text:
Akụkọ nke 95: Ụzọ Jizọs Si Akụzi Ihe
OTU ụbọchị, Jizọs gwara otu nwoke na o kwesịrị ịhụ onye agbata obi ya n’anya. Nwoke ahụ jụrụ Jizọs, sị: ‘Ònye bụ onye agbata obi m?’ Jizọs maara ihe nwoke a na-eche. Ọ na-eche na ọ bụ naanị ndị agbụrụ ya na ndị okpukpe ya bụ ndị agbata obi ya. Ka anyị lee ihe Jizọs gwara ya.
Mgbe ụfọdụ, Jizọs na-akụzi ihe site n’ịkọ akụkọ. Nke a bụ ihe o mere n’oge ahụ. Ọ kọrọ akụkọ banyere otu onye Juu na otu onye Sameria. Anyị amụworị na ihe ndị Sameria adịghị amasị ọtụtụ ndị Juu. Nke a bụ akụkọ Jizọs kọrọ:
Otu ụbọchị, otu onye Juu nọ na-aga n’ụzọ ndịda ugwu nke na-aga Jeriko. Ndị ohi wee jide ya. Ha naara ya ego ya, tie ya ọ dị ndụ ọnwụ ka mma.
Mgbe nke ahụ gasịrị, onye nchụàjà bụ́ onye Juu si n’ụzọ ahụ na-agafe. O wee hụ nwoke ahụ e tiri ihe. Gịnị ka i chere o mere? O si n’akụkụ ụzọ nke ọzọ gafere, wee jewe ebe ọ na-eje. Mgbe nke ahụ gasịrị, onye ọzọ na-ekpesi okpukpe ike sikwa n’ụzọ ahụ na-agafe. Ọ bụ onye Livaị. Ọ̀ kwụsịrị? Mba, ọ kwụsịghịkwa iji nyere nwoke ahụ e tiri ihe aka. Ị pụrụ ịhụ onye nchụàjà na onye Livaị ahụ ka ha na-agbada n’ụzọ ebe ahụ.
Ma lee onye na-enyere nwoke ahụ e tiri ihe aka. Ọ bụ onye Sameria. Ọ na-enyere onye Juu ahụ aka. Ọ na-ete ya ọgwụ n’ebe ndị e merụrụ ya ahụ́. E mesịa, ọ kpọgara onye Juu ahụ n’ebe ọ pụrụ izuru ike ma gbakee.
Mgbe ọ kọsịrị akụkọ ya, Jizọs jụrụ nwoke ahụ jụrụ ya ajụjụ, sị: ‘Ònye n’ime mmadụ atọ ndị a ka i chere mere ihe dị ka onye agbata obi nke nwoke ahụ e tiri ihe? Ọ̀ bụ onye nchụàjà ahụ, onye Livaị ahụ, ka ọ̀ bụ onye Sameria ahụ?’
Nwoke ahụ zara, sị: ‘Ọ bụ onye Sameria ahụ. O nwere obiọma n’ahụ́ nwoke ahụ e tiri ihe.’
Jizọs sịrị ya: ‘Ị zatara ya. Ya mere, gaa na-emere ndị ọzọ otú ahụ o mere.’
Ụzọ Jizọs si akụzi ihe, ọ́ dịghị gị mma? Anyị pụrụ ịmụta ọtụtụ ihe ndị dị mkpa, ma ọ bụrụ na anyị na-ege ntị n’ihe Jizọs kwuru n’ime Bible, ọ̀ bụ anyị apụghị?
Luk 10:25-37.
Ajụjụ
- Olee ajụjụ otu nwoke jụrụ Jizọs, n’ihi gịnịkwa?
- Olee ihe Jizọs na-eji eme ihe mgbe ụfọdụ ma ọ na-akụzi ihe, gịnịkwa ka anyị mụtaworo banyere ndị Juu na ndị Sameria?
- N’akụkọ ahụ Jizọs kọrọ, gịnị mere otu onye Juu nke na-aga Jeriko?
- Gịnị mere mgbe onye nchụàjà bụ́ onye Juu na otu onye Livaị si n’ụzọ ahụ na-agafe?
- Na foto a, ònye na-enyere onye Juu ahụ e merụrụ ahụ́ aka?
- Mgbe Jizọs kọsịrị akụkọ ahụ, ajụjụ dị aṅaa ka ọ jụrụ, oleekwa ihe nwoke ahụ zara?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ Luk 10:25-37.
Kama ịgwa ya azịza ya ozugbo, olee otú Jizọs si nyere otu nwoke nke maara Iwu aka ịtụgharị uche n’otu okwu? (Luk 10:26; Mat. 16:13-16)
Olee otú Jizọs si jiri ihe atụ mee ihe iji katọọ asị na-enweghị isi nke ndị na-ege ya ntị kpọrọ ndị ọzọ? (Luk 10:36, 37; 18:9-14; Taị. 1:9)
GỤKWUO GBASARA YA
Onye Sameria Emee Ihe Gosiri na Ọ Bụ Ezigbo Onye Agbata Obi
Olee otú Jizọs si jiri akụkọ banyere onye Sameria bụ́ ezigbo onye agbata obi kụziere anyị ihe?
Nwa Furu Efu Alọta
Gịnị ka anyị nwere ike ịmụta n’ihe atụ Jizọs mere banyere nwa mmefu?


c: text/html

text:
Kelis
Kelis Jones (aha nna ya búrú Rogers, múrú ya na Önwa asato 21, 1979), ndi mara ya ka Kelis na o bu onye na gwu na onye né dé egwu shi Amerikạ. O gbatakwara Ihe mme mme Brit na ndu ya na ha kpokwara ya mgburu abụo maka Ihe mme mme Grammy. Ndi uwa mara ya maka njikota egwu nke ya atọ ó kpọrọ Tasty. Tasty dàrà na afor 2003 na o bu egwu Kelis gbalilifu; o rèrè gáfè nde abụo na uwa. Ndi madu nyere ya áká maka nka. Njikota edemde nka nwèkwàrà egwu nke ya gbalili ha kporo "Milkshake", o dàrà na nti madu, nor ngahù. Kelia é rélé njikota egwu rúrú nde 3 na uwa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Ndị Ikpe 9:1-57
9 Ka oge na-aga, Abimelek+ nwa Jerọbel gakwuuru ụmụnne nne ya na Shikem+ wee malite ịgwa ha na ezinụlọ dum nke nna nne ya okwu, sị:2 “Biko, kwuonụ ihe a ná ntị ndị niile nwe ala Shikem, ‘Olee nke kaara unu mma, ọ̀ bụ ka ndị ikom iri asaa,+ bụ́ ụmụ Jerọbel niile, chịwa unu, ka ọ̀ bụ ka otu onye chịwa unu? Chetakwanụ na mụ na unu bụ otu ọkpụkpụ na otu anụ ahụ́.’”+3 Ụmụnne nne ya wee malite ikwu ihe ndị a banyere ya ná ntị ndị niile nwe ala Shikem, obi ha wee dị n’ebe Abimelek+ nọ, n’ihi na ha sịrị: “Ọ bụ nwanne anyị.”+4 Ha wee were mkpụrụ ego ọlaọcha iri asaa n’ụlọ Bel-birịt+ nye ya, Abimelek wee jiri ya goo ndị na-enweghị ihe ha na-arụ na ndị na-akparị mmadụ,+ ka ha soro ya gaa.5 E mesịa, ọ gara n’ụlọ nna ya dị n’Ọfra+ gbuo ụmụnne ya,+ bụ́ ụmụ Jerọbel, ndị ikom iri asaa, n’elu otu nkume, ma o gbughị Jotam bụ́ ọdụdụ nwa Jerọbel, n’ihi na ọ gara zoo.6 Ndị niile nwe ala Shikem na ndị niile bi n’ụlọ Milo+ wee zukọta gaa mee Abimelek eze,+ n’akụkụ nnukwu osisi,+ bụ́ ogidi dị na Shikem.+7 Mgbe ha kọọrọ ya Jotam, ọ gara ozugbo guzoro n’elu Ugwu Gerizim+ wee tie mkpu sị ha: “Geenụ m ntị, unu ndị nwe ala Shikem, ka Chineke geekwa unu ntị:8 “O ruru otu mgbe, osisi dị iche iche gara ịhọpụta eze ga na-achị ha. Ha wee sị osisi oliv,+ ‘Biko, bụrụ eze anyị.’+9 Ma osisi oliv sịrị ha, ‘M̀ ga-ahapụ mmanụ m na-agba nke na-enye Chineke na mmadụ otuto+ gaa na-aṅagharị n’elu osisi ndị ọzọ?’+10 Osisi ndị ọzọ wee sị osisi fig,+ ‘Bịa bụrụ eze anyị.’11 Ma osisi fig sịrị ha, ‘M̀ ga-ahapụ ụtọ m na-atọ na mkpụrụ dị mma m na-amị, m̀ ga-aga na-aṅagharị n’elu osisi ndị ọzọ?’+12 Osisi ndị ọzọ wee sịzie osisi vaịn, ‘Bịa bụrụ eze anyị.’13 Osisi vaịn wee sị ha, ‘M̀ ga-ahapụ mmanya ọhụrụ m nke na-eme ka Chineke na mmadụ na-aṅụrị ọṅụ,+ m̀ ga-aga na-aṅagharị n’elu osisi ndị ọzọ?’14 N’ikpeazụ, osisi ndị ọzọ niile wee sị osisi ogwu,+ ‘Bịa bụrụ eze anyị.’15 Osisi ogwu wee sị osisi ndị ọzọ, ‘Ọ bụrụ na unu ji ezi obi na-ahọpụta m ịbụ eze unu, bịanụ, gbabanụ na ndò m.+ Ma ọ́ bụghị otú ahụ, ka ọkụ+ si n’osisi ogwu pụta repịa osisi sida+ nke Lebanọn.’+16 “Ọ bụrụ na unu ji ezi obi na ịkwụwa aka ọtọ mee ihe a, wee mee Abimelek eze,+ ọ bụrụ na ọ bụ ihe ọma ka unu meere Jerọbel na ezinụlọ ya, ọ bụrụkwa na ihe unu mere ya kwesịrị ya,17 mgbe nna m buuru unu agha,+ tinyekwa mkpụrụ obi ya n’ihe ize ndụ+ ka o wee napụta unu n’aka ndị Midian;+18 ma unu ebiliwo megide ezinụlọ nna m taa wee gbuo ụmụ ya,+ bụ́ ndị ikom iri asaa,+ n’elu otu nkume, ka unu wee mee Abimelek, bụ́ nwa ohu ya nwaanyị,+ eze+ ka ọ chịwa ndị nwe ala Shikem naanị n’ihi na ọ bụ nwanne unu;19 ee, ọ bụrụ na ọ bụ ezi obi na ịkwụwa aka ọtọ ka unu ji mee Jerọbel na ezinụlọ ya ihe a taa, ṅụrịanụ ọṅụ n’ihi Abimelek, ka ya onwe ya kwa ṅụrịa ọṅụ n’ihi unu.+20 Ma ọ bụrụ na ọ bụghị otú ahụ, ka ọkụ+ si n’ebe Abimelek nọ pụta rechapụ ndị nwe ala Shikem na ụlọ Milo,+ ka ọkụ+ sikwa n’ebe ndị nwe ala Shikem nọ nakwa n’ụlọ Milo pụta rechapụ Abimelek.”+21 Jotam+ wee gbaa ọsọ gbaga Bia, wee biri n’ebe ahụ n’ihi Abimelek nwanne ya.22 Abimelek wee bụrụ onyeisi Izrel ruo afọ atọ.+23 Chineke wee kwe ka mmụọ na-adịghị mma+ bata n’etiti Abimelek na ndị nwe ala Shikem, ndị nwe ala Shikem wee ghọọ Abimelek aghụghọ,+24 ka ihe ike e mesoro ụmụ ndị ikom iri asaa nke Jerọbel wee dịrị n’isi ha,+ ka o wee meekwa ka ọbara ha dịrị n’isi Abimelek nwanne ha n’ihi na o gburu ha,+ ka ọ dịrịkwa n’isi ndị nwe ala Shikem n’ihi na ha nyeere ya aka+ igbu ụmụnne ya.25 Ndị nwe ala Shikem wee debe ndị mmadụ ka ha chechie ya n’ụzọ n’elu ugwu dị iche iche, ha na-apụnarakwa onye ọ bụla na-agafe ha n’ụzọ ihe o ji. Ka oge na-aga, a kọọrọ ya Abimelek.26 Geel+ nwa Ibed na ụmụnne ya gafetara Shikem,+ ndị nwe ala Shikem wee malite ịtụkwasị ya obi.+27 Ha wee gaa n’ubi dị ka ha na-eme wee malite ịghọ mkpụrụ vaịn dị n’ubi vaịn ha, na-azọcha ya, na-aṅụrịkwa ọṅụ,+ ha wee banye n’ụlọ chi ha,+ na-eri, na-aṅụ,+ na-akọchakwa+ Abimelek.28 Geel nwa Ibed wee sị: “Ònye bụ Abimelek,+ ònyekwa bụ Shikem, nke ga-eme ka anyị na-ejere ya ozi? Ọ́ bụghị nwa Jerọbel,+ ọ́ bụghị Zibọl+ bụ onye na-elekọta ihe o nwere? Jewerenụ ndị Hemọ,+ nna Shikem, ozi, unu ndị ọzọ, gịnị mere anyị onwe anyị ga-eji na-ejere ya ozi?29 A sị nnọọ na ndị a nọ m n’aka!+ M ga-ewepụ Abimelek.” O wee gaa n’ihu ịgwa Abimelek, sị: “Mee ka ndị agha gị dị ọtụtụ, chịrịkwa ha pụta.”+30 Zibọl bụ́ onyeisi obodo ahụ wee nụ ihe Geel nwa Ibed+ kwuru. O wee wee iwe dị ọkụ.31 O wee jiri aghụghọ zigara Abimelek ndị ozi, sị: “Lee! Geel nwa Ibed na ụmụnne ya abịawo na Shikem,+ lee, ha na-eme ka ndị obodo zukọta ibuso gị agha.32 Bilie n’abalị,+ gị na ndị so gị, gaa zoo n’ọhịa chebiri ha.+33 Ọ ga-erukwa, n’ụtụtụ, ozugbo anyanwụ wara, ị ga-ebili n’isi ụtụtụ, ị ga-awakpo obodo ahụ; mgbe ya na ndị so ya pụtawara ibuso gị agha, mee ya ihe ọ bụla ruru gị aka ime ya.”34 Abimelek na ndị niile so ya wee bilie n’abalị, ha wee kee onwe ha ụzọ anọ gaa zoo chebiri Shikem.35 E mesịa, Geel+ nwa Ibed pụrụ gaa guzoro n’ọnụ ụzọ ámá obodo. Abimelek na ndị so ya wee bilie n’ebe ha zoro.36 Mgbe Geel hụrụ ha, ọ gwara Zibọl ozugbo, sị: “Lee! Ndị mmadụ si n’elu ugwu na-agbadata.” Ma Zibọl sịrị ya: “Ihe ị na-ahụ bụ onyinyo ugwu ma chee na ha bụ mmadụ.”+37 E mesịa, Geel kwuru ọzọ, sị: “Lee! Ndị mmadụ si n’etiti ala ahụ na-agbadata, otu ìgwè si n’ụzọ e si aga n’ebe osisi ukwu nke Meọnenim dị na-abịa.”38 Zibọl wee sị ya: “Oleezi isi ọnụ ahụ i turu,+ sị, ‘Ònye bụ Abimelek, nke ga-eme ka anyị na-ejere ya ozi?+ Ọ́ bụghị ndị a bụ ndị ị jụrụ ajụ?+ Biko, gaa ugbu a buso ha agha.”39 Geel wee duru ndị nwe ala Shikem pụọ, malite ibuso Abimelek agha.40 Abimelek wee chụwa ya, o wee si n’ihu ya gbaa ọsọ; ọtụtụ ndị e gburu wee na-ada ruo n’ọnụ ụzọ ámá.41 Abimelek wee biri n’Aruma, Zibọl+ wee chụpụ Geel+ na ụmụnne ya ka ha ghara ibikwa na Shikem.+42 O wee ruo n’echi ya na ndị obodo ahụ pụrụ gawa n’ọhịa. Ha wee kọọrọ Abimelek+ ihe merenụ.43 O wee kpọrọ ndị agha ya kee ha ụzọ atọ+ ma zoo chebiri ha n’ọhịa. O wee lee anya, ma, lee, ndị mmadụ si n’obodo na-apụta. O wee bilie buso ha agha, gbuo ha.44 Abimelek na ndị agha so ya gbaara ọsọ gaa guzoro n’ọnụ ụzọ ámá obodo, ebe ìgwè abụọ gbaara gaa buso ndị niile nọ n’ọhịa agha, ha wee gbuo ha.+45 Abimelek busoro obodo ahụ agha ụbọchị ahụ dum wee weghara obodo ahụ; o wee gbuo ndị nọ n’ime ya,+ kwatuo obodo ahụ+ ma wụọ ya nnu.+46 Mgbe ndị niile nwe ala, bụ́ ndị bi n’ụlọ elu Shikem, nụrụ ya, ha gara ozugbo n’ebe dị n’okpuru ala n’ụlọ El-birịt.+47 E wee kọọrọ Abimelek na ndị niile nwe ala bụ́ ndị bi n’ụlọ elu Shikem agbakọtawo ọnụ.48 Abimelek wee gbagoo n’Ugwu Zalmọn,+ ya na ndị niile so ya. Abimelek wee were anyụike o ji n’aka gbute otu alaka osisi, buru ya tụkwasị n’ubu ya wee gwa ndị so ya, sị: “Ihe unu hụrụ m mere—ngwanụ, meenụ ya!”+49 Onye ọ bụla n’ime ndị agha ahụ niile wee gbute otu alaka osisi ma soro Abimelek n’azụ. Ha wee tụkwasị ya n’ebe ahụ dị n’okpuru ala ma gbaa ụlọ ahụ ọkụ, ndị niile bi n’ụlọ elu Shikem wee nwụọ, ihe dị ka otu puku mmadụ, ma ndị ikom ma ndị inyom.+50 Abimelek wee gaa Tibez+ buso Tibez agha wee weghara ya.51 Ebe ọ bụ na otu ụlọ elu siri ike dị n’etiti obodo ahụ, ọ bụ n’ime ya ka ndị ikom niile na ndị inyom niile na ndị niile nwe ala n’obodo ahụ gbabara, ha wee mechie ụzọ ya mgbe ha banyechara, wee rịgoro n’elu ụlọ elu ahụ.52 Abimelek wee rịgoro n’ụlọ elu ahụ malite ibuso ya agha, o wee garuo nso n’ọnụ ụzọ ụlọ elu ahụ ka ọ gbaa ya ọkụ.+53 Otu nwaanyị wee tụọ Abimelek nkume igwe nri n’isi wee kụrie ya okpokoro isi.+54 O wee kpọọ nwa okorobịa na-eburu ya ngwá agha ngwa ngwa, sị ya: “Mịrị mma agha gị gbuo m,+ ka ha ghara ikwu banyere m, sị, ‘Ọ bụ nwaanyị gburu ya.’” Onye na-ejere ya ozi wee magbuo ya ozugbo.+55 Mgbe ndị Izrel hụrụ na Abimelek anwụọla, onye ọ bụla lara n’ebe obibi ya.56 Chineke wee si otú a mee ka Abimelek jiri isi ya buru ihe ọjọọ o mere nna ya site n’igbu ụmụnne ya iri asaa.+57 Chineke mekwara ka ndị Shikem jiri isi ha buru ihe ọjọọ niile ha mere, ka nkọcha+ Jotam+ nwa Jerọbel+ kọchara ha wee mezuo n’isi ha.+


