text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Ọrụ Ndịozi 8:1-40
8 Ma Sọl kwadoro ogbugbu e gburu ya.+N’ụbọchị ahụ, a malitere ịkpagbu+ ọgbakọ ahụ dị na Jeruselem; a chụsasịrị+ mmadụ niile n’ógbè ndị dị gburugburu Judia na Sameria, ma e wezụga ndịozi.2 Ma ndị ikom na-asọpụrụ Chineke buuru Stivin gaa lie,+ ha kwakwaara ya ákwá arịrị dị ukwuu.+3 Otú ọ dị, Sọl malitere imeso ọgbakọ ahụ n’ụzọ jọgburu onwe ya. Ọ na-awakwasị ụlọ niile n’otu n’otu, na-adọkpụpụta ma ndị ikom ma ndị inyom, ọ na-enyefekwa ha ka a tụba ha n’ụlọ mkpọrọ.+4 Otú ọ dị, ndị ahụ a chụsasịrị gazuru ala ahụ na-ezisa ozi ọma banyere okwu Chineke.+5 Filip, n’onwe ya, gbadara obodo Sameria+ ma malite ikwusara ha Kraịst.6 Ìgwè mmadụ ahụ ji otu obi na-aṅa ntị n’ihe ndị Filip na-ekwu. Ha nọ na-ege ntị ma na-ekiri ihe ịrịba ama ndị ọ na-eme.7 N’ihi na e nwere ọtụtụ ndị nwere mmụọ na-adịghị ọcha,+ mmụọ ndị a na-etikwa mkpu n’oké olu wee pụta. A gwọkwara ọtụtụ ndị ahụ́ ha kpọnwụrụ akpọnwụ+ na ndị ngwọrọ.8 Oké ọṅụ wee dị n’obodo ahụ.+9 Ma n’obodo ahụ, e nwere otu nwoke aha ya bụ Saịmọn, bụ́ onye nọ na-eme anwansi+ tupu oge a, na-emekwa ihe na-eju obodo Sameria anya, na-ekwu na ya onwe ya bụ nnukwu mmadụ.+10 Ha niile, malite n’onye kasị nta ruo n’onye kasị ukwuu, na-aṅa ya ntị ma na-ekwu, sị: “Nwoke a bụ Ike Chineke, nke a pụrụ ịkpọ Ike Ukwu.”11 N’ihi ya, ha na-aṅa ya ntị n’ihi na o ji ike anwansi ya mee ihe juru ha anya ruo oge dịtụ anya.12 Ma mgbe ha kweere n’ihe Filip kwuru, bụ́ onye nọ na-ezisa ozi ọma alaeze Chineke+ na banyere aha Jizọs Kraịst, e mere ha baptizim, ma ndị ikom ma ndị inyom.+13 Saịmọn ghọkwara onye kwere ekwe, mgbe e mesịkwara ya baptizim, ya na Filip+ na-anọ mgbe niile; o jukwara ya anya mgbe ọ hụrụ ihe ịrịba ama na-emenụ na oké ọrụ dị ike ndị a na-arụ.14 Mgbe ndịozi nọ na Jeruselem nụrụ na Sameria anabatawo okwu Chineke,+ ha zigaara ha Pita na Jọn;15 ndị a gakwara ma kpeere ha ekpere ka ha nata mmụọ nsọ.+16 N’ihi na ọ ka-adakwasịghị onye ọ bụla n’ime ha, kama ọ bụ naanị na e mewo ha baptizim n’aha Onyenwe anyị Jizọs.+17 Mgbe ahụ, ha bikwasịrị ha aka n’isi,+ ha wee malite ịnata mmụọ nsọ.18 Ma mgbe Saịmọn hụrụ na a na-enye mmụọ nsọ mgbe ndịozi ahụ bikwasịrị mmadụ aka n’isi, o nyere ha ego,+19 sị: “Nyekwanụ mụ onwe m ikike a, ka onye ọ bụla m ga-ebikwasị aka m n’isi wee nata mmụọ nsọ.”20 Ma Pita sịrị ya: “Ka gị na ọlaọcha gị laa n’iyi, n’ihi na i chere na ị pụrụ iji ego nweta onyinye nke Chineke na-enye n’efu.+21 I nweghị òkè ma ọ bụ ihe nketa n’ihe a, n’ihi na obi gị akwụghị ọtọ n’anya Chineke.+22 Ya mere, chegharịa n’ihe ọjọọ a ị na-eme, rịọsiekwa Jehova arịrịọ ike,+ ka e wee gbaghara gị ihe ọjọọ obi gị na-echepụta, ma ọ bụrụ na ọ ga-ekwe omume;23 n’ihi na ahụrụ m na ị bụ akpa ilu nke na-egbu mmadụ,+ bụrụkwa agbụ ajọ omume.”+24 Saịmọn zara, sị: “Rịọsierenụ+ m Jehova arịrịọ ike ka nke ọ bụla n’ime ihe unu kwuru wee ghara ịbịakwasị m.”25 Ya mere, mgbe ha gbasịrị àmà nke ọma ma kwuo okwu Jehova, ha gaghachiri Jeruselem, ha wee na-ezisara ọtụtụ obodo nta nke ndị Sameria ozi ọma.+26 Otú ọ dị, mmụọ ozi Jehova+ sịrị Filip: “Bilie gaa n’ebe ndịda n’okporo ụzọ nke si Jeruselem gaa Geza.” (Ọ bụ ụzọ dị n’ọzara.)27 Ya mere, o biliri gaa, ma, lee! otu ọnaozi+ Itiopia,+ nke nwere ike dị ukwuu n’okpuru Kandesi bụ́ eze nwaanyị ndị Itiopia, onye na-elekọta akụ̀ ya niile. Ọ gara Jeruselem ife Chineke,+28 ma ọ nọ na-alọta, nọrọkwa n’ụgbọ ịnyịnya ya ma na-agụpụta akwụkwọ Aịzaya onye amụma.+29 Mmụọ nsọ wee sị+ Filip: “Garuo nso n’ụgbọ ịnyịnya a.”30 Filip wee gbara ọsọ gaa n’akụkụ ya ma nụ ka ọ na-agụpụta akwụkwọ Aịzaya onye amụma, o wee sị: “Ị̀ maara n’ezie ihe ị na-agụ?”31 O wee sị: “N’ezie, olee otú m ga-esi mara, ma ọ bụrụ na mmadụ eduzighị m?” O wee rịọsie Filip ike ka ọ rịgota ma soro ya nọdụ ala.32 Ma akụkụ Akwụkwọ Nsọ nke ọ na-agụpụta bụ nke a: “Dị ka atụrụ, a kpụtara ya n’ebe a ga-egbu ya, dịkwa ka nwa atụrụ na-adịghị ekwu okwu n’ihu onye na-akpacha ya ajị, otú ahụ ka ọ na-adịghị emepe ọnụ ya.+33 N’oge e wedara ya ala, e wepụrụ ezi ikpe n’ebe ọ nọ.+ Ònye ga-akọ n’ụzọ zuru ezu banyere ọgbọ ya? N’ihi na e wepụwo ndụ ya n’ụwa.”+34 Ọnaozi ahụ sịrị Filip: “Ana m arịọ gị, Ọ̀ bụ onye ka onye amụma a na-ekwu ihe a banyere ya? Ọ̀ bụ banyere onwe ya ka ọ̀ bụ banyere onye ọzọ?”35 Filip meghere ọnụ ya,+ malite n’akụkụ Akwụkwọ Nsọ a,+ o zisaara ya ozi ọma banyere Jizọs.36 Ma ka ha nọ na-aga n’okporo ụzọ ahụ, ha bịarutere n’otu mmiri, ọnaozi ahụ wee sị: “Lee! Mmiri; gịnị na-egbochi ime m baptizim?”+37 *——38 Ya mere, o nyere iwu ka ụgbọ ịnyịnya ahụ kwụsị, ha abụọ banyekwara n’ime mmiri ahụ, ma Filip ma ọnaozi ahụ; o wee mee ya baptizim.39 Mgbe ha si na mmiri ahụ pụta, mmụọ Jehova duuru Filip pụọ ngwa ngwa,+ ọnaozi ahụ ahụghịkwa ya ọzọ, n’ihi na ọ nọgidere na-agara onwe ya na-aṅụrị ọṅụ.40 Ma a hụrụ na Filip nọ n’Ashdọd, ọ gazukwara ókèala ahụ ma nọgide na-ezisara+ obodo niile ozi ọma ruo mgbe ọ garuru Sesaria.+


c: text/html

text:
SAN̄A KPERE ABASI
“Andinọ Mbon Oro Ẹnen̄erede Ẹyom Enye Utịp”
Ndi Jehovah ama kpukpru se ikọt esie ẹnamde man ẹnem enye esịt? Ndusụk owo ẹkere ke enye idọn̄ke enyịn ke se nnyịn inamde. Edi owo emi ekerede n̄kpọ ntem idiọn̄ọke Abasi. Bible ọdọhọ ke Jehovah adara ofụri ukeme emi ikọt esie ẹsịnde ndinam n̄kpọ esie. Se apostle Paul eketịn̄de ke Mme Hebrew 11:6 anam idọhọ ntre.
Nso ke ikpanam man inem Abasi esịt? Paul ọdọhọ ke ‘owo emi mînyeneke mbuọtidem ikemeke nditịm nnem Abasi esịt.’ N̄kọ omokụt ke Paul idọhọke ke ọsọsọn̄ owo emi mînyeneke mbuọtidem ndinem Abasi esịt, edi ọdọhọ ke utọ owo emi ikemeke ndinem Abasi esịt. Oro ọwọrọ ke edieke iyomde ndinem Abasi esịt, ke ana inyene mbuọtidem.
Nso utọ mbuọtidem isinem Jehovah esịt? Owo emi ọdọhọde ke imenyene mbuọtidem enyene ndinam n̄kpọ iba. Akpa, ana enye ‘enịm ke Abasi odu.’ Owo akpasan̄a didie enem Abasi esịt edieke enye mînịmke ke enye do! Owo emi enyenede ata mbuọtidem enyene ndinam se ikande oro sia idem mme demon n̄ko ẹnịm ke Jehovah do. (James 2:19) Nte idude uwem ediwụt ke imenyene mbuọtidem ke Abasi. Edieke idude uwem emi enemde Abasi esịt, oro owụt ke imenen̄ede inyene mbuọtidem.—James 2:20, 26.
Owo emi ọdọhọde ke imenyene mbuọtidem enyene n̄ko ndinịm nte ke Abasi “edi andinọ mbon oro ẹnen̄erede ẹyom enye utịp.” Utọ owo emi enen̄ede enịm ke Abasi ikemeke ndifre kpukpru se inamde man inem enye esịt. (1 Corinth 15:58) Owo akpasan̄a didie enem Jehovah esịt edieke enye mînịmke ke enye ekeme ndinọ ikọt esie utịp, ke onyụn̄ enen̄ede ọdọn̄ enye ndinam emi! (James 1:17; 1 Peter 5:7) Owo emi ekerede ke Abasi idọn̄ke enyịn ke se nnyịn inamde, ye nte ke enye idinọhọ nnyịn utịp idiọn̄ọke Abasi.
Mmanie ke Jehovah esinọ utịp? Paul ọdọhọ ke esinọ “mbon oro ẹnen̄erede ẹyom enye.” N̄wed emi mme akabade n̄wed ẹsidade ẹnam utom ọdọhọ ke Ikọ Greek emi ẹkabarede “ẹnen̄erede ẹyom enye” iwọrọke ndiyom Abasi nte owo oyom n̄kpọ emi okosopde, edi ọwọrọ ndisịn idem n̄kpono Abasi. N̄wed en̄wen ọdọhọ ke Ikọ Greek oro ọwọrọ ndisịn ofụri ukeme nnam n̄kpọ Abasi. Emi anam nnyịn ifiọk utọ mbon oro Jehovah esinọde utịp—oro edi, mbon oro ẹbuọtde idem ke enye, ẹmade enye ke ofụri esịt, ẹnyụn̄ ẹsịnde ifịk ẹnam n̄kpọ esie.—Matthew 22:37.
Owo akpasan̄a didie enem Jehovah esịt edieke enye mînịmke ke enye ekeme ndinọ ikọt esie utịp!
Nso utịp ke Jehovah edinọ ikọt esie? Enye ọn̄wọn̄ọ ndinọ mmọ nsinsi uwem ke Paradise ke isọn̄ ndiwụt ke imama mmọ inyụn̄ idara se mmọ ẹnamde. (Ediyarade 21:3, 4) Ndi ikọ ọwọrọ ke Jehovah inọhọ ikọt esie utịp ndomokiet idahaemi? Iwọrọke! Enye ọnọ mbon oro ẹsịnde idem ẹyom enye uwak edidiọn̄ mfịn. Edisana spirit ye Ikọ Abasi anam mmọ ẹdu ata eti uwem emi ọnọde mmọ inemesịt.—Psalm 144:15; Matthew 5:3.
Omokụt do ke Jehovah edi Abasi emi amade se ikọt esie ẹnamde ẹnọ enye. Ke ama ọkọdiọn̄ọ emi, ndi idọn̄ke fi ndinen̄ede nsan̄a n̄kpere Abasi? Edieke ọdọn̄de, tọn̄ọ idahaemi kpep nte ekemede ndinyene mbuọtidem emi edinamde Jehovah ọnọ fi utịp, nyụn̄ du uwem emi owụtde ke emenyene utọ mbuọtidem emi.
Itie Bible emi okpokotde ke November

