̄ an̄wam fi ọyọ idomo.—Ex. 3:13-15.
Ke 1898, Zion’s Watch Tower ọkọdọhọ ke se ikpepde ito mbụk ebeakpa oro edi: “Sia mma oro ekenyenede mbuọtidem oro akanamde enye okop uyo, Ọbọn̄ ama okụt ke odot imọ ida Prọfet oro in̄wam enye. Edieke enye mîkpekenyeneke mbuọtidem, ẹkpekekụt ebeakpa en̄wen emi akpakamade ndin̄wam Prọfet oro. Kpasụk ntre ke edi ye nnyịn—ke nsio nsio idaha ke uwem, Ọbọn̄ esiyak ẹdomo mbuọtidem nnyịn ndusụk ini. Edieke inyenede mbuọtidem, iyọbọ edidiọn̄; edieke nnyịn mînyeneke, nnyịn idibọhọ.”
Ke ini isobode idomo, akpana iyom ndausụn̄ Abasi ke N̄wed Abasi ye ke mme n̄wed esop Abasi. Ndien ọyọfọn inam item Jehovah ọkpọkọm ọsọn̄ didie ndinam. Ẹyenen̄ede ẹdiọn̄ nnyịn edieke inamde item N̄wed Abasi emi: “Buọt idem ye Jehovah ke ofụri esịt fo kûnyụn̄ uberi edem ke asian fo. Diọn̄ọ enye ke kpukpru usụn̄ fo, ndien enye eyenen̄ede usụn̄ fo enịm.”—N̄ke 3:5, 6.
‘AFO EMEDI EDIWOT EYEN MI’
Ẹmọn̄ ẹfiak ẹdomo mbuọtidem ebeakpa emi. Bible ọdọhọ ete: “Edikem ke mme n̄kpọ emi ẹma ẹkebe eyen n̄wan emi, oro edi, mma enyeneufọk emi, ọduọ udọn̄ọ ata idiọk idiọk tutu ibifịk okụre enye ke idem.” Mma emi ama atua onyụn̄ oyom ndifiọk se ikpowotde eyen imọ onyụn̄ ọdọhọ Elijah ete: “Nsan̄a nso ye afo, O owo ata Abasi? Afo emedi ndinam mi nti ndudue mi ndinyụn̄ n̄wot eyen mi.” (1 Ndi. 17:17, 18) Nso ke ikọ nnanenyịn emi ọwọrọ?
Ndi enyene idiọkn̄kpọ emi enye akanamde emi esịt amiade enye ufen? Ndi enye ekekere ke ufen idiọkn̄kpọ imọ ke Abasi amia imọ oro ndien ke Enye ọkọdọn̄ Elijah ediwot eyen imọ? Bible itịn̄ke, edi akpan n̄kpọ kiet edi: Ebeakpa emi ikọduọhọke Abasi.
Anaedi idem ama akpa Elijah ke ini eyen ebeakpa oro akakpade ye nte ebeakpa oro ọkọdọhọde ke enye ndidi ndidụn̄ ke ufọk imọ anam eyen imọ akpa. Ke Elijah ama ekemen okpo eyen oro ọdọk ubet enyọn̄, enye ama eseme ọnọ Abasi ete: “O Jehovah Abasi mi, ndi ebeakpa emi ami ndụn̄de ke ufọk esie nte esenowo ke afo onyụn̄ ada idiọk etiene enye ke ndiwot eyen esie?” Ama enen̄ede afịna prọfet emi ke ini enye ekekerede nte ẹdisuenede enyịn̄ Abasi edieke Enye ayakde utọ n̄kpọ emi ọwọrọ eti an̄wan emi. Ntre Elijah ama ekpe Abasi ubọk ete: “O Jehovah Abasi mi, mbọk, nam uwem eyen emi afiak odụk enye idem.”—1 Ndi. 17:20, 21.
“SESE, EYEN FO OMODU UWEM”
Jehovah ke akakpan̄ utọn̄. Ebeakpa emi ekese aban̄a prọfet esie, ndien enye ama ọbuọt idem ye Abasi. Etie nte Abasi akayak eyen oro ọdọn̄ọ onyụn̄ akpa sia enye ama ọfiọk ke iyanam enye eset, ndien ke emi ayanam mme owo ke ini iso ẹnyene idotenyịn. Jehovah ama anam eyen oro eset ke ini Elijah ekekpede Enye ubọk. Akpa owo emi ẹkenamde eset edi emi ke Bible. Kere nte esịt ekenemde ebeakpa oro ke ini Elijah ọkọdọhọde enye ete: “Sese, eyen fo omodu uwem”! Ebeakpa emi ama ọdọhọ Elijah ete: “Mmọfiọk ke emi nte ke afo edi owo Abasi ye nte ke ikọ Jehovah emi odude fi ke inua edi akpanikọ.”—1 Ndi. 17:22-24.
Nnyịn ikopke aba n̄kpọ en̄wen iban̄a ebeakpa emi ke 1 Ndidem ibuot 17. Edi se Jesus eketịn̄de aban̄a enye owụt ke anaedi enye ama akabade edi asan̄autom Jehovah onyụn̄ anam akpanikọ ọnọ enye tutu akpa. (Luke 4:25, 26) Mbụk esie owụt ke Abasi esidiọn̄ mbon emi ẹn̄wamde mme asan̄autom esie. (Matt. 25:34-40) Enye owụt n̄ko ke Abasi esinọ mme asan̄autom esie se inanade mmọ, idem ke ini nsọn̄ọn̄kpọ. (Matt. 6:25-34) Ke adianade do, mbụk emi owụt ke Jehovah ekeme ndinam mme akpan̄kpa eset; akam ọdọdọn̄ enye ndinam emi. (Utom 24:15) Ntem, ọfọn isiti ebeakpa Zarephath.


text:
Ukpepn̄kpọ 28
Nso ke Ẹkeme Ndikụt ke Ikpehe Intanet Nnyịn?
Jesus Christ ama ọdọhọ mme anditiene enye ete: “Ẹyak un̄wana mbufo ayama ke iso owo, man mmọ ẹkpekụt nti utom mbufo ẹnyụn̄ ẹnọ Ete mbufo emi odude ke heaven ubọn̄.” (Matthew 5:16) Man inam emi, nnyịn imada n̄kpọ oro ifiọk ntaifiọk ẹsion̄ode ẹdi ndondo emi, esịnede Intanet, inam n̄kpọ. Ikpehe Intanet nnyịn, jw.org/efi, edi ebiet emi ẹdọn̄de ntọt oro aban̄ade se Mme Ntiense Jehovah ẹnịmde ke akpanikọ ye se mmọ ẹnamde. Nso ke ẹkeme ndikụt do?
Mme ibọrọ oro Bible ọnọde ke mme mbụme oro ẹsiwakde ndibụp. Afo emekeme ndikụt ibọrọ ndusụk akpan mbụme oro mme owo ẹsibụpde. Ẹbọrọ itiokiet ke otu mme mbụme emi ke tract Nte Akpama Ndifiọk Akpanikọ? emi odude ke se iwakde ibe usem 400 ke ikpehe Intanet nnyịn. Afo emekeme n̄ko ndikụt Edikabade Eke Obufa Ererimbot ke ediwak usem ye ediwak n̄wed un̄wam ukpep Bible, esịnede n̄wed Nso ke Bible Enen̄ede Ekpep? ye mme nsiondi Enyọn̄-Ukpeme ye Awake! eke ndondo emi. Ẹkeme ndikot mîdịghe ẹkop nte ẹkotde ediwak ke otu n̄wed emi ke Intanet. Ẹkeme ndision̄o mbon oro ẹkekotde ke uyo ẹdọn̄ ke Intanet m̀mê mbon oro ẹkedọn̄de nte PDF m̀mê EPUB. Afo amakam ekeme ndimịn̄ ndusụk page nda nnyene nneme ye owo emi enyenede udọn̄, ke usem esie! Mme vidio ẹdu ke ediwak usem idiọn̄ọ. Afo emekeme ndision̄o Bible oro ẹkotde nte drama, mme drama Bible, ye ndinem ikwọ man akpan̄ utọn̄ okop ke ini nduọkodudu fo.
Nnennen ntọt oro aban̄ade Mme Ntiense Jehovah. Mme mbụk ye mme vidio utom oro inamde ke ofụri ererimbot ke ndondo emi, mme n̄kpọntịbe oro ẹban̄ade Mme Ntiense Jehovah, ye un̄wam oro nnyịn isinọde ke mme ini afanikọn̄, ẹdu ke ikpehe Intanet nnyịn n̄ko. Oyokụt n̄kpọ aban̄ade mbono district oro edide onyụn̄ okụt adres ye nọmba telefon mme n̄kọk itieutom nnyịn.
Ke mme usụn̄ emi ke inam un̄wana nnyịn ayama esịm ata nsannsan ikpehe isọn̄. Mme owo ke kpukpru ikpehe ke isọn̄, esịnede Antarctica, ẹtiene ẹbọ ufọn. Nnyịn ibọn̄ akam ite “ikọ Jehovah akpakam aka iso ndisuana usọp usọp” nsịm ofụri isọn̄ nnyụn̄ nnọ Abasi ubọn̄.—2 Thessalonica 3:1.
Didie ke jw.org/efi an̄wam mme owo efen efen ẹkpep akpanikọ Bible?
Nso ke afo akpama ndika n̄kese ke ikpehe Intanet nnyịn?


text:
Ma Se Ededi Emi Jehovah Ọnọde Fi Anam!
“Nnyịn idi nsan̄autom Abasi.”—1 COR. 3:9.
1. Jehovah esida didie utom ekededi oro enye anamde?
JEHOVAH esima kpukpru se enye anamde. (Ps. 135:6; John 5:17) Enye oyom mme angel ye mme owo ẹtiene ẹma se mmọ ẹnamde. Ntak edi oro enye ọnọde mmọ nti utom emi enemde-nem mmọ ndinam. Enye ama ada akpan esie obot mme n̄kpọ. (Kot Colossae 1:15, 16.) Bible ọdọhọ ke Jesus okodu ye Abasi ke heaven onyụn̄ edi “ata anamutom” mbemiso enye ekedide isọn̄.—N̄ke 8:30.
2. Isan̄a didie ifiọk ke Abasi ama esidọn̄ mme angel utom emi enemde-nem mmọ?
2 Ọtọn̄ọde ke Genesis tutu esịm Ediyarade, Bible etịn̄ ke Jehovah esiwak ndidọn̄ mme angel nsio nsio utom. Ke Abasi ama ekebịn Adam ye Eve osio ke Paradise emi mmọ ẹkedụn̄de, enye ama “enịm mme cherub ye akan̄kan̄ emi asakde ikan̄ onyụn̄ oyụtde akanade kpukpru ini, ke edem usiahautịn In̄wan̄ Eden, man ẹkpeme usụn̄ eto uwem.” (Gen. 3:24) Ediyarade 22:6 ọdọhọ n̄ko ke Jehovah ama “[ọdọn̄] angel esie ete ediwụt ifịn esie mme n̄kpọ eke ẹnyenede nditịbe ke mîbịghike.”
UTOM ORO ABASI ỌNỌDE MME OWO
3. Didie ke Jesus ekekpebe Ete esie ke ini enye okodude ke isọn̄?
3 Ke ini Jesus okodude ke isọn̄, ekenenem enye ndinam utom emi Jehovah ọkọdọn̄de enye. Jesus ama ekpebe ete esie onyụn̄ enyịme ndinọ mbet esie utom ẹnam. Enye ama anam utom emi enen̄ede ọdọn̄ mmọ ke ini enye ọkọdọhọde mmọ ete: “Ke ata akpanikọ ke ndọhọ mbufo, owo eke ọbuọtde idem ye ami, enye n̄ko ayanam utom eke ami nnamde; enye oyonyụn̄ anam utom eke okponde akan emi, koro ami nnyọn̄de ntiene Ete.” (John 14:12) Akana mmọ ẹnam utom oro usọp usọp sia Jesus ọkọdọhọ mmọ ete: “Ana nnyịn inam utom enye emi ọkọdọn̄de mi ke adan̄aemi edide uwemeyo; okoneyo ke edi emi owo baba kiet mîdikemeke ndinam utom.”—John 9:4.
4-6. (a) Ntak emi ikpọkọmde Abasi ke emi Noah ye Moses ẹkenamde utom emi Jehovah ọkọdọn̄de mmọ? (b) Siak ufọn iba emi nsio nsio utom Abasi ẹsinyenede.
4 Mbemiso eyo Jesus, Jehovah ama esinọ mme owo utom ẹnam. Kpa ye oro Adam ye Eve mîkanamke se ẹkedọn̄de mmọ, mbon en̄wen ẹma ẹnam se Abasi ọkọdọn̄de mmọ. (Gen. 1:28) Ẹma ẹteme Noah nte ọkpọkọn̄de ubom man enye ye ufọk esie ẹbọhọ akwa Ukwọ. Noah ama anam kpa nte Jehovah eketemede enye. Kpukpru nnyịn idu uwem mfịn ke ntak emi enye eketịn̄de enyịn anam se ẹkedọn̄de enye.—Gen. 6:14-16, 22; 2 Pet. 2:5.
5 Jehovah ama eteme Moses nte ẹkpebọpde tent utuakibuot ye nte ẹkpetịmde mme oku idem. Moses ama anam kpa nte ẹketemede enye. (Ex. 39:32; 40:12-16) Nnyịn ke ibọbọ ufọn ito se enye akanamde. Didie? Apostle Paul ọkọdọhọ ke tent oro ye utom mme oku ẹkeda ẹban̄a “nti n̄kpọ eke ẹdidide.”—Heb. 9:1-5, 9; 10:1.
