text:
Jiri Obi Gị Niile Na-akwado Ụmụnna Kraịst
“Ihe niile unu meere otu n’ime ndị kasị nta n’ime ụmụnna m ndị a, ọ bụ m ka unu meere ya.”—MAT. 25:40.
1, 2. (a) Olee ilu ụfọdụ Jizọs tụụrụ ezigbo ndị enyi ya? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.) (b) Gịnị ka anyị kwesịrị ịghọta n’ilu Jizọs tụrụ gbasara atụrụ na ewu?
E NWERE mgbe Jizọs nọ na-agwa ezigbo ndị enyi ya bụ́ Pita, Andru, Jems, na Jọn okwu. Mgbe ọ tụchaara ha ilu gbasara ohu ahụ kwesịrị ntụkwasị obi, onye nwekwara uche, ụmụ agbọghọ iri ahụ na-amaghị nwoke, na talent ndị ahụ, ọ tụụrụ ha ilu ọzọ. N’ilu ahụ, ọ gwara ha banyere mgbe “Nwa nke mmadụ” ga-ekpe “mba niile” ikpe. O kwuru na “Nwa nke mmadụ” ga-ekewa ndị mmadụ ụzọ abụọ ma kwuo na otu ga-abụ atụrụ, nke ọzọ abụrụ ewu. Ndị nke atọ o kwukwara banyere ha bụ ndị ọ kpọrọ “ụmụnna” “eze ahụ.”—Gụọ Matiu 25:31-46.
2 O teela ndị Jehova chọwara ịmata ihe ilu ahụ pụtara n’ihi na ihe Jizọs kwuru na ya gbasara ihe ga-eme ndị mmadụ n’ọdịnihu. O kwuru ihe mere ụfọdụ ndị ga-eji nweta ndụ ebighị ebi, ma ndị ọzọ anwụọ ọnwụ ebighị ebi. Ọ bụrụ na anyị chọrọ ịdị ndụ, anyị kwesịrị ịghọta eziokwu o ji ilu ahụ kụzie ma mee ihe ọ kụziri. Ebe ọ bụ na ihe a bụ okwu gbasara ọnwụ na ndụ, anyị kwesịrị ịjụ, sị: Olee otú Jehova si jiri nke nta nke nta mee ka anyị ghọtakwuo ihe ilu a pụtara? Gịnị mere anyị ga-eji kwuo na ilu a gosiri na ikwusa ozi ọma dị ezigbo mkpa? Olee ndị e nyere ọrụ ikwusa ozi ọma? Gịnị mere anyị ji kwesị ịna-akwado “eze ahụ” na “ụmụnna” ya ugbu a?
OLEE OTÚ JEHOVA SI NYERE ANYỊ AKA ỊGHỌTAKWU ILU AHỤ?
3, 4. (a) Olee ihe atọ dị mkpa anyị kwesịrị ịmata iji ghọta ilu ahụ Jizọs tụrụ gbasara atụrụ na ewu? (b) N’afọ 1881, olee otú otu Ụlọ Nche si kọwaa ilu a?
3 Ọ bụrụ na anyị chọrọ ịghọta ihe ilu ahụ Jizọs tụrụ gbasara atụrụ na ewu pụtara, e nwere ihe atọ dị mkpa anyị kwesịrị ịghọta. Nke mbụ bụ ndị Jizọs kwuru banyere ha. Nke abụọ abụrụ mgbe ọ ga-ekpe ikpe ahụ. Nke atọ abụrụ ihe mere o ji kpọọ ụfọdụ ndị atụrụ ma ọ bụ ewu.
4 N’afọ 1881, otu Ụlọ Nche kwuru na ọ bụ Jizọs bụ “Nwa nke mmadụ,” ya bụ, “eze ahụ.” Ndị Mmụta Baịbụl n’oge ahụ ghọtara na ndị Jizọs kpọrọ “ụmụnna m” bụ ma ndị ga-eso ya chịa ma ụmụ mmadụ niile ga-ebi n’ụwa mgbe ha ga-ezu okè. Ha chere na ọ bụ n’otu puku afọ Kraịst ga-achị ka ọ ga-ekewapụ atụrụ n’ebe ewu nọ. Ha chekwara na ihe ga-eme ka a kpọọ ndị mmadụ atụrụ bụ na ha rubeere iwu Chineke isi ma hụ ndị mmadụ n’anya.
5. N’afọ 1923, olee otú Chineke si nyere ndị ya aka ịghọtakwu ilu ahụ Jizọs tụrụ gbasara atụrụ na ewu?
5 Jehova mechara nyere ndị ya aka ịghọtakwu ilu ahụ. Ụlọ Nche Bekee nke October 15, 1923, kwuru na “Nwa nke mmadụ” bụ Jizọs. Ma o ji amaokwu Baịbụl ụfọdụ kọwaa na ụmụnna Jizọs n’ilu ahụ bụ naanị ndị ga-eso Jizọs chịa, kwuokwa na atụrụ ahụ bụ ndị nwere olileanya ibi n’ụwa mgbe Alaeze Kraịst ga na-achị. Oleekwanụ mgbe ọ ga-ekewapụ atụrụ n’ebe ewu nọ? Ụlọ Nche ahụ kwuru na ụmụnna Kraịst ga-eso ya nọrọ n’eluigwe na-achị n’otu puku afọ ahụ. N’ihi ya, ọ bụghị mgbe ahụ ka ndị ahụ ga-ebi n’ụwa ga-enyere ha aka ma ọ bụ leghara ha anya. Ọ bụ ya mere o ji bụrụ na a ga-ekewapụ atụrụ n’ebe ewu nọ tupu otu puku afọ ahụ Kraịst ga-achị. Ụlọ Nche ahụ kwukwara na ihe mere Jizọs ga-eji kpọọ ndị mmadụ atụrụ bụ na ha kwetara na Jizọs bụ Onyenwe ha, nweekwa olileanya na Alaeze Chineke ga-eme ka ihe dị mma.
6. N’afọ 1995, olee otú anyị si ghọtakwuo ilu ahụ Jizọs tụrụ banyere atụrụ na ewu?
6 Ihe a kọwara n’Ụlọ Nche ahụ mere ka ndị ohu Jehova chee na ọ bụ n’oge ikpeazụ a ka a na-ekewa ndị bụ́ atụrụ na ndị bụ́ ewu n’ihi ihe ha mere mgbe e ziri ha ozi ọma. Ma n’afọ 1995, anyị ghọtakwuru ilu a. Isiokwu abụọ ndị gbara n’Ụlọ Nche October 15, 1995, kwuru otú ihe Jizọs kwuru na Matiu 24:29-31 (gụọ ya) si yie nke o kwuru na Matiu 25:31, 32. (Gụọ ya.) * Isiokwu nke mbụ kwuru na ọ bụ n’ọdịnihu ka Jizọs ga-ekpebi ndị bụ́ atụrụ na ndị bụ́ ewu. Olee mgbe ọ ga-abụ kpọmkwem? Ọ ga-abụ mgbe “oké mkpagbu” ahụ e kwuru okwu ya na Matiu 24:29, 30 malitechara, Nwa nke mmadụ ‘abịakwa n’ebube ya.’ Ebe ọ bụ na oge eruola mgbe ahụ ka e bibie ụwa ochie a, Jizọs ga-anọrọ n’oche ikpe, kpee ikpe ma bibie ndị ajọ omume.
7. Olee otú anyị si ghọtakwuo ilu ahụ ugbu a?
7 Taa, anyị aghọtakwuola ilu ahụ Jizọs tụrụ banyere atụrụ na ewu. Anyị ma na “Nwa nke mmadụ” ma ọ bụ “Eze” ahụ bụ Jizọs. Ndị ọ kpọrọ “ụmụnna m” bụ ụmụ nwoke na ụmụ nwaanyị ndị e tere mmanụ, bụ́ ndị ga-eso ya chịa n’eluigwe. (Rom 8:16, 17) “Atụrụ” na “ewu” nọchiri anya ndị mmadụ si ná mba niile. Ha abụghị ndị e tere mmanụ. Oleekwanụ mgbe a ga-ekpe ha ikpe? Ọ bụ mgbe ọ ga-afọ obere ka oké mkpagbu ahụ ga-amalite n’oge na-adịghị anya gwụchaa. Gịnị mere a ga-eji kpọọ ụfọdụ atụrụ ma ọ bụ ewu? Ọ bụ n’ihi otú ha si meso ndị e tere mmanụ, ya bụ, ụmụnna Jizọs ndị ka nọ n’ụwa. Ebe ọ bụ na ọgwụgwụ ụwa a adịla nso, obi dị anyị ezigbo ụtọ na Jehova ji nwayọọ nwayọọ nyere anyị aka ịghọta ilu a na ilu ndị ọzọ dị na Matiu isi 24 na 25.
OLEE OTÚ ILU A SI GOSI NA IKWUSA OZI ỌMA DỊ EZIGBO MKPA?
8, 9. Gịnị mere Jizọs ji kwuo na ndị bụ́ atụrụ bụ “ndị ezi omume”?
8 N’ilu ahụ Jizọs tụrụ banyere atụrụ na ewu, ọ kpọghị ikwusa ozi ọma aha. Ma, oleezi otú anyị si mara na ilu ahụ na-egosi na ikwusa ozi ọma dị ezigbo mkpa?
9 Anyị kwesịrị ibu ụzọ cheta na Jizọs ji ilu ahụ akụzi ihe. O doro anya na ọ naghị ekwu banyere atụrụ na ewu nkịtị. N’ihi ya, ọ naghị ekwu na onye ọ bụla bụ́ atụrụ ga-enye ụmụnna ya nri, yiwe ha uwe, lekọta ha, ma ọ bụ gaa hụ ha n’ụlọ mkpọrọ. Kama, ọ na-ekwu otú ndị ahụ bụ́ atụrụ ga-esi meso ụmụnna ya. O kwuru na ndị bụ́ atụrụ bụ “ndị ezi omume” n’ihi na ha ghọtara na Ndị Kraịst e tere mmanụ ka nọ n’ụwa bụ ụmụnna Kraịst, jirikwa obi ha niile na-akwado ha n’oge ikpeazụ a dị oké egwu.—Mat. 10:40-42; 25:40, 46; 2 Tim. 3:1-5.
10. Olee otú ndị bụ́ atụrụ si emere ụmụnna Kraịst ihe ọma?
10 Ihe ọzọ anyị ga-echebara echiche bụ ihe Jizọs na-ekwu mgbe ọ tụrụ ilu ahụ. Ọ na-ekwu banyere ihe ndị ga-egosi na ọgwụgwụ eruola nso. (Mat. 24:3) Ná mmalite, Jizọs kwuru na otu n’ime ihe ịrịba ama ndị ahụ bụ na a ga-ekwusa ozi ọma Alaeze Chineke “n’elu ụwa dum mmadụ bi.” (Mat. 24:14) Tupu o kwuo banyere atụrụ na ewu, ọ tụrụ ilu banyere talent. Dị ka anyị mụrụ n’isiokwu bu nke a ụzọ, Jizọs tụrụ ilu ahụ iji kụziere “ụmụnna” ya e tere mmanụ na ha kwesịrị iji ịnụ ọkụ n’obi na-ekwusa ozi ọma. Ma, ndị e tere mmanụ nọ n’ụwa dị naanị ole na ole. Ọrụ ha ga-arụ buru ibu, ya bụ, ikwusara “mba niile” ozi ọma tupu ọgwụgwụ eruo. Ilu ahụ Jizọs tụrụ banyere atụrụ na ewu gosiri na e nwere ndị ga-enyere ndị e tere mmanụ aka. N’ihi ya, otu n’ime ụzọ ndị bụ́ atụrụ si emere ụmụnna Kraịst ihe ọma bụ ịkwado ha n’ọrụ ikwusa ozi ọma. Ma, olee otú ha ga-esi na-akwado ha? Ọ̀ bụ naanị ịna-enye ha onyinye na ịna-agba ha ume, ka è nwere ihe ọzọ ha kwesịrị ịna-eme?
OLEE NDỊ KWESỊRỊ ỊNA-EKWUSA OZI ỌMA?
11. Olee ajụjụ ụfọdụ ndị nwere ike ịjụ, maka gịnị?
11 Taa, ndị na-eso ụzọ Jizọs eruola nde mmadụ asatọ. Ọtụtụ n’ime ha abụghị ndị e tere mmanụ. Ọ bụghị ha ka Jizọs nyere talent ndị ahụ, kama, ọ bụ ndị e tere mmanụ ka o nyere ha. (Mat. 25:14-18) N’ihi ya, ụfọdụ nwere ike ịjụ, sị, ‘Ọrụ ikwusa ozi ọma ọ̀ gbasara ndị na-esoghị ná ndị e tere mmanụ?’ Ee, ọ gbasara ha. Ka anyị tụlee ihe ụfọdụ mere anyị ji kwuo otú ahụ.
12. Gịnị ka anyị mụtara n’ihe Jizọs kwuru na Matiu 28:19, 20?
12 Jizọs nyere ndị niile na-eso ụzọ ya iwu ka ha na-ekwusa ozi ọma. Mgbe o si n’ọnwụ bilie, ọ gwara ndịozi ya ka ha ‘mee ndị mmadụ ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ ya,’ kụziekwara ha “ihe niile” o nyere ha n’iwu. Ikwusa ozi ọma so n’ihe ndị ahụ o nyere ha n’iwu. (Gụọ Matiu 28:19, 20.) N’ihi ya, ndị niile na-eso ụzọ Kraịst kwesịrị ịna-ekwusa ozi ọma, ma hà nwere olileanya iso ya chịa n’eluigwe ma hà nwere olileanya ibi n’ụwa.—Ọrụ 10:42.
13. Gịnị ka ọhụụ ahụ Jọn hụrụ na-egosi, n’ihi gịnị?
13 Akwụkwọ Mkpughe gosiri na ọ bụ ndị e tere mmanụ na ndị ọzọ ga-ekwusa ozi ọma. N’ọhụụ, Jizọs gosiri Jọn onyeozi “nwaanyị ahụ a na-alụ ọhụrụ” ebe ọ na-akpọ ndị mmadụ ka ha bịa “nara mmiri nke ndụ ahụ n’efu.” Nwaanyị ahụ a na-alụ ọhụrụ nọchiri anya otu narị puku mmadụ na puku iri anọ na puku anọ ahụ e tere mmanụ, bụ́ ndị ga-eso Kraịst chịa n’eluigwe. (Mkpu. 14:1, 3; 22:17) Mmiri ahụ nọchiri anya àjà Kraịst chụrụ iji gbapụta ụmụ mmadụ n’aka mmehie na ọnwụ. (Mat. 20:28; Jọn 3:16; 1 Jọn 4:9, 10) Àjà mgbapụta ahụ so n’isi ihe a na-ekwusa n’ozi ọma. Ndị e tere mmanụ jikwa obi ha niile na-akụziri ndị ọzọ banyere ya na uru ọ ga-abara ha. (1 Kọr. 1:23) Ma n’ọhụụ ahụ, Jọn hụrụ ndị na-esoghị ná ndị e tere mmanụ. A gwakwara ha ka ha sị ndị ọzọ, “Bịa!” Ha rubere isi, na-akpọkwa ndị ọzọ ka ha bịa nara mmiri nke ndụ. Ndị ahụ bụ ndị nwere olileanya ibi n’ụwa. N’ihi ya, o doro anya na ọhụụ a na-egosi na ndị niile zara òkù a kwesịrị ikwusara ndị ọzọ ozi ọma.
14. Olee ihe irubere “iwu nke Kraịst” isi pụtara?
14 Ndị niile nọ ‘n’iwu nke Kraịst’ kwesịrị ịna-ekwusa ozi ọma. (Gal. 6:2) Ọ bụ otu iwu ka Jehova chọrọ ka ndị niile na-efe ya na-edebe. Dị ka ihe atụ, ọ gwara ndị Izrel, sị: “Otu iwu ga-adịrị nwa afọ, dịkwara onye mbịarambịa nke bi n’etiti unu dị ka ọbịa.” (Ọpụ. 12:49; Lev. 24:22) Taa, Ndị Kraịst anaghị edebe Iwu Mozis. Ma anyị niile na-erubere “iwu nke Kraịst” isi, ma ànyị so ná ndị e tere mmanụ ma ọ bụ na anyị esoghị. Ihe dị n’iwu ahụ bụ ihe niile Jizọs kụziri. Otu n’ime ihe kacha mkpa Jizọs kụziiri ndị na-eso ụzọ ya bụ ịhụnanya. (Jọn 13:35; Jems 2:8) Ụzọ kacha mma anyị si egosi na anyị hụrụ Chineke, Kraịst, na ndị agbata obi anyị n’anya bụ ikwusa ozi ọma Alaeze Chineke.—Jọn 15:10; Ọrụ 1:8.
15. Gịnị mere e nwere ike iji kwuo na Jizọs nyere ndị niile na-eso ụzọ ya iwu ka ha kwusaa ozi ọma?
15 Ihe Jizọs gwara mmadụ ole na ole nwere ike ịgbasa ọtụtụ ndị. Dị ka ihe atụ, ọ bụ naanị ndịozi iri na otu ka ha na Jizọs gbara ndụ banyere Alaeze ya, ma ọgbụgba ndụ ahụ gbasara otu narị puku na puku iri anọ na puku anọ ahụ niile. (Luk 22:29, 30; Mkpu. 5:10; 7:4-8) Mgbe Jizọs si n’ọnwụ bilie, ọ bụ naanị ndị na-eso ụzọ ya ole na ole, bụ́ ndị hụrụ ya, ka ọ gwara ka ha kwusawa ozi ọma. (Ọrụ 10:40-42; 1 Kọr. 15:6) Ma, ndị niile na-eso ụzọ Jizọs n’oge ndịozi ghọtara na ha niile kwesịrị ikwusa ozi ọma n’agbanyeghị na Jizọs agwaghị ha okwu ihu na ihu. (Ọrụ 8:4; 1 Pita 1:8) Taakwa, anyị na-ekwusa ozi ọma n’agbanyeghị na anyị anọghị mgbe Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya ka ha kwusaa ya. Anyị niile bụ́ ndị na-ekwusa ozi ọma eruola nde mmadụ asatọ. Anyị ghọtara na anyị kwesịrị ikwusa ozi ọma iji gosi na anyị nwere okwukwe na Jizọs.—Jems 2:18.
ANYỊ KWESỊRỊ IJI OBI ANYỊ NIILE NA-ERUBERE KRAỊST ISI UGBU A
16-18. Olee otú ndị ga-abụ atụrụ Jizọs ga-esi na-akwado ụmụnna Kraịst? Gịnị mere ha ji kwesị ime otú ahụ ugbu a?
16 Setan na-alụso Ndị Kraịst e tere mmanụ nọ n’ụwa ọgụ. Ọgụ ahụ ọ na-alụso ha ga na-aka njọ ka ntakịrị oge fọọrọ ya ji nwayọọ nwayọọ na-agwụ. (Mkpu. 12:9, 12, 17) N’agbanyeghị na ndị e tere mmanụ na-edi ọnwụnwa siri ike, ha na-agbasi mbọ ike ka e kwusaa ozi ọma karịa otú e kwusatụrụla ya. O doro anya na Jizọs nọnyeere ha ma na-eduzi ha.—Mat. 28:20.
17 Ndị so n’atụrụ ọzọ na-amụba n’ike n’ike. Ha ghọtara na ọ bụ ihe ùgwù ịkwado ụmụnna Kraịst ma n’ikwusa ozi ọma ma n’ihe ndị ọzọ. Dị ka ihe atụ, ha na-enye onyinye ma na-enye aka n’ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze, Ụlọ Mgbakọ, na alaka ụlọ ọrụ. Ha jikwa obi ha niile na-erubere ndị okenye na ndị ọzọ “ohu ahụ kwesịrị ntụkwasị obi, onye nwekwara uche” họpụtara isi.—Mat. 24:45-47; Hib. 13:17.
18 N’oge na-adịghị anya, a ga-aka ndị fọrọ ná ndị e tere mmanụ akara ikpeazụ. A kachaa ha, ndị mmụọ ozi ahụ ji “ifufe anọ nke ụwa” ga-ahapụ ya, oké mkpagbu ahụ amalite. (Mkpu. 7:1-3) Tupu Amagedọn ebido, Jizọs ga-akpọrọ ndị e tere mmanụ gaa eluigwe. (Mat. 13:41-43) Ya mere, ọ bụ ugbu a ka ndị chọrọ ka Jizọs kpọọ ha atụrụ kwesịrị iji obi ha niile na-akwado ụmụnna Kraịst.
^ para. 6 Ọ bụrụ na ị chọrọ ịmatakwu otú e si kọwaa ilu a, gụọ isiokwu bụ́ “Ị̀ Ga-esi Aṅaa Guzo n’Ihu Oche Ikpe Ahụ?” nakwa “Ọdịnihu Dị Aṅaa Dịịrị Atụrụ na Ụmụ Ewu Ahụ?” n’Ụlọ Nche October 15, 1995.