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
IBUOT 19
Utom Ubọpn̄kpọ Oro Ọnọde Jehovah Ubọn̄
1, 2. (a) Toto ke eset, nso isinem ikọt Jehovah ndinam? (b) Nso ke Jehovah ada nte ata akpan n̄kpọ?
TOTO ke eset, esinem mme anam-akpanikọ asan̄autom Jehovah ndibọp ufọk oro ọnọde enyịn̄ Abasi ubọn̄. Ke uwụtn̄kpọ, nditọ Israel ẹma ẹdat esịt ndibọp ataya utuakibuot ẹnyụn̄ ẹtat ubọk ẹnọ mme n̄kpọ ẹda ẹbọp.—Ex. 35:30-35; 36:1, 4-7.
2 Idịghe mme n̄kpọ oro ẹdade ẹbọp ufọk ẹnen̄ede ẹnam ẹtoro Jehovah, inyụn̄ idịghe mmọ ke enye ada nte ata akpan n̄kpọ. (Matt. 23:16, 17) Se Jehovah adade nte ata akpan n̄kpọ—oro edi, enọ oro ọnọde enye ubọn̄ akan—edi mme asan̄autom esie ndituak ibuot nnọ enye, emi esịnede edu n̄waidem ye edisịn ifịk nnam utom. (Ex. 35:21; Mark 12:41-44; 1 Tim. 6:17-19) Ata ọkpọ ikọ edi oro. Ntak-a? Sia ẹsibọp ufọk, ẹnyụn̄ ẹwụri mîdịghe ufọk oro owụre ke idemesie. Ke uwụtn̄kpọ, ataya utuakibuot ye temple idụhe aba. Mme ufọk oro ẹkeme ndiwụre, edi Jehovah ifreke ntatubọk mme anam-akpanikọ asan̄autom esie ye se mmọ ẹkenamde man ẹbọp mme ufọk oro.—Kot 1 Corinth 15:58; Mme Hebrew 6:10.
3. Nso ke idineme ke ibuot emi?
3 Mme asan̄autom Jehovah eyomfịn ẹnen̄ede ẹsịn ifịk n̄ko ẹbọp mme itie utuakibuot. Ndien se Edidem nnyịn Jesus Christ adade nnyịn usụn̄ inam enen̄ede edi n̄wọrọnda! Ke akpanikọ, Jehovah ọdiọn̄ ukeme oro isịnde. (Ps. 127:1) Ke ibuot emi, nnyịn idineme ifan̄ kpọt ke otu utom oro inamde ye nte utom oro anamde ẹtoro Jehovah. Nnyịn iyokop n̄ko se ndusụk mbon oro ẹtienede ẹnam utom emi ẹtịn̄de.
Edibọp Mme Ufọkmbono Obio Ubọn̄
4. (a) Ntak emi iyomde ediwak itie utuakibuot? (b) Ntak emi ẹtan̄de ndusụk n̄kọk itieutom ẹdian kiet? (Se ekebe oro “ Ẹkpụhọ Nte Ẹbọpde N̄kọk Itieutom Man Ekekem ye Se Ẹyomde.”)
4 Nte ikenemede ke Ibuot 16, Jehovah oyom nnyịn isop idem ọtọkiet ituak ibuot inọ imọ. (Heb. 10:25) Mme mbono esop nnyịn ẹsinam mbuọtidem nnyịn etetịm okpon, ẹnyụn̄ ẹnam inen̄ede isịn ifịk inam utom ukwọrọikọ. Nte mme akpatre usen ẹkperede utịt, Jehovah ke anam utom oro awara. Ndien emi anam ediwak tọsịn owo ẹbụn̄ọ ẹdụk esop esie kpukpru isua. (Isa. 60:22) Nte mme andidu ke idak Obio Ubọn̄ ẹwakde, ntre ke oyom ẹnyene ediwak itie umịn̄n̄wed man ẹmịn̄ mme n̄wed un̄wam ukpep Bible. Imonyụn̄ iyom ediwak itie utuakibuot efen efen.
5. Ntak emi enyịn̄ oro Ufọkmbono Obio Ubọn̄ odotde? (Se ekebe oro “ Ufọkabasi Obufa Un̄wana.”)
5 Ke ntọn̄ọ ntọn̄ọ mbụk ikọt Jehovah eyomfịn, Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible ẹma ẹfiọk ke oyom inyene mme itie usopidem mmimọ man ida inịm mme mbono esop. Etie nte ẹkebọp ata akpa itie utuakibuot ke isua 1890 ke West Virginia ke U.S.A. Etisịm iduọk isua 1930, ikọt Jehovah ẹma ẹbọp mîdịghe ẹdiọn̄ ediwak itie usopidem, edi mme itie utuakibuot oro ikenyeneke akpan enyịn̄. Edi ke isua 1935, Brọda Rutherford ama aka Hawaii, emi ẹkebọpde ufọkmbono ke obufa n̄kọk itieutom. Ke ini ẹkebụpde Brọda Rutherford m̀mê ẹkpekot didie ufọk oro, enye ama ọbọrọ ete: “N̄kere ke ikpokot enye ‘Ufọkmbono Obio Ubọn̄,’ sia se isinamde edi oro, isikwọrọ eti mbụk Obio Ubọn̄.” (Matt. 24:14) Esisịt ini ke oro ebede, ẹma ẹtọn̄ọ ndisikot ata ediwak itie usopidem ikọt Jehovah eken ke ofụri ererimbot nnennen enyịn̄ oro.
6, 7. Ntak emi okoyomde ẹbọp ediwak Ufọkmbono Obio Ubọn̄ usọp usọp?
6 Ke mme iduọk isua 1970, ẹma ẹyom ata ediwak Ufọkmbono Obio Ubọn̄ usọp usọp. Nditọete ke United States ẹma ẹsio eti usụn̄ oro ẹkemede ndida mbọp ndiye Ufọkmbono Obio Ubọn̄ ke usen ifan̄ kpọt, ẹdi. Etisịm isua 1983, ẹma ẹbọp utọ Ufọkmbono Obio Ubọn̄ oro 200 ke United States ye Canada. Nditọete ẹma ẹtọn̄ọ mme Kọmiti Ubọpufọk Eke Ikpehe ke Ikpehe man ẹda ẹnam utom emi. Usụn̄ ubọpufọk emi ama enen̄ede ọfọn tutu ke isua 1986, Otu Emi Ẹsede Ẹban̄a Utom Mme Ntiense Jehovah ẹma ẹnyịme ndutịm emi, ndien ke isua 1987, ẹma ẹnyene mme Kọmiti Ubọpufọk Eke Ikpehe ke Ikpehe (RBC) 60 ke United States. * Ke isua 1992, ẹma ẹmek mme Kọmiti Ubọpufọk Eke Ikpehe ke Ikpehe n̄ko ke Argentina, Australia, France, Germany, Japan, Mexico, South Africa, ye Spain. Ke akpanikọ, odot inọ nditọete oro ẹsịnde ifịk ẹbọp mme Ufọkmbono Obio Ubọn̄ ye Ufọk Mbono ibetedem koro utom oro mmọ ẹnamde edi kpa utom Abasi.
7 Mme Ufọkmbono Obio Ubọn̄ oro ẹbọpde usọp usọp mi ẹnọ ata eti ikọ ntiense ke mme obio oro ẹbọpde mmọ. Ke uwụtn̄kpọ, n̄wedmbụk n̄kpọntịbe kiet ke Spain ama enyene akpan ibuotikọ oro ọkọdọhọde, “Mbuọtidem Owụhọde Obot.” Ke ini n̄wedmbụk n̄kpọntịbe emi eketịn̄de n̄kpọ aban̄a kiet ke otu utọ Ufọkmbono Obio Ubọn̄ oro ke Martos, enye ama obụp ete: “Ke ererimbot emi mme owo ẹdide ibụk ntem, ẹsan̄a didie ẹnyene mme anamutom unyịmesịt emi ẹtode nsio nsio ikpehe [ke Spain], emi ẹnyụn̄ ẹnyịmede ndiwa idem n̄ka Martos man ẹkebọp utọ ufọk emi mînyeneke mbiet mi ke nte ẹsọpde ubọk, nte enye eyede, ye nte kpukpru n̄kpọ ẹsan̄ade ke ndutịm?” Ibuotikọ oro akada ikọ emi kiet ke otu Mme Ntiense oro edide anamutom unyịmesịt eketịn̄de ọbọrọ mbụme oro ete: “Ukpep oro Jehovah ọnọde nnyịn anam ikeme ndinam emi.”
Ndibọp N̄kpọ ke Mme Idụt Oro Mînen̄ekede Inyene N̄kpọ
8. Ewe obufa ndutịm ke Otu Emi Ẹsede Ẹban̄a Utom Mme Ntiense Jehovah ẹkenyịme ẹtọn̄ọ ke isua 1999, ndien ntak-a?
8 Nte iduọk isua 1900 akasan̄ade ekpere utịt, mme owo ke mme idụt oro nditọete nnyịn mînen̄ekede inyene n̄kpọ ẹma ẹbụn̄ọ ẹdụk esop Jehovah. Mme esop ẹma ẹsịn ofụri ukeme mmọ man ẹbọp mme itie usopidem. Edi ẹma ẹsak ẹnyụn̄ ẹsari nditọete nnyịn ke ndusụk idụt oro mme Ufọkmbono Obio Ubọn̄ mîkeyehe nte mme itie utuakibuot eken. Ọtọn̄ọde ke 1999, Otu Emi Ẹsede Ẹban̄a Utom Mme Ntiense Jehovah ẹma ẹnyịme ndutịm ubọpn̄kpọ oro anamde ẹsọsọp ẹbọp mme Ufọkmbono Obio Ubọn̄ ke mme idụt oro mîtịmke inyene n̄kpọ. Ẹda okụk emi mme idụt oro ẹnyenede n̄kpọ ẹtịpde “[ẹnam] n̄kpọ edi ukem ukem.” (Kot 2 Corinth 8:13-15.) Ndien nditọete emi ẹtode mme idụt eken ẹma ẹnọ idem unyịme unyịme ndin̄wam ke utom.
9. Ewe utom eketie nte ke owo idikemeke ndinam, edi nso ke ẹkenam?
9 Ke nsonso oro, eketie nte owo idikemeke ndinam. Ndụn̄ọde oro ẹkenamde ke isua 2001 okowụt ke ẹkeyom Ufọkmbono Obio Ubọn̄ 18,300 ke idụt 88 oro mînen̄ekede inyene n̄kpọ. Un̄wam oro spirit Abasi ye Edidem Jesus Christ ẹnọde anam ẹkeme ndinam n̄kpọ oro owo mîkpekemeke ndinam. (Matt. 19:26) Ke ufan̄ isua 15, ọtọn̄ọde ke isua 1999 esịm 2013, ikọt Abasi ẹbọp Ufọkmbono Obio Ubọn̄ 26,849. * Jehovah ke aka iso ọdiọn̄ utom ukwọrọikọ, ntre ke isua 2013, ima ikụt ke ẹyoyom n̄kpọ nte Ufọkmbono Obio Ubọn̄ 6,500 ke mme idụt oro, ndien idahaemi ẹyom ata ediwak Ufọkmbono Obio Ubọn̄ efen efen kpukpru isua.
10-12. Didie ke edibọp mme Ufọkmbono Obio Ubọn̄ anam ẹnọ enyịn̄ Jehovah ubọn̄?
10 Didie ke edibọp mbufa Ufọkmbono Obio Ubọn̄ anam ẹtoro enyịn̄ Jehovah? Mbụkutom emi otode n̄kọk itieutom Zimbabwe ọkọdọhọ ete: “Ke ini ẹbọpde obufa Ufọkmbono Obio Ubọn̄, mme andidụk mbono esop ẹsiwak utịm ikaba ke ufan̄ ọfiọn̄ kiet ẹkan nte ekesiwakde.” Ke ediwak idụt, etie nte mme owo ẹsimen̄e ndidụk mme mbono esop nnyịn tutu nnyịn inyene itie utuakibuot oro odotde. Ke ndondo oro ẹbọpde Ufọkmbono Obio Ubọn̄ ẹkụre, enye esisọp ọyọhọ onyụn̄ oyom ẹbop en̄wen. Edi idịghe ediye ufọk oro ẹbọpde kpọt esidụri mme owo ọsọk Jehovah. Ata ima Christian oro mme andibọp ufọkmbono emi ẹnyenede esitiene anam mme owo ẹkpụhọde nte mmọ ẹsede esop Jehovah. Kot ndusụk ke otu mme utọ uwụtn̄kpọ oro mi.
11 Indonesia. Ke ini ete kiet oro ekesidade ese nte ẹbọpde Ufọkmbono Obio Ubọn̄ ọkọfiọkde ke kpukpru mbonutom oro ẹkedi mme anamutom unyịmesịt, enye ama ọdọhọ ete: “Ke akpanikọ, mbufo inyeneke mbiet! Mmokụt nte kpukpru mbufo ẹsịnde idem ẹnam utom ye idatesịt, kpa ye oro owo mîkpehe okụk. N̄kereke ke odu ido ukpono emi ebietde eke mbufo!”
12 Ukraine. N̄wan kiet oro ekesisan̄ade kpukpru usen ebe Ufọkmbono Obio Ubọn̄ oro ẹkebọpde ama ọfiọk ke mbonutom oro ẹdi Mme Ntiense Jehovah, n̄ko ke ufọk oro edi Ufọkmbono Obio Ubọn̄. Enye ọkọdọhọ ete: “Ekpri eyeneka mi an̄wan oro akakabade edi Ntiense Jehovah ama etịn̄ n̄kpọ aban̄a Mme Ntiense Jehovah ọnọ mi. Ke ini n̄kadade nse nte ẹbọpde ufọk emi, mma mbiere ke ami n̄ko nyom nditiene ndu ke otu mme okpono Abasi emi. Mmokụt ke mme owo mbufo ẹmenyene ima.” N̄wan emi ama enyịme ẹkpep Bible ye imọ onyụn̄ ana baptism ke isua 2010.
13, 14. (a) Nso ke afo ekpep oto usụn̄ oro ebe ye n̄wan ẹkenamde n̄kpọ ke ini mmọ ẹkesede nte ẹnamde utom ke ebiet oro ẹkebọpde Ufọkmbono Obio Ubọn̄? (b) Nso ke afo akpanam man itie utuakibuot mbufo anam ẹnọ enyịn̄ Jehovah ubọn̄?
13 Argentina. Ebe ye n̄wan ẹma ẹsobo ye eyenete oro esede enyịn ke utom edibọp Ufọkmbono Obio Ubọn̄. Ebe oro ọkọdọhọ ete: “Nnyịn ima isida ise nte mbufo ẹbọpde ufọk emi, ndien . . . imebiere ndikpep n̄kpọ mban̄a Abasi ke ufọk emi.” Ekem enye ama obụp ete: “Nso ke idinam man idot ndisidụk mbono esop mi?” Ebe ye n̄wan oro ẹma ẹnyịme ẹdikpep Bible ye mmimọ, edi mmọ ẹkedọhọ ke ana ẹtiene ẹkpep ofụri ubon mmimọ n̄ko. Nditọete ẹma ẹnyịme ndikpep kpukpru mmọ ye idatesịt.
14 Ekeme ndidi ukunyeneke ifet nditiene mbọp Ufọkmbono Obio Ubọn̄ mbufo, edi odu ediwak n̄kpọ oro afo ekemede ndinam man itie utuakibuot mbufo ọnọ enyịn̄ Jehovah ubọn̄. Ke uwụtn̄kpọ, afo emekeme ndisịn ifịk n̄kot nditọ ukpepn̄kpọ Bible fo, mbon mfiakn̄ka fo, ye mbon en̄wen ẹtiene fi ẹdidụk mbono esop ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄ oro. Emekeme n̄ko nditiene n̄kpọri nnyụn̄ ndiọn̄ itie utuakibuot mbufo. Edieke etịmde ọkọk ibuot, emekeme nditịp okụk man ẹda ẹse ẹban̄a Ufọkmbono Obio Ubọn̄ mbufo mîdịghe ẹda ẹbọp mme itie utuakibuot emi ke mme ebiet en̄wen ke ererimbot. (Kot 1 Corinth 16:2.) Kpukpru emi ẹnọ enyịn̄ Jehovah ubọn̄.
Mme Anamutom Emi ‘Ẹnọde Idemmọ Unyịme Unyịme’
15-17. (a) Mmanie ẹsinam ekese utom ke utom edibọp mme itie utuakibuot? (b) Nso ke afo ekpep oto se mme ebe ye iban emi ẹnamde utom ubọpn̄kpọ ke ofụri ererimbot ẹtịn̄de?
15 Nditọete emi ẹdude ke obio oro ẹbọpde Ufọkmbono Obio Ubọn̄, Ufọk Mbono, ye n̄kọk itieutom ẹsinam ekese utom oro oyomde ẹnam. Ediwak ini, nditọete oro ẹnyenede usọ ke utom ubọpn̄kpọ ẹsito mme idụt en̄wen ẹdin̄wam mmọ. Ndusụk ke otu mme anamutom unyịmesịt emi ẹsidiomi mbubehe mmọ man ẹka ẹkenam utom ubọpn̄kpọ ke esenidụt ke ediwak urua. Odu mbon oro ẹnọde idemmọ unyịme unyịme ndinam utom emi ke ediwak isua; mmọ ẹsika nsio nsio itie oro ẹbọpde n̄kpọ.
16 Utom ubọpn̄kpọ ke ofụri ererimbot enyene afanikọn̄ esie edi enye n̄ko asan̄a ye nti utịp. Ke uwụtn̄kpọ, Timo ye Lina ẹsika nsio nsio idụt ke Asia, Edem Usụk America, ye Europe man ẹketiene ẹbọp mme Ufọkmbono Obio Ubọn̄, Ufọk Mbono, ye ọfis n̄kọk itieutom. Timo ọdọhọ ete: “Ẹsinọ mi n̄kanam utom ke ebiet en̄wen kpukpru isua iba ke isua 30 emi ẹbede.” Lina emi ama ọkọdọ ndọ ke isua 25 emi ẹbede, ọdọhọ ete: “Mmanam utom ye Timo ebe mi ke nsio nsio idụt duop. Esida ini ye ukeme ndimehe ye obufa udia, obufa idaha eyo, obufa usem, obufa efakutom, nnyụn̄ nnyene mbufa ufan.” * Ndi ukeme oro ẹsịnde mi enyene ufọn? Lina ọdọhọ ke “ukeme oro mmimọ isịnde anam inyene n̄kponn̄kan edidiọn̄. Nnyịn imokụt ntatubọk ye ima Christian ye mfọn emi Jehovah ọfọnde ye nnyịn. Imokụt n̄ko nte un̄wọn̄ọ oro Jesus ọkọn̄wọn̄ọde ọnọ mme mbet esie, emi ẹwetde ke Mark 10:29, 30, osude nnyịn ke idem. Nnyịn imenyene ata ediwak nditọete ye mme eka.” Timo ọdọhọ ete, “Imenen̄ede ikop inemesịt ndida usọ emi inyenede nnam n̄kpọ ke mfọnn̄kan usụn̄, nditiene nnam inyene Edidem awak.”
17 Darren ye Sarah emi ẹtienede ẹbọp n̄kpọ ke Africa, Asia, Edem Usụk America, Edem Usụk Pacific, Europe, ye Ufọt Ufọt America ẹdọhọ ke se mmimọ inọde ikponke nte edidiọn̄ oro mmimọ ibọde. Okposụkedi emi n̄kpọ esisọn̄de ye mmọ ndusụk ini, Darren ọdọhọ ete: “Enen̄ede enem nnyịn ndinam utom ye nditọete emi ẹtode nsio nsio ikpehe ererimbot. Mmokụt ke ima oro imade Jehovah etie nte urụk oro anamde nnyịn idiana kiet.” Sarah ọdọhọ ete: “Mmekpep ekese n̄kpọ nto nditọete emi ẹtode mme idụt en̄wen! Ndikụt nte mmọ ẹwade idem ẹnam n̄kpọ Jehovah anam mi n̄ka iso nsịn ofụri ukeme mi.”
18. Didie ke se ẹketịn̄de ke Psalm 110:1-3 osu?
18 Edidem David ama etịn̄ ke mbon oro ẹdude ke idak ukara Obio Ubọn̄ “ẹyenọ idemmọ unyịme unyịme” ndinam n̄kpọ Obio Ubọn̄ okposụkedi emi n̄kpọ edisọn̄de ye mmọ. (Kot Psalm 110:1-3.) Kpukpru mbon oro ẹtienede ẹnam n̄kpọ Obio Ubọn̄ ẹnam se ẹketịn̄de emi osu. (1 Cor. 3:9) Ediwak ufọk n̄kọk itieutom, mme Ufọk Mbono, ye akpakịp Ufọkmbono Obio Ubọn̄ oro ẹbọpde ke ofụri ererimbot ẹwụt in̄wan̄-in̄wan̄ ke Obio Ubọn̄ Abasi edi ata ukara, emi onyụn̄ akarade idahaemi. Nso akwa ifet ke inyene ntem ndinam n̄kpọ nnọ Edidem Jesus Christ emi anamde utom oro ọnọde enyịn̄ Jehovah ubọn̄!
^ ikp. 6 Ke isua 2013, ẹma ẹnyịme se ibede mme anamutom unyịmesịt 230,000 ẹnam utom ye RBC 132 ke United States. Kpukpru isua, mme kọmiti emi ẹsise enyịn ke edibọp n̄kpọ nte mbufa Ufọkmbono Obio Ubọn̄ 75 ye edidiọn̄ n̄kpọ nte Ufọkmbono Obio Ubọn̄ 900 ke idụt oro.
^ ikp. 9 Ata ediwak Ufọkmbono Obio oro ẹkebọpde ke mme idụt eken isịneke ke ibat emi.
^ ikp. 16 Mme asan̄autom ofụri ererimbot ẹsida ata ekese ini mmọ ẹnam utom ke mme itie oro ẹbọpde ufọk. Edi mmọ ẹsitiene mme esop emi ẹdude ke ebiet oro mmọ ẹbọpde n̄kpọ ẹnam utom ukwọrọikọ ke mme utịturua m̀mê ke mbubreyo.


