text:
Otú Ị Ga-esi Gosi na Obi Dị Gị Ụtọ na Jehova Na-akpụzi Anyị
“Jehova, . . . ọ bụ gị kpụrụ anyị; anyị niile bụkwa ọrụ aka gị.”—AỊZA. 64:8.
ABỤ: 89, 26
1. Gịnị mere Jehova ji bụrụ Onye kacha akpụ ihe?
E NWERE otu ite ájá ndị Chaịna kpụrụ ọtụtụ afọ gara aga. Na Nọvemba afọ 2010, otu onye kwetara ịzụ ya ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ nde dọla iri asaa na Lọndọn dị́ n’Ịngland. O doro anya na ọkpụite nwere ike iji ụrọ na-enweghị ihe e ji ya kpọrọ, nke na-adịghịkwa oké ọnụ, kpụọ ihe mara ezigbo mma, nke dịkwa oké ọnụ. Ma, o nweghị onye a ga-eji tụnyere Jehova n’ịkpụ ihe. Mgbe Jehova na-eke ihe, ná ngwụcha ụbọchị nke isii, Baịbụl kwuru na ‘o ji ájá si n’ala [ya bụ, ụrọ] kpụọ’ nwoke zuru okè ma mee ka o nwee ike iṅomi àgwà ndị o nwere. (Jen. 2:7) Ọ dabara adaba na a kpọrọ Adam, bụ́ nwoke ahụ zuru okè e ji ájá kpụọ, “nwa Chineke.”—Luk 3:38.
2, 3. Olee otú anyị ga-esi ṅomie ihe ndị Izrel chegharịrị echegharị mere?
2 Ma mgbe Adam nupụụrụ Onye kere ya isi, ọ bụghịzi nwa Chineke. Ma, kemgbe ọtụtụ afọ, e nweela “oké ìgwè ndị àmà,” bụ́ ụmụ Adam, ndị kpebiri ịna-erubere ọchịchị Chineke isi. (Hib. 12:1) Otú ha si na-erubere Chineke isi gosiri na ọ bụ ya ka ha chọrọ ka ọ bụrụ Nna ha na Onye na-akpụzi ha, ọ bụghị Setan. (Jọn 8:44) Isi ha na-erubere Chineke na-echetara anyị ihe ndị Izrel chegharịrị echegharị kwuru n’oge Aịzaya. Ha sịrị: “Jehova, ị bụ Nna anyị. Anyị bụ ụrọ, ọ bụ gị kpụrụ anyị; anyị niile bụkwa ọrụ aka gị.”—Aịza. 64:8.
3 Taa, ndị niile na-efe Jehova n’ime mmụọ na eziokwu na-agbalịsi ike ịdị umeala n’obi, na-erubekwara Chineke isi otú ahụ. Ha ghọtara na ọ bụ ihe ùgwù ịna-akpọ Jehova Nna ha. Ha chọkwara ka ọ bụrụ ya na-akpụzi ha. Ị̀ na-ekwe ka Chineke na-akpụzi gị ka i nwee ike ịbụ arịa bara ezigbo uru? Ị̀ ghọtara na nwanna nke ọ bụla bụ arịa Chineke ka na-akpụzi? Iji nyere anyị aka ile ụmụnna anyị anya otú ahụ, ka anyị tụlee ihe atọ Jehova na-eme iji kpụzie anyị. Nke mbụ bụ otú o si ahọrọ ndị ọ ga-akpụzi. Nke abụọ abụrụ ihe mere o ji akpụzi ha. Nke atọ abụrụ otú o si akpụzi ha.
JEHOVA NA-AHỌRỌ NDỊ Ọ NA-AKPỤZI
4. Olee otú Jehova si ahọrọ ndị ọ ga-adọta n’ebe ọ nọ? Nye ihe atụ.
4 Jehova lewe ụmụ mmadụ, ihe ọ na-elekwasị anya abụghị otú anyị dị n’elu ahụ́. Ọ na-enyocha obi, ya bụ, ụdị ndị anyị bụ. (Gụọ 1 Samuel 16:7b.) Ọ bụ ihe Chineke mere mgbe ọ malitere ọgbakọ Ndị Kraịst. Ọtụtụ ndị ọ dọtara n’ebe ya na Ọkpara ya nọ bụ ndị ụfọdụ ndị nwere ike iwere ka ndị na-abaghị uru. (Jọn 6:44) Otu n’ime ha bụ onye Farisii aha ya bụ Sọl. Ọ bụ “onye nkwulu,” “onye na-akparị mmadụ,” na onye na-emegide Ndị Kraịst. (1 Tim. 1:13) Ma, Jehova, bụ́ Onye ‘na-enyocha obi,’ echeghị na Sọl abaghị uru. (Ilu 17:3) Kama, ọ ghọtara na e nwere ike ịkpụzi ya ka ọ bụrụ arịa bara ezigbo uru. Nke bụ́ eziokwu bụ na o mechara bụrụ ‘arịa Chineke họọrọ’ ka ọ “gakwuru ndị mba ọzọ, gakwurukwa ndị eze na ụmụ Izrel” gbaara ha àmà. (Ọrụ 9:15) E nwekwara ndị ọzọ Chineke họọrọ ‘ka o jiri ha mee ihe kwesịrị nsọpụrụ.’ Ụfọdụ n’ime ha bụbu ndị aṅụrụma, ndị na-eme omume rụrụ arụ, na ndị ohi. (Rom 9:21; 1 Kọr. 6:9-11) Ka ha na-amụta ihe Okwu Chineke na-akụzi, ha mere ka okwukwe ha nwere na Jehova sikwuo ike ma kwe ka ọ kpụzie ha.
5, 6. Ọ bụrụ na obi siri anyị ike na ọ bụ Jehova na-akpụzi anyị, olee otú anyị kwesịrị isi were (a) ndị anyị na-ezi ozi ọma? (b) ụmụnna anyị?
5 Olee otú ihe a e kwuru ga-esi nyere anyị aka? Obi siri anyị ike na Jehova na-enyocha obi, na-adọtakwa ndị ọ họọrọ ka ha fee ya. N’ihi ya, anyị ekwesịghị ịna-ekpe ndị ọzọ ikpe, ma n’ozi ọma ma n’ọgbakọ. Chegodị banyere otu nwoke aha ya bụ Michael. Ọ sịrị: “Ndịàmà Jehova bịa izi m ozi ọma, m na-eleghara ha anya, mee ka à ga-asị na o nweghị ndị m hụrụ. O nweghị ihe m ji ha kpọrọ. Ma, m mechara hụ otu ezinụlọ ihe ha masịrị m n’ihi àgwà ọma ha. Otu ụbọchị, anụrụ m na ha bụ Ndịàmà Jehova. O riri m ọnụ. Àgwà ha mere ka m jụọ onwe m ihe medịrị m ji kpọọ Ndịàmà Jehova asị. M mechara chọpụta na ọ bụ n’ihi na amaghị m ndị ha bụ nakwa n’ihi ihe ndị mmadụ na-ekwu banyere ha, nke na-abụghịkwanụ eziokwu.” Iji mata nke bụ́ eziokwu, Michael kwere ka a mụwara ya Baịbụl. N’oge na-adịghị anya, o mere baptizim, mechaa bido ozi oge niile.
6 Ọ bụrụ na anyị aghọta na ọ bụ Jehova na-akpụzi anyị, anyị ga na-ele ụmụnna anyị anya otú kwesịrị ekwesị. Ị̀ na-ele ụmụnna gị anya otú Chineke si ele ha, ya bụ na ha ezubeghị okè, kama na Chineke ka na-akpụzi ha? Ọ na-ahụ ihe dị́ mmadụ n’obi nakwa ụdị onye mmadụ ga-abụ ma ọ kpụzichaa ya. N’ihi ya, ọ na-ele ndị mmadụ anya otú kwesịrị ekwesị. Ọ naghị elekwasị anya n’ezughị okè n’ihi na ọ ma na ọ gaghị adịte aka. (Ọma 130:3) Anyị ga na-eṅomi Jehova ma ọ bụrụ na anyị ana-ele ụmụnna anyị anya otú kwesịrị ekwesị. N’eziokwu, anyị na Jehova ga na-arụkọ ọrụ ma ọ bụrụ na anyị ana-akwado ụmụnna anyị ná mbọ ha na-agba ịna-eme nke ọma n’ọgbakọ. (1 Tesa. 5:14, 15) Ebe ndị okenye bụ “onyinye n’ụdị mmadụ,” ha kwesịrị ịna-eme otú ahụ ka ndị ọzọ nwee ike iṅomi ha.—Efe. 4:8, 11-13.
GỊNỊ MERE JEHOVA JI AKPỤZI ANYỊ?
7. Gịnị mere i ji ghọta uru aka ná ntị Jehova na-adọ anyị bara?
7 O nwere ike ịbụ na ị nụtụla ka mmadụ sịrị: ‘Ọ bụ mgbe m mụrụ ụmụ ka m ghọtara uru aka ná ntị nne m na nna m dọrọ m baara m.’ Ka anyị na-etokwu, anyị nwere ike ịghọta uru ịdọ aka ná ntị bara, lewezie ya anya otú Jehova si ele ya, ya bụ na ọ na-egosi na a hụrụ anyị n’anya. (Gụọ Ndị Hibru 12:5, 6, 11.) N’eziokwu, Jehova hụrụ ụmụ ya n’anya. Ọ bụ ya mere o ji ewetu obi na-adọ anyị aka ná ntị ma ọ bụ na-akpụzi anyị. Ọ chọrọ ka anyị mara ihe, na-enwe obi ụtọ, hụkwa ya n’anya. (Ilu 23:15) Ọ chọghị ka anyị tawa ahụhụ. Ọ chọghịkwa ka anyị bụrụ ndị mmehie na-ekweghị echegharị, bụ́ ndị a ga-emecha bibie.—Efe. 2:2, 3.
8, 9. Olee otú Jehova si akụziri anyị ihe taa, oleekwa otú ọ ga-esi na-akụziri anyị ihe n’ọdịnihu?
8 Tupu anyị amụta eziokwu banyere Jehova, anyị na-akpa ọtụtụ àgwà na-adịghị ya mma. Ụfọdụ n’ime àgwà ndị ahụ nwedịrị ike ịdị ka nke anụ ọhịa. Ma n’ihi otú Jehova si na-akpụzi anyị, anyị gbanwere ma yizie ụmụ atụrụ. (Aịza. 11:6-8; Kọl. 3:9, 10) Anyị nọzi na paradaịs ime mmụọ, nke bụ́ ndokwa pụrụ iche Jehova mere n’oge anyị a iji na-akpụzi anyị. Obi ruru anyị ala n’agbanyeghị na anyị bi n’ụwa jọgburu onwe ya. Ihe ọzọ bụ na ụfọdụ n’ime anyị toro n’ezinụlọ ebe a na-enweghị ịhụnanya. Ma ugbu a, ụmụnna anyị hụziri anyị n’anya. (Jọn 13:35) Anyị amụtakwala ịhụ ndị ọzọ n’anya. Nke kacha mkpa bụ na anyị amatala onye Jehova bụ, ya ahụkwa anyị n’anya otú nna si ahụ ụmụ ya.—Jems 4:8.
9 N’ụwa ọhụrụ, e nwere ọtụtụ uru ndị ọzọ ga-esi na paradaịs ime mmụọ ruo anyị aka. Anyị ga-ebizi na paradaịs a na-ahụ anya, nke Alaeze Chineke ga na-achị. N’oge ahụ, Jehova ka ga na-akpụzi ndị bí n’ụwa, na-akụzikwara ha ihe karịa otú anyị nwere ike ichetụdị n’echiche. (Aịza. 11:9) Chineke ga-emekwa ka uche anyị na ahụ́ anyị zuo okè, ka anyị nwee ike ịna-amụta ihe ọ na-akụziri anyị ma na-eme uche ya n’emejọghị ihe ọ bụla. N’ihi ya, ka anyị kpebisie ike ịna-erubere Jehova isi, sí otú ahụ na-egosi ya na anyị ghọtara na otú o si akpụzi anyị na-egosi na ọ hụrụ anyị n’anya.—Ilu 3:11, 12.
OTÚ JEHOVA SI AKPỤZI ANYỊ
10. Olee otú Jizọs si ṅomie ndidi na nkà Jehova nwere?
10 Onye bụ́ aka ochie n’ịkpụ ihe na-ama ụdị ụrọ ọ chọrọ iji akpụ ihe na otú ọ dị, na-akpụkwa ya otú o kwesịrị ịdị. Otú ahụ ka Jehova ma ihe niile banyere anyị. (Gụọ Abụ Ọma 103:10-14.) N’eziokwu, otú o si emeso onye ọ bụla ihe na-adị iche. Ọ ma ihe anyị na-anaghị emeta, ihe anyị na-agaghị emeli, na otú anyị nwerurula ọganihu. Jizọs ṅomiri otú Nna ya si ele ụmụ mmadụ na-ezughị okè anya. Chegodị banyere ihe Jizọs mere mgbe ndịozi ya mejọrọ, nke ka nke, mgbe ha na-arụ ụka banyere onye kacha ukwuu. A sị na ị hụrụ ha, ị̀ gaara eche na ha adịghị umeala n’obi nakwa na ha dị ka ụrọ na-ekweghị ọkpụkpụ? Ma, Jizọs echeghị otú ahụ. Ọ ma na ndịozi ya kwesịrị ntụkwasị obi ga-agbanwe ma o wetuo obi na-enye ha ndụmọdụ, ha ana-ahụkwa otú o si dị́ umeala n’obi. (Mak 9:33-37; 10:37, 41-45; Luk 22:24-27) Mgbe a kpọlitechara Jizọs n’ọnwụ, wụkwasịkwa ndịozi ya mmụọ nsọ, ha lekwasịrị anya n’ọrụ ahụ o nyere ha, ọ bụghị n’ọkwá ma ọ bụ n’ịbụ ndị a ma ama.—Ọrụ 5:42.
11. Olee ụzọ ndị Devid si gosi na ya chọrọ ka Jehova kpụzie ya, oleekwa otú anyị ga-esi ṅomie ya?
11 Ihe ndị Jehova kacha eji akpụzi ndị ohu ya taa bụ ọgbakọ Ndị Kraịst, Okwu ya bụ́ Baịbụl, na mmụọ nsọ ya. Okwu Chineke nwere ike ịkpụzi anyị ma anyị na-amụ ya, na-atụgharị uche na ya ma na-arịọ Jehova ka o nyere anyị aka ime ihe anyị mụtara. Devid dere, sị: “Mgbe m chetara gị n’elu ihe ndina m, n’oge nche abalị, m na-atụgharị uche banyere gị.” (Ọma 63:6) O dekwara, sị: “M ga-agọzi Jehova, bụ́ onye nyeworo m ndụmọdụ. N’ezie, akụrụ m agbaziwo m n’abalị.” (Ọma 16:7) N’eziokwu, Devid kwere ka ndụmọdụ Chineke ruo ya n’ala ala obi, kpụzie ihe ọ na-eche n’obi ya nakwa otú obi dị ya. (2 Sam. 12:1-13) Devid kụziiri anyị ịdị obi umeala na irubere Chineke isi. Ị̀ na-atụgharị uche n’Okwu Chineke, na-ekwe ka o ruo gị n’ala ala obi? Ì kwesịrị imekwu nke ọma?—Ọma 1:2, 3.
12, 13. Olee otú Jehova si eji mmụọ nsọ ya na ọgbakọ Ndị Kraịst akpụzi anyị?
12 E nwere ọtụtụ ụzọ mmụọ nsọ nwere ike isi na-akpụzi anyị. Dị ka ihe atụ, o nwere ike inyere anyị aka ịna-eṅomi àgwà Jizọs. Ihe e ji mara àgwà Jizọs bụ mkpụrụ nke mmụọ nsọ. (Gal. 5:22, 23) Àgwà só ná mkpụrụ nke mmụọ nsọ bụ ịhụnanya. Anyị hụrụ Chineke n’anya, chọọ ịna-erubere ya isi, chọọkwa ka ọ na-akpụzi anyị n’ihi na anyị ma na iwu ya abụghị ibu arọ. Mmụọ nsọ nwekwara ike inyere anyị aka ka anyị ghara ikwe ka ụwa Setan mee ka anyị mụta àgwà ọjọọ ya. (Efe. 2:2) Mgbe Pọl onyeozi bụ nwa okorobịa, ọ malitere ile ihe anya otú ndị ndú okpukpe ndị Juu dị́ mpako si ele ihe anya. Ma mmụọ nsọ mechara nyere ya aka ịgbanwe. O dere, sị: “N’ihe niile, enwere m ike site n’aka onye ahụ nke na-enye m ike.” (Fil. 4:13) N’ihi ya, ka anyị na-arịọ Jehova maka mmụọ nsọ ya otú ahụ Pọl mere. Ọ bụrụ na anyị ejiri obi anyị niile rịọ Jehova ka o nyere anyị aka, ọ gaghị eleghara arịrịọ anyị anya.—Ọma 10:17.
13 Jehova na-eji ọgbakọ Ndị Kraịst na ndị okenye akpụzi onye ọ bụla n’ime anyị. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na ndị okenye achọpụta na anyị azọhiela ụkwụ, ha na-agbalị inyere anyị aka, ma ha anaghị eji amamihe mmadụ eme ya. (Gal. 6:1) Kama, ha na-eji obi umeala arịọ Chineke ka o nye ha amamihe na nghọta. Ha na-ebu nsogbu anyị n’obi mee nchọnchọ n’Okwu Chineke nakwa n’akwụkwọ anyị ka ha chọta ihe ndị ga-enyere anyị aka. Ọ bụrụ na ha abịa ka ha jiri obiọma dụọ gị ọdụ, ikekwe, gbasara ụdị uwe ị na-eyi, ị̀ ga-anabata ndụmọdụ ha, ghọtakwa na ọ na-egosi na Chineke hụrụ gị n’anya? I mee otú ahụ, ị na-egosi na ị chọrọ ka Jehova kpụzie gị otú ga-abara gị uru.
14. N’agbanyeghị na Jehova nwere ikike ịkpụzi anyị otú ọ bụla ọ chọrọ, olee otú o si akwanyere anyị ùgwù?
14 Ịghọta otú Jehova si akpụzi anyị ga-enyere anyị aka ka anyị na ụmụnna anyị na-adị ná mma, meekwa ka anyị na-ele ndị bí n’ókèala anyị na ndị anyị na-amụrụ Baịbụl anya otú kwesịrị ekwesị. Ihe onye na-akpụ ite na-eme abụghị igwute ụrọ ma were ya kpụwa ihe ozugbo. Ọ na-ebu ụzọ kwadebe ya, wepụsịa okwute na ihe ndị ọzọ na-ekwesịghị ịdị na ya. Otú ahụ ka Chineke na-eme ndị chọrọ ka ọ kpụzie ha. Ọ naghị amanye ha ka ha gbanwee, kama ọ na-eme ka ha mata iwu ya ka ha jiri aka ha kpebie ịgbanwe omume ha.
15, 16. Olee otú ndị a na-amụrụ Baịbụl ga-esi gosi na ha chọrọ ka Jehova kpụzie ha? Nye ihe atụ.
15 Chegodị banyere otu nwanna nwaanyị bí n’Ọstrelia aha ya bụ Tessie. Nwanna nwaanyị mụụrụ ya ihe sịrị: “O siirighị Tessie ike ịmụta eziokwu Baịbụl. Ma, o nweghị ezigbo ọganihu. O kweghịdị abịa ọmụmụ ihe. N’ihi ya, mgbe m kpechara ekpere banyere ya, m kpebiri ịkwụsị ịmụrụ ya ihe. Ihe mezirinụ juru m anya. Mgbe m gara ka m mụọrọ ya ihe nke ikpeazụ, ọ kọọrọ m ihe bụ́ nsogbu ya. Ọ sịrị na ọ na-adị ya ka ọ̀ bụ onye ihu abụọ n’ihi na ịgba chaa chaa na-atọ ya ezigbo ụtọ. Ma ugbu a, o kpebiela ịkwụsị àgwà ahụ.”
16 Obere oge ihe ahụ mechara, Tessie malitere ịga ọmụmụ ihe, malitekwa ịkpa àgwà ka Onye Kraịst n’agbanyeghị na ndị enyi ya nọ na-akwa ya emo. Nwanna nwaanyị ahụ kwukwara, sị: “Ka oge na-aga, Tessie mere baptizim ma mechaa bụrụ ọsụ ụzọ oge niile n’agbanyeghị na ụmụ ya ka dị obere.” N’eziokwu, ọ bụrụ na ndị a na-amụrụ Baịbụl amalite ịgbanwe omume ọjọọ ha iji mee Jehova obi ụtọ, ọ na-abịaru ha nso ma na-akpụzi ha ka ha bụrụ arịa bara uru.
17. (a) Gịnị mere obi ji atọ gị ụtọ na ọ bụ Jehova na-akpụzi gị? (b) Olee ihe ndị anyị ga-amụ n’isiokwu ọzọ gbasara otú Jehova si akpụzi anyị?
17 Taa, ụfọdụ ndị na-akpụ ihe ka na-eji aka akpụ ụrọ ka ọ bụrụ arịa mara mma. Otú ahụ ka Jehova na-eme. Ọ na-ewetu obi na-enye anyị ndụmọdụ iji kpụzie anyị, na-elekwa ka ọ hụ ihe anyị ga-eme. (Gụọ Abụ Ọma 32:8.) Ị̀ na-aghọta na Jehova hụrụ gị n’anya? Ị̀ na-ahụ ka o ji nwayọọ na-akpụzi gị? Ọ bụrụ otú ahụ, olee àgwà ndị ọzọ ga-enyere gị aka ịdị ka ụrọ na-ekwe ọkpụkpụ, nke Jehova ga-eji kpụọ ihe bara uru? Olee àgwà ndị i kwesịrị izere ka ị ghara ịdị ka ụrọ na-ekweghị ọkpụkpụ? Oleekwa otú ndị nne na nna ga-esi na-erubere Jehova isi ma ha kpụziwa ụmụ ha? Isiokwu na-esonụ ga-aza ajụjụ ndị a.