6 Abasi esinọ ikọt esie nsio nsio utom ke nsio nsio ini etiene se enye oyomde ini oro. Edi, kpa ye oro utom emi mîdịghe ukem, kpukpru mmọ ẹsinọ Abasi ubọn̄, ẹnyụn̄ ẹnam ufọn ẹnọ mme owo. Se Jesus akanamde mbemiso enye edide isọn̄ ye se enye akanamde ke ini odude mi ke isọn̄ ama ada ubọn̄ ọsọk Abasi onyụn̄ anam mme owo ẹbọ ufọn. (John 4:34; 17:4) Utom emi ẹdọn̄de nnyịn mfịn esida ubọn̄ ọsọk Jehovah n̄ko. (Matt. 5:16; kot 1 Corinth 15:58.) Ntak emi idọhọde ntre?
MA UTOM EKEDEDI EMI ABASI ỌNỌDE FI
7, 8. (a) Nso utom ke ẹnọ mme Christian ẹnam mfịn? (b) Didie ke ikpanam n̄kpọ ke ini Jehovah ọnọde nnyịn obufa utom?
7 Jehovah ndidọhọ mme anana-mfọnmma owo ẹdi nsan̄autom imọ edi ata n̄kpọ ukpono ọnọ mmọ. (1 Cor. 3:9) Mbon emi ẹsibọpde mme Itie Mbono, Ufọkmbono Obio Ubọn̄, ye n̄kọk itieutom ẹnam ukem utom emi Noah ye Moses ẹkenamde. Edide afo etiene ọdiọn̄ Ufọkmbono Obio Ubọn̄ ke edem mbufo m̀mê etiene ọbọp ibuot itieutom nnyịn ke Warwick, ke New York, nen̄ede ma se anamde. (Se nte obufa ibuot itieutom nnyịn editiede ke akpa ndise ibuotikọ emi.) Anam utom emi ọnọ Abasi. Ediwak nditọete nnyịn ibọpke n̄kpọ. Mmọ ẹkwọrọ ikọ. Utom enye emi n̄ko anam ẹnọ Jehovah ubọn̄ onyụn̄ anam ufọn ọnọ mme owo. (Utom 13:47-49) Esop Abasi ẹsiteme ikọt Abasi nte ẹkpenamde utom ukwọrọikọ. Edi ndusụk ini, ẹkeme ndikpụhọ utom nnyịn, ẹnọ nnyịn obufa utom.
8 Nti ikọt Jehovah ẹsimama ndinam se esop Abasi ẹdọhọde mmọ ẹnam. (Mme Hebrew 13:7, 17.) Ke nsonso oro ẹnọde nnyịn obufa utom, ekeme ndidi idin̄wan̄ake nnyịn ntak emi ẹdọhọde inam utom enye oro, edi imọdiọn̄ọ ke edieke inamde ukpụhọde ekededi emi Jehovah oyomde inam, ke nnyịn iditreke-tre ndibọ ufọn.
9. Nso uwụtn̄kpọ ke mbiowo ẹnịm ẹnọ nditọete ke esop?
9 Nte mbiowo ẹdade usụn̄ ke esop owụt ke mmọ ẹnen̄ede ẹyom ndinam uduak Jehovah. (2 Cor. 1:24; 1 Thess. 5:12, 13) Mmọ ẹsinam utom etieti ẹnyụn̄ ẹnam ukpụhọde ekededi emi esop Abasi ẹdọhọde ẹnam. Mmọ ẹsitiene ẹkwọrọ ikọ ke mbufa usụn̄ oro ẹdọhọde ẹkwọrọ. Okposụkedi emi ndusụk mbiowo ẹkemen̄ede ke nsonso oro ndinam ẹkwọrọ ikọ ke fon, ke esụkmbehe, m̀mê ke ebiet en̄wen emi mme owo ẹsinen̄erede ẹwak, mmọ ẹma ẹkụt nti utịp ke ini ẹkedomode ẹse. Ke uwụtn̄kpọ, mme asiakusụn̄ inan̄ ke Germany ẹma ẹkekwọrọ ikọ ke itie mbubehe emi owo mîkesikaha ikọkwọrọ ikọ aba. Michael ọdọhọ ete: “Ima itre ndisikwọrọ ikọ ke mme itie mbubehe ke ediwak isua, ntre idem ama enyek nnyịn ke ini ikafiakde itọn̄ọ. Jehovah ama okụt nte idem enyekde nnyịn onyụn̄ anam ukwọrọikọ enem nnyịn usenubọk oro. Esịt ama enem nnyịn nte ikanamde se ẹketemede ke Utom Obio Ubọn̄ Nnyịn inyụn̄ iben̄ede Jehovah an̄wam nnyịn!” Ndi akpama ndikwọrọ ikọ ke mbufa usụn̄ ke efakutom mbufo?
10. Nso ukpụhọde ke ẹnam ke isua ifan̄ emi ẹbede?
10 Ndusụk ini, ẹsinam ukpụhọde ke Bethel. Ke uwụtn̄kpọ, ke isua ifan̄ emi ẹbede, ẹtre utom ke n̄kpri n̄kọk itieutom ifan̄, ẹnyụn̄ ẹmen utom emi ẹsinamde do ẹkenam ke ikpọ n̄kọk itieutom. Akana nditọete emi ẹkenamde utom ke n̄kpri n̄kọk itieutom emi ẹnam ukpụhọde. Mmọ ẹma ẹkụt ufọn nte ini akade. (Eccl. 7:8) Esịt enem mmọ nditiene ofụri ikọt Jehovah nnam n̄kpọ Abasi ke eyo nnyịn!
11-13. N̄kpọ eketie didie ye ndusụk nditọete ke ini ẹkenamde ukpụhọde ke Bethel mmọ?
11 Enyene se ikemede ndikpep nto nditọete emi ẹkedude ke n̄kọk itieutom emi ẹketrede utom do. Ndusụk mmọ ẹma ẹnam utom do ke ata ediwak isua. Ẹma ẹdọhọ ebe ye n̄wan emi ẹkedude ke Bethel kiet ke Central America ẹte ẹka Bethel Mexico. Mbon Bethel Mexico ẹwak utịm ike 30 ẹkan eke mmọ. Rogelio ọdọhọ ete: “Ikememke utom ndikpọn̄ mme ufan nnyịn ye mbon ufọk nnyịn.” Juan, emi ẹketienede ẹnọ aka Mexico ọdọhọ ete: “Etie nte owo ndifiak mmana; ana afiak ọtọn̄ọ emehe ye mbufa owo. Ana ekpekpep ata ediwak n̄kpọ obufa.”
12 Ikememke n̄ko ye mbon Bethel ke ndusụk idụt ke Europe ke ini ẹkenọde mmọ ẹka n̄kọk itieutom Germany. Owo emi esimade ebiet emi etiede obot obot ọyọdiọn̄ọ nte eketiede mbon Bethel Switzerland ke idem ke ini ẹkedọhọde mmọ ẹkpọn̄ do ẹka Bethel Germany. Ama ọsọn̄ n̄ko ye mbon emi ẹketode ekpri Bethel ke Austria ẹka Bethel Germany emi mme owo ẹwakde etieti.
13 Ana mbon emi ẹwọrọde ẹka idụt efen ẹnam ediwak ukpụhọde. Ana mmọ ẹkpep ndidụn̄ ke ufọk emi mîtiehe nte eke edem mmọ, ẹkpep ndinam utom ye nditọete emi mmọ mîdiọn̄ọke akanam, mîdịghe ẹkpep ndinam obufa utom. Ana mmọ ẹdomo ndimehe ye nditọete ke obufa esop oro ẹnọde mmọ ẹka ẹnyụn̄ ẹdomo ndifiọk obufa efakutom mmọ. Ndusụk ini, mmọ ẹsikpep obufa usem. Imemke ndinam mme utọ ukpụhọde emi, edi ediwak nditọete nnyịn ke Bethel ẹnam. Ntak emi mmọ ẹnamde?
14, 15. (a) Didie ke ediwak owo ẹwụt ke imama se ededi oro Jehovah ọnọde mmimọ inam? (b) Nso eti uwụtn̄kpọ ke mmọ ẹnịm ẹnọ kpukpru nnyịn?
14 Grethel ọdọhọ ete: “Mma nnyịme ndiwọrọ n̄ka idụt en̄wen sia n̄koyom Jehovah okụt ke nnamke n̄kpọ esie sia ndụn̄de ke idụt emi mmade, ufọk emi mmade, m̀mê ke ntak ifetutom emi nnyenede.” Dayska n̄ko ọdọhọ ete: “Sia mfiọkde ke Jehovah ọdọhọ mi n̄ka ebiet en̄wen, mma nsọsọp nnyịme.” André ye Gabriela ẹsịn ke uyo oro. Mmọ ẹdọhọ ẹte: “Ida emi nte ifet efen emi inyenede ndinam n̄kpọ Jehovah, utu ke ndibem iso nnam se idọn̄de nnyịn.” Mmọ ẹnịm ke ọfọn owo ọsọsọp anam ukpụhọde ke ini esop Abasi ẹnamde ukpụhọde, utu ke ndidi esop Abasi ẹka iso iso, nnyịn ida ke edem.
15 Ke ini ẹketọde nsio nsio n̄kọk itieutom ẹdọn̄ kiet, ẹma ẹnọ ndusụk mbon Bethel ẹkenam utom usiakusụn̄. Se iketịbede edi oro ke ini ẹketọde n̄kọk itieutom Norway ye Sweden ẹdọn̄ ke eke Denmark ẹkot n̄kọk itieutom Scandinavia. Ke uwụtn̄kpọ, ẹma ẹnọ Florian ye Anja ẹkenam utom usiakusụn̄. Mmọ ẹdọhọ ẹte: “Obufa utom emi enem, edi idịghe ekpri utom. Ikere ke idụhe se ifọnde nte owo ndinam n̄kpọ Jehovah ke ebiet ekededi oro enye odude. Abasi ọdiọn̄ nnyịn etieti!” Kpa ye oro ediwak nnyịn mîdinamke utọ ukpụhọde emi, imekeme ndikpebe nditọete emi inyụn̄ inịm n̄kpọ Obio Ubọn̄ akpa ke uwem nnyịn. (Isa. 6:8) Jehovah isitreke ndidiọn̄ mbon emi ẹmade utom ekededi oro enye ọnọde mmọ ẹnam, inamke n̄kpọ m̀mê mmọ ẹnam utom oro ke m̀mọ̀n̄.
KA ISO MA SE EDEDI ORO JEHOVAH ỌNỌDE FI ANAM!
16. (a) Nso ke Galatia 6:4 ọdọhọ inam? (b) Ewe utom idi n̄kponn̄kan utom emi owo ekededi ekemede ndinam?
16 Mme anana-mfọnmma owo ẹsiwak ndimen se mmọ ẹnamde n̄kodomo ye eke owo en̄wen. Edi Bible ọdọhọ nnyịn ikûnam ntre, yak ikam idomo ndinam utom nnyịn ọfọn. (Kot Galatia 6:4.) Kpukpru owo ikemeke ndidi mbiowo, mme asiakusụn̄, mme isụn̄utom, m̀mê mbon Bethel. Kpukpru utom emi ẹfọfọn, edi n̄kponn̄kan utom emi owo ekededi ekemede ndinam edi ndikwọrọ eti mbụk Obio Ubọn̄. Kpukpru nnyịn imekeme ndinam utom enye emi. Ẹyak iwụt ke imama enye!
17. Mme mfịna ewe mîditreke adan̄a nte isụk idude ke ererimbot Satan emi, edi ntak emi nnyịn mîkpetịmekede esịt ikaha?
17 Ke ererimbot Satan emi, nnyịn idikemeke ndinam n̄kpọ Jehovah nte ikpamade ndinam. Idụhe nte nnyịn mîdisehe iban̄a mbonubon nnyịn, mîdịghe idọn̄ọ, m̀mê inyene mfịna en̄wen. Edi ufọn idụhe nditịmede esịt n̄kaha. Isụk ikekeme ndikwọrọ eti mbụk Obio Ubọn̄ inamke n̄kpọ m̀mê nso mfịna ke inyene. Akpan n̄kpọ akam edi nnyịn ndinam ofụri ukeme nnyịn, nnyụn̄ mbọn̄ akam ndọhọ Jehovah ọdiọn̄ mbon oro ẹnamde ẹkan nnyịn. Kûfre ke Jehovah ada kpukpru mbon oro ẹtorode enyịn̄ esie ke ọsọn̄urua!
18. Nso ke ikpọkpọn̄ kan̄a idahaemi, ndien ntak-a?
18 Jehovah ayak nnyịn idi nsan̄autom esie kpa ye oro idide mme anana-mfọnmma owo. Ntre, ọfọn ima se ededi oro enye ọnọde nnyịn inam idahaemi! Akpana ikpọn̄ kan̄a ndusụk n̄kpọ emi ikpamade ndinam, sia imọfiọk ke Jehovah ayanam idu “ata uwem” ke obufa ererimbot esie ke nsinsi. Iyenyene emem, iyokop ata inemesịt, iyonyụn̄ inam mme n̄kpọ emi nnyịn mîkemeke ndinam idahaemi.—1 Tim. 6:18, 19.
19. Nso ke Jehovah ọn̄wọn̄ọ ndinam nnọ nnyịn ke ini iso?
19 Obufa ererimbot oro Abasi ọkọn̄wọn̄ọde ọmọn̄ edisesịm. Ti se Moses ọkọdọhọde nditọ Israel mbemiso mmọ ẹdụkde Isọn̄ Un̄wọn̄ọ. Enye ọkọdọhọ ete: “Jehovah Abasi fo ayanam fi enyene n̄kpọ barasuene ke kpukpru utom ubọk fo.” (Deut. 30:9) Ke Armageddon ebede, mbon oro ẹkesịnde idem ẹnam n̄kpọ Abasi ẹyedụn̄ ke isọn̄ emi Abasi ọkọn̄wọn̄ọde ndinọ mmọ. Idahaoro idinam obufa utom. Idinam isọn̄ emi akabade Paradise!