text:
Kpebe Mbon Oro Ẹkedide Ata Ufan Jehovah
“Mmọ eke ẹbakde Jehovah ẹdi ata ufan esie.”—PSALM 25:14.
IKWỌ: 106, 118
1-3. (a) Nso inam inịm ke nnyịn imekeme ndidi ufan Abasi? (b) Mmanie ke idineme iban̄a ke ibuotikọ emi?
ABRAHAM ikpọn̄ ke Bible okot ufan Abasi. (Isaiah 41:8; James 2:23) Ndi emi ọwọrọ ke Abraham kpọt ekedi ufan Jehovah? Iwọrọke ntre. Bible owụt ke kpukpru nnyịn imekeme ndidi ufan Abasi.
2 Mme mbụk emi ẹban̄ade ediwak irenowo ye iban emi ẹkebakde Jehovah, ẹbuọtde idem ye enye, ẹnyụn̄ ẹdide ata ufan esie, ẹyọyọhọ Bible. (Kot Psalm 25:14.) Mmọ ẹsịne ke otu mbon emi Paul okokotde “akwa otu ntiense.” Kpukpru mmọ ẹkedi ufan Abasi.—Mme Hebrew 12:1.
3 Ẹyak ineme iban̄a owo ita ke Bible emi ẹkedide ufan Abasi: (1) Ruth, ebeakpa Moab emi mîkọkpọn̄ke Jehovah ye eka ebe esie, (2) Hezekiah, edidem Judah emi ọkọbuọtde idem ye Jehovah, ye (3) Mary, eka Jesus emi okosụhọrede idem. Nso ke ikeme ndikpep nto se ikan̄wamde mmọ ẹdi ufan Abasi?
RUTH IKỌKPỌN̄KE JEHOVAH YE EKA EBE ESIE
4, 5. Nso ikọsọn̄ Ruth ndibiere, ntak emi n̄kpọ emi ọkọsọn̄de enye ndibiere? (Se akpa ndise ibuotikọ emi.)
4 Naomi ye iban nditọ esie, Ruth ye Orpah, ẹma ẹsan̄a anyan isan̄ ẹto Moab ẹka Israel. Nte mmọ ẹkesụk ẹkade ke usụn̄, Orpah ama afiak ọnyọn̄ Moab. Edi Naomi ama ebiere ke ana isụk isịm Israel, obio emana imọ. Nso ke Ruth ekebiere ndinam? Ikememke utom ndibiere se enye edinamde. Ndi enye ayafiak ọnyọn̄ ebịne mbon esie ke Moab, mîdịghe, ndi enye eyetiene Naomi eka ebe esie ekesịm Bethlehem?—Ruth 1:1-8, 14.
5 Mbon mme Ruth ẹkedụn̄ ke Moab. Edieke enye ọnyọn̄de ebịne mmọ, ekeme ndidi mmọ ẹyese ẹban̄a enye. Do ke enye emehe ye mme owo, ọfiọk usem, onyụn̄ ọdiọn̄ọ nte ẹnamde n̄kpọ. Edi Naomi ama ọdiọn̄ọ ke Bethlehem iditiehe nte Moab. Enye ama onyụn̄ ekere m̀mê imọ idida ebe ke m̀mọ̀n̄ inọ enye, m̀mê enye edidụn̄ ke m̀mọ̀n̄. Ntre Naomi ama ọdọhọ enye afiak ọnyọn̄ Moab. Nte ima iketetịn̄, Orpah ama “ọnyọn̄ etiene orụk esie ye mme abasi esie.” (Ruth 1:9-15) Edi Ruth ikamaha ndinyọn̄ ntiene orụk esie ye mme nsunsu abasi mmọ.
6. (a) Nso ke Ruth ekebiere ndinam? (b) Ntak emi Boaz ọkọdọhọde ke Ruth ekefehe edidụk idak mba Jehovah oyom ubọhọ?
6 Etie nte ebe Ruth mîdịghe Naomi akanam Ruth ọdiọn̄ọ Jehovah. Ruth ama ọfiọk ke Jehovah itiehe nte mme abasi Moab. Enye ama ama Jehovah onyụn̄ ọfiọk ke enye odot se imọ imade inyụn̄ ituakde ibuot inọ. Ntre, enye ama ebiere ndinam n̄kpọ nnọ Jehovah. Enye ọkọdọhọ Naomi ete: “Orụk fo eyedi orụk mi, Abasi fo oyonyụn̄ edi Abasi mi.” (Ruth 1:16) Esinem nnyịn ndikot nte Ruth akamade Naomi. Edi se isinemde nnyịn ikan edi nte enye akamade Jehovah. N̄kpọ emi ama enem Boaz n̄ko, ntak edi oro enye okotorode Ruth ke ‘ndikefehe ndidụk idak mba Jehovah nyom ubọhọ.’ (Kot Ruth 2:12.) Ikọ Boaz emi anam iti nte nditọ unen ẹsifehede ẹkedụk idak mbak eka mmọ mbak n̄kukwọ inọ. (Psalm 36:7; 91:1-4) Kpa ntre n̄ko ke Jehovah ekekpeme Ruth onyụn̄ ọdiọn̄ enye ke ntak emi enye ọkọbuọtde idem ye enye. Ruth ikatuaha n̄kpọfiọk ke ndikebiere ndikpono Jehovah.
7. Nso idin̄wam mbon oro mîmaha ndiyak idem nnọ Jehovah?
7 Ediwak owo ẹkpep n̄kpọ ẹban̄a Jehovah edi imaha ndida enye nte ebiet ubọhọ. Mmọ isimaha ndiyak idem nnọ enye nnyụn̄ nna baptism. Edieke afo mûmaha ndinam emi, tie kere ntak emi mûmaha. Kpukpru owo ẹnyene abasi emi mmọ ẹnamde n̄kpọ ẹnọ. (Joshua 24:15) Edi ata Abasi ke nnyịn ikpatuak ibuot inọ. Ke ini ayakde idem ọnọ Jehovah, oro owụt ke ada Jehovah nte ebiet ubọhọ fo. Ndien enye ayaka iso an̄wam fi anam n̄kpọ esie inamke n̄kpọ m̀mê nso itịbe. Se Jehovah akanamde ọnọ Ruth edi oro.
“ENYE AMA ỌSỌN̄Ọ EYỊRE YE JEHOVAH”
8. Tịn̄ nte n̄kpọ eketiede ke ini Hezekiah ekedide eyenọwọn̄.
8 Ruth okoto idụt emi mîkokponoke Jehovah, edi Hezekiah akamamana odụk idụt oro ẹkeyakde idem ẹnọ Abasi. Edi idịghe kpukpru nditọ Israel ẹkeka iso ẹnam n̄kpọ Jehovah. Ke uwụtn̄kpọ, Edidem Ahaz, ete Hezekiah, ekedi ata idiọkowo. Enye ikadaha temple Jehovah ke n̄kpọ, ama onyụn̄ anam mme owo ẹtuak ibuot ẹnọ mme nsunsu abasi. Ahaz ama akam ọfọp ndusụk nditọeka Hezekiah ke ikan̄ nte uwa ọnọ nsunsu abasi. Ufọk mme Hezekiah ye ediwak nditọ Israel ikanamke n̄kpọ Jehovah ke ini emi Hezekiah ekedide eyenọwọn̄.—2 Ndidem 16:2-4, 10-17; 2 Chronicle 28:1-3.
9, 10. (a) Nso ikpakanam Hezekiah ayat esịt ye Jehovah? (b) Ntak emi nnyịn mîkpayatke esịt ye Jehovah? (c) Ntak emi nnyịn mîkpekereke ke ufọk oro itode ayanam nnyịn inam eti m̀mê idiọk?
9 Idiọkn̄kpọ oro Ahaz akanamde ekpekekeme ndinam Hezekiah eyen esie ayat esịt ye Jehovah m̀mê etre ndinam n̄kpọ esie. Mfịn, ndusụk owo emi mîkam iyọhọyọ se Hezekiah ọkọyọde ẹsikere ke imenyene ntak ‘ndiyat esịt ye Jehovah’ m̀mê ye esop esie. (Mme N̄ke 19:3) Mbon en̄wen ẹkere ke sia mmimọ mîtoho eti ufọk, ke oro ekeme ndinam mmimọ idu idiọk uwem m̀mê inam ndudue oro ete ye eka mmimọ ẹkenamde. (Ezekiel 18:2, 3) Ndi mmọ ẹnen?
10 Nte Hezekiah okodude uwem owụt ke mmọ inenke! Nnyịn inyeneke ntak ndomokiet ndiyat esịt ye Jehovah. Idịghe enye edi ntak mfịna nnyịn. (Job 34:10) Edi akpanikọ ke mme ete ye eka ẹkeme ndikpep nditọ mmọ ndinam eti n̄kpọ m̀mê idiọkn̄kpọ. (Mme N̄ke 22:6; Colossae 3:21) Edi emi iwọrọke ke owo ama ototo eti ufọk ke enye ọyọfọn, owo emi otode idiọk ufọk ọyọdiọk. Ntak idọhọde ntre? Koro Jehovah ọnọ nnyịn ifụre ndimek ndinam se imade; nnyịn imekeme ndimek ndinam eti n̄kpọ m̀mê idiọkn̄kpọ. (Deuteronomy 30:19) Nso ke Hezekiah ekemek esie ndinam?
11. Nso ikanam Hezekiah edi kiet ke otu nti ndidem ke Judah?
11 Kpa ye oro ete Hezekiah ekedide kiet ke otu ndiọi ndidem oro ẹkekarade Judah, Hezekiah ekedi kiet ke otu nti ndidem oro ẹkekarade Judah. (Kot 2 Ndidem 18:5, 6.) Enye ikekpebeke ete esie. Utu ke oro, enye ama emek ndikpan̄ utọn̄ nnọ mme prọfet Jehovah, utọ nte Isaiah, Micah, ye Hosea. Enye ama enyịme mmọ ẹnen̄ede enye onyụn̄ okop item mmọ. Emi ama anam enye enen̄ede ata ediwak n̄kpọ oro ete esie akabiatde. Enye ama anam temple asana, ekpe Abasi ubọk ete efen idiọkn̄kpọ mmimọ, obom mme adaha utuakibuot, onyụn̄ owụri mme itieuwa nsunsu abasi ke ofụri Israel. (2 Chronicle 29:1-11, 18-24; 31:1) Ekem, ke ini Sennacherib, edidem Assyria ekedide ndin̄wana ekọn̄ ye Jerusalem, ndịk ikanamke Hezekiah koro enye ọkọbuọt idem ye Jehovah. Enye ama enịm ke Jehovah eyekpeme onyụn̄ ọsọn̄ọ mmimọ idem. (2 Chronicle 32:7, 8) Edi isan̄ kiet, ke ini Hezekiah okokohorede idem, Jehovah ama enen̄ede enye, enye ama onyụn̄ osụhọde idem. (2 Chronicle 32:24-26) Hezekiah ama enịm eti uwụtn̄kpọ oro nnyịn ikpekpebede. Enye ikayakke idiọk ufọk emi enye okotode anam enye odu idiọk uwem. Utu ke oro, nte enye okodude uwem ama owụt ke enye ekedi ufan Jehovah.
12. Ukem nte Hezekiah, nso ke ediwak owo ẹnam mfịn ndiwụt ke idi ufan Jehovah?
12 Ererimbot mfịn ọdiọk etieti, mme owo inyụn̄ imaha kiet eken, ndien ediwak nditọwọn̄ ẹto ufọk emi mme ete ye eka mîmaha mmọ, mînyụn̄ isehe iban̄a mmọ. (2 Timothy 3:1-5) Kpa ye oro ediwak ikọt Abasi ẹtode utọ ufọk emi, mmọ ẹmek ndidi ufan Jehovah. Ukem nte Hezekiah, mmọ iyakke ufọk oro mmọ ẹtode akpan mmọ ndinam n̄kpọ Abasi. Abasi ọnọ nnyịn ifụre ndimek ndinam se imade, edi nnyịn imekeme ndimek ndikpono enye nnyụn̄ nnam n̄kpọ esie, kpa nte Hezekiah akanamde.
“SESE! OFỤN AN̄WAN JEHOVAH!”
13, 14. Ntak emi nnyịn ikerede ke idịghe ekpri utom ke ẹkenọ Mary, edi enye akanam n̄kpọ didie ke ini Gabriel eketịn̄de n̄kpọ emi ọnọ enye?
13 Ediwak isua ke Hezekiah ama akakpa, Mary, n̄kaiferi emi okosụhọrede idem, ekedi ata ufan Jehovah, ndien Jehovah ama ọnọ enye ata akpan utom. Jehovah ama ọdọhọ ke enye oyoyomo, aman Eyen Abasi, onyụn̄ ọbọk enye. Jehovah ama enen̄ede ama enye onyụn̄ ọdiọn̄ọ ke enye edi ata eti eyenọwọn̄, ntak edi oro enye ọkọnọde Mary utọ akwa utom oro. Mary akanam n̄kpọ didie ke ini ẹketịn̄de n̄kpọ emi ẹnọ enye?
14 Nnyịn imesiwak ndidọhọ ke Mary ama ọfọn iso etieti Abasi ndikọnọ enye utọ utom emi. Edi ekeme ndidi enyene ndusụk n̄kpọ emi akafịnade enye ke ini angel Gabriel eketịn̄de n̄kpọ emi ọnọ enye. Ke uwụtn̄kpọ, angel Gabriel ama ọdọhọ ke enye oyoyomo idịbi ke ini edide enye ikọdọhọ ebe. Edi Gabriel iketịn̄ke inọ mbonubon esie ye mme mbọhọidụn̄ esie nte enye edisan̄ade iyomo. Ntre, nso ke mmọ ẹdikere ke ini ẹkụtde enye ye idịbi? Enye edinịm didie inua itịn̄ inọ Joseph ke idịghe owo esịn imọ idịbi? Ke adianade do, ididịghe ekpri utom ndibọk Eyen Abasi. Nnyịn ifiọkke kpukpru n̄kpọ oro akafịnade enye, edi nnyịn imọfiọk se enye akanamde ke ini Gabriel eketịn̄de ikọ emi ọnọ enye. Enye ọkọdọhọ ete: “Sese! Ofụn an̄wan Jehovah! Akpakam osu ọnọ mi nte uyo fo edide.”—Luke 1:26-38.
15. Nso ikanam Mary enen̄ede ọbuọt idem ye Jehovah?
15 Mary ama enen̄ede ọbuọt idem ye Jehovah. Enye ama enyịme ndinam se ededi emi ẹkedọn̄de enye kpa nte ofụn an̄wan esinamde. Enye ama enịm ke Jehovah eyese aban̄a imọ onyụn̄ ekpeme imọ. Mary akanam didie enyene utọ mbuọtidem emi? Idụhe owo emi adade-da mbuọtidem amana. Edi imekeme ndikpep ndinyene mbuọtidem inyụn̄ iben̄e Abasi ite an̄wam nnyịn inyene mbuọtidem. (Galatia 5:22; Ephesus 2:8) Mary ama anam ofụri se enye ekekemede man aka iso ọbuọt idem ye Abasi. Nnyịn isan̄a didie idiọn̄ọ? Ẹyak ineme nte enye ekesikpan̄de utọn̄ ye se enye ekesinemede aban̄a.
16. Nso iwụt ke Mary ama esinen̄ede akpan̄ utọn̄?
16 Nte Mary ekesikpan̄de utọn̄. Bible ọdọhọ ‘isọp ndikop ikọ, ikûsọp nditịn̄ ikọ.’ (James 1:19) Mary ama esinen̄ede akpan̄ utọn̄. Bible owụt ke enye ama esitịm akpan̄ utọn̄ okop se ẹtịn̄de, akpan akpan ke ini ẹtin̄de n̄kpọ ẹban̄a Jehovah. Enye ama esida ini etie ekere mme utọ n̄kpọ emi. Ke uwụtn̄kpọ, ke ini Jesus akamanade, enye ama enen̄ede akpan̄ utọn̄ ke ini mme ekpemerọn̄ ẹkedide ẹditịn̄ se angel ọkọdọhọde aban̄a Jesus. Ekem, ke ini Jesus ekedide isua 12, enye ama etịn̄ n̄kpọ emi akakpade Mary idem. Ke ini iba emi, Mary ama akpan̄ utọn̄, eti se enye okokopde, onyụn̄ enen̄ede etie ekere.—Kot Luke 2:16-19, 49, 51.
17. Nte Mary ekesitịn̄de ikọ anam nnyịn idiọn̄ọ ke enye ekedi nso utọ owo?
17 Se Mary ekesitịn̄de aban̄a. Owo iwetke ata ediwak n̄kpọ emi Mary ekesitịn̄de ke Bible. Edi, ikọ esie oro ọniọn̄de akan odu ke Luke 1:46-55. Se enye eketịn̄de ke itien̄wed emi owụt ke enye ama enen̄ede ọdiọn̄ọ N̄wed Abasi Usem Hebrew. Ntak idọhọde ntre? Ikọ Mary enen̄ede ebiet akam emi Hannah eka Samuel ọkọbọn̄de. (1 Samuel 2:1-10) Etie nte Mary ama etịn̄ se isịnede ke N̄wed Abasi utịm ike-20, ke ini enye eketịn̄de ikọ esie emi odude ke Luke 1:46-55. Emi owụt ke enye ama esima nditịn̄ mban̄a se Jehovah, ata akpan Ufan esie, ekekpepde enye.
18. Didie ke ikeme ndikpebe mbuọtidem Mary?
18 Ukem nte Mary, Jehovah ekeme ndinọ nnyịn utom oro nnyịn ikerede ke ọsọn̄ akaha. Ẹyak nnyịn ikpebe Mary, ke ndisụhọde idem nnyịme utom oro Jehovah ọnọde nnyịn, inyụn̄ inịm ke Jehovah ayan̄wam nnyịn inam utom oro enye ọnọde nnyịn. Nnyịn imekeme ndikpebe mbuọtidem Mary n̄ko ke ndikpan̄ utọn̄ nnọ Jehovah, nnyụn̄ ntie n̄kere se ikpepde iban̄a enye ye uduak esie. Emi ayanam enem nnyịn nditịn̄ se ikpepde nnọ mbon en̄wen.—Psalm 77:11, 12; Luke 8:18; Rome 10:15.
19. Nso ke Abasi edinam inọ nnyịn edieke ikpebede mbon oro ẹkenyenede mbuọtidem ke Bible?
19 Se inemede emi owụt ke Ruth, Hezekiah, ye Mary ẹkedi ufan Jehovah, kpa nte Abraham ekedide. Mmọ ẹsịne ke otu “akwa otu ntiense” emi ẹkedide ufan Jehovah n̄ko. Ẹyak ika iso ndikpebe mbuọtidem mmọ. (Mme Hebrew 6:11, 12) Edieke ikpebede, nnyịn iyedi ufan Jehovah, ndien enye ọyọdiọn̄ nnyịn ke nsinsi!