c: text/html

text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Ndị Ikpe 2:1-23
2 Mmụọ ozi+ Jehova wee si na Gilgal+ gbagoo Bokim+ wee sị: “M kpọpụtara unu n’Ijipt ma kpọbata unu n’ala m ṅụụrụ nna nna unu hà iyi inye ha.+ M sịkwara, ‘Agaghị m emebi ọgbụgba ndụ mụ na unu ma ọlị.+2 Unu na ndị bi n’ala a agbala ndụ.+ Kwatuonụ ebe ịchụàjà ha.’+ Ma unu egeghị ntị n’olu m.+ Gịnị mere unu ji mee ihe a?+3 Ya mere, mụ onwe m ekwuwo, sị, ‘Agaghị m achụpụ ha n’ebe unu nọ, ha ga-aghọkwara unu ọnyà,+ chi ha ga-aghọkwara unu ihe ụrà.’”+4 O wee ruo na ozugbo mmụọ ozi Jehova gwara ụmụ Izrel ihe ndị a, ha malitere ịkwa ákwá n’olu dara ụda.+5 Ha wee gụọ ebe ahụ Bokim. Ha wee chụọrọ Jehova àjà n’ebe ahụ.6 Mgbe Jọshụa hapụrụ ụmụ Izrel ka ha laa, ha lawara, onye nke ọ bụla n’ihe nketa ya, iji nweta ala ahụ.+7 Ha wee na-efe Jehova n’ụbọchị niile nke Jọshụa nakwa n’ụbọchị niile nke ndị okenye, bụ́ ndị dịrị ndụ mgbe Jọshụa nwụsịrị, ndị hụkwara oké ọrụ niile Jehova rụụrụ Izrel.+8 Jọshụa nwa Nọn, bụ́ ohu Jehova, wee nwụọ mgbe ọ gbara otu narị afọ na iri.+9 Ha wee lie ya n’ala o ketara nke dị na Timnat-hires+ n’ógbè Ifrem bụ́ ugwu ugwu, n’ebe ugwu nke Ugwu Geash.+10 Ọgbọ ahụ dum nwụkwara dị ka ndị nna ha nwụrụ,+ e wee nwee ọgbọ ọzọ mgbe ha nwụchara, bụ́ ndị na-amaghị Jehova ma ọ bụ ọrụ ọ rụụrụ Izrel.+11 Ụmụ Izrel wee malite ime ihe dị njọ n’anya Jehova,+ na-efekwa Bel.+12 Ha wee hapụ Jehova bụ́ Chineke ndị nna ha, onye kpọpụtara ha n’ala Ijipt,+ ha wee soro chi ọzọ n’etiti chi dị iche iche nke ndị gbara ha gburugburu,+ ha malitekwara ịkpọrọ ha isiala, nke mere na ha kpasuru Jehova iwe.+13 Ha wee hapụ Jehova ma malite ife Bel na ihe oyiyi Ashtọret.+14 Jehova wee weso Izrel iwe dị ọkụ,+ o wee nyefee ha n’aka ndị na-akwakọrọ ihe,+ ha wee na-akwakọrọ ihe ha; o wee were ha resị ndị iro ha gbara ha gburugburu,+ ha enweghịkwa ike iguzo n’ihu ndị iro ha.+15 Ebe ọ bụla ha gara, aka Jehova na-emegide ha iwetara ha ọdachi,+ dị ka Jehova kwuru, dịkwa ka Jehova ṅụụrụ ha n’iyi;+ ha wee nọrọ n’oké ihe isi ike.+16 Ya mere, Jehova na-enye ha ndị ikpe,+ ha na-azọpụtakwa ha n’aka ndị na-akwakọrọ ihe ha.+17 Ha egeghị ọbụna ndị ikpe ha ntị, kama ha na chi ọzọ dị iche iche+ nwere mmekọahụ rụrụ arụ,+ ha wee kpọọrọ ha isiala. N’egbughị oge, ha hapụrụ ụzọ ndị nna nna ha jere ije na ya, bụ́ ndị rubere isi n’iwu Jehova.+ Ha emeghị otú ahụ.18 Mgbe Jehova nyekwara ha onyeikpe,+ Jehova na-anọnyere onyeikpe ahụ, ọ na-azọpụtakwa ha n’aka ndị iro ha n’ụbọchị niile nke onyeikpe ahụ; n’ihi na ọ na-ewute Jehova+ na ha na-asụ ude n’ihi ndị na-emegbu ha+ na ndị na-akwagharị ha.19 Ọ na-erukwa na mgbe onyeikpe ahụ nwụrụ, ha na-atụgharị mewe omume na-eweta mbibi karịa otú ndị nna ha mere site n’isoro chi ọzọ dị iche iche iji na-efe ha ofufe ma na-akpọrọ ha isiala.+ Ha akwụsịghị omume ha na àgwà isi ike ha.+20 N’ikpeazụ, Jehova wesoro Izrel iwe dị ọkụ,+ o wee sị: “Ebe ọ bụ na mba a emebiwo ọgbụgba ndụ m+ nke m nyere ndị nna nna ha n’iwu, ha egeghịkwa ntị n’olu m,+21 mụ onwe m agakwaghị achụpụ nke ọ bụla n’ime mba ndị Jọshụa hapụrụ mgbe ọ nwụrụ,+22 ka m wee site n’aka ha lee Izrel ule,+ ịmata ma hà ga-abụ ndị na-edebe ụzọ Jehova site n’ije ije na ya dị ka ndị nna ha debere ya, ma ọ̀ bụ na ha agaghị abụ.”23 Jehova wee hapụ mba ndị a ka ha nọrọ, o wee ghara ịchụpụ ha ngwa ngwa,+ o nyefeghịkwa ha n’aka Jọshụa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Psiphon
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Psiphon
Wụnye site Google Play
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Ohere ka censored ma ọ bụ egbochi saịtị
- Akpaka nhọrọ nke ogbugba ndu
- Secure ojiji nke ọha Wi-Fi
- Statistics nke okporo ụzọ ojiji
Comments on Psiphon:
Psiphon Metụtara software:
Otu mfe iji software jikwaa WiFi netwọk. The software egosiputa ọmụma zuru ezu banyere ọnọdụ nke netwọk dị.
The software nyochaa na ojiji nke mobile data. The software eneme na-egosiputa ego nke okporo ụzọ na-eji dị iche iche ngwa n'oge a ụfọdụ oge.
Zuru ezu software jikwaa mebere onwe netwọk. Ngwa na-enye nchebe nke onye data na izo ya ezo nke ọwa nke ọmụma nyefe n'oge ojiji nke Wi-Fi.
The software aka uzo na mpaghara igbochi nke web ego ma zoo ata IP-okwu maka na-amaghị aha ọnụnọ ke internet.
Ngwá ọrụ iji hụ na confidentiality na internet. The software-enye gị ohere zoo IP-adreesị nke onye ọrụ na-enweta ohere egbochi saịtị.
The software na-mgbachi na ngwa, gallery, njikọ Ịntanetị, ntọala menu, kọntaktị anatara ma ọ bụ ndị ọzọ faịlụ na paswọọdụ.
The irè nchebe nke a ngwaọrụ data megide ojiji nke n'enweghị ikike ndị mmadụ. The software blocks mmalite nke họọrọ ngwa na ọrụ.
Ngwá Ọrụ ele na ohuru gụgharia video. The software na-enyere aka ikike na biputere ihe ma ọ bụ mepụta ntuli aka.
Otu n'ime ndị ndú nke ụwa bụ ndị kasị mma nchọgharị na nkwado nke nkà na ụzụ. The software na-enye a nke ọma na ọnụnọ na internet ma na-akwado na njikọ nke dị iche iche mgbakwunye.
The ukara ngwa ele ụwa kasị ọmụma akwụkwọ nkà ihe ọmụma. The software na-enyere aka na-agụ isiokwu ndị dị na asụsụ dị iche iche ma na-eso ndị hụrụ ozi site na ndị ọzọ ngwa.
The software maka ime akara nke na kọmputa site na iji pụrụ iche multi-aka inye ma nyefee faịlụ na ma ntụziaka.
The software ibudata zụrụ egwuregwu site na ewu ewu ọrụ. The software na-enye ohere iji lelee anatara nke zụrụ ọdịnaya na imelite ma ọ dị mkpa.
Zuru ezu njikwa agbanweta ozi ederede n'etiti ọrụ. The software na-enyere aka na-ekwurịta okwu na ìgwè chats na-ele ndị dị iche iche media ọdịnaya.
The software ịtụ ngwa ngwa na mfe a onwe ọkwọ ụgbọala ọrụ na onyeisi ụgbọ ala na ala ahịa na-anabata tariffs maka njem.
Lee ihe software


text: 32 Ndien edikem ke ọyọhọ isua duopeba, ke ọyọhọ ọfiọn̄ duopeba, ke akpa usen ke ọfiọn̄ oro, uyo Jehovah ọtọn̄ọ ntak esịm mi, ete:2 “Eyen owo, sio ikwọ mfụhọ kwọ ban̄a Pharaoh edidem Egypt, nyụn̄ dọhọ enye ete, ‘Ẹmesobo fi nte abak ayara ekpe mme idụt.+“‘Ndien afo etie nte akamba unam mmọn̄ ke mme inyan̄,+ afo onyụn̄ obụmede ọwọrọ ke mme akpa fo onyụn̄ ada ikpat fo obiohode mmọn̄ onyụn̄ anam mme akpa mmọ ẹdehe.’3 “Ntem ke Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara ọdọhọ ete, ‘Ami n̄ko nyada esop ediwak owo ntat iyịre+ mi mfụk fi, ndien mmọ ẹyeda fi ẹdi ke iyịre+ mi.4 Ndien ami nyadaha n̄kpọn̄ fi ke obot. Nyonyụn̄ nsio fi nduọk ke iso isọn̄.+ Ndien ami nyanam kpukpru mme edibotn̄kpọ emi ẹfede ke enyọn̄ ẹdidụn̄ fi ke idem, ami nyonyụn̄ nda fi nyụhọ mme unam ikọt ofụri isọn̄.+5 Ndien ami nyenịm obụk fo ke ikpọ obot nnyụn̄ nda mbio eke otode fi nyọhọ mme itịghede.+6 Ami nyonyụn̄ nnam isọn̄ ọn̄wọn̄ se iwọrọde fi ke idem, ke iyịp+ fo, ke mme obot; nyonyụn̄ nda se itode fi nyọhọ mme isọn̄ mmọn̄.’7 “‘Ndien ke ini ẹnịmede fi, ami nyofụk ikpaenyọn̄ nnyụn̄ nnam mme ntantaọfiọn̄ mmọ ẹkịm. Nyada obubịt enyọn̄ mfụk utịn, ndien ọfiọn̄ idiyakke un̄wana esie ayama.+8 Ndien kpukpru se inọde un̄wana ke ikpaenyọn̄—ami nyanam mmọ ẹkịm ke ntak fo, nyonyụn̄ nsịn ekịm ke isọn̄ fo,’ uyo Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara edi emi.9 “‘Ndien ami nyanam esịt ediwak owo ayat ke ini ndade mbuotekọn̄ nto fi ke otu mme idụt n̄ka mme idụt emi afo mûfiọkke.+10 Nyonyụn̄ nnam n̄kpen̄eyen̄ omụm ediwak owo aban̄a fi,+ ndien ọkpọsọn̄ ndịk ayanam ndidem mmọ ẹnyek idem ẹban̄a fi ke ini mfụn̄de akan̄kan̄ mi ke iso mmọ,+ ndien mmọ ẹyenyek idem kpukpru ini, owo mmọ kiet kiet eyenyek idem aban̄a ukpọn̄ esie, ke usen iduọ fo.’+11 “Koro ntem ke Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara ọdọhọ ete, ‘Akan̄kan̄ edidem Babylon oyodoro fi ke idem.+12 Ndien ami nyanam otuowo fo ẹduọn̄ọ ke akan̄kan̄ n̄kpọsọn̄ owo, kpa mbon ufịk mme idụt, kpukpru mmọ;+ ndien mmọ ẹyebụme se Egypt adade atan̄ idem, ẹyenyụn̄ ẹsobo kpukpru otuowo esie.+13 Ndien ami nyosobo kpukpru ufene esie mfep ke mben ediwak mmọn̄,+ ukot owo idinyụn̄ ibiohokede+ mmọ aba, ikpat ufene idinyụn̄ ibiohokede mmọ.’14 “‘Ke ini oro ami nyanam mmọn̄ mmọ asana, nyonyụn̄ nnam mme akpa mmọ ẹfiọrọ nte aran,’ uyo Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara edi emi.15 “‘Ke ini nnamde isọn̄ Egypt edi ndon ẹnyụn̄ ẹsobode kpukpru se iyọhọde ke isọn̄,+ ke ini n̄wotde kpukpru mme andidụn̄ ke esịt, mmọ ẹyefiọk n̄ko ẹte ke ami ndi Jehovah.+16 “‘Emi edi ikwọ mfụhọ, ndien mme owo ẹyekwọ enye. Nditọiban mme idụt ẹyekam ẹkwọ enye; mmọ ẹyekwọ enye ẹban̄a Egypt ye ofụri otuowo esie,’+ uyo Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara edi emi.”17 Edikem ke ọyọhọ isua duopeba, ke ọyọhọ usenọfiọn̄ efịt, uyo Jehovah esịm mi, ete:18 “Eyen owo, seme ban̄a otuowo Egypt nyụn̄ nam enye osụhọde,+ enye ye nditọiban ikpọ idụt, ke isọn̄ emi odude ke idak,+ ye mbon oro ẹsụhọrede ẹka obube.+19 “‘Ke ẹmende ẹdomo, afo enem itie akan anie?+ Sụhọde ka, ndien ẹyenam fi osụhọde ana ye mbon oro mînaha mbobi!’+20 “‘Mmọ ẹyeduọn̄ọ ke otu mbon oro ẹwotde ke akan̄kan̄.+ Ẹmeyak enye ẹnọ akan̄kan̄. Mbufo ẹdụri enye ye kpukpru otuowo esie ẹdaha.21 “‘Mme ebeiso ke otu n̄kpọsọn̄ owo ẹyedu ke ufọt Udi* ẹtịn̄ ikọ ye enye, ọkọrọ ye mme andin̄wam enye.+ Mmọ ẹyesụhọde ẹka;+ mmọ ẹyesụhọde ẹna nte mbon oro mînaha mbobi, emi ẹwotde ke akan̄kan̄.22 Do ke Assyria ye ofụri esop esie ẹdu.+ Mme itie ubụkowo esie ẹkan enye ẹkụk. Ẹwot kpukpru mmọ, mbon oro ẹduọn̄ọde ke akan̄kan̄.+23 Koro ẹmenịm mme itie ubụkowo esie ke ata esịt obube,+ ndien esop esie akan udi esie okụk, ẹwot kpukpru mmọ, mmọ ẹduọn̄ọ ke akan̄kan̄, koro mmọ ẹkenamde ndịk odu ke isọn̄ mme odu-uwem.24 “‘Elam+ ye ofụri otuowo esie ẹkan udi esie ẹkụk, kpukpru mmọ oro ẹwotde, mbon oro ẹduọn̄ọde ke akan̄kan̄, oro mînaha mbobi ẹnyụn̄ ẹsụhọrede ke isọn̄ emi odude ke idak, mbon emi ẹnamde ndịk mmọ odu ke isọn̄ mme odu-uwem; ndien mmọ ẹyebiom esuene mmọ ye mbon emi ẹsụhọrede ke obube.+25 Ke ufọt mbon oro ẹwotde, mmọ ẹmenịm bed+ ẹnọ enye ke otu ofụri otuowo esie. Mme itie ubụkowo esie ẹkan enye ẹkụk. Kpukpru mmọ ẹdi mbon oro mînaha mbobi, emi ẹwotde ke akan̄kan̄,+ koro ẹma ẹnam ndịk mmọ odu ke isọn̄ mme odu-uwem; ndien mmọ ẹyebiom esuene mmọ ye mbon emi ẹsụhọrede ke obube. Ẹmesịn enye ke otu mbon oro ẹwotde.26 “‘Do ke Meshech+ ye Tubal+ ye kpukpru otuowo esie ẹdu. Mme itie ubụkowo esie ẹkan enye ẹkụk. Kpukpru mmọ ẹdi mbon oro mînaha mbobi, emi ẹkịmde ke akan̄kan̄, koro mmọ ẹnamde ndịk mmọ odu ke isọn̄ mme odu-uwem.27 Ndien nte mmọ idisụhọkede ina ye n̄kpọsọn̄ owo,+ emi ẹtode ke otu mbon oro mînaha mbobi ẹduọn̄ọ, emi ẹsụhọrede ke Udi* ye mme n̄kpọekọn̄ mmọ? Ndien mmọ ẹyenịm mme akan̄kan̄ mmọ ke idak ibuot mmọ, ndien mme ndudue mmọ ẹyedi ẹdidu ke mme ọkpọ mmọ,+ koro n̄kpọsọn̄ owo ẹkedide n̄kpọndịk ke isọn̄ mme odu-uwem.+28 Ndien amaedi afo, ẹyebụn̄ fi ke otu mbon oro mînaha mbobi, afo oyonyụn̄ osụhọde ana ye mbon oro ẹwotde ke akan̄kan̄.29 “‘Do ke Edom+ ye ndidem esie ye kpukpru mbọn̄ esie ẹdu, emi kpa ye odudu mmọ, ẹkenịmde mmọ ye mbon oro ẹwotde ke akan̄kan̄;+ mmọ ẹyesụhọde ẹna ye mbon oro mînaha mbobi+ ọkọrọ ye mbon oro ẹsụhọrede ke obube.30 “‘Do ke mbọn̄ edem edere ẹdu, kpukpru mmọ, ye kpukpru mbon Sidon,+ emi ẹdade bụt ẹsụhọde ye mbon oro ẹkewotde, kpa ye ndịk oro odudu mmọ anamde ẹkop. Ndien mbon oro mînaha mbobi ẹyesụhọde ẹna ye mbon oro ẹkewotde ke akan̄kan̄, mmọ ẹyenyụn̄ ẹbiom esuene mmọ ye mbon emi ẹsụhọrede ke obube.+31 “‘Mmọ emi ẹdi mbon oro Pharaoh edikụtde, enye oyonyụn̄ okop ndọn̄esịt aban̄a ofụri otuowo esie.+ Ẹyewot Pharaoh ye ofụri udịmekọn̄ esie ke akan̄kan̄,’ uyo Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara edi emi.32 “‘Koro enye amanam ndịk esie odu ke isọn̄ mme odu-uwem,+ ndien ẹyenam enye osụhọde ana ke ufọt mbon oro mînaha mbobi, ye mbon oro ẹwotde ke akan̄kan̄, ih Pharaoh ye ofụri otuowo esie,’ uyo Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara edi emi.”