c: text/html

text:
ISI NKE IRI NA ISE
Ọ Gbachiteere Ndị Chineke
1-3. (a) Gịnị mere ụjọ ji tụọ Esta ịgakwuru di ya? (b) Olee ajụjụ ndị anyị ga-eleba anya, bụ́ ndị gbasara Esta?
MGBE Esta na-abanye n’ebe eze na-anọ n’obí ya dị na Shushan, o kuuru ume kuda. O nweghị onye batara otú a o si bata nke obi na-agaghị na-akụ kpum kpum. Obí eze a mara mma dị egwu. Otú e si chọọ ya mma ga-egosi onye ọ bụla batara na ya na nwoke a Esta na-aga ịhụ abụghị obere mmadụ. Dị ka ihe atụ, e ji brik ndị na-egbuke egbuke tụọ ọdụm na ndị na-agba ụta nakwa oké ehi ndị nwere nku n’ahụ́ ụlọ ahụ. A chọkwara ogidi ụlọ ahụ mma. Obí eze a dị n’akụkụ otu ugwu a na-akpọ Ugwu Zagros. Snoo na-ekpuchikarị elu ugwu a. Obí a chekwara ihu n’otu osimiri nke a na-akpọ osimiri Koaspis. Nwoke a Esta na-aga ịhụ kpọrọ onwe ya “eze ukwu,” ọ bụkwa di Esta.
2 Aha nwoke a bụ Ahazuirọs. Ma, ọ bụtụdịghị ụdị onye a ka nwaanyị ọ bụla bụ́ onye Juu ga-echewe echiche ịlụ. * Àgwà ya adịghị ka nke Ebreham, bụ́ nwoke dị umeala n’obi nke gere nwunye ya bụ́ Sera ntị otú Chineke sịrị ya mee. (Jen. 21:12) Eze ahụ amachaghị Jehova, bụ́ Chineke Esta, ma ọ bụkwanụ Iwu Ya, ma ọ bụrụ na o nwedịrị nke ọ ma ama. Ma, ọ ma iwu ndị Peshia nke ọma, ọ makwa na e nwere iwu kwuru na Esta ekwesịghị ime ihe a ọ chọrọ ime. Gịnị ka iwu ahụ kwuru? O kwuru na a ga-egbu onye ọ bụla bịara n’ihu eze Peshia ma ọ bụrụ na ọ bụghị eze kpọrọ ya. Eze akpọghị Esta, ma Esta na-aga ịhụ ya. Mgbe Esta rutewere nso n’ebe eze nwere ike ịnọ n’ocheeze ya hụ ya, o nwere ike ịdị Esta ka ò ji anya ya na-ahụ ọnwụ ya.—Gụọ Esta 4:11; 5:1.
3 Gịnị mere Esta ji mewe ihe a nwere ike ịta isi ya? Gịnịkwa ka anyị nwere ike ịmụta n’okwukwe nwaanyị ọma a? Ka anyị burugodị ụzọ chọpụta otú Esta si ghọọ nwunye eze Peshia.
Mgbe Esta Bụ Nwata
4. Olee ihe ndị mere mgbe Esta bụ nwata, oleekwa otú ya na nwa nwanne nna ya bụ́ Mọdekaị si biwe?
4 Nne na nna Esta anwụọla. Baịbụl ekwughị ọtụtụ ihe banyere ha. Ọ bụ ha gụrụ ya Hadasa. Hadasa bụ okwu Hibru. Okwu a pụtara osisi metụl. Osisi a na-ama ifuru mara mma, nke na-acha ọcha. Nne na nna Esta nwụrụ mgbe ọ dị obere. N’ihi ya, nwa nwanne nna Esta aha ya bụ Mọdekaị kpọọrọ ya laa n’ụlọ ya, werezie ya ka nwa ya. Mọdekaị bụ nwoke obiọma.—Esta 2:5-7, 15.
5, 6. (a) Olee otú Mọdekaị si zụọ Esta? (b) Olee otú ihe dịịrị Esta na Mọdekaị mgbe ha bi na Shushan?
5 Mọdekaị na Esta bi n’isi obodo alaeze Peshia. Ha so ná ndị Juu a dọọrọ n’agha. O yiri ka ihe adịcharaghị Mọdekaị na Esta mfe n’ebe a ha bi n’ihi na ndị obodo ahụ enweghị mmasị n’ebe ha nọ maka na ha na-efe Chineke ma na-edebe Iwu ndị Juu. Ma, o doro anya na Esta bịara hụkwuo Mọdekaị n’anya n’ihi na ọ na-akụziri ya banyere Jehova, bụ́ Chineke ebere, onye napụtarala ndị ya ná nsogbu ọtụtụ ugboro n’oge gara aga, onye ka ga-anapụtakwa ha. (Lev. 26:44, 45) N’eziokwu, Esta na Mọdekaị bịara hụ ibe ha n’anya, na-emekwa ka nna na nwa.
6 O yiri ka Mọdekaị ọ̀ na-arụ ọrụ n’ụlọ eze dị na Shushan. Ya na ndị ọzọ na-ejere eze ozi na-anọkarị n’ọnụ ụzọ ámá ụlọ ahụ. (Esta 2:19, 21; 3:3) Anyị amaghị ihe Esta na-arụ n’oge ọ na-eto, ma o nwere ike ịbụ na ọ na-ejere Mọdekaị ozi ma na-elekọta ụlọ ya. Ọ ga-abụ na ha bi n’ebe ndị ogbenye bi n’obodo ahụ, bụ́ nke dị ma a gafee osimiri ahụ chere ihu n’obí eze. O nwekwara ike ịbụ na obi na-atọ ya ụtọ ịga ahịa e nwere na Shushan, bụ́ ebe ndị na-eji ọlaedo na ọlaọcha akpụ ihe na ndị ahịa ndị ọzọ na-akpọsa ngwá ahịa ha. Esta agaghị echetụdị n’echiche na otu ụbọchị, ihe ọma ndị ahụ ọ na-ahụ ga-eru ya aka. Ọ maghị na ihe ga-emecha dịrị ya mma.
Ọ ‘Mara Mma Ile Anya’
7. Gịnị mere e ji wepụ Vashtaị ka ọ ghara ịbụkwa nwunye eze, gịnịkwa mechaziri mee?
7 Otu ụbọchị, nsogbu e nwere n’ụlọ eze ghọọrọ ndị bi na Shushan ihe akụkọ. N’ụbọchị ahụ, Ahazuirọs meere ndị ikom ọnụ na-eru n’okwu n’obodo ya oriri. Vashtaị, bụ́ nwunye ya, na ụmụ nwaanyị ibe ya nọkwa nke ha na-eri oriri. Ahazuirọs kpọrọ ọmarịcha nwunye ya ahụ òkù ka ọ bịa, ma o kweghị abịa. Ihe a were eze iwe ma menye ya ihere, n’ihi ya, ọ jụrụ ndị ndụmọdụ ya ihe a ga-eme Vashtaị. Olee ihe e mechara mee Vashtaị? E wepụrụ ya ka ọ ghara ịbụkwa nwunye eze. Ndị na-ejere eze ozi malitere ịchọgharị ọmarịcha ụmụ agbọghọ na-amaghị nwoke n’ebe niile ọ na-achị. Eze ga-ahọrọ otu onye n’ime ha ka ọ bụrụzie nwunye ya.—Esta 1:1–2:4.
8. (a) Gịnị nwere ike ịna-enye Mọdekaị nsogbu n’obi mgbe Esta na-eto? (b) Olee otú i chere anyị nwere ike isi mee ihe Baịbụl kwuru banyere mma elu ahụ́? (Gụọkwa Ilu 31:30.)
8 O nwere ike ịbụ na Mọdekaị na-ele Esta anya mgbe ụfọdụ kwee n’isi, kwuo n’obi ya na nwa nwanne nna ya a etojuola agbọghọ, maakwa mma dị egwu. Ma, nke a ga na-enye ya nsogbu n’obi mgbe ụfọdụ n’ihi na mma Esta nwere ike buwe ya isi. Baịbụl kwuru, sị: “Nwa agbọghọ ahụ makwara mma n’ahụ́, dịkwa mma ile anya.” Ọ bụghị ihe ọjọọ ma mmadụ maa mma. Ma, Baịbụl gosiri na onye mara mma kwesịrị ịdị umeala n’obi ma mara ihe. Ma ọ́ bụghị ya, mma ya nwere ike ime ka o mewe ihe ọjọọ ma ọ bụ mee ka isi buwe ya. (Gụọ Ilu 11:22.) Ị̀ hụtụla onye ụdị ihe ahụ mere? Ma, mma a Esta mara ọ̀ ga-abara ya uru ka ọ̀ ga-eme ka isi buwe ya? E mechaa, anyị ga-ama.
9. (a) Gịnị mere mgbe ndị ozi eze hụrụ Esta, gịnịkwa mere mkpọpụ a kpọpụrụ Esta ga-eji ewute ma Esta ma Mọdekaị? (b) Gịnị mere Mọdekaị ji kwe ka Esta lụọ onye na-anaghị efe Chineke? (Jiri ihe e dere n’igbe zaa ajụjụ a.)
9 Ndị na-ejere eze ozi hụrụ na Esta mara mma. Ha kpọnaara ya Mọdekaị kpọga ya ná nnukwu obí eze ahụ, ya na ụmụ agbọghọ ndị ọzọ ha chọtara. (Esta 2:8) O doro anya na nke a wutere Esta, wutekwa Mọdekaị n’ihi na ha abụọ dị ka nna na nwa. Mọdekaị agaghị achọ ka Esta lụọ onye na-anaghị efe Jehova, ọ sọgodị onye ahụ ya bụrụ eze. Ma, o nweghị ihe ọ ga-emeli n’okwu a. * Ọ ga-abụ na Esta tọrọ ntị n’ala nụrụ ndụmọdụ niile Mọdekaị nyere ya tupu ha akpọrọ ya pụọ. E nwere ọtụtụ ajụjụ na-agbata ya n’obi mgbe ahụ a kpọ ya na-aga Shushan bụ́ obí eze. Oleezi otú ụwa ya ga-adị?
Ihe Ya “Na-amasị Onye Ọ Bụla Hụrụ Ya”
10, 11. (a) Olee ihe ebe a a kpọtara ụmụ agbọghọ ahụ nwere ike ime ka Esta mewe? (b) Olee otú Mọdekaị si gosi na ihe banyere Esta na-echu ya ụra?
10 Esta anọtụbeghị n’ụdị ebe a a kpọtara ya. O so ‘n’ọtụtụ ụmụ agbọghọ’ ndị e si n’ebe dị iche iche alaeze Peshia na-achị kpọta. Ọ ga-abụ na otú e si zụọ ụmụ agbọghọ ahụ, asụsụ ha, na àgwà ha abụghị otu. Onye na-elekọta ha bụ otu onye na-arụrụ eze ọrụ nke aha ya bụ Hegaị. A ga-eji otu afọ zuru ezu chọọ ụmụ agbọghọ ahụ mma ma jiri mmanụ otite na-esi ísì ọma hịa ha aka n’ahụ́. (Esta 2:8, 12) O yiri ka ebe a a kpọtara ha ọ̀ ga-eme ka mma elu ahụ́ chuwezie ụmụ agbọghọ ahụ ụra, meekwa ka isi buwe ụfọdụ n’ime ha, nakwa ka onye ọ bụla chọwa otú ọ ga-esi aka ibe ya mma. Oleekwanụ maka Esta?
11 O nweghị onye ihe gbasara Esta na-echu ụra karịa Mọdekaị. Baịbụl gwara anyị na kwa ụbọchị, ọ na-agaru nso n’ụlọ ebe ụmụ agbọghọ ahụ nọ ma na-agbalị ka ọ mata otú Esta mere. (Esta 2:11) Obi ga na-atọ ya ezigbo ụtọ mgbe ọ bụla ụfọdụ ndị na-eje ozi n’ebe ahụ kọtụụrụ ya otú ihe si aga. Ọ̀ bụ n’ihi gịnị?
12, 13. (a) Olee otú ihe Esta dị ndị mmadụ? (b) Olee otú obi dị Mọdekaị mgbe ọ matara na Esta agwabeghị ndị mmadụ na ọ bụ onye Juu?
12 Àgwà ọma Esta na-akpa mere ka Hegaị nwee mmasị n’ebe ọ nọ nke na ọ kpọnyere Esta ụmụ agbọghọ asaa na-eje ozi, kpọfeekwa ya n’ebe kacha mma n’ụlọ ndị inyom ahụ. Baịbụl kwudịrị, sị: “N’oge ahụ niile ihe Esta na-amasị onye ọ bụla hụrụ ya.” (Esta 2:9, 15) Ọ̀ bụ naanị mma ya mere ihe ya ji amasị onye ọ bụla? Mba. E nwere ihe ndị ọzọ.
13 Dị ka ihe atụ, Baịbụl sịrị: “Esta emeghị ka a mata obodo o si ma ọ bụ ndị bụ́ ndị ikwu ya, n’ihi na Mọdekaị nyere ya iwu ka ọ ghara ikwu ya.” (Esta 2:10) Mọdekaị gwara Esta ka ọ ghara ịkọrọ ndị mmadụ na ọ bụ onye Juu. O doro anya na Mọdekaị ahụla na ụfọdụ ndị nọ n’obí eze kpọrọ ndị Juu asị. Obi dị ya ụtọ ịmata ugbu a na n’agbanyeghị na ya na Esta ebizighị, Esta ka na-erubere ya isi otú ọ na-eme, na-egosikwa na ọ ka ma ihe.
14. Olee otú ụmụ okoro na agbọghọ nwere ike isi ṅomie Esta n’oge a?
14 Taa, ụmụ okoro na ụmụ agbọghọ nwekwara ike ime ka obi na-atọ ndị mụrụ ha ma ọ bụ ndị na-elekọta ha ụtọ. Mgbe ha na ndị mụrụ ha na-anọghị, ya bụrụgodị na ndị ha na ha nọ na-eme omume rụrụ arụ ma ọ bụ na-eme ihe ọjọọ ndị ọzọ, ha nwere ike ịna-eme ihe dị mma ma ghara ikwe ka e mebie omume ọma ha. Ha mee otú ahụ, ha ga-eme ka obi Nna ha nke eluigwe ṅụrịa otú Esta mere.—Gụọ Ilu 27:11.
15, 16. (a) Gịnị mere eze ji hụ Esta n’anya? (b) Gịnị mere na ọ dịrịghị Esta mfe ugbu a ihe gbanwere ná ndụ ya?
15 Mgbe oge ruru ka a kpọga Esta n’ihu eze, a gwara ya ka o were ihe ọ bụla o chere dị ya mkpa. O nwere ike ịbụ na ihe ahụ a gwara ya were bụ ihe ọ ga-eji chọkwuo onwe ya mma. Ma, ebe ọ bụ na Esta abụghị onye oké ọchịchọ, ọ rịọghị ka e nyekwuo ya ihe ndị ọzọ ma e wezụga ndị nke Hegaị gwara ya were. (Esta 2:15) Ọ ga-abụ na ọ ghọtara na ihe ga-eme ka eze nwee mmasị n’ebe ọ nọ abụghị naanị mma ya. Ọ ma na ihe ga-aka amasị eze bụ ịdị umeala n’obi ya. Nke a ọ̀ bụ eziokwu?
16 Baịbụl kwuru, sị: “Eze wee hụ Esta n’anya karịa ndị inyom ndị ọzọ niile, nke mere ka o nweta ihu ọma ya na obiọma ya karịa ụmụ agbọghọ niile ndị ọzọ na-amaghị nwoke. O wee kee ya ákwà isi a na-eke nwunye eze ma mee ya nwunye eze n’ọnọdụ Vashtaị.” (Esta 2:17) O doro anya na ọ dịrịghị nwa agbọghọ a ọ na-enweghị ka ọ hà ya, bụ́ onye Juu, mfe ịgbanwe otú o si ebi ndụ. Ọ bụ ya bụ nwunye eze ugbu a. Eze a kacha eze niile e nwere n’ụwa n’oge ahụ. Ma, nke a ò mere ka isi buwe Esta, ya adịzie mpako? Mbanụ!
17. (a) Olee ihe ndị gosiri na Esta akwụsịghị irubere Mọdekaị isi mgbe ọ ghọchara nwunye eze? (b) Gịnị mere anyị ji kwesị iṅomi Esta n’oge a?
17 Esta ka nọ na-erubere Mọdekaị isi. O nweghị onye ọ gwara na ya bụ onye Juu. Ihe ọzọkwa bụ na mgbe Mọdekaị chọpụtara na o nwere ndị chọrọ igbu Ahazuirọs, ọ gwara Esta, Esta agaa kọọrọ eze, aka akparazie ndị ọjọọ ahụ. (Esta 2:20-23) Esta gosikwara na ya nwere okwukwe na Chineke ya n’ihi na ọ nọgidere na-adị umeala n’obi ma na-erube isi. N’eziokwu, anyị kwesịrị inwe àgwà ndị ahụ Esta nwere n’oge a ọtụtụ ndị na-enupụ isi. Ma, ndị nwere ezigbo okwukwe otú Esta nwere anaghị eji nrubeisi egwuri egwu.
Mgbe A Ga-amata ma Okwukwe Esta Ò Siri Ike
18. (a) Olee ihe o nwere ike ịbụ ya mere ka Mọdekaị jụ ịkpọrọ Heman isiala? (Gụọ ihe e dere n’ala ala.) (b) Olee otú ụmụ nwoke na ụmụ nwaanyị taa si eṅomi okwukwe Mọdekaị?
18 Otu nwoke a na-akpọ Heman bịara ghọọ onye a ma ama n’obí eze. Ahazuirọs mere ya osote ya, jirikwa ya mere onye ndụmọdụ ya na onye nke abụọ n’alaeze ahụ. Eze nyedịrị iwu ka onye ọ bụla hụrụ Heman hulata kpọọrọ ya isiala. (Esta 3:1-4) Ma, iwu ahụ adịghị Mọdekaị mma. Ọ ma na ya kwesịrị irubere eze isi, ma ọ bụghịzi nke ime ihe eze kwuru ma nupụrụ Chineke isi. Otu ihe dị mkpa kpatara ya bụ na Heman si n’agbụrụ Egag. Nke a pụtara na o nwere ike ịbụ onye ezinụlọ Egag, bụ́ eze ndị Amalek, onye Samuel onye amụma Chineke gburu. (1 Sam. 15:33) Ndị Amalek bụ ndị ọjọọ. Ihe ọjọọ ha na-eme karịrị akarị nke na ha ghọrọ ndị iro Jehova na ndị iro ụmụ Izrel. Chineke mara ndị Amalek niile ikpe. * (Diut. 25:19) Oleezi otú onye Juu nke na-ejighị ife Chineke egwu egwu ga-esi akpọrọ onye Amalek ahụ isiala? Mọdekaị ekweghị eme otú ahụ. Ọ jụwapụrụ isi. Ruokwa taa, ma ụmụ nwoke ma ụmụ nwaanyị ndị nwere okwukwe ekpebisiela ike na ha ga-erubere Chineke isi n’agbanyeghị na e nwere ike igbu ha. Ha na-eme ka ndịozi Jizọs bụ́ ndị sịrị: “Anyị aghaghị irubere Chineke isi dị ka onye na-achị achị karịa mmadụ.”—Ọrụ 5:29.
19. Olee ihe Heman chọrọ ime, oleekwa ihe ọ gwara eze ka o nwee ike mezuo ihe o bu n’obi?
19 Ihe a Mọdekaị na-ekweghị eme were Heman iwe. Ma, ihe Heman chọrọ ime abụghị naanị igbu Mọdekaị, ọ chọkwara igbu ndị niile bụ́ ndị obodo Mọdekaị. Heman gara kọọrọ eze na ndị Juu bụ ndị ọjọọ. Kama ịkpọ ha aha n’ihu eze, o ji akọ gwa eze na ndị ahụ bụ ndị na-abaraghị eze uru, nakwa na ha ‘gbasara ebe niile ma bụrụ ndị nọpụrụ iche n’etiti ndị niile.’ Nke ka njọ bụ na o kwuru na ndị ahụ anaghị erubere iwu eze isi, n’ihi ya, na e kwesịghị inwe ha n’obodo. Ọ gwara eze na ya ga-etinyere ya ego buru ibu n’ebe eze na-edebe akụ̀ iji kwụọ ụgwọ ihe a ga-emefu n’igbu ndị Juu niile nọ n’alaeze ahụ. * Ahazuirọs nyere Heman mgbaaka ya ka o were ya bịanye aka n’iwu ọ bụla ọ chọrọ inye ka o nwee ike mezuo ihe o bu n’obi.—Esta 3:5-10.
20, 21. (a) Olee otú obi dị Mọdekaị na ndị Juu nọ n’ebe niile alaeze Peshia na-achị mgbe ha nụrụ ozi ahụ Heman mere ka e zie? (b) Olee ihe Mọdekaị rịọrọ Esta ka o mee?
20 N’oge na-adịghị anya, ndị ozi malitere iji ịnyịnya na-agbaga n’ebe dị iche iche n’alaeze ahụ, na-ekwu na a ga-ala ndị Juu n’iyi. Chegodị otú obi ga-adị ndị Juu bi na Jeruselem mgbe ha nụrụ ozi ahụ. Ọ dịbeghị oké anya ha si n’ebe a dọọrọ ha n’agha na Babịlọn laghachi Jeruselem, ha na-agbalịkwa ka ha wughachi Jeruselem. Jeruselem enwebeghịkwa mgbidi ọ bụla nke ga-echebe ndị bi na ya. O nwere ike ịbụ na Mọdekaị chetara ha, chetakwa ndị enyi ya na ndị ikwu ya bi na Shushan mgbe ọ nụrụ ozi ọjọọ ahụ. O wutere ya nke ukwuu nke na ọ dọwara uwe ya, yiri ákwà iru uju ma kpokwasị ntụ n’isi ma nọrọ n’etiti obodo ahụ na-ebe ákwá. Ma Heman na eze nọdụrụ ala na-aṅụ mmanya. Obi ọjọọ ahụ Heman kpataara ndị Juu na ndị enyi ha bi na Shushan emetụdịghị ya n’ahụ́.—Gụọ Esta 3:12–4:1.
21 Mọdekaị ma na ya ekwesịghị ịgba nkịtị. Ma, oleekwanụ ihe ọ ga-eme? Esta nụrụ na ọ nọ na-eru uju ma chịgara ya uwe. Ma Mọdekaị ekweghị ka a kasie ya obi. O nwere ike ịbụ na ọ dịla anya o chewere ihe mere Chineke ya, bụ́ Jehova, ji kwe ka a kpọnara ya Esta ọ hụrụ n’anya, kwekwa ka Esta ghọọ nwunye eze na-efe arụsị. O yiri ka ọ̀ ghọtawala ihe kpatara ya. Mọdekaị zigaara Esta bụ́ nwunye eze ozi, rịọ ya ka ọ gaa rịọ Eze arịrịọ “maka ndị ya.”—Esta 4:4-8.
22. Gịnị mere ịga n’ihu eze ji na-atụ Esta ụjọ? (Gụọ ihe e dere n’ala ala.)
22 Ọ ga-abụ na ụjọ jidere Esta mgbe ọ nụrụ ozi ahụ. Ọ bụ ugbu a ka ọ ga-edo anya ma okwukwe ya ò siri ike ma ọ bụ na o sighị. Ozi o zighachiiri Mọdekaị gosiri na ụjọ ji ya. O chetaara Mọdekaị iwu eze nyere, nke bụ́ na a ga-egbu onye ọ bụla gara n’ihu eze ma ọ bụrụ na eze akpọghị ya. Naanị ihe ga-azọ onye ahụ bụ ma eze setịara ya mkpanaka ọlaedo ya. Esta ọ̀ ga-atụwa anya na e nwere ike imere ya ebere ma ọ gaa n’ihu eze, nke ka nke ma o cheta ihe e mere Vashtaị mgbe ọ jụrụ ịbịa zaa eze òkù eze kpọrọ ya? Ọ gwara Mọdekaị na eze akpọbeghị ya ka ya bịa n’ihu ya kemgbe ụbọchị iri atọ. Òkù a eze na-akpọbeghị Esta mere ka Esta chewe ma ọ̀ ga-abụ na ihe ya adịkwaghị eze a na-ewekarị iwe ọkụ mma. *—Esta 4:9-11.
23. (a) Olee ihe Mọdekaị gwara Esta nke mere ka okwukwe Esta sikwuo ike? (b) Gịnị mere anyị ji kwesị iṅomi Mọdekaị?
23 Mọdekaị zighachiiri Esta ozi nke mere ka okwukwe Esta sikwuo ike. Ọ gwara ya na ọ bụrụ na o nweghị ihe o mere, na a ga-esi n’ebe ọzọ zọpụta ndị Juu. Ma olee otú Esta ga-esi chee na a ga-ahapụ igbu ya ma e gbuwe ndị Juu? Ihe a Mọdekaị kwuru gosiri na o nwere okwukwe na Jehova. Ọ ma na Jehova agaghị ekwe ka e gbukpọọ ndị na-efe ya, nkwa ndị O kwere agharazie imezu. (Jọsh. 23:14) Mọdekaị jụziri Esta, sị: “Ònye ma ma ọ̀ bụ n’ihi oge dị otú a ka i ji ruo n’ọkwá ịbụ nwunye eze?” (Esta 4:12-14) Ọ̀ bụ na anyị enwesịghị iṅomi okwukwe Mọdekaị? Mọdekaị tụkwasịrị Chineke ya, bụ́ Jehova, obi ya niile. Anyị kwesịrị ịjụ onwe anyị, sị, Ànyị tụkwasịrị Jehova obi otú ahụ?—Ilu 3:5, 6.
Okwukwe Ya Siri Ike Karịa Ụjọ Ọnwụ
24. Olee otú Esta si gosi na obi siri ya ike nakwa na ya nwere okwukwe na Chineke?
24 Esta ma na oge ya kwesịrị ime ihe eruola. O ziri Mọdekaị ozi ka ọ gwa ndị Juu ibe ya ka ha soro ya buo ọnụ ụbọchị atọ. Okwu Esta ji pịachie ozi ahụ, bụ́ nke ọtụtụ ndị kwughachirila kemgbe ahụ, gosiri na o nwere okwukwe nakwa na obi siri ya ike. Ọ sịrị: “Ọ bụrụ na m ga-anwụ, ka m nwụọ.” (Esta 4:15-17) Ọ ga-abụ na o kpesiri ekpere ike n’ime ụbọchị atọ ahụ karịa otú o kpetụrụla ná ndụ ya niile. Ma, oge ọ ga-eji hụ eze eruola. O yiiri uwe ya kacha mma, chọọ onwe ya mma otú ga-eme ka eze nwee mmasị n’ebe ọ nọ. Ọ gawaziri.
25. Kọwaa ihe ndị mere mgbe Esta na-aga ịhụ di ya n’obí eze.
25 Dị ka e kwuru ná mbido isiokwu a, Esta banyere n’obí eze. Ọnụ agaghị akọli otú obi si na-akụ ya kpum kpum na otú o si na-ekpesi ekpere ike n’ime obi ya ka ọ na-aga. O ruru n’ebe Ahazuirọs nwere ike isi n’ocheeze ya hụ ya. O nwere ike ịbụ na Esta lere ya anya n’ihu iji mata otú obi dị ya. Ọ bụrụ na a sịrị Esta cheretụ n’ebe ahụ, ọ ga-adị ya ka ọ̀ dịla anya o guzo ebe ahụ. Ma n’oge na-adịghị anya, di ya hụrụ ya. O juru di ya anya, ma ihu ya gosiri na iwe ejighị ya. O setịịrị Esta mkpanaka ọlaedo ya.—Esta 5:1, 2.
26. Gịnị mere Ndị Kraịst ga-eji kata obi ka Esta, gịnịkwa mere o ji bụrụ na ọrụ Esta agwụbeghị?
26 Eze anabatala Esta, ma jikere ige ya ntị. Esta nwere okwukwe na Chineke ma mee ihe nwere ike ịkpatara ya ọnwụ iji chebe ndị Chineke. Ndị niile na-efe Chineke taa kwesịrị iṅomi okwukwe Esta. Ezigbo Ndị Kraịst taa ejighị ihe ahụ Esta mere egwuri egwu. Jizọs kwuru na ihe a ga-eji mata ezigbo ndị na-eso ụzọ ya bụ na ha ga-ahụ ibe ha n’anya ma dịrị njikere ịnwụchitere ibe ha ọnwụ. (Gụọ Jọn 13:34, 35.) Ihe ga-eme ka ndị na-eso ụzọ Jizọs nwee ụdị ịhụnanya ahụ bụ na ha ga-akata obi ka Esta. N’agbanyeghị na Esta gbachiteere ndị Juu, ihe ọ ka ga-eme agwụbeghị. Olee otú ọ ga-esi mee ka eze kweta na onye ndụmọdụ ya ọ kacha hụ n’anya, bụ́ Heman, bụ onye ọjọọ nke kpara nkata ka e gbuchapụ ndị Juu? Olee otú Esta ga-esi eme ka a ghara igbu ndị Juu ibe ya? Anyị ga-eleba anya n’ajụjụ ndị a n’isiokwu na-eso nke a.
^ para. 2 Ọtụtụ ndị na-ekwu na ọ bụ Ahazuirọs bụ Zaksis nke Mbụ, bụ́ onye malitere ịchị alaeze Peshia n’afọ 496 Tupu Oge Ndị Kraịst.
^ para. 9 Gụọ igbe isiokwu ya bụ “Ajụjụ Ndị A Jụrụla Banyere Esta.” Ọ dị n’Isi nke 16.
^ para. 18 O nwere ike ịbụ na Heman so ná ndị Amalek ikpeazụ fọrọ ndụ, ebe ọ bụ na e gburu “ndị fọdụrụ” n’ime ha n’oge Eze Hezekaya.—1 Ihe 4:43.
^ para. 19 Heman kwuru na ya ga-enye eze iri puku talent ọlaọcha, nke bụ́ ọtụtụ nde naịra n’oge a. Ọ bụrụ na Ahazuirọs bụ Zaksis nke Mbụ, ọ ga-abụ ego ole ahụ Heman kwuru na ya ga-enye ya mere o ji nwekwuo mmasị n’ihe ahụ Heman chọrọ ime. Zaksis mefuru ego buru ibu n’agha ọ lụsoro ndị Gris. Ndị Gris merikwara ya n’agha ahụ.
^ para. 22 E ji iwe iwe ọkụ mara Zaksis nke Mbụ. Onye Gris bụ́ ọkọ akụkọ ihe mere eme, nke aha ya bụ Hirọdọtọs, kwuru ihe ụfọdụ gosiri na nke a bụ eziokwu. Mgbe ọ na-ede banyere agha Zaksis lụsoro ndị Gris, ọ sịrị na eze ahụ nyere iwu ka a rụọ àkwà mmiri nke dị ka ụgbọ bụ́ nke ha ga-eji gafee mmiri Helispọnt. Mgbe oké ifufe mebiri àkwà mmiri ahụ, Zaksis nyere iwu ka e gbupụ ndị rụrụ ya isi. Ọ gwakwara ndị agha ya ka ha pịawa mmiri ahụ ụtarị. Ha na-apịa ya ụtarị, a na-abụ ya ọnụ. Mgbe otu nwoke nke bara ọgaranya rịọrọ ka nwa ya nwoke ghara iso gaa agha ahụ, Zaksis nyere iwu ka a kpọwaa nwa ahụ abụọ ma dewe ozu ya n’ebe ndị mmadụ ga-ahụ ya iji dọọ ndị ọzọ aka ná ntị. E mekwara otú ahụ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Best Mobile Nledo App N'ihi iPhone
exactspy-Best Mobile Nledo App N'ihi iPhone na-awụ a dị ike inyocha omume na kpughere ngwo ọrụ dị nnọọ banyere ihe ọ bụla mmadụ na-eme na ha ekwentị. E nwere obere ihe a ebughibu ngwa ike chepụta, na o nwere ike zuru ezu zoo onwe gị bu n'obi iche mere ha mgbe maara na ọ bụ n'ebe ahụ. Ọ bụrụ na ị na-emetụta akwụ ụgwọ maka nke a ụdị ike, a na-eji ngwa bụ otu n'ime ndị kasị mma nnyocha ngwa ọdịnala i nwere ike ịhụ.
Na a na-eji ngwa na ekwentị gị, na ị chọrọ ịbanye maka na otu akaụntụ ma uzo Google Play ụlọ ahịa. Kpachara anya iji wụnye ya na ekwentị ị n'iwu esie, ebe ọ bụ na nke a ga-agbasa iwu. Na-eji ngwa ọ bụghị nanị na-arụsi ọrụ ike Monitors ezubere iche ama ma ọ bụ mbadamba, ma ọ akwusila ọ bụla ochie oku, Ederede, chats, na GPS ozi. Ngwa ọbụna zaa elekọta media, na-akwado ndị kasị ewu ewu na nhọrọ dị ka WhatsApp, Facebook, na Vibr. Ị ele ihe niile ekwentị na-eme na ozugbo ekele exactspy si eru ya ngwa ngwa, ọmarịcha online akara panel. Mgbe ị na-ịtọlite ngwa, ị zoo ya n'ime ngwa menu nri — ọ dịghị ezo onwe ya, na-akpaghị aka. -Eji ngwa ahụ amalite gị na a free ụbọchị atọ ikpe, mgbe ị ga-ebinye aka maka ndenye aha na ọrụ na-eji ya.
Once you register Free and use trial 48h for exactspy-Best Mobile Nledo App N'ihi iPhone, ị na-atụ ụtụ magazin a na ike mgbe ahụ ibudata ngwa na ga-agba ọsọ bi na lekwasịrị cell ekwentị. Na ezi internet nkesa, ngwa-amalite na-eziga ndekọ na ozi ndị ọzọ na exactspy ụlọọrụ sava maka nchekwa na nlaghachie site na ihe nchọgharị weebụ dabeere akara panel inweta eji gị ụtụ magazin ID na paswọọdụ.
Ihe ị chọrọ ime bụ:
1. Gaa na exactspy si web-na saịtị ma ịzụta software.
2. Download ngwa n'ime ekwentị na ị chọrọ inyocha.
3. Na-ele ekwentị data ọ bụla na ngwaọrụ nke nwere njikọ Ịntanetị.
Na exactspy-Best Mobile Nledo App N'ihi iPhone na ị ga-enwe ike:
• nyochaa oku
• Track ederede ozi
• Gụọ ozi ịntanetị
• Track GPS Location
• nyochaa Internet-eji
• Access Kalinda na Address Book
• Gụọ Ozi ozugbo
• Record gburugburu
• Control égwu na Mmemme
• Lee Multimedia faịlụ
• Ka Nwere n'Ime Ime Obodo Control nke ekwentị ọzọ ...
Ị nwere ike Download: Best Mobile Nledo App N'ihi iPhone