text:
IHE ONYEÀMÀ JEHOVA NA ONYE AGBATA OBI YA KPARỊTARA
Gịnị Mere Chineke Ji Hapụ Ụmụ Mmadụ Ka Ha Na-ata Ahụhụ?
N’ebe a, e dere ihe Onyeàmà Jehova na onye agbata obi ya nwere ike ịkparịta. Ka anyị were ya na Onyeàmà Jehova aha ya bụ Mary gara n’ụlọ otu nwaanyị aha ya bụ Sarah.
AHỤHỤ ANYỊ NA-ATA Ọ̀ NA-EMETỤ CHINEKE N’OBI?
Mary: Sarah, ndeewo. Olee otú i mere?
Sarah: Adị m mma.
Mary: Ụbọchị ahụ m bịara na nke gị, o nwere ajụjụ anyị lebara anya. Ajụjụ ahụ bụ, ‘Ahụhụ anyị na-ata ọ̀ na-emetụ Chineke n’obi?’ * I kwuru na o teela ajụjụ ahụ gbawara gị gharịị, karịchaa, kemgbe mama gị nwechara ihe mberede okporo ụzọ.
Sarah: Ihe i kwuru bụ eziokwu.
Mary: Biko, olee otú mama gị mere taa?
Sarah: Ọ na-abụ ahụ́ dịtụ ya mma taa, echi ya aka ya njọ. Ma, ọ dị mma taa.
Mary: Obi dị m ụtọ na ọ gbakewela. Ama m na ihe ahụ mere ya ga-eme ka obi na-ajọ gị njọ mgbe ụfọdụ.
Sarah: Ọọ eziokwu. Mgbe ụfọdụ, ihe m na-eche bụ ma ò nwere mgbe nsogbu ya ga-ebi.
Mary: Ọọ ihe onye ọ bụla ọ dị otú a ọ dị gị ga-eche. Ì chetara na mgbe anyị kwuchara okwu n’ụbọchị ahụ m bịara, na m jụrụ gị ma ị̀ ma ihe mere Chineke ji hapụ ụmụ mmadụ ka ha na-ata ahụhụ n’agbanyeghị na o nwere ike ịkwụsị ya?
Sarah: Echetara m.
Mary: Tupu anyị ahụ ihe Baịbụl kwuru banyere ya, ka anyị lebagharịa anya n’ihe anyị kwuru n’ụbọchị ahụ.
Sarah: Nsogbu adịghị.
Mary: Anyị mụtara na e nwere otu nwoke fere Chineke n’oge ochie nke jụrụ Chineke ihe mere o ji kwe ka ndị mmadụ na-ata ahụhụ. Ma, Chineke abaraghị ya mba maka na ọ jụrụ ya ajụjụ ma ọ bụkwanụ gwa ya na okwukwe ya esighị ike.
Sarah: Ọọ ihe ọhụrụ m mụtara n’ụbọchị ahụ.
Mary: Ihe ọzọ anyị mụtara bụ na obi anaghị atọ Jehova Chineke ụtọ ma ọ hụ ka ụmụ mmadụ na-ata ahụhụ. Dị ka ihe atụ, Baịbụl kwuru na ‘o wutere ya’ mgbe ndị fere ya n’oge ochie nọ na-ata ahụhụ. * Ọ̀ bụ na obi adịghị gị ụtọ ịnụ na ahụhụ anyị na-ata na-emetụ Chineke n’obi?
Sarah: Obi dị m ụtọ.
Mary: Ihe ọzọ anyị kwukwara n’ụbọchị ahụ bụ na ike Chineke enweghị atụ. N’ihi ya, ọ ga-akwụsịli ahụhụ anyị na-ata mgbe ọ bụla ọ chọrọ.
Sarah: Ọọ ya na-agbagwoju m anya. Gịnị mere Chineke ji kwe ka ihe ọjọọ na-eme n’ụwa n’agbanyeghị na ọ ga-akwụsịli ya?
ÒNYE KWURU EZIOKWU?
Mary: Ka anyị gụọ akwụkwọ Jenesis. Ọ bụ ya ga-enyere anyị aka ịmata azịza ajụjụ a ị jụrụ. Ị̀ ma ihe Baịbụl kwuru gbasara Adam na Iv na mkpụrụ osisi a sị ha erila?
Sarah: Ama m. M mụtara ya na Sọnde skul mgbe m dị obere. Chineke gwara ha erila mkpụrụ osisi ahụ, ha akpọchie ntị rie ya.
Mary: I kwutere ya. Ma, ka anyị leba anya n’ihe ndị mere tupu Adam na Iv emehie. Ihe ndị ahụ ga-enyere anyị aka ka anyị mata ihe mere anyị ji ata ahụhụ. Biko, gụọ Jenesis isi nke atọ, amaokwu nke mbụ ruo nke ise.
Sarah: Ebe ahụ kwuru, sị: “Agwọ kasị dị akọ n’ime anụ ọhịa niile Jehova bụ́ Chineke kere. O wee malite ịgwa nwaanyị ahụ, sị: ‘Ọ̀ bụ eziokwu na Chineke sịrị unu erila mkpụrụ si n’osisi ọ bụla dị n’ubi a?’ Nwaanyị ahụ wee sị agwọ ahụ: ‘Anyị nwere ike iri mkpụrụ si n’osisi ndị dị n’ubi a. Ma, a bịa n’iri mkpụrụ si n’osisi dị n’etiti ubi a, Chineke sịrị: “Unu erila mkpụrụ si na ya, ee e, unu emetụla ya aka ka unu ghara ịnwụ.”’ Agwọ ahụ wee sị nwaanyị ahụ: ‘Unu agaghị anwụ ma ọlị. N’ihi na Chineke maara na n’ụbọchị unu riri mkpụrụ si na ya, anya unu ga-emeghe, unu ga-adịkwa ka Chineke, mara ihe ọma na ihe ọjọọ.’”
Mary: Ị gụtara ya. Ka anyị leruo amaokwu ndị ahụ anya. Ihe mbụ anyị gụtara bụ na agwọ gwara Iv okwu. Ebe ọzọ na Baịbụl kwuru na ọ bụ Setan bụ́ Ekwensu ji agwọ ahụ gwa Iv okwu. * Setan jụrụ Iv ajụjụ gbasara iwu Chineke nyere ha banyere otu osisi dị n’ubi ahụ. Gịnị ka Chineke gwara Adam na Iv na ọ bụ ihe ga-eme ha ma ha rie mkpụrụ si n’osisi ahụ?
Sarah: Ọ gwara ha na ha ga-anwụ.
Mary: Gbam! Mgbe Iv zachara Setan azịza ahụ, Setan boro Chineke ebubo. Ọ gwara Iv, sị: “Unu agaghị anwụ ma ọlị.” Setan kpọrọ Chineke onye ụgha.
Sarah: Anụtụbeghị m ihe a i kwuru.
Mary: Okwu Setan kpatara mgbe o boro Chineke ebubo na ọ bụ onye ụgha abụghị ihe a ga-edozili ngwa ngwa. Ị̀ ghọtara ihe mere o ji dị otú ahụ?
Sarah: Mba. O dochaghị m anya.
Mary: Ka m meere gị ihe atụ ga-eme ka ị ghọta ihe m na-ekwu. Ka e were ya na otu ụbọchị, abịakwutere m gị, sị gị na m ka gị ike. Olee otú ị ga-esi egosi m na ihe m kwuru abụghị eziokwu?
Sarah: M nwere ike ịsị gị, ‘Ngwanụ ka anyị nwaa, ka anyị mata mbe abụọ nke bụ́ oké.’
Mary: I kwutere ya. I nwere ike ịchọta ihe dị ezigbo arọ, kwuzie ka a mara onye ga-ebuli ya n’ime anyị abụọ. Ọ gaghị ewe oge a mata mbe abụọ nke bụ́ oké.
Sarah: Aghọtala m ihe ị na-ekwu.
Mary: Ma, ọ bụrụkwanụ na ihe m gwara gị bụ na ị bụ onye ụgha? Otú a ga-esi achọpụta ma ihe m kwuru ọ̀ bụ eziokwu ga-adịzi iche.
Sarah: Ọọ ya. Ọ ga-adị iche.
Mary: A naghị eji ọkpụkpụ aka amata ma mmadụ ọ̀ bụ onye ụgha ka ọ̀ bụ na ọ bụghị.
Sarah: Nke ahụ bụ eziokwu.
Mary: Naanị otú a ga-esi amata ma ihe m kwuru ọ̀ bụ eziokwu bụ ikwe ka oge gafee ka ndị mmadụ lewe anyị abụọ, jirizie aka ha mata onye bụ́ onye ụgha.
Sarah: Aghọtawala m ihe ị na-ekwu.
Mary: Legodị anya n’ebe ndị ahụ anyị gụrụ na Jenesis. Setan ò kwuru na ya ka Chineke ike?
Sarah: Mba.
Mary: Ọ gaghị ewe Chineke oge igosi na ya ka ya ike. Ma, kama ikwu na ya ka Chineke ike, Setan sịrị na ihe Chineke kwuru abụghị eziokwu. E nwere ike ịsị na ọ gwara Iv, sị: ‘Chineke ghaara unu ụgha. Ọọ mụnwa na-agwa unu eziokwu.’
Sarah: Chaị! Ọ̀ọ ihe merenụ?
Mary: Ma, ebe Chineke maara ihe, ọ ghọtara na otú kacha mma ọ ga-esi edozi okwu ahụ Setan kpatara bụ ikwe ka oge gafee. Ka oge na-aga, ọ ga-edo onye ukwu na onye nta anya onye bụ́ onye ụgha.
OKWU ỌZỌ SETAN KPATARA
Sarah: Ma ozugbo Iv nwụrụ, ọ̀ bụ na o doghị onye ukwu na onye nta anya na Chineke kwuru eziokwu?
Mary: E nwere ike ikwu otú ahụ. Ma, e nwere ihe ọzọ Setan kwuru. Legodị anya ọzọ n’amaokwu nke ise. Ị̀ hụrụ ihe ọzọ Setan gwara Iv?
Sarah: O kwuru na ọ bụrụ na Iv erie mkpụrụ osisi ahụ, anya ya ga-emeghe.
Mary: I kwutere ya. Ọ sịkwara na Iv ‘ga-adị ka Chineke, mara ihe ọma na ihe ọjọọ.’ Ihe Setan na-ekwu bụ na Chineke leziri anya jụ inye ụmụ mmadụ ihe ga-abara ha uru.
Sarah: Èziokwu?
Mary: Ihe ahụ o kwuru abụghị obere okwu.
Sarah: Gịnị ka i bu n’obi?
Mary: Ọ bụghị naanị Iv ka ihe ahụ Setan kwuru gbasara. Setan na-ekwu na ihe ga-akara ma Iv ma mmadụ niile mma ma Chineke kwụsị ịchị ha. Ma, Jehova maara na otú kacha mma ọ ga-esi gosi na Setan bụ onye ụgha bụ ịhapụ Setan ka o jiri aka ya gbaa onwe ya n’anwụ. Ọ bụ ya mere Chineke ji hapụ Setan ka ọ chịtụgodị ụwa. Ọ bụkwa maka na Setan na-achị ụwa mere ndị mmadụ ji atagbu onwe ha n’ahụhụ. * Ma, olileanya dị.
Sarah: Olileanya gịnị?
Mary: Baịbụl kwuru ihe abụọ magburu onwe ya gbasara Chineke. Nke mbụ bụ na mgbe ọ bụla anyị na-ata ahụhụ, ọ na-emetụ Jehova Chineke n’obi. Dị ka ihe atụ, ka anyị gụọ ihe Eze Devid kwuru n’Abụ Ọma 31:7. Devid tara ezigbo ahụhụ. Ma, ka anyị hụ ihe ọ gwara Chineke n’ekpere. Biko, gụọ ya.
Sarah: Ọ dị mma. Ọ sịrị: “M ga-aṅụrị ọṅụ, nweekwa obi ụtọ n’obiọma gị, n’ihi na ị hụwo mmekpa ahụ́ m; ị marawo ahụhụ mkpụrụ obi m na-ata.”
Mary: N’agbanyeghị na Devid tara ahụhụ, ihe kasiri ya obi bụ na ọ ma na Jehova na-ahụ nsogbu niile na-abịara ya. Ọ̀ bụ na obi adịghị gị ụtọ na Jehova ma ihe niile na-emenụ, marakwa ihe niile na-enye anyị nsogbu n’obi, ma nke ndị mmadụ na-amaghị?
Sarah: À na-ajụkwa ajụ?
Mary: Nke abụọ bụ na Chineke agaghị ekwe ka anyị na-ata ahụhụ ruo mgbe ebighị ebi. Baịbụl kwuru na Chineke ga-anapụ Setan ọchịchị n’oge na-adịghị anya. N’oge ahụ, ọ ga-ewepụ nsogbu niile Setan kpataara ụmụ mmadụ, ma nke ọ kpataara gị na mama gị. M ga-achọ ịbịa n’izu ọzọ ka m gosi gị ihe mere obi ga-eji sie gị ike na Chineke ga-eme ka ahụhụ niile ụmụ mmadụ na-ata kwụsị n’oge na-adịghị anya. *
Sarah: Nsogbu adịghị. Aga m anọ ya.
È nwere ihe Baịbụl kwuru na-edoghị gị anya? Ka è nwere ihe Ndịàmà Jehova na-akụzi ma ọ bụ ihe ha na-eme nke ị na-aghọtaghị? Ọ bụrụ na e nwere, jụọ ya Onyeàmà Jehova ọ bụla ị hụrụ. Obi ga-atọ Onyeàmà Jehova ahụ ụtọ ka gị na ya kpaa ya.