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
1 Ndị Eze 12:1-33
12 Rehoboam+ wee gaa Shikem, n’ihi na ọ bụ na Shikem+ ka Izrel dum bịara ka ha mee ya eze.2 O wee ruo na ngwa ngwa Jeroboam+ nwa Nibat nụrụ ya, mgbe ọ ka nọ n’Ijipt (n’ihi na ọ gbara ọsọ n’ihi Eze Sọlọmọn, ka Jeroboam wee biri n’Ijipt),+3 ha wee zie ozi ka ọ bịa. E mesịa, Jeroboam na ọgbakọ Izrel dum bịara wee malite ịgwa Rehoboam, sị:+4 “Nna gị mere ka yok anyị sie ike, ma gị onwe gị, mee ka ọrụ siri ike nna gị nyere anyị na yok ya dị arọ+ nke o boro anyị dị mfe,+ anyị ga-ejekwara gị ozi.”+5 O wee sị ha: “Laanụ, bịaghachinụ n’ụbọchị nke atọ.”+ Ha wee laa.6 Eze Rehoboam wee gakwuru ndị okenye+ bụ́ ndị jeere Sọlọmọn nna ya ozi mgbe ọ dị ndụ, ka ha nye ya ndụmọdụ, o wee sị ha: “Olee ihe unu na-adụ m ọdụ ka m zaa ndị a?”+7 Ha wee sị ya: “Ọ bụrụ na ị ga-abụrụ ndị a ohu taa wee jeere ha ozi n’ezie,+ zaa ha ma gwa ha okwu ọma;+ ha ga-abụkwa ndị ohu gị mgbe niile.”+8 Otú ọ dị, ọ hapụrụ ndụmọdụ ahụ ndị okenye nyere ya, o wee gakwuru ụmụ okorobịa ndị ya na ha tokọrọ,+ bụ́ ndị na-ejere ya ozi,+ ka ha nye ya ndụmọdụ.9 O wee sị ha: “Olee ihe unu na-adụ m ọdụ+ ka anyị zaa ndị a gwara m, sị, ‘Mee ka yok nna gị boro anyị dị mfe’?”+10 Ụmụ okorobịa ahụ ya na ha tokọrọ wee sị ya: “Ihe a ka ị ga-agwa+ ndị a bụ́ ndị sịrị gị, ‘Nna gị mere ka yok anyị dị arọ, ma gị onwe gị mee ka ọ dị mfe n’ahụ́ anyị’; ihe a ka ị ga-agwa ha, ‘Mkpịsị aka nta m ga-adị okpotokpo karịa úkwù nna m.+11 Nna m boro unu yok dị arọ; ma mụ onwe m ga-atụkwasị ihe na yok unu.+ Nna m pịara unu ụtarị nkịtị, ma mụ onwe m ga-apịa unu ụtarị akpụkpọ anụ.’”+12 Jeroboam na ndị Izrel niile wee bịakwute Rehoboam n’ụbọchị nke atọ, dị nnọọ ka eze kwuru, sị: “Bịakwuteghachi m n’ụbọchị nke atọ.”+13 Eze wee zaa ha n’olu ike,+ o wee hapụ ndụmọdụ ndị okenye ahụ bụ́ ndị nyere ya ndụmọdụ.+14 O wee gaa n’ihu ịgwa ha okwu dị ka ndụmọdụ ụmụ okorobịa nyere ya si dị,+ sị: “Nna m mere ka yok unu dị arọ, ma mụ onwe m ga-atụkwasị ihe na yok unu. Nna m pịara unu ụtarị nkịtị, ma mụ onwe m ga-apịa unu ụtarị akpụkpọ anụ.”+15 Eze egeghịkwa ndị ahụ ntị,+ n’ihi na ihe a na-emenụ si n’aka Jehova,+ ka Jehova wee mezuo ihe ọ gwara+ Jeroboam nwa Nibat site n’ọnụ Ahaịja+ onye Shaịlo.16 Mgbe Izrel dum hụrụ na eze egeghị ha ntị, ha zara eze, sị: “Olee òkè anyị nwere na Devid?+ Ọ dịghịkwa ihe nketa anyị nwere na nwa Jesi. Lakwuru chi gị,+ Izrel! Lekwa ụlọ gị, Devid!+ Ndị Izrel wee lawa n’ụlọikwuu ha.17 Ma Rehoboam nọ na-achị ụmụ Izrel ndị bi n’obodo ndị dị na Juda.+18 Eze Rehoboam wee ziga Adọram,+ bụ́ onye na-elekọta ndị a kpọọrọ ịrụ ọrụ mmanye,+ ma Izrel dum ji nkume tụgbuo ya.+ Ma Eze Rehoboam jisiri ike rịgoro n’ụgbọ ịnyịnya gbalaa Jeruselem.19 Ụmụ Izrel wee nọgide na-enupụrụ+ ụlọ Devid isi ruo taa.+20 O wee ruo na ozugbo Izrel dum nụrụ na Jeroboam alọghachiwo, ngwa ngwa ahụ ha zigara ozi wee kpọọ ya ka ọ bịa nzukọ ha, ha wee mee ya eze Izrel dum.+ Ọ dịghị ebo ọ bụla sooro ụlọ Devid ma e wezụga naanị Juda.+21 Mgbe Rehoboam rutere Jeruselem,+ ọ kpọkọtara ụlọ Juda na ebo Benjamin dum ozugbo,+ otu narị puku ndị ikom na iri puku asatọ ndị gbasiri ike a họrọ ahọ maka ibu agha, ka ha gaa buso ụlọ Izrel agha, iji mee ka Rehoboam nwa Sọlọmọn nwetaghachi ọchịchị.22 Okwu nke ezi Chineke wee ruo Shemaya+ bụ́ onye nke ezi Chineke ntị,+ sị:23 “Gwa Rehoboam nwa Sọlọmọn eze Juda nakwa ụlọ Juda na Benjamin dum na ndị fọdụrụ, sị,24 ‘Nke a bụ ihe Jehova kwuru: “Unu agbagola ibuso ụmụnne unu, bụ́ ụmụ Izrel agha.+ Laghachinụ onye ọ bụla n’ụlọ ya, n’ihi na ihe a na-emenụ si m n’aka.”’”+ Ha wee rube isi n’ihe Jehova kwuru,+ wee laghachi n’ụlọ ha dị ka okwu Jehova si dị.+25 Jeroboam wee wuo Shikem+ n’ógbè Ifrem bụ́ ugwu ugwu wee biri na ya. O wee si n’ebe ahụ pụta wee wuo Penuel.+26 Jeroboam wee malite ịsị n’obi ya:+ “Alaeze a ga-alaghachiri ụlọ Devid.+27 Ọ bụrụ na ndị a anọgide na-agbago ịchụ àjà n’ụlọ Jehova na Jeruselem,+ obi ndị a ga-alaghachikwuru onyenwe ha, bụ́ Rehoboam eze Juda; ha ga-egburịrị m+ wee laghachikwuru Rehoboam eze Juda.”28 Ya mere, eze natara ndụmọdụ+ wee mee nwa ehi ọlaedo abụọ+ ma gwa ndị ahụ, sị: “Ọ bụ ihe siri ike nke ukwuu unu ịgbagowe Jeruselem. Lee Chineke gị,+ Izrel, nke kpọpụtara gị n’ala Ijipt.”+29 O wee debe otu na Betel,+ debekwa nke ọzọ na Dan.+30 Ihe a wee bụrụ ihe na-eme ka ndị Izrel mehie,+ ha wee malite ịga n’ihu nke ahụ dị na Dan.31 O wee malite ịrụ ụlọ n’ebe ndị dị elu,+ sikwa ná ndị nkịtị na-ahọrọ ndị ọ na-eme ndị nchụàjà, bụ́ ndị na-abụghị ụmụ Livaị.+32 Jeroboam wee mee ememme n’ọnwa nke asatọ n’abalị iri na ise n’ọnwa, dị ka ememme a na-eme na Juda,+ ka o wee chụọ àjà n’elu ebe ịchụàjà nke ọ rụrụ na Betel, ịchụrụ nwa ehi ndị ahụ o mere àjà; o wee debe ndị nchụàjà nke ebe ndị dị elu ndị ọ rụrụ ka ha na-eje ozi na Betel.+33 O wee malite ịchụ àjà n’elu ebe ịchụàjà nke ọ rụrụ na Betel n’abalị iri na ise n’ọnwa asatọ, n’ọnwa nke o chepụtara n’onwe ya;+ o wee meere ụmụ Izrel ememme, chụọkwa àjà n’elu ebe ịchụàjà iji suree ihe nsure ọkụ.+


text:
Easeus Partition Master
-
Ngwugwu:
-
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Easeus Partition Master
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Di elu atụmatụ na ọrụ na-ebu data
- Zuru ezu ele partitions, diski na faịlụ nke usoro
- Scanning usoro nnweta mebiri ndi
- Zoro na-egosipụta nke data
Comments on Easeus Partition Master:
Easeus Partition Master Metụtara software:
The multifunction software idekọ ma dezie discs. The software nwere ọtụtụ ọzọ na-arụ ọrụ na ndị discs data.
Ngwá ọrụ jikwaa na diski ike partitions. The software na-agụnye ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na diski na enye gị ohere ike ahụ bootable discs.
The ike manịja ahụ na-ọnụ ọgụgụ ọrụ na ike draịva. The software na-agụnye a set ngwaọrụ maka mfe ọrụ dị iche iche na ụdị nke draịva.
The ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na discs nke dị iche iche formats. The software na-akwado na nkwado ndabere na mgbake nke furu efu data.
The ngwá ọrụ kee disk oyiyi na mebere draịva emulation. The software na-akwado na-ewu ewu image formats na nwere ihe e ji ihe dị iche iche circumvention nke akwụkwọ nchebe.
Ihe dị mfe na-eji software iji tọghata ọdịnaya nke DVD na Blu-ray discs n'ime MVK format. The software na-echekwa na metadata na ozi na ngalaba nke disk.
The software naghachi data iche iche. The software bụ ike na-agbake furu efu ma ọ bụ dịghịzi adị faịlụ si dị iche iche ngwaọrụ na data ebu.
The ngwá ọrụ ike bootable flash draịva. The software-enye gị ohere nyefee nwụnye faịlụ data na-ebu maka echichi nke software ọ bụ arụmọrụ usoro.
Mfe iji ngwá ọrụ maka data mgbake. The software-enye gị ohere ndabere, weghachi ike draịva na faịlụ.
The software na-esure ihe CD, DVD, HD-DVD na Blu-Ray. The software enye gị ohere ike ahụ ISO faịlụ na bootable disks.
The ngwá ọrụ iji mụbaa ohere n'oge ọrụ na a ngwa igwefoto weebụ. Usoro ihe omume na-agụnye a set nke dị iche iche mmetụta na-enye gị ohere tinye ha video chats.
Ngwá Ọrụ maka nkwurịta okwu n'etiti ndị ọrụ n'ụwa nile. The software-enye gị ohere ime ka olu oku, video oku na mgbanwe ozi ederede.
The ngwá ọrụ na-egbochi netwọk njikọ si ize ndụ IP-adreesị na sava. The software enyere ike ma dezie blacklists nke IP-adreesị maka ụfọdụ imebi na proliferation nke dị iche iche egwu.
The software na-idetuo na-akpali faịlụ ngwa ngwa. Ọdịdị nke ahụ software na-agụnye ọtụtụ dị iche iche atụmatụ na-enye ndị kacha mma nke Iṅomi.
The ike ederede nchịkọta akụkọ na a set nke atụmatụ maka ọzọ na-arụpụta ọrụ na faịlụ ederede. The software bụ ike nke ukwuu mee ngwangwa ndị ọrụ na faịlụ ederede.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
The ngwá ọrụ iji playback na multimedia na mmekọrịta ọdịnaya internet. The software bụ ukwuu kọwakwuru ahụ, ohere nke na-ewu ewu nchọgharị.
Ngwá Ọrụ chepụta ma hazi kọmputa ngwaọrụ. The software enye gị ohere ike a circuit ke graphic nchịkọta akụkọ ma na-eduzi ule.
The software iji kwalite na mgbe ochie ma ọ mebiri emebi ọkwọ ụgbọala nsụgharị nke usoro dị iche iche na ngwa. Ọzọkwa software na-enyere aka ndabere onye ọkwọ ụgbọala.
The ngwá ọrụ na-enye netwọk software ikike na-arụ ọrụ site a proxy nkesa bụrụ na nke ya enweghị. Ọzọkwa software bypasses firewall na-agaghị emeli na-enyere zoo IP-adreesị.
Adaba ngwá ọrụ ọcha na-ebuli usoro. The software-enye gị ohere n'enweghị wepụ dị iche iche faịlụ site na ndekọ na e dere a ndabere modul.
The mfe iji Ntụgharị nke atọghata faịlụ na ndị dị iche iche formats. The software na-akwado a ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ngwaọrụ hazie n'oge akakabarede.
Ngwá Ọrụ dezie na hazie video faịlụ. The software-enye gị ohere iji tọghata video na-ewu ewu formats ma na-enye elu oyiyi mma.
The software ibudata na bulite faịlụ na faịlụ-nkekọrịta ọrụ. Ọzọkwa ngwa na-enyere aka mfe Jikwaa faịlụ nke ojii nchekwa.
The antivirus software ịchọta na ihichapụ emerụ faịlụ. The software na-eji dị iche iche antivirus engines iji chebe dị iche iche ebe nke usoro.
The software mekọrịta data n'etiti na kọmputa na Windows Phone ngwaọrụ. The software enyere imelite sistemụ na ngwaọrụ na ịchịkwa listi ọkpụkpọ na media n'ọbá akwụkwọ.
Ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na Internet Explorer nchọgharị. The software-enye gị ohere iji lelee ndakọrịta nke omume nke koodu, okirikiri nhọrọ ukwuu na imewe na iche iche nsụgharị nke nchọgharị.
The media player na a set nke nkiti ọrụ. The software na-akwado ndị ndepụta okwu, na search nke ọdịnaya na YouTube na playback nke SHOUTcast iyi.
The ngwá ọrụ kee installer nke faịlụ na nkwado nke dị iche iche parameters. Ọzọkwa, ọ na-akọwa ihe niile Ndenye ke faịlụ nke a usoro ndekọ na initialization.
The adaba ozi na-ekwurịta okwu na ndị enyi na gburugburu uwa. Ọzọkwa, ọ na-akwado ndị mgbanwe nke faịlụ, video oku na nkata na enyi si Facebook.
Adaba ngwá ọrụ ike ma na-download web peeji nke n'amaghị HTML. The software e dere ihe na nchịkọta akụkọ ma a set nke ndebiri maka mfe ọrụ na ihe.
Ngwá ọrụ iji chọta ihe ọmụma dị nchekwa data nke ọbá akwụkwọ na ndị ọkà mmụta sayensị oru na ụwa. The software na-akwado mmekọrịta na online n'ọbá akwụkwọ nke ọrụ ahụ.
Ngwá Ọrụ ibudata na ịkọrọ faịlụ na .torrent ndọtị. The software nwere ndepụta nke na-ewu ewu faịlụ na agbakwunyere search engine.
Ngwá Ọrụ na-ekwurịta okwu na 3D mebere ụwa. The software na-eji 3D odide na-ịmara ndị ọrụ.
The ngwá ọrụ maka ịme ngosi uwe nke ime na 3D ndịna-emeputa. The software egosiputa zuru ezu imewe nke dị iche iche mmiri nke ụlọ na ndị ọzọ na ụlọ ọrụ.
Ngwaọrụ maka egwu na-akpọ ọdịyo faịlụ ma jikwaa collections nke mgbasa ozi faịlụ. The software enye gị ohere iji tọghata media faịlụ iche iche formats na dezie ozi gbasara ha.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Ige:
- Antiviruses
- Audio nchịkọta akụkọ
- Codecs
- Desktọpụ
- Development
- Discs
- Downloaders
- E-akwụkwọ na-agụ akwụkwọ
- Ederede editọ
- Education
- Egwuregwu
- Ekwentị
- Emulators
- Extensions
- Ezo
- Faịlụ
- Faịlụ mkpakọ
- Gụgharia video
- Ihe nchọgharị weebụ
- Ihuenyo kpọọ
- Internet
- Maps
- Media Player
- Ndịna na imewe
- Network
- Nkata
- Office
- Photo
- System njikarịcha
- Torrent
- Ule
- Video converters
- Voice nkwurịta okwu
- Webcams
- Youtube
- nhazi
- Ṅweta
- Ọdịyo converters
- Ọkwọ ụgbọala
- Ndị ọzọ na-
Software mmelite:
Lee ihe software