text:
Ndi Ama Ọfiọk?
Ndi edi akpanikọ ke mme owo ẹma ẹsisuan mbiet ẹdọn̄ ke in̄wan̄ owo ke eyo Bible?
JESUS ọkọdọhọ ke Matthew 13:
N̄wed Ukabadeikọ Bible kiet ọdọhọ ete: “Ibet mbon Rome akada owo ekededi emi asuande mbiet . . . ke in̄wan̄ owo man osio usiene nte abiatibet. Ibet emi ndikodu owụt ke ẹma ẹsinam utọ n̄kpọ emi.” Alastair Kerr, ata ọfiọkibet, ọdọhọ ke Justinian, Akwa Edidem Rome, ama osio n̄wed oro ẹkotde Digest ke isua 533 eyo mme apostle. N̄wed emi akaban̄a ibet mbon Rome ye se nta mme ọfiọkibet ẹketịn̄de ke n̄kpọ nte isua 100 esịm 250 eyo mme apostle. N̄wed oro (Digest, 9.2.27.14), owụt ke Ulpian, ata ọfiọkibet kiet, ama etịn̄ aban̄a ikpe oro Celsus, emi ekedide akwaowo ukara Rome ekekpede ke n̄kpọ nte isua 1,900 emi ẹkebede. Ikpe emi akaban̄a in̄wan̄ kiet emi owo akasuande mbiet ke esịt, ndien mbiet oro abiat n̄kpọ ke in̄wan̄ oro. N̄wed oro ama etịn̄ se ibet ọkọdọhọde enyene-in̄wan̄ ọbọ owo oro akasuande mbiet ke in̄wan̄ esie.
Mme owo ndikesinam utọ ibak ibak n̄kpọ emi ke Obio Ukara Rome eyo Bible, owụt ke uwụtn̄kpọ Jesus oro ama etịbe.
Nso utọ odudu ke ukara Rome ẹkenọ mme Jew oro ẹkedụn̄de ke Judea ke eyo mme apostle?
KE EYO mme apostle, ukara Rome ẹkesimek andikara Judea. Andikara emi ama esinyene mbonekọn̄. Akpan utom esie ekesidi ndibọ tax nnọ ukara Rome nnyụn̄ n̄kụt nte ke emem ye ifụre odu ke Judea. Ukara Rome ikesibiatke ini nditre n̄kpọ ekededi oro edibiatde ibet mmọ, nnyụn̄ nnọ owo ekededi oro esịnde ntịme ufen. Edieke mfịna mîdụhe, ukara Rome ẹma ẹsiyak mme andikara nsio nsio obio emi ẹdude ke idak mmọ ẹkara obio mmọ nte ẹmade.
Esop Sanhedrin ekedi n̄kponn̄kan esopikpe mme Jew, mmọ ẹkesinyụn̄ ẹse ẹban̄a n̄kpọ ekededi oro aban̄ade ibet mme Jew. N̄kpri esopikpe ẹma ẹdu n̄ko ke Judea. Etie nte ukara Rome ẹma ẹsiyak n̄kpri esop emi ẹkpe ikpe mbon obio ye ikpe ubiatibet, inyụn̄ isịnke idem ke se mmọ ẹbierede. N̄kpọ kiet emi ukara Rome mîkọnọhọ esopikpe mme Jew odudu ndinam ekedi ndiwot mme abiatibet. Ukara Rome ikpọn̄ ẹkenyene odudu ndiwot abiatibet. Stephen ekedi n̄kukụre owo emi ukara Rome ẹkenyịmede esop Sanhedrin ẹbiere ikpe n̄kpa ẹnọ ẹnyụn̄ ẹnam ẹtọn̄ọ enye ke itiat ẹwot.
Esop Sanhedrin ẹma ẹnyene odudu etieti. Ewetmbụk oro, Emil Schürer, ọdọhọ ete: “Kpa ye oro esop Sanhedrin ẹkenyenede odudu etieti, ukara Rome ẹma ẹsibọ mmọ ikpe ekededi oro mmọ ẹkerede ke ọmọn̄ abiat ibet mmimọ ẹkpe ikpọn̄. Mmọ ẹma ẹsinam emi ini ekededi oro mmọ ẹmade.” Uwụtn̄kpọ kiet edi enye emi Claudius Lysias, etubom mbonekọn̄ Rome, ọkọdọhọde ẹmụm Paul eyen Rome ẹkesịn ke ufọk-n̄kpọkọbi.


text:
Kpebisienụ Ike na ‘Ịhụnanya Ụmụnna Unu Ga-adịgide’
“Ka ịhụnanya ụmụnna unu dịgide.”—NDỊ HIBRU 13:1.
ABỤ: 72, 119
1, 2. Gịnị mere Pọl ji degara ndị Hibru bụ́ Ndị Kraịst akwụkwọ ozi?
N’AFỌ 61, ọgbakọ niile dị́ n’Izrel nwere obere oge udo. N’agbanyeghị na Pọl onyeozi nọ n’ụlọ mkpọrọ mgbe ahụ, o nwere olileanya na a ga-atọhapụ ya n’oge na-adịghị anya. Ọ dịbeghị anya a tọhapụrụ Timoti, bụ́ onye ya na ya na-eso eje ozi ala ọzọ, ha abụọ bukwa n’obi ịga leta ụmụnna nọ́ na Judia. (Ndị Hibru 13:23) Ma, ọ fọrọ naanị afọ ise ka ụmụnna nọ́ na Judia na Jeruselem gbapụ, karịchaa ndị bí na Jeruselem. N’ihi gịnị? Jizọs ebula ụzọ gwa ndị na-eso ụzọ ya ka ha gbapụ ozugbo ha hụrụ ka ndị agha Rom gbara Jeruselem gburugburu.—Luk 21:20-24.
2 Iri afọ abụọ na asatọ agaala kemgbe Jizọs dọrọ ndị na-eso ụzọ ya aka ná ntị ahụ. N’oge ahụ, Ndị Kraịst nọ́ n’Izrel kwesịrị ntụkwasị obi n’agbanyeghị mmegide a na-emegide ha na ọtụtụ ọnwụnwa ndị ọzọ bịaara ha. (Ndị Hibru 10:32-34) Ma, Pọl chọrọ ka ha dịrị njikere maka ihe ga-eme n’ọdịnihu. Ọ fọrọ obere ka ọnwụnwa siri ezigbo ike bịara ha. (Matiu 24:20, 21; Ndị Hibru 12:4) Ha kwesịrị inwe okwukwe ma tachie obi otú ha na-emetụbeghị ka ha nwee ike ịgbapụ otú ahụ Jizọs gwara ha, nke ga-eme ka ha ghara ịnwụ. (Gụọ Ndị Hibru 10:36-39.) Ọ bụ ya mere Jehova ji nye Pọl ike mmụọ nsọ idegara ezigbo ụmụnna ndị ahụ akwụkwọ ozi iji mee ka okwukwe ha sie ike maka ihe na-aga ime. Akwụkwọ ozi ahụ o degaara ha ka a na-akpọzi akwụkwọ Ndị Hibru.
3. Gịnị mere anyị ji kwesị inwe mmasị n’akwụkwọ Ndị Hibru?
3 Anyị niile bụ́ Ndị Kraịst taa kwesịrị inwe mmasị n’ihe e dere n’akwụkwọ Ndị Hibru. N’ihi gịnị? N’ihi na otú ihe dịịrị anyị ugbu a ka ọ dịịrị ụmụnna ndị ahụ nọ́ na Judia. Anyị bi ‘n’oge dị oké egwu, nke tara akpụ.’ Ọtụtụ ụmụnna anyị ediela ọnwụnwa ma ọ bụ mmegide ndị siri ezigbo ike. (2 Timoti 3:1, 12) Ma ọtụtụ n’ime anyị bi n’ebe a na-anaghị enyecha anyị nsogbu, a naghịkwa emegide anyị. N’ihi ya, anyị kwesịrị ịkpachara anya otú ahụ ụmụnna ndị ahụ Pọl degaara akwụkwọ ozi mere. N’ihi gịnị? N’oge na-adịghị anya, ọnwụnwa siri ezigbo ike ga-abịara anyị niile.—Gụọ Luk 21:34-36.
4. Gịnị bụ isiokwu afọ 2016, gịnịkwa mere o ji daba adaba?
4 Gịnị ga-enyere anyị aka ịdị njikere maka ihe ahụ ga-eme n’ọdịnihu? N’akwụkwọ Ndị Hibru, Pọl kwuru ọtụtụ ihe ga-eme ka okwukwe anyị sie ike. O kwuru otu n’ime ha nke dị́ ezigbo mkpa ná Ndị Hibru 13:1. Ọ gbara anyị ume, sị: “Ka ịhụnanya ụmụnna unu dịgide.” Ọ bụ n’amaokwu ahụ ka e si nweta isiokwu afọ 2016.
Isiokwu afọ 2016: “Ka ịhụnanya ụmụnna unu dịgide.”—Ndị Hibru 13:1
GỊNỊ BỤ ỊHỤNANYA ỤMỤNNA?
5. Gịnị bụ ịhụnanya ụmụnna?
5 Gịnị bụ ịhụnanya ụmụnna? Okwu Grik Pọl dere n’amaokwu ahụ pụtara “ịhụ nwanna n’anya.” Ịhụnanya ụmụnna bụ ụdị ịhụnanya ndị nọ́ n’otu ezinụlọ ma ọ bụ ndị bụ́ ezigbo enyi na-enwe n’ebe ibe ha nọ. Onye nke ọ bụla ga-eji obi ya niile hụ ibe ya n’anya. Ọ gaghị eji ya na-egwu egwu. (Jọn 11:36) Anyị anaghị eme ka a sịkwa na anyị bụ ụmụnna. Anyị bụ ụmụnna. (Matiu 23:8) Pọl kwuru, sị: “N’ịhụnanya ụmụnna, na-enwenụ obi ọmịiko n’ebe ibe unu nọ. N’inye ibe unu nsọpụrụ, na-ebutenụ ụzọ.” (Ndị Rom 12:10) Ihe a o kwuru na-egosi otú anyị si jiri obi anyị niile hụ ụmụnna anyị n’anya. Ụdị ịhụnanya a na ịhụnanya Ndị Kraịst na-enyere ndị Chineke aka ka ha na ibe ha bụrụ ezigbo enyi, dịrịkwa n’otu.
6. Olee otú ezigbo Ndị Kraịst si aghọta ịhụnanya ụmụnna?
6 A naghị ahụkarị okwu ahụ bụ́ “ịhụnanya ụmụnna” n’akwụkwọ ndị na-abụghị nke Ndị Kraịst. N’oge ochie, onye ndị Juu na-akpọ “nwanna” bụ onye ikwu ha nakwa mgbe ụfọdụ, onye na-abụghị onye ezinụlọ ha. Ma, ha emekataghị kpọọ onye na-abụghị onye Juu “nwanna.” Ebe anyị bụ Ndị Kraịst, nwanna anyị bụ onye ọ bụla bụ́ ezigbo Onye Kraịst n’agbanyeghị ebe o si. (Ndị Rom 10:12) Jehova akụzielara anyị ka anyị na-ahụ ụmụnna anyị n’anya. (1 Ndị Tesalonaịka 4:9) Ma, gịnị mere o ji dị́ mkpa ka anyị na-ahụ ụmụnna anyị n’anya?
GỊNỊ MERE O JI DỊ́ EZIGBO MKPA KA ANYỊ NA-AHỤ ỤMỤNNA ANYỊ N’ANYA?
7. (a) Olee ihe kacha mkpa mere anyị ji kwesị ịhụ ụmụnna anyị n’anya? (b) Kwuo ihe ọzọ mere o ji dị́ mkpa ka anyị mee ka ịhụnanya anyị hụrụ ụmụnna anyị sikwuo ike.
7 Ihe kacha mkpa mere anyị ji kwesị ịhụ ụmụnna anyị n’anya bụ na Jehova gwara anyị ka anyị mee otú ahụ. Anyị agaghị ahụli Jehova n’anya ma ọ bụrụ na anyị ahụghị ụmụnna anyị n’anya. (1 Jọn 4:7, 20, 21) Ihe ọzọ bụ na anyị kwesịrị ịna-enyere ibe anyị aka, karịchaa mgbe ihe siri ike. Mgbe Pọl degaara Ndị Kraịst bụ́ ndị Hibru akwụkwọ ozi ahụ, ọ ma na n’oge na-adịghị anya, ụfọdụ n’ime ha ga-ahapụ ụlọ ha na ihe ndị ọzọ ha nwere gbapụ. Jizọs ebula ụzọ kwuo otú ihe ga-esi sie ike mgbe ahụ. (Mak 13:14-18; Luk 21:21-23) N’ihi ya, tupu oge ahụ eruo, Ndị Kraịst ndị ahụ kwesịrị ime ka ịhụnanya ha hụrụ ibe ha sikwuo ike.—Ndị Rom 12:9.
Anyị kwesịrị ime ka ịhụnanya ụmụnna anyị sikwuo ike ugbu a n’ihi na ọ ga-enyere anyị aka ịtachi obi n’agbanyeghị ọnwụnwa ọ bụla ga-abịara anyị n’ọdịnihu
8. Gịnị ka anyị kwesịrị ime ugbu a tupu oké mkpagbu ahụ amalite?
8 Mkpagbu a na-enwetụbeghị ụdị ya ga-amalite n’oge na-adịghị anya. (Mak 13:19; Mkpughe 7:1-3) N’oge ahụ, anyị ga-eme ihe Jehova kwuru n’akwụkwọ Aịzaya. Ọ sịrị: “Ndị m, gaanụ banye n’ọnụ ụlọ unu dị n’ime, mechiekwanụ ọnụ ụzọ mgbe unu banyesịrị. Zoonụ ruo nwa mgbe nta, ruo mgbe oké iwe gafere.” (Aịzaya 26:20) ‘Ọnụ ụlọ ahụ dị n’ime’ nwere ike ịbụ ọgbakọ anyị dị́ iche iche. Ọ bụ ebe ahụ ka anyị na ụmụnna anyị na-efe Jehova. Ma, ihe anyị kwesịrị ime abụghị naanị ịga ọmụmụ ihe mgbe niile. Pọl gwara ndị Hibru bụ́ Ndị Kraịst na ha kwesịrị ịna-agbarịta ibe ha ume iji gosi na ha hụrụ ibe ha n’anya, na-emekwara ha ihe ọma. (Ndị Hibru 10:24, 25) Anyị kwesịrị ime ka ịhụnanya ụmụnna anyị sikwuo ike ugbu a n’ihi na ọ ga-enyere anyị aka ịtachi obi n’agbanyeghị ọnwụnwa ọ bụla ga-abịara anyị n’ọdịnihu.
9. (a) Olee mgbe ụfọdụ anyị kwesịrị igosi na anyị hụrụ ụmụnna anyị n’anya? (b) Kọọ otú ụfọdụ ndị Jehova sirila gosi na ha hụrụ ibe ha n’anya.
9 Ugbu a oké mkpagbu ahụ na-amalitebeghị, e nwere ọtụtụ mgbe anyị kwesịrị igosi na anyị hụrụ ụmụnna anyị n’anya. Ala ọma jijiji, idei mmiri, oké ifufe, na ọdachi ndị ọzọ echiela ọtụtụ ụmụnna anyị ọnụ n’ala. A na-emegidekwa ụfọdụ ụmụnna anyị. (Matiu 24:6-9) Ihe na-esikwara ọtụtụ ndị ike n’ihi na anyị bi n’ụwa retọrọ eretọ. (Mkpughe 6:5, 6) Ma, ka ụmụnna anyị na-enwekwu nsogbu, otú ahụ ka anyị kwesịrị ịna-egosikwu na anyị hụrụ ha n’anya. N’agbanyeghị na ọtụtụ ndị ahụghịzi ibe ha n’anya n’ụwa a, anyị kwesịrị igosi na anyị hụrụ ụmụnna anyị n’anya. (Matiu 24:12) [1]—Tụlee ihe e dere ná ngwụcha isiokwu a.
OLEE OTÚ ANYỊ GA-ESI MEE KA ỊHỤNANYA ỤMỤNNA ANYỊ DỊGIDE?
10. Olee ihe anyị ga-atụle?
10 N’agbanyeghị nsogbu ndị na-abịara anyị, olee otú anyị ga-esi mee ka ịhụnanya ụmụnna anyị dịgide? Olee otú anyị ga-esi mata ma ànyị hụrụ ụmụnna anyị n’anya otú a? Mgbe Pọl kwuchara, sị: “Ka ịhụnanya ụmụnna unu dịgide,” o kwuziri ụzọ dị́ iche iche Ndị Kraịst ga-esi mee ya. Ka anyị leba anya n’isii n’ime ha.
11, 12. Gịnị ka ile ọbịa pụtara? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a)
11 “Unu echefula ile ọbịa.” (Gụọ Ndị Hibru 13:2.) Gịnị ka okwu bụ́ “ile ọbịa” pụtara? Ihe okwu Grik Pọl kwuru ebe a pụtara bụ “imere ndị ọbịa ihe ọma.” Okwu ahụ nwere ike ichetara anyị Ebreham na Lọt. Ha abụọ meere ndị ọbịa ha na-amaghị ihe ọma. Ha mechara mata na ndị ahụ ha lere ọbịa bụ ndị mmụọ ozi. (Jenesis 18:2-5; 19:1-3) Ihe a ha mere gbara ụmụnna ndị Hibru ahụ ume ịna-ele ọbịa iji gosi na ha hụrụ ụmụnna ha n’anya.
12 Olee otú anyị ga-esi na-ele ndị ọzọ ọbịa? Anyị nwere ike ịkpọ ụmụnna anyị ka ha bịa n’ụlọ anyị soro anyị rie nri ma ọ bụ ka anyị gbarịta ibe anyị ume. Ọ bụrụ na onye nlekọta sekit abịa ileta ọgbakọ anyị, anyị nwekwara ike ịgwa ya na nwunye ya ka ha bịa n’ụlọ anyị n’agbanyeghị na o nwere ike ịbụ na anyị amaghị ha nke ọma. (3 Jọn 5-8) Ọ bụghị iwu na anyị ga-esi nri pụrụ iche ma ọ bụ mefuo nnukwu ego. Ihe dị́ mkpa bụ ka anyị gbaa ụmụnna anyị ume, ọ bụghị ka anyị gosi ha ihe anyị nwere. Anyị ekwesịghịkwa ịna-akpọ naanị ndị nwere ihe ha ga-eji kwụọ anyị ụgwọ. (Luk 10:42; 14:12-14) Ihe kacha mkpa bụ ka anyị ghara ikwe ka mere nke a mere nke ọzọ mee ka anyị chefuo ịna-ele ọbịa.
13, 14. Olee otú anyị ga-esi ‘na-echeta ndị nọ n’agbụ ụlọ mkpọrọ’?
13 “Na-echetanụ ndị nọ n’agbụ ụlọ mkpọrọ.” (Gụọ Ndị Hibru 13:3.) Ndị Pọl bu n’uche dee ihe a bụ ụmụnna ndị a tụrụ mkpọrọ n’ihi okwukwe ha. Pọl jara ụmụnna bụ́ ndị Hibru mma n’ihi na ha “nwere obi ebere n’ebe ndị nọ n’ụlọ mkpọrọ nọ.” (Ndị Hibru 10:34) Ụfọdụ n’ime ụmụnna ndị ahụ nyeere Pọl aka n’afọ anọ ahụ ọ nọrọ n’ụlọ mkpọrọ. Ma, e nwere ụmụnna ndị bí n’ebe dị́ anya. Olee otú ha ga-esi nyere Pọl aka? Ha nwere ike ịna-ekpesi ekpere ike maka ya.—Ndị Filipaị 1:12-14; Ndị Hibru 13:18, 19.
Anyị kwesịrị ịna-ekpe ekpere maka ụmụnna anyị niile nọ́ n’ụlọ mkpọrọ n’Eritria, ma ụmụnna nwoke ma ụmụnna nwaanyị ma ụmụaka
14 Taa, ọtụtụ Ndịàmà Jehova nọ n’ụlọ mkpọrọ n’ihi okwukwe ha. Ụmụnna bí nso n’ebe a tụrụ ha mkpọrọ nwere ike ịna-enyere ha aka. Ma ọtụtụ n’ime anyị bi n’ebe dị́ ezigbo anya. Olee otú anyị ga-esi nyere ha aka ma ghara ichefu ha? Otú anyị si hụ ha n’anya ga-eme ka anyị na-ekpesi ekpere ike maka ha. Dị ka ihe atụ, anyị kwesịrị ịna-ekpe ekpere maka ụmụnna anyị niile nọ́ n’ụlọ mkpọrọ n’Eritria, ma ụmụnna nwoke ma ụmụnna nwaanyị ma ụmụaka. Ụfọdụ n’ime ha bụ Paulos Eyassu, Isaac Mogos, na Negede Teklemariam, bụ́ ndị nọrọla n’ụlọ mkpọrọ ihe karịrị afọ iri abụọ.
15. Olee otú anyị ga-esi na-akwanyere alụmdi na nwunye anyị ùgwù?
15 “Ka alụmdi na nwunye bụrụ ihe kwesịrị nsọpụrụ n’etiti mmadụ niile.” (Gụọ Ndị Hibru 13:4.) Otú ọzọ anyị si egosi na anyị hụrụ ụmụnna anyị n’anya bụ izere omume rụrụ arụ. (1 Timoti 5:1, 2) Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na anyị na nwanna nwoke ma ọ bụ nwanna nwaanyị akwaa iko, ọ ga-akpatara onye ahụ na ndị ezinụlọ ya nsogbu. Ọ ga-emekwa ka ụmụnna anyị gharazie ịtụkwasị anyị obi. (1 Ndị Tesalonaịka 4:3-8) Chegodị otú obi ga-adị onye bụ́ nwunye ma ọ chọpụta na di ya na-ele ndị gba ọtọ. Ọ̀ ga-egosi na di ya hụrụ ya n’anya, na-akwanyekwara alụmdi na nwunye ha ùgwù?—Matiu 5:28.
16. Ọ bụrụ na ihe anyị nwere eju anyị afọ, olee otú ọ ga-esi nyere anyị aka ịhụ ụmụnna anyị n’anya?
16 “Na-enwe afọ ojuju n’ihe ndị dị ugbu a.” (Gụọ Ndị Hibru 13:5.) Ịtụkwasị Jehova obi ga-eme ka ihe anyị nwere ju anyị afọ. Ọ bụrụ na ihe anyị nwere eju anyị afọ, olee otú ọ ga-esi nyere anyị aka ịhụ ụmụnna anyị n’anya? Ọ ga-eme ka anyị na-echeta na ụmụnna anyị dị ezigbo mkpa karịa ego ma ọ bụ ihe ọ bụla ọzọ. (1 Timoti 6:6-8) Anyị agaghị na-atamu ntamu banyere ụmụnna anyị ma ọ bụ otú ihe si dịrị anyị. Anyị agaghị na-enwere ụmụnna anyị anyaụfụ. Anyị agaghịkwa adị anyaukwu. Kama ime otú ahụ, anyị ga na-emesapụ aka.—1 Timoti 6:17-19.
17. Olee otú ‘inwe obi ike’ ga-esi nyere anyị aka ịhụ ụmụnna anyị n’anya?
17 “Ka anyị nwee obi ike.” (Gụọ Ndị Hibru 13:6.) Ịtụkwasị Jehova obi ga-eme ka anyị nwee obi ike idi ọnwụnwa ndị siri ike na-abịara anyị. Ụdị obi ike a ga-enyere anyị aka ịna-ele ụmụnna anyị anya otú kwesịrị ekwesị. Anyị mee otú ahụ, anyị ga na-agba ụmụnna anyị ume ma na-akasi ha obi iji gosi na anyị hụrụ ha n’anya. (1 Ndị Tesalonaịka 5:14, 15) Ọ bụrụgodị na oké mkpagbu amalite, anyị ga-enwe obi ike, ebe anyị ma na nnapụta anyị dị nso.—Luk 21:25-28.
Anyị ga-enwe obi ike, ebe anyị ma na nnapụta anyị dị nso
18. Gịnị ga-enyere anyị aka ịhụkwu ndị okenye nọ́ n’ọgbakọ anyị n’anya?
18 “Na-echetanụ ndị na-edu ndú n’etiti unu.” (Gụọ Ndị Hibru 13:7, 17.) Ndị okenye ọgbakọ anyị na-eji oge ha arụsi ọrụ ike maka ọdịmma anyị. Ọ bụrụ na anyị echee banyere ihe niile ha na-arụ, anyị ga-ahụkwu ha n’anya ma na-ekele ha. Anyị agaghị eme ihe ga-eme ka obi jọọ ha njọ ma ọ bụ ka ike gwụ ha. Kama ime otú ahụ, anyị ga-eji obi anyị niile na-erubere ha isi. Anyị ga-esi otú a gosi na anyị ‘ji ịhụnanya na-asọpụrụ ha n’ụzọ pụrụ iche n’ihi ọrụ ha.’—1 Ndị Tesalonaịka 5:13.
NA-AGBAKWUNỤ MBỌ NA-EME YA
19, 20. Olee otú anyị ga-esi na-egosikwu ụmụnna anyị na anyị hụrụ ha n’anya?
19 Ihe e ji mara ndị Jehova bụ na ha hụrụ ibe ha n’anya. Otú ahụ ka ọ dikwa n’oge Pọl onyeozi. Ma Pọl gbara ụmụnna ya ume ka ha hụkwuo ibe ha n’anya. Ọ sịrị: “Ka unu na-eme ya n’ụzọ zuru ezu karị.” (1 Ndị Tesalonaịka 4:9, 10) O doro anya na anyị kwesịrị ịna-ahụkwu ụmụnna anyị n’anya.
20 N’ihi ya, anyị lee anya n’isiokwu afọ a n’Ụlọ Nzukọ Alaeze anyị, ka anyị jụọ onwe anyị, sị: M̀ kwesịrị ịna-elekwu ndị ọzọ ọbịa? Olee otú m ga-esi nyere ụmụnna anyị nọ́ n’ụlọ mkpọrọ aka? M̀ na-akwanyere alụmdi na nwunye ùgwù? Gịnị ga-enyere m aka ka ihe m nwere na-eju m afọ? Olee otú m ga-esi tụkwasịkwuo Jehova obi? Olee otú m ga-esi na-erubekwuru ndị na-edu ndú n’ọgbakọ isi? Ọ bụrụ na anyị agbalịsie ike ịna-emekwu nke ọma n’ebe isii ndị a, isiokwu afọ a agaghị abụ naanị ihe e dere n’ahụ́ Ụlọ Nzukọ Alaeze anyị; ọ ga na-echetara anyị ime ihe ahụ Pọl kwuru, nke bụ́: “Ka ịhụnanya ụmụnna unu dịgide.”—Ndị Hibru 13:1.
^ [1] (paragraf nke 9) Ị chọọ ịhụ otú Ndịàmà Jehova si gosi na ha hụrụ ụmụnna ha n’anya n’oge ọdachi, gụọ Ụlọ Nche July 15, 2002, peeji nke 8-9, leekwa vidio bụ́ Ụmụnna Anyị Nọ n’Ụwa Dum.