^ para. 7 Gụọ isiokwu bụ́ “Ihe Onyeàmà Jehova na Onye Agbata Obi Ya Kparịtara—Ahụhụ Anyị Na-ata Ọ̀ Na-emetụ Chineke n’Obi?” Ọ gbara n’Ụlọ Nche Julaị 1, 2013. I nwekwara ike inweta ya na www.jw.org/ig.
^ para. 19 Gụọ Aịzaya 63:9.
^ para. 28 Gụọ Mkpughe 12:9.
^ para. 63 Ọ bụrụ na ị chọrọ ịmatakwu ihe e kwuru n’isiokwu a, gụọ isi nke 9 nke akwụkwọ bụ́ Gịnị n’Ezie Ka Bible Na-akụzi? Ọ bụ Ndịàmà Jehova bipụtara ya.


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
1 Timoti 5:1-25
5 Abasirila okenye mba ike.+ Kama nke ahụ, na-arịọ ya arịrịọ dị ka nna gị, na-emeso ụmụ okorobịa dị ka ụmụnne gị ndị nwoke,2 na-emeso ụmụ nwaanyị mere okenye+ dị ka ndị nne, na-emeso ụmụ agbọghọ dị ka ụmụnne gị ndị nwaanyị+ n’ịdị ọcha niile.3 Na-asọpụrụ ụmụ nwaanyị di ha nwụrụ ndị bụ́ n’ezie ndị di ha nwụrụ.+4 Ma ọ bụrụ na nwaanyị ọ bụla di ya nwụrụ nwere ụmụ ma ọ bụ ụmụ ụmụ, ka ha buru ụzọ mụta itinye nsọpụrụ Chineke n’ọrụ n’ezinụlọ nke ha,+ mụtakwa ịdị na-akwụ ndị mụrụ ha+ na ndị nne na nna ha ochie ụgwọ ruuru ha, n’ihi na ọ bụ ihe dị mma n’anya Chineke.+5 Ma nwaanyị nke bụ́ nwaanyị di ya nwụrụ n’ezie na onye nọ n’ụkọ+ etinyewo olileanya ya n’ebe Chineke nọ,+ ọ na-arịọsikwa arịrịọ ike ma na-ekpe ekpere abalị na ehihie.+6 Ma nwaanyị nke na-ebi ndụ dị ka agụụ anụ ahụ́+ si dị nwụrụ anwụ,+ ọ bụ ezie na ọ dị ndụ.7 Ya mere, na-enye iwu ndị a,+ ka ha wee bụrụ ndị a na-apụghị ikwujọ ekwujọ.+8 N’ezie, ọ bụrụ na onye ọ bụla adịghị egboro ndị nke ya mkpa ha,+ karịsịa, ndị bụ́ ndị ezinụlọ ya,+ ọ jụwo+ okwukwe anyị,+ jọkarịakwa onye na-ekweghị ekwe ná njọ.9 Ka e denye aha nwaanyị di ya nwụrụ n’akwụkwọ, bụ́ onye gbara afọ iri isii ma ọ dịkarịa ala, onye bụ́ nwunye nke otu di,+10 onye a na-agbara àmà na ọ na-arụ ọrụ ọma,+ ma ọ bụrụ na ọ zụlitere ụmụ,+ ma ọ bụrụ na o lekọtara ndị ọbịa,+ ma ọ bụrụ na ọ sara ụkwụ ndị nsọ,+ ma ọ bụrụ na o nyeere ndị nọ ná mkpagbu aka,+ ma ọ bụrụ na o ji ịdị uchu gbasoo ezi ọrụ niile.+11 N’aka nke ọzọ, edenyela aha ụmụ nwaanyị di ha nwụrụ n’akwụkwọ, bụ́ ndị na-akatabeghị ahụ́, n’ihi na mgbe agụụ mmekọahụ nke na-agụ ha kewapụrụ ha n’ebe Kraịst nọ,+ ha na-achọ ịlụ di,12 a na-amakwa ha ikpe n’ihi na ha ledara nkwupụta mbụ nke okwukwe ha anya.+13 N’otu mgbe ahụ, ha na-amụtakwa ịnọ nkịtị, na-epiogharị n’ụlọ dị iche iche; ee, ọ bụghị naanị na ha na-anọ nkịtị, kama, ha na-aghọkwa ndị asịrị na ndị na-etinye ọnụ n’ihe na-agbasaghị ha,+ na-ekwu okwu banyere ihe ha na-ekwesịghị ikwu.14 Ya mere, achọrọ m ka ụmụ nwaanyị di ha nwụrụ, bụ́ ndị na-akatabeghị ahụ́, lụọ di,+ ka ha mụọ ụmụ,+ ka ha na-elekọta ezinụlọ, ka ha ghara inye onye na-emegide anyị ihe ọ ga-eji kwujọọ anyị.+15 N’eziokwu, ụfọdụ atụgharịworị soro Setan.16 Ọ bụrụ na nwaanyị ọ bụla nke kwere ekwe nwere ụmụ nwaanyị di ha nwụrụ, ya nyere ha aka,+ ka ọgbakọ gharakwa iburu ibu arọ ahụ. Mgbe ahụ, ọgbakọ pụrụ inyere ndị bụ́ n’ezie ụmụ nwaanyị di ha nwụrụ aka.+17 Ka a gụọ ndị okenye bụ́ ndị na-arụ ọrụ nlekọta+ n’ụzọ dị mma ná ndị ruru eru inweta nsọpụrụ okpukpu abụọ,+ karịsịa, ndị na-arụsi ọrụ ike n’ikwu okwu na izi ihe.+18 N’ihi na Akwụkwọ Nsọ sịrị: “Ekechila ọnụ ehi mgbe ọ na-azọcha mkpụrụ”;+ ọ sịkwara: “Onye ọrụ kwesịrị ụgwọ ọrụ ya.”+19 Ekwetala ebubo e boro okenye, ọ gwụla naanị ma è nwere akaebe nke ndị àmà abụọ ma ọ bụ atọ gbara.+20 Na-adọ ndị na-eme mmehie+ aka ná ntị+ n’ihu mmadụ niile, ka ndị ọzọ wee tụọkwa egwu.+21 Ana m enyesi gị iwu ike n’ihu Chineke na Kraịst Jizọs,+ na ndị mmụọ ozi a họọrọ, ka ị na-eme ihe ndị a n’ebughị ụzọ mee mkpebi, ghara iji echiche hiere ụzọ na-eme ihe ọ bụla.+22 Ebikwasịla+ onye ọ bụla aka n’isi ngwa ngwa;+ ekerela òkè ná mmehie nke ndị ọzọ;+ debe onwe gị ọcha.+23 Aṅụkwala naanị mmiri ọzọ, kama na-aṅụ ntakịrị mmanya+ n’ihi afọ gị na ọrịa nke ị na-arịakarị.24 Mmehie ụfọdụ ndị na-apụta ìhè n’ihu ọha,+ wee duga ha n’ikpe, ma mmehie nke ndị ọzọ na-apụta ìhè mgbe e mesịrị.+25 Otú ahụkwa, ọrụ ọma na-apụta ìhè n’ihu ọha,+ a pụghịkwa ịnọgide na-ezochi ndị+ na-apụtaghị ìhè.


text:
Gị na Jehova Ùnu Dị ná Mma n’Eziokwu?
“Bịaruonụ Chineke nso, ọ ga-abịarukwa unu nso.”—JEMS 4:8.
1. Gịnị mere anyị ji kwesị ịgbasi mbọ ike ka anyị na Jehova dị n’ezigbo mma?
Ị̀ BỤ Onyeàmà Jehova e mere baptizim? Ọ bụrụ na ị bụ, i nwere akụ̀ bara ezigbo uru, ya bụ, adịm ná mma gị na Chineke. Ma, ụwa Setan na anụ ahụ́ anyị na-ezughị okè na-agbalị ka anyị na Jehova ghara ịdị ná mma. Ihe a bụ nsogbu cheere Ndị Kraịst niile aka mgba. N’ihi ya, anyị kwesịrị ịgbasi mbọ ike ka anyị na Jehova dị n’ezigbo mma mgbe niile.
2. (a) Olee ihe na-egosi na mmadụ abụọ dị ná mma? (Kwuo ihe e dere n’ala ala peeji.) (b) Olee otú anyị ga-esi mee ka anyị na Jehova dị n’ezigbo mma?
2 Gị na Jehova ùnu dị ná mma n’eziokwu? Ị̀ chọrọ ime ka unu dịkwuo ná mma? Jems 4:8 kwuru otú ị ga-esi eme ya. Ọ sịrị: “Bịaruonụ Chineke nso, ọ ga-abịarukwa unu nso.” Adịm ná mma ahụ gbasara gị na Jehova. * Ọ bụrụ na i mee ihe i kwesịrị ime iji bịaruo Chineke nso, ọ ga-abịaru gị nso. Ka ị na-eme otú ahụ, ị ga-aghọta na Chineke dị adị, gị na ya adịkwuo ná mma. Ọ ga-adị gị otú ọ dị Jizọs mgbe ọ sịrị, “Onye zitere m dị adị n’ezie . . . Amaara m ya.” (Jọn 7:28, 29) Ma, olee ihe ndị i kwesịrị ime ka gị na Jehova dịkwuo ná mma?
3. Olee otú anyị na Jehova ga-esi na-ekwurịta okwu?
3 Ọ bụrụ na ị chọrọ ịbịaru Jehova nso, gị na ya kwesịrị ịna-ekwurịta okwu mgbe niile. Olee otú gị na Chineke ga-esi na-ekwurịta okwu? Ka e were ya na enyi gị bi n’ebe dị anya, olee otú gị na ya ga-esi na-ekwurịta okwu? Unu nwere ike ịna-ederịta akwụkwọ ozi ma na-ekwurịta okwu n’ekwentị ugboro ugboro. Otú ị ga-esi na-agwa Jehova okwu bụ ịna-ekpegara ya ekpere mgbe niile. (Gụọ Abụ Ọma 142:2.) Otú ị ga-esi kwe ka Jehova na-agwa gị okwu bụ ịna-agụ Okwu ya bụ́ Baịbụl mgbe niile ma na-atụgharị uche na ya. (Gụọ Aịzaya 30:20, 21.) Ka anyị tụlee otú ime ihe ndị a ga-esi mee ka anyị na Jehova dịkwuo ná mma, anyị na ya abụrụkwa ezigbo enyi.
JEHOVA NA-AGWA GỊ OKWU MGBE Ị NA-AMỤ BAỊBỤL
4, 5. Olee otú Jehova si agwa gị okwu mgbe ị na-amụ Baịbụl? Nye ihe atụ.
4 O doro anya na i kwetara na ihe dị na Baịbụl bụ ihe Chineke chọrọ ka mmadụ niile mara. Ma, Baịbụl ò kwuru otú gịnwa ga-esi bịaruo Jehova nso? Eenụ. Ka ị na-agụ Baịbụl ma na-amụ ya mgbe niile, mata otú obi dị gị banyere ihe ị na-agụ. Cheekwa otú ị ga-esi mee ihe ị mụtara. I mee otú ahụ, ọ pụtara na ị na-ekwe ka Jehova gwa gị okwu. Ọ ga-abụ ezigbo Enyi gị, gị na ya adịkwuo ná mma.—Hib. 4:12; Jems 1:23-25.
5 Dị ka ihe atụ, gụọ ma tụgharịa uche n’ihe Jizọs kwuru, ya bụ, “Kwụsịnụ ịkpakọbara onwe unu akụ̀ n’ụwa.” Ọ bụrụ na i chere na ị na-agbalịsi ike ibu ụzọ na-achọ Alaeze Chineke, obi gị ga-agwa gị na ị na-eme Jehova obi ụtọ. Ma, ọ bụrụ na ị chọpụta na i kwesịrị iselata aka n’ịchụ akụnụba ma gbakwuo mbọ ka i buru ụzọ na-achọ Alaeze Chineke, ọ pụtara na Jehova emeela ka ị mata ihe i kwesịrị ime ka gị na ya dịkwuo ná mma.—Mat. 6:19, 20.
6, 7. (a) Olee uru ịmụ Baịbụl ga-abara anyị? (b) Gịnị ka anyị kwesịrị ibu n’obi mgbe anyị na-amụ Baịbụl?
6 Ọ bụghị naanị na ịmụ Baịbụl na-eme ka anyị mata àgwà ndị anyị kwesịrị ịgbanwe, ọ na-emekwa ka anyị ghọtakwuo ihe ọma Jehova na-eme nakwa àgwà ya ndị magburu onwe ha. Ihe ndị a na-eme ka anyị hụkwuo ya n’anya. Ọ bụrụ na anyị ahụkwuo Chineke n’anya, ọ ga-ahụkwu anyị n’anya, anyị na ya adịkwuo ná mma.—Gụọ 1 Ndị Kọrịnt 8:3.
7 Ọ bụrụ na anyị chọrọ ịbịaru Jehova nso, anyị kwesịrị ibu ezi ihe n’obi na-amụ Baịbụl. Jọn 17:3 sịrị: “Iji nweta ndụ ebighị ebi, ọ dị ha mkpa ịmata gị nke ọma, onye naanị ya bụ ezi Chineke, matakwa onye i zitere, bụ́ Jizọs Kraịst.” N’ihi ya, ihe anyị kwesịrị ibu n’obi na-agụ Baịbụl ekwesịghị ịbụ naanị ka anyị mata ihe ọhụrụ, kama o kwesịrị ịbụ ka anyị ‘matakwuo’ onye Jehova bụ.—Gụọ Ọpụpụ 33:13; Ọma 25:4.
8. (a) Olee ihe ụfọdụ ndị nwere ike iche banyere ihe 2 Ndị Eze 15:1-5 kwuru na Jehova mere Eze Azaraya? (b) Olee otú ịmata Jehova nke ọma ga-esi mee ka anyị ghara ichewe ma ihe o mere ò ziri ezi?