text: 4 “O Israel, ẹkop ndien mme ewụhọ ye mme ubiereikpe oro n̄kpepde mbufo nte ẹnam, man mbufo ẹkpedu uwem,+ ẹkpenyụn̄ ẹbe ẹkeda isọn̄ oro Jehovah Abasi mme ete ete mbufo ọnọde mbufo.2 Mbufo ẹkûdian ẹkûnyụn̄ ẹsio n̄kpọ ke ikọ oro ntemede mbufo,+ man ẹnam mme ewụhọ Jehovah Abasi mbufo emi n̄wukde mbufo.3 “Enyịn mbufo ẹma ẹkụt se Jehovah akanamde ke ikọ Baal Peor,+ nte Jehovah Abasi fo okosobode kpukpru mbon oro ẹketienede Baal Peor ke otu mbufo.+4 Edi kpukpru mbufo emi ẹsọn̄ọde ẹyịre+ ye Jehovah Abasi mbufo ẹmedu uwem tutu esịm mfịn emi.5 Sese, mmekpep mbufo mme ewụhọ+ ye mme ubiereikpe,+ kpa nte Jehovah Abasi mi eketemede mi, man mbufo ẹnam kpa ntre ke isọn̄ emi mbufo ẹkade ndida nnyene.6 Ndien mbufo ẹnyene ndinịm mmọ nnyụn̄ nnam mmọ, koro emi ayanam mbufo ẹnyene ọniọn̄+ ye asian+ ke iso mbon oro ẹdikopde kpukpru mme ewụhọ emi, ndien mmọ iditreke ndidọhọ, ‘Ke akpanikọ, akwa idụt emi edi mbon ọniọn̄ ye mbon ifiọk.’+7 Koro ewe akamba idụt+ odu emi mme abasi esie ẹkperede enye nte emi Jehovah Abasi ekperede nnyịn ke ofụri eseme emi nnyịn isemede ikot enye?+8 Ewe akamba idụt onyụn̄ odu emi enyenede ndinen ewụhọ ye mme ubiereikpe eke ẹbietde kpukpru ibet emi ami nnọde mbufo mfịn emi?+9 “Edi kpeme idemfo nyụn̄ tịm kpeme ukpọn̄ fo,+ mbak afo udufre mme n̄kpọ oro enyịn fo okụtde,+ mmọ ẹdinyụn̄ ẹwọrọ fi ke esịt ke ofụri usen uwem fo;+ ndien afo enyene ndisian nditọ fo ye nditọ nditọ fo n̄kpọ emi,+10 oro edi, usen emi afo akadade ke iso Jehovah Abasi fo ke Horeb,+ ke ini Jehovah ọkọdọhọde mi ete, ‘Bon mme owo ọtọkiet nọ mi man nnam mmọ ẹkop ikọ mi,+ man mmọ ẹkpep ndibak+ mi ke ofụri usen emi mmọ ẹdude uwem ke isọn̄ man mmọ ẹnyụn̄ ẹkpep nditọ mmọ.’+11 “Ntre mbufo ẹma ẹsan̄a ẹkpere ẹnyụn̄ ẹdida ke ukot obot oro, ndien ikan̄ emi asakde ke obot oro ọdọk esịm ufọt enyọn̄; ekịm ye obubịt enyọn̄ ye ọkpọsọn̄ ekịm ẹnyụn̄ ẹdu.+12 Ndien Jehovah etịn̄ ikọ ke ufọt ikan̄ oro ọnọ mbufo.+ Uyo ikọ ke mbufo ẹkekop, mbufo ikekwe baba mbiet+ kiet—sụk uyo kpọt ke mbufo ẹkekop.+13 Enye ama onyụn̄ asian mbufo ediomi+ esie emi enye okowụkde mbufo ete ẹnịm—kpa Ikọ Duop,+ ekem enye ewet mmọ ke itiatn̄wed iba.+14 Ami ke Jehovah okonyụn̄ owụk ke ini oro ete n̄kpep mbufo mme ewụhọ ye mme ubiereikpe, man mbufo ẹnam mmọ ke isọn̄ emi mbufo ẹbede ẹka ndida nnyene.+15 “Mbufo ẹtịm ẹkpeme ukpọn̄ mbufo,+ koro mbufo ikekwe baba mbiet+ kiet ke usen oro Jehovah eketịn̄de ikọ ke ufọt ikan̄ oro ọnọ mbufo ke Horeb,16 mbak mbufo ẹdinam se idade nsobo idi,+ ẹdinyụn̄ ẹnam edisọi mbiet ẹnọ idem mbufo, kpa mbiet ekededi eke ebietde eren m̀mê n̄wan,+17 ye mbiet unam ekededi ke isọn̄,+ ye mbiet inuen mba ekededi eke efede ke enyọn̄,+18 ye mbiet n̄kpọ ekededi eke ọnyọnide ke isọn̄, ye mbiet iyak+ ekededi eke odude ke mmọn̄ ke idak isọn̄;19 mbak afo udunyụn̄ umenede enyịn use enyọn̄ unyụn̄ ukụt utịn ye ọfiọn̄ ye mme ntantaọfiọn̄, ofụri udịm enyọn̄, ndien afo awaha ọkpọn̄ usụn̄ okonụhọ ọnọ mmọ onyụn̄ anam n̄kpọ mmọ,+ emi Jehovah Abasi fo ekedemede ọnọ kpukpru owo ke idak ikpaenyọn̄.+20 Edi mbufo ẹdi mmọ oro Jehovah akadade man enye osio mbufo ke akwa ikan̄ utara ukwak,+ ke Egypt, man ẹkabade ẹdi inyene esie+ kpa nte edide mfịn emi.21 “Ndien Jehovah ayat esịt ye ami ke ntak mbufo,+ enye onyụn̄ ọn̄wọn̄ọ ete ke ndibehe Jordan emi, ndinyụn̄ ndụkke eti isọn̄ oro Jehovah Abasi fo ọnọde fi ke udeme.+22 Koro ami mmọn̄ n̄kpa ke isọn̄ emi.+ Ami ndibehe Jordan, edi mbufo ẹyebe ẹkeda eti isọn̄ oro ẹnyene.23 Ẹkpeme idem mbak mbufo ẹdifre ediomi emi Jehovah Abasi mbufo akanamde ye mbufo,+ ẹdinyụn̄ ẹnam edisọi mbiet ẹnọ idem mbufo, kpa mbiet n̄kpọ ekededi emi Jehovah Abasi fo akakpande fi.+24 Koro Jehovah Abasi fo edi ikan̄ eke atade-ta,+ kpa Abasi emi oyomde san̄asan̄a utuakibuot.+25 “Edieke afo edibonde nditọ ye nditọ nditọ, mbufo ẹdinyụn̄ ẹdude ẹbịghi ke isọn̄, ndien ẹnam se idade nsobo idi+ ẹnyụn̄ ẹnam edisọi mbiet,+ kpa mbiet n̄kpọ ekededi, ẹnyụn̄ ẹnam se idiọkde ke enyịn Jehovah Abasi fo+ ẹnyụn̄ ẹyat enye esịt,26 mmowụk enyọn̄ ye isọn̄ nte ẹdi ntiense ẹban̄a mbufo mfịn emi,+ nte ke mbufo iditreke ndisọp n̄kpan̄a n̄wọrọ ke isọn̄ emi mbufo ẹbede Jordan ẹka do ndida nnyene. Mbufo idibịghike ke esịt, koro ẹyesobo mbufo.+27 Ndien Jehovah ayasuan mbufo ọdọn̄ ke otu mme idụt,+ ndien mbufo ẹdisụhọ esisịt+ ke otu mme idụt emi Jehovah edibịnde mbufo ẹka.28 Ndien mbufo ẹyenam n̄kpọ mme abasi+ efen do, kpa mme abasi emi ubọk owo ẹnamde, eto ye itiat,+ emi mîkemeke ndikụt n̄kpọ m̀mê ndikop n̄kpọ m̀mê ndidia n̄kpọ m̀mê ndikop utebe.+29 “Edieke afo edidude do oyom Jehovah Abasi fo, afo oyokụt enye,+ koro afo ediyomde enye ke ofụri esịt fo ye ke ofụri ukpọn̄ fo.+30 Ke ini afo edidude ke nnanenyịn, kpukpru ikọ emi ẹdinyụn̄ ẹwọrọde ẹnọ fi ke utịt mme usen oro, do afo enyene ndifiak ntiene Jehovah Abasi fo+ nnyụn̄ n̄kop uyo esie.+31 Koro Jehovah Abasi fo edi Abasi mbọm.+ Enye idikpọn̄ke fi idinyụn̄ isoboke fi m̀mê ndifre ediomi+ oro enye ọkọn̄wọn̄ọde ọnọ mme ete ete fo.32 “Ntem, mbọk, bụp ban̄a mme usen eset+ emi afo mûkodụhe, ọtọn̄ọde ke usen emi Abasi okobotde owo ke isọn̄+ onyụn̄ ọtọn̄ọde ke utịt ikpaenyọn̄ kiet tutu esịm utịt eken, Nte akanam ẹnam akwa n̄kpọ eke etiede ntem m̀mê ẹkop n̄kpọ ekededi eke etiede ntem?+33 Nte akanam mbon efen ẹkop nte Abasi etịn̄de ikọ ke ufọt ikan̄ kpa nte afo okokopde, ndien ẹsụk ẹdu uwem?+34 Mîdịghe nte akanam Abasi odomo ndidi ndisio idụt kiet nnọ idemesie ke otu idụt efen ebe ke ndida mme idomo,+ ye mme idiọn̄ọ+ ye mme utịben̄kpọ+ ye ekọn̄+ ye ọkpọsọn̄ ubọk+ ye edinyanade ubọk+ ye ikpọ n̄kpọndịk+ nte ofụri n̄kpọ emi Jehovah Abasi mbufo akanamde ọnọ mbufo ke Egypt ke enyịn fo?35 Ẹkewụt fi, man afo ọfiọk ete ke Jehovah edi ata Abasi;+ efen inyụn̄ idụhe ke ẹsiode enye ẹfep.+36 Enye etie ke heaven anam fi okop uyo esie man enen̄ede fi; onyụn̄ anam fi okụt akwa ikan̄ esie ke isọn̄ onyụn̄ okop mme ikọ eke enye etịn̄de ke ufọt ikan̄.+37 “Edi kpa ye oro afo osụk odu uwem, koro enye akamade mme ete ete fo tutu emek mfri mmọ emi ẹtienede mmọ+ ndien atat enyịn esie ese fi onyụn̄ ada akwa odudu esie osio fi ke Egypt,+38 man ebịn mme idụt emi ẹkponide ẹnyụn̄ ẹkopde odudu ẹkan fi, ete ida fi idụk inyụn̄ inọ fi isọn̄ mmọ nte udeme kpa nte enye anamde mfịn emi.+39 Ndien afo ọmọfiọk mfịn emi onyụn̄ enyene nditi ete ke Jehovah edi ata Abasi ke heaven ke enyọn̄ ye ke isọn̄ ke idak.+ Efen idụhe.+40 Ndien afo enyene ndinịm mme ewụhọ esie+ ye mme ibet esie emi ami ntemede fi mfịn emi, man ọkpọfọn ye afo+ ye nditọ fo emi ẹditienede fi, man afo okponyụn̄ odu uwem ebịghi ke isọn̄ emi Jehovah Abasi fo ọnọde fi,+ ke nsinsi.”41 Ke ini oro Moses osio obio ita enịm ke edem Jordan emi esede edem usiahautịn,+42 man owo emi owotde ekemmọ owo ke ndudue,+ mîkonyụn̄ isuaha enye ke mbemiso ekpefehe aka do;+ ndien enye enyene ndifehe n̄ka kiet ke otu obio emi nnyụn̄ ndu uwem,+43 oro edi, Bezer+ ke wilderness ke unaisọn̄, emi enyene esien Reuben, Ramoth+ ke Gilead enyene esien Gad, Golan+ ke Bashan enyene esien Manasseh.+44 Ibet+ emi ke Moses ọkọnọ nditọ Israel.45 Mmọ emi ẹdi mme ikọ ntiense+ ye mme ewụhọ+ ye mme ubiereikpe+ oro Moses eketịn̄de ọnọ nditọ Israel ke ini mmọ ẹkewọn̄ọde ke Egypt,46 ke ikpehe Jordan ke itịghede emi asakde iso ese Beth-peor,+ ke isọn̄ Sihon edidem mme Amorite, emi okodụn̄de ke Heshbon,+ emi Moses ye nditọ Israel ẹkekande ke ini mmọ ẹkewọn̄ọde ke Egypt.+47 Ndien mmọ ẹda isọn̄ esie ye isọn̄ Og,+ edidem Bashan, ndidem mme Amorite mbiba, emi ẹkedụn̄de ke ikpehe Jordan emi esede edem usiahautịn,48 ọtọn̄ọde ke Aroer,+ emi odude ke mben itịghede mmọn̄ Arnon, tutu ẹsịm Obot Sion, oro edi, Hermon,+49 ye ofụri Arabah+ ke ikpehe Jordan emi esede edem usiahautịn, tutu esịm inyan̄ Arabah+ ke usụk usụk itịghede Pisgah.+


text:
Ẹnọ Mbon Ukpeme Edidem Ikọ Ntiense
Ke isua 59 E.N., Julius, akwa owoekọn̄, asan̄a ye udịmekọn̄ esie emi idem ama ekemem ẹda mbon n̄kpọkọbi ẹto inuaotop Porta Capena ẹdụk Rome. Mmọ ẹda ẹkụt ufọkubọn̄ Akwa Edidem Nero ke enyọn̄ Obot Palatine, ye mbon ukpeme emi ẹdade do ye akan̄kan̄ ke esịt ọfọn̄. * Etubom emi ada mbon n̄kpọkọbi asan̄a An̄wa Obio Rome ebe ọdọk Obot Viminal. Mmọ ẹsan̄a ẹbe in̄wan̄ emi ẹbọpde ediwak itieuwa mme abasi Rome ye ebiet emi mbonekọn̄ ẹsisịn̄erede idem ẹnyụn̄ ẹbọde ukpep.
Apostle Paul esịne ke otu mbon n̄kpọkọbi emi. Ke ọfiọn̄ ifan̄ emi ẹkebede, ke ini ofụm ekemende ubom mmọ oyo ke inyan̄, angel Abasi ama ọdọhọ Paul ete: “Afo enyene ndida ke iso Caesar.” (Utom 27:24) Ndi ẹmọn̄ ẹmen enye ẹka iso Caesar idahaoro? Nte enye osụk esede akanade ibuot Obio Ukara Rome, anaedi enye eti ikọ emi Ọbọn̄ Jesus eketịn̄de ye enye ke Tọwa Antonia ke Jerusalem. Jesus ọkọdọhọ enye ete: “Nen̄ede nyene uko! Koro kpa nte afo ọkọnọde ọyọhọ ikọ ntiense ke mme n̄kpọ oro ẹban̄ade mi ke Jerusalem, ntre ke ana afo ọnọ ikọ ntiense n̄ko ke Rome.”—Utom 23:10, 11.
Ekeme ndidi Paul enen̄ede ese ebietidụn̄ Mbon Ukpeme Edidem emi ẹkotde Castra Praetoria. Enye ekedi ata akwa ufọk emi enyenede n̄kokon̄ ibibene ye tọwa emi ẹdade ndatndat kọrikọri ẹbọp. Mbon Ukpeme Edidem 12,000 ye ediwak tọsịn bodisi ye mme awat enan̄-mbakara ẹkedụn̄ do. Ufọk emi esinam ẹkụt adan̄a nte Edidem Rome enyenede odudu. Sia Mbon Ukpeme Edidem ẹsisede n̄ko ẹban̄a mbon n̄kpọkọbi emi ẹtode kpukpru ikpehe Obio Ukara Rome, Julius emi ekedide Owo Ukpeme Edidem ekemen mbon n̄kpọkọbi emi edi Rome. Enye ama ada mbon n̄kpọkọbi emi edisịm Rome ke ẹma ẹkesan̄a enyene-ndịk isan̄ ke ediwak ọfiọn̄.—Utom 27:1-3, 43, 44.
‘OWO IKPANKE’ APOSTLE PAUL NDIKWỌRỌ IKỌ
Ata ediwak n̄kpọ ẹma ẹtịbe ke usụn̄ uka Rome. Abasi ama anam Paul ọfiọk ke owo ndomokiet ke ubom mmọ idikpaha. Idiọk urụkikọt ama ọkọn̄ Paul edi n̄kpọ ndomokiet ikanamke enye. Enye ama ọkọk mme owo ke Isuo Malta udọn̄ọ, ndien ndusụk owo ke isuo oro ẹma ẹdọhọ ke enye edi abasi. Ekeme ndidi Mbon Ukpeme Edidem ẹma ẹkop mme n̄kpọ emi ẹsinyụn̄ ẹtịn̄ ẹban̄a mmọ ke otu idemmọ.
Paul ama okokụt nditọete emi ẹketode Rome ‘ẹdisobo ye enye ke An̄waurua Appius ye ke Ufọkisen Ita.’ (Utom 28:15) Edi enye edinam didie ikwọrọ ikọ ke Rome ke emi enye edide owo n̄kpọkọbi mi? (Rome 1:14, 15) Ndusụk owo ẹkere ke ẹkeyak mbon n̄kpọkọbi ẹnọ ata akwa owo Mbon Ukpeme Edidem. Edieke edide ntre, ọwọrọ ẹkeyak Paul ẹsịn Afranius Burrus, etubom Mbon Ukpeme Edidem, ke ubọk, emi etiede nte ekedi udiana akwa edidem. * Owo Ukpeme Edidem kiet kpọt ekekpeme Paul idahaemi, idịghe ediwak mbonekọn̄. Ẹma ẹyak Paul ọbọ ufọk odụn̄ ke idemesie, ẹnyụn̄ ẹyak mme owo ẹsika ẹkese enye, enye onyụn̄ ọkwọrọ ikọ ọnọ mmọ.—Utom 28:16, 30, 31.
PAUL AMA ỌKWỌRỌ IKỌ ỌNỌ N̄KPRI YE IKPỌ
Ekeme ndidi Burrus ama obụp Paul ediwak mbụme ke ebietidụn̄ Mbon Ukpeme Edidem m̀mê ke ufọk edidem mbemiso emende enye aka iso Nero. Paul ama esida akwa ifet emi ọkwọrọ ikọ ọnọ “n̄kpri ye ikpọ.” (Utom 26:19-23) Nnyịn ifiọkke nte Burrus akadade Paul, edi imọfiọk ke owo ikesịnke enye ke ufọk-n̄kpọkọbi ke ebietidụn̄ Mbon Ukpeme Edidem. *
Ufọk emi Paul ọkọbọde ke ukpe okụk ama okpon ekem ndida ndara “ikpọ owo mme Jew” nnyụn̄ n̄kwọrọ ikọ nnọ mmọ ye ‘ata ediwak ibat owo emi ẹkedide ẹbịne enye ke ebietidụn̄ esie.’ Ẹma ẹtiene ẹnọ Mbon Ukpeme Edidem ikọ ntiense. Mmọ ẹma ẹkop nte Paul ọnọde mme Jew “ọyọhọ ikọ ntiense” aban̄a Obio Ubọn̄ Abasi ye Jesus, “ọtọn̄ọde ke usenubọk tutu esịm mbubreyo.”—Utom 28:17, 23.
Nsio nsio mbonekọn̄ ẹkesikpeme ufọk edidem ke usen ke usen. Ekeme ndidi nsio nsio mbonekọn̄ n̄ko ẹkesikpeme Paul. Ke isua iba emi Paul ekesịnede ke ufọk-n̄kpọkọbi, ediwak mbonekọn̄ ẹma ẹkop enye etịn̄de se oyomde ẹwet ẹnọ ẹsọk mme Christian ke Ephesus, Philippi, Colossae, ye mbon emi ẹkedide mme Hebrew. Mmọ ẹma ẹnyụn̄ ẹkụt nte enye ewetde leta ọnọ ẹsọk Christian emi ekerede Philemon. Ke ini Paul okosụk odude ke ufọk-n̄kpọkọbi, enye ama an̄wam Onesimus, kpa ofụn emi ekefehede ọkpọn̄ eteufọk esie. Ofụn emi ama akabade etie nte eyen ọnọ Paul, edi nte ini akakade, enye ama ọnọ enye ọnyọn̄ ebịne eteufọk esie. (Philem. 10) Anaedi Paul ama ama mbonekọn̄ emi ẹkekpemede enye. (1 Cor. 9:22) Ke uwụtn̄kpọ, ekeme ndidi enye ama obụp owoekọn̄ aban̄a se ẹsidade nsio nsio n̄kpọekọn̄ ẹnam, ndien ekem ada se enye okokopde oro ọnọ eti uwụtn̄kpọ.—Eph. 6:13-17.
“ẸTỊN̄ IKỌ ABASI UKO UKO, IFEHEKE NDỊK”
Ndisịn Paul ke ufọk-n̄kpọkọbi ama “anam eti mbụk asuana” tutu esịm Mbon Ukpeme Edidem ye mbon en̄wen. (Phil. 1:12, 13) Mbon emi ẹkedụn̄de ke Castra Praetoria ẹma ẹsisobo ye mme owo emi ẹtode ofụri Obio Ukara Rome, esịnede akwa edidem ye mbonufọk esie emi ẹkewakde etieti. Mbonufọk edidem ẹkedi mme iman, mme asan̄autom, ye ifịn esie, emi ndusụk mmọ ẹkekabarede ẹdi Christian. (Phil. 4:22) Paul ndikwọrọ ikọ uko uko ama anam nditọete ke Rome “ẹtịn̄ ikọ Abasi uko uko, ifeheke ndịk.”—Phil. 1:14.
Ikọ ntiense emi Paul ọkọnọde ke Rome esịn udọn̄ ọnọ nnyịn n̄ko emi ‘ikwọrọde ikọ ke ini eke ọfọnde ye ke ini afanikọn̄.’ (2 Tim. 4:2) Ndusụk nnyịn ikemeke ndiwọrọ an̄wa, idu ke ufọkibọk, m̀mê ke ufọk-n̄kpọkọbi ke ntak mbuọtidem nnyịn. Inamke n̄kpọ m̀mê nso idi idaha nnyịn, imekeme ndikwọrọ ikọ nnọ mbon oro ẹdide ẹdise nnyịn m̀mê ẹdide ndinam n̄kpọ nnọ nnyịn. Edieke inọde ikọ ntiense uko uko ke kpukpru idaha, iyokụt ke ‘owo ikemeke ndikọbi ikọ Abasi.’—2 Tim. 2:8, 9.
^ ikp. eki. 2 Se ekebe oro “Mbon Ukpeme Edidem ke Eyo Nero.”
^ ikp. eki. 7 Se ekebe oro “Sextus Afranius Burrus.”
^ ikp. eki. 9 Ufọk-n̄kpọkọbi emi ke Tiberius Caesar ekesịn Herod Agrippa ke isua 36/37 E.N., ke ntak emi enye ọkọdọhọde ke imọ ikpama Caligula edi akwa edidem. Ndien ke ini Caligula akakabarede akwa edidem, enye ama anam Herod andikara Judea.—Utom 12:1.