text:
Badoo
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Badoo
Wụnye site Google Play
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Adaba familiarity na ọrụ
- Nkwurịta Okwu na chat
- Search nke ndị ọrụ na gburugburu
- Ilele nke na peeji nke ọbịa
Comments on Badoo:
Badoo Metụtara software:
Ngwá ọrụ na-microblog na mgbanwe ozi na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk. The software-enye gị ohere ele ma kwuo na ndetu.
Otu n'ime ndị kasị ewu ewu na ozi na-ekwurịta okwu na ọrụ gburugburu ụwa. The software na-akwado ndị mgbanwe nke faịlụ nke dị iche iche na nkwurịta okwu na ìgwè chats.
The free ngwa ndị kasị ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk. The software enyere ele na ike dị iche iche ọdịnaya nke bụ ugbu a na-elekọta mmadụ na netwọk.
The software ịnọ na otu nke kasị gara mmadụ netwọk na ụwa. Ngwa nwere otutu graphic mmetụta na nzacha maka irè ọrụ na foto.
The mfe iji ozi ahụ iji kpọtụrụ enyi si na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk. The software na-akwado olu na video oku na-video ogbako mode.
The software ike ma na-ele na obere video na mmadụ netwọk. The software enyere denye aha na ndị dị iche iche video ọwa, na-ele ozi ọma faili ntanetịime na-ahapụ ihe ka videos.
The software ka ohuru na gụgharia video ke netwọk gị igwefoto na ngwaọrụ ma ọ bụ na-agagharị ọzọ na-agbasa ozi gburugburu ụwa.
The software bulite ndị dị iche iche ihe oyiyi na GIF-aga aga ruo ewu ewu ọrụ. The software na-enyere itinye amasị na ịza ajụjụ ndị posts.
The free ngwa na-eji na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk. The software enyere ikori na enyi, na-ele media ọdịnaya na mgbanwe faịlụ.
Na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk na-enye ohere na-ekwurịta okwu nile nke ụwa na-akwado ndị na pụrụ iche egwuregwu na-agba ume ma nọrọ nke ndị ọrụ.
Onye ama ama nke multimedia ọkpụkpọ na nkwado nke ọtụtụ formats. The software playbacks usoro mgbasa ozi na faịlụ na-enweghị ọnwụ nke àgwà na-enyere na-ele gụgharia video.
Ọtọ ngwá ọrụ jikwaa ọdịnaya nke a na ngwaọrụ na ibudata ngwa site Mobogenie ọrụ. The software enye gị ohere igosi nkwado ndabere na mpaghara.
The ukara ngwa si na-ewu ewu na-ejere ele dị iche iche video ọdịnaya. The software na-akwado a nso nke ngwaọrụ dezie video na ya ụdi bulite na netwọk.
Ngwa ngwa nchọgharị maka adaba web nchọgharị. The software nwere set nke bara uru atụmatụ maka a nke ọma na ọnụnọ online.
Lee ihe software


text:
Rainmeter
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Rainmeter
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Ngosipụta nke usoro arụmọrụ
- Ikike chepụta desktọọpụ
- Ọtụtụ ngwaọrụ hazie
Comments on Rainmeter:
Rainmeter Metụtara software:
Software nke a kpochapụwo imewe nke Windows menu. Ọzọkwa software na-akwado a ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ọzọ ngwaọrụ enye ndị ahụ na menu.
Ngwá ọrụ maka akpaka shutdown. The software enyere ka ịgbanwee kọmputa n'ime dị iche iche ụdịdị na mechie on a oge.
The software na-ebuli na arụmọrụ n'iji ya gee ntị nke usoro. The software dere a dịgasị iche iche nke ngwaọrụ hazie nke usoro na ịgbanwe nche ntọala.
The software idozi họrọ windows on top of ọzọ windows. The software-enye gị ohere na-ele ihe nkiri TV, na fim na video-agbasa ozi n'elu nke ulo oru windows.
The software na-egosipụta na ọnọdụ ihu igwe n'ụwa nile. The software na-enyere ha na-agbaso dị iche iche ihu igwe egosi na egosipụta ha animated mgbanwe ndị na-map.
Ngwa ngwa na-adaba adaba ohere ka ngwa ma ọ bụ nchekwa. The software-enye gị ohere ka mfe agbakwunye nke ihe na panel na-enye ohere iji mụbaa ohere site na ijikọ mgbakwunye.
The set nke bara uru wijetị na informers maka na desktọọpụ. N'etiti ngwá e nwere a kalenda, scheduler, mgbaàmà nke usoro ịrụ ọrụ na ndị ọzọ.
The software ịhazi desktọọpụ oyiyi site nkụzị ha dị iche iche ige. The software enyere hazie ọdịdị nke ngọngọ na akara ngosi maka mkpa nke ndị ọrụ.
The mfe iji Njikwa faili nke Sony ngwaọrụ. The software na-akwado ndị update nke ngwa na sistemụ nke ngwaọrụ.
The software-arụ ọrụ na decentralized amaonye FreeNet netwọk. The software ana achi achi na ala mgbanwe nke faịlụ na download nke dị iche iche data.
Ngwaọrụ ibudata na bulite faịlụ site na FTP-sava. The software akwado a dịgasị iche iche nke bara uru ọrụ na ogbugba ndu maka nchebe faịlụ transfer na sava.
The ederede nchịkọta akụkọ nke na ọtụtụ-eji n'etiti programmers. The software-elekwasị anya na-edezi na formatting nke ederede na e dere C ++ mmemme asụsụ.
The multifunctional player ka playback ọdịyo na video faịlụ na nkwado maka oge a formats na-enweghị mkpa iji budata ọzọ codecs.
Na-ewu ewu na mfe iji software agbanweta ederede massanges. Ọzọkwa, ọ na-akwado olu na video oku.
The software na-akụziri ụmụaka ndị bụ isi ndị nke mmemme. The software na-eji a simplified interface maka adaba mmepe nke dị iche iche oru.
Lee ihe software


text:
OTÚ NDỊ KRAỊST SI EBI NDỤ
Ịrụ na Ilekọta Ebe Ndị Anyị Na-anọ Efe Chineke Bụ Ihe Ọma Chineke Meere Anyị
Mgbe a chọrọ ịrụ ụlọ nsọ na Jeruselem, o nwere ọtụtụ ihe a ga-arụ ga-efu ego buru ibu. Ma, ụmụ Izrel ji obi ha niile kwado ọrụ ahụ. (1 Ihe 29:2-9; 2 Ihe 6:7, 8) Mgbe a rụchara ụlọ ahụ, otú ndị Izrel si na-elekọta ya gosiri ma hà ji ife Chineke kpọrọ ihe ka ọ̀ bụ na ha ejighị ya kpọrọ ihe. (2 Eze 22:3-6; 2 Ihe 28:24; 29:3) Ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze na Ụlọ Mgbakọ, idewe ha ọcha, na ilekọta ha na-ewe anyị ma oge ma ego. Iso na-arụ ụlọ ndị a bụ ihe ọma na-enweghị atụ Jehova meere anyị, o sokwa n’ozi dị nsọ anyị na-ejere ya.—Ọma 127:1; Mkpu. 7:15.
OTÚ ANYỊ GA-ESI NYE AKA BỤ:
Iso na-edebe Ụlọ Nzukọ Alaeze ọcha ma a gbasaa ọmụmụ ihe. Ọ bụrụgodị na e nwere ihe mere na ị gaghị eso ndị ọzọ dewe ya ọcha, gbalịa dewe ebe nke ị nọ ọcha.
Iso arụ ọrụ mgbe a na-edewe Ụlọ Nzukọ Alaeze ọcha na mgbe a na-arụzi ihe ụfọdụ. Ọ bụrụ na a gbakọọ aka rụọ ya, ọrụ ga-adị mfe, obi ga-adịkwa onye ọ bụla ụtọ.—lv 92-93 ¶18.
Inye onyinye. A sịgodị na ihe anyị nyere dị obere, Jehova ga-anabata ya ma ọ bụrụhaala na o si anyị n’obi.—Mak 12:41-44.
Iso rụọ ebe anyị na-anọ efe Jehova ma ọ bụrụ na ọ ga-adịrị gị mfe, ya sọkwa ya bụrụ na ị maghị otú e si arụ ụlọ.