8 Ọ bụrụ na anyị amatakwuo ụdị onye Jehova bụ, anyị agaghị echegbuwe onwe anyị ma ọ bụrụ na Baịbụl ekwughị ihe mere Jehova ji mee ihe ụfọdụ o mere. Dị ka ihe atụ, gịnị ka ị ga-ekwu ma ị gụọ banyere ihe Jehova mere Azaraya bụ́ eze Juda? (2 Eze 15:1-5) Cheta na Azaraya nọ “na-eme ihe ziri ezi n’anya Jehova” n’agbanyeghị na “ndị mmadụ ka nọ na-achụ àjà ma na-esure ihe nsure ọkụ n’ebe ndị dị elu.” Ma Baịbụl kwuru, sị, “Jehova tiri eze ihe otiti, o wee bụrụ onye ekpenta ruo ụbọchị ọ nwụrụ.” N’ihi gịnị? Akwụkwọ Ndị Eze nke Abụọ ahụ agwaghị anyị. Ò kwesịrị inyewe anyị nsogbu n’obi ma ọ bụ mee ka anyị chewe ma Jehova ọ̀ tara Azaraya ahụhụ n’enweghị ihe o mere? Anyị agaghị eche otú ahụ ma ọ bụrụ na anyị mata nke ọma otú Jehova si eme ihe. Anyị ga-amata na Jehova na-adọ mmadụ aka ná ntị “ruo n’ókè kwesịrị ekwesị.” (Jere. 30:11) N’ihi ya, obi ga-esi anyị ike na Jehova mere ihe ziri ezi, ọ bụrụgodị na anyị amaghị ihe mere o ji tie Azaraya ihe otiti.
9. Olee ihe ndị mere ka anyị ghọtakwuo ihe mere Jehova ji mee ka Azaraya bụrụ onye ekpenta?
9 Ma, e nwere ebe ọzọ Baịbụl kọkwuuru anyị gbasara Eze Azaraya. Aha ọzọ a kpọrọ ya bụ Eze Ọzaya. (2 Eze 15:7, 32) Ihe E Mere nke Abụọ 26:3-5, 16-21 kwuru na o mere “ihe ziri ezi n’anya Jehova.” Ma, o kwukwara na obi Ọzaya mechara “dị mpako nke na ọ kpataara onwe ya mbibi.” Mpako mere ka ọ nwaa ịrụ ọrụ naanị ndị nchụàjà kwesịrị ịrụ. Ndị nchụàjà iri asatọ na otu gwara ya na ihe ọ chọrọ ime adịghị mma, gbalịakwa ka ha gbochie ya ime ya. Gịnị ka Ọzaya mere? O mere ihe gosiri na ọ dị mpako. O wesoro ndị nchụàjà ahụ “oké iwe.” Ka a sịkwa ihe mere Jehova ji mee ka ọ bụrụ onye ekpenta.
10. Gịnị mere na anyị ekwesịghị ịchọwa ka a kọwaara anyị ihe mere Jehova ji mee ihe ọ bụla o mere? Olee otú anyị ga-esi mee ka obi sie anyị ike na ihe niile Jehova na-eme ziri ezi?
10 Anyị ekwesịghị ichefu ihe akụkọ a na-akụziri anyị. Ọ bụrụ na a kọrọ akụkọ na Baịbụl, ma e nweghị ebe ọzọ Baịbụl mere ka ihe ụfọdụ gbasara akụkọ ahụ dokwuo anya, gịnị ka ị ga-eme? Ị̀ ga-echewe na ihe Chineke mere adịghị mma? Ka ị̀ ga-aghọta na ihe Baịbụl gwara anyị kwesịrị ime ka obi sie anyị ike na ihe ọ bụla Jehova mere ziri ezi nakwa na ọ bụ ya kwesịrị ịgwa anyị ihe ziri ezi na ihe na-ezighị ezi? (Diut. 32:4) Ọ bụrụ na ị na-amatakwu ụdị onye Jehova bụ, ị ga-ahụkwu ya n’anya ma tụkwasịkwuo ya obi. Ị gaghịzi achọwa ka a kọwaara gị ihe mere o ji mee ihe ọ bụla o mere. Ka ị na-amụ Baịbụl ma na-atụgharị uche na ya, ị ga-aghọtakwu na Jehova bụ onye dị adị, gị na ya ana-adịkwu ná mma.—Ọma 77:12, 13.
Ị NA-AGWA JEHOVA OKWU MGBE Ị NA-EKPEGARA YA EKPERE
11-13. Olee otú i si mara na Jehova na-anụ ekpere? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.)
11 Mgbe anyị na-ekpe ekpere, anyị na-abịaru Jehova nso. Anyị na-eto ya, na-ekele ya ma na-arịọ ya ka o zi anyị ụzọ anyị ga-eso. (Ọma 32:8) Ma, ọ bụrụ na ị chọrọ ka gị na Jehova bụrụ ezigbo enyi, obi kwesịrị isi gị ike na ọ na-aza ekpere.
12 Ụfọdụ ndị chere na naanị uru ekpere bara bụ na ọ na-eme ka obi dị mmadụ mma. Ha na-ekwu na ọ bụrụ na ọ dị anyị ka à zara ekpere anyị, ọ bụ n’ihi na anyị kwupụtara ihe anyị bu n’obi, mata ihe bụ́ nsogbu anyị ma gbalịsie ike ka anyị mee ihe banyere ya. Ọ bụ eziokwu na ihe ndị a so n’uru ekpere bara, olee otú obi ga-esi sie gị ike na Jehova na-anụ ekpere i ji obi gị niile na-ekpe?
13 Chegodị echiche. Tupu Jizọs abịa n’ụwa, ọ hụrụ otú Jehova si zaa ekpere ndị ohu ya. Mgbe ọ bịara n’ụwa, o kpegaara Nna ya nke eluigwe ekpere ugboro ugboro ma gwa ya otú obi dị ya. O nwedịrị mgbe o kpere ekpere n’ogologo abalị niile. (Luk 6:12; 22:40-46) Jizọs ọ̀ gaara eme otú ahụ ma a sị na ọ ma na Jehova anaghị anụ ekpere? Ọ kụzikwaara ndị na-eso ụzọ ya otú ha ga-esi na-ekpe ekpere. Ọ̀ gaara eme otú ahụ ma a sị na o chere na naanị uru ekpere bara bụ na ọ na-eme ka obi dị mmadụ mma? O doro anya na ọ ma na ekpere bụ ụzọ mmadụ ga-esi gwa Jehova okwu. O nwere mgbe Jizọs kwuru, sị: “Nna, ana m ekele gị na ị nụwo olu m. N’eziokwu, amaara m na ị na-anụ olu m mgbe niile.” Obi kwesịkwara isi anyị ike na Jehova bụ “Onye na-anụ ekpere.”—Jọn 11:41, 42; Ọma 65:2.
14, 15. (a) Olee uru ịkpọ okwu aha mgbe anyị na-ekpe ekpere bara? (b) Olee otú ekpere otu nwanna nwaanyị kpere si mee ka ya na Jehova dịkwuo ná mma?
14 O nwere ike ịdị gị mgbe ụfọdụ ka Jehova azaghị ekpere gị. Ma, ọ bụrụ na ị kpọọ okwu aha mgbe ị na-ekpe ekpere, ọ ga-eme ka ị hụ otú Jehova si zaa ekpere gị. Ị ga-aghọtakwu na Jehova bụ onye dị adị. Ọ bụrụ na ị na-agwa Jehova ihe ọ bụla na-echu gị ụra, gị na ya ga na-adịkwu ná mma.
15 Chegodị banyere otu nwanna nwaanyị aha ya bụ Karo. * Ozi ọma anaghị atọ ya ụtọ n’agbanyeghị na ọ na-agachi ya anya. Ọ sịrị: “Ịga ozi ọma anaghị atọ m ụtọ. N’eziokwu, ọ naghị atọ m ụtọ. Mgbe m lara ezumike nká, otu okenye kwuru na ya nwere olileanya na m ga-abụ ọsụ ụzọ oge niile. O nyedịrị m akwụkwọ m ga-edejupụta. M kpebiri ịsụ ụzọ. Ma, m malitere ikpe ekpere kwa ụbọchị, na-arịọ Jehova ka o mee ka ịga ozi ọma tọwa m ụtọ.” Jehova ọ̀ zara ekpere ya? Ọ sịrị: “Ihe a bụ afọ nke atọ kemgbe m sụwara ụzọ. Ejirila m nwayọọ nwayọọ mụtakwuo otú e si ezi ozi ọma. Ihe nyeere m aka bụ iwepụtakwu oge na-aga ozi ọma na ịmụta ihe n’aka ụmụnna nwaanyị ndị ọzọ. Taa, ọ bụghị naanị na ịga ozi ọma na-amasị m, kama ọ na-atọgbu m atọgbu. Ihe ọzọ bụ na mụ na Jehova adịkwuola ná mma.” O doro anya na ekpere Karo kpere nyeere ya aka ka ya na Jehova dịkwuo ná mma.
MEE IHE I KWESỊRỊ IME
16, 17. (a) Gịnị ka anyị kwesịrị ime ka anyị na Jehova dịkwuo ná mma? (b) Olee ihe anyị ga-atụle n’isiokwu na-esonụ?
16 Ime ka anyị na Jehova na-adịkwu ná mma bụ ihe anyị ga na-eme ruo mgbe ebighị ebi. Anyị ga na-agbasi mbọ ike ịbịaru Chineke nso ma ọ bụrụ na anyị chọrọ ka ọ bịaruo anyị nso. N’ihi ya, ka anyị na-agwa Chineke okwu mgbe niile n’ekpere, na-amụkwa Baịbụl n’ihi na ọ bụ otú anyị ga-esi na-ege ya ntị. Anyị mee otú ahụ, anyị na Jehova ga na-adịkwu ná mma. Ọ ga-enyekwara anyị aka imeri ọnwụnwa ndị na-abịara anyị.
17 Ma, anyị na nsogbu ka nwere ike ịna-alụ n’agbanyeghị na anyị ji obi anyị niile na-ekpe ekpere. Ụdị ihe a nwere ike ime ka anyị ghara ịtụkwasịzi Jehova obi, anyị echewe ma Jehova ọ̀ ka na-anụ ekpere anyị. O nwekwara ike ịdị anyị ka anyị na ya adịghịzi ná mma. Gịnị ka anyị ga-eme ma ụdị ihe a mewe anyị? A ga-aza ajụjụ a n’isiokwu na-esonụ.
^ para. 2 Ihe na-egosi na mmadụ abụọ dị ná mma bụ otú ha abụọ si were ibe ha na otú ha si emeso ibe ha. N’ihi ya, ọ bụ ha abụọ ga-eme ka ha na-adị ná mma.
^ para. 15 Aha a kpọrọ ya abụghị ezigbo aha ya.


text:
Anyị Ji Obi Ụtọ Na-akpọ Gị Òkù
IKEKWE o nweela mgbe ị gafere Ụlọ Nzukọ Alaeze Ndịàmà Jehova nke dị n’obodo unu, gị ana-eche ihe a na-eme n’ebe ahụ. Ị̀ maara na onye ọ bụla nwere ike ịbịa ọmụmụ ihe ha na-enwe kwa izu? Ha na-eji obi ụtọ anabata ndị ọzọ.
Ma, o nwere ike ịbụ na o nwere ajụjụ ụfọdụ dị gị n’obi. Dị ka ihe atụ, Gịnị mere Ndịàmà Jehova ji ezukọta n’ụlọ nzukọ ha? Gịnị ka ha na-eme ná nzukọ ha? Oleekwa ihe ndị na-abụghị Ndịàmà Jehova, ndị gatụrụla nzukọ ndị ahụ, kwuru banyere ha?
“Kpọkọta Ụmụ Izrel”
O teela ndị mmadụ zukọtawara ife Chineke na ịmụ banyere ya. Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ puku afọ atọ na narị afọ ise gara aga, a gwara ụmụ Izrel, sị: “Kpọkọta ụmụ Izrel, ndị ikom na ndị inyom na ụmụntakịrị na onye mbịarambịa nke nọ n’ime obodo gị, ka ha wee gee ntị, ka ha mụtakwa ihe, ka ha tụọ egwu Jehova bụ́ Chineke unu ma lezie anya idebe ihe niile e kwuru n’iwu a.” (Diuterọnọmi 31:12) Ihe ọ pụtara bụ na a kụziiri ma ụmụaka ma ndị toro eto n’Izrel ka ha na-efe Jehova bụ́ Chineke ma na-erubere ya isi.
Ka ọtụtụ narị afọ gafere, mgbe ọgbakọ Ndị Kraịst malitere ịdị, otu ihe dị mkpa ndị na-efe Chineke ezi ofufe ka nọ na-eme bụ izukọta ọnụ. Pọl onyeozi dere, sị: “Ka anyị na-echebakwara ibe anyị echiche iji kpalie ịhụnanya na ịrụ ezi ọrụ, ka anyị ghara ịhapụ nzukọ anyị, dị ka ụfọdụ ndị na-emekarị, kama ka anyị na-agbarịta ibe anyị ume.” (Ndị Hibru 10:24, 25) Otú ahụ ọ na-abụ ndị ezinụlọ na-anọkọ, ha ana-adịkwu ná mma, ọ bụ otú ahụ ka ọ na-abụ Ndị Kraịst na-ezukọ ife Chineke ha ana-ahụkwu onwe ha n’anya.
N’ihi ihe a Akwụkwọ Nsọ kwuru, Ndịàmà Jehova na-ezukọ n’Ụlọ Nzukọ Alaeze ha ugboro abụọ n’izu. Nzukọ ndị ahụ na-enyere ndị bịaranụ aka ịghọta ihe Baịbụl kwuru na ime ya eme. Nzukọ Ndịàmà Jehova na-abụ otu n’ebe niile n’ụwa, ọ gwụla ma o nwere ihe mere ọ ga-eji dị iche n’ebe ụfọdụ. Nzukọ nke ọ bụla nwere ihe ọ na-akụziri ndị bịara ya. Ndị bịara nzukọ ndị ahụ na-akparịta ụka tupu a malite nakwa mgbe a gbasara, si otú ahụ ‘na-agbarịta ibe ha ume.’ (Ndị Rom 1:12) Olee ihe ha na-amụ ná nzukọ ndị ahụ?