text:
ISI NKE 37
Jizọs Akpọlite Nwa Otu Nwaanyị Di Ya Nwụrụ
JIZỌS AKPỌLITE MMADỤ N’ỌNWỤ N’OBODO NEN
Obere oge Jizọs gwọchara onye ahụ na-ejere otu onyeisi ndị agha ozi, Jizọs si na Kapaniọm gbadawa obodo Nen, nke dị kilomita iri atọ na abụọ ma e si Kapaniọm gawa ya. Ọ bụghị naanị ya gawara. Ndị na-eso ụzọ ya na ìgwè mmadụ so ya. O yiri ka ọ̀ bụ ná mgbede ka ha rutere ná mpụga obodo Nen. Mgbe ha ruru ebe ahụ, ha hụrụ ọtụtụ ndị Juu na-aga ili ozu. Ha si n’ime obodo buru ozu otu nwa okorobịa na-aga ka ha lie ya.
Onye kacha eru uju n’ime ha bụ nne nwa okorobịa ahụ. Ọ bụ nwaanyị di ya nwụrụ, ugbu a kwa, naanị otu mkpụrụ nwa o nwere anwụọla. Mgbe di ya nwụrụ, ma ọ́ dịghị ihe ọzọ, ya na nwa ya nwoke ọ hụrụ n’anya ka nọ. Chegodị otú nwa ya nwoke a si dịrị ya n’obi n’ihi na ọ bụ ya bụ olileanya o nwere. Ugbu a, nwa a anwụọkwala. Ònyezi ka ya na nwaanyị a ga na-anọ, ònyekwa ga na-enyere ya aka?
Mgbe Jizọs hụrụ nwaanyị a, oké mwute nwaanyị a nọ na ya na uju ọ na-eru wutere ya. Jizọs weturu obi ma gwa nwaanyị ahụ okwu mesiri ya obi ike. Ọ sịrị ya: “Kwụsị ịkwa ákwá.” Ọ bụghị naanị okwu ka Jizọs kwuru. Ọ garuru nso bitụ ihe e ji buru ozu nwa okorobịa ahụ aka. (Luk 7:13, 14) Otú o si mee ihe ahụ mere ka ndị ahụ bu ozu na ndị ha na ha so kwụsị ozugbo. Ọtụtụ ndị ga na-eche ihe ihe a o mere pụtara nakwa ihe ọ na-aga ime.
Gịnịkwanụ banyere ndị ahụ ha na Jizọs so, ndị hụrụla ka ọ na-arụ ọtụtụ ọrụ ebube, na-agwọkwa ọrịa dị iche iche? O nwere ike ịbụ na ha ahụtụbeghị Jizọs ka ọ kpọlitere mmadụ n’ọnwụ. Ọ bụ eziokwu na e nweela ndị a kpọlitere n’ọnwụ n’oge dị anya gara aga, ma Jizọs ọ̀ ga-emeli ụdị ihe ahụ? (1 Ndị Eze 17:17-23; 2 Ndị Eze 4:32-37) Jizọs kwuru n’olu dara ụda, sị: “Nwa okorobịa, ana m asị gị, Bilie!” (Luk 7:14) Ihe ahụ o kwuru mekwara. Nwoke ahụ nọọrọ ọdụ ma malite ikwu okwu. Ihe a tụrụ nne ya n’anya, obi abụrụkwa ya sọ aṅụrị. Jizọs kpọọrọ ya kpọnye nne ya. Nwaanyị ahụ anọghịzi naanị ya.
Mgbe ndị mmadụ hụrụ na nwa okorobịa ahụ adịla ndụ n’eziokwu, ụfọdụ malitere ito Jehova Onye Na-enye Ndụ, sị: “E mewo ka onye amụma dị ukwuu bilie n’etiti anyị.” Ndị ọzọ ghọtakwara ihe ọrụ ebube a Jizọs rụrụ pụtara. Ha sịrị: “Chineke echewo ihu ya n’ebe ndị ya nọ.” (Luk 7:16) Akụkọ banyere ihe a dị́ ịtụnanya merenụ gazuru obodo ndị dị gburugburu ebe ahụ ozugbo, ma n’obodo Jizọs bụ́ Nazaret, nke dị kilomita iri site n’ebe ahụ. Akụkọ a rutechadịrị Judia dị n’ebe ndịda.
Jọn Onye Na-eme Baptizim ka nọkwa n’ụlọ mkpọrọ. Ọ chọkwara ịma banyere ọrụ ndị Jizọs na-arụ. Ndị na-eso ụzọ Jọn kọọrọ ya banyere ọrụ ebube ndị a. Gịnị ka Jọn mere mgbe ọ nụrụ banyere ọrụ ebube ndị a?
GỤKWUO GBASARA YA
Gịnị Bụ Mbilite n’Ọnwụ?
O nwere ike ịtụ gị n’anya ma ị nụ ndị a ga-akpọlite n’ọnwụ n’ọdịnihu.