text:
Ọ̀ Bụ Chineke Na-akpata Nsogbu Ụwa?
Ihe Baịbụl kwuru
Baịbụl kwuru hoo haa na ọ bụghị Chineke. O nweghị mgbe Jehova Chineke chọrọ ka ndị mmadụ na-ata ahụhụ. Ma, mmadụ abụọ mbụ Chineke kere nupụụrụ Chineke isi, nke gosiri na ha achọghị ka Chineke na-achị ha. Ha kpebiri iji aka ha na-agwa onwe ha ihe dị mma na ihe dị njọ. Ebe ha jụrụ Chineke, nsogbu bịara zuo ha ahụ́. Ọ bụ ihe ahụ ha mere na-akpatakwara anyịnwa nsogbu taa. N’ihi ya, anyị ekwesịghị ịsị na ọ bụ Chineke mere anyị ji na-ata ahụhụ. Baịbụl kwuru, sị: “
N’oge ọnwụnwa, ka onye ọ bụla ghara ịsị: ‘Ọ bụ Chineke na-anwa m.’ N’ihi na a pụghị iji ihe ọjọọ nwaa Chineke, ya onwe ya adịghịkwa anwa onye ọ bụla.” (Jems 1:13) Nsogbu nwere ike ịbịara onye ọ bụla, ma onye ezi omume ma onye ajọ omume.
GỤKWUO GBASARA YA
Gịnị Mere Chineke Ji Kwe Ka Ihe Ọjọọ na Ahụhụ Dịrị?
Olee otú ihe ọjọọ si malite, gịnị mere Chineke ji gbachi nkịtị ka ụmụ mmadụ na-ata ahụhụ ruo ugbu a? È nwere mgbe ahụhụ ga-akwụsị?
Ihe Chineke Meere Gị
Iwu Chineke nke bụ́ “mkpụrụ obi laara mkpụrụ obi” na-enyere anyị aka ịghọta ihe mere Chineke ji ‘nye naanị otu Ọkpara ya’ n’ihi anyị.


text:
NDỊ NA-ETO ETO NA-AJỤ, SỊ
Gịnị Ka M Ga-eme Ka M Ghara Ibu Oké Ibu?
Baịbụl gwara anyị ka anyị “
na-emeru ihe n’ókè.” (1 Timoti 3:2) Otu n’ime ụzọ ndị anyị si egosi na anyị na-emeru ihe n’ókè bụ ịkpachara anya n’otú anyị si eri nri. Gbalịa mee ihe ndị anyị ga-ekwu n’ebe a.
Mara mgbe afọ juru gị. Adaure, onye dị afọ iri na itoolu, sịrị: “
Mgbe mbụ, m na-erife nri ókè ma ọ bụrụhaala na nri ahụ agaghị eme ka m buo ibu. Ma ugbu a, ọ na-abụ m rijuo afọ, mụ esere aka.”
Erila nri ndị na-anaghị edozi ahụ́. Emeka, onye dị afọ iri abụọ na otu, sịrị: “
Naanị n’ime otu ọnwa m kwụsịrị ịṅụ mmanya ọtọ bịrịbịrị, efelatara m.”
Kwụsị irife nri ókè. Nnenna, onye dị afọ iri na itoolu, sịrị: “
Ana m agbalị ka m ghara ịga kurukwuo nri mgbe afọ juru m.”
Ihe Ga-enyere Gị Aka: Rie ugboro nri ole i kwesịrị iri n’ụbọchị. Ọ bụrụ na i meghị otú ahụ, agụụ nwere ike ịgụsi gị ike. Ị chọzie iri nri, gị erifee ya ókè.
Ma, ụfọdụ ndị na-ekwu na ha chọrọ ifelata ebughị ókè ibu. Otú ha dị dị mma. Gịnị ka ị ga-eme ma ọ bụrụ na ị chọrọ ifelata? Otu nwa agbọghọ dị afọ iri na asatọ aha ya bụ Adaeze kwuru ihe nyeere ya aka. Ọ sịrị:
“Eburu m ókè ibu, ma ọ dịghị m mma. Ọ na-emekarị ka obi na-ajọ m njọ. Ọ na-adị m ka ahụ́ adịghị m.
“Ọ na-abụ m nọtụ, mụ erie nri ga-eme ka m felatatụ. Ma, m na-emecha dịghachi otú m dịbu. N’ihi ya, mgbe m dị afọ iri na ise, m kpebiri na m ga na-erizi naanị ihe ndị na-agaghị eme ka m buo ibu n’ihi na achọghị m ibu taa felata echi.
“M gara zụrụ akwụkwọ e dere ụdị nri mmadụ ga-eri, ya aghara ibu ibu na otú mmadụ ga-esi na-emega ahụ́. M bidoro mewe ihe ndị m gụtara n’akwụkwọ ahụ. M kpebisiri ike na o nweghị ihe ga-eme ka m kwụsị ime ha.
“Ihe a m mere baara m uru. N’ime otu afọ m malitere ime ihe ndị ahụ, m felatara. Otú m dị kemgbe afọ abụọ ugbu a bụ otú m chọrọ ịdị. O nweghị mgbe m chere na m ga-adị otú a.
“Ihe nyeere m aka bụ na e kpebiri m na emekataghị m rie ihe ga-eme ka m buo ibu ọzọ.”


text:
Jehova Na-akwụ Ndị Na-achọsi Ya Ike Ụgwọ Ọrụ
“Onye na-abịaru Chineke nso aghaghị ikwere na ọ dị adị, na ọ bụkwa onye na-akwụ ndị na-achọsi ya ike ụgwọ ọrụ.”—HIB. 11:6.
ABỤ: 85, 134
1, 2. (a) Olee otú ịhụnanya si gbasa inwe okwukwe? (b) Olee ajụjụ ndị anyị ga-aza?
ANYỊ hụrụ Jehova n’anya “n’ihi na o bu ụzọ hụ anyị n’anya.” (1 Jọn 4:19) Otu n’ime ụzọ Jehova si gosi na ọ hụrụ anyị n’anya bụ na o kwere nkwa ịgọzi ndị ji obi ha niile na-efe ya. Ọ bụrụ na anyị ana-ahụkwu Chineke n’anya, obi ga-esikwu anyị ike na Chineke dị nakwa na e nweghị ihe ga-eme ka ọ ghara ịkwụ ndị ọ hụrụ n’anya ụgwọ.—Gụọ Ndị Hibru 11:6.
2 Ịkwụ ndị mmadụ ụgwọ anaghị esiri Jehova ike. Ọ na-atọ ya ụtọ ime ya. Okwukwe anyị agaghị ezu ezu ma ọ bụrụ na obi esighị anyị ike na Chineke ga-akwụ ndị na-achọsi ya ike ụgwọ ọrụ, n’ihi na “okwukwe bụ atụmanya e ji n’aka na ihe ndị a na-ele anya ha ga-emezu.” (Hib. 11:1) Inwe okwukwe pụtara na anyị ga na-atụsi anya ike ka Chineke mezuo nkwa ndị o kwere anyị. Ma, olee uru anyị ga-erite ma anyị nwee olileanya na Chineke ga-akwụ anyị ụgwọ? Olee otú Jehova sirila kwụọ ndị jeere ya ozi ụgwọ, ma n’oge gara aga ma n’oge anyị a? Ka anyị chọpụta.
JEHOVA KWERE NKWA ỊGỌZI NDỊ NA-EFE YA
3. Olee nkwa Chineke kwere anyị na Malakaị 3:10?
3 Jehova Chineke ekwela nkwa na ya ga-agọzi ndị ji obi ha niile na-efe ya. Ọ bụ ya mere o ji gwa anyị ka anyị gbalịsie ike inweta ngọzi ya. Baịbụl gwara anyị, sị: “‘Biko, nwaleenụ m . . . ,’ ka Jehova nke ụsụụ ndị agha kwuru, ‘ma ḿ gaghị emeghe ọnụ ụzọ mmiri nke eluigwe wee wụsa unu ngọzi ruo mgbe ọ na-adịghị ihe ga-akọ unu.’” (Mal. 3:10) Anyị mee ihe a Jehova kwuru, ọ ga-egosi na obi dị anyị ụtọ maka ihe ọ gwara anyị.
4. Gịnị mere anyị ji kwesị ịtụkwasị nkwa ahụ Jizọs kwere na Matiu 6:33 obi?
4 Jizọs kwere ndị na-eso ụzọ ya nkwa na Chineke ga na-elekọta ha ma ha buru ụzọ na-achọ Alaeze ya. (Gụọ Matiu 6:33.) Ihe mere Jizọs ji kwe ha nkwa ahụ bụ na ọ ma na Jehova na-eme ihe ọ bụla o kwuru. Obi siri ya ike na nkwa ọ bụla Chineke kwere ga-emezurịrị. (Aịza. 55:11) Obi kwesịkwara isi anyị ike na anyị tụkwasị Jehova obi anyị niile, ọ ga-emezu nkwa ahụ o kwere anyị, nke bụ́: “M gaghị ahapụ gị ma ọlị, m gaghịkwa agbahapụ gị ma ọlị.” (Hib. 13:5) Nkwa a o kwere anyị na-echetara anyị ihe ahụ Jizọs kwuru gbasara ibu ụzọ na-achọ Alaeze Chineke na ezi omume ya.
5. Gịnị mere ihe Jizọs zara Pita ji eme ka okwukwe anyị sikwuo ike?
5 O nwere mgbe Pita onyeozi jụrụ Jizọs, sị: “Anyị ahapụwo ihe niile, soro gị; gịnịkwanụ ka anyị ga-enweta?” (Mat. 19:27) Kama ịbara Pita mba, Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya na Chineke ga-akwụ ha ụgwọ maka ihe ndị ha hapụrụ. Ndịozi ya na ndị ọzọ kwesịrị ntụkwasị obi ga-eso ya chịa n’eluigwe. Ma, e nwere ụgwọ Chineke na-akwụ anyị ugbu a. Jizọs sịrị: “Onye ọ bụla nke hapụworo ụlọ ma ọ bụ ụmụnne ndị ikom ma ọ bụ ụmụnne ndị inyom ma ọ bụ nna ma ọ bụ nne ma ọ bụ ụmụ ma ọ bụ ala n’ihi aha m ga-enweta ihe karịrị ya okpukpu okpukpu, ọ ga-eketakwa ndụ ebighị ebi.” (Mat. 19:29) Ndị na-eso ụzọ ya ga-enweta ngọzi karịrị ihe ọ bụla ha hapụrụ. Ọ̀ bụ na nna, nne, ụmụnne ndị ikom, ụmụnne ndị inyom, na ụmụ anyị na-enweta n’ọgbakọ akarịghị ihe ọ bụla anyị hapụrụ iji na-ejere Chineke ozi?
“ARỊLỊKA MAKA MKPỤRỤ OBI”
6. Gịnị mere Jehova ji kwe ndị na-efe ya nkwa na ya ga-akwụ ha ụgwọ?
6 Jehova chọrọ inyere ndị ohu ya aka ịtachi obi n’ọnwụnwa bịaara ha. Ọ bụ ya mere o ji kwe nkwa na ya ga-akwụ anyị ụgwọ. E wezụga ihe ọma ndị Jehova na-emere anyị ugbu a, anyị na-atụsi anya ike ịhụ ihe ọma ndị ọ ga-emere anyị n’ọdịnihu. (1 Tim. 4:8) Obi sie anyị ike na Jehova “na-akwụ ndị na-achọsi ya ike ụgwọ ọrụ,” okwukwe anyị ga-esi ezigbo ike.—Hib. 11:6.
7. Olee otú olileanya si dị ka arịlịka?
7 N’ihe Jizọs kụziri n’elu ugwu, ọ sịrị: “Ṅụrịanụ ọṅụ, nweekwanụ obi ụtọ nke ukwuu, n’ihi na ụgwọ ọrụ unu dị ukwuu n’eluigwe; n’ihi na otú ahụ ka ha kpagburu ndị amụma bu unu ụzọ.” (Mat. 5:12) Ụfọdụ ndị ohu Chineke ga-enweta ụgwọ ọrụ ha n’eluigwe. Ndị ọzọ ga-enweta ndụ ebighị ebi mgbe ụwa ga-abụ paradaịs. Olileanya ahụ kwesịkwara ime ka ha ‘ṅụrịa ọṅụ, nweekwa obi ụtọ nke ukwuu.’ (Ọma 37:11; Luk 18:30) Ma ànyị ga-aga eluigwe ma ànyị ga-ebi n’ụwa, olileanya anyị nwere ike ‘ịdị ka arịlịka maka mkpụrụ obi,’ ya bụ, na o kwesịrị ime ka okwukwe anyị sie ezigbo ike. (Hib. 6:17-20) Arịlịka bụ ihe na-eme ka ụgbọ mmiri kwụsie ike. Otú ahụ ka olileanya anyị nwere na Chineke ga-akwụ anyị ụgwọ ga-esi nyere anyị aka ka okwukwe anyị sie ike. Ọ ga-emekwa ka anyị nwee ike idi nsogbu bịaara anyị.
8. Olee otú olileanya anyị si eme ka anyị ghara ịna-echegbu onwe anyị?
8 Olileanya anyị sí na Baịbụl nwere ike ime ka anyị ghara ịna-echegbu onwe anyị. Nkwa Chineke kwere anyị nwere ike ime ka obi dajụọ anyị otú ahụ ọ na-abụ, e tee mmadụ ọgwụ n’ebe ihe mere ya, ya akwụsị ịfụ ya ụfụ. Obi ga-eru anyị ala ma anyị ‘tụkwasị Jehova ibu’ ọ bụla na-anyịgbu anyị, ebe anyị ma na ọ ‘ga-akwado anyị.’ (Ọma 55:22) Obi siri anyị ezigbo ike na Chineke “pụrụ ime ihe nke ukwuu karịa ihe niile anyị na-arịọ ma ọ bụ na-eche n’echiche.” (Efe. 3:20) Chegodị echiche. Ọ bụghị naanị na Chineke ga-emere anyị ihe niile anyị na-arịọ ya, kama ọ ga-eme “karịa ihe niile anyị na-arịọ.”
9. Gịnị ka anyị ga-eme ma ọ bụrụ na anyị chọrọ inweta ngọzi Jehova?
9 Ọ bụrụ na anyị chọrọ inweta ụgwọ ọrụ ahụ, anyị kwesịrị ịtụkwasị Jehova obi anyị niile ma na-eme ihe o kwuru. Mozis gwara mba Izrel, sị: “Jehova aghaghị ịgọzi gị n’ala ahụ Jehova bụ́ Chineke gị na-enye gị ka i nweta dị ka ihe nketa, naanị ma ọ bụrụ na i gee ntị n’olu Jehova bụ́ Chineke gị wee lezie anya debe iwu a dum m na-enye gị taa. N’ihi na Jehova bụ́ Chineke gị ga-agọzi gị dị nnọọ ka o kwere gị ná nkwa.” (Diut. 15:4-6) Obi ò siri gị ike na Jehova ga-agọzi gị ma i jiri obi gị niile na-efe ya? Obi kwesịrị isi gị ike.
NDỊ JEHOVA KWỤRỤ ỤGWỌ
10, 11. Olee otú Jehova si kwụọ Josef ụgwọ?
10 E dere Baịbụl ka ọ baara anyị uru. Ọ kọrọ ọtụtụ ihe gbasara otú Chineke si kwụọ ndị ji obi ha niile fee ya ụgwọ. (Rom 15:4) Dị ka ihe atụ, chegodị banyere Josef. Ụmụnne ya rere ya ka ọ gaa gbawa ohu. Nwunye nna ya ukwu emechaa bo ya ebubo ụgha, a tụọ ya mkpọrọ maka ya n’Ijipt. Ihe a ò mere ka Chineke kwụsị inyere ya aka. Mbanụ. “Jehova nọnyeere Josef wee na-egosi ya obiọma . . . Jehova nọnyeere Josef, Jehova na-emekwa ka ihe ọ na-eme na-aga nke ọma.” (Jen. 39:21-23) N’oge ọnwụnwa ahụ niile, Josef nwere ndidi ma chere Chineke ya.
11 Mgbe ọtụtụ afọ gara, Fero kpọpụtara Josef n’ụlọ mkpọrọ, mee ya onye na-esote eze Ijipt n’agbanyeghị na ọ bụ ohu. (Jen. 41:1, 37-43) Mgbe nwunye Josef mụtaara ya ụmụ nwoke abụọ, ọ “[gụrụ] nke ọkpara Manase, n’ihi na, dị ka o si kwuo, ‘Chineke emewo ka m chefuo nsogbu m niile nakwa ụlọ nna m dum.’ Aha ọ gụrụ nwa ya nke abụọ bụ Ifrem, n’ihi na, dị ka o si kwuo, ‘Chineke emewo ka m mụọ ọmụmụ n’ala m nọ hụjuo anya.’” (Jen. 41:51, 52) N’ihi otú Josef si rubere Chineke isi, Chineke gọziri ya, mee ka ọ zọpụta ndị Izrel na ndị Ijipt mgbe ụnwụ dara. Josef ghọtara na ọ bụ otú Jehova si kwụọ ya ụgwọ ma gọzie ya.—Jen. 45:5-9.
12. Olee otú Jizọs si rubere Chineke isi mgbe ọnwụnwa bịaara ya?
12 Jizọs Kraịst rubekwaara Chineke isi n’agbanyeghị ọnwụnwa dị iche iche bịaara ya, Chineke akwụọ ya ụgwọ. Gịnị nyeere ya aka ịtachi obi? Baịbụl kwuru, sị: “N’ihi ọṅụ e debere n’ihu ya, o diri osisi ịta ahụhụ, leghara ihere anya.” (Hib. 12:2) Obi tọrọ Jizọs ụtọ maka na o mere ka e doo aha Chineke nsọ. Ụgwọ Nna ya kwụrụ ya bụ na ha abụọ dị ná mma, ya emekwaara Jizọs ọtụtụ ihe ọma ndị ọzọ. Baịbụl kwuru na ‘ọ nọrọla ala n’aka nri nke ocheeze Chineke.’ Baịbụl kwukwara n’ebe ọzọ, sị: “Chineke buliri ya elu ka ọ nọrọ n’ọkwá ka elu, o jikwa obiọma nye ya aha dị elu karịa aha ọ bụla ọzọ.”—Fil. 2:9.
JEHOVA ANAGHỊ ECHEFU IHE ANYỊ NA-EME
13, 14. Olee otú obi na-adị Jehova maka ihe anyị na-emere ya?
13 Obi kwesịrị isi anyị ike na Jehova anaghi eji mbọ ọ bụla anyị gbara iji jeere ya ozi egwu egwu. Ọ na-aghọta mgbe ụjọ na-atụ anyị ma ọ bụ mgbe obi na-esighị anyị ike na anyị ga-emeli ihe anyị kwesịrị ime. Ọ na-emere anyị ebere ma anyị chegbuwe onwe anyị maka ego ma ọ bụ mgbe anyị na-agaghị emeli ihe niile anyị kwesịrị ime n’ozi ya n’ihi ọrịa ma ọ bụ na obi adịghị anyị mma. Ka obi sie anyị ezigbo ike na Jehova ji mbọ ndị na-efe ya na-agba iji rubere ya isi kpọrọ ihe.—Gụọ Ndị Hibru 6:10, 11.
14 Chetakwa na Jehova bụ “Onye na-anụ ekpere.” Obi kwesịrị isi anyị ike na anyị kpeere ya ekpere, ọ ga-anụ ya. (Ọma 65:2) “Nna nke obi ebere na Chineke nke nkasi obi niile” ga-enye anyị ihe niile ga-enyere anyị aka ka anyị na ya dịrị ná mma. Mgbe ụfọdụ, ọ na-eji ụmụnna anyị enyere anyị aka. (2 Kọr. 1:3) Obi na-adị Jehova ụtọ ma anyị meere ndị ọzọ ebere. Baịbụl kwuru, sị: “Onye na-emere onye ọ na-enweghị ka ọ hà ya amara na-agbazinye Jehova ihe, ọ ga-akwụkwa onye ahụ ụgwọ ihe o mere.” (Ilu 19:17; Mat. 6:3, 4) N’ihi ya, ọ bụrụ na anyị enyere ndị ihe na-esiri ike aka, Jehova na-ewere ya ka ego anyị gbazinyere ya. O kwere anyị nkwa na ọ ga-akwụ anyị ụgwọ maka ya.
ỤGWỌ JEHOVA GA-AKWỤ ANYỊ UGBU A NAKWA N’ỌDỊNIHU
15. Olee ụgwọ ọrụ ị na-atụ anya inweta? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.)
15 Ndị Kraịst e tere mmanụ nwere olileanya inweta “okpueze ezi omume, nke Onyenwe anyị, bụ́ onyeikpe ezi omume, ga-enye . . . dị ka ụgwọ ọrụ n’ụbọchị ahụ.” (2 Tim. 4:7, 8) Ma, ọ bụrụ na olileanya i nwere dị iche, ọ gaghị aghọ gị ahịa. Ọtụtụ nde ndị so ‘n’atụrụ ọzọ’ na-atụsi anya ike ịdị ndụ ebighị ebi mgbe ụwa ga-aghọ paradaịs. N’ebe ahụ, ‘ha ga-enwe obi ụtọ dị ukwuu n’ihi udo nke zuru ebe niile.’—Jọn 10:16; Ọma 37:11.
16. Olee ihe e kwuru na 1 Jọn 3:19, 20 nke na-akasi anyị obi?
16 O nwere ike ịdị anyị ka ihe anyị na-arụ n’ozi Jehova ọ̀ dị ntakịrị, ma ọ bụ anyị ana-eche ma mbọ anyị na-agba ọ̀ na-eme Jehova obi ụtọ. Anyị nwedịrị ike ịna-eche ma ànyị ruru eru inweta ụgwọ ọrụ ọ bụla. Ma, ka anyị ghara ichefu na “Chineke karịrị obi anyị, marakwa ihe niile.” (Gụọ 1 Jọn 3:19, 20.) Ọ bụrụ na anyị ana-ejere Jehova ozi maka na anyị nwere okwukwe ma hụ ya n’anya, ka obi sie anyị ike na ọ ga-akwụ anyị ụgwọ, ọ bụrụgodị na ọ dị anyị ka ozi anyị na-ejere ya ọ̀ dị ntakịrị.—Mak 12:41-44.
17. Olee ụfọdụ ụgwọ ọrụ anyị na-enweta ugbu a?
17 Jehova na-agọzi ndị ya n’agbanyeghị na anyị bi n’oge ikpeazụ n’ụwa ọjọọ Setan. Ọ na-akụziri ndị na-efe ya ọtụtụ ihe, na-emekwa ka udo dịrị n’ọgbakọ ya. (Aịza. 54:13) Nkwa ahụ Jizọs kwere na-emezu. Ụgwọ Jehova na-akwụ anyị ugbu a bụ na o kwere ka anyị soro n’ezinụlọ ya zuru ụwa ọnụ, ndị bụ́ ụmụnna nwoke na nwaanyị hụrụ ibe ha n’anya. (Mak 10:29, 30) Ihe ọzọ bụ na ndị na-achọsi Chineke ike na-enweta ụgwọ ọrụ na-enweghị atụ, nke bụ́ na obi na-eru ha ala, ihe ha nwere juru ha afọ, ha na-enwekwa obi ụtọ.—Fil. 4:4-7.
18, 19. Olee otú obi na-adị ndị ohu Jehova maka ụgwọ ọ na-akwụ ha?
18 Ndị Jehova n’ụwa niile ahụla otú Jehova si na-enye ha ụgwọ ọrụ magburu onwe ya. Dị ka ihe atụ, otu nwanna nwaanyị aha ya bụ Bianca, bụ́ onye Jamanị, sịrị: “Amaghị m ọnụ m ga-eji kelee Jehova maka otú o si enyere m aka ka m ghara ịna-echegbu onwe m nakwa otú o si anọnyere m kwa ụbọchị. Ọgba aghara juru n’ụwa a. Ọtụtụ ndị enweghịkwa olileanya. Ma, ka mụ na Jehova na-arụkọ ọrụ, obi na-eru m ala. Mgbe ọ bụla m hapụrụ ihe ụfọdụ iji jeere ya ozi, ọ na-akwụ m ụgwọ mmaji kwuru mmaji.”
19 Chegodị banyere nwanna nwaanyị ọzọ bí na Kanada aha ya bụ Paula, onye dị afọ iri asaa. O nwere mkpumkpu azụ. Ọ sịrị: “Ịga ije na-esiri m ike. Ma ọ pụtaghị na anaghị m ekwusasi ozi ọma ike. M na-esi ụzọ dị iche iche ekwusa ozi ọma, ma iji ekwentị ezi ozi ọma ma izi ndị mmadụ ozi ọma mgbe m na-anọghị n’ozi ọma. E nwere akwụkwọ m na-ede amaokwu Baịbụl na ihe ụfọdụ e kwuru n’akwụkwọ anyị. Ọ na-abụ, m nọtụ, mụ agụọ ya, ya agbaa m ume. M na-akpọ ya ‘Akwụkwọ Na-azọ M Ndụ.’ Obi agaghị na-ajọ anyị njọ mgbe niile ma obi anyị dịrị ná nkwa Jehova kwere. Jehova ga na-enyere anyị aka mgbe niile n’agbanyeghị otú ihe si dịrị anyị.” Nsogbu gị nwere ike ịdị iche na nke Bianca na Paula. Ma, i nwere ike icheta ụzọ dị iche iche Jehova sirila kwụọ gị na ndị gị na ha nọ ụgwọ. Ọ dị mma ka ị na-echeta otú Jehova si na-akwụ gị ụgwọ ugbu a nakwa otú ọ ga-esi kwụọ gị ụgwọ n’ọdịnihu.
20. Gịnị ka anyị ga-atụ anya ya ma anyị jiri obi anyị niile na-ejere Jehova ozi?
20 Echefula na Chineke ga-akwụ gị “ụgwọ ọrụ dị ukwuu” maka ekpere i ji obi gị niile na-ekpe ma na-agwa ya otú ọ dị gị n’obi. Ka obi sie gị ike na Chineke ‘ga-emezuru gị nkwa ya mgbe i mesịrị uche ya.’ (Hib. 10:35, 36) N’ihi ya, ka anyị na-eme ka okwukwe anyị sie ike, jirikwa obi anyị niile na-ejere Jehova ozi. Anyị ga-emeli otú ahụ, ebe anyị ma na ọ bụ Jehova ga-akwụ anyị ụgwọ ma oge ruo.—Gụọ Ndị Kọlọsi 3:23, 24.