Okwu Baịbụl A Na-agwa Ọha na Eze
Nzukọ ọtụtụ ndị na-ebu ụzọ abịa bụ okwu Baịbụl a na-agwa ọha na eze, nke a na-enwekarị ná ngwụsị izu. Ọtụtụ mgbe, Jizọs Kraịst kwuru okwu Chineke n’ihu ọha. Otu n’ime ha bụ Ozizi Elu Ugwu ahụ a ma ama. (Matiu 5:1; 7:28, 29) Pọl onyeozi gwara ndị Atens okwu. (Ọrụ 17:22-34) Ebe Ndịàmà Jehova na-eṅomi Jizọs na Pọl, ha nwere okwu a na-agwa ọha na eze ná nzukọ ha, ụfọdụ ndị na-abịa ya bụ ndị na-abịatụbeghị nzukọ ha.
A na-eji abụ si n’akwụkwọ abụ bụ́ Sing Praises to Jehovah * amalite nzukọ ahụ. Onye ọ bụla chọrọnụ nwere ike ibili ọtọ soro bụọ ya. E kpechaa ekpere na-adịghị ogologo, ọkà okwu ruru eru na-ekwu okwu na-ewe nkeji iri atọ. (Gụọ igbe nke isiokwu ya bụ “ Okwu Kwesịrị Ekwesị Maka Ọha na Eze.”) Ihe ọ na-ekwu bụ ihe si na Baịbụl. Ọkà okwu ahụ na-agwakarị ndị na-ege ya ntị ka ha sapeta amaokwu Akwụkwọ Nsọ ndị ọ chọrọ ịgụ ma legide nke ha anya mgbe ọ na-agụ ha. N’ihi ya, i nwere ike iji Baịbụl nke gị bịa, ma ọ bụkwanụ gwa otu n’ime Ndịàmà Jehova ka o nye gị otu Baịbụl tupu nzukọ ahụ amalite.
Ọmụmụ Ihe Ụlọ Nche
N’ọtụtụ ọgbakọ Ndịàmà Jehova, e kwuchaa okwu ahụ a na-agwa ọha na eze, a na-enwe Ọmụmụ Ihe Ụlọ Nche nke na-ewe otu awa. N’ọmụmụ ihe a, a na-atụle isiokwu Baịbụl n’ụdị ajụjụ na azịza, a na-agbakwa ndị bịara ya ume ka ha mee ihe ndị Beria mere n’oge Pọl, bụ́ ndị ji “ịnụ ọkụ n’obi nabata okwu Chineke, na-enyocha Akwụkwọ Nsọ nke ọma.”—Ọrụ 17:11.
A na-eji abụ amalite Ọmụmụ Ihe Ụlọ Nche. Ihe a na-amụ na ya na ajụjụ onye na-eduzi ya na-ajụ na-esi n’Ụlọ Nche nke a na-amụ amụ. I nwere ike ịnata Onyeàmà Jehova Ụlọ Nche a na-amụ amụ. Ụfọdụ isiokwu ndị a mụrụ n’oge na-adịbeghị anya bụ: “Ndị Nne na Nna—Jirinụ Ịhụnanya Na-azụ Ụmụ Unu,” “Unu Ejila Ihe Ọjọọ Akwụghachi Onye Ọ Bụla n’Ọnọdụ Ihe Ọjọọ,” na “Ihe Mere Ahụhụ Nile Ga-eji Kwụsị n’Isi Nso.” Ọ bụ eziokwu na a na-eduzi ọmụmụ ihe ahụ n’ụdị ajụjụ na azịza, a naghị amanye mmadụ amanye ka ọ zaa ajụjụ. Ndị na-azakarị ajụjụ bụ ndị gụrụla isiokwu ahụ a na-amụ, chebakwara ya na amaokwu Akwụkwọ Nsọ ndị e dere na ya echiche tupu ha abịa. A na-eji abụ na ekpere emechi ọmụmụ ihe ahụ.—Matiu 26:30; Ndị Efesọs 5:19.
Ọmụmụ Baịbụl Ọgbakọ
Otu mgbede kwa izu, Ndịàmà Jehova na-ezukọ n’Ụlọ Nzukọ Alaeze ha maka ọmụmụ ihe nwere nkebi atọ nke na-ewe otu awa na nkeji iri anọ na ise. Nke mbụ bụ Ọmụmụ Baịbụl Ọgbakọ, nke na-ewe nkeji iri abụọ na ise. Ọ na-enyere ndị bịara ya aka ịghọtakwu Baịbụl, ịgbanwe otú ha si eche echiche, otú ha si akpa àgwà na ịghọkwu ezigbo ndị na-eso ụzọ Kraịst. (2 Timoti 3:16, 17) Ná nzukọ a, a na-atụle isiokwu Baịbụl n’ụdị ajụjụ na azịza otú ahụ a na-eme n’Ọmụmụ Ihe Ụlọ Nche. A naghị amanye mmadụ amanye ịza ajụjụ. Ọ na-abụkarị akwụkwọ ma ọ bụ broshuọ Ndịàmà Jehova bipụtara ka a na-eji amụ Baịbụl n’ọmụmụ ihe a.
Gịnị mere e ji eji akwụkwọ dabeere na Baịbụl amụ ihe ná nzukọ a? N’oge Baịbụl, ihe a na-eme abụghị naanị ịgụ Okwu Chineke. ‘A na-akọwa ya, na-emekwa ka o doo anya; a nọkwa na-eme ka a ghọta ihe a na-agụpụta.’ (Nehemaya 8:8) N’afọ ndị na-adịchabeghị anya, akwụkwọ ndị kọwara amụma Aịzaya, Daniel na Mkpughe nyeere ndị bịara ọmụmụ ihe a aka ịghọta akwụkwọ Baịbụl ndị a.
Ụlọ Akwụkwọ Ije Ozi Ọchịchị Chineke
Ozugbo a mụchara Ọmụmụ Baịbụl Ọgbakọ, a na-enwe Ụlọ Akwụkwọ Ije Ozi Ọchịchị Chineke. Nzukọ a na-ewe nkeji iri atọ, ọ na-akụzikwara Ndị Kraịst otú ha ga-esi nwee “nkà izi ihe.” (2 Timoti 4:2) Dị ka ihe atụ, ò nwetụla mgbe nwa gị ma ọ bụ enyi gị jụrụ gị ajụjụ banyere Chineke ma ọ bụ Baịbụl, ya esiere gị ike ịza ya nke ọma? Ụlọ Akwụkwọ Ije Ozi Ọchịchị Chineke nwere ike ịkụziri gị otú ị ga-esi jiri Baịbụl zaa mmadụ ajụjụ siri ike, ya edoo ya anya. N’ihi ya, anyị nwere ike ikwu ihe Aịzaya onye amụma kwuru, nke bụ́: “Ọkaakaa Onyenwe anyị Jehova enyewo m ire nke ndị a kụziiri ihe, ka m wee mata otú m ga-esi zaa onye ike gwụrụ okwu.”—Aịzaya 50:4.
Okwu mbụ a na-ekwu n’Ụlọ Akwụkwọ Ije Ozi Ọchịchị Chineke na-esi n’ebe a gwaburu ndị bịaranụ ka ha gụọ na Baịbụl n’izu bu nke ahụ ụzọ. Onye na-ekwu ya kwuchaa, ya agwa ndị na-ege ntị ka ha kwuo ná nkenke ihe ha mụtara n’ebe e kwuru ka a gụọ. E mechaa nke ahụ, ndị denyere aha ha n’ụlọ akwụkwọ ahụ ga-abịa mee ihe omume e nyere ha ka ha mee.
A na-ekenye ndị e denyere aha ha n’ụlọ akwụkwọ ahụ ihe omume ha ga-eme. O nwere ike ịbụ ịnọ n’ikpo okwu gụpụta otu ebe na Baịbụl ma ọ bụkwanụ igosi otú ha ga-esi kọwaara mmadụ ihe dị n’Akwụkwọ Nsọ. Onye nke ọ bụla mechaa ihe omume ya, onye na-eduzi ụlọ akwụkwọ ahụ na-eji ihe e dere n’akwụkwọ bụ́ Rite Uru ná Mmụta A Na-enweta n’Ụlọ Akwụkwọ Ije Ozi Ọchịchị Chineke aja onye ahụ mma n’ebe o meziri emezi. E mechaa, o nwere ike kpọpụta ya iche, gwa ya ihe ndị ga-enyekwuru ya aka.
Ihe mere e ji enwe ihe omume ndị ahụ na-anaghị ewe oge bụ iji nyere ma onye mere ihe omume ma ndị bịaranụ aka ịmụtakwu otú e sị agụ ihe, otú e si ekwu okwu, na otú e si ezi ihe. Ụlọ Akwụkwọ Ije Ozi Ọchịchị Chineke gachaa, a na-eji abụ dabeere na Baịbụl amalite Nzukọ Ije Ozi.
Nzukọ Ije Ozi
Nke ikpeazụ a na-enwe n’ụbọchị ahụ bụ Nzukọ Ije Ozi. Okwu a na-ekwu, ihe ngosi a na-eme, ajụjụ ọnụ a na-agba ndị mmadụ na azịza ndị na-ege ntị na-aza na-enyere ndị bịaranụ aka ịmụta otú e si akụzi Baịbụl nke ọma. Tupu Jizọs ezipụ ndị na-eso ụzọ ya ka ha gaa kwusaa ozi ọma, ọ kpọkọtara ha ma gwa ha ihe ndị doro anya ha ga-eme. (Luk 10:1-16) Mgbe Jizọs kwadochara ha maka ikwusa ozi ọma, ozi ha gara tọrọ ha ụtọ. Mgbe ndị na-eso ụzọ Jizọs lọtara, ha kọọrọ ya otú ha si gaa. (Luk 10:17) Ọtụtụ mgbe, ndị na-eso ụzọ Jizọs kọọrọ ibe ha otú ozi ha si gaa.—Ọrụ 4:23; 15:4.
Ihe a na-amụ ná Nzukọ Ije Ozi nke na-ewe nkeji iri atọ na ise, na-esi n’obere akwụkwọ a na-ebipụta kwa ọnwa nke a na-akpọ Ozi Alaeze Anyị. Ụfọdụ isiokwu ndị a mụrụ ná nso nso a bụ: “Ifekọ Jehova Ọnụ Dị Ka Ezinụlọ,” “Ihe Mere Anyị Ji Agaghachi Ugboro Ugboro,” na “Na-agbaso Ihe Nlereanya Kraịst Setịpụrụ n’Ihe Banyere Ikwusa Ozi Ọma.” A na-eji abụ emechi nzukọ a, kpọọkwa otu onye n’ọgbakọ ahụ ka o kpee ekpere mmechi.
Ihe Ndị Bịarala Nzukọ Ndị ahụ Kwuru
Ọgbakọ ọ bụla na-agbalị ime ka ahụ́ ruo ndị bịara nzukọ ndị ahụ ala. Dị ka ihe atụ, Andrew nụrụ ọtụtụ akụkọ na-adịghị mma banyere Ndịàmà Jehova. Ma, otú e si nabata ya n’ụbọchị mbụ ọ bịara nzukọ ha tụrụ ya n’anya. Andrew kwuru, sị: “Ebe ahụ dị mma ọgịga. Otú ha si nabata m nke ọma na otú ha si nwee mmasị n’ebe m nọ tụrụ m nnọọ n’anya.” Otu onye na-eto eto bi na Canada nke aha ya bụ Ashel kwetara ihe Andrew kwuru. O kwuru, sị: “Nzukọ ahụ tọrọ m ezigbo ụtọ! O sighịrị m ike ịghọta ihe a na-ekwu.”
Ihe e ji mara José n’ebe o bi na Brazil bụ ime ihe ike. N’agbanyeghị ya, a kpọrọ ya ka ọ bịa nzukọ n’Ụlọ Nzukọ Alaeze dị n’obodo ha. O kwuru, sị: “Ndị m hụrụ n’Ụlọ Nzukọ Alaeze ji obi ụtọ nabata m, n’agbanyeghị na ha ma ụdị ndụ m na-ebibu.” Atsushi, bụ́ onye bi na Japan, chetara ihe mere n’ụbọchị ọ gara. Ọ sịrị: “Ka m kwuo eziokwu, ụbọchị mbụ m gara nzukọ Ndịàmà Jehova, ahụ́ eruchaghị m ala. Ma, achọpụtara m na ọ dịghị ihe dị njọ n’ebe ha nọ. Ha gbalịrị nnọọ ime ka ahụ́ ruo m ala.”
Anyị Na-akpọ Gị Òkù Ka Ị Bịa
Ihe ahụ ndị mmadụ kwuru gosiri na ịbịa nzukọ Ndịàmà Jehova na-enwe n’Ụlọ Nzukọ Alaeze ga-abara gị ezigbo uru. Ị ga-amụta ọtụtụ ihe banyere Chineke, Jehova Chineke ga-ejikwa ihe ndị si na Baịbụl a ga-akụziri gị n’ebe ahụ mee ka ị “baara onwe gị uru.”—Aịzaya 48:17.
Nzukọ Ndịàmà Jehova bụ n’efu, a naghịkwa agwa ndị mmadụ ka ha tụọ ego. Ị̀ ga-achọ ịga nzukọ n’Ụlọ Nzukọ Alaeze ha nke dị n’ebe i bi? Anyị ji obi ụtọ na-akpọ gị ka ị bịa.