text:
FFDShow
-
Version:
-
-
Ije:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata FFDShow
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Nkwado maka dị iche iche codecs na nzacha
- Nhazi nke hue, saturation na ihie nke luminance mgbaàmà
- Nkwado maka dị iche iche ndepụta okwu formats
- Akpaaka àgwà akara
Comments on FFDShow:
FFDShow Metụtara software:
A set nke codecs na decoders ka playback ka n'ọnụ ọgụgụ nke ọdịyo na video faịlụ mgbe ọ bụla media Player.
The free ngwugwu set-arụ ọrụ na codecs na video faịlụ. The software na-eji nkà na ụzụ na-agagharị na mgbasa ozi faịlụ na elu mkpakọ larịị.
The software na-ele data banyere codecs na nzacha nke dị iche iche na. The software nyochara gị usoro n'ihi na ọnụnọ nke ochie codecs ma na-enye download nke ọhụrụ version n'ihi na ha update.
A set nke ọdịyo na video codecs-enyere gị aka n'ụdị ọtụtụ ndị media faịlụ na interacts na ihe ọ bụla egwuregwu.
A set nke codecs ka Max oge a na formats nke ọdịyo na vidiyo faịlụ. The software-enye ndakọrịta n'etiti codecs na-enyere iji hazie ha nhazi.
The software maka elu-edu nhazi nke video ihe na ọkachamara larịị. The software nwere nnukwu set nke isi na pụrụ iche ngwá ọrụ maka-edezi.
The ọtọ nchọgharị na a set nke dị iche iche modul maka adaba ọnụnọ na internet. The software na-enye igbochi nke pop windo na disables na downloads nke ihe oyiyi.
The software ike paspọtụ size photos na-ebuli ha ụkpụrụ nke mba dị iche iche. The software enyere iji tọghata photos n'ime dị mkpa usoro maka obibi akwụkwọ.
The software iji chebe onwe onye data megide netwọk egwu. Antivirus na-enye nchebe megide malware na spyware.
The software ele na ibipụta faịlụ PDF. The software na-akwado a elu na-agba àgwà nke na-arụ ọrụ, na-erepịakwa kacha nta usoro ego.
The software na a set nke elu atụmatụ-arụ ọrụ na scanners. The software na-eji ihe dị iche iche nzacha na ngwá ọrụ ya nweta ibu arụpụtaghị ihe.
The ngwá ọrụ inyocha na-agbazi njehie na usoro. Ọzọkwa software na-enyere aka defragment na draịvụ ike.
The multifunctional player na nkwado nke ndị na-ewu ewu formats. The software na-enye a elu-edu playback nke media faịlụ na a ọrụ na ndepụta okwu.
Ngwá Ọrụ ibudata na ịkọrọ faịlụ na internet. The software enye gị ohere download faịlụ site na-ewu ewu ọrụ na-egwu media faịlụ.
Ngwá Ọrụ ele ọdịnaya nke ngwaọrụ si Apple. The software-enye gị ohere iji nweta faịlụ usoro a na ngwaọrụ ma jikwaa ngwa.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
Ekwela Ka Ihe Ọ Bụla Dọpụ Uche Gị n’Ozi Jehova
‘Meri nọ na-ege ntị n’ihe Jizọs na-ekwu. Ma ọtụtụ ihe Mata nọ na-eme dọpụrụ uche ya.’—LUK 10:39, 40.
ABỤ: 94, 134
1, 2. Gịnị mere Jizọs ji hụ Mata n’anya? Ma, olee ihe gosiri na Mata bụ mmadụ na-ezughị okè?
GỊNỊ na-agbata gị n’obi ma i cheta Mata nwanne Lazarọs? Baịbụl kwuru na ọ bụ ezigbo enyi Jizọs, kwuokwa na Jizọs hụrụ ya n’anya. N’eziokwu, ọ bụghị naanị ya bụ nwaanyị Jizọs hụrụ n’anya ma na-akwanyere ùgwù. Dị ka ihe atụ, Meri nwanne Mata bụkwa ezigbo enyi Jizọs. Jizọs hụkwara nne ya bụ́ Meri n’anya. (Jọn 11:5; 19:25-27) Gịnịzi mere Baịbụl ji kwuo na Jizọs hụrụ Mata n’anya?
2 Ihe mere Jizọs ji hụ Mata n’anya abụghị naanị na ọ ma otú e si ele mmadụ ọbịa, na-arụsikwa ọrụ ike, kama ọ bụ n’ihi na o nwere okwukwe siri ike. O kweere n’ihe niile Jizọs kụziri. Obi sikwara ya ike na Jizọs bụ Mesaya ahụ e kwere ná nkwa. (Jọn 11:21-27) Ma, Mata bụ mmadụ na-ezughị okè. E nwere ihe ndị o mejọrọ otú ahụ anyị niile na-emejọ. Dị ka ihe atụ, otu mgbe Jizọs gara n’ụlọ ha, Mata wesara Meri nwanne ya nwaanyị iwe ma gwa Jizọs ka ọ baara ya mba. Mata sịrị: “Onyenwe anyị, ọ́ bụghịrị gị ihe ọ bụla na nwanne m nwaanyị hapụụrụ naanị m ihe niile ka m mewe? Ya mere, gwa ya ka ọ bịa nyere m aka.” (Gụọ Luk 10:38-42.) Gịnị ka anyị kwesịrị ịmụta n’akụkọ a?
IHE MATA NA-EME DỌPỤRỤ UCHE YA
3, 4. Gịnị mere Jizọs ji kwuo na Meri họọrọ “òkè dị mma”? Gịnị ka Mata mụtara? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.)
3 Obi tọrọ Jizọs ụtọ na Mata na Meri kpọrọ ya ka ọ bịa n’ụlọ ha. Ọ chọkwara iji oge ahụ kụziere ha eziokwu bara ezigbo uru. Meri bịara ozugbo nọrọ n’akụkụ Jizọs, “na-ege ntị n’ihe ọ na-ekwu.” Ọ chọrọ ịmụta ihe niile o nwere ike ịmụta n’ọnụ Onye Ozizi Ukwu ahụ. Mata gakwaara eme otú ahụ ma á sị na ọ chọrọ. Jizọs gaara aja ya mma ma á sị na ọ hapụrụ ihe ahụ ọ na-eme bịa gewe ya ntị.
4 Ma, ihe Mata na-eme dọpụrụ uche ya. Ọ nọ na-agba mbọ ka o siere Jizọs nri pụrụ iche, na-emekwa ọtụtụ ihe ndị ọzọ iji mee ka obi dị́ Jizọs ezigbo ụtọ. Mgbe Mata hụrụ na Meri abịaghị nyewere ya aka, iwe were ya, ya ekpesawara Jizọs. Ma Jizọs ma na ihe Mata na-agbalị ime karịrị akarị. Ọ bụ ya mere o ji wetuo obi sị ya: “Mata, Mata, ị na-echegbu onwe gị, na-esogbukwa onwe gị banyere ọtụtụ ihe.” Ọ gwaziri Mata na ihe ole na ole ma ọ bụkwanụ naanị otu nri ga-ezu. Ọ jara Meri mma maka ige ntị nke ọma. Ọ sịrị: “Ma Meri họọrọ òkè dị mma, a gaghịkwa anapụ ya nke ahụ.” Meri nwere ike ichefu ihe o riri n’ụbọchị ahụ, ma o doro anya na o chefughị ihe ọ mụtara n’ọnụ Jizọs na otú o si jaa ya mma. Mgbe ihe karịrị iri afọ isii gara, Jọn onyeozi dere, sị: ‘Jizọs hụrụ Mata na nwanne ya nwaanyị n’anya.’ (Jọn 11:5) Ihe a Baịbụl kwuru gosiri na Mata nabatara ndụmọdụ Jizọs nyere ya ma gbalịsie ike iji obi ya niile jeere Jehova ozi ruo ọnwụ.
5. Gịnị mere o ji esi ezigbo ike n’oge anyị a ilekwasị anya n’ihe ndị ka mkpa? Olee ajụjụ e kwesịrị ịza?
5 Olee otú ihe ndị na-adọpụ ndị mmadụ uche n’ụwa taa si karịa ndị e nwere n’oge Baịbụl? Ụlọ Nche Bekee nke September 15, 1958, kwughachiri ihe a gwara ụmụ akwụkwọ nọ́ n’Amerịka ihe karịrị iri afọ isii gara aga, ya bụ, na e nwetụbeghị ihe ọgbara ọhụrụ otú e nwere ya n’oge anyị a, ma ihe e ji ezirịta ozi, ma ígwè ndị bụ́ ọkpọka e ji ebi akwụkwọ, ma ọmarịcha ihe ndị a na-ese n’akwụkwọ, ma redio, ma fim, ma tiivi. A gwakwara ha na ihe ndị a bụ ụzọ ọhụrụ e si adọpụ uche ndị mmadụ n’ihe ndị ka mkpa. N’oge ahụ, ndị mmadụ ji obi ụtọ na-ekwu na ọgbọ anyị a bụ ọgbọ hụrụ ụzọ, ma o ji nwayọọ nwayọọ na-aghọ ọgbọ nwere ọtụtụ ihe na-adọpụ ndị mmadụ uche. Ụlọ Nche ahụ kwuru na a ga na-enwekwu ihe na-adọpụ ndị mmadụ uche ka ụwa ochie a na-agba egwú ụla. Ọ bụ eziokwu doro anya. N’ihi ya, ajụjụ dị́ mkpa bụ: Gịnị ka anyị ga-eme ka ihe ndị na-adịghị mkpa ghara ịdọpụ anyị uche nakwa ka anyị lekwasị anya n’ihe gbasara ofufe Chineke otú ahụ Meri mere?
‘EJILA ỤWA EME IHE N’UJU’
6 Nzukọ Jehova na-eji ihe ọgbara ọhụrụ a na-emepụta n’ụwa a ekwusa ozi ọma. Dị ka ihe atụ, chegodị banyere ihe nkiri slaịd a kpọrọ “Photo-Drama of Creation.” Ọ mara mma. A na-anụkwa olu mmadụ na ya. Tupu Agha Ụwa Mbụ amalite nakwa mgbe a lụchara ya, ọtụtụ nde mmadụ eleela ya, ya akasie ha obi. Ihe ikpeazụ e gosiri na ya bụ ọchịchị Jizọs Kraịst ga-achị otu puku afọ. Ndị Jehova mechara jiri redio kwusaara ọtụtụ nde mmadụ n’ụwa niile ozi ọma Alaeze Chineke. Taa, anyị na-eji kọmputa na Ịntanet ezi ndị mmadụ ozi ọma n’ebe niile, ma ndị bí n’ebe ndị dịpụrụ adịpụ.
7. (a) Olee nsogbu iji oge anyị niile na-achụ ihe ndị dị́ n’ụwa na-akpata? (b) Gịnị ka anyị kwesịrị ịkpachara anya banyere ya? (Kwuo ihe dị́ n’isiokwu e dere n’ala ala peeji.)
7 Baịbụl dọrọ anyị aka ná ntị ka anyị ghara iji ụwa eme ihe n’uju, ya bụ, iji oge anyị niile na-achụ ihe ndị dị́ n’ụwa. (Gụọ 1 Ndị Kọrịnt 7:29-31.) Ụfọdụ n’ime ihe ndị ahụ adịghị njọ. Ma, ha nwere ike ịna-eri anyị oge ma ọ bụrụ na anyị akpacharaghị anya. Ụfọdụ n’ime ha bụ ịtụrụ ndụ, ịgụ akwụkwọ, ile tiivi, ịga legharịa anya, na ịgba mbọ ịmata ihe ndị pụtara ọhụrụ na ihe ndị e ji ekpori ndụ. Ọ na-atọ ọtụtụ ndị ụtọ ịkparịta ụka n’Ịntanet, iji ekwentị na kọmputa ederịta ozi, ma ọ bụ ịgba mbọ ka ha mata ihe ndị na-eme n’ụwa na otú ihe si na-aga n’egwuregwu. Ma ihe ndị a na-erizi ụfọdụ ndị isi. * (Ekli. 3:1, 6) Ọ bụrụ na anyị ekwe ka ihe ndị na-adịghị mkpa na-eri anyị oge, anyị nwere ike ịna-eleghara ihe kacha mkpa anya, ya bụ, ife Jehova.—Gụọ Ndị Efesọs 5:15-17.
8. Gịnị mere o ji dị ezigbo mkpa ka anyị ghara ịhụ ihe ndị dị́ n’ụwa n’anya?
8 Setan na-eme ihe niile o nwere ike iji ihe ndị dị́ n’ụwa rata anyị ma mee ka uche anyị pụọ n’ife Jehova. O mere otú ahụ n’oge ndịozi Jizọs. Nke ọ na-eme taa kadị njọ. (2 Tim. 4:10) N’ihi ya, anyị kwesịrị ime ihe Baịbụl gwara anyị, ya bụ, ‘Unu ahụla ihe ndị dị n’ụwa n’anya.’ Ọ bụrụ na anyị na-achọpụta ebe anyị na-anaghị emezi ma na-agbanwe àgwà anyị, ihe ndị na-adịghị mkpa agaghị adọpụ uche anyị n’ozi Jehova. Anyị ga-ahụkwu Nna anyị nke eluigwe n’anya. Anyị mee otú ahụ, ọ ga-adịrị anyị mfe ịna-eme uche Chineke, anyị na ya adịrị ná mma ruo mgbe ebighị ebi.—1 Jọn 2:15-17.
LEKWASỊ ANYA N’IHE KACHA MKPA
9. Gịnị ka Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya ka ha lekwasị anya na ya? Olee otú o si mee ihe ọ kụziiri ha?
9 Jizọs kụziiri ndị na-eso ụzọ ya otu ihe ahụ ọ gwara Mata, ya bụ, ka ha ghara ikwe ka ime ọtụtụ ihe dọpụ uche ha n’ihe ka mkpa. Ọ gwara ha ka ha lekwasị anya n’ozi Jehova nakwa n’Alaeze ya. (Gụọ Matiu 6:22, 33.) Jizọs mere ihe ahụ ọ kụziiri ha. Ihe o nwere adịghị ọtụtụ. O nweghịdị ụlọ ma ọ bụ ala.—Luk 9:58; 19:33-35.
10. Gịnị ka Jizọs mere nke anyị kwesịrị ịmụta?
10 Jizọs ekweghị ka ihe ọ bụla mee ka uche ya pụọ n’ozi ọma ọ na-ekwusa. Ná mmalite ozi ya, mgbe ọ kụzichaara ìgwè mmadụ ihe ma rụọ ụfọdụ ọrụ ebube na Kapaniọm, ndị mmadụ rịọrọ ya ka ọ ghara isi n’obodo ha pụọ. Gịnị ka Jizọs mere? Ọ sịrị: “Aghaghịkwa m izisara obodo ndị ọzọ ozi ọma alaeze Chineke, n’ihi na ọ bụ nke a mere e ji zite m.” (Luk 4:42-44) Jizọs mere ihe ahụ o kwuru. O ji ụkwụ gazuo ala Izrel niile, na-ekwusa ozi ọma ma na-akụzi okwu Chineke. N’agbanyeghị na o zuru okè, ike gwụrụ ya mgbe ụfọdụ, ya achọọkwa izu ike n’ihi na o ji ike ya niile na-arụ ọrụ Chineke nyere ya.—Luk 8:23; Jọn 4:6.
11. Gịnị ka Jizọs gwara otu nwoke ya na nwanne ya na-ese okwu? Gịnị ka Jizọs kụziiri ndị na-eso ụzọ ya?
11 N’oge ọzọ, mgbe Jizọs na-akụziri ndị na-eso ụzọ ya ihe ha ga-eme ma é megidewe ha, otu nwoke nabiiri ya okwu n’ọnụ, sị ya: “Onye Ozizi, gwa nwanne m nwoke ka mụ na ya kee ihe nketa anyị.” Ma, Jizọs ekweghị etinye ọnụ n’esemokwu ahụ. Ọ sịrị nwoke ahụ: “Nwoke m, ònye mere m ọkàikpe ma ọ bụ onye na-ekere unu ihe?” O kweghị ka ihe ọ bụla dọpụ uche ya n’ihe ọ na-akụziri ndị na-eso ụzọ ya. O ji ohere ahụ kụziere ha na ọ bụrụ na obi ha adịrị n’ịkpatakwu akụ̀, uche ha agaghịzi adị n’ijere Chineke ozi.—Luk 12:13-15.
12, 13. (a) Obere oge tupu Jizọs anwụọ, gịnị mere ụfọdụ ndị Grik obi ụtọ? (b) Gịnị ka Jizọs mere mgbe Filip gwara ya na e nwere ndị chọrọ ịhụ ya?
12 Izu ikpeazụ Jizọs nọrọ n’ụwa adịrịghị ya mfe. (Mat. 26:38; Jọn 12:27) O nwere ọtụtụ ihe ọ ga-arụ. A ga-atakwa ya ahụhụ ma gbuo ya. Dị ka ihe atụ, chegodị ihe mere n’ụbọchị Sọnde, abalị itoolu n’ọnwa Naịsan afọ 33. Dị ka e buru n’amụma, Jizọs nọ n’elu nwa ịnyịnya ibu banye Jeruselem, ìgwè mmadụ ana-eto ya, na-akpọ ya ‘Eze nke na-abịa n’aha Jehova.’ (Luk 19:38) N’echi ya, Jizọs banyere n’ụlọ nsọ ma jiri obi ike chụpụ ndị anyaukwu nọ́ n’ụlọ nsọ Chineke na-apụnara ndị Juu ibe ha ego ha.—Luk 19:45, 46.
13 Ụfọdụ ndị Grik só bịa Jeruselem ime Ememme Ngabiga hụrụ ihe Jizọs mere, obi adị ha ezigbo ụtọ. N’ihi ya, ha gwara Filip na ha chọrọ ịhụ Jizọs. Ma Jizọs ekweghị ka ihe ọ bụla mee ka uche ya pụọ n’ihe ndị ka mkpa ọ chọrọ ime. Ọ chọwaghị otú ọ ga-esi nweta ndị ga-akwado ya ka ndị iro Chineke ghara ịta ya ahụhụ ma gbuo ya. N’ihi ya, mgbe ọ kọwachara na a ga-egbu ya n’oge na-adịghị anya, ọ sịrị Andru na Filip: “Onye hụrụ mkpụrụ obi ya n’anya na-ebibi ya, ma onye kpọrọ mkpụrụ obi ya asị n’ụwa a ga-echebe ya maka ndụ ebighị ebi.” Kama ime ihe ndị Grik ahụ chọrọ, o kwuru na mmadụ kwesịrị iji ndụ ya niile jeere Chineke ozi otú ahụ ọ na-eme. O kwere nkwa, sị: “Ọ bụrụ na onye ọ bụla ga-ejere m ozi, Nna m ga-eme ka o nwee ùgwù.” O doro anya na Filip gara gwa ndị Grik ahụ ihe a Jizọs kwuru.—Jọn 12:20-26.
14. N’agbanyeghị na Jizọs ji ikwusa ozi ọma kpọrọ ihe, olee ihe gosiri na ọ na-ewepụta oge eme ihe ndị ọzọ?
14 N’agbanyeghị na Jizọs ekweghị ka ihe ọ bụla dọpụ uche ya n’ozi ọma dị́ mkpa ọ na-ekwusa, ọ bụghị mgbe niile ka ọ nọ na-eche banyere ọrụ. Ọ́ dịkarịa ala, e nwere otu mgbe ọ gara agbamakwụkwọ a kpọrọ ya. O medịrị ka mmiri ghọọ mmanya, nke mere ka agbamakwụkwọ ahụ tọkwuo ụtọ. (Jọn 2:2, 6-10) E nwekwara oge ndị ọzọ ndị enyi ya na ndị chọrọ ịbụ ndị na-eso ụzọ ya kpọrọ ya oriri, ya agaa. (Luk 5:29; Jọn 12:2) Nke kadị mkpa bụ na Jizọs wepụtara oge na-ekpe ekpere, na-atụgharị uche mgbe naanị ya nọ, na-ezukwa ike.—Mat. 14:23; Mak 1:35; 6:31, 32.
‘YIPỤ IHE Ọ BỤLA DỊ ARỌ’
15. Olee ndụmọdụ Pọl nyere? Gịnị ka o mere anyị kwesịrị ịmụta?
15 Pọl onyeozi ji Ndị Kraịst tụnyere ndị na-agba ọsọ e ji ntachi obi agba. O dere, sị: “Ka anyị yipụkwa ihe ọ bụla dị arọ.” (Gụọ Ndị Hibru 12:1.) Pọl mere ihe ahụ o kwuru. Ọ hapụrụ okpukpe ndị Juu nke gaara eme ka ọ bụrụ aka ji akụ̀ na onye a ma ama. O lekwasịrị anya ‘n’ihe ndị ka mkpa.’ Ọ gara ebe dị́ iche iche, ma Siria, ma Eshia Maịnọ, ma Masedonia, ma Judia iji jeere Chineke ozi. O dere banyere olileanya o nwere ịdị ndụ ebighị ebi n’eluigwe, sị: “Ana m echefu ihe ndị dị n’azụ, na-amatịkwa onwe m inweta ihe ndị dị n’ihu, ana m achụso ihe mgbaru ọsọ ahụ iji nweta ihe a na-agbata n’ọsọ.” (Fil. 1:10; 3:8, 13, 14) Pọl alụghị nwaanyị. Ọ bụ ihe nyeere ya aka “ijere Onyenwe anyị ozi mgbe niile n’enweghị ndọpụ uche.”—1 Kọr. 7:32-35.
16, 17. Ma ànyị alụọla di ma ọ bụ nwunye ma ọ bụ na anyị alụbeghị, olee otú anyị ga-esi eme ihe Pọl mere? Gịnị ka otu nwanna na nwunye ya mere?
16 Ụfọdụ ụmụnna anyị taa na-eme ka Pọl. Ha kpebiri na ha agaghị alụ di ma ọ bụ nwunye ka ha nwee ike ijekwuru Chineke ozi. (Mat. 19:11, 12) Ndị lụrụ di ma ọ bụ nwunye na-enwekarị ọtụtụ ọrụ n’ezinụlọ. Ma, ànyị lụrụ ma ọ bụ na anyị alụghị, anyị niile kwesịrị ịhapụ ihe ọ bụla nwere ike ime ka uche anyị pụọ n’ozi Jehova. O nwere ike ịpụta ịhapụ ihe na-eri anyị oge ma kpebie ihe ndị anyị ga-eme ka anyị nwee ike iwepụtakwu oge jeere Chineke ozi.
17 Chegodị banyere otu nwanna aha ya bụ Mark, nwunye ya abụrụ Claire. Ha bụ ndị Briten. Onye nke ọ bụla malitere ịsụ ụzọ mgbe ọ gachara ụlọ akwụkwọ, ka na-asụkwa ụzọ mgbe ha lụchara. Nke nwoke sịrị: “Anyị hapụrụ ụlọ butụrụ ibu anyị bi, kwụsịkwa ọrụ anyị na-arụ ka anyị nwee ike iso ná ndị na-aga ná mba dị́ iche iche arụ ụlọ ndị a na-arụ ná nzukọ Jehova.” Kemgbe iri afọ abụọ, ha agaala mba dị́ iche iche n’Afrịka, nye aka rụọ ọtụtụ Ụlọ Nzukọ Alaeze. E nwere mgbe ego niile ha nwere fọrọ obere ka ọ gwụchaa, ma Jehova lekọtara ha. Nke nwaanyị sịrị: “Ijere Jehova ozi kwa ụbọchị na-atọgbu anyị atọgbu. Anyị emetala ọtụtụ ndị enyi. O nweghị ihe kọrọ anyị. Ihe anyị hapụrụ iji na-ejere Jehova ozi enweghị ihe ọ bụ ma é jiri ya tụnyere obi ụtọ anyị na-enwe ugbu a n’ihi ozi oge niile anyị na-ejere Jehova.” Otú ahụ ka ọ dịkwa ọtụtụ ndị ọzọ nọ́ n’ozi oge niile. *
18. Olee ajụjụ ndị anyị kwesịrị ichebara echiche?
18 Gịnwa kwanụ? Gịnị ka ị ga-eme ma ị́ chọpụta na ị naghịzi eji ịnụ ọkụ n’obi ejere Chineke ozi n’ihi ihe ndị na-adọpụ gị uche? O nwere ike ịbụ na i kwesịrị ime ka ọgụgụ Baịbụl gị na ịmụ ihe gị bakwuoro gị uru. Olee otú ị ga-esi eme ya? Ọ bụ ihe anyị ga-atụle n’isiokwu na-esonụ.
^ para. 7 Gụọ isiokwu bụ́ ‘Onye Na-amaghị Ihe Na-ekweta Okwu Niile.’
^ para. 17 Gụọkwa akụkọ ndụ Hadyn Sanderson na nwunye ya Melody, nke isiokwu ya bụ “Ịmata Ihe Dị Mma ma Mee Ya,” n’Ụlọ Nche March 1, 2006. Ha hapụrụ achụmnta ego ha n’Ọstrelia ma malite ozi oge niile. Gụọ ihe mere mgbe ha na-eje ozi ala ọzọ n’India, ego ha agwụ.