text:
Azịza Ajụjụ Iri Ndị Na-eto Eto Na-ajụ
Mụta ezigbo ndụmọdụ na aro ndị ga-eme ka ihe gaziere gị.
AJỤJỤ NKE 1
Olee Ụdị Onye M Bụ?
Ịmata ihe ndị ị ga-emeli, ihe ndị ị na-anaghị emeta na ihe ndị ị chọrọ ime ga-enyere gị aka ma e nyewe gị nsogbu ka i mee ihe ọjọọ.
AJỤJỤ NKE 2
Gịnị Mere Otú M Dị Ji Echu M Ụra?
Obi ọ̀ na-ajọ gị njọ ma i lee onwe gị n’enyo? Olee ihe ndị i nwere ike ime ka ị dịkwuo mma n’anya?
AJỤJỤ NKE 3
Olee Otú M Ga-esi Na-agwa Papa M na Mama M Okwu?
Ihe ndị e kwuru ebe a ga-eme ka ọ dịkwuoro gị mfe ịgwa papa gị na mama gị okwu.
AJỤJỤ NKE 4
Olee Otú M Ga-esi Mezie Ihe M Mejọrọ?
Ị ga-emejọrịrị ihe; o nweghị onye na-anaghị emejọ ihe. Ma, gịnị ka ị ga-eme ma i mejọọ?
AJỤJỤ NKE 5
Gịnị Ka M Ga-eme ma A Chọwa M Okwu n’Ụlọ Akwụkwọ?
Ọ pụtaghị na e nweghị ihe ị ga-emeli. I nwere ike imeri onye na-achọ gị okwu n’emetụghị ya aka.
AJỤJỤ NKE 6
Olee Otú M Ga-esi Merie Nsogbu Ndị Ọgbọ M Na-enye M?
O nwere ike isiri gị ike ime ihe ị ma na ọ dị mma.
AJỤJỤ NKE 7
Gịnị Ka M Ga-eme ma Mmadụ Chọọ Ka Mụ na Ya Nwee Mmekọahụ?
Gụọ gbasara nsogbu ụfọdụ ịkpachi anya gafee ókè kpataara ụfọdụ ndị na-eto eto.
AJỤJỤ NKE 8
Gịnị Ka M Kwesịrị Ịma Banyere Idina Mmadụ n’Ike?
Ndị a kacha edina n’ike bụ ndị na-eto eto. Olee otú ị ga-esi merie nsogbu a?
AJỤJỤ NKE 9
M̀ Kwesịrị Ikwere na E Keghị Mmadụ Eke?
Olee nke na-ada ka ihe mere eme?
AJỤJỤ NKE 10
Olee Otú Baịbụl Ga-esi Nyere M Aka?
Ọtụtụ ndị sịrị na ihe juru na Baịbụl bụ akụkọ ifo, na oge ya agafeela, nakwa na ọ naghị ekwe nghọta. Ma ọ bụghị eziokwu.


text:
Ha Ji Obi Ha Wepụta Onwe Ha na Gana
Ị̀ MA nwanna nwoke ma ọ bụ nwanna nwaanyị kwagara mba ọzọ, bụ́ ebe a chọkwuru ndị ga na-ekwusa ozi ọma? Anyị na-ekwukarị na ụmụnna ndị ahụ na-eje ozi n’ebe e nwere mkpa ka ukwuu. Ị̀ jụtụla onwe gị, sị: ‘Gịnị mere ha ji gawa ije ozi ná mba ọzọ? Olee otú ha si kwadebe maka ụdị ozi a? M̀ ga-emeli ya?’ Otu n’ime ụzọ dị́ mma anyị ga-esi mata azịza ajụjụ ndị a bụ ịjụ ụmụnna ndị ahụ ajụjụ. Ka anyị jụọnụ ha.
GỊNỊ MERE HA JI EME YA?
Gịnị mere i ji malite iche banyere ịkwaga ebe e nwere mkpa ka ukwuu ná mba ọzọ? E nwere otu nwanna nwaanyị sí Amerịka aha ya bụ Amy. Ọ dị ihe dị́ ka afọ iri atọ na ise ugbu a. O kwuru, sị: “Ruo ọtụtụ afọ, m nọ na-eche banyere ịga jewe ozi ná mba ọzọ. Ma, o yiri m ihe m na-agaghị emeli.” Gịnị mere o ji kwụsị iche otú ahụ? Ọ sịrị: “N’afọ 2004, otu nwanna na nwunye ya na-eje ozi na Beliiz gwara m ka m bịa leta ha ma soro ha sụọ ụzọ otu ọnwa. M gara, ya atọọ m ka mmanụ aṅụ. Mgbe otu afọ gara, m kwagara Gana ma sụwa ụzọ n’ebe ahụ.”
E nwere nwanna nwaanyị ọzọ síkwa Amerịka aha ya bụ Stephanie. Ọ dị ihe dị́ ka afọ iri abụọ na asatọ ugbu a. N’afọ ole na ole gara aga, o chebaara onwe ya echiche ma sị: ‘Ahụ́ siri m ike. E nweghịkwa onye m na-akpa afọ ya. N’eziokwu, m nwere ike ijekwuru Jehova ozi karịa otú m na-eme ugbu a.’ Eziokwu ahụ ọ gwara onwe ya mere ka ọ kwaga Gana ka o jekwuoro Jehova ozi. Otu nwanna aha ya bụ Filip na nwunye ya bụ́ Ida bụ ndị ọsụ ụzọ sí Denmak. Ha akatatụla ahụ́. Ọ nọ na-agụ ha agụụ ịkwaga ebe e nwere mkpa ka ukwuu. Ha chọrọ ụzọ ndị ha ga-esi mee ihe ahụ na-agụ ha. Filip sịrị: “Mgbe ohere ya pụtara, ọ dị ka Jehova ọ̀ sịrị anyị: ‘Gawanụ.’” N’afọ 2008, ha kwagara Gana, jee ozi ihe karịrị afọ atọ.
Nwanna ọzọ aha ya bụ Hans na nwunye ya bụ́ Brook bụ ndị ọsụ ụzọ sí Amerịka. Ha dị afọ iri atọ na ụma. Mgbe ajọ ifufe kpara mkpamkpa n’afọ 2005, ha so nyere ndị ọdachi ahụ dakwasịrị aka. Ha mechara dejupụta akwụkwọ maka ịga na-arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze na Ụlọ Mgbakọ ná mba ọzọ. Ma, a kpọghị ha. Hans kwuru, sị: “N’oge ahụ, anyị gere otu okwu ná mgbakọ distrikti, bụ́ ebe e kwuru na Eze Devid ghọtara na Chineke ekweghị ka ọ bụrụ ya ga-arụrụ ya ụlọ nsọ. N’ihi ya, ọ gbanwere ihe ọ chọrọ ime. Ihe ahụ e kwuru nyeere anyị aka ịghọta na o nweghị ihe o mere ma anyị gbanwee ihe anyị bu n’obi ime n’ozi Chineke.” (1 Ihe 17:1-4, 11, 12; 22:5-11) Brook sịrị: “Jehova chọrọ ka anyị kụọ aka n’ọnụ ụzọ ọzọ.”
Mgbe ndị enyi ha na-eje ozi ná mba ọzọ kọọrọ ha ihe ndị na-atọ ụtọ mere n’ebe ha na-eje ozi, o mere ka Hans na Brook kpebie ịga mba ọzọ sụwa ụzọ. N’afọ 2012, ha gara Gana, jee ozi ọnwa anọ ma nyere ọgbakọ na-eji asụsụ ndị ogbi amụ ihe aka. N’agbanyeghị na ha mechara laghachi Amerịka, ozi ahụ ha jere na Gana mere ka ha kpebisikwuo ike ibu ụzọ na-achọ Alaeze Chineke. Kemgbe ahụ, ha esorola rụọ alaka ụlọ ọrụ dị́ na Maịkronishia.
IHE NDỊ HA MERE KA HA NWEE IKE ỊGA EBE E NWERE MKPA KA UKWUU
Olee otú i si kwadebe maka ịga ebe e nwere mkpa ka ukwuu? Stephanie kwuru, sị: “M chọtara isiokwu Ụlọ Nche ndị kwuru gbasara ije ozi n’ebe e nwere mkpa ka ukwuu. * M gwara ndị okenye ọgbakọ, gwakwa onye nlekọta sekit na nwunye ya na m chọrọ ịga jewe ozi ná mba ọzọ. Nke kacha mkpa bụ na m gwara ya Jehova ugboro ugboro n’ekpere.” Ihe ọzọ bụ na Stephanie anaghị emefusị ego. N’ihi ya, o dokọtara ego ọ ga-eji na-egbo mkpa ya ma ọ kwaga mba ọzọ.
Hans sịrị: “Anyị kpere ekpere ka Jehova duzie anyị n’ihi na anyị chọrọ ịga ebe ọ bụla ọ chọrọ ka anyị gaa. Anyị kwukwara n’ekpere ahụ ụbọchị anyị bu n’obi ime ihe ahụ anyị chọrọ ime.” Ha degaara alaka ụlọ ọrụ anyị anọ akwụkwọ ozi. Mgbe alaka ụlọ ọrụ anyị dị́ na Gana gwara ha bịa Gana, ha gara ebe ahụ, buru n’obi ịnọ naanị ọnwa abụọ. Hans sịrị: “Otú iso ọgbakọ dị́ n’ebe ahụ jee ozi si tọọ anyị ụtọ mere ka anyị nọfee ọnwa abụọ ahụ anyị chọrọ ịnọ.”
George na Adria bụ di na nwunye sí Kanada. Ha dị ihe dị́ ka afọ iri atọ na asatọ. Ha echefughị na ihe Jehova na-agọzi bụ ihe ọma mmadụ maliterela ime, ọ bụghị naanị ihe ọma onye ahụ bu n’obi. N’ihi ya, ha gbara ezigbo mbọ ime ihe ha kpebiri ime. Ha kpọrọ otu nwanna nwaanyị na-eje ozi n’ebe e nwere mkpa ka ukwuu na Gana n’ekwentị, jụọ ya ọtụtụ ajụjụ. Ha degakwaara alaka ụlọ ọrụ anyị dị́ na Kanada nakwa na Gana akwụkwọ ozi. Adria kwuru, sị: “Anyị gbakwara mbọ karịa otú anyị na-emebu ịkwụsịlata ihe ndị na-eri anyị oge.” Ihe ndị ahụ ha mere nyeere ha aka ịkwaga Gana n’afọ 2004.
OTÚ HA SI MERIE NSOGBU NDỊ HA NWERE
Olee nsogbu ndị i nwere ebe ahụ, oleekwa otú i si merie ha? Nsogbu Amy nwere ná mmalite bụ na agụụ ịhụ ndị ezinụlọ ha na-agụsi ya ike. Ọ sịrị: “Otú e si eme ihe niile ebe ahụ dị iche n’ihe ndị maara m ahụ́.” Gịnị nyeere ya aka? Ọ sịrị: “Otú ndị ezinụlọ anyị si na-akpọ m ma na-agwa m na obi dị ha ụtọ maka ozi m na-eje nyeere m aka ịna-echeta ihe mere m ji kpebie ịkwaga mba ọzọ. Mụ na ndị ezinụlọ anyị mechara malite ịna-esi n’Ịntanet akparịta ụka ma na-ahụ ibe anyị. N’ihi ya, ọ dịghịzi m ka hà nọ n’ebe dị́ ezigbo anya.” Amy kwuru na imeta otu nwanna nwaanyị bí ebe ahụ enyi nyeere ya aka ịghọta otú e si eme ihe ụfọdụ. Ọ sịrị: “M na-agakwuru enyi m ahụ mgbe ọ bụla m na-aghọtaghị ihe mere ndị mmadụ ji mee ihe ụfọdụ. O nyeere m aka ịmata ihe m kwesịrị ime na ihe m na-ekwesịghị ime, nke mere ka m nwee ike iji ọṅụ na-eje ozi m.”
George na Adria kwuru na mgbe ha gara Gana ọhụrụ, ọ dị ha ka hà bizi n’oge ochie. Adria sịrị: “Kama iji ígwè e ji asa ákwà na-asa ákwà, anyị na-eji bọket. Ọ na-adịzi ka awa ole isi nri na-ewe anyị ò ji okpukpu iri karịa awa ole ọ na-ewebu anyị. Ma mgbe obere oge gachara, ihe ndị ahụ yiri ka hà bụ nsogbu siri ike ghọziri ihe ọhụrụ anyị na-amụta.” Brook sịrị: “N’agbanyeghị nsogbu anyị bụ́ ndị ọsụ ụzọ na-enwe, anyị na-enwe ezigbo obi ụtọ. Anyị cheta ihe niile na-agba ume merela n’ozi anyị, obi na-atọgbu anyị atọgbu.”
OZI ANYỊ NA-EME ANYỊ OBI ỤTỌ
Gịnị mere i ji agba ndị ọzọ ume ka ha jee ụdị ozi a? Stephanie sịrị: “Ọ na-eme ezigbo obi ụtọ ikwusa ozi ọma n’ebe ị ga-ahụ ndị nwere mmasị ịmụta eziokwu Baịbụl nke na ha na-achọ ka ị na-amụrụ ha ihe kwa ụbọchị. Ije ozi n’ebe e nwere mkpa ka ukwuu so n’ihe kacha mma m kpebitụrụla ime.” N’afọ 2014, Stephanie na Aaron lụrụ. Ha na-eje ozi ugbu a n’alaka ụlọ ọrụ anyị dị́ na Gana.
Nwanna nwaanyị ọzọ bụ́ ọsụ ụzọ aha ya bụ Christine bụ onye Jamanị. Ọ dị ihe dị́ ka afọ iri atọ na atọ. O kwuru, sị: “Ọ na-atọ ka mmanụ aṅụ.” Christine jere ozi na Bolivia tupu ya akwaga Gana. Ọ sịkwara: “Ebe ọ bụ na anọghị m ndị ezinụlọ anyị nso, m na-arịọ Jehova mgbe niile ka o nyere m aka. O nwetụbeghị mgbe mụ na ya dị ná mma otú anyị dị ugbu a. M na-ahụkwa na otú ọgbakọ Ndị Kraịst si dị́ n’otu enweghị atụ. Ozi m emeela ka ndụ m baa ezigbo uru.” N’oge na-adịbeghị anya, Christine na Gideon lụrụ. Ha abụọ ka na-eje ozi na Gana.
Filip na Ida kwuru otú ha si mee ka ndị ha na-amụrụ Baịbụl na-eme nke ọma. Ha sịrị: “Anyị na-amụburu mmadụ iri na ise ma ọ bụ karịa ihe. Ma anyị mechara mụwara naanị mmadụ iri ihe ka anyị nwee ike ịna-akụziri ha ihe nke ọma.” Ọ̀ baara ndị ha mụụrụ ihe uru? Filip sịrị: “E nwere otu nwa okorobịa m mụụrụ ihe. Aha ya bụ Michael. Anyị ji otu ọnwa mụchaa akwụkwọ Bible Na-akụzi n’ihi na ọ dị njikere ịna-amụ ihe kwa ụbọchị, ọ na-akwadebekwa nke ọma. O mechara bụrụ onye nkwusa a na-emebeghị baptizim. Ụbọchị mbụ ọ gara ozi ọma, ọ jụrụ m, sị: ‘Ì nwere ike inyere m aka mụọrọ ndị m na-amụrụ Baịbụl ihe?’ Ihe ahụ o kwuru juru m anya, mụ elee ya anya. Ọ gwara m na ya maliteere mmadụ atọ ọmụmụ Baịbụl, na ya chọkwara ka e nyere ya aka mụọrọ ha ihe.” Otú e si na-achọkwu ndị ga na-amụrụ ndị mmadụ ihe emeela ka onye a na-amụrụ ihe na-amụziri ndị ọzọ ihe.
Nwanna nwaanyị ahụ aha ya bụ Amy kọrọ otú o si mata ozugbo na a chọkwuru ndị ọrụ na Gana. Ọ sịrị: “Obere oge m bịarutere Gana, anyị gara ozi ọma n’otu obere obodo, gbaakwa mbọ ka anyị chọta ndị ogbi. Ọ bụghị naanị otu onye ogbi ka anyị hụrụ, kama anyị hụrụ ndị ogbi asatọ naanị n’otu obodo ahụ.” Ka ọ dị ugbu a, Amy na Eric alụọla. Ha abụọ bụkwa ndị ọsụ ụzọ pụrụ iche. Ha nọ n’ọgbakọ na-eji asụsụ ndị ogbi amụ ihe ka ha nwee ike iso na-enyere ihe karịrị narị ndị nkwusa atọ bụ́ ndị ogbi nakwa ọtụtụ ndị ọzọ nwere mmasị ná mba ahụ aka. Ije ozi na Gana enyerela George na Adria aka ịghọta ihe mmadụ ga-eme iji bụrụ onye ozi ala ọzọ. N’ihi ya, obi bụ ha sọ aṅụrị mgbe a kpọrọ ha ka ha soro na klas nke otu narị na iri abụọ na isii n’Ụlọ Akwụkwọ Gilied. Taa, ha bụ ndị ozi ala ọzọ na Mozambik.
Ọ BỤ ỊHỤNANYA MERE HA JI WEPỤTA ONWE HA
Obi na-adị anyị ụtọ ịhụ ka ọtụtụ ụmụnna sí mba ọzọ so ụmụ amaala obodo ebe ha gara na-arụsi ọrụ ike n’ikwusa ozi ọma. (Jọn 4:35) N’izu ọ bụla n’afọ, a na-eme ihe dị́ ka otu narị mmadụ na iri abụọ baptizim na Gana. N’ụwa niile, ọtụtụ puku ndị nkwusa ‘na-eji obi ha ewepụta onwe ha’ otú ahụ mmadụ iri na asaa gara ebe e nwere mkpa ka ukwuu na Gana mere. Ihe mere ha ji eme ya bụ na ha hụrụ Jehova n’anya. Ha na-eje ozi n’ebe a chọkwuru ndị ga na-ekwusa ozi ọma Alaeze Chineke. O doro anya na otú a ha si ewepụta onwe ha na-eme ka obi Jehova ṅụrịa.—Ọma 110:3; Ilu 27:11.
^ para. 9 Dị ka ihe atụ, gụọ isiokwu bụ́ “Ì Nwere Ike Ije Ozi n’Ebe E Nwere Mkpa Ka Ukwuu?” na “Ì Nwere Ike Ịgafeta Masedonia?” Ha gbara n’Ụlọ Nche April 15 na December 15, 2009.