^ para. 10 Ọ bụ Ndịàmà Jehova bipụtara akwụkwọ niile e kwuru okwu ha n’isiokwu a.


text:
Akụkọ nke 115: Paradaịs Ọhụrụ n’Elu Ụwa
LEE osisi ndị ahụ toro ogologo, okooko osisi ndị mara mma na ugwu ndị dị elu. Ebe a ọ́ maghị mma? Lee ka mgbada na-eri ihe dị n’aka nwatakịrị ahụ. Leekwa ọdụm na ịnyịnya ndị nọ n’ala ahịhịa ebe ahụ. Ị́ gaghị achọ ibi n’ụlọ nke dị n’ebe dị otú a?
Chineke chọrọ ka ị dị ndụ ebighị ebi n’ụwa n’ime paradaịs. Ọ chọghịkwa ka i nwee ihe mgbu na ahụ́ ụfụ ọ bụla nke ndị mmadụ na-enwe taa. Nke a bụ nkwa Bible na-ekwe ndị ga-ebi n’ime paradaịs ọhụrụ ahụ: ‘Chineke ga-anọnyere ha. Ọnwụ ma ọ bụ ịkwa ákwá ma ọ bụ ahụ́ ụfụ agaghị adị ọzọ. Ihe ochie niile agabigawo.’
Jizọs ga-ahụ na e nwere mgbanwe a dị ebube. Ị̀ ma mgbe ọ ga-abụ? Ọ bụ mgbe o kpochapụsịrị ihe ọjọọ niile na ndị ajọ mmadụ niile n’ụwa. Cheta na mgbe Jizọs nọ n’ụwa, ọ gwọrọ ndị nwere ọrịa dị iche iche, ọbụna o mekwara ka ndị nwụrụ anwụ si n’ọnwụ bilie. Jizọs mere nke a iji gosi ihe ọ ga-eme n’ụwa niile mgbe ọ ga-abụ Eze nke alaeze Chineke.
Cheedị nnọọ otú ihe ga-esi magbuo onwe ya n’ime paradaịs ọhụrụ elu ala ahụ! Jizọs na ụfọdụ ndị ọ họpụtara ga na-achị n’eluigwe. Ndị ọchịchị a ga-elekọta ndị ọ bụla nọ n’ụwa, hụkwa na ha nwere obi ụtọ. Ka anyị lee ihe ọ dị mkpa ka anyị mee iji jide n’aka na Chineke ga-enye anyị ndụ ebighị ebi n’ime paradaịs ọhụrụ ya.
Mkpughe 21:3, 4; 5:9, 10; 14:1-3.
Ajụjụ
- Olee ọnọdụ ndị Bible na-egosi na anyị ga-anọ na ha n’ime Paradaịs elu ala?
- Gịnị ka Bible na-ekwe ndị ga-ebi na Paradaịs nkwa ya?
- Olee mgbe Jizọs ga-eweta mgbanwe a dị ebube?
- Mgbe Jizọs nọ n’ụwa, gịnị ka o mere iji gosi ihe ọ ga-eme dị ka Eze nke Alaeze Chineke?
- Gịnị ka Jizọs na ndị ha na ya ga-eso chịa n’eluigwe ga-ahụ na e nwere mgbe ha ga-anọ n’eluigwe na-achị ụwa?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ Mkpughe 5:9, 10.
N’ihi gịnị ka anyị ga-eji nwee obi ike na ndị ga-achị ụwa n’oge Ọchịchị Narị Afọ Iri ahụ ga-abụ ndị eze na ndị nchụàjà nwere ọmịiko na obi ebere? (Efe. 4:20-24; 1 Pita 1:7; 3:8; 5:6-10)
- Gụọ Mkpughe 14:1-3.
Gịnị ka odide e dere aha Nna ahụ na aha Nwa Atụrụ ahụ n’egedege ihu otu narị puku na iri puku anọ na anọ ahụ na-egosi? (1 Kọr. 3:23; 2 Tim. 2:19; Mkpu. 3:12)
GỤKWUO GBASARA YA
Gịnị Ka Alaeze Chineke Ga-eme?
Chọpụta ihe Alaeze Chineke ga-emere ụmụ mmadụ ma ọ chịwa ụwa.


text:
Isi nke 6
Olee Uru Anyị Na-erite ma Anyị na Ụmụnna Anyị Na-akpakọrịta?
Anyị anaghị ahapụ ịga ọmụmụ ihe anyị ọ sọkwa ya ya bụrụ na Ụlọ Nzukọ Alaeze anyị dị ezigbo anya ma ọ bụkwanụ na ụzọ anyị ga-esi aga ya bụ oké ọhịa. Ma mmiri ọ̀ na-ezo ma anwụ ọ̀ na-acha, anyị na-aga ọmụmụ ihe. Gịnị mere Ndịàmà Jehova ji agba ụdị mbọ a a sịgodị na ike gwụrụ ha ma ọ bụkwanụ na ha nwere nsogbu n’ụbọchị ahụ?
Ọ na-enyere anyị aka imeri nsogbu anyị. Mgbe Pọl onyeozi na-ekwu banyere ndị anyị na ha nọ n’ọgbakọ, ọ sịrị: ‘Na-echebaranụ ibe unu echiche.’ (Ndị Hibru 10:24) Ihe ọ na-ekwu ebe a bụ na anyị kwesịrị ịma ibe anyị nke ọma, marakwa ihe ha na ha na-alụ. Anyị gaa ọmụmụ ihe, anyị na ụmụnna anyị na-akpa nkata. N’oge ahụ, anyị na-achọpụta na ụfọdụ n’ime ha enwetụla ụdị nsogbu ndị anyị nwere. Ha na-ejikwa oge ahụ gwa anyị otú anyị ga-esi merie nsogbu anyị otú hanwa meriri nke ha.
Ọ na-eme ka anyị na ụmụnna anyị bụrụ ezigbo enyi. Anyị na ụmụnna anyị dị ná mma, ha bụkwa ezigbo ndị enyi anyị. Ọ bụghị naanị mgbe anyị gara ọmụmụ ihe ka anyị na ha na-akpakọrịta, anyị na-ewepụtakwa oge ka anyị na ha nọkọọ tụrụ ndụ. Olee uru anyị na-erite n’oge ahụ? Anyị na-achọpụtakwu àgwà ọma onye nke ọ bụla nwere, ya emee ka anyị hụkwuo ibe anyị n’anya. E nwezie onye n’ime anyị nwere nsogbu, anyị agbatara ya ọsọ enyemaka ozugbo. (Ilu 17:17) Ebe ọ bụ na anyị na ndị niile nọ n’ọgbakọ anyị na-akpa, o gosiri na anyị ‘na-elekọta ibe anyị.’—1 Ndị Kọrịnt 12:25, 26.
Gbalịa mete ndị na-eme uche Chineke enyi. Ebe ị ga-ahụ ụdị ndị enyi a bụ n’ọgbakọ Ndịàmà Jehova. Biko, ekwela ka ihe ọ bụla mee ka ị ghara ịna-abịa ọmụmụ ihe anyị.
Olee uru ịga ọmụmụ ihe na-abara anyị?
Olee ụbọchị ị ga-achọ ịbịa ọmụmụ ihe anyị?
GỤKWUO GBASARA YA
Olee Otú Ọmụmụ Ihe Ndịàmà Jehova Na-adị?
Chọpụta otú anyị si amụ ihe.


text:
The free ngwa ndị kasị ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk. The software enyere ele na ike dị iche iche ọdịnaya nke bụ ugbu a na-elekọta mmadụ na netwọk.
The mfe iji ozi ahụ iji kpọtụrụ enyi si na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk. The software na-akwado olu na video oku na-video ogbako mode.
Otu n'ime ndị kasị ewu ewu na ozi na-ekwurịta okwu na ọrụ gburugburu ụwa. The software na-akwado ndị mgbanwe nke faịlụ nke dị iche iche na nkwurịta okwu na ìgwè chats.
The software ịnọ na otu nke kasị gara mmadụ netwọk na ụwa. Ngwa nwere otutu graphic mmetụta na nzacha maka irè ọrụ na foto.
Ngwá Ọrụ na-ekwurịta okwu na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk na ọrụ n'ụwa nile. The software-enye gị ohere ele na peeji nke ọbịa na ịtụle na foto.
Ngwá ọrụ na-microblog na mgbanwe ozi na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk. The software-enye gị ohere ele ma kwuo na ndetu.
The software jikwaa na-ewu ewu ọrụ nke ajụjụ na azịza. The software interacts na ndị ọzọ na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk.
The ngwa na-ele iche iche ọdịnaya na-ekwurịta okwu na enyi na-elekọta mmadụ netwọk. The software na-enye ndị ọrụ na-akpali akpali akpali na ọnụnọ ke ọrụ.
The free ngwa na-eji na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk. The software enyere ikori na enyi, na-ele media ọdịnaya na mgbanwe faịlụ.
The software jikwaa a na-elekọta mmadụ na netwọk nke a na-edebere ndị na-arụ ọrụ na collections nke dị iche iche ihe oyiyi na foto. The software nwere ọtụtụ ntọala maka adaba akara nke a onye ọrụ profaịlụ.
The adaba njikwa na ịmara na-ekwurịta okwu. Ngwa na-enyere aka na-ele ọrụ profaịlụ, dezie ozi nkeonwe na-enye mebere onyinye.
The software ike ma na-ele na obere video na mmadụ netwọk. The software enyere denye aha na ndị dị iche iche video ọwa, na-ele ozi ọma faili ntanetịime na-ahapụ ihe ka videos.
The elu na-agba na multifunctional ọzọ na ukara ahịa nke VK na-elekọta mmadụ na netwọk. The software dere a dịgasị iche iche nke ngwaọrụ iji hụ na a nke ọma na ọnụnọ na netwọk.
The navigation software nke na-arụ ọrụ ụkpụrụ nke mmadụ netwọk nyochaa dị iche iche n'ụzọ ihe ndị mere na ozugbo.
Ndị na-elekọta netwọk a lekwasịrị anya na isiokwu nke oruru nke azụmahịa kọntaktị. The software enyere iji nyochaa dị iche iche zuru ụwa ọnụ na ụlọ ọrụ na ha na-anọchite anya.
Onye ama ama nke ozi maka ederede, olu na video nkwurịta okwu. Ọzọkwa software interacts na ọtụtụ ngwa si na-ewu ewu Google ọrụ.
The software bulite ndị dị iche iche ihe oyiyi na GIF-aga aga ruo ewu ewu ọrụ. The software na-enyere itinye amasị na ịza ajụjụ ndị posts.
The software na-ekwurịta okwu ma jikwaa-elekọta mmadụ netwọk si ewu ewu ụlọ ọrụ. The software jikọrọ niile Google ọrụ na i nwere ike ime eme ha mmekọrịta na ọrụ na akaụntụ.
The software nwere ohere otu n'ime ndị kasị ewu ewu na music ọrụ. Ngwa na-enyere aka na-eso ozi ọma na music ụwa ma chọọ dị iche iche ọdịyo ndia.
The fechaa version nke na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk ahịa nke na-erepịakwa kacha nta usoro ego na stably na-arụ ọrụ na netwọk na-adịghị ike njikọ.
The ukara ngwa nke na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk na-ebipụta ma na-ele na blọọgụ. Ọzọkwa software na-akwado ndị playback na mgbanwe nke dị iche iche mgbasa ozi faịlụ na ederede ndia.
Na-ewu ewu na-ejere nyochaa ọhụrụ ihe n'ụwa. The software na-agụnye nnukwu collection nke ihe dị iche iche gburugburu na-enyere ịhọrọ ozi ọma isi iyi na-agwa.
The software ka ohuru na gụgharia video ke netwọk gị igwefoto na ngwaọrụ ma ọ bụ na-agagharị ọzọ na-agbasa ozi gburugburu ụwa.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Android
- Windows
Ige:
- Antiviruses
- Desktọpụ
- Downloaders
- E-akwụkwọ na-agụ akwụkwọ
- Ederede editọ
- Education
- Egwuregwu
- Ekwentị
- Emulators
- Extensions
- Ezo
- Faịlụ
- Faịlụ mkpakọ
- Gụgharia video
- Ihe nchọgharị weebụ
- Internet
- Maps
- Media Player
- Nkata
- Office
- Photo
- Social netwọk
- System njikarịcha
- Torrent
- Ule
- Voice nkwurịta okwu
- Webcams
- Youtube
- nhazi
- Ṅweta
- Ndị ọzọ na-
Top software:
Lee ihe software


text:
FurMark
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata FurMark
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Nyochaa nke video kaadị e ji mara
- Agbanwe processor okpomọkụ
- Adjusts ihe isi ike larịị nke calculations
- The mode nke kacha ibu na nke video kaadị
- Full-ihuenyo na windowed ụdịdị
Comments on FurMark:
FurMark Metụtara software:
Handy ngwá ọrụ hazi na nyochaa ndịna-emeputa kaadị si dị iche iche mmepe. The software-enye gị ohere ịgbanwe ụfọdụ ntọala na-eme ka kọmputa ndịna-emeputa osooso.
The ngwá ọrụ na-anwale netwọk njikọ na ngwa. The software egosiputa ihe ọmụma zuru ezu banyere ogbugba ndu nke ọkwa dị iche iche.
Ngwá Ọrụ maka ike draịva mgbake. The software na-arụ ọrụ dị iche iche na faịlụ usoro na-enye gị ohere iṅomi ike draịva maka emebi ma ọ bụ njehie.
The software na-ekpebi teknuzu data nke constituent na ihe nke na kọmputa. Mmekọ na-akwado ndị na-arụ ọrụ ọtụtụ ụdị mejupụtara components.
Ngwá Ọrụ ike iṅomi na kọmputa na netwọk. The software na-enyere aka-akpaghị aka iṅomi netwọk na-enweta data na ibe kọmputa.