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
2 Ndị Kọrịnt 3:1-18
3 Ànyị na-amaliteghachi ikwu okwu ọma banyere onwe anyị?+ Ka ọ̀ dị anyị mkpa, ma eleghị anya, dị ka ọ dị ndị ụfọdụ, idetara unu akwụkwọ ozi,+ ma ọ bụ ịnata akwụkwọ ozi nkọwa n’aka unu?2 Ọ bụ unu bụ akwụkwọ ozi+ anyị, nke e dere n’obi anyị, nke mmadụ niile maara ma na-agụ.+3 N’ihi na e gosiwo na unu bụ akwụkwọ ozi Kraịst nke anyị onwe anyị bụ́ ndị ozi dere,+ nke a na-ejighị ink dee, kama e ji mmụọ+ nke Chineke dị ndụ dee ya, ọ bụghị ná mbadamba nkume,+ kama ná mbadamba anụ ahụ́, ya bụ, n’obi.+4 Site na Kraịst, anyị nwere ụdị obi ike a+ n’ebe Chineke nọ.5 Ọ bụghị anyị mere onwe anyị ka anyị ruo eru nke ọma, o siteghịkwa n’ike aka anyị,+ kama ọ bụ Chineke na-eme ka anyị ruo eru nke ọma,+6 bụ́ onye meworo n’ezie ka anyị ruo eru nke ọma ịbụ ndị ozi nke ọgbụgba ndụ ọhụrụ,+ ọ bụghị nke iwu e dere ede,+ kama nke mmụọ nsọ;+ n’ihi na iwu e dere ede na-ama ikpe ọnwụ,+ ma mmụọ nsọ na-eme ka a dị ndụ.+7 Ọ bụrụkwa na Iwu ahụ nke na-eweta amamikpe ọnwụ+ na nke a kanyere mkpụrụ akwụkwọ ya na nkume+ bịara n’ebube,+ nke mere na ụmụ Izrel enweghị ike ilegide anya n’ihu Mozis n’ihi ebube nke si n’ihu ya na-egbukepụ,+ bụ́ ebube nke a ga-ewepụ ewepụ,8 gịnị mere nkesa nke mmụọ nsọ+ na-agaghị eji nwee ebube ka ukwuu?+9 N’ihi na ọ bụrụ na Iwu ahụ nke na-ekesa amamikpe+ dị ebube,+ nkesa ezi omume+ nwere ebube ka ukwuu.+10 N’eziokwu, ọbụna ihe ahụ e mere ka ọ dị ebube mgbe mbụ abụrụwo ihe e wepụrụ ebube+ ya n’ihi ebube nke karịrị ya.+11 N’ihi na ọ bụrụ na e ji ụzọ dị ebube webata ihe ahụ a ga-ewepụ ewepụ,+ ihe ahụ nke na-adịgide adịgide ga-enwe ebube ka ukwuu.+12 Ya mere, ebe anyị nwere olileanya dị otú ahụ,+ anyị nwere nkwuwa okwu dị ukwuu,13 ọ bụghịkwa ime dị ka mgbe Mozis na-ekpukwasị ákwà mkpuchi+ n’ihu ya ka ụmụ Izrel wee ghara ilegide anya n’ọgwụgwụ+ nke ihe ahụ a ga-ewepụ ewepụ.14 Ma e mere ka ike iche echiche ha ghara ịdịkwa nkọ.+ N’ihi na ruo taa, a dịghị ekpupụ otu ákwà mkpuchi ahụ mgbe a na-agụ ọgbụgba ndụ+ ochie ahụ, n’ihi na a na-ewepụ ya site n’aka Kraịst.+15 N’eziokwu, ruo taa, mgbe ọ bụla a na-agụ akwụkwọ Mozis,+ ákwà mkpuchi na-adị n’obi ha.+16 Ma mgbe a laghachiri n’ebe Jehova nọ, a na-ewepụ ákwà mkpuchi ahụ.+17 Jehova bụ Mmụọ ahụ;+ ebe ọ bụla mmụọ+ Jehova+ dị, n’ebe ahụ ka nnwere onwe+ dị.18 Ọ bụ ezie na anyị na-egbukepụ ebube Jehova+ dị ka enyo n’ihu a na-ekpuchighị ákwà, a na-agbanwe+ anyị niile+ inwe otu onyinyo ahụ+ site n’ebube ruo n’ebube,+ kpọmkwem dị ka Jehova bụ́ Mmụọ ahụ na-eme.+


text:
Ukpepn̄kpọ 13
Anie Edi Asiakusụn̄?
Ikọ oro “asiakusụn̄” esiwak ndida mban̄a mbon oro ẹsiakde mbufa ebiet ẹnyụn̄ ẹbererede usụn̄ ẹnọ mbon en̄wen nditiene. Jesus ekedi asiakusụn̄ ke utọ usụn̄ oro, koro ẹkenọ enye edi isọn̄ man edinam utom unyan̄a uwem onyụn̄ eberede usụn̄ ọnọ mme owo ndinyene edinyan̄a. (Matthew 20:28) Mfịn, mme anditiene enye ke ẹkpebe enye ke ndida adan̄a ini nte mmọ ẹkekeme ‘nnam mme mbet.’ (Matthew 28:19, 20) Ndusụk mmọ ẹtiene ẹbuana ke ndinam se nnyịn isikotde utom usiakusụn̄.
Asiakusụn̄ edi owo emi esikwọrọde ikọ kpukpru ini. Kpukpru Mme Ntiense Jehovah ẹdi mme ọkwọrọ eti mbụk. Edi ndusụk mmọ ẹsinam ndutịm man ẹkeme ndinam utom nte mme asiakusụn̄ ofụri ini, ẹkwọrọde ikọ hour 70 kpukpru ọfiọn̄. Ediwak mmọ ẹnam utom idịbi udia ke ibio ini man ẹkeme ndinam emi. Ẹmek mbon efen ndinam utom nte mme akpan asiakusụn̄ ke mme ebiet oro ẹnen̄erede ẹyom mme anditan̄a Obio Ubọn̄, mmọ ẹsikwọrọ ikọ ke hour 130 m̀mê akande oro kpukpru ọfiọn̄. Mme asiakusụn̄ ẹsidu mmemmem uwem, ẹnyụn̄ ẹnịm ke Jehovah ọyọnọ mmimọ se iyomde. (Matthew 6:31-33; 1 Timothy 6:6-8) Mbon oro mîkemeke ndinam utom usiakusụn̄ ofụri ini ẹkeme ndinam utom nte mme asiakusụn̄ unọ un̄wam ke ini mmọ ẹkemede, ẹkwọrọde ikọ ke hour 30 m̀mê 50 ke ọfiọn̄.
Ima oro asiakusụn̄ amade Abasi ye mme owo ẹsinam enye asiak usụn̄. Nnyịn n̄ko imokụt idiọk idaha eke spirit oro mme owo ẹdude mfịn kpa nte Jesus okokụtde. (Mark 6:34) Edi nnyịn imenyene ifiọk oro ekemede ndin̄wam mmọ idahaemi, oro edinamde mmọ ẹnyene ata idotenyịn oro aban̄ade ini iso. Ima mbọhọidụn̄ esinam asiakusụn̄ enen̄ede esịn ini ye ukeme esie ndin̄wam mbon efen ẹfiọk eti mbụk. (Matthew 22:39; 1 Thessalonica 2:8) Nte enye anamde emi, enye esisọn̄ọ mbuọtidem esie, etetịm asan̄a ekpere Abasi, onyụn̄ enen̄ede okop inemesịt.—Utom 20:35.
Afo ọkpọdọhọ ke asiakusụn̄ edi anie?
Nso isinam ndusụk owo ẹnam utom usiakusụn̄ ofụri ini?
Kpep N̄kpọ En̄wen
Utom Usiakusụn̄ Anam Nnyịn Inen̄ede Ikpere Abasi
Kot man ọfiọk usụn̄ itiaita emi utom uyọhọ ini ekemede ndinam nnyịn inen̄ede ikpere Jehovah. Nso ikeme ndin̄wam fi aka iso ke san̄asan̄a ifetutom emi


text:
The Way To Spy Spouse Text Messages Android free
Spying on a individual sms messages can be enlightening however tough. tho’ it might set a romantic relationship in danger, it provides a peek into an individual mode that they will be trying to hide. Spying on their text messages is also some way for you to search out out a lot of concerning what they’re doing once youre not around if you’ve got reason to mistrust somebody in your life.
exactspy – Spy Spouse Text Messages Android free since this is often currently one among the a lot of well-known spyware trackers within the marketplace. simply since it’s in style albeit doesn’t mean that it should be well worth the bucks. voluminous individuals do create the acquisition then be sorry shortly.
How to Spy Spouse Text Messages Android free
– Spy on texts for humanoid os And apple iphone
– Nledo na iMessages maka apụl iphone
Using Spy Software exactspy: The Easiest Way to Spy Spouse Text Messages Android
Ihe ị chọrọ ime bụ:
1. Gaa na exactspy si web-na saịtị ma ịzụta software.
2. Download ngwa n'ime ekwentị na ị chọrọ inyocha.
3. Na-ele ekwentị data ọ bụla na ngwaọrụ nke nwere njikọ Ịntanetị.
Spy Spouse Text Messages Android na exactspy nwere nza nke ọrụ:
– Na-edekọ ihe GPS ntụpọ. nyochaa na Chọpụta ọrụ nke ekwentị! Realtime GPS nlekota, na adaba n'ụzọ map duzie si aga na
– Oku Kwunyere. Ọ ga-ekwe omume ịnụ mmekọrịta sitekwara mgbaru ọsọ cell ekwentị.(Google android Ma iOS telephones)
– Ekwentị dekọọ. Monitors na ndekọ na-akpọ na-akpọ si.
– Na abata na ekwentị na-akpọ mmachi. Machibido ọ bụla nọmba maka abata ekwentị oku.
– Ọmụmụ ederede. Lelee nile odide nwetara ma ọ bụ zipu site na ekwentị. Nledo na akụkụ Akwụkwọ Nsọ ndị na exactspy
– Keylogger. exactspy keylogging àgwà enye gị ohere na-amụ ihe niile gị iche onye ọrụ faucets na ekwentị mkpanaaka.
– Cpanel. E kasị ndekọ na ekwentị ọmụma ma na eziokwu online ọ bụla site Computer
– Pụrụ ịdabere. 10-ụbọchị ego azu na nkwa
– Ego oge. Nyochaa nile oge omume, mere ndokwa ihe na memos.
– Na-aga site ozi ịntanetị. Meziri na oku na abata na e-mail
– Nyochaa Internet oriri: ịgagharị si, web saịtị ibe edokọbara, obstructs ebe nrụọrụ weebụ
– Intercept ozugbo ozi: Skype nledo, WhatsApp nledo na Facebook ma ọ bụ twitter nledo, Viber nledo na iMessage nledo
– Bugging. Ọ ga-ekwe omume akụkọ ihe mere eme ọnọdụ na exactspy
– Handheld akara. Ị kwesịrị inwe a n'ime obodo akara karịrị a ekwentị na-eme ka exactspy: a di iche iche nke ike dị ka gadget wipeout, anya ngwaahịa obstructing ga-n'ime gị ahụ
– Dịghị! Obere batrị ingestion
– Stealth! Adịghị eji ederede iwu nke na-egosi ike banyere iche cell ekwentị, -ejide n'aka na nzuzo nke gị nsuso
– Adaba! Nwere ike ijikwa isi mobile ekwentị ụdị na Sistemu eji arụ ọrụ: Gam akporo ekwentị mkpanaaka, iPhone telephones
Ma ndị na-eri na-eji ngwa, na premiom na ndepụta atụmatụ akwụ ụgwọ $15.99 a ọnwa bụkwanụ. Ọ bụrụ na nwunye gị ma ọ bụ ọrụ a na ịghọ aghụghọ ule na ị ma ọ bụ ụlọ ọrụ gị, a na-eri bụ enweghị obi abụọ a, a obere price-akwụ iji chọpụta. Ọ dị ọnụ ala price nledo software omume, tụnyere mSpy, Mobile ekwentị Nledo, Steathgeine..
Ị nwere ike Download :”The Way To Spy Spouse Text Messages Android free“


text:
Ihe I Nwere Ike Ikwu
TETA!
Ajụjụ: Gịnị ka i chere ga-eme okpukpe ụgha n’ọdịnihu?
Amaokwu Baịbụl: Mkpu. 18:8
Otú a ga-esi enye ya: Isiokwu a ga-akọwakwuru gị gbasara ihe a Baịbụl kwuru. [Gosi ya isiokwu dị na peeji nke 3-6.]
TETA!
Ajụjụ: Gịnị ka i chere ga-enyere ezinụlọ aka ịna-ebi n’udo?
Amaokwu Baịbụl: Kọl. 3:13
Otú a ga-esi enye ya: Isiokwu a ga-akọwakwuru gị ihe ndị ọzọ ga-enyere ezinụlọ aka ịna-ebi n’udo. [Gosi ya isiokwu dị na peeji nke 12-13.]
GEE CHINEKE NTỊ
Ajụjụ: Ọ̀ ga-amasị gị ibi n’ụwa mara mma ka nke a e sere ebe a? [Gosi ya peeji nke 2-3, gị echere ka ọ zaa.]
Amaokwu Baịbụl: Jere. 29:11
Otú a ga-esi enye ya: Akwụkwọ a kwuru otú anyị ga-esi gee Chineke ntị ka anyị nwee ike inweta ihe ọma ndị o kwuru na ya ga-emere anyị n’ọdịnihu. [Tụleenụ peeji nke 4-5.]
DEE OTÚ ỌZỌ Ị GA-ESI JIRI OTU N’IME AKWỤKWỌ NDỊ A ZIE OZI ỌMA
Jiri aro ndị a dị́ ebe a dee otú ọzọ ị ga-achọ isi jiri akwụkwọ ndị a zie ozi ọma.