text: 4 Nte ededi, ikọ odudu spirit enen̄ede ọdọhọ ete ke ukperedem ini+ ndusụk owo ẹyeduọn̄ọ ẹkpọn̄+ mbuọtidem, ẹyenyụn̄ ẹkpan̄ utọn̄ ẹnọ mme ikọ+ ndiọi spirit emi ẹtụnde owo usụn̄ ye ukpepn̄kpọ mme demon,+2 ebe ke mbubịk mbon oro ẹsude nsu,+ emi ubieresịt+ mmọ odorode ufiọn nte n̄kpọ eke ẹdade ufiop ukwak ẹnịm mbọn;3 mmọ ẹkpan owo ndidọ ndọ,+ ẹwụk ẹte ẹbet udia+ emi Abasi okobotde+ ete mbon oro ẹnyenede mbuọtidem+ ẹnyụn̄ ẹtịmde ẹfiọk akpanikọ ẹbọ ẹdia ye ekọm.4 Ntak edi nte ke kpukpru se Abasi okobotde ẹfọn,+ n̄kpọ ndomokiet inyụn̄ idịghe se ẹkpesịnde+ edieke ẹbọde ye ekọm,+5 koro ikọ Abasi ye akam oro ẹbọn̄de ẹnam enye asana.6 Ke ọnọde nditọete mme item emi, afo eyedi eti asan̄autom Christ Jesus, emi ẹbọkde ke ikọ mbuọtidem ye eti ukpepn̄kpọ+ emi afo etienede ketket.+7 Edi sịn ndikop mme nsunsu mbụk+ emi ẹsabarede se isanade emi n̄kani iban ẹbụkde. Ke n̄kan̄ eken, nọ idemfo ukpep ye uduak edinyene uten̄e Abasi.+8 Koro edisịn̄ede idem enyene esisịt ufọn; edi uten̄e+ Abasi enyene ufọn ke kpukpru n̄kpọ,+ koro enye akamade un̄wọn̄ọ uwem idahaemi ye eke uwem oro edidide.+9 Ikọ emi edi akpanikọ onyụn̄ odot ẹbọ ọyọhọ ọyọhọ.+10 Koro emi anam nnyịn isịn idem inam utom ọkpọsọn̄,+ koro nnyịn idoride enyịn+ ke odu-uwem Abasi, emi edide Andinyan̄a+ kpukpru orụk owo,+ akpan akpan mme anam-akpanikọ.+11 Ka iso nọ mme ewụhọ+ emi nyụn̄ kpep mmọ.+12 Kûyak baba owo kiet ese fi ke usụhọde ke ntak emi afo edide uyen.+ Edi, di uwụtn̄kpọ+ nọ mbon oro ẹnamde akpanikọ+ ke ikọ ye ke edu uwem ye ke ima ye ke mbuọtidem ye ke edisana ido.+13 Tutu ndi, sịn idem ke edikot+ n̄wed nnọ owo,+ ye ke edinọ item ye ke edinọ owo ukpep.14 Kûfụmi enọ+ oro odude fi ke idem oro ẹkenọde fi ebe ke se ẹkebemde iso ẹtịn̄+ ẹban̄a fi ye ke ini otu mbiowo ẹkedoride fi ubọk.+15 Tie kere mme n̄kpọ emi;+ sịn idem ke mmọ ofụri ofụri, man kpukpru owo ẹkpekụt n̄kọri+ fo.16 Kpeme idemfo kpukpru ini+ nyụn̄ kpeme se afo ekpepde+ owo. Sọn̄ọ yịre ke mme n̄kpọ emi, koro ke ndinam emi afo ayanyan̄a idemfo ye mmọ emi ẹkopde uyo fo.+


text:
Ndi Bible ke Okpụhọde Fi?
“Ẹkpụhọde oto ke edinam ekikere mbufo edi obufa.”—ROME 12:2.
IKWỌ: 61, 52
1-3. (a) Nso idi ndusụk n̄kpọ oro ẹkemede ndisọn̄ nnyịn nditre ke ima ikana baptism? (b) Ewe mbụme ke ikeme ndibụp idem nnyịn edieke ọsọn̄de nnyịn ndikpụhọde? (Se akpa ndise ibuotikọ emi.)
KEVIN [1] ama esibre mbre mfọniso, ọn̄wọn̄ sika, ama ndin̄wọn̄ mmịn, onyụn̄ ada n̄kpọsọn̄ ibọk ke ediwak isua. Edi ke ini enye ekedide edifiọk akpanikọ, ama ọdọn̄ enye ndinen̄ede n̄kpere Jehovah. Akana Kevin etre kpukpru ndiọi edu emi man enye ekeme ndidi ufan Abasi. Ndibọn̄ akam nnọ Jehovah nnyụn̄ n̄kot Ikọ esie ama an̄wam enye okpụhọde.—Heb. 4:12.
2 Ndi Kevin ama etre ndikpụhọde ke enye ama akana baptism? Baba, akana enye aka iso okpụhọde onyụn̄ ekpep ndinyene nti edu. (Eph. 4:31, 32) Ke uwụtn̄kpọ, ama ọsọn̄ enye nditre ndisisọp nyat esịt. Kevin ọkọdọhọ ete: “Idem ama akpa mi ndikụt ke emem mi utom nditre ndiọi edu eken akan nditre ndisọp ndiyat esịt.” Ndibọn̄ akam ke ofụri esịt nnọ Abasi nnyụn̄ nsịn idem n̄kpep Bible ama an̄wam enye.
3 Kpa nte Kevin, ediwak nnyịn ima itre ikpọ idiọkn̄kpọ oro ikesinamde mbemiso ikanade baptism man idu uwem nte Bible etemede. Edi ke ima ikana baptism, imokụt ke osụk oyoyom ika iso ikpụhọde man ikeme ndinen̄ede n̄kpebe Abasi ye Jesus Christ. (Eph. 5:1, 2; 1 Pet. 2:21) Ke uwụtn̄kpọ, ekeme ndidi imesisọp ndikụt ndudue nnọ owo, ikop bụt, m̀mê ima nditịn̄ ikọ-edem. Ndi ọsọn̄ nnyịn nditre mme n̄kpọ emi? Edieke edide ntre, emekeme ndikere, ‘Ntak emi ọsọn̄de mi nditre mme n̄kpọ emi ke ini edide mmakam ntre mme n̄kpọ oro ẹdiọkde ẹkan emi? Nso ke n̄kpanam man nyak Ikọ Abasi aka iso okpụhọde mi?’
EMEKEME NDINAM ESỊT ENEM JEHOVAH
4. Ntak emi nnyịn mîsikemeke ndinem Jehovah esịt kpukpru ini?
4 Nnyịn emi ifiọkde Jehovah inyụn̄ imade enye imesidomo ofụri ukeme nnyịn ndinem enye esịt. Edi sia nnyịn mîfọnke ima, idịghe kpukpru ini ke isikeme ndinem enye esịt. Etie nnyịn ke idem nte eketiede apostle Paul, ke ini enye ọkọdọhọde ete: “Ukeme ndiyom ndinam n̄kpọ odu ye ami, edi ukeme ndinanam se ifọnde idụhe.”—Rome 7:18; Jas. 3:2.
5. Ewe ndiọi n̄kpọ ke iketre mbemiso ikanade baptism, edi ewe n̄kpọ ẹkeme ndisọn̄ nnyịn nditre?
5 Nnyịn ima itre kpukpru ndiọi n̄kpọ oro ẹkemede ndinam ẹsio nnyịn ẹfep ke esop Abasi. (1 Cor. 6:9, 10) Kpa ye oro, nnyịn ifọnke ima. (Col. 3:9, 10) Ntre inenke ndikere ke sia ima ikana baptism, mîdịghe sia imodu ke esop Abasi ibịghi, ke nnyịn idinamke aba ndudue, idifiakke inam n̄kpọ emi ima iketre, mîdịghe ke idiọk ekikere ididụkke nnyịn esịt. Ekeme ndida anyan ini nditre ndusụk ido emi mîfọnke.
6, 7. (a) Nso inam nnyịn ikeme ndika iso ndi ufan Jehovah kpa ye oro nnyịn mîfọnke ima? (b) Ntak emi nnyịn mîkpetreke ndikpe Jehovah ubọk ite efen ọnọ nnyịn?
6 Nnyịn imekeme ndidi ufan Jehovah inyụn̄ ika iso inam n̄kpọ esie kpa ye oro nnyịn mîfọnke ima. Ke ini Jehovah okodụride nnyịn adian idem, enye ama ọdiọn̄ọ ke nnyịn iyesinam ndudue ndusụk ini. (John 6:44) Sia Abasi ọdiọn̄ọde nte nnyịn itiede onyụn̄ ọfiọkde se isịnede nnyịn ke esịt, enye ama ọfiọk ndusụk ido oro ẹdinen̄erede isọn̄ nnyịn nditre. Enye ama ọdiọn̄ọ ke nnyịn iyesinam ndudue ndusụk ini. Edi emi ikakpanke enye ndidụri nnyịn ndian idem man idi ufan esie.
7 Abasi ama ama nnyịn tutu enye ọnọ nnyịn ata ọsọn̄urua enọ. Enye ọkọnọ edima Eyen esie edikpa man afak nnyịn. (John 3:16) Edieke ituade n̄kpọfiọk ke ini inamde ndudue, Jehovah eyefen ọnọ nnyịn ke ntak uwa ufak eyen esie, ndien emi ayanam nnyịn ika iso idi ufan esie. (Rome 7:24, 25; 1 John 2:1, 2) Ndi akpana ikere ke uwa ufak Christ inyeneke ufọn inọ nnyịn ke ntak emi idiọkn̄kpọ nnyịn okponde akaha? Ikpanaha ikere ntre. Emi ekpetie nte owo ndisịn ndida mmọn̄ nyet ubọk emi abaride. Kûfre ke Abasi ọkọnọ Eyen esie edikpa ọnọ mbon emi ẹkabarede esịt. Jehovah anam etieti ye nnyịn, sia uwa ufak Eyen esie anam ikeme ndika iso ndi ufan esie kpa ye oro nnyịn mîfọnke ima.—Kot 1 Timothy 1:15.
8. Ntak emi mîkpedịghe ima inam ndudue nnyịn idọhọ ke edi ke ntak emi nnyịn mîfọnke ima?
8 Ikpanaha edi ima inam ndudue nnyịn idọhọ ke edi ke ntak emi nnyịn mîfọnke ima. Edieke iyomde ndika iso ndi ufan Jehovah, ana idomo ofụri ukeme nnyịn ndikpebe Abasi ye Christ, inyụn̄ idi orụk owo emi mmọ ẹyomde nnyịn idi. (Ps. 15:1-5) Ana idomo n̄ko ndimụm idem n̄kama ke ini ọdọn̄de nnyịn ndinam mme n̄kpọ emi iyomde usụn̄ nditre, ana inyụn̄ isịn ofụri ukeme nnyịn nditre mme n̄kpọ emi. Edide ina baptism ndondo emi, m̀mê ebịghi ikodu ke esop Abasi, ana ‘ika iso ikpụhọde.’—2 Cor. 13:11.
9. Nnyịn isan̄a didie ifiọk ke ndimen obufa owo nsịne idịghe n̄kpọ usen kiet?
9 Oyom ika iso isịn ukeme man ‘ikpụhọde’ inyụn̄ ‘imen obufa owo isịne.’ Paul ọkọdọhọ mme Christian ete: “Ẹsio akani owo ẹduọk, emi ekemde ye ido uwem mbufo eke eyo oko, emi onyụn̄ ọdiọn̄de-diọn̄ abiara ekekem ye mme abian̄a abian̄a udọn̄ esie; edi yak mbufo ẹkabade ẹdi obufa ke odudu oro anamde utom ke ekikere mbufo, ẹnyụn̄ ẹmen obufa owo ẹsịne emi ẹkebotde ekekem ye uduak Abasi ke ata edinen ido ye akpanikọ.” (Eph. 4:22-24) Ikọ Greek oro ẹkabarede “mbufo ẹkabade edi obufa” ọwọrọ “ẹka iso ndidi obufa.” Emi owụt ke ndimen obufa owo nsịne idịghe n̄kpọ usen kiet. Ntre, inamke n̄kpọ m̀mê idu ke esop Abasi ebịghi adana didie, ana ika iso idomo ukeme ndikpụhọde inyụn̄ ikpep ndinyene nti edu emi ẹdinamde nnyịn idi obufa owo. Ke akpanikọ, Bible ekeme ndin̄wam nnyịn ika iso ikpụhọde.
NTAK EMI ESISỌN̄DE NNYỊN NDIKPỤHỌDE?
10. Nso ke ana inam man iyak Ikọ Abasi aka iso okpụhọde nnyịn, ndien nso mbụme ke ikeme ndibụp?
10 Ana in̄wana ọkpọsọn̄ man iyak Ikọ Abasi aka iso okpụhọde nnyịn. Ntak emi oyomde inam emi? Edieke Jehovah ọdiọn̄de utom oro nnyịn inamde inọ enye, ntak emi esisọn̄de nnyịn ndikpụhọde? Ntak emi Jehovah esiyakde nnyịn idomo ke idem nnyịn ndikpụhọde mînyụn̄ idaha odudu esie ikpụhọde nnyịn inikiet inikiet?
11-13. Ntak emi Jehovah esiyakde nnyịn idomo ke idem nnyịn ndikpụhọde?
11 Ke ini isede ekondo emi Jehovah okobotde, imesikụt ke enye enen̄ede enyene odudu ndinam n̄kpọ ekededi. Ke uwụtn̄kpọ, idụhe n̄kpọ emi enyenede odudu nte utịn emi Jehovah okobotde. Un̄wana ye ufiop emi ẹsiwọrọde ke utịn kpukpru sekọn esikpon etieti. Ekpri un̄wana ye ufiop emi otode utịn esịm isọn̄ ekem ndinam kpukpru n̄kpọ ẹdu uwem. (Ps. 74:16; Isa. 40:26) Jehovah esinọ mme asan̄autom esie odudu oro mmọ ẹyomde. (Isa. 40:29) Emi owụt ke Jehovah enyene odudu ndinam nnyịn itre idiọk edu inikiet inikiet utu ke ndiyak nnyịn idomo ke idem nnyịn ndinam emi. Edi ntak emi enye mînamke ntre?
12 Jehovah ọnọ nnyịn ifụre ndimek ndinam se imade. Ke ini imekde ndinam uduak Abasi inyụn̄ isịnde ifịk ndinem enye esịt, emi owụt ke nnyịn imenen̄ede ima enye. Emi owụt n̄ko ke nnyịn ida inọ ukara esie. Satan ọkọdọhọ ke Jehovah inyeneke unen ndikara mme owo, edi ke ini inyịmede ndinam se ededi oro ikemede ndiwụt ke ida inọ ukara Jehovah, emi esinam Jehovah enen̄ede enem esịt. (Job 2:3-5; N̄ke 27:11) Edieke Jehovah akpadade odudu esie anam nnyịn itre idiọk edu inikiet inikiet mbak nnyịn idibọbọ ufen ndinam n̄kpọ esie, ndi ikpetiehe nte ke Abasi oyom ndinam n̄kpọ emem ọnọ nnyịn man nnyịn ima ndinam n̄kpọ esie?
13 Emi anam Jehovah ọdọhọ nnyịn isịn “ofụri ukeme” inyene nti edu. (Kot 2 Peter 1:5-7; Col. 3:12) Enye oyom nnyịn isịn ofụri ukeme nnyịn itre ndikere oburobụt n̄kpọ. (Rome 8:5; 12:9) Ke ini isịnde ofụri ukeme nditre mme n̄kpọ oro mîfọnke, esịt esinem nnyịn sia imesikụt ke Bible ke okpụhọde uwem nnyịn.
YAK IKỌ ABASI AKA ISO OKPỤHỌDE FI
14, 15. Nso ke nnyịn ikpanam man inyene nti edu emi edinemde Jehovah esịt? (Se ekebe oro “ Ndibọn̄ Akam Nnyụn̄ N̄kpep Bible Ama Okpụhọde Uwem Mmọ.”)
14 Nso ke nnyịn ikpanam man inyene nti edu emi edinemde Jehovah esịt? Utu ke ndibiere ke idem nnyịn se ikpokpụhọrede, ọfọn iyak Jehovah ada nnyịn usụn̄. Oyom inam se Rome 12:2 ọdọhọde ete: “Ẹtre ndibiet editịm n̄kpọ emi, edi ẹkpụhọde oto ke edinam ekikere mbufo edi obufa, man mbufo ẹkpedomo ẹfiọk uduak Abasi eke edide eti onyụn̄ enemde enye esịt onyụn̄ ọfọnde ama.” Jehovah esida Ikọ esie ye edisana spirit esie an̄wam nnyịn idiọn̄ọ uduak esie, inam uduak esie, inyụn̄ ikpụhọde idu uwem nte enye oyomde. Man ikeme ndinam kpukpru emi, oyoyom isịn ifịk ikot Bible kpukpru usen, itie ikere se ikotde, inyụn̄ ibọn̄ akam iben̄e Abasi edisana spirit esie. (Luke 11:13; Gal. 5:22, 23) Edieke iyakde edisana spirit Abasi ada nnyịn usụn̄ onyụn̄ anam nnyịn ikere n̄kpọ nte Jehovah esikerede, nnyịn iyekere n̄kpọ, itịn̄ ikọ, inyụn̄ inam n̄kpọ nte Jehovah oyomde. Edi sia nnyịn mîfọnke ima, oyom inen̄ede ikpeme mbak idifiak ikanam mme n̄kpọ oro ima iketre.—N̄ke 4:23.
15 Ke adianade ye ndisikot Bible kpukpru usen, oyom ida mme n̄wed esop Abasi, utọ nte Enyọn̄-Ukpeme ye Ẹdemede! ikpep Bible. Ediwak ibuotikọ ke mme magazine emi ẹkpep nnyịn ndikpebe nti edu Jehovah ye nte ikemede nditre ido emi mîfọnke. Imekeme ndiwet mme ibuotikọ ke mme magazine emi ye mme itie N̄wed Abasi oro ẹkemede ndin̄wam nnyịn inam emi inịm, man ikpafiak ikot mmọ ke ini ke ini.
16. Ntak emi nnyịn mîkpayakke idem emem nnyịn edieke adade nnyịn ini nditre mme ido oro mîfọnke?
16 Edieke adade fi ini nditre mme ido oro mîfọnke, oyom eti ke nnyịn ikemeke ndida usen kiet n̄kpụhọde, koro n̄kpọ emi idịghe ifia ubọk kiet. Oyom aka iso esịn ifịk. Ana inyene ime nte nnyịn idomode ndiyak Bible anam nnyịn ikpụhọde. Ana ibem iso inam emehe nnyịn ndisinam se Bible ọdọhọde. Nte ini akade, idisọn̄ke nnyịn ndikere n̄kpọ nnyụn̄ nnam n̄kpọ nte Jehovah Abasi amade.—Ps. 37:31; N̄ke 23:12; Gal. 5:16, 17.
TI SE JEHOVAH ỌN̄WỌN̄ỌDE NDINAM NNỌ NNYỊN KE INI ISO
17. Nso ke Jehovah edinam ọnọ nnyịn ke ini iso edieke isọn̄ọde ida ye enye?
17 Ini ke edi emi kpukpru ikọt Jehovah ẹdifọnde ẹma ẹnyụn̄ ẹka iso ndinam n̄kpọ esie ke nsinsi. Ini oro, idisọn̄ke nnyịn aba ndikpebe nti edu Jehovah. Imenen̄ede ikọm Jehovah ke ndikọnọ Eyen esie edikpa ke ibuot nnyịn man ikeme ndituak ibuot nnọ Abasi nnyịn. Kpa ye oro nnyịn mîfọnke ima, nnyịn imekeme ndisụk nnem Jehovah esịt edieke isịnde ukeme ndikpụhọde nnyụn̄ nnam se Bible ekpepde.
18, 19. Nso ikeme ndinam nnyịn inịm ke Bible ekeme ndinam nnyịn ika iso ikpụhọde?
18 Kevin oro iketịn̄de iban̄a ke akpa ikpehe ibuotikọ emi ama anam kpukpru se enye ekekeme man etre ndisisọp ndiyat esịt. Enye ama esitie ekere onyụn̄ anam se enye ekpepde ke Bible. Enye ama onyụn̄ anam se nditọete ke esop ẹketemede enye. Kevin ama enen̄ede okpụhọde ke isua ifan̄ ebede. Nte ini akakade, ẹma ẹmek enye asan̄autom unamutom. Ndien enye edi ebiowo ke isua 20 idahaemi. Kevin ke anam kpukpru se enye ekemede mbak enye idifiak inam mme n̄kpọ oro enye ama eketre.
19 Kevin ndikekeme nditre ndiọi edu esie owụt ke Bible ke an̄wam ikọt Abasi ẹka iso ẹkpụhọde ẹnyụn̄ ẹdu eti uwem. Mmọdo, ẹyak ikûdedei ikpa mba ndiyak Ikọ Abasi aka iso okpụhọde nnyịn, onyụn̄ anam nnyịn itetịm ikpere Jehovah Abasi. (Ps. 25:14) Ke ini isịnde ofụri ukeme ndikpụhọde man inem Jehovah esịt, Jehovah esin̄wam nnyịn. Ndien ke ini ikụtde adan̄a nte ikpụhọrede, iyenen̄ede inịm ke Bible ekeme ndin̄wam nnyịn ika iso ikpụhọde.—Ps. 34:8.
^ [1] (ikpehe 1) Ẹkpụhọ enyịn̄.