text:
IHE NDỊ NA-EME N’ỤWA
Akụkọ Gbasara Ala, Mmiri, na Ikuku
Ụwa na-emepụta nri ndị na-edozi ahụ́, ezigbo mmiri dịkwa na ya. Ikuku ndụ jukwara eju n’ụwa. Ma, ụmụ mmadụ na-emebisi ihe ndị a niile. Ndị ọkà mmụta sayensị na-agbakwa mbọ ka ha hụ ma è nwere ihe a ga-eme ka ụwa dị otú o kwesịrị ịdị.
Ọstrelia
Ndị ọkachamara kwuru na e gwuo ala ala oké osimiri, e nwere ike inweta mmiri na-enweghị oké nnu. Ihe otu ọkà mmụta aha ya bụ Vincent Post kwuru ga-enyere anyị aka ịghọta ihe a ndị ọkachamara kwuru. O kwuru na oké osimiri anaghị etoru otú ọ na-etoru taa ná mbụ, nke gosiri na ụfọdụ ala ndị dị n’ime oké osimiri ugbu a bụbu ala nkịtị. O kwukwara na n’oge ahụ, mmiri na-ezo, ala ana-amịkọrọ ya. Mgbe mmiri mechara too, ala ndị ahụ ghọziri ala oké osimiri, ma mmiri ozuzo ndị ahụ ha mịkọọrọ ka dị n’ime ha. Ndị ọkà mmụta sayensị kwuru na ha na-atụ anya na ụfọdụ n’ime ihe karịrị narị nde mmadụ asaa na-enweghị ezigbo mmiri ọṅụṅụ nwere ike isi n’ala ndị ahụ nọzi n’oké osimiri nweta ezigbo mmiri.
Ọzara Sahara
E kee nnukwu ụmụ anụmanụ ndị nọ n’ọzara Sahara ụzọ abụọ, otu ụzọ n’ime ha adịghịzi. Ọ bụrụgodị na e nwere ndị nke ka dị, ha dịzi ole na ole. Agha na nta ndị mmadụ na-achụ so n’ihe na-eme ka ha na-agwụ n’ike n’ike. N’agbanyeghị na ụdị osisi na ụmụ anụmanụ dị iche iche dị n’ọzara otú ọ dịkwa n’oké ọhịa, ndị na-eme nchọpụta kwuru na ihe mere na a naghị elebachara ha anya bụ na a naghị ewepụta ego a ga-eji na-elekọta ha. N’ihi ya, ọ na-esiri ndị ọkà mmụta ike ịhụ na e gbukpọghị ụmụ anụmanụ na osisi ndị dị n’ọzara.
Ụwa
Ngalaba Òtù Mba Ụwa nke Na-ahụ Maka Ahụ́ Ike kwuru na n’ime mmadụ asatọ ọ bụla nwụrụ n’afọ 2012, ihe gburu otu n’ime ha bụ ikuku ọjọọ o kuuru. Ha kwukwara na ọ bụ mmetọ a na-emetọ ikuku bụ ihe kacha egbu ndị mmadụ taa.
GỤKWUO GBASARA YA
Gịnị Ka Chineke Bu n’Obi Kee Ụwa Anyị A?
Baịbụl kwuru ihe mere Chineke ji kee ụwa, mgbe nsogbu ga-akwụsị, otú ụwa ga-esi ghọọ paradaịs na ndị ga-ebi na ya.
Ndị Mmadụ Hà Ga-emebiru Ụwa A Otú Ọ Na-agaghịzi Ekwe Mmekwata?
Baịbụl buru amụma na ndị mmadụ ga na-emebi ụwa otú a ha si emebi ya ugbu a, ma o kwukwara ihe Chineke ga-eme.


text:
E Ziri Ndị Nche Eze Ozi Ọma
N’afọ 59 n’Oge Ndị Kraịst, ọchịagha aha ya bụ Juliọs na ndị agha ibe ya ike gwụrụ du ndị mkpọrọ bata Rom. Ebe ha si bata obodo ahụ bụ n’ọnụ ụzọ ámá Pọta Kapena. Obí Eze Ukwu Niro dịkwanụ n’elu Ugwu Palataịn. Ndị agha na-eche obí ahụ nche na-eke mma agha n’úkwù yikwasị ya uwe agha ha. * Juliọs kpọ ndị mkpọrọ si n’akụkụ ebe ndị Rom na-ezukọ gbagoo n’Ugwu Viminal. Ha gafere ebe a na-azụ ndị agha na otu ogige ndị Rom na-anọ achụrụ chi ha dị iche iche àjà.
Pọl onyeozi so ná ndị mkpọrọ ndị ahụ. Mgbe ebili mmiri nọ na-atụgharị ụgbọ Pọl ha ọnwa ole na ole tupu oge ahụ, mmụọ ozi Chineke gwara ya, sị: “Ị ghaghị iguzo n’ihu Siza.” (Ọrụ 27:24) Ò ruola mgbe Pọl ga-eguzo n’ihu Siza? Ka o legharịrị anya n’obodo ahụ, ọ ga-abụ na o chetara ihe Jizọs gwara ya mgbe ọ nọ n’Ụlọ Elu Antonia na Jeruselem afọ ole na ole gara aga. Jizọs gwara ya, sị: “Nwee obi ike! N’ihi na dị ka ị nọworo na-agba àmà nke ọma n’ihe banyere m na Jeruselem, otú ahụkwa ka ị na-aghaghị ịgba àmà na Rom.”—Ọrụ 23:10, 11.
O nwere ike ịbụ na Pọl kwụsịtụrụ lee ogige ndị nche eze, nke a na-akpọ Kastra Pritoria. Ọ bụ nnukwu ụlọ elu nke e ji brik rụọ. Ọ bụ ebe ahụ ka ndị nche eze na ndị uwe ojii obodo ahụ bi. Ebe ọ bụ na e nwere ìgwè ndị nche iri na abụọ * nakwa ọtụtụ ndị uwe ojii n’ebe ahụ, o nwere ike ịbụ na ọtụtụ puku ndị agha na ndị agha ịnyịnya bi n’ebe ahụ. Ụlọ elu ahụ na-echetara ndị mmadụ na eze ukwu Rom na-akpa ike. Ndị nche eze na-elekọta ndị mkpọrọ nọ n’ebe niile Alaeze Ukwu Rom na-achị. N’ihi ya, Juliọs, bụ́ otu n’ime ndị nche eze, du ndị mkpọrọ si n’otu n’ime ọnụ ụzọ ámá anọ dị na Rom banye. Ndị mkpọrọ ahụ nọrọ n’ụzọ ọtụtụ ọnwa ma mechaa rute Rom.—Ọrụ 27:1-3, 43, 44.
PỌL KWUSARA OZI ỌMA “N’ENWEGHỊ IHE MGBOCHI”
Mgbe Pọl nọ n’ụzọ na-abịa Rom, ọ hụrụ ọhụụ nke mere ka ọ mata na o nweghị onye ga-anwụ ma ụgbọ ha kpuo. O nweghị ihe mere ya mgbe agwọ ọjọọ tara ya. Ọ gwọrọ ndị ọrịa n’agwaetiti Mọlta nke mere ka ndị ụfọdụ kwuwe na Pọl bụ chi. O nwere ike ịbụ na ndị nche eze ndị ọzọ nụrụ akụkọ ihe niile ahụ merenụ ma na-ekwu banyere ha.
Pọl eburula ụzọ hụ ụmụnna ndị si Rom bịa ‘zute ya n’Ahịa Apịọs nakwa n’Ụlọ Atọ nke Ndị Ije.’ (Ọrụ 28:15) Ọ na-agụsi Pọl agụụ ike ikwusa ozi ọma na Rom. Ma, ebe ọ bụ onye mkpọrọ, olee otú ọ ga-esi kwusaa ozi ọma? (Rom 1:14, 15) Ụfọdụ chere na a ga-akpọrọ ndị mkpọrọ ahụ kpọnye onyeisi ndị nche. Ọ bụrụ na e mere otú ahụ, ọ ga-abụ na onye a kpọọrọ Pọl kpọnye bụ onyeisi ndị nche eze aha ya bụ Afranịọs Bọros. O nwere ike ịbụ ya na-esote eze ukwu Rom. * Ihe ọ sọrọ ya bụrụ, ọ bụghị ndị ọchịagha na-eche Pọl nche, kama ọ bụzi naanị otu onye nche eze. A hapụrụ ya ka o jiri aka ya chọta ebe ọ ga-anọ, kwekwa ka ndị mmadụ na-abịa eleta ya, ya ana-ezikwa ha ozi ọma “n’enweghị ihe mgbochi.”—Ọrụ 28:16, 30, 31.
PỌL ZIRI NDỊ UKWU NA NDỊ NTA OZI ỌMA
O nwere ike ịbụ na Bọros gbara Pọl onyeozi ajụjụ ọnụ n’ogige ndị nche eze ma ọ bụ n’obí eze tupu ya akpọrọ ya gakwuru Niro. Pọl ekweghị ka ihe ọ bụla mee ka ọ ghara iji oge ahụ pụrụ iche “gbaara ma ndị nta ma ndị ukwu àmà.” (Ọrụ 26:19-23) N’agbanyeghị ihe Bọros kpebiri banyere Pọl, ọ tụghị Pọl mkpọrọ n’ogige Ndị Nche Eze. *
Ụlọ Pọl bi buru ibu. Ọ bụ ya mere o ji ‘kpọkọta ndị isi ndị Juu’ nakwa ọtụtụ ndị ọzọ “n’ebe obibi ya” ma zie ha niile ozi ọma. Pọl zikwara ndị agha so ná ndị nche eze ozi ọma. Ha nụrụ ka Pọl na-ezi ndị Juu ozi ọma banyere Jizọs na Alaeze Chineke, “malite n’ụtụtụ ruo n’anyasị.”—Ọrụ 28:17, 23.
A na-agbanwe ndị agha na-eche obí eze nche kwa ụbọchị. Otú ahụ ka a na-agbanwekwa ndị na-eche Pọl nche. N’afọ abụọ ahụ a tụrụ Pọl mkpọrọ, ọtụtụ ndị agha nụrụ ka ọ na-ekwu ihe a ga-ede n’akwụkwọ ozi ndị ọ chọrọ izigara Ndị Kraịst bụ́ ndị Hibru nakwa Ndị Kraịst nọ n’Efesọs, Filipaị, na Kọlọsi. Ha hụkwara mgbe o ji aka ya na-ede akwụkwọ ozi nke ọ ga-ezigara otu Onye Kraịst aha ya bụ Faịlimọn. Mgbe Pọl nọ n’ụlọ mkpọrọ, o nyeere Onesimọs, bụ́ ohu gbara ọsọ, aka. Pọl kwuru na ya ‘ghọrọ nna Onesimọs mgbe ya nọ n’agbụ ụlọ mkpọrọ.’ O mechara gwa ya ka ọ lakwuru nna ya ukwu. (Faị. 10) O doro anya na omume Pọl mesoro ndị ahụ na-eche ya nche gosiri na ọ hụrụ ha n’anya. (1 Kọr. 9:22) Dị ka ihe atụ, o nwere ike ịbụ na ọ jụrụ onye nche ihe a na-eji ihe agha dị iche iche eme ma si n’ihe ọ jụtara mee ihe atụ n’akwụkwọ ozi o dere.—Efe. 6:13-17.
‘NA-EKWU OKWU CHINEKE N’ATỤGHỊ EGWU’
Mkpọrọ a tụrụ Pọl mere ka Ndị Nche Eze niile na ndị ọzọ nụ ozi ọma. (Fil. 1:12, 13) Ndị ha na ndị bi n’ogige ndị nche eze na-emekọ ihe bụ ma eze ukwu Rom ma ndị bi n’ụlọ ya ma ndị si n’ebe dị iche iche Alaeze Ukwu Rom na-achị. Ndị bi n’ụlọ ya bụ ndị ezinụlọ ya, ndị na-ejere ya ozi, na ndị ohu ya. Ụfọdụ n’ime ha mechara ghọọ Ndị Kraịst. (Fil. 4:22) Otú Pọl si jiri obi ike na-ekwusa ozi ọma mere ka obi sie ụmụnna bi na Rom ike ‘ịna-ekwu okwu Chineke n’atụghị egwu.’—Fil. 1:14.
Ozi ọma Pọl kwusara na Rom na-agbakwa anyị ume ka anyị ‘na-ekwusa okwu Chineke n’oge dị mma na n’oge nsogbu.’ (2 Tim. 4:2) E nwere ụfọdụ n’ime anyị ọrịa na-anaghị ekwe pụta èzí. Ụfọdụ nọ n’ụlọ ọgwụ. E nwekwara ndị a tụrụ mkpọrọ n’ihi ihe ha kweere. N’agbanyeghị ọnọdụ anyị, anyị nwere ike ịna-ezi ndị bịara ileta anyị ozi ọma, ma ndị na-elekọta anyị ma ndị bịara ịrụrụ anyị ọrụ dị iche iche. Ọ bụrụ na anyị ejiri obi ike na-ekwusa ozi ọma mgbe niile, anyị ga-eji anya anyị hụ na o nweghị ihe ga-eme ka ‘e kee okwu Chineke agbụ.’—2 Tim. 2:8, 9.
^ para. 2 Gụọ igbe bụ́ “Ndị Nche Eze n’Oge Niro Na-achị.”
^ para. 4 Otu ìgwè ndị agha Rom na-erucha otu puku ndị agha.
^ para. 7 Gụọ igbe bụ́ “Sekstọs Afranịọs Bọros.”