text:
ISI NKE 58
Ọ Mụbara Achịcha, Kwuokwa Ka E Lezie Anya Maka Ihe Iko Achịcha
JIZỌS ENYE PUKU NDỊ IKOM ANỌ NRI
JIZỌS ADỌỌ NDỊ NA-ESO ỤZỌ YA AKA NÁ NTỊ GBASARA IHE IKO ACHỊCHA NKE NDỊ FARISII
Mgbe ahụ Jizọs nọ na Dikapọlis, n’ebe ọwụwa anyanwụ Osimiri Galili, ìgwè mmadụ bịakwutere ya ka ha nụrụ okwu ya nakwa ka ọ gwọọ ha. Ha bucha nnukwu nkata ihe oriri ha bịa.
Mgbe abalị ole na ole gara, Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya, sị: “Enwere m ọmịiko n’ebe ìgwè mmadụ a nọ, n’ihi na ka ọ dị ugbu a, mụ na ha anọwo ruo ụbọchị atọ, ha enweghịkwa ihe ha ga-eri; ọ bụrụkwa na mụ asị ha lawa n’ụlọ ha n’agụụ, ha ga-ada mbà n’okporo ụzọ. N’ezie, ụfọdụ n’ime ha si ebe dị anya.” Ma, ndị na-eso ụzọ ya jụrụ ya, sị: “Ebee ka mmadụ ga-esi nweta achịcha ga-eju ndị a afọ n’ebe a dịpụrụ adịpụ?”—Mak 8:2-4.
Jizọs jụrụ ha, sị: “Ogbe achịcha ole ka unu nwere?” Ha asị ya: “Asaa, na obere azụ̀ ole na ole.” (Matiu 15:34) Jizọs gwaziri ìgwè mmadụ ahụ ka ha nọdụ ala. O weere ogbe achịcha ndị ahụ na azụ̀ ndị ahụ, kpegara Chineke ekpere ma nye ya ndị na-eso ụzọ ya ka ha kesaara ya ìgwè mmadụ ahụ. Ọ dị ịtụnanya na mmadụ niile rijuru afọ. Nke ha rifọrọ erifọ jukwara nkata asaa n’agbanyeghị na ndị riri ya dị puku ndị ikom anọ, n’agụnyeghị ụmụ nwaanyị na ụmụntakịrị.
Jizọs mechara zipụ ìgwè mmadụ ahụ ka ha lawa, ya na ndị na-eso ụzọ ya abanyezie n’ụgbọ kwọfeta n’ebe a na-akpọ Magadan, nke dị n’ebe ọdịda anyanwụ Osimiri Galili. Mgbe ha rutere ebe ahụ, ndị Farisii na ụfọdụ ndị Sadusii bịara ka ha nwaa Jizọs ọnwụnwa. Ha gwara ya ka o gosi ha ihe ịrịba ama si n’eluigwe.
Ma, Jizọs ma ihe ha bu n’obi. N’ihi ya, ọ gwara ha, sị: “Mgbe o ruru uhuruchi, unu na-asịkarị, ‘Ihu ígwé ga-adị mma, n’ihi na elu na-acha ọbara ọbara’; n’ụtụtụ, unu na-asịkwa, ‘Taa, mmiri ga-eruju n’ígwé, oyi ga-adịkwa, n’ihi na elu na-acha ọbara ọbara, ma gbaa ọchịchịrị.’ Unu maara otú e si akọwa ihu ígwé, ma unu apụghị ịkọwa ihe ịrịba ama nke oge ndị a.” (Matiu 16:2, 3) Jizọs gwaziri ha na o nweghị ihe ịrịba ama ọzọ a ga-egosi ha ma e wezụga nke Jona.
Jizọs na ndị na-eso ụzọ ya banyeziri n’ụgbọ gawa Betseida nke dị nso n’ebe ugwu Osimiri Galili. Ka ha na-aga, ndị na-eso ụzọ ya chọpụtara na ha chefuru iweta achịcha ga-ezuru ha. Naanị otu ogbe achịcha ka ha ji. N’ihi ọnwụnwa ahụ ndị Farisii na ndị Sadusii na-akwado Herọd nwara Jizọs, ọ gwara ndị na-eso ụzọ ya, sị: “Ghewenụ anya unu oghe, lezienụ anya maka ihe iko achịcha nke ndị Farisii nakwa maka ihe iko achịcha nke Herọd.” Ma, ndị na-eso ụzọ ya aghọtaghị ihe okwu ya pụtara. Ha chere na ọ na-ekwu gbasara achịcha ha chefuru iweta. Jizọs chọpụtara na ha aghọtaghị ihe o kwuru. Ọ gwaziri ha, sị: “Gịnị mere unu ji arụ ụka maka na unu ejighị achịcha?”—Mak 8:15-17.
Ọ dịbeghị anya Jizọs nyere ọtụtụ puku mmadụ achịcha, ha erie. Ihe a kwesịrị ime ka ndị na-eso ụzọ ya mata na ọ gaghị abụ gbasara achịcha nkịtị ka Jizọs na-ekwu. Jizọs jụrụ ha, sị: “Ùnu echetaghị, mgbe m nyawaara puku ndị ikom ise ahụ ogbe achịcha ise ahụ, nkata ole ka unu tụtụjuru achịcha e rifọrọ erifọ?” Ha asị ya: “Iri na abụọ.” Jizọs jụkwara ha, sị: “Mgbe m nyawaara puku ndị ikom anọ ahụ ogbe achịcha asaa ahụ, nkata ole ka unu tụtụjuru achịcha e rifọrọ erifọ?” Ha asị ya: “Asaa.”—Mak 8:18-20.
Jizọs jụziri ha, sị: “Olee otú unu si ghara ịghọta na ọ bụghị achịcha ka m gwara unu banyere ya?” Ọ gwaziri ha, sị: “Lezienụ anya maka ihe iko achịcha nke ndị Farisii na ndị Sadusii.”—Matiu 16:11.
N’ikpeazụ, ha ghọtara ihe ọ na-ekwu. Ihe iko achịcha bụ ihe a na-eji eme ka achịcha koo. Jizọs ji ya na-akọwa ihe na-emerụ mmadụ. Ọ na-adọ ndị na-eso ụzọ ya aka ná ntị ka ha kpachara anya “maka ozizi ndị Farisii na ndị Sadusii,” nke na-emerụ mmadụ.—Matiu 16:12.
GỤKWUO GBASARA YA
Jizọs Si n’Aka Mmadụ Ole na Ole Nye Ọtụtụ Ndị Nri
Olee otú Jizọs si na-akụziri ọgbakọ Ndị Kraịst ihe n’oge ndịozi? Otú o si mee ya n’oge ahụ ọ̀ bụ otú o si eme ya taa?


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Jenesis 34:1-31
34 Daịna ada Lia,+ bụ́ onye ọ mụụrụ Jekọb, na-aga ahụ+ ụmụ agbọghọ ala ahụ.+2 Shikem nwa Hemọ onye Haịvaịt,+ bụ́ onyeisi n’ala ahụ, wee hụ ya ma kpọrọ ya dinaa ya wee merụọ ya.+3 Mkpụrụ obi ya wee malite ịrapara n’ebe Daịna nwa Jekọb nọ, o wee hụ nwa agbọghọ ahụ n’anya ma na-agwa nwa agbọghọ ahụ okwu ga-eru ya n’obi.4 N’ikpeazụ, Shikem gwara Hemọ nna ya,+ sị: “Lụtara m nwa agbọghọ a.”+5 Jekọb wee nụ na o merụrụ Daịna ada ya. Ụmụ ya ndị ikom chị ìgwè anụ ụlọ ya nọrọ n’ọhịa;+ Jekọb wee gba nkịtị ruo mgbe ha lọtara.+6 E mesịa, Hemọ, nna Shikem, gakwuuru Jekọb ka ya na ya kwurịta okwu.+7 Ụmụ ndị ikom Jekọb wee si n’ọhịa lọta ozugbo ha nụrụ ya; ndị ikom ahụ wee nwee mwute na mmụọ ha, ha wee wee oké iwe,+ n’ihi na o mere ihe nzuzu na-eweta ihere megide Izrel n’idina ada Jekọb,+ ebe a na-ekwesịghị ime ihe dị otú ahụ eme.+8 Hemọ wee gwa ha, sị: “Ma Shikem nwa m, mkpụrụ obi ya rapaara n’ebe ada unu nọ.+ Biko, kpọnyenụ ya nwa agbọghọ ahụ ka ọ bụrụ nwunye ya,+9 ka anyị na unu gọwa ọgọ.+ Unu ga na-ekenye anyị ụmụ unu ndị inyom, unu onwe unu ga na-alụrụkwa ụmụ anyị ndị inyom.+10 Unu ga-ebinyekwara anyị, ala a ga-adịkwara unu. Birinụ zụwa ahịa na ya, nọrọwanụ na ya.”+11 Shikem wee gwa nna nwa agbọghọ ahụ na ụmụnne ya ndị ikom, sị: “Ka m nweta ihu ọma unu, ihe ọ bụla unu ga-agwa m ka m ga-enye.12 Bulienụ ego isi ya elu nke ukwuu nakwa onyinye a ga-amanye m inye,+ adị m njikere inye ihe unu ga-agwa m; naanị kpọnyenụ m nwa agbọghọ ahụ ka ọ bụrụ nwunye m.”13 Ụmụ Jekọb wee malite iji aghụghọ zaa Shikem na Hemọ nna ya, ha gwara ha okwu otú ahụ n’ihi na o merụrụ Daịna nwanne ha nwaanyị.+14 Ha wee gaa n’ihu ịsị ha: “Ọ gaghị ekwe anyị omume ime ihe dị otú ahụ, ịkpọrọ nwanne anyị nwaanyị kpọnye nwoke a na-ebighị úgwù,+ n’ihi na nke ahụ bụụrụ anyị ihe nkọcha.15 Anyị ga-ekwere ihe unu kwuru naanị ma ọ bụrụ na unu adịrị ka anyị, site n’ibi nwoke ọ bụla n’ime unu úgwù.+16 Mgbe ahụ, anyị ga na-ekenye unu ụmụ anyị ndị inyom, anyị onwe anyị ga na-alụrụkwa ụmụ unu ndị inyom, anyị ga-ebinyekwara unu, anyị na unu ewee ghọọ otu ndị.+17 Ma ọ bụrụ na unu egeghị anyị ntị ka e bie unu úgwù, anyị ga-akpọrọ ada anyị laa.”18 Ihe ha kwuru wee dị mma n’anya Hemọ nakwa n’anya Shikem, nwa Hemọ,+19 nwa okorobịa ahụ egbughịkwa oge ime ihe ha gwara ya,+ n’ihi na ihe ada Jekọb masịrị ya, ọ bụkwa onye a kasị asọpụrụ+ n’ụlọ nna ya dum.+20 Hemọ na Shikem nwa ya wee gaa n’ọnụ ụzọ ámá obodo ha wee malite ịgwa ndị obodo ha,+ sị:21 “Ndị a chọrọ ka udo dịrị n’etiti anyị na ha.+ Ya mere, ka ha biri n’ala a zụwa ahịa na ya, ebe ọ bụ na ala a sara nnọọ mbara n’ihu ha.+ Anyị onwe anyị ga na-alụrụ ụmụ ha ndị inyom, anyị ga na-ekenyekwa ha ụmụ anyị ndị inyom.+22 Ọ bụ naanị ma anyị mee nke a ka ha ga-ekwe ibinyere anyị ka anyị na ha ghọọ otu ndị, ma e bie nwoke ọ bụla n’ime anyị úgwù dị nnọọ ka e biri ha.+23 Ọ̀ bụ na ihe onwunwe ha na akụ̀ ha na anụ ụlọ ha niile agajeghị ịbụ nke anyị?+ Naanị ka anyị kwere ihe ha kwuru ka ha wee binyere anyị.”+24 Ndị niile na-esi n’ọnụ ụzọ ámá obodo ya apụ gere Hemọ na Shikem nwa ya ntị, e wee bie ndị ikom niile úgwù, ndị niile na-esi n’ọnụ ụzọ ámá obodo ya apụ.25 Otú ọ dị, o ruru na n’ụbọchị nke atọ, mgbe ọ nọ na-afụ ha ụfụ,+ na onye nke ọ bụla n’ụmụ ndị ikom abụọ Jekọb, Simiọn na Livaị,+ ụmụnne Daịna,+ weere mma agha ya wee banye n’obodo ahụ n’ụzọ a na-agaghị enyo ha enyo, wee gbuo nwoke ọ bụla.+26 Ha jikwa ihu mma agha+ gbuo Hemọ na Shikem nwa ya. Ha wee si n’ụlọ Shikem kpọrọ Daịna pụọ.+27 Ụmụ ndị ikom Jekọb ndị ọzọ wakporo ndị ikom e merụrụ ahụ́ nke ukwuu wee bukọrọ ihe dị n’obodo ahụ, n’ihi na ha merụrụ nwanne ha nwaanyị.+28 Ha kpụụrụ ìgwè ewu na atụrụ ha na ìgwè ehi ha na ịnyịnya ibu ha, werekwa ihe dị n’obodo ahụ na ihe dị n’ubi ha.+29 Akụ̀ ha niile na ụmụntakịrị ha na ndị nwunye ha ka ha dọọrọ n’agha, ha wee bukọrọ ihe niile dị n’ụlọ ha.+30 Jekọb wee gwa Simiọn na Livaị,+ sị: “Unu ebuteworo m nsogbu site n’ime ka m bụrụ ihe na-esi ísì n’ebe ndị bi n’ala a nọ,+ n’ebe ndị Kenan na ndị Perizaịt nọ; ebe m dị ole na ole,+ ha ga-ezukọtakwa megide m wee wakpo m, a ga-alakwa m n’iyi, mụ na ụlọ m.”31 Ha wee sị: “Mmadụ ò kwesịrị imeso nwanne anyị nwaanyị ihe dị ka à ga-asị na ọ bụ akwụna?”+


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Diuterọnọmi 16:1-22
16 “Na-eme ememme n’ọnwa Ebib,+ ị ga-emere Jehova bụ́ Chineke gị ememme ngabiga,+ n’ihi na ọ bụ n’ọnwa Ebib ka Jehova bụ́ Chineke gị kpọpụtara gị n’Ijipt, n’abalị.+2 Ị ga-achụkwara Jehova bụ́ Chineke gị anụ ememme ngabiga n’àjà,+ site n’ìgwè ewu na atụrụ nakwa site n’ìgwè ehi,+ n’ebe Jehova ga-ahọrọ ime ka aha ya biri.+3 Ruo ụbọchị asaa, erikọtala ya na ihe ọ bụla e tinyere ihe iko achịcha.+ Ị ga-erikọta ya na achịcha na-ekoghị eko, bụ́ achịcha mmekpa ahụ́, n’ihi na i ji ọsọ ọsọ pụta n’ala Ijipt,+ ka i wee na-echeta ụbọchị i si n’ala Ijipt pụta, ruo ụbọchị niile nke ndụ gị.+4 A gaghị ahụ ihe na-eko achịcha n’aka gị n’ókèala gị dum ruo ụbọchị asaa,+ anụ ọ bụla ị ga-achụ n’àjà n’uhuruchi ụbọchị mbụ agaghịkwa adị abalị dum ruo ụtụtụ.+5 A gaghị ekwe ka ị chụọ anụ ememme ngabiga n’àjà na nke ọ bụla n’ime obodo gị ndị Jehova bụ́ Chineke gị na-enye gị.6 Kama ọ bụ n’ebe Jehova bụ́ Chineke gị ga-ahọrọ ime ka aha ya biri+ ka ị ga-achụ anụ ememme ngabiga n’àjà ná mgbede, ozugbo anyanwụ dara,+ n’oge ahụ a kara aka mgbe i si n’Ijipt pụta.7 Ị ga-esi ya, riekwa+ ya n’ebe ahụ Jehova bụ́ Chineke gị ga-ahọrọ,+ n’ụtụtụ, ị ga-atụgharị laa n’ụlọikwuu gị.8 Ụbọchị isii ka ị ga-eri achịcha na-ekoghị eko; n’ụbọchị nke asaa, a ga-enwe nzukọ ukwu maka Jehova bụ́ Chineke gị.+ Arụla ọrụ ọ bụla.9 “Izu asaa ka ị ga-agụrụ onwe gị. Ị ga-ebido ịgụ izu asaa+ ahụ malite na mgbe mbụ i ji mma owuwe ihe ubi gbutuo ọka* kwụ ọtọ.10 Ị ga-emekwara Jehova bụ́ Chineke gị ememme izu,+ na-adabere n’onyinye afọ ofufo i ji bụ́ nke ị ga-enye, dị nnọọ ka Jehova bụ́ Chineke gị si gọzie gị.+11 Ị ga-aṅụrịkwa ọṅụ n’ihu Jehova bụ́ Chineke gị,+ gị na nwa gị nwoke na nwa gị nwaanyị na ohu gị nwoke na ohu gị nwaanyị na onye Livaị nke bi n’obodo gị na onye mbịarambịa+ na nwa na-enweghị nna+ nakwa nwaanyị di ya nwụrụ,+ bụ́ ndị nọ n’etiti unu, n’ebe ahụ Jehova bụ́ Chineke gị ga-ahọrọ ime ka aha ya biri.+12 Chetakwa na ị ghọrọ ohu n’Ijipt.+ Debe ụkpụrụ ndị a, meekwa ha.+13 “Ị ga-eme ememme ụlọ ndò+ ụbọchị asaa mgbe ị na-ebubata ihe si n’ebe nzọcha mkpụrụ gị na ebe nzọchapụta mmanụ gị na ebe nzọchapụta mmanya gị.14 Ị ga-aṅụrịkwa ọṅụ n’oge ememme gị,+ gị na nwa gị nwoke na nwa gị nwaanyị na ohu gị nwoke na ohu gị nwaanyị na onye Livaị na onye mbịarambịa na nwa na-enweghị nna nakwa nwaanyị di ya nwụrụ, bụ́ ndị bi n’obodo gị.15 Ụbọchị asaa ka ị ga-emere Jehova bụ́ Chineke gị ememme+ n’ebe Jehova ga-ahọrọ, n’ihi na Jehova bụ́ Chineke gị ga-agọzi+ mkpụrụ niile ị kụrụ nakwa ihe niile aka gị na-eme, ị ga na-aṅụrịkwa naanị ọṅụ.+16 “Ugboro atọ n’afọ ka ndị ikom gị niile ga-abịa n’ihu Jehova bụ́ Chineke gị n’ebe ọ ga-ahọrọ:+ n’ememme achịcha na-ekoghị eko+ nakwa n’ememme izu+ nakwa n’ememme ụlọ ndò,+ ọ dịghịkwa onye ga-agba aka bịa n’ihu Jehova.+17 Onyinye onye ọ bụla ji kwesịrị ịdabere n’otú Jehova bụ́ Chineke gị si gọzie ya.+18 “Ị ga-ahọpụtara onwe gị ndị ikpe+ na ndị isi+ n’ime obodo gị ndị Jehova bụ́ Chineke gị na-enye gị n’ebo n’ebo, ha ga-ekpekwa ndị Izrel ikpe n’ezi omume.19 Agbagọla ikpe.+ Elela mmadụ anya n’ihu,+ erikwala ngarị, n’ihi na ngarị na-ekpuchi anya ndị maara ihe,+ na-agbagọkwa okwu ndị ezi omume.20 Ikpe ziri ezi—ikpe ziri ezi ka ị ga-agbaso,+ ka i wee dịrị ndụ ma nweta ala ahụ Jehova bụ́ Chineke gị na-enye gị.+21 “Akụrụla onwe gị ụdị osisi ọ bụla ka ọ bụrụ ogwe osisi dị nsọ n’akụkụ ebe ịchụàjà Jehova bụ́ Chineke gị, nke ị ga-ewuru onwe gị.+22 “Ị gaghịkwa eguzobere onwe gị ogidi nsọ,+ bụ́ ihe Jehova bụ́ Chineke gị kpọrọ oké asị.+
Ihe E Dere n'Ala Ala Peeji
^ Diu16:9* Ọka a na-ekwu okwu ya ebe a bụ ụdị dị ka ọka wit na ọka bali.


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Jọshụa 3:1-17
3 Jọshụa wee bilie n’isi ụtụtụ, ya na ụmụ Izrel niile wee si na Shitim+ kwalie bịarute Jọdan; ha wee rahụ n’ebe ahụ tupu ha agafee.2 O wee ruo na mgbe ụbọchị atọ gasịrị,+ ndị isi+ gagharịrị n’ebe ha mara ụlọikwuu3 wee nye mmadụ niile iwu, sị: “Ozugbo unu hụrụ igbe ọgbụgba ndụ Jehova bụ́ Chineke unu, na ndị nchụàjà, bụ́ ndị Livaị, ndị bu ya,+ unu ga-esi n’ebe unu nọ kwalie, unu ga-esokwa ya n’azụ.4 Naanị ka ohere nke dị ihe dị ka puku kubit abụọ dịrị n’agbata unu na ya;+ unu agala ya nso, ka unu wee mara ụzọ unu ga-esi gawa, n’ihi na unu esibeghị ụzọ ahụ mbụ.”5 Jọshụa wee sị ìgwè mmadụ ahụ: “Doonụ onwe unu nsọ,+ n’ihi na echi, Jehova ga-eme ihe dị ebube n’etiti unu.”+6 Jọshụa wee gwa ndị nchụàjà, sị: “Burunụ igbe ọgbụgba ndụ+ ahụ butere ndị Izrel ụzọ.” Ha wee buru igbe ọgbụgba ndụ ahụ wee butere ha ụzọ.7 Jehova wee sị Jọshụa: “Taa, m ga-ebido ime ka ị dị ukwuu n’anya Izrel dum,+ ka ha wee mara na dị nnọọ ka m nọnyeere Mozis,+ m ga-anọnyere gị.+8 Gị onwe gị ga-enye ndị nchụàjà bu igbe ọgbụgba ndụ ahụ iwu,+ sị, ‘Ozugbo unu rutere n’ọnụ ọnụ mmiri Jọdan, unu ga-akwụrụ+ otu ebe na Jọdan.’”9 Jọshụa wee gwa ụmụ Izrel, sị: “Bịanụ ebe a gee ntị n’okwu Jehova bụ́ Chineke unu.”10 E mesịa, Jọshụa sịrị: “Ọ bụ nke a ka unu ga-eji mata na Chineke dị ndụ nọ n’etiti unu,+ nakwa na ọ ghaghị ịchụpụ ndị Kenan na ndị Het na ndị Haịvaịt na ndị Perizaịt na ndị Gegash na ndị Amọraịt na ndị Jibọs+ n’ihu unu.11 Lee! Igbe ọgbụgba ndụ nke Onyenwe ụwa dum na-aga n’ihu unu ka ọ banye Jọdan.12 Ma ugbu a, họrọnụ ndị ikom iri na abụọ n’ebo niile nke Izrel, otu onye ga-anọchite anya otu ebo.+13 Ọ ga-erukwa na ozugbo ọbụ ụkwụ ndị nchụàjà, ndị bu igbe Jehova, bụ́ Onyenwe ụwa dum, zọsara mmiri Jọdan, a ga-egbochi mmiri Jọdan, bụ́ mmiri nke si n’ebe mgbago na-asọdata, ọ ga-eguzokwa otu ebe dị ka mmiri e gbochiri egbochi.”+14 O wee ruo na mgbe ụmụ Izrel si n’ụlọikwuu ha kwalie tupu ha agafee Jọdan, ndị nchụàjà bu igbe ọgbụgba ndụ+ ahụ buteere ha ụzọ,15 ozugbo ndị bu Igbe ahụ bịarutere Jọdan, ụkwụ ndị nchụàjà bụ́ ndị bu Igbe ahụ azọnyekwa n’ọnụ ọnụ mmiri (mmiri Jọdan na-etochi akụkụ ya niile+ n’ụbọchị niile n’oge owuwe ihe ubi),16 mmiri nke na-esi n’ebe mgbago asọdata wee guzoro otu ebe. O toro dị ka mmiri e gbochiri egbochi+ ruo n’Adam bụ́ ebe dị anya, bụ́ obodo dị n’akụkụ Zaretan,+ ebe nke na-asọga n’oké osimiri Araba, bụ́ Oké Osimiri Nnu,+ takọrọ. E gbochiri ya, ụmụ Izrel wee si n’ihu Jeriko gafee.17 Ka ọ dị mgbe ahụ, ndị nchụàjà bụ́ ndị bu igbe ọgbụgba ndụ Jehova kwụụrụ n’ala akọrọ+ n’etiti Jọdan, ka Izrel dum nọ na-agafere n’ala akọrọ,+ ruo mgbe mba ahụ dum gafesịrị Jọdan.