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
1 Ihe E Mere 12:1-40
12 Ndị a bụ ndị bịakwutere Devid n’ime Ziklag+ mgbe ọ na-enweghị ike ịgagharị otú o si masị ya n’ihi Sọl+ nwa Kish; ha sokwa ná ndị dike ya,+ ndị na-enyere ya aka n’ibu agha,2 ha na-eji ụta, ha na-eji ma aka nri ma aka ekpe+ agbapụ nkume+ ma ọ bụ agbapụ akụ́+ n’ụta ha.+ Ha bụ ụmụnne Sọl, ndị ebo Benjamin.3 Onyeisi ha bụ Ahayiza, tinyere Joash, bụ́ ụmụ Shemea onye Gibia,+ nakwa Jiziel na Pelet bụ́ ụmụ Azmavet,+ nakwa Beraka na Jihu bụ́ ndị Anatọt,+4 nakwa Ishmeya onye Gibiọn,+ onye bụ́ dike n’etiti mmadụ iri atọ ahụ,+ bụrụkwa onyeisi mmadụ iri atọ ahụ; nakwa Jeremaya na Jahazayel na Johenan na Jozabad bụ́ onye Gedira,+5 Eluzaị na Jerimọt na Bealaya na Shemaraya na Shefataya bụ́ onye Harif,6 Elkena na Ịs-shaya na Azarel na Joiza na Jashobiam bụ́ ndị si n’agbụrụ Kora,+7 na Joila na Zebadaya bụ́ ụmụ Jeroham onye Gidọ.8 E nwekwara ụfọdụ n’ime ndị Gad bụ́ ndị kewapụrụ onwe ha wee gakwuru Devid n’ebe siri ike mbanye nke dị n’ala ịkpa,+ ha bụ ndị dimkpa bụ́ dike, ndị na-aga agha, ndị na-akwadebe ọta ukwu na ube,+ ndị ihu ha bụ ihu ọdụm,+ ha na-awụ ọsọ n’ugwu dị ka nne mgbada.+9 Iza bụ onyeisi ha, Obedaya bụ onye nke abụọ, Elayab bụ onye nke atọ,10 Mishmana bụ onye nke anọ, Jeremaya bụ onye nke ise,11 Ataị bụ onye nke isii, Iliel bụ onye nke asaa,12 Johenan bụ onye nke asatọ, Elzebad bụ onye nke itoolu,13 Jeremaya bụ onye nke iri, Makbanaị bụ onye nke iri na otu.14 Ndị a si n’ebo Gad,+ bụ́ ndị isi ndị agha. Onye kasị nta n’ime ha hà ka otu narị mmadụ n’ịdị ike, onye kasị ukwuu hakwa ka otu puku mmadụ n’ịdị ike.+15 Ọ bụ ndị a gafere Jọdan+ n’ọnwa mbụ mgbe o tochiri akụkụ ya niile,+ ha wee chụpụ ndị niile bi na ndagwurugwu, ma n’ebe ọwụwa anyanwụ ma n’ebe ọdịda anyanwụ.16 Ụfọdụ n’ime ụmụ Benjamin na Juda wee bịaruo ebe ahụ siri ike mbanye,+ bịakwute Devid.17 Devid wee pụta n’ihu ha wee sị ha: “Ọ bụrụ na ọ bụ maka udo+ ka unu ji bịakwute m ka unu nyere m aka, obi mụ na unu ga-abụ otu.+ Ma ọ bụrụ na ọ bụ ka unu rara m nye n’aka ndị iro m mgbe ọbụ aka m dị ọcha,+ ka Chineke+ nna nna anyị hà hụ maka ya ma dozie okwu.”+18 Mmụọ nsọ+ wee kpuchie Amesaị, bụ́ onyeisi mmadụ iri atọ ahụ, o wee, sị:“Anyị bụ nke gị, Devid, anyị nọnyeere gị,+ nwa Jesi.Udo, udo dịrị gị, udo dịkwara onye na-enyere gị aka,N’ihi na Chineke gị enyeworo gị aka.”+Devid wee nabata ha wee mee ka ha soro ná ndị isi ndị agha ya.+19 E nwekwara ụfọdụ n’ime ụmụ Manase bụ́ ndị gbakwuuru Devid mgbe ya na ndị Filistia bịara+ ibuso Sọl agha; ma o nyeghịrị ha aka, n’ihi na mgbe ndị isi+ ndị Filistia gbasịrị izu, ha gwara ya ka ọ lawa, sị: “Ọ ga-agbakwuru onyenwe ya Sọl bụ́ nke ga-eri isi anyị.”+20 Mgbe ọ bịara na Ziklag,+ Adna na Jozabad na Jedayel na Maịkel na Jozabad na Elaịhu na Ziletaị, bụ́ ndị isi nke otu puku otu puku ndị agha+ bụ́ ndị Manase, si na Manase gbakwuru ya.21 Ha nyeere Devid aka ịlụso ìgwè ọ lụọ ọ gbalaga+ ọgụ, n’ihi na ha niile bụ ndị dike+ obi siri ike, ha wee bụrụ ndị isi n’etiti ndị agha ya;22 n’ihi na ndị mmadụ na-abịakwute+ Devid kwa ụbọchị inyere ya aka, ruo mgbe ha ghọrọ ụsụụ ndị agha dị ukwuu,+ dị ka ụsụụ ndị agha nke Chineke.+23 Ndị a bụ ọnụ ọgụgụ ndị isi nke ndị a kwadebere maka agha bụ́ ndị bịakwutere Devid n’ime Hibrọn+ iji nyefee ya alaeze+ Sọl dị ka iwu Jehova si dị.+24 Ụmụ Juda ndị na-ebu ọta ukwu na ube dị puku mmadụ isii na narị asatọ, ndị a kwadebere maka agha.25 N’ime ụmụ Simiọn, ndị dike obi siri ike, bụ́ ndị so ná ndị agha dị puku mmadụ asaa na otu narị.26 N’ime ụmụ Livaị, e nwere puku mmadụ anọ na narị isii.27 Jehoyada bụ onye ndú+ ụmụ Erọn,+ puku mmadụ atọ na narị asaa sokwa ya.28 E nwekwara Zedọk,+ nwa okorobịa bụ́ dike obi siri ike, na ụlọ ndị nna nna ya, bụ́ ndị isi iri abụọ na abụọ.29 N’ime ụmụ Benjamin,+ bụ́ ụmụnne Sọl,+ e nwere puku mmadụ atọ. Ruo mgbe ahụ, ihe ka ọtụtụ n’ime ha nọ na-echesi ụlọ Sọl nche ike.30 N’ime ụmụ Ifrem, e nwere puku mmadụ iri abụọ na narị asatọ, bụ́ ndị dike+ obi siri ike, ndị a ma ama, dị ka ụlọ ndị nna nna ha si dị.31 N’ime ọkara ebo Manase,+ e nwere puku mmadụ iri na asatọ a kpọrọ aha maka ịbịa mee Devid eze.32 N’ime ụmụ Ịsaka,+ bụ́ ndị maara ihe oge nyere,+ iji mata ihe Izrel kwesịrị ime,+ e nwere narị ndị isi abụọ, ụmụnne ha niile na-erubere ha isi.33 N’ime ụmụ Zebulọn,+ e nwere puku mmadụ iri ise, bụ́ ndị na-aga agha, ndị na-ebu ụdị ngwá agha niile aga agha, ha ejighịkwa obi abụọ na-agakwuru Devid.34 N’ime ụmụ Naftalaị,+ e nwere otu puku ndị isi, ha nwekwara puku mmadụ iri atọ na asaa ndị na-ebu ọta ukwu na ube.35 N’ime ụmụ Dan, ndị na-aga agha dị puku mmadụ iri abụọ na asatọ na narị isii.36 N’ime ụmụ Asha,+ ndị na-aga agha dị puku mmadụ iri anọ.37 Ndị si n’ofe Jọdan+ n’etiti ụmụ Ruben na ụmụ Gad na ọkara ebo Manase, bụ́ ndị bu ngwá agha niile nke ndị agha, dị otu narị puku mmadụ na puku iri abụọ.38 Ndị a niile bụ ndị agha, ndị na-aga agha; ha ji obi zuru ezu+ bịa na Hibrọn ka ha mee Devid eze Izrel dum; ndị niile fọdụrụ n’Izrel jikwa otu obi chọọ ka e mee Devid eze.+39 Ha na Devid wee nọrọ n’ebe ahụ ruo ụbọchị atọ, na-eri ihe, na-aṅụkwa ihe ọṅụṅụ,+ n’ihi na ụmụnne ha mere nkwadebe maka ha.40 Ndị bi ha nso, ruo Ịsaka+ na Zebulọn+ na Naftalaị,+ jikwa ịnyịnya ibu+ na kamel na jakị na ehi na-ebute ihe oriri ndị e ji ntụ ọka* mee,+ mbadamba achịcha mkpụrụ fig+ na achịcha mkpụrụ vaịn a mịrị amị+ na mmanya+ na mmanụ+ na ehi+ na atụrụ,+ n’ụba, n’ihi na a na-aṅụrị ọṅụ+ n’Izrel.
Ihe E Dere n'Ala Ala Peeji
^ 1Ih12:40* Ọka a na-ekwu okwu ya ebe a bụ ụdị dị ka ọka wit na ọka bali.


text:
NDI ẸKEBOBỌT?
Isịm Atakpot
ATAKPOT ekeme ndifrọ ke isọn̄ ndiana ke ibibene nte inyeneke se itịbede. Edieke ibibene oro ọdọrọde, ukot ekeme ndiyan̄ enye, edi enye ididuọhọ. Ntak-a? Isịm esie esin̄wam enye.
Kere ise: Ke ini atakpot oyomde ndifrọ ke ebiet emi mîdọrọke, enye esinen̄ede omụm n̄kpọ, okot idem ọdọn̄, onyụn̄ ọwọn̄ọde isịm owụt isọn̄. Emi esinam enye ekeme ndifrọ nduọ nte enye oyomde. Edieke enye odorode ke ebiet emi ọdọrọde, enye isikemeke ndifrọ nduọ ata nnennen nte enye okoyomde. Edi ke ini enye osụk odude ke ufụmenyọn̄, enye esitop isịm ke enyọn̄, ndien emi esinam enye ekeme ndiduọ ke ata nnennen ebiet emi enye okoyomde. Nte atakpot esisan̄ade anam emi edi ata utịbe. Se ẹwetde ke n̄wed kiet ke Ufọkn̄wed Ntaifiọk California ke Berkeley ọdọhọ ete: “Ke ini atakpot osụk odude ke ufụmenyọn̄, enye esiwọn̄ọde isịm esie afiak ọwọn̄ọde man enye ekeme ndiduọ ke nnennen ebiet emi enye okoyomde.” Edieke ebiet oro enen̄erede ọdọrọ, enye eyenen̄ede emenede isịm esie n̄ko man ikpat esie ẹkpewụhọ ke ebiet emi enye oyomde ndiduọ.
Nte isịm atakpot etiede ekeme ndin̄wam ntaifiọk ẹbot masịn emi ẹkemede ndidọk ebiet emi etiede n̄kpotụk n̄kpotụk. Utọ masịn emi ọyọfọn ndida nyom mbon emi unyekisọn̄ m̀mê n̄kpọ ntre okụkde esịn ke isọn̄. Ata anam-ndụn̄ọde kiet, Thomas Libby, ọdọhọ ke “idụhe masịn ndomokiet emi ekemede ndidọk ebiet emi etiede n̄kpotụk n̄kpotụk nte unam. Ntre ekpedi ata akwa n̄kpọ ndinyene n̄kpọ emi ekemede ndin̄wam ntaifiọk ẹnam masịn ọdọk utọ ebiet oro.”
Afo ekere didie? Ndi ekere ke n̄kpọ okoforo isịm atakpot emi anamde se iyan̄ade owo ifiọk ntem? Ndi ukereke ke Abasi okobot enye?