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Ọnụ Ọgụgụ 27:1-23
27 Ụmụ nwaanyị Zelofehad+ nwa Hifa nwa Gilied nwa Mekia bụ́ nwa Manase,+ onye ezinụlọ Manase nwa Josef, wee bịa nso. Ndị a bụ aha ụmụ ya ahụ: Mala, Noa na Họgla na Milka na Teza.+2 Ha wee guzo n’ihu Mozis na Elieza onye nchụàjà+ nakwa n’ihu ndị isi na nzukọ ahụ dum n’ọnụ ụzọ ụlọikwuu nzute, sị:3 “Nna anyị nwụrụ n’ala ịkpa,+ ma o soghị n’òtù Kora+ bụ́ ndị zukọtara megide Jehova, kama ọ nwụrụ n’ihi mmehie nke ya;+ ọ mụtaghịkwa nwa nwoke ọ bụla.4 Gịnị mere a ga-eji gụpụ aha nna anyị n’ezinụlọ ya maka na ọ mụtaghị nwa nwoke?+ Biko, nye anyị ala n’etiti ụmụnne nna anyị.”+5 Mozis wee were okwu ha gaa n’ihu Jehova.+6 Jehova wee sị Mozis:7 “Ihe ụmụ Zelofehad kwuru ziri ezi. Hụ na i nyere ha ala dị ka ihe nketa n’etiti ụmụnne nna ha, ị ga-emekwa ka ihe nketa nna ha laara ha.+8 Ị ga-agwakwa ụmụ Izrel, sị, ‘Ọ bụrụ na nwoke ọ bụla anwụọ n’amụtaghị nwa nwoke, unu ga-eme ka ihe nketa ya laara nwa ya nwaanyị.9 Ọ bụrụ na ọ mụtaghị nwa nwaanyị, unu ga-enye ụmụnne ya ihe nketa ya.10 Ọ bụrụkwa na o nweghị ụmụnne, unu ga-enye ụmụnne nna ya ihe nketa ya.11 Ma ọ bụrụ na nna ya enweghị ụmụnne, unu ga-ewere ihe nketa ya nye onye ya na ya bụ otu ọbara,+ onye kasị bụrụ nwanne ya n’ezinụlọ ya, ọ ga-abụkwa nke ya. Ọ ga-abụrụ ụmụ Izrel ụkpụrụ a ga-eji na-ekpebi ikpe, dị nnọọ ka Jehova nyere Mozis n’iwu.’”12 N’ihi ya, Jehova sịrị Mozis: “Gbagoo n’ugwu Abarim+ a, hụrụ ala ahụ m ga-enye ụmụ Izrel.+13 Mgbe ị hụrụ ya, ị ga-anwụ dị ka ndị gị nwụrụ,+ ee, gị onwe gị, dị nnọọ ka Erọn nwanne gị nwụrụ,+14 ebe ọ bụ na unu nupụrụ isi n’iwu m n’ala ịkpa Zin n’oge ahụ nzukọ a sesara m okwu,+ n’ihe banyere ido m nsọ+ n’akụkụ mmiri ahụ n’ihu ha. Ọ bụ ya bụ mmiri Meriba+ nke dị na Kedesh+ n’ala ịkpa Zin.”+15 Mozis wee sị Jehova:16 “Ka Jehova bụ́ Chineke nke mmụọ+ nke ụdị anụ ahụ́+ niile họpụta nwoke+ ga-abụ onyeisi nzukọ a,17 bụ́ onye ga na-apụ, na-abata n’ihu ha, onye ga na-edu ha na-apụ, na-edu ha na-abata,+ ka nzukọ Jehova ghara ịdị ka atụrụ na-enweghị onye na-azụ ha.”+18 Jehova wee sị Mozis: “Kpọrọ Jọshụa nwa Nọn, bụ́ onye nwere mmụọ+ dị iche, bikwasị ya aka n’isi;+19 meekwa ka o guzo n’ihu Elieza onye nchụàjà nakwa n’ihu nzukọ a dum, ị ga-emekwa ya onye ndú n’ihu ha.+20 Ị ga-emekwa ka o nweta ụfọdụ n’ime ebube gị,+ ka nzukọ ụmụ Izrel dum wee na-ege ya ntị.+21 Ọ bụkwa n’ihu Elieza onye nchụàjà ka ọ ga na-eguzo, ọ ga na-ajụtara ya ase+ n’ihu Jehova site ná mkpebi ikpe nke Yurim.+ Ọ bụ ya ga na-agwa ha mgbe ha ga na-apụ na mgbe ha ga na-abata, ya na ụmụ Izrel niile na nzukọ ahụ dum.”22 Mozis wee mee nnọọ dị ka Jehova nyere ya n’iwu. O wee kpọrọ Jọshụa wee mee ka o guzo n’ihu Elieza+ onye nchụàjà nakwa n’ihu nzukọ ahụ dum,23 o wee bikwasị ya aka ma mee ya onye ndú,+ dị nnọọ ka Jehova kwuru site n’ọnụ Mozis.+


text:
Titanium Backup
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Titanium Backup
Wụnye site Google Play
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Ndabere
- Deletes ma ọ bụ weghachiri data
- Nyefe data ka kaadị ebe nchekwa
- Wuru na-faịlụ nchọgharị
- Na nkwado ndabere na akpaka mode
Comments on Titanium Backup:
Titanium Backup Metụtara software:
The software jikwaa faịlụ na nyefee ngwa na kaadị ebe nchekwa. The software nwere ngwá ọrụ ndị na-akpaghị aka wụnye ngwa ka a SD kaadị.
Ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na-ojii nchekwa. Usoro ihe omume-enye gị ohere iji zọpụta dị iche iche faịlụ ka ojii nchekwa na-enye ofụri ofụri ohere ebudatara faịlụ.
The Njikwa faili na-agụnye ọtụtụ ngwá ọrụ maka oru oma data management nke ngwaọrụ. The software-akwado ndị niile isi faịlụ arụmọrụ na na na systemic na-ezo data.
Na-ewu ewu ojii nchekwa agbanweta na-arụ ọrụ na faịlụ nke dị iche iche na. Ọzọkwa software na-enyere aka na-enye ihe ohere faịlụ ndị ọrụ ndị ọzọ maka mkpokọta dezie.
Ngwá ọrụ dị mfe maka ngwa faịlụ nkekọrịta site na Wi-Fi. The software na-akwado ndị data nyefe na kọmputa ma ọ bụ na-na ọtụtụ ngwaọrụ n'out oge.
Ngwá Ọrụ maka ohere na oru nke data nke 4shared ọrụ. The software-enye gị ohere ịnweta akaụntụ gị na-egwu na mgbasa ozi faịlụ.
Egwuregwu ọsọ mbanye na imeri nke dị iche iche ihe mgbochi 3D track. Egwuregwu na-eji yi mmetụta na magburu onwe 3D ndịna-emeputa.
The software n'ụzọ ziri ezi na-egosipụta na mba ma ọ bụ mpaghara na-akpaghị aka chọpụta ụzọ gasị. Ọzọkwa software na-akwado olu GPS-igodo maka ụgbọala na ọzọ di iche iche nke iga.
Na-ewu ewu nsụgharị na nkwado nke otutu asụsụ si Google ọrụ. The software enyere ịsụgharị ederede site na foto na kwa ji aka dee na olu ọsọ ọsọ.
The mfe iji software na-egbochi mgbasa ozi. The software-enye gị ohere ide-acha ọcha na nwa anatara ndị dị mkpa weebụsaịtị.
The ike file manager jikwaa gị faịlụ na ngwa. The software nwere ọtụtụ ngwá ọrụ na-ebuli ịrụ ọrụ.
The mfe iji ozi ahụ iji kpọtụrụ enyi si na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk. The software na-akwado olu na video oku na-video ogbako mode.
The software na-arụ ọrụ na ụlọ ọrụ ụdị faịlụ. The ngwa nwere niile mkpa ngwaọrụ ka ịmepụta na dezie akwụkwọ.
The software ka ohuru na gụgharia video ke netwọk gị igwefoto na ngwaọrụ ma ọ bụ na-agagharị ọzọ na-agbasa ozi gburugburu ụwa.
The software bulite ndị dị iche iche ihe oyiyi na GIF-aga aga ruo ewu ewu ọrụ. The software na-enyere itinye amasị na ịza ajụjụ ndị posts.
Lee ihe software


text:
Onavo Count
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Onavo Count
Wụnye site Google Play
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Analysis nke eji okporo ụzọ
- Na-egosiputa internet ọrụ
- Easy nhazi nke kwa ọnwa ịgba na ugwo oge
- Ngosi nke okporo ụzọ na oriri site ọzọ ngwa
Comments on Onavo Count:
Onavo Count Metụtara software:
The magburu onwe software na-edozi nsogbu nke ohere egbochi saịtị. The software na-akpaghị aka ga-ahọrọ ụzọ nke dị n'ógbè maka kacha njikọ.
Zuru ezu software jikwaa mebere onwe netwọk. Ngwa na-enye nchebe nke onye data na izo ya ezo nke ọwa nke ọmụma nyefe n'oge ojiji nke Wi-Fi.
Ngwá ọrụ iji hụ na confidentiality na internet. The software-enye gị ohere zoo IP-adreesị nke onye ọrụ na-enweta ohere egbochi saịtị.
The software aka uzo na mpaghara igbochi nke web ego ma zoo ata IP-okwu maka na-amaghị aha ọnụnọ ke internet.
Otu mfe iji software jikwaa WiFi netwọk. The software egosiputa ọmụma zuru ezu banyere ọnọdụ nke netwọk dị.
Ngwá Ọrụ na-ekwurịta okwu na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk na ọrụ n'ụwa nile. The software-enye gị ohere ele na peeji nke ọbịa na ịtụle na foto.
The ngwa na-ele iche iche ọdịnaya na-ekwurịta okwu na enyi na-elekọta mmadụ netwọk. The software na-enye ndị ọrụ na-akpali akpali akpali na ọnụnọ ke ọrụ.
A set nke ike ngwaọrụ ebuli ma dịkwuo usoro ịrụ ọrụ. The software-enye gị ohere iji wepụ nwa oge faịlụ, hichaa cache na ihichapụ ngwa.
The fun egwuregwu e kere mgbe eponymous animated usoro. The ọkpụkpọ nwere ike na-atụ anya na-akpali akpali ahụmahụ na mmasị odide.
The software ịchọpụta a ụfọdụ bere ọmụma. The software enyere iji chọpụta zoro ọnụ ọgụgụ nke oku mbata, ngọngọ SMS na-ele nọmba fon nke spammers.
Ngwa na a set nke iche iche ọdịnaya na ngwongwo si ewu ewu ọrụ Amazon. The software na-enyere ndị free download nke ọtụtụ ngwa na egwuregwu.
The software maka ime akara nke na kọmputa site n'ọnụ ndị smartphone. The software bụ ike n'ụzọ zuru ezu simulate ọrụ nke òké na keyboard.
The Arcade egwuregwu iji chebe ụlọ a ọkpụkpọ megide agha nke crazy anụ ọhịa. The egwuregwu nwere ọtụtụ ndị na ụzọ iji chebe ụlọ megide anụ ọhịa dị iche iche na e ji mara na nkà.
Lee ihe software


text: 18 Ekem Jehovah owụt enye idem+ ke otu ikpọ eto Mamre,+ ke adan̄aemi enye etiede ke enyịnusụn̄ tent ke ufọt uwemeyo.+2 Ke ini enye emenerede enyịn,+ enye okụt owo ita ẹdade nsannsan. Ke ini okụtde mmọ, enye oto ke enyịnusụn̄ tent esie efehe okosobo ye mmọ onyụn̄ onụhọ ke isọn̄.+3 Ndien enye ọdọhọ ete: “Jehovah, edieke n̄kụtde mfọn ke iso fo, mbọk kûsan̄a ube asan̄autom fo.+4 Mbọk yak ẹda ekpri mmọn̄ ẹdiyet mbufo ukot.+ Ẹnyụn̄ ẹsụhọde ẹtetie ke idak eto emi.+5 Ẹnyụn̄ ẹyak nda esisịt uyo nsọk mbufo ẹda ẹsụk biọn̄. Ekem mbufo ẹmekeme ndibe koro ntak edi oro mbufo ẹkesan̄ade usụn̄ emi ẹdisobo ye asan̄autom mbufo.” Ndien mmọ ẹdọhọ ẹte: “Ọfọn, nam kpa nte afo ọdọhọde.”6 Ndien Abraham awara aka ebịne Sarah ke tent ọkọdọhọ ete: “Wara da seah eti ndomuyo ita buen nyụn̄ nam ekara uyo.”+7 Ekem Abraham awara aka otu ufene esie onyụn̄ okosio abak ayara enan̄ oro eyede idem ọnọ asan̄autom esie, ndien enye awara etem enye.+8 Ekem enye ada bọta ye mmọn̄eba ye abak ayara enan̄ oro enye eketemde edinịm mmọ ke iso.+ Ndien enye ada ke idak eto oro ebet ke adan̄aemi mmọ ẹdiade udia.+9 Ndien mmọ ẹbụp enye ẹte: “Enye Sarah, n̄wan fo?”+ Ntem enye ọbọrọ ete: “Enye do ke tent!”+10 Ndien enye ete: “Ke akpanikọ, nyafiak ndise fi ke ukem ini emi isua efen, ndien, sese! Sarah, n̄wan fo ayaman eyeneren.”+ Edi Sarah ke akada ke enyịnusụn̄ tent akpan̄ utọn̄, koro tent okodude ke edem angel oro.11 Abraham ye Sarah ẹma ẹsọn̄ ẹnyụn̄ ẹwak isua.+ Sarah ikonyụn̄ ikwe aba itieisọn̄.+12 Ntem Sarah ọtọn̄ọ ndisak ke esịt esie+ ete: “Ke emi mma n̄kọsọn̄ mi, nte mmekeme ndikop inemesịt, ke emi ọbọn̄ mi ama ọkọsọn̄ n̄ko?”+13 Ekem Jehovah obụp Abraham ete: “Ntak emi Sarah asakde, ete, ‘Nte ami ke akpanikọ nyaman eyen ke emi mma n̄kọsọn̄ mi?’+14 Nte odu n̄kpọ ekededi oro ọsọn̄de akan Jehovah?+ Ke edikem ini, nyafiak ndise fi ke ukem ini emi isua efen ndien Sarah ayaman eyeneren.”15 Edi Sarah akan̄, ete: “N̄kasakke-o!” Koro enye ekefehede ndịk. Ntem enye ọdọhọ ete: “Kûkan̄! koro ama asak.”+16 Ekem mmọ ẹdaha ẹda ẹnyụn̄ ẹwọn̄ọde iso ẹse Sodom,+ ndien Abraham asan̄a ye mmọ ndida mmọ n̄kayak.+17 Ndien Jehovah ọdọhọ ete: “Nte nyedịp Abraham se nyomde ndinam?+18 Kamse, Abraham iditreke ndikabade edi akwa ye ọkpọsọn̄ idụt, ndien kpukpru mme idụt isọn̄ ẹyebọ edidiọn̄ ke ntak esie.+19 Koro mmemehe ye enye man enye okpowụk nditọ esie ye mbonufọk esie oro ẹditienede enye ete ẹtiene usụn̄ Jehovah ẹnyụn̄ ẹnam edinen ido ye unenikpe;+ man Jehovah akpanam se enye eketịn̄de aban̄a Abraham.”+20 Ndien Jehovah ọdọhọ ete: “Mfiori Sodom ye Gomorrah+ omokpon, idiọkn̄kpọ mmọ omonyụn̄ odobi etieti.+21 Mmọn̄ nsụhọde n̄kese man mfiọk m̀mê mmọ ẹnam kpa nte uyo mfiori emi esịmde mi, ndien mîdịghe ntre nyọfiọk.”+22 Ekem mmọ ẹdaha ke ọtọ oro ẹka Sodom; edi Jehovah+ osụk adada ke iso Abraham.+23 Ndien Abraham asan̄a ekpere onyụn̄ obụp ete: “Nte oyosobo ndinen owo ọkọrọ ye mme idiọkowo?+24 Nso edieke ndinen owo aba ye duop ẹdude ke obio oro? Nte oyosobo mmọ udunyụn̄ ufenke unọ ebiet oro ke ntak ndinen owo aba ye duop emi?+25 Nsa fo-o, udusoboke edinen owo ye idiọkowo, man etie ye edinen owo ukem nte etiede ye idiọkowo!+ Nsa fo-o udunamke ntem.+ Nte Ebiereikpe ofụri ererimbot idinamke se inende?”+26 Ekem Jehovah ọdọhọ ete: “Edieke n̄kụtde ndinen owo aba ye duop ke Sodom, nyadahado nnọ ofụri ebiet oro ke ntak mmọ.”+27 Edi Abraham ọdọhọ ete: “Mbọk, sese nte ndade ke iso Jehovah ntịn̄ ikọ, ke ini ndide ntan ye ntọn̄.+28 Nso edieke okụtde ndinen owo aba ye ition. Nte oyosobo ofụri obio oro ke ntak owo ition oro ẹsụhọde ndikem?” Enye ọbọrọ ete: “Ndisoboke edieke n̄kụtde owo aba ye ition do.”+29 Ndien enye afiak ọdọhọ ete: “Nso edieke okụtde owo aba do?” Enye ọbọrọ ete: “Ndisoboke ke ntak owo aba oro.”30 Ndien enye ọdọhọ ete: “Mbọk, yak Jehovah okûyat esịt,+ yak nsụk mbụp:+ Nso edieke okụtde owo edịp ye duop do?” Enye ọbọrọ ete: “Ndisoboke edieke n̄kụtde owo edịp ye duop do.”31 Ndien enye ọdọhọ ete: “Mbọk, sese mmada ke iso Jehovah nditịn̄ ikọ:+ Nso edieke okụtde owo edịp do?” Enye ọbọrọ ete: “Ndisoboke ke ntak owo edịp oro.”+32 Ke akpatre enye ọdọhọ ete: “Mbọk, yak Jehovah okûyat esịt,+ yak nsụk mbụp ini kiet emi:+ Nso edieke okụtde owo duop do?” Enye ọbọrọ ete: “Ndisoboke ke ntak owo duop oro.”+33 Ndien Jehovah+ adaha ke ama okokụre nditịn̄ ikọ ye Abraham, Abraham onyụn̄ afiak ke ebiet esie.