text:
Akụkọ nke 50: Ndị Inyom Abụọ Ndị Nwere Obi Ike
MGBE ọ bụla ụmụ Izrel dabara ná nsogbu, ha na-akpọku Jehova. Jehova na-aza ha site n’inye ha ndị ndú nwere obi ike inyere ha aka. Bible na-akpọ ndị ndú ndị a ndị ikpe. Jọshụa bụ onyeikpe mbụ Izrel nwere, ma aha ụfọdụ ndị ikpe ndị sochiri ya bụ Ọtniel, Ihud, na Shamga. Mmadụ abụọ n’ime ndị nyeere Izrel aka bụ ndị inyom a na-akpọ Debọra na Jel.
Debọra bụ onye amụma nwaanyị. Jehova na-agwa ya okwu banyere ọdịnihu, e mesịa ya agwa ndị Izrel ihe Jehova kwuru. Debọra bụkwa onyeikpe. Ọ na-anọdụ ala n’okpuru otu nkwụ nke dị n’otu obodo nta dị n’ugwu, ndị mmadụ na-abịakwutekwa ya ka o nyere ha aka ná nsogbu ha.
N’oge ahụ, Jebin bụ eze ndị Kenan. O nwere narị ụgbọ ịnyịnya itoolu. Ndị agha ya dị nnọọ ike nke na ha manyere ọtụtụ ndị Izrel ịbụ ndị ohu Jebin. Aha onyeisi ndị agha nke Eze Jebin bụ Sisera.
Otu ụbọchị, Debọra ziri ozi ka a kpọọ Onyeikpe bụ́ Berak, ma gwa ya, sị: ‘Jehova sịrị: “Kpọrọ puku ndị ikom iri jee n’Ugwu Tebọ. N’ebe ahụ ka m ga-arara Sisera nye n’aka gị. M ga-emekwa ka i merie ya na ụsụụ ndị agha ya.”’
Berak wee sị Debọra: ‘M ga-eje ma ọ bụrụ na ị ga-eso m jee.’ Debọra wee soro ya jee, ma ọ sịrị Berak: ‘Ị gaghị enwe otuto maka mmeri ahụ, n’ihi na Jehova ga-arara Sisera nye n’aka nwaanyị.’ Nke ahụ bụkwa ihe mere.
Berak wee si n’Ugwu Tebọ rịda izute ndị agha Sisera. Na mberede, Jehova mere ka e nwee idei mmiri nke rikpuru ọtụtụ n’ime ndị agha ahụ bụ́ ndị iro. Ma Sisera rịgooro n’ụgbọ ịnyịnya ya wee gbaa ọsọ.
Mgbe ọ gbatetụrụ aka, Sisera ruru n’ụlọ ntu nke Jel. Jel wee kpọbata ya nye ya mmiri ara ehi. Nke a mere ka ụra tụwa ya, n’oge na-adịghịkwa anya, oké ụra buuru ya. Jel wee were ntu nke ụlọ ntu ahụ kpọnye ajọ nwoke ahụ n’isi. E mesịa, mgbe Berak bịara, o wee gosi ya ozu Sisera! Ị hụzielanụ otú ihe Debọra kwuru si mezuo.
N’ikpeazụ, e gbukwara Eze Jebin, ndị Izrel wee nwee udo ọzọ ruo nwa oge.
Ndị Ikpe 2:14-22; 4:1-24; 5:1-31.
Ajụjụ
- Ole ndị bụ ndị ikpe, gịnịkwa bụ aha ụfọdụ n’ime ha?
- Ihe ùgwù dị aṅaa pụrụ iche ka Debọra nwere, gịnịkwa ka nke a gụnyere?
- Mgbe Eze Jabin na ọchịagha ya, bụ́ Sisera, yiri Izrel egwu, ozi dị aṅaa sitere n’aka Jehova ka Debọra ziri Onyeikpe bụ́ Berak, ònyekwa ka o kwuru na otuto ga-agara?
- Olee otú Jel si gosi na ya bụ nwaanyị nwere obi ike?
- Gịnị mere mgbe Eze Jabin nwụsịrị?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ Ndị Ikpe 2:14-22.
Olee otú ụmụ Izrel si mee ka Jehova wesa ha iwe, gịnịkwa ka anyị pụrụ ịmụta site na nke a? (Ikpe 2:20; Ilu 3:1, 2; Ezik. 18:21-23)
- Gụọ Ndị Ikpe 4:1-24.
Gịnị ka ndị inyom bụ́ Ndị Kraịst taa pụrụ ịmụta banyere okwukwe na obi ike site n’ihe nlereanya Debọra na Jel? (Ikpe 4:4, 8, 9, 14, 21, 22; Ilu 31:30; 1 Kọr. 16:13)
- Gụọ Ndị Ikpe 5:1-31.
Olee otú a pụrụ isi jiri abụ mmeri nke Berak na Debọra mere ekpere banyere agha Amagedọn na-abịanụ? (Ikpe 5:3, 31; 1 Ihe 16:8-10; Mkpu. 7:9, 10; 16:16; 19:19-21)


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Emọs 2:1-16
2 “Nke a bụ ihe Jehova kwuru, ‘“N’ihi nnupụisi atọ nke Moab nupụrụ+ nakwa n’ihi nnupụisi anọ o nupụrụ, m gaghị eme ka ọ laghachi azụ, n’ihi na ọ gbara ọkpụkpụ eze Idọm ọkụ ka ọ ghọọ laịm.+2 M ga-eme ka ọkụ gbaa Moab. Ọ ga-erepịa ụlọ elu niile nke Kiriọt;+ Moab ga-anwụkwa mgbe a na-eme mkpọtụ, mgbe a na-eti mkpu agha, na-afụkwa opi.+3 M ga-ebipụ onyeikpe n’ime ya. M ga-egbu ya na ndị isi ya niile,”+ ka Jehova kwuru.’4 “Nke a bụ ihe Jehova kwuru, ‘N’ihi nnupụisi atọ nke Juda nupụrụ+ nakwa n’ihi nnupụisi anọ o nupụrụ, m gaghị eme ka ọ laghachi azụ, n’ihi na ha jụrụ iwu Jehova+ nakwa n’ihi na ha edebeghị ụkpụrụ ya; ma ụgha ha,+ bụ́ nke ndị nna nna ha gbasoro, nọ na-eme ka ha kpafuo.+5 M ga-eme ka ọkụ gbaa Juda, ọ ga-erepịakwa ụlọ elu niile dị na Jeruselem.’+6 “Nke a bụ ihe Jehova kwuru, ‘N’ihi nnupụisi atọ nke Izrel nupụrụ+ nakwa n’ihi nnupụisi anọ o nupụrụ, m gaghị eme ka ọ laghachi azụ, n’ihi na ha rere onye ezi omume n’ihi ọlaọcha efu, reekwa ogbenye n’ọnụ ahịa akpụkpọ ụkwụ.+7 Ọ na-agụsi ha agụụ ike ka ájá dịrị n’isi ndị ọ na-enweghị ka ọ hà ha;+ ha na-agbagọkwa ụzọ nke ndị dị umeala n’obi;+ nwoke na nna ya agakwuruwo otu nwa agbọghọ,+ iji metọọ aha nsọ m.+8 Ha na-agbatịkwa onwe ha n’akụkụ ebe ịchụàjà+ ọ bụla n’elu uwe ha chịịrị n’ike dị ka ihe ibé.+ Mmanya nke ndị e riri iwu ka ha na-aṅụ n’ụlọ chi ha.’+9 “‘Ma mụ onwe m ekpochapụwo ndị Amọraịt+ n’ihi ha, bụ́ ndị toro ogologo dị ka osisi sida, ndị dịkwa ike dị ka oké osisi;+ m wee kpochapụ mkpụrụ ha ndị dị n’elu ha nakwa mgbọrọgwụ ha ndị dị n’ime ala.+10 Mụ onwe m sikwa n’ala Ijipt kpọpụta unu.+ Emekwara m ka unu gaa ije n’ala ịkpa ruo afọ iri anọ,+ ka unu wee weghara ala ndị Amọraịt.+11 M nọ na-ahọpụta ụfọdụ n’ime ụmụ unu ka ha bụrụ ndị amụma,+ họpụtakwa ụfọdụ n’ime ụmụ okorobịa unu ka ha bụrụ ndị Naziraịt.+ Nke a ó kwesịghị ịdị otú ahụ, unu ụmụ Izrel?’ ka Jehova kwuru.12 “‘Ma unu nọ na-enye ndị Naziraịt mmanya ka ha ṅụọ.+ Unu nyekwara ndị amụma iwu, sị: “Unu ebula amụma.”+13 Lee, m na-eme ka ala nke unu zọkwasịrị ụkwụ na-aṅagharị dị ka ụgbọala nke bujuru ùkwù ọka* e gbutere ọhụrụ.14 Onye nwere ụkwụ ọsọ agaghị enwe ebe ọ ga-agbaba.+ Ọ dịghị onye dị ike nke ga-eme onwe ya ka ọ dịkwuo ike, ọ dịghịkwa dike nke ga-emere mkpụrụ obi ya ụzọ mgbapụ.+15 Ọ dịghị onye ji ụta nke ga-eguzo. Ọ dịghịkwa onye nwere ụkwụ ọsọ nke ga-agbalaga. Ọ dịghịkwa onye na-agba ịnyịnya nke ga-emere mkpụrụ obi ya ụzọ mgbapụ.+16 Ma onye obi siri ike n’ime ndị dike ga-agbara ọtọ gbapụ n’ụbọchị ahụ,’+ ka Jehova kwuru.”
Ihe E Dere n'Ala Ala Peeji
^ Em2:13* Ọka a na-ekwu okwu ya ebe a bụ ụdị dị ka ọka wit na ọka bali.


text:
Akwụkwọ Ozi Si n’Aka Òtù Na-achị Isi
Ezigbo Nwanna Anyị:
KA E were ya na ị na-arụ ọrụ na Betel dị na Bruklin. N’ụtụtụ Fraịdee, abalị abụọ n’ọnwa Ọktoba, afọ 1914, gị abata n’ebe a na-anọ eri nri nọrọ ọdụ n’oche gị, na-eche ka Nwanna C. T. Russell bata. Obere oge, ụzọ emepee, ya abata, cheretụ dị ka o si eme, mụmụọ ọnụ ọchị, sị unu: “Ùnu abọọla chi?” Ma, kama ịga ozugbo nọrọ n’isi oche ebe ọ na-anọ, ya akụọ aka ka ndị mmadụ nọọ jii. Ya agwa unu, sị: “Oge ndị Jentaịl abịala ná ngwụsị; ụbọchị ndị eze ha agwụla.” Ihe a o kwuru tọrọ gị ụtọ. Ihe ị na-achọ kemgbe ka o mee, emeela. Mgbe o kwuchara ihe a, obi tọrọ unu niile ụtọ, unu akụọ ezigbo aka.
Ọtụtụ afọ agaala kemgbe Nwanna Russell gwachara ndị Betel okwu ahụ. Olee ihe Chineke ji Alaeze ya mee kemgbe ahụ? Ọ dị ọtụtụ. Jehova ji Alaeze ya na-akụziri ndị ya ihe nwayọọ nwayọọ ma na-eme ka ha dịrị ọcha. Dị ka ihe atụ, e nwere puku mmadụ ole na ole n’ọgbakọ ya n’afọ 1914. Ma ugbu a, ọ fọrọ obere ka ha ruo nde mmadụ asatọ. Olee uru ihe a niile Jehova na-akụziri anyị baara gị?
N’oge anyị a, anyị na-anụkarị mgbe ụmụnna anyị na-ekwu na “nzukọ Jehova na-aga n’ihu n’ihu.” Ihe a ha na-ekwu bụ eziokwu. Kemgbe afọ 1914, nzukọ Jehova na-aga n’ihu n’ike n’ike. Ị gụọ akwụkwọ a, ị ga-achọpụta na nke a bụ eziokwu. Ka anyị nwee ike izi ndị mmadụ ozi ọma n’ụwa niile, anyị ejirila ihe ndị dị ka akwụkwọ akụkọ, sinima, kaadị e ji ezi ozi ọma, gramafon, na redio zie ozi ọma. Anyị na-ejikwa Ịntanet ezi ozi ọma taa.
Jehova na-agọzi ozi anyị. Anyị na-ebipụtazi ọmarịcha akwụkwọ ndị e ji amụ Baịbụl n’ihe karịrị asụsụ narị isii na iri asaa, ma na-enye ha ọhaneze n’agwaghị ha ego ole ha ga-enye n’onyinye. Ụmụnna anyị ndị ji obi ha dum ewepụta onwe ha na-enye aka arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze, Ụlọ Mgbakọ, na alaka ụlọ ọrụ dị iche iche, ma ná mba ndị bara ọgaranya ma ná mba ndị na-abaghị ọgaranya. E nwee ọdachi, ụmụnna anyị na-aga ozugbo nyere ụmụnna ha aka. Nke a gosiri na ha hụrụ ha n’anya nke ukwuu. Ụmụnna ndị a na-egosi na ha bụ ‘ụmụnne a mụrụ maka oge nsogbu.’—Ilu 17:17.
Mgbe ụfọdụ, ndị ụkọchukwu na ndị ọzọ na-emegide anyị ‘na-eji iwu na-akpa nkata inye anyị nsogbu.’ Ma ọtụtụ mgbe, ihe a ha na-eme emeela ka “ozi ọma na-aga n’ihu.”—Ọma 94:20; Fil. 1:12.
Obi dị anyị ezigbo ụtọ na anyị na unu na-arụkọ ọrụ n’ihi na anyị niile bụ otu “ezinụlọ.” Biko, maranụ na anyị hụrụ unu niile n’anya. Anyị na-arịọkwa Jehova ka o mee ka ihe ndị e dere n’akwụkwọ a mee ka unu jiri ihe Jehova na-akụziri anyị n’ọgbakọ ya kpọrọkwuo ihe.—Mat. 24:45.
Jisienụ ike.
Anyị bụ ụmụnna unu,
Òtù Na-achị Isi nke Ndịàmà Jehova


text:
ỤLỌ NCHE (NKE A NA-AMỤ AMỤ) JUN 2014
Isiokwu ndị dị n’Ụlọ Nche a bụ isiokwu ndị a ga-amụ n’izu na-amalite n’Ọgọst 4 ruo n’Ọgọst 31, 2014.
‘Mee Ka Ụzọ Gị Dị Larịị’ Ka Ihe Gaziere Gị
Olee otú i nwere ike isi wepụ ihe ndị nọchiiri gị ụzọ ma mee ihe ndị i kpebiri ime?
Ajụjụ Ndị Na-agụ Akwụkwọ Anyị Na-ajụ
È kwesịrị ịkpọ ozu Ndị Kraịst ọkụ?
Olee Otú Ị Ga-esi Nyere Ụmụnna Gbara Alụkwaghịm Aka?
Chọpụta nsogbu ndị gbara alụkwaghịm na-enwe nakwa otú obi na-adị ha.
“Hụ Jehova Bụ́ Chineke Gị n’Anya”
Chọpụta otú anyị ga-esi jiri obi anyị dum, mkpụrụ obi anyị dum, na uche anyị dum hụ Chineke n’anya.
“Hụ Onye Agbata Obi Gị n’Anya Dị Ka Onwe Gị”
Jizọs kwuru na anyị kwesịrị ịhụ ndị agbata obi anyị n’anya. Gịnị ka ihe a o kwuru pụtara? Olee otú anyị nwere ike isi hụ ndị agbata obi anyị n’anya?
Ì Chetara?
Ì wetuola obi gụọ Ụlọ Nche ndị ọhụrụ e bipụtara? Legodị ma ị̀ ga-azali ajụjụ ndị a.
Ị̀ Na-ewere Ndị Na-adịghị Ike Otú Jehova Si Were Ha?
Ị hụ ụmụnna ndị yiri ka ha adịghị ike, i nwere ike iwere ha otú Jehova si were ha.
Nyere Ndị Ọzọ Aka Ka Ha Nwee Ike Ịna-emekwu nke Ọma n’Ọgbakọ
Olee otú anyị nwere ike isi nyere ụmụnna nwoke ka na-eto eto ma ọ bụ ndị nke a ka mere baptizim ọhụrụ aka ka ha mekwuo nke ọma n’ọgbakọ?


text:
Isiokwu Ndị E Bipụtara na Teta! n’Afọ 2016
“Unu emeela maka Teta! ndị a unu bipụtaara anyị.”—Amy
Otu nne aha ya bụ Amy esila na Teta! mụta ọtụtụ ihe baara ya uru. Otú ahụ ka ọ dịkwa ọtụtụ ndị ọzọ na-agụ ya. Gaa na www.jw.org/ig ka ị gụọ isiokwu ndị dị n’okpuru ebe a gbara na Teta! n’afọ 2016.
AHỤ́ IKE NA ỌGWỤ
AJỤJỤ ỌNỤ
Otu Ọkachamara Kwuru Ihe Mere O Ji Kwere na Chineke (Y. Hsuuw): Nke 2
IHE BAỊBỤL KWURU
MMEKỌRỊTA MMADỤ NA IBE YA
Gịnị Na-akpata Esemokwu n’Ezinụlọ? Nke 1
Ihe Ga-enyere Ezinụlọ Aka Ịna-ebi n’Udo (Ezinụlọ): Nke 1
Kụziere Ụmụ Gị Gbasara Mmekọ Nwoke na Nwaanyị: Nke 5
Nyere Nwa Gị Aka Ka Ọ Mata Mgbanwe Ndị A Na-enwe n’Ahụ́: Nke 2
Otú Di na Nwunye Ga-esi Kwụsị Ịna-esekarị Okwu? (Ezinụlọ): Nke 1
Otú Di na Nwunye Kwesịrị Isi Na-ekwurịta Nsogbu: Nke 3
Otú Ị Ga-esi Na-akwanyere Di Gị ma Ọ Bụ Nwunye Gị Ùgwù (alụmdi na nwunye): Nke 6
NDỊÀMÀ JEHOVA
OBODO NA NDỊ BI NA YA
Kegịstan: Nke 4
OKPUKPE