text:
Clownfish for Skype
-
Ngwugwu:
-
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Clownfish for Skype
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Nsụgharị nke abata na oku ozi
- Mass nzipu ozi nke ozi
- Gụgharia akakabarede nke olu
- Nchịkọta ekele
- Izo ya ezo nke messages
Comments on Clownfish for Skype:
Clownfish for Skype Metụtara software:
Ngwá Ọrụ maka nkwurịta okwu n'etiti ndị ọrụ n'ụwa nile. The software-enye gị ohere ime ka olu oku, video oku na mgbanwe ozi ederede.
Ngwá ọrụ na-ekwurịta okwu na ọrụ n'ụwa nile. The software-enye gị ohere ime ka olu oku na-ekwurịta okwu na mode nke videoconference.
Ndị kasị ewu ewu software na-ekwurịta okwu na enyi gburugburu ụwa. The software ana achi achi a elu àgwà nke olu na video nkwurịta okwu, na-na-adaba adaba n'ọnọdụ nke ozi ederede.
The software ka olu ma ọ bụ video oku na zipu ozi ederede. E nwere akpaka kọntaktị mmekọrịta nke onye ọrụ na ngwaọrụ.
Ngwá ọrụ na-ekwurịta okwu na ndị mmadụ gburugburu ụwa. The software-enye gị ohere na-ekwurịta okwu na video ogbako mode na-agbanweta data.
The software na-lekwasịrị anya mma nkwurịta okwu na internet na nke kacha nta nke puru omume nke onye data leakage.
Ọtọ ngwá ọrụ maka olu nkwurịta okwu. The software na-akpaghị aka na-enwekwu ndị doro anya nke ụda na ewepu mkpọtụ, na-enye ihe ndị magburu onwe àgwà nke nkwurịta okwu.
Software na-ekwusi okwu na ederede nkwurịta okwu na ndị ọrụ ndị ọzọ. The software enyere ka a paswọọdụ maka ohere ikori na hazi igbe maka mkpa nke ndị ọrụ.
Ngwá ọrụ maka ederede, olu na video ozi. The software-enye gị ohere ịkọrọ faịlụ na ịgbakwunye ọrụ na kọntaktị gị site na ndị ọzọ ngwa.
The software ịmanye ndị dị iche iche visual mmetụta na video na agbasa ozi n'ikuku. The software bụ ike na-eji otu kamera na-akpọsa na otutu ngwa.
The software ike a mebere rawụta na kọmputa gị. The software egosiputa ọmụma zuru ezu banyere ojiji nke okporo ụzọ nke nnwetaòhèrè na internet.
A set nke codecs ka Max oge a na formats nke ọdịyo na vidiyo faịlụ. The software-enye ndakọrịta n'etiti codecs na-enyere iji hazie ha nhazi.
Na-ewu ewu ngwa ibudata egwuregwu si Kọmputa Arts. The software interacts na a ígwé ojii repository na nwere bara uru atụmatụ.
The software ike egwu ọ mebere nke dị iche iche Genres. The software nwere ọtụtụ ndị studio mmetụta, ọkachamara ngwá ọrụ na njikere ndebiri.
The ọkpụkpọ ka n'ụdị na mgbasa ozi faịlụ a na elu àgwà na nnukwu set nke ngwaọrụ maka nhazi. Ọzọkwa software na-akwado ọrụ nke playback nke miri-iyi video.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
Teleport Pro
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Teleport Pro
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Nbudata nke saịtị na ha akụkụ
- Creation nke duplicates ma ọ bụ mirror saịtị
- Chọọ maka Keywords
- Na-emepụtakwa a ndepụta peeji nke na faịlụ na saịtị
Comments on Teleport Pro:
Teleport Pro Metụtara software:
The ngwá ọrụ na-enye ihe ohere na-egbochi saịtị. The software na-enyere aka uzo na ngọngọ nke nnyocha na-eke njikọ dị site onwe zighachi akwụkwọ nnọchiteanya sava.
Ọ ana achi achi na otu amaonye na ala ọnụnọ ke internet. The software na-eji ya ojii nchekwa encrypt na internet ase.
The software maka amaonye nleta nke weebụsaịtị na internet. The software na-akwado a pụrụ iche na nkà na ụzụ na encrypts data nyefee na ọmụma sitere na ndị ọzọ.
The software maka echebe njikọ na ala weebụ sessions na internet. Confidentiality nke ọ bụla online arụmọrụ na-enweta site mgbanwe nke onye ọrụ IP-address.
The software ike a virtual onwe netwọk n'etiti kọmputa site na internet. The dị iche iche izo ya ezo algọridim na-eji ndị na-echebe nọrọ n'ụlọ mpaghara na netwọk.
The software-arụ ọrụ na ọdụ ụgbọ mmiri nke Modem kọmputa na routers. The software na-akwado a ọnụ ọgụgụ buru ibu nke dị iche iche ụdị nke netwọk akụrụngwa.
Mmepe na gburugburu ebe obibi nke Android ngwa. The software na-akwado mmepe nke ngwa na-emekọ ihe GPS, Wi-Fi, Bluetooth na igwefoto nke ngwaọrụ.
Software nke egwuregwu mmepe maka ndị dị iche iche sistem na egwu egwuregwu consoles. E nwere nkwado nke 3D ndịna-emeputa ma dị ike na-aga aga usoro.
The ngwá maka ime ohere ka kọmputa ma ọ bụ nkesa site na internet. The software na-enyere aka ịchịkwa òké ma ọ bụ keyboard ma jikwaa data nke ime na kọmputa.
The ngwá ọrụ ike bughi ihe osise na echiche map. The software bụ n'ụzọ dị irè kwesịrị ekwesị maka agụmakwụkwọ, ọmụma collection na brainstorming.
Adaba ọkpụkpọ ka n'ụdị na-ewu ewu formats. The software-enye gị ohere detuo music ka obere ngwaọrụ na-ege ntị na-ewu ewu na redio ọrụ.
Mmekọ kee disk oyiyi na nkwado nke dị iche iche formats. The software na-enyere aka ọkụ data na a disk na uzo na ndeputa nchebe.
The software dezie mkpado nke dị iche iche ọdịyo formats. Ọzọkwa software enyere ịgbanwe ọmụma na mbụ faịlụ.
The graphic nchịkọta akụkọ nke umu ụlọ akwụkwọ ọta akara afọ na nnukwu set nke mmetụta na ngwaọrụ. The software esokwa onye ọ bụla ihe site na-akpa ọchị nsonaazụ ụda.
The ngwá ọrụ iji nwalee ma nyochaa usoro ike. The software egosiputa ọmụma zuru ezu banyere kọmputa gị ngwaike mpaghara.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
Edinam Ukụre Ukpep Ọyọhọ Otu 133 ke Ufọkn̄wed Enyọn̄-Ukpeme Ukpep Bible Eke Gilead
Saturday, September 8, 2012
Ke ẹma ẹkesịn idem ẹkpep n̄kpọ ke ọfiọn̄ ition, nditọ ufọkn̄wed 48 ẹma ẹkụre ukpep ke Ufọkn̄wed Enyọn̄-Ukpeme Ukpep Bible Eke Gilead, emi odude ke itie unọ ukpep Mme Ntiense Jehovah ke Patterson ke New York. Owo 9,694 ẹkedụk edinam emi; mmọ ekedi mbonubon nditọ ufọkn̄wed emi, mme ufan mmọ, ye mbon emi ẹkekade ndisịn udọn̄ nnọ mmọ.
Toto ke 1943, ẹmenọ se iwakde ibe mme asan̄autom 8,000 ukpep ndidi isụn̄utom. Bible edi akpan n̄wed ukpepn̄kpọ, ndien ukpep emi ọsọn̄ọ mbuọtidem nditọ ufọkn̄wed onyụn̄ an̄wam mmọ ẹnyene nti edu emi mmọ ẹdidade ẹkan mme mfịna ke nsio nsio ikpehe utom isụn̄utom mmọ.
“Tịm Kere Ban̄a Mme N̄kpọ Eke Ẹmade.” Ikọ emi Anthony Morris, owo Otu Ukara Mme Ntiense Jehovah emi ekedide etieibuot okpokoro ke edinam emi, akadade ọtọn̄ọ ndutịm emi okoto Philippi 4:8: “N̄kpọ ekededi eke ẹmade, . . . ẹka iso ẹkere mme n̄kpọ emi.”
Brọda Morris ọkọdọhọ ke ndikere mban̄a mme n̄kpọ eke ẹmade ekeme ndin̄wam ika iso inyene nti ekikere ke ererimbot emi mme owo mînyeneke ima mi. Enye ọkọdọhọ ete: “Ẹyom mme n̄kpọ eke ẹdotde ẹma ẹnyụn̄ ẹnyene ima.”
Ke uwụtn̄kpọ, Ete nnyịn eke heaven enịm eti uwụtn̄kpọ ke emi enye mîsisehe ndudue nnyịn. (Psalm 130:3) Brọda Morris ọkọdọhọ ete: “Ẹkûse ndudue nditọete mbufo, ẹka iso ẹnyene ima.”
“Ẹkọ Ifiọk—Edi Ẹkûda Idem ke Mbon Ọniọn̄ Ẹkaha.” Harold Corkern, owo Kọmiti N̄kọk Itieutom United States, ama eneme ibuotikọ esie emi ẹkedade ẹto Ecclesiastes 7:16. Abasi oyom nnyịn ida ifiọk nnyịn inam n̄kpọ ke nnennen usụn̄, ikûnyụn̄ iyak ifiọk nnyịn “ọdọk nnyịn ibuot.”
Brọda Corkern ama owụt n̄ko ntak emi anade inam n̄kpọ ima ima ke ini inọde owo item m̀mê ke ini inen̄erede owo. Ikpanaha iyom n̄kpọ ito mbon en̄wen ikan se Abasi oyomde oto mmọ. Enye ọkọdọhọ ete: “Ẹda ọniọn̄, ifiọk, ye mbufiọk mbufo ẹnam n̄kpọ ọfọn ndien nditọete mbufo ẹyema ndinam n̄kpọ ye mbufo.”
“Ẹkûfre Mme Edinam Abasi.” (Psalm 78:7) Guy Pierce, owo Otu Ukara, ọkọtọn̄ọ utịn̄ikọ esie ke ndidọhọ ete ke se ededi emi eyenọwọn̄ anamde—edide eti m̀mê idiọk—esitụk ete ye eka esie. (Mme N̄ke 20:11) Kpasụk ntre, se inamde esitụk Ete nnyịn eke heaven. “Ẹda emi ẹyarade ẹfiọk nditọ Abasi ye nditọ Devil: Owo ekededi eke mîkaha iso ndinam edinen ido itoho Abasi.”—1 John 3:10.
Brọda Pierce ọkọdọhọ ke ẹkekot nditọ ufọkn̄wed emi ẹdi Ufọkn̄wed Gilead ke ntak nti edu mmọ, esịnede nsụhọdeidem. Enye ama eti mmọ ete ẹka iso ẹsụhọde idem. Ukpep oro ẹkenọde mmọ inamke mmọ ẹfọn ẹkan mbon en̄wen. Utu ke oro, akam anam mmọ ẹnịm uwụtn̄kpọ ke nsụhọdeidem onyụn̄ anam mmọ ẹkeme ndin̄wam ofụri otu nditọete ẹtetịm ẹdiana kiet. (Psalm 133:1) Brọda Pierce ama ọdọhọ ete: “Mbufo ẹmetịm ẹfiọk Bible idahaemi, ẹmekeme ndida ifiọk emi ntịm mfiọk Jehovah Abasi nnyụn̄ ntịm n̄kpere enye.”
“Nnyịn Inam Se Ikpanamde.” William Samuelson, emi edide esenyịn Itieutom Emi Esede Aban̄a Mme Ufọkn̄wed Ukara Abasi, ama obụp ete: “Ikpanam n̄kpọ didie edieke utom emi ẹnọde nnyịn inam atuahade ye se idọn̄de nnyịn, se iduakde ndinam, ye se imade?” Imekeme ndikpep n̄kpọ nto se ẹwetde ke Luke 17:7-10: “Ke ini mbufo ẹnamde kpukpru se ẹnọde mbufo ẹnam, ẹdọhọ ẹte, ‘Nnyịn idi ifịn eke mînyeneke ufọn. Nnyịn inam se ikpanamde.’” Edieke ẹmende nnyịn ẹdomo ye Jehovah, Eteufọk nnyịn, ke akpanikọ nnyịn ‘inyeneke ufọn.’
Nditọ ufọkn̄wed ẹma ẹdu ke ubet ukpepn̄kpọ ediwak urua ẹkpep n̄kpọ. Anaedi emi ikememke utom inọ ndusụk mmọ. Brọda Samuelson ọkọdọhọ ete: “Edi ẹma ẹnam se ẹkpenamde, idahaemi ẹmekụt ufọn oro mbufo ẹbọde, mbuọtidem mbufo ẹtetịm okpon.” Brọda Samuelson ekeberi utịn̄ikọ esie ntem ete: “Mbufo ẹdi mme akama-ukpọhọde emi ẹnamde akpanikọ, ẹka iso ẹma ifet emi mbufo ẹnyenede ndinam n̄kpọ nnọ Andikara ekondo.”
“Ẹti Mme Un̄wọn̄ọ Jehovah ke Ini Ẹsobode Mfịna.” Sam Roberson, udiana esenyịn Itieutom Emi Esede Aban̄a Mme Ufọkn̄wed Ukara Abasi, ama ọdọhọ nditọ ufọkn̄wed ete ke mmọ ẹyesobo mfịna ndusụk ini. Ntre enye ama eteme mmọ ete ẹsiti mbụk mme owo ke Bible emi Abasi ọkọsọn̄ọde mmọ idem. Ke uwụtn̄kpọ, Moses ama ọsọn̄ọ Joshua idem ete: “Jehovah . . . idikpọn̄ke fi, idinyụn̄ iduọkke fi tutu amama.” (Deuteronomy 31:8) Mbemiso Joshua akpade, enye ama ọdọhọ ete: “Baba ikọ kiet ke otu kpukpru nti ikọ emi Jehovah Abasi mbufo eketịn̄de ọnọ mbufo ikpụhu.”—Joshua 23:14.
Jehovah Abasi ọn̄wọn̄ọ ọnọ mme asan̄autom esie ete: “Ndidehedei n̄kpọn̄ fi, ndinyụn̄ nsịnke fi.” (Mme Hebrew 13:5) Enye ọn̄wọn̄ọ ọnọ nnyịn ke imọ iyanam n̄kpọ ekekem ye se enyịn̄ imọ Jehovah (“Enye Anam Akabade Edi”) ọwọrọde, inyụn̄ inam se ededi oro anade inam man ise iban̄a mme asan̄autom imọ. Brọda Roberson ọkọdọhọ ete: “Ẹkûduọk idotenyịn. Ẹkûkpa mba. Ẹkûkop ndịk. Ẹti ẹte ke enye idikpọn̄ke mbufo tutu amama.”
“Uyom Mmọ Ọmọwọrọ Ekesịm Ofụri Isọn̄.” (Rome 10:18) Mark Noumair, andikpep ke ufọkn̄wed Gilead ekese aban̄a ibuotikọ emi ndien nditọ ufọkn̄wed emi ẹtode nsio nsio idụt ẹma ẹbụk mîdịghe ẹfiak ẹnam ifiọkutom oro mmọ ẹkenyenede ke an̄wautom ke Patterson ẹwụt. Ke uwụtn̄kpọ, ebe ye n̄wan emi ẹtode South Africa ẹma ẹkop idatesịt ndikụt iban ita emi ẹtode idụt mmọ, ẹnyụn̄ ẹsem Zulu ye Xhosa ye mmọ. Ebe ye n̄wan emi ẹtode Sri Lanka ẹma ẹkụt ete kiet emi otode India, emi n̄wan esie ye eyen esie an̄wan ẹdụn̄de ke Sri Lanka. Akananam ete emi ikwe Bible, ntre ebe ye n̄wan oro ẹma ẹnọ enye Bible kiet.
“Ẹben̄e Idem Ndinam Eti Utom Ekededi.” Gene Smalley, emi esin̄wamde Kọmiti Uwetn̄wed, ama anam ndụn̄ọde ye nditọ ufọkn̄wed iba ye iban mmọ, emi ẹkụrede ukpep. Ebe ye n̄wan emi ẹtode Sierra Leone ẹma ẹtịn̄ nte mmọ ẹsikade anyan ebiet ẹkebọ mmọn̄ kpukpru usenubọk. Edi ke ẹmende emi ẹdomo ye idatesịt oro mmọ ẹnyenede ke ndikpep owo 50 n̄kpọ, mmọ ibatke emi ke n̄kpọ ndomokiet. Nditọ ufọkn̄wed iba oro ye iban mmọ ẹma ẹdọhọ ke imokop inemesịt nte ukpep oro etịmde mmimọ idem ndinam eti utom ekededi ke ebiet oro ẹnọde mmọ ẹka.—2 Timothy 3:16, 17.
“Ẹyọ Ẹsịm Utịt—ye ke Oro Ebede.” Gerrit Lösch, emi edide owo Otu Ukara, ọkọtọn̄ọ akpan utịn̄ikọ edinam oro ke nditịn̄ usụn̄ nte mbon emi ẹfehede itọk anyan usụn̄ ẹsifehede man mmọ ẹkeme ndifehe nsịm utịt mbuba oro. Ke ata ata mbuba, owo kiet kpọt esidi andikan, edi ke mbuba mme Christian, kpukpru mbon emi ẹyọde ẹsịm utịt ẹdidi mme andikan.
Owo ndiyọ ọwọrọ ke ana owo aka iso anam n̄kpọ Abasi, aka iso enyene idotenyịn ke ini ẹbiọn̄ọde enye, ke ini ẹkọbọde enye, ke ini enye osobode idomo m̀mê afanikọn̄. Jesus ọkọdọhọ ete: “Ẹyenyan̄a owo eke ediyọde tutu esịm utịt.” (Matthew 24:13) Imokop ndọn̄esịt ndifiọk ke Jehovah ye Jesus ẹkụt ke nnyịn ke iyọ! Ekem, Brọda Lösch ama etịn̄ ediwak n̄kpọ emi ẹdin̄wamde nnyịn iyọ ke ini inyenede mfịna. Ndusụk ke otu mme n̄kpọ emi ẹdi emi:
Ẹbọn̄ akam ẹnọ Abasi, “emi anamde nnyịn iyọ” onyụn̄ “obiomde mbiomo nnyịn ke usen ke usen.”—Rome 15:5; Psalm 68:19.
Ẹbiere ke iyaka iso inam akpanikọ, ẹnyụn̄ ẹnịm ẹte ke “Abasi edi anam-akpanikọ, idinyụn̄ iyakke ẹdomo mbufo ẹbe se mbufo ẹkemede ndiyọ, edi enye oyosio usụn̄ ubọhọ ọnọ mbufo ke ini idomo man mbufo ẹkeme ndiyọ enye.”—1 Corinth 10:13.
Ẹkûfre idotenyịn emi mbufo ẹnyenede nte Christian. “Koro ke ntak idatesịt oro ẹkenịmde [Jesus] ke iso enye ama ọyọ eto ndutụhọ.”—Mme Hebrew 12:2.
Brọda Lösch ama ọdọhọ ke idịghe idahaemi inen̄erede ikpere utịt mi ke ikpakpa mba. “Ẹyak nnyịn ifehe mbuba eke ẹnịmde nnyịn ke iso ye ime.”—Mme Hebrew 12:1.
Ke utịt inem inem ndutịm emi, kiet ke otu nditọ ufọkn̄wed emi ẹkụrede ukpep ama okot leta ke ibuot nditọ ufọkn̄wed eken, ndiwụt esịtekọm ke eti ukpep oro ẹkenọde mmọ. Ke leta oro mmọ ẹma ẹdọhọ ke nditịm ndụn̄ọde nnyụn̄ n̄kpep mban̄a mme n̄kpọntịbe Bible ke nde ke nde ama anam uduak Abasi etịm an̄wan̄a mmimọ onyụn̄ enen̄ede ọsọn̄ọ mbuọtidem mmimọ. Leta oro ọkọdọhọ ete: “Imebiere ndinam kpukpru nti n̄kpọ oro ikpepde.”