text:
Putty
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Putty
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Kwado iche iche nke ime ohere Protocols
- Ịzọpụta ndepụta na njikọ ntọala
- Nkwado maka IPv6
- Nkwado maka ọha igodo Nyocha
- Ikike na-arụ ọrụ site na a proxy nkesa na-
Comments on Putty:
Putty Metụtara software:
The nwere ọgụgụ isi mmepe gburugburu ebe obibi nke software na-elekwasị anya na-arụmọrụ na ịta nke a Mmepụta on mkpa ihe aga-eme.
Ngwaọrụ ibudata na bulite faịlụ site na FTP-sava. The software akwado a dịgasị iche iche nke bara uru ọrụ na ogbugba ndu maka nchebe faịlụ transfer na sava.
The gburugburu ebe obibi maka software mmepe na nkwado maka-ewu ewu mmemme asụsụ. The software nwere a set nke bara uru na ọrụ kee ngwa.
Software nke egwuregwu mmepe maka ndị dị iche iche sistem na egwu egwuregwu consoles. E nwere nkwado nke 3D ndịna-emeputa ma dị ike na-aga aga usoro.
The adaba gburugburu ebe obibi ịzụlite ose na software. The software na-akwado ihe ndị kasị mmemme asụsụ na-emepe mbara ohere maka ọhụrụ ngwaahịa mmepe.
Mmepe na gburugburu ebe obibi nke Android ngwa. The software na-akwado mmepe nke ngwa na-emekọ ihe GPS, Wi-Fi, Bluetooth na igwefoto nke ngwaọrụ.
Nịm nke bara uru utilities ike a zuru sava weebụ. The software dere a modul nke zuru ezu ngụkọta oge nke nleta ọnụ ọgụgụ nke Webalizer na FTP-ahịa FileZilla.
L'outil fonctionnel wụsa augmenter le nombre des visiteurs du saịtị weebụ. Le logiciel est utilisé comme l'ngwa ahịa ma ọ de ọrụ wụsa commercer les liens sur l'internet.
The ngwá ọrụ na akpaghị aka arụmọrụ nke ugboro ugboro ugboro ugboro omume na sistemụ arụmọrụ. The software na-akwado ọrụ na-emeghe, dezie ma kpokọta na scripts.
The multifunctional nchịkọta akụkọ kee 2D egwuregwu nke dị iche iche Genres na complexity. The software na-enye a simplified mmepe usoro maka ọrụ na-enweghị mmemme nkà.
Bara uru ngwá ọrụ maka ngwa na oru oma search nke iyi faịlụ na internet. The software-enye gị ohere iji chọọ faịlụ na họrọ iyi trackers.
Ngwá ọrụ na-ebuli na dịkwuo usoro ịrụ ọrụ. The software na-akpaghị aka na-enyocha maka usoro nsogbu na-enye ohere iji dozie njehie.
Ngwá ọrụ na-echebe ma na-ebuli gị na kọmputa. The software-enye gị ohere iji wepụ unneeded ma ọ bụ na-abakwaghị uru faịlụ na-akwado ndị na ígwé ojii antivirus scanners.
The mfe iji software si IObit ụlọ ọrụ jikwaa n'enweghị faịlụ ahụ dị iche iche na iPhone na iPad ngwaọrụ.
The ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na ihe oyiyi na hazie foto. The software-enye gị ohere idezi ihe oyiyi, tinye dị iche iche mmetụta na-ebipụta ha na-ewu ewu ọrụ.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
ỤLỌ NCHE 2009-08-01
Okpukpe Niile Hà Dị Mma?
Okpukpe niile hà bụcha ezigbo ya? Lee ihe Jizọs kwuru.
Ezi Okpukpe Na-akụziri Ndị Òtù Ya Ịkpa Ezi Àgwà
Gụọ ihe Baịbụl kwuru gbasara alụmdi na nwunye, ịgba alụkwaghịm, na ịkwa iko.
Ezi Okpukpe Na-akụziri Ndị Òtù Ya Ịhụ Ibe Ha n’Anya
Olee okpukpe na-akụziri ndị mmadụ ka ha ghara iji maka na ndị ọzọ abụghị ndị obodo ha kpọọ ha asị?
Ezi Okpukpe Na-akụziri Ndị Òtù Ya Ịkwanyere Okwu Chineke Ùgwù
Jizọs kwanyeere Okwu Chineke, bụ́ Baịbụl, ùgwù. Okpukpe ndị e nwere taa hà na-eme otú ahụ?
Ijizi Ego Ejizi
Ọ bụ ego na-akpatakarị esemokwu n’ezinụlọ. Lee ihe Baịbụl kwuru ga-enyere unu aka.
Ị̀ Na-ekwe Ka Chineke Na-agwa Gị Okwu Kwa Ụbọchị?
Gụọ ihe a ka ị mata uru ịgụ Baịbụl kwa ụbọchị ga-abara gị.
Rehab Ṅara Ntị n’Akụkọ A Kọọrọ Ya
Gịnị mere o ji chebe ndị Izrel bịara iledo Jeriko?


text:
Ditto
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Ditto
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Extended ọrụ na clipboard
- Okwu site na LAN na internet
- Synchronizes na clipboard n'etiti otutu kọmputa
- Data ezo
Comments on Ditto:
Ditto Metụtara software:
The free set nke netwọk utilities na-jikọtara otu software. Na mbara ohere nke netwọk akara dị maka onye ọrụ.
The ngwá ọrụ na-anwale netwọk njikọ na ngwa. The software egosiputa ihe ọmụma zuru ezu banyere ogbugba ndu nke ọkwa dị iche iche.
Ngwá Ọrụ ike iṅomi na kọmputa na netwọk. The software na-enyere aka-akpaghị aka iṅomi netwọk na-enweta data na ibe kọmputa.
Na-ewu ewu n'etiti gamers emulator nke mpaghara na netwọk. The software ana achi achi a nchebe njikọ ndị ọzọ na Player na nwere ọtụtụ ngwaọrụ maka nhazi.
The software ike a virtual onwe netwọk n'etiti kọmputa site na internet. The dị iche iche izo ya ezo algọridim na-eji ndị na-echebe nọrọ n'ụlọ mpaghara na netwọk.
The software-arụ ọrụ na ọdụ ụgbọ mmiri nke Modem kọmputa na routers. The software na-akwado a ọnụ ọgụgụ buru ibu nke dị iche iche ụdị nke netwọk akụrụngwa.
The ngwá ọrụ iji hụ na a pụrụ ịdabere na nchebe nke njikọ Ịntanetị. The software na-enyere aka na-ahọrọ ihe ndị ha chọrọ nkesa na-maka ntakiri ọnwụ nke internet ọsọ.
The software maka nchebe ma dị mfe na-arụ ọrụ Okwey-sava. Ọzọkwa software enyere iji nweta mechiri emechi saịtị.
The ngwá ọrụ na-egbochi netwọk njikọ si ize ndụ IP-adreesị na sava. The software enyere ike ma dezie blacklists nke IP-adreesị maka ụfọdụ imebi na proliferation nke dị iche iche egwu.
The ngwá maka ime ohere ka kọmputa ma ọ bụ nkesa site na internet. The software na-enyere aka ịchịkwa òké ma ọ bụ keyboard ma jikwaa data nke ime na kọmputa.
Ngwá ọrụ iji nweta ihe ọmụma zuru ezu banyere sistemụ. The software egosiputa àgwà nke arụnyere ngwaike.
The adaba pụtara iji weghachi mberede ehichapụ ọ bụ furu efu faịlụ. The software na-akwado a obosara iche iche nke dị iche iche na usoro components maka data mgbake.
Adaba ngwá ọrụ maka olu nkwurịta okwu na internet. The software enye gị ohere ike ma ọ bụ hazie gị onwe gị na ihe nkesa na-enye ikike nke moderators.
Onye ama ama antivirus maka nchedo nke usoro megide iche iche iche iche nke ihe egwu. The software bụ ike na-echekwa onye ọrụ okwuntughe na ntukwasi-ma na-echebe ndị netwọk megide spyware.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
Ihe Anyị Ga-eme Ka Obi Na-eru Anyị Ala
E NWEGHỊ ihe nwa a mụrụ ọhụrụ na-emeliri onwe ya. Mgbe a mụrụ anyị, ọ bụ ndị nne na nna anyị na-elekọta anyị. Mgbe anyị bidoro ịga ije, ọ na-abụ anyị hụ ndị ka anyị, obi amapụ anyị ma ọ bụrụ na naanị anyị so. Ma obi na-eru anyị ala ma anyị na papa anyị ma ọ bụ mama anyị soro, anyị ejide ya aka na-aga.
Mgbe anyị bụ ụmụaka, ezigbo ndụmọdụ ndị mụrụ anyị nyere anyị na otú ha si gosi anyị na ha hụrụ anyị n’anya mere ka ihe dịrị anyị mma. Mgbe anyị chọpụtara na ha hụrụ anyị n’anya, obi bịara na-erukwu anyị ala. Ha gwa anyị na anyị na-eme nke ọma, obi na-esikwu anyị ike, anyị na-emekwukwa nke ọma.
Mgbe anyị tolitewere, ezigbo ndị enyi anyị mere ka obi na-erukwu anyị ala. Ụjọ anaghị atụ anyị ma anyị na ha nọrọ, ha na-emekwa ka obi ghara ịna-awụnye anyị n’afọ ma anyị cheta ịga ụlọ akwụkwọ.
Otú ahụ ka ihe kwesịrị ịdịrị ụmụaka niile. Ma, o nwere ụmụaka ọ na-esiri ike inweta ezigbo ndị enyi, nweekwa ndị nke ndị mụrụ ha na-anaghị elekọta. Otu nwaanyị aha ya bụ Melissa * kwuru, sị: “M hụ ebe e sere ezinụlọ ndị na-emekọ ihe ọnụ, mụ agwa m onwe m, sị, ‘Ọ gaara atọgbu m atọgbu ma a sị na ezinụlọ anyị dị otú a mgbe m dị obere.’” O nwekwara ike ịbụ na ọ na-adị gị otú ahụ.
NSOGBU ỤMỤAKA OBI NA-ERUGHỊ ALA NA-ENWE
O nwere ike ịbụ na ụjọ na-atụkarị gị mgbe ị ka na-eto eto. O nwekwara ike ịbụ n’ihi na ndị mụrụ gị elekọtaghị gị nke ọma. I nwere ike icheta ọgụ mama gị na papa gị na-alụ mgbe niile, nakwa otú ha si mechaa gbasaa, gị ana-eche na ọ bụ gị mere ha ji gbasaa. O nwedịrị ike ịbụ na mama gị ma ọ bụ papa gị gwara gị okwu ọjọọ ma ọ bụkwanụ kụọ gị ihe mgbe ọ na-enweghị ihe i mejọrọ.
Olee ihe ụmụaka obi na-anaghị eru ala nwere ike ime? Ọ na-abụ ụfọdụ n’ime ha tolitetụ, ha ebido ịṅụ ọgwụ ike ma ọ bụ ịṅụbiga mmanya ókè. Ndị ọzọ na-abanye n’òtù ọjọọ ka ọ dị́ ha ka ò nwere ihe ha dị mma ya. E nwere ndị nke na-ebido mewe enyi nwoke na enyi nwaanyị n’ihi na ha chọrọ onye ga na-egosi ha na ọ hụrụ ha n’anya. Ma, ọ naghị ete aka ha agbasaakwa, ya akpatakwuoro ha obi erughị ala.
Ma e nwekwara ndị nke na-agaghị emewe ihe ọjọọ ndị a. Ma, ha tolite, obi ha ana-agwa ha na e nweghị uru ha bara. Otu nwaanyị aha ya bụ Ana kwuru, sị: “Ọ bịara doo m anya na o nweghị ihe m dị mma ya, n’ihi na ọ bụ ihe mama m na-agwakarị m. O nweghị mgbe ọ bụla o gosiri m na ọ hụrụ m n’anya ma ọ bụkwanụ kelee m sị na m metere ihe m mere.”
Ọ bụghị naanị ihe mere anyị mgbe anyị na-etolite na-eme ka obi ghara iru anyị ala. Obi anaghị eru ụfọdụ ndị ala ma ha na di ha ma ọ bụ nwunye ha gbaa alụkwaghịm, ma ọ bụ ma ha na nká na-alụ, ma ọ bụkwanụ n’ihi na otú ha dị adịghị ha mma. Ọ bụrụ na obi erughị anyị ala, ihe ọ sọkwara ya bụrụ ya kpatara ya, o nwere ike ime ka anyị ghara ịna-enwe obi ụtọ, anyị na ndị ọzọ agharakwa ịdị ná mma. Oleezi ihe ga-enyere anyị aka ka obi na-eru anyị ala?
CHINEKE NA-ECHE BANYERE ANYỊ
Obi kwesịrị isi anyị ike na obi ga-eruli anyị ala. O nwere onye ga-enyeliri anyị niile aka. Ọ chọkwara inyere anyị aka. Ọ bụ Chineke n’onwe ya.
Chineke si n’ọnụ Aịzaya onye amụma gwa anyị, sị: “Elegharịla anya n’ụjọ, n’ihi na abụ m Chineke gị. M ga-eme ka ị dị ike. M ga-enyere gị aka. M ga-eji aka nri m nke ezi omume jidesie gị ike.” (Aịzaya 41:10, 13) O doro anya na o nweghị ihe kwesịrị ime ka anyị tụọ ụjọ ma anyị cheta na Chineke chọrọ ichebe anyị.
Baịbụl kwuru gbasara oge obi na-erughị ụfọdụ ndị Chineke ala, ma, ha emechaa tụkwasị Chineke obi na ọ ga-enyere ha aka. Dị ka ihe atụ, o nwere mgbe Hana, bụ́ nne Samuel, chere na o nweghị ihe ya dị mma ya n’ihi na ọ mụtalighị nwa. A nọkwa na-akwa ya emo. Ya ejiri maka ya ghara ịna-eri nri, na-ebezi sọ ákwá. (1 Samuel 1:6, 8) Ma, mgbe ọ gwachara Chineke otú obi dị ya, obi bịara ruo ya ala.—1 Samuel 1:18.
O nwekwara mgbe obi na-eruchaghị otu ọbụ abụ aha ya bụ Devid ala. Eze Sọl nọ na-achọgharị otú ọ ga-esi egbu ya ruo ọtụtụ afọ. Ma, Devid gbanahụrụ ya ọtụtụ ugboro. Ihe a meziri ka ụjọ ọnwụ tụwa Devid mgbe ụfọdụ. (Abụ Ọma 55:3-5; 69:1) N’agbanyeghị ihe a mere ya, Devid dere, sị: “M ga-edina ala hie ụra n’udo, n’ihi na ọ bụ naanị gị, Jehova, na-eme ka m nọrọ n’obi iru ala.”—Abụ Ọma 4:8.
Ma Hana ma Devid gwara Jehova ihe na-enye ha nsogbu n’obi, Jehova nyekwaara ha aka. (Abụ Ọma 55:22) Olee otú anyị ga-esi eme ka ha?
IHE ATỌ ANYỊ GA-EME KA OBI NA-ERUKWU ANYỊ ALA
1. Na-atụkwasị Jehova obi n’ihi na ọ bụ Nna gị.
Jizọs gwara anyị ka anyị mata Nna ya, “onye naanị ya bụ ezi Chineke.” (Jọn 17:3) Pọl onyeozi gwara anyị na ‘Chineke anọghị n’ebe dị anya n’ebe onye ọ bụla n’ime anyị nọ.’ (Ọrụ Ndịozi 17:27) Jems kwuru na anyị ‘bịaruo Chineke nso, ọ ga-abịarukwa anyị nso.’—Jems 4:8.
Otu ihe dị ezigbo mkpa ga-eme ka obi na-eru anyị ala bụ ịmata na anyị nwere Nna bí n’eluigwe, onye hụrụ anyị n’anya ma na-eche gbasara anyị. Ọ bụ eziokwu na ịmụta ịtụkwasị Jehova obi nwere ike iwetụ oge, ma, ọtụtụ ndị agbalịala mụta ịtụkwasị ya obi, ya enyekwara ha aka. Otu nwaanyị aha ya bụ Caroline kwuru, sị: “Ọ bụ mgbe m ghọtara na Jehova bụ Nna m ka m matara na enweela m onye m nwere ike ịkọrọ otú obi dị m. O mekwara ka obi ruo m nnọọ ala.”
Otu nwaanyị aha bụ Rachel kwuru, sị: “Ọ bụ Jehova mere ka obi ruo m ala mgbe ndị mụrụ m hapụrụ m n’ụlọ gaa mba ọzọ. M na-akọrọ ya obi m, na-arịọkwa ya ka o nyere m aka ná nsogbu m niile. O nyekwaara m aka.” *
2. Soro ndị na-efe Chineke na-efe ya.
Jizọs kụziiri ndị na-eso ụzọ ya ka ha were ibe ha ka ụmụnne na ụmụnna. Ọ gwara ha na ‘ha niile bụ ụmụnna.’ (Matiu 23:8) Ọ chọrọ ka ezigbo ndị na-eso ụzọ ya na-ahụ ibe ha n’anya ma na-efekọ Chineke ọnụ dị ka otu nnukwu ezinụlọ.—Matiu 12:48-50; Jọn 13:35.
Ndị nọ́ n’ọgbakọ Ndịàmà Jehova n’ụwa niile na-eji obi ha dum agba mbọ ka obi na-eru ndị niile na-abịa ọmụmụ ihe ha ala otú o kwesịrị ịdị n’ezinụlọ Chineke. (Ndị Hibru 10:24, 25) Ọtụtụ ndị obi na-anaghị eru ala achọpụtala na obi na-eru ha ala ma ha gaa ọmụmụ ihe.
Otu nwaanyị aha ya bụ Eva kwuru, sị: “N’ọgbakọ anyị, e nwere otu nwanna nwaanyị mụ na ya bụ ezigbo enyi. Ọ na-aghọta otú obi dị m. Ọ na-ege m ntị ma m na-akọrọ ya otú obi dị m. Ọ na-agụrụ m ebe ụfọdụ na Baịbụl, sorokwa m kpee ekpere. Ọ na-abịakarị anọnyere m. Ọ na-ewepụta oge mụ na ya ana-akparịta ihe ndị na-enye m nsogbu n’obi. Anyị kwuchaakwa ya, ya adị m ka è buturu m ibu dị́ arọ m bu. O mere ka obi na-eru m ala.” Rachel kwukwara, sị: “Ahụrụ m ndị ghọọrọ m nne na nna n’ọgbakọ anyị. Ha gosiri m na ha hụrụ m n’anya, meekwa ka obi na-eru m ala.”
3. Na-egosi ndị ọzọ na ị hụrụ ha n’anya, na-emekwara ha ihe ọma.
Ọ bụrụ na ị na-egosi ndị ọzọ na ị hụrụ ha n’anya, na-emekwara ha ihe ọma, gị na ha ga na-adị ná mma. Jizọs kwuru, sị: “A na-enweta obi ụtọ ka ukwuu n’inye ihe karịa ka a na-enweta n’ịnara ihe.” (Ọrụ Ndịozi 20:35) Ọ bụrụ na anyị ana-egosikwu ndị ọzọ na anyị hụrụ ha n’anya, anyị ga-achọpụta na hanwa ga-ahụkwukwa anyị n’anya. Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya, sị: “Na-enyenụ ihe, ndị mmadụ ga-enyekwa unu ihe.”—Luk 6:38.
Obi ga na-erukwu anyị ala ma anyị na-ahụ ndị ọzọ n’anya, hanwa ahụkwa anyị n’anya. Baịbụl kwuru na “ịhụnanya adịghị ada ada.” (1 Ndị Kọrịnt 13:8) Otu nwaanyị aha ya bụ María kwuru, sị: “N’ime ime obi m, ama m na ọ bụghị eziokwu na o nweghị ihe m dị mma ya. Inyere ndị ọzọ aka mere ka m kwụsị iche na o nweghị ihe m dị mma ya. Obi na-atọ m ụtọ mgbe ọ bụla m meere ndị ọzọ ihe ọma.”
MGBE OBI GA-ERU MMADỤ NIILE ALA
Ihe anyị na-ekwu abụghị na mmadụ mewe ihe atọ ndị anyị kwuru ebe a, obi eruwe ya ala ozugbo, ma ọ bụkwanụ na ọ gaghịzi enwe mgbe obi na-agaghị eru ya ala. Ma, obi ga-aka eru onye ahụ ala ma ọ na-eme ha. Caroline kwuru, sị: “A ka nwere mgbe ụfọdụ obi na-anaghị eru m ala. Ma, anaghịzi m eche na abaghị m uru. M ma na Chineke hụrụ m n’anya, enwekwara m ọtụtụ ezigbo ndị enyi na-eme ka obi ruo m ala.” Ọ bụkwa otú ahụ ka ọ dị Rachel. Ọ sịrị: “O nwere mgbe ụfọdụ obi na-ajọ m njọ. Ma, ama m na enwere m ụmụnna ndị mụ na ha so efe Chineke, ndị m nwere ike ịkọrọ mkpa m nakwa ndị na-eme ka m ghara ịna-echegbu onwe m. Ma, ihe kacha enyere m aka bụ ekpere m na-ekpegara Nna m bí n’eluigwe kwa ụbọchị.”
Baịbụl gwara anyị gbasara oge Chineke ga-eme ka ụwa a dị́ ọhụrụ. Obi ga-eru onye ọ bụla ala n’oge ahụ
O nwekwara mgbe obi ga na-eru mmadụ niile ala ruo mgbe ebighị ebi. Baịbụl gwara anyị gbasara oge Chineke ga-eme ka ụwa a dị́ ọhụrụ. Obi ga-eru onye ọ bụla ala n’oge ahụ. Baịbụl kwuru, sị: “Onye ọ bụla n’ime ha ga-anọdụ n’okpuru osisi vaịn ya nakwa n’okpuru osisi fig ya, ọ dịghịkwa onye ga-eme ka ha maa jijiji.” (Maịka 4:4) N’oge ahụ, o nweghịzi onye ga-eme ka obi ghara iru anyị ala, o nweghịkwa onye ga-emerụ anyị ahụ́. Anyị ‘agaghịdị echeta ihe mbụ niile’ ahụ mere ka obi ghara iru anyị ala. (Aịzaya 65:17, 25) Chineke na Ọkpara ya, bụ́ Kraịst Jizọs, ga-eme ka e nwee “ezi omume” n’ụwa. Ezi omume a ga-emezi ka e nwee “ịnọ jụụ na ịnọ n’obi iru ala ruo mgbe ebighị ebi.”— Aịzaya 32:17.
^ para. 5 Aha a kpọrọ ndị mmadụ n’isiokwu a abụghị ezigbo aha ha.
^ para. 21 Ndịàmà Jehova na-akụziri ndị chọrọ ịbịaru Chineke nso Baịbụl na-anaghị ha ego.
GỤKWUO GBASARA YA
Chineke Ọ̀ Ga-enyere M Aka Ma M Kpee Ekpere?
Nsogbu anyị hà na-emetụ Chineke n’obi?