Ngwá ọrụ iji nweta ihe ọmụma zuru ezu banyere sistemụ. The software egosiputa àgwà nke arụnyere ngwaike.
The software nyochaa ọnọdụ nke na kọmputa. Ọzọkwa software e dere ihe na ngwaọrụ ijikwa na kpatụ parameters nke kọmputa components.
The free set nke netwọk utilities na-jikọtara otu software. Na mbara ohere nke netwọk akara dị maka onye ọrụ.
Ngwá Ọrụ gosipụta usoro ịrụ ọrụ na chepụta desktọọpụ. The software-enye gị ohere ele ndị dị iche iche na kọmputa ntọala.
Ngwá Ọrụ ịchọpụta na idozi njehie na usoro. The software enyere zipu ajụjụ na nkọwa zuru ezu nke njehie na usoro na screenshot na mmepe forum.
The ngwá ọrụ kee installer nke faịlụ na nkwado nke dị iche iche parameters. Ọzọkwa, ọ na-akọwa ihe niile Ndenye ke faịlụ nke a usoro ndekọ na initialization.
Ngwaọrụ maka egwu na-akpọ ọdịyo faịlụ ma jikwaa collections nke mgbasa ozi faịlụ. The software enye gị ohere iji tọghata media faịlụ iche iche formats na dezie ozi gbasara ha.
The ngwá ọrụ iji hụ na a pụrụ ịdabere na nchebe nke njikọ Ịntanetị. The software na-enyere aka na-ahọrọ ihe ndị ha chọrọ nkesa na-maka ntakiri ọnwụ nke internet ọsọ.
Otu nke na-eduga na-emepụta nke antivirus software. The software na-eji ọhụrụ otutu ngwọta na ubi nke nchedo ndị dị iche iche nje virus na netwọk egwu.
The ike ngwaọrụ weghara video si ihuenyo. The software-enye gị ohere idekọ video ma ọ bụ ọdịyo, ka screenshots, dezie ma tinye a dịgasị iche iche nke mmetụta.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
Ebe, ọ dị oké mkpa ka ị na-aghọta na MYTO, na iwebata, wee tinyere ọchịchị onyinye na ọnụego maka kasị ala nke (socio-akụ na ụba) ndị na-ejere, ndị bi na 1 (R1) Atiya. Dị ka "onyinye ọ bụla na-aga ruo mgbe ebighị ebi", a ga-ewepụ site na ufọt ufọt 2014, nyesịworo zuru ezu ime ụlọ maka ndị mmadụ ukpụhọde ihe onwe oru chụpụrụ ọkụ eletrik ahịa na-eweta.
The Nigerian eletrik usoro iwu Commission ma ọ bụ NERC na-gafere na ibu ọrụ nke ịchọpụta ihe bụ nkwụnye dị ka ụgwọ site ọkụ eletrik ahịa, ọ bụghị ndị a naanị ejikwara electric ike nkesa ụlọ ọrụ ma ọ bụ nkesa Network rụọ (DNO). Tariffs si MYTO abụghị otu ihe niile DNOs.
Citizen Buba, -atụ anya ihe gbagowe (ezie na etiti peeji) ije nke ọkụ eletrik ọnụego dị ka oge na-aga. Ọ bụ nnọọ ihe doro anya na NERC si tariffs, bipụtara na June 2012, na ma ike ụgwọ na so ofu kwa ọnwa ụgwọ ọrụ, n'ihi na ndị dị iche iche na edemede nke ndị ahịa, na-ubé ụba kwa afọ. N'okpuru Naijiria tarifu usoro, ọkụ eletrik ahịa na-enyocha kwa afọ ise, iji mee ka mgbanwe ma hụ na-eri mgbake maka investors. M nnọọ nche bụghị sọọ mpi na a gbajiri ndekọ (ghara ịbụ ugboro ugboro) n'elu na-atụ ụfọdụ mgbakwasị n'ihi na udu na-abawanye (ọbụna ma ọ bụrụ etiti peeji) ịbụ fallout nke ike oru privatization, ebe ọ bụ na m ugbua chere tinyere a akara.
Anaghị m ahụ ọnụego maka ọkụ eletrik na-ebili na-eweta n'ihu ọha mkpesa, na-aga site NERC osote-dị ka Promotional na ịnye ọnụahịa, na gọọmenti nsụhọ nke ọ bụla ọjọọ Ripple mmetụta, ọbụna ebe ọgba ala nke ndị na-esonụ-anọgidesi ike:
Gas ọkọnọ (shortfall ke esenyịn gas ruo n'ọgbọ osisi na-eme ka ndị akwụkwụ ike ọchịchị); ogbenye ibu oke abụọ DNO (a dabeere na a pasent nke ngụkọta ike ọgbọ na mba. Dị ka m dee ihe a, nkesa ụlọ ọrụ na-ọbụna na-anata na-erughị nke kenyere pasent); zuo nke nnukwu ọkụ eletrik (ụfọdụ DNOs mgbe 'wobbly' ikike ịzụta nnukwu ọkụ eletrik si ọkụ eletrik ahịa, na-ere na mkpọsa udu na-akwụsị ọrụ); nwekwara ụfọdụ DNOs now na-egosi mmalite ihe ịrịba ama nke 'ego ike ọgwụgwụ', N'ihi ya na-ekwupụta oké njọ post-privatization 'ego pụta' - A ngosipụta nke enweghị ike ịnagide ọrụ na-akwụ ụgwọ, ogwu ogbugba nke ego maka infrastructural mmezi na mmụba.
M na-agba gị ka ị ghara ileghara ihe Nigeria na ihu na ugbu – Arụnyere amụba ikike na hovers gburugburu 9000mw; dị bara uru ikike adịghị nnọọ 5,000mw; na mba ina ugbu a na-eme atụmatụ na ihe 16,000mw. Ọnọdụ a bụ anya n'ebe ihe anyị kwesịrị isi mkpịsị aka anyị chests banyere. Otú o sina dị, na-na-ebe anyị niile na-ọchịchọ bụghị ihe n'elu-n'abalị ihe, ma na-agụnye nza nke usoro dabeere na-eme ka ga-ekwe ezi ihe mgbe e mesịrị.
Ebe, skepticism banyere ịnye ọnụahịa kwesịrị adịghị etinye gị kpam kpam, ma ọ bụ na ị ga-atụ uche si na ihe mkpughe-eme na mpaghara mkpụrụ ruru N'ezie. My ọzọ, na nke atọ, aha a na n'isiokwu na electric ike nkesa ahịa Nigeria, "Gold na ike ndi oru" na-enyere wepụ ụfọdụ akpịrịkpa anya gị anya.
M ara mmetụta na Buba ka na-echere (mgbe 'a nile ogologo ụtọ asụsụ') ihe a ga-eme douse mmetụta nke ụba ọkụ eletrik ịnye ọnụahịa na ratepayers.
Ọ mere unu na-ahụkarị Nigerian erepịakwa ọkụ eletrik, mgbe dị, ghara ịbụ iburu n'uche na a na-echekwa na otutu site Mbelata ke oriri? M chee na ọ bụ a nkịtị idaha ke gị gburugburu ebe obibi nwere ụfọdụ ọkụ eletrik (na-akpọ nche ọkụ na ụlọ) ịbụ nsinsi on, ọbụna na ufọt ufọt ụbọchị. Otu esetịpụ ezi n'ihi na ụdị ndị ọzọ nke aghara oriri nke ike. Ndị na-indulge dị otú ahụ na-abụkarị ndị na-eti mkpu, loudest mgbe ọkụ eletrik ego 'ekpofu' ịnọgide n'ogo ha chọrọ. Ndị a nkejikotara Atiya ndị na-ejere onye e kwesịrị gụrụ akwụkwọ na nzọụkwụ ndị omume dị otú ahụ dị ka ịgbanyụ ngwa, ọkụ, ma ọ bụ telivishọn mgbe ndị a na-adịghị eji; na-agbanwe agbanwe na-eji kọmpat florescent ìhè bulbs; bụghị na-asa uwe na mgbede, wdg.
N'oge na-adịghị mgbe ugbu ọha ahụ tiri mkpu maka mita e catered n'ihi na site DNOs, M na-agba ha ka ha 'see okporo ụzọ' on-enwe Ịnụrụ-Akụkụ-Management (DSM) usoro - DNOs ga-egwuri egwu, na nke a ma ọ bụ ga-akwa ụta na ya. Dị ka hinted ihe mbụ aha, DSM bụ agụmakwụkwọ ndị na-ejere site utilities na otú jikwaa ha ọkụ eletrik ina na ibu. Na nchịkọta, DSM enye Atụmatụ na nghọta ahịa na otú bee oriri (ịzọpụta na-eri na ume, n'ikpeazụ zọpụta ego).
Enwere m ihe ọmụma ngwugwu (gụnyere ọbụna a ọha mkpọsa atụmatụ) na nke a, nke anam ẹfiọk otú ike na-azọpụta ngwa na ịkpali ka ọkụ eletrik (e.g. Ọnụ ọgụgụ kasị elu ịnye ọnụahịa) pụrụ ịkpali mmasị n'etiti Nigerians na-esi zọpụta ike. Ebe, e nweghị anwansi banyere ya. Cutting nke oriri nke 'na-adịghị mkpa ọkụ eletrik' bụ gị mma nzọ na dousing mmetụta nke ụba ọkụ eletrik ịnye ọnụahịa.
Dị ka ndị na-adịghị agbanwe agbanwe ka ngwa ngwa ka ha gburugburu, e nweghị uru na-asị na ya na ọzụzụ kpụ ọkụ n'ọnụ n'ji muta, Nigerians ga-agbanwe tinyere ihe ọhụrụ iji na-egosi. Ka anyị na-eche ghaghị, na-ezere ịbụ akatọ – Always esi ísì a oke mgbe ọchịcha nwere ike hụrụ crawling n'ebe niile.
Ezie na m na-ahọrọ ịnọgide na-a bara uru ngwọta na-eweta na m kpọrọ òkù ka a ọkachamara ahịa, M na-achọ gị na ezinụlọ gị ọma, na nye ndụmọdụ na i kwesịrị anọgide na a ezigbo nwa amaala nke oké mba.
Onye nke gị,
May Anokuru


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Nehọm 2:1-13
2 Onye na-achụsasị ndị mmadụ agbagotewo n’ihu+ gị. Chee ebe e wusiri ike nche. Chee ụzọ nche. Kee ájị̀ n’úkwù. Mee ka i nwekwuo+ ume.2 N’ihi na Jehova ga-eweghachi ịma mma Jekọb,+ dị ka ịma mma Izrel, n’ihi na ndị na-ebibi ihe ebibiwo ha;+ ha alawokwa alaka ha n’iyi.+3 E sijiri ọta ndị dike ya ka ọ chawa ọbara ọbara; ndị ya dị ike yi uwe na-acha uhie uhie.+ Ígwè a rụnyere n’ụgbọ ịnyịnya agha ya na-egbuke egbuke dị ka ọkụ n’ụbọchị ọ na-ejikere agha, e mewokwa ka ube ndị e ji osisi junipa+ mee mee mkpatụ.4 N’okporo ámá ka ụgbọ ịnyịnya agha na-agba ara ara.+ Ha na-agbagharị n’ámá obodo. Ha dị ka ọwa na-enwu ọkụ. Ha na-agba ọsọ dị ka àmụ̀mà.+5 Ọ ga-echeta ndị dike+ ya. Ha ga-asụ ngọngọ mgbe ha na-aga ije.+ Ha ga-agaru ná mgbidi ya ọsọ ọsọ, a ga-emekwa ka ihe nchebe ya sie ike.6 A ga-emeghe ọnụ ụzọ ámá nke osimiri, a ga-agbazekwa obí eze ya.7 A kawo ya aka; a gbawo ya ọtọ; a ga-akpụrụ ya laa,+ ndị ohu ya nwaanyị ga-akwa ákwá, dị ka ebe nduru+ na-ebe ubé, ha ga-eti aka n’obi+ ugboro ugboro.8 Ninive dị ka ọdọ mmiri+ malite n’ụbọchị o bidoro ịdị;+ ma ndị mmadụ na-agbazi ọsọ. “Kwụsịnụ! Kwụsịnụ!” Ma ọ dịghị onye na-ele anya n’azụ.+9 Bukọrọnụ ọlaọcha; bukọrọnụ ọlaedo;+ ebe ọ bụ na akụ̀ ya enweghị ọgwụgwụ. Ụdị ihe niile a na-achọsi ike+ dị ọtụtụ.10 Obodo tọgbọ n’efu, tọgbọrọkwa chakoo, ọ ghọwokwa mkpọmkpọ ebe!+ Obi na-alọkwa+ ndị mmadụ mmiri, ikpere+ na-ama ha jijiji, úkwù+ na-egbukwa mmadụ niile oké mgbu; ihu ha niile achagharịwokwa.+11 Olee ebe ọgba ọdụm dị, oleekwa ebe ọgba ụmụ ọdụm tojuru etoju dị, bụ́ ebe ọdụm jeere ije banye,+ ebe nwa ọdụm nọ, ọ dịghịkwa onye na-eme ka ha maa jijiji?+12 Ọdụm nọ na-adọrisiri ụmụ ya anụ ga-ezuru ha, ọ nọkwa na-adọgburu nne ọdụm anụ. O mekwara ka ọgba ya jupụta n’anụ ọ dọgburu, meekwa ka ebe ọ na-ezo jupụta n’anụ ọ dọrisịrị adọrisị.+13 “Lee! Ana m emegide gị,” ka Jehova nke ụsụụ ndị agha+ kwuru, “m ga-agba ụgbọ ịnyịnya agha ya ọkụ, ha akwụọ anwụrụ.+ Mma agha ga-eripịa ụmụ ọdụm+ gị tojuru etoju. M ga-ebipụkwa anụ oriri gị n’ụwa, a gaghịkwa anụ olu+ ndị ozi gị ọzọ.”