text:
KPEBE MBUỌTIDEM MMỌ | JOSEPH
“Mbọk, Ẹkop Ndap Emi”
JOSEPH osụk ese edem usiahautịn mbọm mbọm, ekere nte ikpefehede ibọhọ mbon oro ẹkedepde imọ. Ufọk mme Joseph odu ke Hebron, ndien Hebron iyomke usụn̄ ikpọn̄ ebiet emi mmọ ẹdude idahaemi. Ufọk mmọ odu ke edem obot oro enye osụk esede do. Jacob ete esie ke ọduọk odudu mbubreyo oro ke ufọk, ifiọkke se iwọrọde edima eyen esie. Edi idụhe nte Joseph ekemede ndika n̄ketịn̄ se itịbede nnọ enye. Enye ekere ke imọ idikwe ete imọ aba tutu amama. Mbon oro ẹkedepde enye ke ẹyep enye mbak edifehe. Mmọ ẹsan̄a ye camel mmọ ke akani usụn̄ emi ẹsisan̄ade ẹka Egypt. Mmọ ẹdinyene Joseph idahaemi, ntre mmọ iyomke enye ọbọhọ mmọ osop sia mmọ ẹdiọn̄ọ udori emi mmọ ẹdidiade ke ini ẹnyamde enye ke Egypt, kpa nte ẹdidiade ke enem utebe aran ye itai oro mmọ ẹbịnde.
Joseph ikebehe isua 17. Kere nte enye otopde enyịn ese edem usoputịn onyụn̄ okụtde ke utịn ọkọhọde itọn̄. Enye ekere m̀mê nso idiwọrọ imọ ke obio owo emi ẹmende imọ ẹka do. Etie enye nte edi ke ndap. Ata nditọete esie ẹsọn̄ esịt ẹyom ndiwot enye, ekem ẹnyam enye nte ofụn. Eyet ọdọn̄ Joseph. Enye ifiọkke se idiwọrọde enye ke ebiet oro ẹmende enye ẹka do.
Nso ikesịn Joseph ke utọ afanikọn̄ emi? Nso ke ikeme ndikpep nto akparawa emi nditọete esie ẹkefiomode mi ẹnyụn̄ ẹsọn̄de esịt ẹnyam?
UFỌK IBAN UFỤP
Ẹma ẹwak etieti ke ubon mme Joseph, edi mmọ ikadianake kiet ikonyụn̄ ikopke inemesịt. Mbụk ubon Jacob owụt ediwak afanikọn̄ emi udọ uwak iban esidade edi. Abasi ama enyịme ikọt esie ẹdọ uwak iban ke eset. Emi ama aka iso tutu Eyen Abasi edidọhọ yak owo ọdọ n̄wan kiet sia Abasi ọkonọde Adam n̄wan kiet ke In̄wan̄ Eden. (Matthew 19:4-6) Jacob ọkọdọ iban iba, oro edi, Leah ye Rachel. Iban iba emi ẹma ẹnyene ifịn. Ofụnan̄wan Leah ekekere Zilpah, ofụnan̄wan Rachel ekere Bilhah. Iban inan̄ emi ẹkeman nditọ 14 ke nsụhọde n̄kaha ẹnọ Jacob. Edi toto ke ntọn̄ọ, Jacob akama Rachel sia enye ama enen̄ede eye. Enye ikamaha Leah adiahaeka esie. Ẹkebabian̄a enye ẹmen Leah ẹnọ enye ọdọ. Iban iba emi ẹma ẹsifịbe kiet eken ndien nditọ mmọ ẹma ẹtiene ẹfịbe.—Genesis 29:16-35; 30:1, 8, 19, 20; 37:35.
Rachel ekedi ada ke anyan ini, ntre ke ini enye akamande Joseph, Jacob ama enen̄ede ama eyen ini usọn̄ esie emi. Ke uwụtn̄kpọ, ke ini Jacob akasan̄ade ye ubon esie aka ndisobo ye Esau eyeneka esie emi okoyomde ndiwot enye, Jacob ama anam Rachel ye ekpri Joseph ẹsan̄a ke edem mbak n̄kpọ edinam mmọ. Anaedi Joseph ikọsọpke ifre se iketịbede usen oro. Kere nte idem akakpade enye usenubọk oro ndikụt ete esie, emi ama ọkọsọn̄ edi osụk okopde odudu, ọsọkde-sọk isan̄. Ama akpa Joseph idem n̄ko ndikop se ikanamde enye: Ete esie akan̄wana okoneyo oro ekesierede usen oro ye angel Abasi! Ntak-a? Sia Jacob okoyom Jehovah Abasi ọdiọn̄ imọ. Jehovah ama onyụn̄ ọdiọn̄ enye onyụn̄ okpụhọ enye enyịn̄; enye akakabade ekere Israel. Ofụri idụt mmọ ẹdikere enyịn̄ esie. (Genesis 32:22-31) Nte ini akakade, Joseph ama edifiọk ke kpukpru esien emi ẹdidude ke idụt oro ẹdito nditọ Israel.
Ekem edima eka Joseph ama akpa ọkpọn̄ enye ke ini amande Benjamin, ekpri eyeneka esie. Ete esie ama ofụhọ n̄kpa emi etieti. Kere nte Jacob ọkwọhọrede Joseph mmọn̄eyet ke enyịn, ọdọn̄de enye esịt nte ke Abasi ayanam eka esie eset. Kpa idotenyịn emi ke Abraham ete ete esie akakama ọdọn̄ idem esịt. Anaedi ama enen̄ede enem Joseph ndikop ke Jehovah ayanam eka imọ eset! Anaedi emi n̄ko ama anam Joseph enen̄ede ama Abasi esie emi Bible ọdọhọde ke edi ‘Abasi mme odu-uwem.’ (Luke 20:38; Mme Hebrew 11:17-19) Ke Rachel ama akakpa, Jacob ama aka iso ama nditọ iba oro enye akamande ọnọ enye.—Genesis 35:18-20; 37:3; 44:27-29.
Ediwak nditọwọn̄ ẹkpebiara edieke ẹdekde-dek mmọ ntem; edi Joseph ama ekpebe ediwak nti edu ete ye eka esie, enen̄ede enyene mbuọtidem, onyụn̄ ọfiọk se ifọnde ye se idiọkde. Enye ekedi isua 17 ke ini edide ekpemerọn̄ onyụn̄ an̄wamde nditọete esie. Ini oro ke enye okokụt mmọ ẹnamde se mîfọnke. Okûdi ama etie nte enye ikpetịn̄ke n̄kpọ emi mbak nditọete esie ẹdisua enye? M̀mê ama etie enye ntre m̀mê iketiehe, nnyịn ifiọkke. Se ifiọkde edi ke enye ama anam nnennen n̄kpọ—oro edi, emen se enye okokụtde eketịn̄ ọnọ ete esie. (Genesis 37:2) Anaedi emi akanam Jacob enen̄ede ama Joseph. Ata eti uwụtn̄kpọ edi emi ọnọ mme uyen emi ẹdide Christian. Edieke etiede fi nte ekpededịp idiọkn̄kpọ owo en̄wen—yak idọhọ eke eyenuka m̀mê eke ufan fo—ti se Joseph akanamde nyụn̄ kụt ete ke emetịn̄ se ọfiọkde ọnọ mbon oro ẹkemede ndin̄wam anamidiọk oro.—Leviticus 5:1.
Enyene n̄kpọ en̄wen emi ikemede ndikpep nto nte n̄kpọ eketiede ke ufọk mme Joseph. Okposụkedi emi mme Christian mfịn mîsidọhọ ediwak iban, odu mme ubon emi n̄wan ete m̀mê ebe eka odude ye nditọ an̄wan m̀mê nditọ ebe. Edieke ẹmade ndusụk owo ẹkan ndusụk, mîdịghe ẹsaride ndusụk owo, emi idiyakke ubon oro ẹdiana kiet. Akpana mme ete ye eka emi ẹdude ke utọ ubon emi ẹnam ofụri se mmọ ẹkekeme man kpukpru nditọ ẹfiọk ke ẹma mmimọ ẹnyụn̄ ẹdiọn̄ọ ke enyene se mmimọ kiet kiet ikemede ndinam ye nte ke kpukpru mmimọ imekeme nditiene nnam ubon mmimọ ẹkop inemesịt.—Rome 2:11.
UFỤP ADIA NDITỌETE JOSEPH IDEM
Sia Joseph ama ekenyene uko anam se inende, etie nte emi akanam Jacob anam akwa n̄kpọ ọnọ Joseph. Enye ama anam ẹkịm ata ediye ọfọn̄ ẹnọ Joseph. (Genesis 37:3) Etie nte ọfọn̄ emi ekedi utọ oro mbọn̄ ye nditọ mbọn̄ ẹkesisịnede. Eketie nte ewụra; ofụk enye ubọk ye ukot.
Jacob ikanamke emi ke idiọk, esịt ama onyụn̄ enem Joseph ndikụt ete esie amade enye ntem. Edi ọfọn̄ oro ama esịn enye ke mfịna. Akpa kan̄a, ti ke enye ekedi ekpemerọn̄. Idịghe ekpri utom ekedi oro. Kere nte enye esịnede utọ ediye ọfọn̄ esie oro odụk ikọt, ọdọk ikpọ itiat, mîdịghe odomo ndinyan̄a erọn̄ emi ọkọmọde ke eto n̄kukịm. Edi nditọete Joseph ẹkenam n̄kpọ didie ye enye ke ini mmọ ẹkụtde enye ye ọfọn̄ emi?
Bible ọdọhọ ete: “Ke ini nditọete esie ẹkụtde ke ete mmimọ ama enye akan kpukpru mmimọ, mmọ ẹtọn̄ọ ndisua enye, inyụn̄ ikemeke nditịn̄ ikọ emem emem ye enye.” * (Genesis 37:4) Imọfiọk ntak emi mmọ ẹkefịbede enye, edi ekedi ata ndisịme ndiyak ufụp adia mmọ idem ntre. (Mme N̄ke 14:30; 27:4) Ndi akanam emefịbe owo ke ntak emi ẹmade enye m̀mê ẹnọde enye n̄kpọ emi akpamade ndinyene? Ti nditọete Joseph. Ufụp mmọ ama anam mmọ ẹnam n̄kpọ emi mmọ ẹkedituade n̄kpọfiọk. Se iketịbede inọ mmọ owụt ke ọfọn ‘idara ye mbon emi ẹdarade.’—Rome 12:15.
Joseph ama ọdiọn̄ọ ke nditọete imọ imaha imọ. Ntre, ndi enye ama esisio ọfọn̄ esie emi enịm ke ini enye okụtde mmọ? Ekeme ndidi enye ama ekere ndinam oro. Edi ti ke enyene se ikanamde Jacob ọnọ enye ọfọn̄ oro. Enye okoyom ndiwụt ke Joseph ke imọ ima ikan. Joseph ama onyụn̄ oyom ete esie aka iso ama imọ. Se ikanamde enye esisịne ọfọn̄ oro kpukpru ini edi oro. Imekeme ndikpep n̄kpọ nto se Joseph akanamde emi. Okposụkedi emi Ete nnyịn eke heaven mîsinamke asari, enyene mme ini emi enye esinamde n̄kpọ ọnọ mme asan̄autom esie kpọt. N̄ko, enye iyomke mmọ ẹbiet idiọk ererimbot emi, edi oyom mmọ ẹda san̄asan̄a. Kpa nte ediye ọfọn̄ Joseph akanamde enye edi isio ye nditọete esie, eti edu uwem mme Christian anam mmọ ẹdi isio ye mbon ererimbot emi. Eti edu mmọ esinam ẹfịbe mmọ ẹnyụn̄ ẹsua mmọ. (1 Peter 4:4) Ndi ọfọn Christian efehe ndinam mme owo ẹfiọk ke imọ idi asan̄autom Abasi? Joseph ikefeheke ndisịne ediye ọfọn̄ esie, ntre nnyịn n̄ko ikpefeheke ndinam mme owo ẹfiọk ke idi mme asan̄autom Abasi.—Luke 11:33.
NDAP JOSEPH
Ikebịghike Joseph ama adaba esen esen ndap iba. Ke akpa ndap oro Joseph akadabade, enye ama okụt nte enye ye nditọete esie ẹbọpde ebek wheat, ekem ebek nditọete esie ẹma ẹdaha ẹkanade ebek esie ẹkụk ẹnyụn̄ ẹnụhọ ẹnọ enye. Ke ọyọhọ ndap iba oro enye akadabade, utịn, ọfiọn̄, ye ntantaọfiọn̄ 11 ẹma ẹnụhọ ẹnọ enye. (Genesis 37:6, 7, 9) Nso ke Joseph edinam aban̄a utọ ndap emi?
Jehovah Abasi akanam enye adaba ndap emi. Ndap iba emi ẹketie nte prọfesi, ndien Abasi okoyom Joseph etịn̄ se enye akadabade ọnọ mme owo. Ọwọrọ Joseph okonyụn̄ anam se mme prọfet ẹkenamde nte ini akade. Mme prọfet ẹma ẹsitịn̄ se Abasi ọkọdọhọde mmọ ẹtịn̄ ye se Abasi edinamde mbon nsọn̄ibuot.
Joseph ama ọdọhọ nditọete esie ete: “Mbọk, ẹkop ndap emi n̄kadabade.” Ndap emi ama an̄wan̄a nditọete esie, edi mmọ ikamaha ndap emi ke baba usụn̄ kiet. Mmọ ẹma ẹdọhọ enye ete: “Nte afo edidi edidem nnyịn? mîdịghe, Nte afo edidi andikara nnyịn?” Bible ọdọhọ ete: “Ndien mmọ ẹkụt ntak efen ndisua enye kaban̄a ndap esie ye ikọ esie.” Ke ini Joseph etịn̄de ọyọhọ ndap iba emi ọnọ ete ye nditọete esie, mmọ ẹma ẹdọdiọn̄ ẹsua enye. Bible ọdọhọ n̄ko ete: “Ete esie asua ọnọ enye onyụn̄ ọdọhọ enye ete: ‘Nso ke ndap fo ọwọrọ? Ndi ami ye uka n̄ko ye nditọete fo ididi idinụhọ ke isọn̄ inọ fi?’” Edi Jacob ama aka iso ekere n̄kpọ emi. Okûdi Jehovah ke enyene nneme ye eyen oro?—Genesis 37:6, 8, 10, 11.
Joseph ikedịghe akpa m̀mê akpatre owo emi Jehovah ọkọdọhọde etịn̄ prọfesi emi mme owo mîdimaha, emi edinyụn̄ anamde ẹkọbọ enye. Jesus edi akakan owo emi Jehovah ọkọdọn̄de utọ utom oro. Enye ọkọdọhọ mbet esie ete: “Edieke mmọ ẹkekọbọde mi, mmọ ẹyekọbọ mbufo n̄ko.” (John 15:20) Kpukpru mme Christian ẹkeme ndikpep ediwak n̄kpọ nto mbuọtidem ye uko Joseph.
USUA NDITỌETE JOSEPH EBE UBỌK
Ikebịghike, Jacob ama ọdọn̄ Joseph utom. Ikpọ nditọ Jacob ẹkebọk erọn̄ ke mbọhọ Shechem, emi mmọ ẹkenamde mbio obio oro akpakpa ufreke. Sia mbio obio oro ẹkesuade-sua mmọ, Jacob ama ọdọn̄ Joseph ekese nte n̄kpọ etiede ye nditọete esie. Kere nte eketiede Joseph ke idem. Enye ama ọfiọk ke nditọete imọ ẹnen̄ede ẹsua imọ. Idahaemi ete esie ọdọn̄de enye utom mi ọnọ mmọ, ekere ke mmọ ẹdise enye didie? Kpa ye oro, Joseph ama adaha aka.—Genesis 34:25-30; 37:12-14.
Ebiet oro nditọete Joseph ẹkedude ama oyom usụn̄—anaedi ama ada Joseph usen inan̄ m̀mê ition ndisan̄a n̄kesịm. To ke Hebron sịm Shechem edi n̄kpọ nte kilomita 80. Edi ke ini Joseph esịmde Shechem, enye ama okop ke nditọete esie ẹwọrọ ẹka Dothan, emi ọwọrọde ke ana enye afiak asan̄a n̄kpọ nte kilomita 22 aka iso iso. Ke ini Joseph ekperede Dothan, mmọ ẹma ẹda ẹkụt enye, ẹnyụn̄ ẹwụt adan̄a nte isuade enye. Bible ọdọhọ ete: “Mmọ ẹdọhọ kiet eken ẹte: ‘Sese! Adaba ndap oro ke edi. Mbufo ẹdi nnyịn iwot enye itop isịn ke obube mmọn̄ emi; iyonyụn̄ idọhọ ke idiọk unam okowot enye. Ndien iyese nte ndap esie edisude.’” Edi Reuben ama ọdọhọ nditọete esie yak ẹkûwowot enye, yak ẹkam ẹtop enye ẹsịn ke obube. Reuben akaduak ndika do n̄kosio enye mmọ ẹma ẹdaha.—Genesis 37:19-22.
Joseph eyen mbon ikọdiọn̄ọke se mmọ ẹduakde; akakam ekere ke mmọ edinenem esịt ndikụt imọ. Edi mmọ ẹma ẹmụm enye, ẹsion̄o enye ediye ọfọn̄ esie, ẹdụri enye ẹketop ẹsịn ke obube mmọn̄ emi mmọn̄ ama akasat. Eketie Joseph nte n̄kpọ ndap; enye inịmke ke nditọete imọ ẹkpesọn̄ esịt ẹnam imọ utọ n̄kpọ emi. Enye odomo ndiwọrọ ke obube oro, edi ikemeke. Enyịn anan enye sia enye ikwe n̄kpọ ndomokiet ikan obube oro enye esịnede do ye ikpaenyọn̄. Enye esịne do okop ke nditọete imọ ẹdaha ẹkpọn̄ imọ. Joseph ofiori okot mmọ, ekpe mmọ ubọk, edi mmọ ibọrọke enye. Mmọ ẹsọn̄ esịt ẹdaha ẹkedia udia ke mbọhọ oro. Ke Reuben ama akadaha ọkpọn̄ mmọ, mmọ ẹfiak ẹdiomi ndiwot Joseph, edi Judah ọdọhọ yak ẹnyam enye ẹnọ mbonurua oro ẹsan̄ade ẹbe. Dothan ama ekpere usụn̄ emi ẹsisan̄ade ẹka Egypt, ndien ikebịghike mbon Ishmael ye mbon Midian ẹma ẹdi ndisan̄a mbe. Reuben etidi idisịm, ẹma ẹnyanyam Joseph. Mmọ ẹsọn̄ esịt ẹnyam ata eyenete mmọ nte ofụn ke mbak silver 20. *—Genesis 37:23-28; 42:21.
Imeneme mbụk emi ikesịm ebiet emi ikọtọn̄ọde ibuotikọ emi. Nte ẹkesụk ẹmende Joseph ẹka Egypt, eketie enye nte esie okụre. Ke ata ediwak isua, enye idikopke n̄kpọ ndomokiet iban̄a ubon esie, ididiọn̄ọke nte akabiakde Reuben ndinyọn̄ ndikop ke ẹma ẹnyam imọ, idiọn̄ọke nte Jacob ete esie okofụhọde ke ini ẹbian̄ade enye ẹte ke imọ imakpa. Enye n̄ko idikopke n̄kpọ ndomokiet iban̄a Isaac ete ete esie emi osụk odude uwem, idinyụn̄ ikopke n̄kpọ ndomokiet iban̄a Benjamin ekpri eyeneka esie emi ẹmende enye ẹkpọn̄. Edi ndi esie ama okụre? Ndi enye ọkọnyọn̄ ata ubọk ubọk?—Genesis 37:29-35.
Enyene n̄kpọ emi enye akakamade ọnyọn̄ emi nditọete esie mîkekemeke ndibọ enye, oro edi, mbuọtidem esie. Enye ama enen̄ede ọfiọk Jehovah Abasi esie ndien idụhe se ikpanamde enye efre Abasi emi. Ẹma ẹmen enye ẹkpọn̄ ufọk, enye ama ọbọ ufen ke usụn̄ emi ẹkemende enye ẹka Egypt nte ofụn, ẹma ẹnyụn̄ ẹfiak ẹnyam enye nte ofụn ẹnọ imọ eyen Egypt emi ekerede Potiphar. Edi kpukpru emi ikanamke enye efre Abasi esie. (Genesis 37:36) Se ikọwọrọde Joseph akakam ọsọsọn̄ọ mbuọtidem esie onyụn̄ anam enye etetịm ekpere Abasi. Ke ini iso, iyeneme nte mbuọtidem akanamde Joseph enen̄ede enyene ufọn ọnọ Jehovah Abasi esie ye ubon esie ke ini nnanenyịn ekesịmde mmọ. Ọfọn ikpebe mbuọtidem Joseph.
^ ikp. eki. 15 Ndusụk nta mme ekpep n̄kpọ mban̄a Bible ẹdọhọ ke nditọete Joseph ẹkekere ke Jacob ndinọ Joseph ediye ọfọn̄ oro okowụt ke enye aduak ndibọ itie akpan nnọ Joseph. Mmọ ẹma ẹdiọn̄ọ ke Joseph ekedi akpan n̄wanima Jacob. Eka esie ke ete mmọ ekebem iso oyom ndidọ. N̄ko, Reuben akpaneka mmọ ama akadan̄ n̄wanesa ete mmọ, ndien emi ama esuene ete mmọ onyụn̄ owụt ke Reuben idotke ndidi akpan.—Genesis 35:22; 49:3, 4.
^ ikp. eki. 25 Bible ọdọhọ ke ẹkenyam Joseph ke mbak silver 20. N̄wed kiet emi ẹkewetde ke ukem ini emi n̄kpọ emi eketịbede owụt ke ẹkesinyam ifụn mbak silver 20. Emi etiene owụt ke ofụri se Bible etịn̄de edi akpanikọ.
Kpep N̄kpọ En̄wen
“N̄keme Didie Ndinam Utọ Akwa Idiọkn̄kpọ Emi?”
Joseph akanam didie ebe idomo n̄wan Potiphar emi ekeyịrede enye ete edinyene ebuana ye imọ?