text:
Ihe Ndị Na-eme Ka E Nwee Obi Ụtọ n’Ezinụlọ
Idozi Nsogbu
Di ya jụrụ, sị: “Olee ebe ụmụ anyị nwaanyị gara?”
Nwunye ya azaa, sị: “Ha gara ahịa ịzụrụ uwe ọhụrụ.”
Di ya asị: [N’iwe na n’oké olu] “Ị̀ sịrị gịnị, ‘na ha gara ịzụrụ uwe ọhụrụ’? Ha ka zụrụ uwe n’ọnwa gara aga!”
Nwunye ya asị: [N’iwe, iji zọrọ onwe ya ma gosi na ọ chọghị ụta a na-ata ya] “E nwere ebe a na-egbu ihe ná ntụ. Ha bukwa ụzọ gwa m, mụ asị ha gawa.”
Di ya asị: [O jidelighị mmụọ ya, ya abawa mba] “Ị ma na anaghị m achọ ka ụmụ anyị nwaanyị na-azụ ihe n’agwaghị m agwa! Gịnị mere i ji kpebie ngwa ngwa n’agwaghị m?”
OLEE nsogbu ndị i chere di na nwunye a kwesịrị idozi? O doro anya na di ahụ anaghị ejideli mmụọ ya. Ma, e wezụga nke ahụ, o yiri ka ha enweghị otu olu n’ihe ha ga na-ahapụ ụmụ ha ka ha na-eme. O yikwara ka ha anaghị ekwurịta okwu nke ọma.
Ọ dịghị alụmdi na nwunye zuru okè. Ọ dịghị di na nwunye na-anaghị enwetụ nsogbu. Ma ọ̀ bụ nnukwu nsogbu ma ọ̀ bụ obere nsogbu, ọ dị mkpa ka di na nwunye mụta otú ha ga-esi na-edozi ya. N’ihi gịnị?
N’ihi na ka oge na-aga, nsogbu a na-edozighị edozi nwere ike ime ka ha ghara ịdị na-ekwurịta okwu nke ọma. Eze Sọlọmọn bụ́ onye amamihe kwuru, sị: ‘E nwere esemokwu ndị dị ka ihe ntụchi ụlọ elu.’ (Ilu 18:19) Olee ihe i nwere ike ime ka unu wee na-ekwurịta okwu nke ọma mgbe unu nwere nsogbu?
Otú ahụ nkwurịta okwu si dị mkpa n’alụmdi na nwunye, ka ịhụnanya na nsọpụrụ dịkwa mkpa. (Ndị Efesọs 5:33) Mgbe a na-edozi nsogbu, ịhụnanya ga-akpali di na nwunye ileghara ihe ndị gara aga anya, ya bụ, ihe ndị e mere gị n’oge gara aga na mwute ha kpataara gị, ma lekwasị anya n’otú ha ga-esi dozie nsogbu ka dapụtaara ha. (1 Ndị Kọrịnt 13:4, 5; 1 Pita 4:8) Di na nwunye ndị na-akwanyere ibe ha ùgwù na-ekwe ka ibe ha kwuo ihe dị ha n’obi, ha na-agbalịkwa ịghọta ihe ha na-ekwu.
Ihe Anọ A Ga-eme Iji Dozie Nsogbu
Tụlee ihe anọ e dere n’ebe a, chọpụtakwa otú ihe ndị e dere na Baịbụl nwere ike isi nyere gị aka ka i jiri ịhụnanya na nkwanye ùgwù na-edozi nsogbu.
1. Wepụtanụ oge unu ga-eji kwurịta nsogbu unu nwere.
“E nwere oge a kara aka maka ihe ọ bụla, . . . oge ịgbachi nkịtị na oge ikwu okwu.” (Ekliziastis 3:1, 7) Dị ka e gosiri n’esemokwu ahụ e kwuru banyere ya n’elu, nsogbu ụfọdụ nwere ike ịkpasu mmadụ iwe. Mgbe nke ahụ mere, jide mmụọ gị, hapụgodị okwu ahụ, ‘gbachi nkịtị,’ tupu iwe ewee gị. I nwere ike ime ka unu na-adị ná mma ma ọ bụrụ na i rube isi na ndụmọdụ a dị na Baịbụl, nke sịrị: “Mmalite esemokwu dị ka mmadụ imeghere mmiri ụzọ; ya mere, tupu esemokwu amalite, si n’ebe ahụ pụọ.”—Ilu 17:14.
Ma, e nwekwara “oge ikwu okwu.” Nsogbu dị ka ahịhịa, ọ na-eto ma e leghara ya anya. N’ihi ya, elegharala nsogbu ahụ anya, wee chee na ọ ga-akwụsị n’onwe ya. Ọ bụrụ na ị gwa di gị ma ọ bụ nwunye gị ka unu kwụsịgodị ihe unu na-ekwu banyere nsogbu ahụ, gosi na ị na-akwanyere ya ùgwù site n’ikwu mgbe na-adịghị anya unu ga-ekwurịta ya. Ikwu mgbe ọzọ unu ga-ekwurịta ya, ga-enyere unu aka itinye ndụmọdụ dị na Baịbụl n’ọrụ, nke bụ́: “Unu anọkwala na-ewe iwe ruo mgbe anyanwụ dara.” (Ndị Efesọs 4:26) I kwesịrị ime ihe i kwuru.
LEE MA Ị̀ GA-EME IHE A: Wepụtanụ oge unu ga na-ekwurịta nsogbu ezinụlọ unu kwa izu. Ọ bụrụ na ị chọpụta na o nwere mgbe ahụ́ na-agbakasịkarị gị n’ụbọchị, dị ka ihe atụ, mgbe ị ka si ọrụ lọta ma ọ bụ tupu i rie nri, unu ekwurịtala nsogbu unu mgbe ahụ. Kama, họrọnụ oge obi nwere ike ịdị unu abụọ mma.
2. Jiri nkwanye ùgwù kwuo otú ọ dị gị n’obi.
“Ka onye ọ bụla n’ime unu na-agwa onye agbata obi ya eziokwu.” (Ndị Efesọs 4:25) Ọ bụrụ na ị lụrụ di ma ọ bụ nwunye, onye agbata obi gị nke kacha nọrọ gị nso bụ di gị ma ọ bụ nwunye gị. Ya mere, mgbe ị na-agwa di gị ma ọ bụ nwunye gị okwu, kwuo otú ọ dị gị n’obi, kpọọkwa okwu aha. Margareta, * onye lụrụ di kemgbe afọ iri abụọ na isii, sịrị: “Mgbe m lụrụ di ọhụrụ, m chere na di m ga-ama otú obi na-adị m mgbe anyị nwere nsogbu. Achọpụtara m na ọ bụghị otú ahụ ka ọ dị. Ugbu a, m na-agbalị ikwu ihe bụ́ uche m na otú obi dị m n’ụzọ doro anya.”
Cheta, ihe mere unu ji ekwurịta nsogbu unu, ọ bụghị iji merie onye iro gị, kama, ọ bụ iji mee ka di gị ma ọ bụ nwunye gị mara ihe bụ́ uche gị. Iji kwurịta nsogbu unu nke ọma, kwuo ihe i chere kpatara ya, kwuo mgbe unu na-eji enwekarị ya, kwuokwa otú obi na-adị gị mgbe unu nwere ya. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na iwe were gị maka na di gị ma ọ bụ nwunye gị edebeghị ụlọ ọcha, i nwere ike iji nkwanye ùgwù kwuo, sị, ‘Mgbe ị lọtara ọrụ wụsa uwe gị n’ala [ya bụ, mgbe nsogbu ahụ malitere na ihe kpatara ya], ọ na-adị m ka i nweghị obi ekele maka mbọ m na-agba ime ka ụlọ anyị na-adị ọcha [ya bụ, otú obi dị gị].’ Mgbe ahụ, jiri akọ kwuo ihe i chere ga-eme ka nsogbu ahụ kwụsị.
LEE MA Ị̀ GA-EME IHE A: Iji mee ka ihe ị chọrọ ịgwa di gị ma ọ bụ nwunye gị doo gị anya, buru ụzọ dee ihe kpatara nsogbu ahụ n’akwụkwọ na otú ị chọrọ ka unu si dozie ya.
3. Gee di gị ma ọ bụ nwunye gị ntị ma ghọta otú obi dị ya.
Jems onye na-eso ụzọ Jizọs dere na Ndị Kraịst kwesịrị ịbụ ndị ‘na-anụ ihe ngwa ngwa, ndị na-adịghị ekwu okwu ngwa ngwa, ndị na-adịghị ewe iwe ngwa ngwa.’ (Jems 1:19) O nweghị ihe na-akpata esemokwu n’alụmdi na nwunye ka mgbe di ma ọ bụ nwunye chere na di ya ma ọ bụ nwunye ya anaghị aghọta otú obi dị ya mgbe ha nwere nsogbu. N’ihi ya, gbalịa ka ị ghara ime ihe ga-eme ka di gị ma ọ bụ nwunye gị chewe otú ahụ!—Matiu 7:12.
Wolfgang, onye lụrụ nwunye kemgbe afọ iri atọ na ise, sịrị: “Mgbe anyị na-ekwurịta nsogbu anyị nwere, obi na-ajọ m njọ, karịchaa mgbe ọ dị m ka nwunye m anaghị aghọta echiche m.” Dianna, onye lụrụ di kemgbe afọ iri abụọ, sịrị: “M na-agwa di m mgbe mgbe na ọ naghị ege m ntị nke ọma mgbe anyị na-ekwurịta nsogbu anyị.” Olee otú ị ga-esi merie nsogbu a?
Echela na ị ma ihe di gị ma ọ bụ nwunye gị na-eche ma ọ bụ na ị ma otú obi dị ya. Okwu Chineke sịrị: “Site n’ịdị mpako, naanị ihe mmadụ na-akpata bụ ọgụ, ma ndị na-agba izu na-enwe amamihe.” (Ilu 13:10) Kwanyere di gị ma ọ bụ nwunye gị ùgwù site n’ikwe ka o kwuo ihe bụ́ uche ya, n’anapụghị ya okwu n’ọnụ. Iji gosi na ị ghọtara ihe di gị ma ọ bụ nwunye gị kwuru, kwughachi ihe o kwuru, ọ bụghị iji kwaa ya emo, ejikwala iwe ekwu ya. Kwere ka di gị ma ọ bụ nwunye gị gwa gị ihe o kwuru ma ọ bụrụ na i kwutechaghị ya. Ekwula ihe niile naanị gị. Otu onye kwuo, ya echere ka ibe ya kwuo, ruo mgbe onye nke ọ bụla n’ime unu ghọtara ihe ibe ya kwuru, ghọtakwa otú ọ dị ya n’obi.
N’eziokwu, ige di gị ma ọ bụ nwunye gị ntị nke ọma na ịnabata echiche ya chọrọ ịdị umeala n’obi na inwe ndidi. Ọ bụrụ na i bute ụzọ n’ịkwanyere di gị ma ọ bụ nwunye gị ùgwù, ọ ga-eme ka ọ na-akwanyere gị ùgwù.—Matiu 7:2; Ndị Rom 12:10.
LEE MA Ị̀ GA-EME IHE A: Mgbe ị na-ekwughachi ihe di gị ma ọ bụ nwunye gị kwuru, ekwula ya kpọmkwem otú ahụ o si kwuo ya. Gbalịa jiri obiọma kwuo ihe ị ghọtara o kwuru na otú ọ dị ya n’obi.—1 Pita 3:8.
4. Kwekọrịtanụ ihe unu ga-eme.
“Abụọ dị mma karịa otu, n’ihi na ha nwere ezi ụgwọ ọrụ maka ịrụsi ọrụ ike ha. N’ihi na ọ bụrụ na otu n’ime ha adaa, onye nke ọzọ pụrụ ikulite ibe ya.” (Ekliziastis 4:9, 10) O siri ike di na nwunye idozi nsogbu ha ọ̀ gwụla ma ha jikọtara aka ọnụ ma na-akwado ibe ha.
N’eziokwu, Jehova nyere di ikike ịbụ onyeisi ezinụlọ. (1 Ndị Kọrịnt 11:3; Ndị Efesọs 5:23) Ma, ịbụ onyeisi apụtaghị ịbụ onye ọchịchị aka ike. Di nke nwere amamihe agaghị eme mkpebi n’atụleghị ihe bụ́ uche nwunye ya. David, onye lụrụ nwunye kemgbe afọ iri abụọ, sịrị: “Ana m agbalị ịhụ ebe mụ na nwunye m ga-enwe otu olu, m na-ekpebikwa ihe anyị abụọ kwadoro.” Tanya, onye lụrụ di kemgbe afọ asaa, sịrị: “Ihe dị mkpa abụghị ịmata onye meziri emezi na onye mejọrọnụ. Mgbe ụfọdụ, otú di chere a ga-esi dozie nsogbu na-adị iche n’otú nwunye chere a ga-esi dozie ya. Achọpụtala m na isi ihe na-eme ka ihe na-agazi agazi bụ inwe ezi uche na ịghara ịgba isi akwara.”
LEE MA Ị̀ GA-EME IHE A: Gosinụ na unu na-emekọ ihe ọnụ site n’ijikọ aka ọnụ dee ihe ndị unu chere unu nwere ike ime iji dozie nsogbu unu. Mgbe unu dechara ihe ndị unu chetara, tụleenụ ndị unu dere ede, sinụ na ha mee ihe unu abụọ kwekọrịtara. Họrọnụ oge na-adịghị anya mgbe unu ga-atụle ma ùnu mekwara ihe unu kpebiri, ma ọ̀ gakwara nke ọma.
Na-emekọnụ Ihe Ọnụ, Unu Akpala Iche Iche
Jizọs ji alụmdi na nwunye tụnyere yok. (Matiu 19:6) N’oge ọ nọ n’ụwa, yok bụ okporo osisi e ji ekekọta anụmanụ abụọ ka ha nwee ike ịrụ ọrụ. Ọ bụrụ na anụmanụ ndị ahụ arụkọghị ọrụ ọnụ, e nweghị ezigbo ihe ha ga-arụta, yok ahụ ga-emerụkwa ha ahụ́ n’olu. Ọ bụrụ na ha arụkọọ ọrụ ọnụ, ha ga-enwe ike ibu ibu dị arọ ma ọ bụ ịkọ ugbo.
N’otu aka ahụ, ọ bụrụ na di na nwunye anaghị arụkọ ọrụ ọnụ, nsogbu ga na-adị n’alụmdi na nwunye ha. Ma, ọ bụrụ na ha na-arụkọ ọrụ ọnụ, ha ga-enwe ike idozi nsogbu ha niile, nweekwa ike ịrụpụta ezigbo ihe. Otu nwoke nke nwere obi ụtọ n’alụmdi na nwunye ya, onye aha ya bụ Kalala, kwuru, sị: “Kemgbe afọ iri abụọ na ise, mụ na nwunye m anọwo na-edozi nsogbu anyị site n’ikwu otú ọ dị anyị n’obi, site n’ịghọta otú ọ dị ibe anyị n’obi, site n’ịrịọ Jehova ka o nyere anyị aka, sitekwa n’ime ihe Baịbụl kwuru.” Ị̀ ga-emeli otú ahụ?
JỤỌ ONWE GỊ, SỊ . . .
Olee nsogbu m kacha chọọ ka mụ na di m ma ọ bụ nwunye m kwurịta?
Olee ihe m ga-eme iji hụ na m ghọtara ihe di m ma ọ bụ nwunye m na-ekwu banyere nsogbu a?
Ọ bụrụ na m na-esikarị ọnwụ ka e mee ihe m chọrọ, olee nsogbu ndị m nwere ike ịkpata?
^ para. 17 A gbanwere aha ụfọdụ.