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Psalms 69:1-36
Ntụziaka e nyere onye nduzi nke Okooko Lili.+ Abụ ọma Devid.69 Chineke, biko zọpụta m, n’ihi na mmiri na-achọ iri mkpụrụ obi m.+2 Emikpuwo m n’ime apịtị miri emi, n’ebe ala m ga-azọkwasị ụkwụ na-adịghị.+Abawo m n’ime ogbu mmiri,Mmiri na-asọ asọ eburuwo m.+3 Etigidela m mkpu, ike gwụ m;+Olu agụwo m.Anya m adịkwaghị ahụ ụzọ ebe m nọ na-echere Chineke m.+4 Ndị kpọrọ m asị na nkịtị adịwo ọtụtụ ọbụna karịa ntutu isi m.+Ndị chọrọ igbu m, ndị bụ́ ndị iro m n’enweghị ihe m mere ha, adịwo ọtụtụ.+M wee nye ha ihe m na-apụnaraghị apụnara.5 Chineke, gị onwe gị maara nzuzu m,E zonahụghị gị ikpe ọmụma m.+6 Ekwela ka ihere m mee ndị nwere olileanya n’ebe ị nọ,+Ọkaakaa Onyenwe anyị, bụ́ Jehova nke ụsụụ ndị agha.+Chineke Izrel,+Ekwela ka e menye ndị na-achọ gị ihere n’ihi m.+7 N’ihi na a na-akọcha m n’ihi gị,+Ihere ejuwo m ihu.+8 Aghọwo m onye e kewapụrụ n’ebe ụmụnne m nọ,+Aghọwokwa m onye mba ọzọ nye ndị nne ji mụ na ha.+9 N’ihi na ekworo maka ụlọ gị eripịawo m,+Eburuwo m nkọcha nke ndị mmadụ na-akọcha gị.+10 M wee kwaa ákwá, mee ka mkpụrụ obi m buo ọnụ,+Ma ọ ghọrọ ihe a ga-eji kọchaa m.+11 Mgbe m ji ákwà iru uju mere uwe,M wee ghọọrọ ha ihe e ji atụ ilu.+12 Ndị nọ ọdụ n’ọnụ ụzọ ámá malitere ikwu banyere m,+Abụkwa m onye ndị aṅụrụma ji agụ egwú.+13 Ma ọ bụ gị, Jehova, ka m kpekuru ekpere, +N’oge ị pụrụ ịnụrụ ya, Chineke.+Za m n’ihi obiọma* gị dị ukwuu, wee gosi na ị bụ onye nzọpụta n’eziokwu.+14 Dọpụta m n’apịtị, ka m wee ghara imikpu.+Biko, napụta m n’aka ndị kpọrọ m asị,+ dọpụtakwa m na mmiri dị ogbu.+15 Ekwela ka iyi na-asọ asọ buru m,+Ma ọ bụ, ka mmiri dị ogbu rie m,Ma ọ bụ, ka olulu loo m.+16 Jehova, biko, za m, n’ihi na obiọma gị dị mma.+Chee ihu n’ebe m nọ dị ka ebere gị si dị ukwuu,+17 Ewepụla ihu gị n’ebe ohu gị nọ.+Za m ngwa ngwa n’ihi na m nọ n’oké ihe isi ike.+18 Bịaruo mkpụrụ obi m nso, napụta ya;+Napụta m n’ihi ndị iro m.+19 Gị onwe gị maara nkọcha m na ihere m nakwa mweda n’ala m.+Ndị niile na-ebuso m iro nọ n’ihu gị.+20 Nkọcha etiwaala m obi, ọnyá ya enweghịkwa ngwọta.+Anọ m na-atụ anya ka mmadụ meere m ebere, ma ọ dịghị onye meere m ebere;+Na-atụkwa anya ndị nkasi obi, ma o nweghị onye m hụrụ.+21 Kama ha nyere m ahịhịa na-egbu mmadụ ka m taa,+Ha nwakwara ime ka m ṅụọ mmanya gbara ụka mgbe akpịrị na-akpọ m nkụ.+22 Ka tebụl nke dị n’ihu ha ghọọ ọnyà,+Ka ihe ọ bụla bụ́ maka ọdịmma ha ghọọkwa ọnyà.+23 Ka anya gbaa ha ọchịchịrị ka ha ghara ịhụ ụzọ;+Meekwa ka úkwù na-ama ha jijiji mgbe niile.+24 Wụkwasị ha oké iwe gị,+Ka iwe gị nke dị ọkụ bịakwasịkwa ha.+25 Ka ebe ha mara ụlọikwuu nke nwere mgbidi tọgbọrọ n’efu;+Ka onye ọ bụla ghara ibi n’ụlọikwuu ha.+26 N’ihi na ha na-achụ onye gị onwe gị tiri ihe otiti ọsọ,+Ha na-akọkwa akụkọ ihe mgbu nke ndị ị mapuru ahụ́.27 Tụkwasị njehie ná njehie ha,+Ka ha gharakwa ịbata n’ezi omume gị.+28 Ka e hichapụ aha ha n’akwụkwọ nke ndị dị ndụ,+Ka a gharakwa ide aha ha n’ebe e dere aha ndị ezi omume.+29 Ma anọ m n’ahụhụ, ahụ́ dum na-egbukwa m mgbu.+Chineke, biko, ka nzọpụta gị chebe m.+30 M ga-eji abụ too aha Chineke,+M ga-ejikwa ekele too ya.+31 Nke a ga-atọ Jehova ụtọ karịa oké ehi,+Karịa nwa oké ehi nwere mpi, nke ụkwụ ya wara njakpa.+32 Ndị dị umeala n’obi ga-ahụ ya; ha ga-aṅụrị ọṅụ.+Unu ndị na-achọ Chineke, ka obi unu dị ndụ.+33 N’ihi na Jehova na-ege ndị ogbenye ntị,+Ọ gaghịkwa eleghara ndị ya nọ n’ụlọ mkpọrọ anya.+34 Ka eluigwe na ụwa too ya,+Ka oké osimiri na ihe niile na-agagharị n’ime ya+ too ya.35 N’ihi na ọ bụ Chineke ga-azọpụta Zayọn,+Wuokwa obodo dị iche iche nke Juda;+Ha ga-ebikwa n’ebe ahụ, o wee ghọọ nke ha.+36 Ọ bụkwa ụmụ ndị ohu ya ga-eketa ya,+Ọ bụkwa ndị hụrụ aha ya n’anya ga-ebi n’ime ya.+
Ihe E Dere n'Ala Ala Peeji
^ Ọma69:13* Ma ọ bụ, “ịhụnanya na-adịgide adịgide.”


text:
Freemake Audio Converter
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Freemake Audio Converter
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Akakabarede nke ọdịyo faịlụ n'ime ewu ewu formats
- Akakabarede nke ọdịyo faịlụ maka obere ngwaọrụ
- Adịrị ndị ọdịyo egwu site na video
- Merging nke ole na ole ọdịyo faịlụ otu onye
Comments on Freemake Audio Converter:
Freemake Audio Converter Metụtara software:
The software na-ebuli olu nke MP3-faịlụ. The software e dere ihe na analysis modul nke olu nke ọdịyo faịlụ ikpebi ezigbo ụda àgwà maka ụmụ mmadụ ntị.
The mfe ọdịyo nchịkọta akụkọ na-arụ ọrụ na MP3-faịlụ. The software na-agụnye ngwaọrụ mpikota ọdịyo egwu na-enweghị àgwà ọnwụ.
Otu nke na-eduga video editọ ahụ dị ike na nkwado nke ọdịyo iyi. The software na-enye na mbara ohere ike a ọkachamara video na elu mma.
Ngwá ọrụ iji tọghata ọdịyo faịlụ n'ime dị iche iche formats. The software-enye gị ohere ka parameters maka converting nke ọdịyo faịlụ na e dere a mkpado nchịkọta akụkọ.
Mfe ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na-ewu ewu ọdịyo faịlụ formats. The software-enye gị ohere dezie ma wepụ ọdịyo egwu si video faịlụ.
The mfe iji Ntụgharị nke mgbasa ozi faịlụ nke dị iche iche na. The software na-akwado ndị nhazi nke nhọrọ dịgasị iche iche na-agbakwunye nke ụfọdụ mmetụta n'oge akakabarede.
The adaba ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na ọdịyo discs na faịlụ. The software na-akwado ọrụ nke adịrị nke ọdịyo egwu si CD na elu mma.
Zuru ezu ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na ọdịyo faịlụ nke dị iche iche formats. The software na-enyere aka kewaa, tọghata ma dekọọ ọdịyo faịlụ.
Ngwá ọrụ dị irè na-chọpụta ma wepụ obi akpọkwa site na iji akparamàgwà analysis na ígwé ojii technology.
Ngwá ọrụ iji na-arụ ọrụ na ihe oyiyi na foto. The software nwere ọtụtụ nzacha na-enye gị ohere tinye dị iche iche mmetụta ma ọ bụ mepụta oru na-akpaghị aka.
The dị ike software ike music na dị iche iche mixes. The software na-akwado a dịgasị iche iche nke ngwá ọrụ na mmetụta maka ndị ọkachamara DJing.
The software ele ma jikwaa ndị data na Sony Ericsson igwe na ngwaọrụ dabere na gam akporo sistemụ.
Na-ewu ewu email ahịa si Microsoft ụlọ ọrụ. The software dere a set nke bara uru ngwá ọrụ na-enye gị ohere na-arụ ọrụ na otutu akaụntụ.
The set nke components na ndị dị mkpa maka ịrụ ọrụ nke software na ngwa weebụ dabeere na NET ije. The software na-akwado ndị dị iche iche mmemme asụsụ.
Ndị kasị ewu ewu software na-ekwurịta okwu na enyi gburugburu ụwa. The software ana achi achi a elu àgwà nke olu na video nkwurịta okwu, na-na-adaba adaba n'ọnọdụ nke ozi ederede.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
IBUOT 130
Ẹyak Jesus Ẹnọ Ẹda Ẹkewot
MATTHEW 27:31, 32 MARK 15:20, 21 LUKE 23:24-31 JOHN 19:6-17
PILATE OYOM USỤN̄ NDISANA JESUS NYAK
ẸBIERE N̄KPA ẸNỌ JESUS ẸNYỤN̄ ẸDA ENYE ẸKA NDIWOT
Kpa ye emi ẹma ẹkesuene Jesus idiọk idiọk, mbọn̄ oku ye mme Jew eken isụk inyịmeke Pilate asana Jesus ayak. Mmọ iyomke owo ndomokiet anam ẹtre ndiwot Jesus. Mmọ ẹka iso ẹfiori ẹte: “Kọn̄ enye ke eto! Kọn̄ enye ke eto!” Pilate ọdọhọ mmọ ete: “Ẹda enye ke idem mbufo ẹkekọn̄, koro n̄kwe enye ndudue ke idem.”—John 19:6.
Mme Jew ikemeke ndinam Pilate okụt nte Jesus ọsọn̄de ibuot ye ukara, ndi mmọ ẹyekeme ndida n̄kpọ ido ukpono mmọ ndori enye ikọ? Mmọ ẹfiak ẹdori Jesus se mmọ ẹkedoride enye ke ini ẹkemende enye ẹka ikpe ke iso Sanhedrin. Mmọ ẹte: “Nnyịn imenyene ibet, ndien nte ekemde ye ibet oro enye enyene ndikpa, koro enye enịmde idem ke eyen Abasi.” (John 19:7) Akpa Pilate okopde utọ edori ikọ emi edi emi.
Enye afiak odụk ufọk ubọn̄ esie onyụn̄ afiak oyom usụn̄ ndisana Jesus nyak koro enye ọbọ ufen etieti, n̄wan Pilate ama onyụn̄ adaba ndap aban̄a enye. (Matthew 27:19) Ndi Pilate eyenịm se mme Jew ẹdọhọde ke owo n̄kpọkọbi emi edi “eyen Abasi”? Pilate ọdiọn̄ọ ke Jesus oto Galilee. (Luke 23:5-7) Edi enye osụk obụp Jesus ete: “Afo oto m̀mọ̀n̄?” (John 19:9) Okûdi Pilate ke ekere m̀mê Jesus ama ododu uwem, m̀mê enye akam edi eyen Abasi nte ẹtịn̄de oro?
Jesus ama ọdọdọhọ Pilate ke imọ idi edidem, edi ke Obio Ubọn̄ imọ isan̄ake n̄kpọ ye ukara ererimbot emi. Sia Jesus mîkwe ufọn ndifiak ntịn̄ mban̄a n̄kpọ emi, enye ibọrọke se Pilate obụpde. Ayat Pilate nte Jesus mîmaha ndibọrọ enye, ntre enye ọdọhọ Jesus ete: “Nte ubọrọke mi ikọ? Nte afo ufiọkke ke mmenyene odudu ndisana fi nyak mmonyụn̄ nnyene odudu ndikọn̄ fi ke eto?”—John 19:10.
Do ndien ke Jesus ọdọhọ enye ete: “Afo ukpenyeneke odudu ndomokiet ndinam mi n̄kpọ ke owo mîkpetiehe ke enyọn̄ inọ fi odudu. Ntak edi oro idiọkn̄kpọ owo emi akayakde mi esịn fi ke ubọk okponde akan.” (John 19:11) Etie nte idịghe owo kiet ke Jesus etịn̄ aban̄a. Ikọ esie ọwọrọ ke idiọkn̄kpọ Judas Iscariot, Caiaphas, ye mbon emi ẹketienede Caiaphas ẹbiom imọ ikpe okpon akan eke Pilate.
Pilate afiak odomo ndisana Jesus nyak sia idem akpade enye ndikụt nte Jesus omụmde idem akama, enye onyụn̄ ekere ke ekeme ndidi Jesus edi Eyen Abasi. Edi mme Jew ẹtịn̄ n̄kpọ emi mmọ ẹdiọn̄ọde ke eyesịn Pilate ndịk ke idem. Mmọ ẹdọhọ enye ẹte: “Edieke asanade owo emi ayak, afo udịghe ufan Caesar. Owo ekededi eke enịmde idem ke edidem etịn̄ n̄kpọ adian Caesar.”—John 19:12.
Andikara emi afiak emen Jesus ọwọrọ edi an̄wa, osụhọde etetie ke itie ikpe, onyụn̄ ọdọhọ otuowo ete: “Sese! Edidem mbufo do!” Edi mmọ ẹka iso ẹfiori ẹte: “Men enye fep! Men enye fep! Kọn̄ enye ke eto!” Pilate obụp mmọ ete: “Nte n̄wot edidem mbufo?” Kpa ye emi edide ebịghi mme Jew ẹketọn̄ọ ndisua ukara Rome, mbọn̄ oku ẹsọn̄ esịt ẹdọhọ ẹte: “Nnyịn inyeneke edidem en̄wen ibọhọke Caesar.”—John 19:14, 15.
Sia mme Jew ẹsụk ẹyịrede ẹyom ẹwot Jesus, ndịk anam Pilate, enye onyụn̄ ayak Jesus ọnọ ẹkewot. Mbonekọn̄ ẹsion̄o Jesus ididuot ọfọn̄ oro ẹnyụn̄ ẹmen ewụra esie ẹsịne enye. Ke ini ẹmende Jesus ẹdaha, mmọ ẹnọ enye eto ndutụhọ esie obiom.
Idahaemi ekpere ufọt uwemeyo Friday, Nisan 14. Tọn̄ọ usenubọk Thursday, Jesus idehe idap; edi ama ọwọrọ ke ufen kiet, enye ebe odụk en̄wen. Nte enye osụk obiomde ndodobi eto oro aka, ibifịk okụre enye ntre mbonekọn̄ ẹnyịk owo kiet emi asan̄ade ebe ẹte emen eto ndutụhọ oro aka ebiet emi ẹdiwotde Jesus. Owo oro ekere Simon, onyụn̄ oto Cyrene ke Africa. Ediwak owo ke ẹsan̄a ẹtiene, ndusụk ke ẹyịbi idem ẹnyụn̄ ẹtua ẹban̄a se itịbede oro.
Jesus ọdọhọ iban emi ẹtuade ete: “Nditọiban Jerusalem, ẹkûtua mi. Ẹkam ẹtua idem mbufo ye nditọ mbufo; koro, sese! mme usen ke ẹdi emi mme owo ẹdidọhọde ẹte, ‘Mme ada, ye idịbi emi akanam mîmanke eyen ye mme eba eke akanam nditọ mîwapke ẹkop inemesịt!’ Ekem mmọ ẹyetọn̄ọ ndidọhọ ikpọ obot ẹte, ‘Ẹduọn̄ọ ẹfụk nnyịn!’ ẹnyụn̄ ẹdọhọ n̄kpri obot ẹte, ‘Ẹfụk nnyịn!’ Koro edieke mmọ ẹnamde mme n̄kpọ emi ke ini eto esehede, nso iditịbe ke ini eto akpade?”—Luke 23:28-31.
Jesus etịn̄ aban̄a idụt Israel. Idụt emi etie nte n̄kpakpa eto emi mmọn̄ mîsatke ima ke idem. Enye etịn̄ ntem sia enye ye ndusụk mme Jew emi ẹbuọtde idem ye enye ẹsụk ẹdodu. Ke ini mmọ mîdidụhe aba, Abasi ididaha idụt oro nte ikọt esie aba, ndien enye editie nte obukpo eto. Ediwak owo ẹyetuan̄a ke ini Abasi edidade mbonekọn̄ Rome isobo idụt oro!


text:
ISIOKWU TETA! A | ÀNỌ M NDỤ EME GỊNỊ?
Olileanya Dị
“Ndị dị umeala n’obi ga-enweta ụwa, ha ga-enwekwa obi ụtọ dị ukwuu n’ihi udo nke zuru ebe niile.”
Baịbụl kwuru na ndụ ụmụ mmadụ ‘jupụtara ná nsogbu.’ (Job 14:1) Taa, e nweghị onye nọ n’ụwa ga-asị na ihe niile dịịrị ya mma. Ma, e nwere ndị ike ụwa gwụrụla, ya adị ha ka ha enweghịzi olileanya nakwa na ihe agaghị adịkwara ha mma ọzọ. Ọ bụrụ na ọ dị gị otú ahụ, cheta na Baịbụl kwuru na olileanya dị. O kwuru na ihe ga-adịrị ma gịnwa ma ụmụ mmadụ niile mma. Dị ka ihe atụ:
Baịbụl kwuru na Jehova Chineke buuru anyị niile ihe ọma n’obi.—Jenesis 1:28.
Jehova kwekwara nkwa na ya ga-eme ka ụwa ghọọ paradaịs.—Aịzaya 65:21-25.
Obi sikwara anyị ike na ọ ga-eme ihe ahụ o kwere ná nkwa. Mkpughe 21:3, 4 kwuru, sị:
“Ụlọikwuu nke Chineke dịnyeere mmadụ, ya na ha ga-ebikwa, ha ga-abụkwa ndị nke ya. Chineke n’onwe ya ga-anọnyekwara ha. Ọ ga-ehichapụkwa anya mmiri niile n’anya ha, ọnwụ agaghị adị ọzọ, iru uju ma ọ bụ mkpu ákwá ma ọ bụ ihe mgbu agaghịkwa adị ọzọ. Ihe mbụ niile agabigawo.”
Ihe a Baịbụl kwuru abụghị nrọ. Jehova Chineke ga-emezurịrị ihe ahụ o kwuru, ọ na-agụsi ya agụụ ike ime ya, o nwekwara ike ọ ga-eji eme ya. Obi kwesịrị isi anyị ike na Chineke ga-eme ihe niile o kwere anyị ná nkwa. Nkwa ahụ mere ka anyị mara na e nwere ihe anyị nọ ndụ eme.
IHE Ị GA-EBURU N’UCHE: Ọ bụrụgodị na nsogbu ụwa a mere ka ike ụwa gwụ gị, nkwa Baịbụl kwere anyị nwere ike inyere gị aka ịna-edi nsogbu ndị ahụ.
IHE I NWERE IKE IME: Chọpụta ihe Baịbụl kwuru na Chineke ga-emere anyị n’ọdịnihu. Ndịàmà Jehova ga-enyere gị aka ịmata ihe ndị ahụ. I nwere ike ịjụ ndị nke nọ n’obodo unu ma ọ bụ gị agaa n’adres Ịntanet bụ́ www.jw.org/ig. *
^ para. 11 Ihe i nwere ike ime: Gaa n’adres Ịntanet bụ́ www.jw.org/ig, pịa ebe e dere IHE NDỊ ANYỊ NWERE, pịa Ọ́BÁ AKWỤKWỌ. N’ebe ahụ e dere chọwa, denye “ịda mbà n’obi” ma ọ bụ “mmadụ igbu onwe ya,” ị ga-ahụ ihe ga-enyekwuru gị aka.
GỤKWUO GBASARA YA
Olee Uru Ịmụ Baịbụl Ga-abara Gị?
Baịbụl na-enyere ọtụtụ ndị aka ịmata azịza ajụjụ ndị dị ezigbo mkpa. Ị̀ ga-achọ ka Baịbụl nyere gị aka?
Baịbụl Ò Nwere Ike Inyere M Aka Ma M Daa Mbà n’Obi?
E nwere ihe atọ Chineke na-enye ndị dara mbà n’obi ga-enyere ha aka maka nsogbu ha.
Gịnị Bụ Ozi Ọma Ahụ?
Gụọ banyere ozi ọma si n’aka Chineke, ihe mere ozi ahụ ji dị mkpa na ihe i kwesịrị ime.