text:
Evernote
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Evernote
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Emepụta ndetu nke dị iche iche
- Attaching nke faịlụ
- Zubere omume ncheta
- Izo ya ezo nke ndetu na họrọ ebe nke ederede
- Mmekọrịta ya na mobile ngwaọrụ
Comments on Evernote:
Evernote Metụtara software:
The ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na uche map. The software na-enyere aka mejuputa echiche na atụmatụ na ederede usoro ma ọ bụ n'ụdị nkata.
The ntụsara ahụ isi chọta na ihichapụ ize ndụ data. Antivirus na-achọpụta rụọ ihe ndị kasị juru ebe niile egwu nke usoro na-egosiputa ha na ndekọ zuru ezu.
Na-ewu ewu na mfe iji software agbanweta ederede massanges. Ọzọkwa, ọ na-akwado olu na video oku.
The ngwá ọrụ na-anwale netwọk njikọ na ngwa. The software egosiputa ihe ọmụma zuru ezu banyere ogbugba ndu nke ọkwa dị iche iche.
The ngwá weghara video site na kọmputa gị na ihuenyo. The software na-enyere aka ohuru na omume ihuenyo ka na-ewu ewu video ọrụ.
The ewu ewu player ka playback na mgbasa ozi faịlụ. The software na-akwado ndị data mmekọrịta dị n'etiti gị na kọmputa na Apple ngwaọrụ.
The audio player na-akwado ndị na-ewu ewu ọdịyo formats, nwere a set nke nsonaazụ ụda, ihe ewu na-audio Ntụgharị na mkpado nchịkọta akụkọ.
The mfe iji ọdịyo ọkpụkpọ. The software na-akwado ọtụtụ ọdịyo formats na-enyere iji wụnye ọzọ components-arụ ọrụ na ọdịyo faịlụ.
Ngwa ngwa na ihe nchọgharị na nkwado nke oge a teknụzụ ileta weebụsaịtị na internet. The software na-akwado elu bookmarking usoro na omnibox na hints.
Ngwá Ọrụ ịchịkwa na iji hazie ihe ndị GPS ọmụma. The software dere a set nke bara uru ngwá ọrụ na-enye gị ohere ịgbanwe data na ndị ọzọ na ngwa ma ọ bụ ngwaọrụ.
The ngwá ọrụ e mere na-hazi hotkeys. The software-enye gị ohere nyochaa keystrokes na keyboard, ije nke òké na-arụ ọrụ nke ndị ọzọ akara ngwaọrụ.
Ngwá Ọrụ idekọ Skype olu na video oku ke elu mma. The software-enye gị ohere iji melite akpaka ndekọ nke oku na idekọ họrọ nọmba nke interlocutors.
The software mpikota onu, tọghata na itopusi na-edebe ihe ochie nke iche iche na ụdị na nha. The software nwere a set ngwaọrụ maka irè ime ihe nke-edebe ihe ochie.
The software maka video stream nhazi nke dị iche iche visual mmetụta na mgbanwe nzacha. The software interacts ka ọtụtụ ndị ọrụ maka ndị video nkwurịta okwu.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
IHE BAỊBỤL KWURU
Ịbịa Ihe n’Oge
Ọtụtụ ndị na-anaghị abịa ihe n’oge maara na ịbịa ihe n’oge dị mma. E nwere ọtụtụ ihe Baịbụl kwuru ga-abara anyị uru gbasara ịbịa ihe n’oge.
Olee otú ịbịa ihe n’oge dịruru ná mkpa?
IHE MERE O JI DỊ MKPA
Ụfọdụ ndị achọpụtala na ịbịa ihe n’oge na-eme ka ahụ́ ruo mmadụ ala. Ọ na-emekwa ka mmadụ nwekwuo ùgwù. Gịnị mere anyị ji kwuo otú ahụ?
Ịbịa ihe n’oge na-egosi na mmadụ ma ihe ọ na-eme. Ọ bụrụ na mmadụ ana-abịa ihe n’oge, ọ na-egosi na onye ahụ na-ahazi onwe ya nke ọma, nakwa na ọ naghị ekwe ka ihe ọ bụla gbochie ya ime ihe ọ chọrọ ime.
Ịbịa ihe n’oge na-egosi na mmadụ bụ onye a ga-atụkwasịli obi. N’ụwa a ọtụtụ ndị na-anaghị emezu nkwa ha, ndị mmadụ hụ onye na-emezu nkwa ya, ha na-akwanyere ya ùgwù. Ọ bụrụ na mmadụ bụ onye a ga-atụkwasịli obi, ndị ezinụlọ ya na ndị enyi ya ga na-akwanyere ya ùgwù. Ndị isi ọrụ anaghị eji onye na-abịa ọrụ n’oge ma na-arụpụta ọrụ e nyere ya n’oge egwu egwu. A na-etinyere ụdị ndị a ego n’ụgwọ ọnwa ha, buliekwa ha n’ọkwá.
IHE BAỊBỤL KWURU
O nwere ebe ụfọdụ Baịbụl kwuru ihe ndị gbasara ịbịa ihe n’oge. Dị ka ihe atụ, Baịbụl kwuru, sị: “Ka e mee ihe niile n’ụzọ kwesịrị ekwesị nakwa n’usoro.” (1 Ndị Kọrịnt 14:40) Ọ bụrụ na mmadụ abụọ eyie agba, ha kwesịrị ịbịa n’oge. Baịbụl sịkwara na “e nwere oge a kara aka maka ihe ọ bụla, ihe ọ bụla a na-eme n’okpuru eluigwe nwekwara oge.” (Ekliziastis 3:1) Amaokwu na-esote ya sịkwara na e nwere “oge ịkụ ihe na oge ifopụ ihe a kụrụ.” (Ekliziastis 3:2) Ndị ọrụ ugbo na-akụ ihe n’ugbo ha n’oge kwesịrị ekwesị ka ihe ha kụrụ nwee ike ime nke ọma. Ihe ọ pụtara bụ na onye ọrụ ugbo kụọ ihe n’oge, ihe ọ kụrụ ga-eme nke ọma.
Baịbụl kwuru ihe kachanụ mere anyị kwesịrị iji na-abịa ihe n’oge. Ọ na-egosi na anyị na-akwanyere ndị ọzọ ùgwù nakwa na anyị anaghị emebisịrị ha oge ha. (Ndị Filipaị 2:3, 4) E nwekwara ike ikwu na onye na-emebisịrị ndị ọzọ oge ha, na-ezuru oge ha n’ohi.
“Na-elekwasị anya, ọ bụghị naanị n’ọdịmma onwe unu, kamakwa n’ọdịmma nke ndị ọzọ.”—Ndị Filipaị 2:4.
Olee ihe ndị nwere ike inyere gị aka ịna-abịa ihe n’oge?
IHE BAỊBỤL KWURU
Baịbụl sịrị na anyị kwesịrị ịna-eme atụmatụ nke ọma tupu anyị emewe ihe. (Ilu 21:5) Ị chọpụta na ị naghị abịakarị ihe n’oge, leruo onwe gị anya, ọ ga-abụ na o nwere ọtụtụ ihe ị chọrọ ime otu mgbe. Lee ma ị̀ ga-agbalị hapụ ihe ndị na-adịchaghị mkpa. Gị na ndị mmadụ yiwe agba, hazie agba ndị ahụ otú oge ga-ezuru gị ịga nke ọ bụla n’ime ha n’oge. Ime ya otú a ga-abara gị uru, adịghị ama ama e nwee ihe dapụtaranụ, dị ka mmiri ozuzo.
Baịbụl gwakwara anyị ka anyị mara ebe ike anyị ruru. (Ilu 11:2) N’ihi ya, mgbe gị na mmadụ na-eyi agba ma ọ bụ mgbe ị na-ekweta ihe ị ga-eme, buru ụzọ chọpụta ma ị̀ ga-emeli ya. I kweta ime ihe ndị ị ma na ị gaghị emeli ga-akpatara ma gị ma ndị ọzọ nchegbu na obi ọjọọ.
Baịbụl gbakwara anyị ume iji oge anyị na-eme ihe bara uru. (Ndị Efesọs 5:15, 16) Na-ebu ụzọ eme ihe ndị kacha mkpa. (Ndị Filipaị 1:10) Dị ka ihe atụ, jiri oge ị nọ n’ụgbọala ma ọ bụ oge i ji na-eche mmadụ na-agụ akwụkwọ ma ọ bụ na-ahazi ihe ndị i nwere ime n’ụbọchị.
“Atụmatụ onye dị uchu aghaghị iweta uru.”—Ilu 21:5.