text:
Ọgụ Towton
Ha lụrụ Ọgụ Towton mgbe Agha England nke Rose na önwa àtọ, 29, 1461, nà ákùkù ogbe nke nwere áhà nka ime Yorkshire. Ọ bu ọgụ "nke oke mmadu kárírí Í nwü na àlà England". Na ákíkó ndi déré ya, díke karírí 50,000 shí Úlọ York na Lancaster lụrụ óké ọgụ kárírí amani, na há di na mgbìgbọ snow di na ubochi nke áhu, nke by Sunday nke Palm. Edémédé ákíko ọhürü gbàrà gburùgbúru na ízu gáfere ọgu nka, na ọ si madu di 28,000 nwụrụ na àlà ọgụ áhù. Ọgụ nke nwètàrà mgbanwe na ochichi England, Edward onye Ise kúfùrù Henry Ishii ka Ézè England, ya chufu ndi íshí Lancaster na ndi nkwado ha fwüor na obodo.


text:
NDỊ NA-ETO ETO NA-AJỤ, SỊ
Gịnị Ka M Kwesịrị Ịma Banyere Imetọ Mmadụ?
—Nke 2: Otú Ị Ga-esi Enweta Onwe Gị
Ihe ị ga-eme ka obi ghara ịna-ama gị ikpe
Ezigbo ihere na-adị eme ọtụtụ ndị e metọrọ ma ọ bụ dinaa n’ike. Ha nwere ike ịna-eche na ọ bụ ha kpatara ya. Dị ka ihe atụ, e nwere nwa agbọghọ dị afọ iri na itoolu aha ya bụ Karen. E metọrọ ya malite mgbe ọ dị afọ isii ruo mgbe ọ dị afọ iri na atọ Ọ sịrị: ‘Nsogbu kachanụ m na-enwe bụ na obi m na-ama m ikpe. M na-adị ajụ onwe m ihe mere m ji gbachi nkịtị ruo ogologo oge.’
Ọ bụrụ na obi gị na-ama gị ikpe maka ihe e mere gị, chebagodịrị ihe ndị a echiche:
Ụmụaka etorubeghị inwe mmekọahụ. Uche ha erubeghịkwa n’ụdị ihe ahụ. Ha amaghị ihe ọ bụla banyere ya ma ọ bụ ihe o nwere ike ịkpata. N’ihi ya, ha kwetagodi ime ya, ha amaghị ihe ọ pụtara. Ọ bụ ya mere na e kwesịghị ịta nwatakịrị e metọrọ ụta.
Ụmụaka na-atụkwasịkarị ndị toro eto obi, ha anaghịkwa ama otú ndị arụrụala si aghọgbu mmadụ. Ọ bụ ya mere ha ji adabakarị n’aka ha. Akwụkwọ a na-akpọ The Right to Innocence kwuru na ndị na-edina ụmụaka na-emekarị ka ndị ezigbo mmadụ nakwa na ụdị aghụghọ ha na-aghọ abụghị ihe obere nwa ga-aghọtali.
Ihe ndị na-eme n’ahụ́ mmadụ ma mmadụ nwewe mmekọahụ nwere ike ime n’ahụ́ nwatakịrị ma mmadụ dịnaa ya n’ike ma ọ bụ metụwa ya aka n’ahụ́ otú na-adịghị mma. Ọ bụrụ na ụdị ihe a emee gị, obi amapụla gị. Ọ bụ otú e kere ahụ́ mmadụ ka ọ na-eme ma mmadụ nwewe mmekọahụ ma ọ bụ ma mmadụ metụ ya aka otú na-ekwesịghị ekwesị. Ọ pụtaghị na i kwetara ka gị na onye ahụ nwee mmekọahụ ma ọ bụkwanụ na e kwesịrị ịta gị ụta.
Megodị ihe a: Chee banyere nwatakịrị ị ma dị afọ ole ị dị mgbe e metọrọ gị. Jụzie onwe gị, sị: ‘È kwesịrị ịta nwatakịrị ahụ ụta ma mmadụ metọọ ya ma ọ bụ dinaa ya n’ike?’
Karen anyị kwuburu okwu ya chebaara ihe a echiche mgbe ọ na-elekọta ụmụaka atọ. Otu n’ime ụmụaka atọ ahụ dị ihe dị ka afọ isii. I chetaranụ na ọ bụ afọ ole Karen dị mgbe a malitere imetọ ya. Karen sịrị, “Ọ bịaziri doo m anya na nwatakịrị hà otú ahụ enweghị ihe ọ ma, nakwa na e nweghị ihe m gaara emeli mgbe ahụ.”
Eziokwu: Ọ bụ onye metọrọ mmadụ ma ọ bụ dinaa ya n’ike ka e kwesịrị ịta ụta maka ihe o mere. Baịbụl kwuru, sị: ‘Ajọ omume nke onye ajọ omume ga-adị n’isi ya.’
Uru ịgwa ya mmadụ bara
Ịgwa onye toro eto ị tụkwasịrị obi banyere ihe mere gị ga-enyere gị aka inweta onwe gị. Baịbụl sịrị, “Ezi enyi nwere ịhụnanya mgbe niile, ọ bụkwa nwanne a mụrụ maka oge nsogbu.”
O doro anya na i nwere ike iche na ọ ga-akara gị mma ma ọ bụrụ na ịgwaghị onye ọ bụla ihe merenụ. I nwere ike ịna-eche na nkịtị ị gbara kaara gị mma, n’ihi na ikwu banyere ya na-agbawa gị obi. Ma, chetakwa na ọ bụrụ na i kpebie na ị gaghị akọrọ ya onye ọ bụla ka obi wee ghara ịjọ gị njọ, agaghị enwe onye ga-enyere gị aka.
Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Janet chọpụtara na ịgwa onye ọzọ gbasara ihe mere ya nyere ya ezigbo aka inweta onwe ya. Ọ sịrị, “Mgbe m dị obere, onye m ma metọrọ m. Agwaghịkwa m ya onye ọ bụla ruo ọtụtụ afọ. Ma, ozugbo m katara obi gwa ya mama m, ọ bịara dị m ka ebe e buturu m ibu na-anyịgbu m.”
Janet ghọtara ihe mere o ji esiri ụfọdụ ike ịkọrọ mmadụ ihe mere ha, n’ihi na ọ ma otú ọ dị ya n’oge mbụ. Ọ sịrị, “Obi anaghị adị mmadụ mma ikwu banyere mmetọ e metọrọ ya. Ma mgbe nke m mere, ịgbachi nkịtị mere ka obi na-ajọ m ezigbo njọ. M chọpụtara na ọ kaara m mma ịgwa ya onye ọzọ ozugbo karịa izochiwe ya.”
“Oge ịgwọ agwọ”
Ọ bụrụ na e metọrọ gị, o nwere ike ịbụ na o meela ka i chewe na ị baghị uru, na nke gị agwụla ma ọ bụkwanụ na naanị ihe ị dị mma ya bụ igboro ndị ọzọ agụụ mmekọahụ na-agụ ha. I nwere ike ịkwụsị ile onwe gị anya otú ahụ. Baịbụl kwuru banyere “oge ịgwọ agwọ,” ya bụ, oge ị ga-eji nweta onwe gị. (Ekliziastis 3:3) Olee ihe ndị ga-enyere gị aka?
Ịmụ Baịbụl. Ihe e dere na Baịbụl bụ uche Chineke. “Ọ dị ike.” E jikwa ya “akụghasị ihe ndị gbanyesiri mgbọrọgwụ ike” n’obi, dị ka mmadụ iche na ya abaghị uru. (2 Ndị Kọrịnt 10:
Ekpere. Obi gị mawa gị ikpe ma ọ bụ i chewe na ị baghị uru, kpee ekpere kọsara Jehova otú ọ dị gị n’obi. (Abụ Ọma 55:22) Chineke agaghị ahapụ gị.
Ndị okenye ọgbakọ. A zụrụ ụmụnna ndị a ka ha ‘dị ka ebe izere ifufe na ebe mgbaba iji zere oké mmiri ozuzo.’ (Aịzaya 32:2) Ha ga-enyere gị aka ka ị kwụsị ileda onwe gị anya ma birikwa ndụ gị na-aga.
Ezigbo ndị enyi. Leruo ụmụ nwoke na ụmụ nwaanyị ndị na-akpa àgwà Ndị Kraịst anya. Chọpụta otú ha si emeso ibe ha. Ka oge na-aga, ị ga-ahụ na ọ bụghị mmadụ niile na-aghọgbu ndị ha sịrị na ha hụrụ n’anya.
Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Tanya achọpụtawala na ihe a bụ eziokwu. Malite mgbe ọ dị ezigbo obere, ọtụtụ ụmụ nwoke metọrọ ya. Ọ sịrị na ụmụ nwoke ndị ya na ha dị ná mma mere ya ihe gbawara ya obi. Ma, Tanya achọpụtala na e nwere ụmụ nwoke ndị hụrụ ndị ọzọ n’anya n’eziokwu. Olee otú o si chọpụta ihe a?
E nwere di na nwunye bụ́ Ndị Kraịst ha na Tanya na-adị ná mma. Ha na-akpa nnọọ ezigbo àgwà. Tanya kwuru, sị: “Otú nwoke a si eme emeela ka m mata na ọ bụghị ụmụ nwoke niile na-arụ arụrụala. Ọ naghị ekwe ka ọkọ kọọ nwunye ya. Ọ bụkwa otú ahụ ka Chineke chọrọ ka ụmụ nwoke si na-emeso ụmụ nwaanyị.” *
^ para. 27 Ọ bụrụ na mmetọ e metọrọ gị emeela ka ị ghara ịna-eri nri nke ọma ma ọ bụ na-emerụ onwe gị ahụ́ ma ọ bụ na-aṅụ ọgwụ ọjọọ ma ọ bụ ghara ịna-ehi ụra nke ọma ma ọ bụ mee ka ị na-eche echiche igbu onwe gị ma ọ bụkwanụ na-eme ka obi na-ajọ gị njọ nke ukwuu, ọ ga-adị mma ka ị gaa hụ dọkịta.
GỤKWUO GBASARA YA
Gịnị Ka M Kwesịrị Ịma Banyere Imetọ Mmadụ?—Nke 1: Otú Ị Ga-esi Zere Ya
Ihe atọ ga-enyere gị aka izere ihe ga-eme ka mmadụ manye gị ka gị na ya nwee mmekọahụ.


text:
Free Download Manager
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Free Download Manager
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Akwado ndị na-BitTorrent protocol
- Preview nke downloads
- Regulation nke okporo ụzọ ojiji
- Mmekọrịta kacha nke nchọgharị
- download scheduler
Comments on Free Download Manager:
Free Download Manager Metụtara software:
Ike software ibudata faịlụ ngwa ngwa. The software-enye gị ohere chọọ na a nnukwu ndekọ nke mgbasa ozi faịlụ na-ele ihe ọmụma banyere ha.
The download nke faịlụ site na-ewu ewu video ọrụ na-elekọta mmadụ netwọk. The software-enye gị ohere iji lelee faịlụ site na iji iche iche antivirus ma wepụ ọdịyo egwu site na video faịlụ.
The ewu ewu manager iji hazie nbudata nke faịlụ nke dị iche iche. The software na-agbakwunyere na ọtụtụ nke nchọgharị na-akpaghị aka intercepts na downloads.
The download njikwa nke faịlụ nke dị iche iche formats si internet. Ọ na-akwado ndị oke ntọala nke download na faịlụ previu.
Ngwá Ọrụ maka simplified na accelerated usoro nke nbudata nke faịlụ site na internet. The software enye gị ohere download music ma ọ bụ video si ewu ewu ọrụ.
The manager n'ihi na ngwa ngwa na oru oma faịlụ downloads. The software enye gị ohere download faịlụ site na-ewu ewu na faịlụ mba ọrụ na-agụnye mgbakwunye ha.
The free download njikwa nke dị iche iche ụdị faịlụ site na internet. The software na-anọchi ọkọlọtọ modul nke downloads ma na-enye ubara download ọsọ.
The software-arụ ọrụ na decentralized amaonye FreeNet netwọk. The software ana achi achi na ala mgbanwe nke faịlụ na download nke dị iche iche data.
Ngwá Ọrụ ibudata na ịkọrọ faịlụ na internet. The software enye gị ohere download faịlụ site na-ewu ewu ọrụ na-egwu media faịlụ.
The ọtọ ọkpụkpọ na-egwu na elu àgwà videos. The software na-enyere aka na-ele TV ọwa na internet na ibudata ọdịnaya site na-ewu ewu video ọrụ.
Ngwá Ọrụ ibudata vidiyo si na Dailymotion ọrụ. The software enye gị ohere download ọwa, listi ọkpụkpọ na tọghata na-ewu ewu formats.
The software-emezu iche iche arụmọrụ na faịlụ usoro. The software na-akwado ọrụ na FTP sava na-enye nwere otutu ohere na-arụ ọrụ na netwọk.
Zuru ezu ngwá ọrụ iji egwuregwu mmepe maka ndị dị iche iche sistem. The software nwere set nke nkọ na ụda mmetụta iji nweta ihe ndị kasị mma imewe nke a egwuregwu.
The software idetuo DVD-enweghị àgwà ọnwụ. Ọzọkwa software na-agụnye ngwaọrụ mpikota onu, ihichapụ na tọghata draịva ọdịnaya.
Adaba ngwá ọrụ na-ebuli ma melite kwụsie ike nke usoro. The software-enye ohere ka defragment ike disks na hazie faịlụ.
Lee ihe software


text:
MACH 11, 2013
TỌKI
Òtù Mba Ụwa Agwala Mba Tọki Amanyezila Ụmụ Amaala Ha Ka Ha Mee Ihe Akọnuche Ha Na-anabataghị
Ọtụtụ nde Ndị Kraịst anaghị ekwe aga agha, ọtụtụ mba anaghịkwa amanye ha ime otú ahụ. Kọmitii Òtù Mba Ụwa Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ ekwuola na ọ bụkwa otú ahụ ka o kwesịrị ịdị ná mba Tọki.
N’ikpe Kọmitii ahụ biri n’abalị iri abụọ na itoolu n’ọnwa Mach afọ 2012, ha kpelaara ụmụ amaala Tọki abụọ aha ha bụ Cenk Atasoy na Arda Sarkut. Ha abụọ bụ Ndịàmà Jehova na-ekweghị arụ ọrụ agha n’ihi ihe ndị ha kweere.
Maazị Atasoy na Maazị Sarkut edegarala gọọmenti akwụkwọ ugboro ugboro iji kọwaara ha ihe ha kpebiri n’ihi akọnuche ha. Ha kwukwara ka e nye ha ọrụ na-abụghị ọrụ agha ka ha rụọ. Ma, a nọgidere na-enye ha nsogbu ka ha ghọọ ndị agha. Mgbe ndị agha yichara mahadum Maazị Sarkut na-akụzi nkụzi na ya egwu na ha ga-agba ha akwụkwọ na ha bụ ndị omempụ, ha chụrụ Maazị Sarkut n’ọrụ.
Mgbe Kọmitii ahụ na-ebi ikpe, ha kwuru na ikike mmadụ nwere ịjụ ịrụ ọrụ agha n’ihi ihe ndị o kweere na “
ikike mmadụ nwere iche ihe masịrị ya, ịjụ ihe akọnuche ya na-anabataghị, na ikpe okpukpe masịrị ya bụ otu.” Nkebi nke 18 nke Ihe Mba Dị Iche Iche Kwekọrịtara na Ọ Bụ Ihe Ruuru Mmadụ kwadokwara ihe a ha kwuru. Kọmitii ahụ kwukwara na “
mmadụ nwere ikike ịjụ ịrụ ọrụ agha ma ọ bụrụ na o megidere okpukpe ya ma ọ bụ ihe ndị o kweere.”
E biri ikpe a obere oge Ụlọikpe Na-ahụ Maka Ihe Ruuru Mmadụ na Yurop bichara ikpe abụọ yiri ya. N’otu n’ime ikpe ndị ahụ ha biri, Ụlọikpe ahụ kwuru na “ebe ọ bụ na Tọki enweghị ọrụ nkịtị ha wepụtara maka ndị jụrụ ịrụ ọrụ agha n’ihi akọnuche ha, ha dara iwu kwuru na mmadụ nweere onwe ya ịjụ ịrụ ọrụ agha,” bụ́ nke dị n’Ihe Ndị Yurop Kwekọrịtara na Ọ Bụ Ihe Ruuru Mmadụ.
Malite n’oge gboo, Ndị Kraịst anaghị ekwe aga agha. Otu nwoke aha ya bụ E. W. Barnes, kwuru n’akwụkwọ ya a na-akpọ The Rise of Christianity, sị: “
Ọ bụrụ na mmadụ ewetuo obi tụlee ihe niile e dere n’oge gara aga, ọ ga-ahụ na ruo n’oge Marcus Aurelius [ya bụ, eze ukwu chịrị Rom malite n’afọ 161 ruo n’afọ 180], e nweghị Onye Kraịst ghọrọ onye agha, e nweghịkwa onye agha ka bụ onye agha mgbe ọ ghọchara Onye Kraịst.”


text:
Ndị Jehova ‘Na-ajụ Ajọ Omume’
“Ka onye ọ bụla nke na-akpọ aha Jehova jụ ajọ omume.”—2 TIM. 2:19.
1. Olee ihe anyị na-anaghị eji egwu egwu?
N’ỌTỤTỤ ebe, a na-ede aha Jehova n’ahụ́ ụlọ ma ọ bụ n’ihe ndị dị n’ebe a na-edebe ihe ndị mgbe ochie. Ọ bụrụ na ị hụtụla aha Jehova n’ụdị ebe ahụ, o doro anya na o mere ka obi dị gị ezigbo ụtọ. A sị ka e kwuwe, anyị bụ́ Ndịàmà Jehova anaghị eji aha Chineke egwu egwu. N’ụwa niile, e nweghị ndị e ji aha Jehova mara otú e si jiri ya mara anyị. Ma, ọ bụghị ebe ahụ ka okwu biri. Ebe anyị bụ Ndịàmà Jehova, anyị kwesịrị ịna-akpa àgwà ga-eme ka ndị mmadụ na-akwanyere Jehova ùgwù.
2. Ebe anyị na-aza Ndịàmà Jehova, olee ihe anyị kwesịrị ịna-eme?
2 Ọ bụrụ na anyị chọrọ ka anyị na Jehova dịrị ná mma, ihe anyị ga-eme abụghị naanị ịna-akpọ aha ya. Anyị ga na-erubere iwu ya isi. Ọ bụ ya mere Baịbụl ji gwa ndị Jehova ka ha ‘si n’ihe ọjọọ wezụga onwe ha.’ (Ọma 34:14) Pọl onyeozi mere ka o doo anya mgbe o dere, sị: “Ka onye ọ bụla nke na-akpọ aha Jehova jụ ajọ omume.” (Gụọ 2 Timoti 2:19.) Ebe anyị bụ Ndịàmà Jehova, ndị mmadụ ma na anyị na-akpọ aha ya. Ma, olee otú anyị ga-esi jụ ajọ omume?
GBAARA IHE ỌJỌỌ ỌSỌ
3, 4. Olee ihe Pọl kwuru nke siiri ụfọdụ ndị ike ịghọta? Gịnị kpatara ya?
3 Ka anyị leba anya n’ihe Pọl kwuru na 2 Timoti 2:19. O kwuru gbasara “ntọala siri ike nke Chineke,” nke e dere ihe abụọ na ya. Ihe nke mbụ e dere na ya bụ, “Jehova maara ndị bụ́ ndị ya.” O doro anya na Pọl si n’Ọnụ Ọgụgụ 16:5 nweta ya. (Gụọ isiokwu bu nke a ụzọ.) Nke abụọ abụrụ, “Ka onye ọ bụla nke na-akpọ aha Jehova jụ ajọ omume.” O siiri ụfọdụ ndị ike ịghọta ihe a Pọl kwuru. Gịnị kpatara ya?
4 Otú Pọl si kwuo ihe ahụ o kwuru gosiri na o si ebe ọzọ nweta ya. Ma, ọ dị ka e nweghị amaokwu ọ bụla kwuru otu ihe ahụ n’Akwụkwọ Nsọ Hibru. N’ihi ya, mgbe Pọl onyeozi sịrị: “Ka onye ọ bụla nke na-akpọ aha Jehova jụ ajọ omume,” gịnị ka ọ na-ekwu gbasara ya? Tupu ya ekwuo ihe a, o kwuru ihe dị n’Ọnụ Ọgụgụ isi iri na isii, bụ́ ebe kọrọ otú Kora si nupụrụ Chineke isi. Ọ̀ ga-abụ na ihe nke abụọ ahụ o kwuru gbasakwara ihe ahụ merenụ?
5-7. Olee ihe mere n’oge Mozis nke Pọl kwuru gbasara ya na 2 Timoti 2:19? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.)
5 Baịbụl kwuru na Detan na Abaịram, bụ́ ụmụ Elayab, so Kora bụrụ isi sekpụ ntị n’inupụrụ Mozis na Erọn isi. (Ọnụ Ọgụ. 16:1-5) Ha kparịrị Mozis. Ha ekweghị erubere ya isi n’agbanyeghị na ọ bụ ya ka Chineke họpụtara ka ọ na-edu ha. Ebe ọ bụ na ha na ndị Izrel ndị ọzọ ka bi, ha nwere ike ime ka ndị ọzọ soro ha kpawa àgwà ọjọọ a ha na-akpa. Tupu Jehova emee ka a mata ndị ji obi ha niile na-efe ya, o nyere otu iwu doro anya.
6 Baịbụl kwuru, sị: “Jehova wee sị Mozis: ‘Gwa nzukọ ahụ, sị: “Sinụ na gburugburu ụlọikwuu Kora, Detan na Abaịram pụọ!”’ E mesịa, Mozis biliri gakwuru Detan na Abaịram, ndị okenye Izrel sokwa ya gaa. O wee gwa nzukọ ahụ, sị: ‘Biko, sinụ n’ihu ụlọikwuu ndị ajọ omume a pụọ, unu emetụkwala ihe ọ bụla bụ́ nke ha aka, ka e wee ghara ikpochapụ unu n’ihi mmehie ha niile.’ Ha wee si n’ihu ụlọikwuu Kora, Detan na Abaịram pụọ ozugbo.” (Ọnụ Ọgụ. 16:23-27) Jehova gbuziri ndị nnupụisi ahụ niile. Ma, o gbughị ndị rubeere ya isi. Ọ̀ bụ maka gịnị? Ọ bụ maka na ha si n’ebe ndị nnupụisi ahụ nọ pụọ, si otú ahụ gosi na ha ‘jụrụ ajọ omume.’
7 Jehova na-enyocha obi. Ọ na-ahụ otú ndị ohu ya si eji obi ha niile na-ejere ya ozi. Ma, n’oge Mozis, ndị na-erubere Chineke isi kwesịrị ime ihe ozugbo ma si n’ebe ndị ajọ omume nọ pụọ. N’ihi ya, mgbe Pọl dere, sị: “Ka onye ọ bụla nke na-akpọ aha Jehova jụ ajọ omume,” o nwere ike ịbụ na ọ na-ekwu gbasara ihe ahụ e kwuru n’Ọnụ Ọgụgụ 16:5, 23-27. Ihe anyị kwuru dabara adaba ebe ọ bụ na Pọl kwuru, sị: “Jehova maara ndị bụ́ ndị ya.”—2 Tim. 2:19.
“JỤ AJỤJỤ NZUZU NA NKE NA-ENWEGHỊ ISI”
8. Gịnị mere na ihe anyị kwesịrị ime abụghị naanị ịna-akpọ aha Jehova ma ọ bụ ịnọ n’ọgbakọ?
8 Ihe mere Pọl ji gwa Timoti gbasara ihe mere n’oge Mozis bụ ka o chetara Timoti na o kwesịrị ịgba mbọ ka ihe ọ bụla ghara ime ka ya na Jehova ghara ịdị ná mma. N’oge Mozis, ihe ndị na-erubere Chineke isi kwesịrị ime abụghị naanị ịna-akpọ aha Jehova. Otú ahụ ka ọ dịkwa Ndị Kraịst. Ihe ha kwesịrị ime abụghị naanị ịnọ n’ọgbakọ. Ndị ji obi ha niile na-efe Jehova kwesịrị ịjụ ajọ omume. Olee otú Timoti si mee ihe a Pọl kwuru? Gịnị ka anyị nwere ike ịmụta n’ihe ahụ Pọl gwara Timoti?
9. Olee nsogbu “ajụjụ nzuzu na nke na-enweghị isi” kpatara n’ọgbakọ Ndị Kraịst n’oge ndịozi?
9 Baịbụl kwuru ihe ụfọdụ na-adịghị mma Ndị Kraịst kwesịrị ịjụ. Dị ka ihe atụ, tupu Pọl agwa Timoti ihe ahụ e kwuru na 2 Timoti 2:19, ọ gwara ya ka ọ “ghara ịlụ ọgụ banyere okwu” nakwa ka o “zere okwu nzuzu.” (Gụọ 2 Timoti 2:14, 16, 23.) Ụfọdụ ndị nọ n’ọgbakọ nọ na-akụzi ozizi ụgha. Ọ dịkwa ka è nwere ndị nọ na-ekwu ihe ndị nwere ike ịkpata esemokwu. Ụdị ihe ahụ ha na-ekwu na-akpata arụmụka na obi abụghị otu. Ọ bụrụgodị na o megideghị ihe Baịbụl kwuru, o nwere ike ịkpata nkewa n’ọgbakọ. Ọ bụ ya mere Pọl ji gwasie Timoti ike ka ọ “jụ ajụjụ nzuzu na nke na-enweghị isi.”
10. Gịnị ka anyị kwesịrị ime gbasara ihe ndị si n’ezi ofufe dapụ na-akụzi?
10 Taa, a naghị ahụkarị ndị na-ezi ozizi ụgha n’ọgbakọ. Ma, ọ bụrụ na anyị ahụ ebe a na-akụzi ozizi ụgha, anyị kwesịrị ịjụ ya ozugbo, onye ọ sọkwara ya bụrụ ya na-akụzi ya. Anyị na ndị si n’ezi ofufe dapụ ekwesịghị ịrụwa ụka ma ọ̀ bụ ihu na ihu ma ọ bụ n’Ịntanet ma ọ bụ n’ihe ọzọ e ji ezirịta ozi. Ọ bụrụgodị na anyị bu n’obi inyere ụdị ndị ahụ aka, anyị na ha ịrụwa ụka pụtara na anyị anaghị eme ihe ahụ Baịbụl gwara anyị ka anyị mee. Jehova nyere anyị iwu ka anyị jụ ndị si n’ezi ofufe dapụ, ya bụ, ka anyị zere ha kpamkpam.
11. Olee ihe nwere ike ime ka udo ghara ịdị n’ọgbakọ? Olee otú ndị okenye nwere ike isi ghọọrọ ndị ọzọ ezigbo ihe nlereanya?
11 E nwere ihe ndị ọzọ nwere ike ime ka udo ghara ịdị n’ọgbakọ ma e wezụga ịkụzi ozizi ụgha. Dị ka ihe atụ, ebe ọ bụ na e nwere ụdị ntụrụndụ dị iche iche, nke dị otu onye mma nwere ike ọ gaghị adị onye ọzọ mma. Ụdị ihe ahụ nwere ike ime ka a rụwa ụka ma ọ bụ jụwa “ajụjụ nzuzu na nke na-enweghị isi.” Ọ bụrụ na nwanna na-akwado ụdị ntụrụndụ Chineke kwuru na ọ dịghị mma, ndị okenye ekwesịghị ịgbachi ya nkịtị maka na ha achọghị ka ha na ya sewe okwu. (Ọma 11:5; Efe. 5:3-5) Ma, ha kwesịrị ilezi anya ka ha ghara ịna-akụziri ụmụnna ihe ha chere. Kama, ha kwesịrị ịna-eme ihe Baịbụl gwara ha, ya bụ: “Na-azụnụ ìgwè atụrụ Chineke nke unu na-elekọta, . . . ọ bụghịkwa ime ndị bụ́ ihe nketa nke Chineke dị ka ọ̀ bụ unu nwe ha, kama ghọọrọnụ ìgwè atụrụ ahụ ihe nlereanya.”—1 Pita 5:2, 3; gụọ 2 Ndị Kọrịnt 1:24.
12, 13. (a) Olee otú Ndịàmà Jehova si ekpebi ihe ha ga-eji na-atụrụ ndụ? Olee ihe Baịbụl kwuru na-enyere ha aka? (b) Olee otú ihe e kwuru n’amaokwu Baịbụl ndị a tụlere na paragraf nke iri na abụọ si gbasa ihe dị iche iche anyị na-eme?
12 N’ihe gbasara ntụrụndụ, nzukọ Jehova anaghị atụle ụdị fim dị iche iche, egwuregwu vidio, akwụkwọ ma ọ bụ egwú ma kpebiere anyị ndị nke anyị kwesịrị izere. N’ihi gịnị? Ọ bụ n’ihi na Baịbụl gwara onye ọ bụla ka ọ zụọ ‘ikike nghọta ya ka o nwee ike ịmata ihe dị iche n’ihe ziri ezi na ihe na-ezighị ezi.’ (Hib. 5:14) Akwụkwọ Nsọ kwuru ihe ndị nwere ike inyere Onye Kraịst aka mgbe ọ na-ekpebi ụdị ihe ọ ga-eji atụrụ ndụ. N’ihe ọ bụla anyị na-eme, anyị kwesịrị ‘ịna-achọpụta ihe dị Onyenwe anyị mma.’ (Efe. 5:10) Baịbụl kwukwara na e nwere ikike Chineke nyere ndị isi ezinụlọ. N’ihi ya, ha nwere ike ikpebi ụdị ihe e ji atụrụ ndụ ha na-achọghị ka e webata n’ụlọ ha.—1 Kọr. 11:3; Efe. 6:1-4.
13 Ihe ndị e kwuru n’amaokwu Baịbụl ndị ahụ agbasaghị naanị ụdị ihe ndị anyị ji atụrụ ndụ. Ihe gbasara uwe na ejiji, ahụ́ ike, ụdị nri mmadụ kwesịrị iri, na ihe ndị ọzọ nwekwara ike ime ka ụmụnna rụwa ụka. N’ihi ya, ọ bụrụ na ihe nwanna chọrọ ime emegideghị ihe Baịbụl kwuru, ndị Jehova ekwesịghị ikwo ya sewe okwu n’ihi na “ohu nke Onyenwe anyị ekwesịghị ịlụ ọgụ, kama o kwesịrị ịbụ onye na-emeso mmadụ niile n’ụzọ dị nwayọọ.”—2 Tim. 2:24.
GỊ NA NDỊ ỌJỌỌ AKPALA
14. Olee ihe atụ Pọl ji gosi na anyị kwesịrị izere ndị na-akpa àgwà ọjọọ?
14 Olee ụzọ ọzọ ndị na-akpọ aha Jehova nwere ike isi “jụ ajọ omume”? Ọ bụ izere ndị na-akpa àgwà ọjọọ. Anyị kwesịrị iburu n’uche na mgbe Pọl mechara ihe atụ gbasara “ntọala siri ike nke Chineke,” o mere ihe atụ ọzọ. O dere gbasara “ụlọ buru ibu” nke nwere “arịa dị iche iche, ọ bụghị naanị nke ọlaedo na ọlaọcha kamakwa nke osisi na nke ụrọ, ụfọdụ bụkwa maka nzube kwesịrị nsọpụrụ ma ndị ọzọ bụ maka nzube nsọpụrụ na-adịghị na ya.” (2 Tim. 2:20, 21) Ọ gwaziri Ndị Kraịst ka ha ‘zere’ arịa ndị nke ahụ na-abaghị uru.
15, 16. Gịnị ka anyị nwere ike ịmụta n’ihe atụ ahụ Pọl mere gbasara “ụlọ buru ibu”?
15 Gịnị ka ihe atụ a Pọl mere pụtara? Pọl ji ọgbakọ Ndị Kraịst tụnyere “ụlọ buru ibu,” jirikwa ndị nọ n’ọgbakọ tụnyere “arịa” ndị dị n’ụlọ ahụ. Ọ bụrụ na ihe ụfọdụ e ji esi nri adịghị ọcha ma ọ bụkwanụ ruo unyi, o nwere ike ịkpata ọrịa. Onye nwe ụlọ agaghị edowe ha n’ebe ọ na-edowe ndị nke dị ọcha.
16 Ọ bụ otú ahụ ka ọ dị ndị ohu Jehova taa. Ọ bụrụ na anyị achọghị ka ihe ọ bụla mee ka anyị ghara ịdị ọcha, anyị na ndị na-anaghị erubere Jehova isi n’ọgbakọ ekwesịghị ịna-akpa. (Gụọ 1 Ndị Kọrịnt 15:33.) Ọ bụrụ na e nwere ndị nọ n’ọgbakọ anyị na ha na-ekwesịghị ịkpa, o doro anya na anyị na ndị ụwa ekwesịghị ịkpachi anya. Ọtụtụ n’ime ha bụ ‘ndị hụrụ ego n’anya, ndị na-enupụrụ ndị mụrụ ha isi, ndị na-adịghị eguzosi ike n’ihe, ndị nkwutọ, ndị na-eme ihe ike, ndị na-adịghị ahụ ezi ihe n’anya, ndị na-arara mmadụ nye, na ndị hụrụ ihe ụtọ n’anya kama ịbụ ndị hụrụ Chineke n’anya.’—2 Tim. 3:1-5.
JEHOVA NA-AGỌZI NDỊ NA-ERUBERE YA ISI
17. Olee otú ụmụ Izrel si gosi na ha ji obi ha niile “jụ ajọ omume”?
17 Mgbe Jehova nyere ụmụ Izrel iwu ka ha ‘si na gburugburu ụlọikwuu Kora, Detan na Abaịram pụọ,’ ndị na-erubere ya isi ‘pụrụ ozugbo.’ (Ọnụ Ọgụ. 16:24, 27) Ha emeghị anya ụra ma ọ bụkwanụ gbuwe oge. Ọpụpụ ahụ ha pụrụ ozugbo gosiri na ha ji obi ha niile rubere Jehova isi. Ha achọghị ime ihe ọ bụla nwere ike ịkpasu Jehova iwe. Otú ha si rubere Jehova isi gosiri na o meghị ha obi abụọ. Ha mere ka o doo anya na ha na-akwado Jehova ma jụ ajọ omume. Gịnị ka ihe a na-akụziri anyị?
18. Gịnị mere Pọl ji gwa Timoti ka ọ “gbaara ọchịchọ a na-enwe n’oge ntorobịa ọsọ”?
18 Anyị anaghị eji adịm ná mma anyị na Jehova egwu egwu. E nwee ihe ọ bụla nwere ike ime ka anyị na ya ghara ịdị ná mma, anyị ekwesịghị ịgbachi nkịtị. Anyị kwesịrị ịjụ ya ozugbo. Ọ bụ ya mere Pọl ji gwa Timoti ka ọ “gbaara ọchịchọ a na-enwe n’oge ntorobịa ọsọ.” (2 Tim. 2:22) N’oge ahụ, Timoti abụghị obere nwa. O nwere ike ịbụ na ọ karịala afọ iri atọ. Ma, ọ bụghị naanị ndị na-eto eto na-enwe ‘ọchịchọ ọjọọ a na-enwe n’oge ntorobịa.’ Mgbe ọ bụla ụdị ọchịchọ ahụ batara Timoti n’obi, o kwesịrị ‘ịgbara ya ọsọ,’ ya bụ na o kwesịrị ‘ịjụ ajọ omume.’ Jizọs kwuru ụdị ihe ahụ mgbe ọ sịrị: ‘Ọ bụrụ na anya gị na-eme ka ị sụọ ngọngọ, ghụpụ ya ma tụfuo ya.’ (Mat. 18:9) Taa, ọ bụrụ na Onye Kraịst chọrọ ime ihe a Jizọs kwuru, ọ gaghị agba nkịtị ma ọ hụ ihe nwere ike ime ka ya na Jehova ghara ịdị ná mma. O kwesịrị ịjụ ihe ahụ ozugbo. O kwesịghị imewe anya ụra ma ọ bụkwanụ gbuwe oge.
19. Olee otú ụfọdụ ndị si gosi na ha achọghị ka ihe ọ bụla mee ka ha na Jehova ghara ịdị ná mma?
19 E nwere ụfọdụ ndị na-aṅụ oké mmanya tupu ha aghọọ Ndịàmà Jehova. Ma, ha ekpebiela na ha agaghịzi na-aṅụ mmanya. E nwekwara ndị nweburu àgwà ọjọọ ha na ya na-alụ. Ma ugbu a, ha hụ ihe e ji atụrụ ntụrụndụ nke nwere ike ime ka ụdị ihe ahụ gụwa ha agụụ, ha agbaara ya ọsọ ọ bụrụgodị na ihe ahụ adịghị njọ. (Ọma 101:3) Dị ka ihe atụ, tupu otu nwoke aghọọ Onyeàmà Jehova, ọ na-esokarị ndị na-eme omume rụrụ arụ aga agba egwú. Ma, mgbe ọ mụtara eziokwu Baịbụl, o kpebiri na ya agaghịzi na-agba egwú ọ bụrụgodị na ọ gara n’ebe Ndịàmà Jehova na-enwe oriri. Ọ chọghị ihe ọ bụla ga-eme ka o cheta omume rụrụ arụ ọ na-emebu. Ma, ọ pụtaghị na Onye Kraịst ekwesịghị ịṅụ mmanya, ịgba egwú, ma ọ bụ ime ihe ọ bụla ọzọ na-adịghị njọ. Ma, anyị niile kwesịrị ilezi anya ka anyị ghara ime ihe ọ bụla ga-eme ka anyị na Jehova ghara ịdị ná mma.
20. N’agbanyeghị na ‘ịjụ ajọ omume’ adịghị mfe, gịnị mere obi ji sie anyị ike na anyị ga-emeli ya?
20 Ndịàmà Jehova anyị na-aza bụ ihe ùgwù. Ma, e nwere ọrụ ya na ya so. Anyị kwesịrị ‘ịjụ ajọ omume’ ma ‘si n’ihe ọjọọ wezụga onwe anyị.’ (Ọma 34:14) Ọ bụghị mgbe niile ka ime otú ahụ na-adị mfe. Ma, obi ga-esi anyị ike ma anyị cheta na o nweghị mgbe Jehova na-agaghị ahụ “ndị bụ́ ndị ya” n’anya, ya bụ, ndị na-erubere ya isi.—2 Tim. 2:19; gụọ 2 Ihe E Mere 16:9a.