text:
IHE BAỊBỤL KWURU
Mkpụrụ Obi
Okpukpe dị iche iche nwere ihe ndị ha na-akụzi gbasara mkpụrụ obi na ihe na-eme mmadụ mgbe ọ nwụrụ. Ma Baịbụl ga-enyere anyị aka ịmata nke bụ́ eziokwu.
Mkpụrụ obi ọ̀ na-anwụ anwụ?
IHE NDỊ MMADỤ NA-EKWU
Ọtụtụ ndị taa na-ekwu na mkpụrụ obi anaghị anwụ anwụ. Ụfọdụ ndị na-ekwukwa na ọ bụrụ na mmadụ anwụọ, ya alọ ụwa. Ọ bụrụkwa na ọ nwụọ n’ụwa ahụ ọ lọrọ, ya alọkwa ọzọ. E nwekwara ndị na-ekwu na mmadụ nwụọ, mkpụrụ obi ya agawa eluigwe ma ọ bụ ọkụ mmụọ.
IHE BAỊBỤL KWURU
Baịbụl kwuru ihe ndị gosiri na mkpụrụ obi na-anwụ anwụ. N’akwụkwọ Ezikiel, Chineke kwuru na mkpụrụ obi na-eme mmehie ga-anwụ. N’ebe ọzọ na Baịbụl, a kpọrọ onye nwụrụ anwụ ‘mkpụrụ obi nwụrụ anwụ.’ (Levitikọs 21:11) Ihe a niile Baịbụl kwuru gosiri na mkpụrụ obi na-anwụ anwụ.
“Mkpụrụ obi ọ bụla nke na-emehie, ọ bụ ya ga-anwụ.”—Ezikiel 18:20.
Mkpụrụ obi ọ̀ bụ ihe dị n’ime mmadụ?
IHE NDỊ MMADỤ NA-EKWU
Ndị mmadụ na-ekwu na ọ bụ mkpụrụ obi na-eme ka mmadụ dịrị ndụ nakwa na ọ na-esi n’ahụ́ mmadụ apụ ma onye ahụ nwụọ.
IHE BAỊBỤL KWURU
Jenesis isi iri anọ na isii, amaokwu nke iri na asatọ kpọrọ ụmụ otu nwaanyị mụrụ “mkpụrụ obi.” Na Baịbụl, okwu Hibru e si sụgharịta okwu ahụ bụ́ mkpụrụ obi nwere ike ịpụta onye na-eku ume. Baịbụl kpọrọ ụmụ anụmanụ mkpụrụ obi, kwuokwa na agụụ na-agụ mkpụrụ obi. (Diuterọnọmi 12:20) A sị na mkpụrụ obi abụghị mmadụ n’onwe ya, Baịbụl ọ̀ gaara ekwu na ọ na-eku ume ma ọ̀ bụ na-eri nri? Baịbụl na-ejikarị okwu ahụ bụ́ mkpụrụ obi akọwa onye dị ndụ.
‘Ọ mụrụ mkpụrụ obi iri na isii.’—Jenesis 46:18.
Gịnị na-eme mkpụrụ obi ma ọ nwụọ?
IHE BAỊBỤL KWURU
Baịbụl kwuru na “ọrụ ma ọ bụ ichepụta ihe ma ọ bụ ihe ọmụma ma ọ bụ amamihe adịghị na Shiol,” ya bụ n’ili. Ihe a o kwuru pụtara na onye nwụrụ anwụ anwụọla. (Ekliziastis 9:10) Mmadụ nwụọ, ọ “laghachi n’ala o si pụta; n’ụbọchị ahụ, echiche ya na-ala n’iyi.” (Abụ Ọma 146:4) Onye nwụrụ anwụ anaghị emegharị ahụ́. Ọ bụ ya mere Baịbụl ji jiri onye nwụrụ anwụ tụnyere onye nọ n’ụra.—Matiu 9:24.
GỊNỊ MERE O JI GBASA ANYỊ?
Ọ bụrụ na mmadụ anwụọ, ndị nke ya nwere ike ịna-ajụ, sị: Ebee ka ọ nọ? Gịnị na-eme ya ugbu a? Ọ̀ na-ata ahụhụ? Ebe ọ bụ na Baịbụl ekwuola na onye nwụrụ anwụ amaghị ihe ọ bụla, obi kwesịrị isi anyị ike na onye nke anyị nwụrụ anwụ anaghị ata ahụhụ ọ bụla. Ihe kwesịrị ịkacha na-eme anyị obi ụtọ bụ na Jehova kwere anyị nkwa na ọ ga-akpọlite ndị nwụrụ anwụ n’ọdịnihu.—Aịzaya 26:19.
“Ndị nwụrụ anwụ amaghị ihe ọ bụla ma ọlị.”—Ekliziastis 9:5.
GỤKWUO GBASARA YA
Ụgha nke Atọ: Obi Fere Chineke Azụ
Ọtụtụ ndị kweere na Chineke na-ata ndị mmehie ahụhụ ebighị ebi. Chineke ọ̀ na-eme ihe na-adịghị mma? Gịnị na-eme ndị mmadụ ma ha nwụọ?
Gịnị Bụ Mbilite n’Ọnwụ?
O nwere ike ịtụ gị n’anya ma ị nụ ndị a ga-akpọlite n’ọnwụ n’ọdịnihu.


text:
Would You Like Free Text Message Tracker App For Mobile Phone ?
Ma ị chọrọ iji lelee ederede ozi gị ọrụ, òtù ezinụlọ ma ọ bụ ụmụ, ya nwere ike mere dị mfe site na free software inaha online. Ọ ga-amasị ikwu na e nwere ọtụtụ ihe dị iche n'etiti free software égwu ugwo omume. Ọ bụ mgbe ịrụ na-aga n'ihi na ugwo ngwa maka otu ihe ahụ n'ihi na ndị a égwu bụ ukwuu ọkaibe ma na e nanị maka nsochi ahụ ozi, geo ọnọdụ ma ọ bụ oku na ndekọ n'ụzọ ziri ezi.
I nwere ike na-eche banyere onwe software, ma were aka nri mkpebi ị na-ahọrọ exactspy-Free Text Ozi Tracker App. exactspy-Free Text Ozi Tracker App nwere niile ngwaọrụ gị mkpa maka nnyocha. Ma na ị chọrọ ya onwe onye ma ọ bụ ọkachamara were, exactspy-Free Text Ozi Tracker App nwere ihe na-enye gị ya nnyocha ngwugwu. Ị ga-akwụ elu ọnụ ego maka nnyocha na ya mere. Ọ bụ o kwere omume, na site na ozi ma na Chọpụta ha na-enweghị ọtụtụ ihe hassle. Ị nwere ike ị ga-esi na ndị ahịa nkwado na ọ ga-enyere gị aka iso ke conveniently na exactspy. Ekwentị nsochi na nlekota dịghị mgbe mfe, ma exactspy-Free Text Ozi Tracker App anam kwere omume, n'ihi na onye ọ bụla nke na-niile ndekọ n'ụzọ ziri ezi.
Iji malite nnyocha nnọọ na ị chọrọ ile ndị a mfe nzọụkwụ:
1. Gaa na exactspy'S web-na saịtị ma ịzụta software.
2. Na ibudata ya n'ime ekwentị na ị chọrọ inyocha.
3. Na-ele ekwentị data ọ bụla na ngwaọrụ nke nwere njikọ Ịntanetị.
Na exactspy-Free Text Ozi Tracker App na ị ga-enwe ike:
• nyochaa oku
• Track ederede ozi
• Gụọ ozi ịntanetị
• Track GPS Location
• nyochaa Internet-eji
• Access Kalinda na Address Book
• Gụọ Ozi ozugbo
• Record gburugburu
• Control égwu na Mmemme
• Lee Multimedia faịlụ
You CAn Download :”Would You Like Free Text Message Tracker App For Mobile Phone ?“


text:
Ole Ndị Na-eme Uche Jehova Taa?
Ndịàmà Jehova nọ n’ụwa niile, ha sikwa n’agbụrụ dị iche iche. Gịnị mere ha ji dịrị n’otu n’agbanyeghị na ha si obodo dị iche iche?
Gịnị Bụ Uche Chineke?
Chineke chọrọ ka ndị mmadụ niile mara ihe bụ uche ya. Gịnị bụ uche ya, ole ndị na-akụziri ndị ọzọ uche Chineke taa?
Olee Ụdị Ndị Anyị Bụ?
Ndịàmà Jehova ole ka ị ma? Gịnị na gịnị ka ị ma banyere anyị?
Gịnị Mere Anyị Ji Na-aza Ndịàmà Jehova?
Gụọ banyere ihe atọ mere anyị ji aza Ndịàmà Jehova.
Olee Otú E Si Maliteghachi Ịkụzi Eziokwu Dị na Baịbụl?
Olee otú anyị si mara na ihe anyị na-akụzi taa bụ eziokwu dị na Baịbụl?
Gịnị Mere Anyị Ji Bipụta Baịbụl A Na-akpọ Nsụgharị Ụwa Ọhụrụ?
Gịnị mere Baịbụl a ji dị iche ná ndị ọzọ?
Olee Uru Ị Ga-erite ma Ị Bịa Ọmụmụ Ihe Anyị?
Ihe anyị kwo aga ọmụmụ ihe bụ ka anyị mụọ Baịbụl, gbaakwa ụmụnna anyị ume. Anyị ga-eji obi anyị niile nabata gị.
Olee Uru Anyị Na-erite ma Anyị na Ụmụnna Anyị Na-akpakọrịta?
Baịbụl gbara anyị ume ka anyị na-aga ọmụmụ ihe. Mụta uru ị ga-erite ma gị na Ndịàmà Jehova na-akpakọrịta.
Olee Otú Anyị Si Amụ Ihe?
Ì chetụla ihe anyị na-eme n’ọmụmụ ihe anyị? Ọ bụrụ na ị bịa ọmụmụ ihe anyị, otú a ga-esi akụziri gị Baịbụl ga-amasị gị.
Gịnị Mere Anyị Ji Eji Ejiji Dị Mma Aga Ọmụmụ Ihe Anyị?
Otú anyị si eji ejiji ọ̀ gbasara Chineke? Gụọ ihe Baịbụl kwuru nke na-enyere anyị aka ịma ụdị ejiji anyị kwesịrị ịna-eji.
Olee Otú Kacha Mma Anyị Ga-esi Na-akwadebe Ọmụmụ Ihe?
Ị ga-aka aghọta ihe a na-amụ n’ọmụmụ ihe ma ọ bụrụ na i buru ụzọ kwadebe ya n’ụlọ.
Gịnị Bụ Ofufe Ezinụlọ?
Chọpụta otú ofufe ezinụlọ ga-esi nyere gị aka ka ị bịaruo Chineke nso nakwa otú ọ ga-esi mee ka ezinụlọ gị dịrị n’otu.
Gịnị Mere Anyị Ji Aga Mgbakọ?
Kwa afọ, anyị na-aga mgbakọ ugboro atọ. Olee uru anyị na-erite ma anyị gaa mgbakọ ndị a?
Olee Otú E Si Hazie Ozi Ọma Anyị Na-ekwusa?
Anyị na-eme ihe Jizọs mere mgbe ọ nọ n’ụwa. Olee otú anyị si ekwusa ozi ọma?
Ònye Bụ Ọsụ Ụzọ?
Ụfọdụ Ndịàmà Jehova na-eji awa iri atọ, iri awa ise ma ọ bụ karịa aga ozi ọma kwa ọnwa. Gịnị mere ha ji ekpebi na ha ga-abụ ndị ọsụ ụzọ?
Ònye Bụ Onye Ozi Ala Ọzọ?
Olee otú onye ozi ala ọzọ si eje ozi ya? Olee ụlọ akwụkwọ pụrụ iche ha na-aga?
Olee Ọrụ Ndị Okenye Na-arụ n’Ọgbakọ Anyị?
Ndị okenye na Chineke dị n’ezigbo mma. Ha jikwa obi ha dum elekọta atụrụ Chineke. Olee otú ha si enyere anyị aka?
Olee Ọrụ Ndị Ohu Na-eje Ozi Na-arụ?
Ndị ohu na-eje ozi na-enye aka eme ka ihe na-aga siriri werere n’ọgbakọ. Gụọ gbasara otú ha si enyere ndị na-abịa ọmụmụ ihe aka.
Gịnị Bụ Ọrụ Ndị Nlekọta Sekit na Ndị Nlekọta Distrikti?
Gịnị mere ndị nlekọta sekit na ndị nlekọta distrikti ji aga eleta ọgbakọ? Olee ihe i nwere ike ime ka ọbịbịa ha baara gị uru?
Olee Otú Anyị Si Agbatara Ụmụnna Anyị Ọsọ Enyemaka ma Ha Nwee Ọdachi?
E nwee ọdachi, anyị na-agbatara ụmụnna anyị ọsọ enyemaka ozugbo ozugbo. Olee otú anyị si eme ya?
Ònye Bụ “Ohu ahụ Kwesịrị Ntụkwasị Obi, Onye Nwekwara Uche”?
Jizọs kwere nkwa na ya ga-ahọpụta ohu ga na-enye anyị nri ime mmụọ n’oge a. Olee otú ohu a si enye anyị nri a?
Olee Ọrụ Òtù Na-achị Isi Na-arụ Taa?
N’oge ndịozi Jizọs, ọ bụ “ndịozi na ndị okenye nọ na Jeruselem” bụ òtù na-achị isi. Ole ndị ka ha bụ taa?
Gịnị Bụ Betel?
Betel bu ebe pụrụ iche a na-anọ arụ ọrụ dị ezigbo mkpa. Gụọ banyere ndị na-arụ na Betel.
Gịnị Ka A Na-eme n’Alaka Ụlọ Ọrụ?
A na-akpọgharị onye ọ bụla chọrọ ịhụ ihe a na-eme n’alaka ụlọ ọrụ anyị. Anyị ga-anabata gị ma ị bịa.
Olee Otú E Si Ede Akwụkwọ Anyị? Oleekwa Otú E Si Asụgharị Ha?
Anyị na-ebipụta akwụkwọ anyị n’ihe karịrị narị asụsụ isii. Gịnị mere anyị ji agba ụdị mbọ a?
Olee Otú Anyị Si Enweta Ego Anyị Ji Na-arụ Ọrụ Ikwusa Ozi Ọma n’Ụwa Niile?
Olee otú otú anyị si enweta ego anyị ji akwado ọrụ zuru ụwa ọnụ si dị iche n’otú ndị okpukpe ndị ọzọ si enweta ego?
Gịnị Mere Ndịàmà Jehova Ji Arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze? Oleekwa Otú E Si Enweta Ego E Ji Arụ Ha?
Gịnị mere anyị ji akpọ ebe anyị na-anọ efe Chineke Ụlọ Nzukọ Alaeze? Chọpụta otú ụlọ ndị a si abara ọgbakọ Ndịàmà Jehova uru.
Olee Ihe Anyị Ga-eme Ka Ụlọ Nzukọ Alaeze Anyị Na-adị Mma n’Anya?
Ụlọ Nzukọ Alaeze dị ọcha na-eme ka e too Chineke. Olee ihe anyị na-eme ka Ụlọ Nzukọ Alaeze anyị dị ọcha?
Olee Uru Ọ́bá Akwụkwọ Dị n’Ụlọ Nzukọ Alaeze Baara Anyị?
Ò nwere ihe ụfọdụ ị ga-achọ ịmatakwu na Baịbụl? Jiri akwụkwọ ndị dị n’ọ́bá akwụkwọ dị n’Ụlọ Nzukọ Alaeze na-eme nchọnchọ.
Gịnị Ka Ị Ga-ahụ ma Ị Gaa Ebe Anyị Na-edewe Ihe n’Ịntanet?
Ị ga-amata eziokwu banyere anyị na ihe anyị kweere, hụkwa otú e si jiri Baịbụl zaa ajụjụ ndị i nwere.
Ị̀ Ga-eme Uche Jehova?
Jehova Chineke hụrụ gị n’anya. Olee ihe ị ga-eme iji gosi na ị chọrọ ime uche ya?


text:
OLE NDỊ NA-EME UCHE JEHOVA TAA?
Olee Uru Ị Ga-erite ma Ị Bịa Ọmụmụ Ihe Anyị?
Ihe anyị kwo aga ọmụmụ ihe bụ ka anyị mụọ Baịbụl, gbaakwa ụmụnna anyị ume. Anyị ga-eji obi anyị niile nabata gị.
AJỤJỤ NDỊ MMADỤ NA-AJỤKARỊ
Ndịàmà Jehova Hà Bụ Ndị Protestant?
Gụọ ihe a ka ị mata ihe abụọ mere Ndịàmà Jehova ji dị iche n’okpukpe ndị ọzọ na-abụghị okpukpe Katọlik.
AJỤJỤ NDỊ MMADỤ NA-AJỤKARỊ
Ndịàmà Jehova Hà Agbanweela Ihe E Dere na Baịbụl Ka Ọ Daba n’Ihe Ha Kweere?
Chọpụta n’onwe gị ma ihe ndị ha kweere ọ̀ bụkwa eziokwu.
ỌMỤMỤ IHE
Ọmụmụ Ihe Ndịàmà Jehova
Chọpụta ebe anyị na-amụ ihe na otú anyị si amụ ihe.
AJỤJỤ NDỊ MMADỤ NA-AJỤKARỊ
Olee Otú Ndịàmà Jehova Si Enweta Ego Ha Ji Arụ Ọrụ Ha?
Chọpụta otú ọrụ ikwusa ozi ọma Ndịàmà Jehova si na-aga nke ọma n’ụwa niile n’agbanyeghị na ha anaghị ana ụtụ ma ọ bụ otu ụzọ n’ụzọ iri.
Otú Ọrụ Anyị Si Aga n’Ụwa Niile
-
Mba Ndịàmà Jehova nọ na ya dị 240
-
Ndịàmà Jehova dị 8,340,982
-
Ndị a na-amụrụ Baịbụl dị 10,115,264
-
Ndị bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs n’afọ 2013 dị 20,085,142
-
Ọgbakọ Ndịàmà Jehova dị 119,485


text:
Dị ka akwụkwọ ozi ọha na eze na ngalaba na nso nso a dị ịrịba ama akụkụ na Nigeria, o nwere ike ọ ịbụ nke ebe ose elu a na-emekarị site na-agbakwụnye m - N'ihi na oriri nke na-ahụkarị Nigerian. The Nigerian ọkụ eletrik na-azụ bụ bipụta nnata nke m na-emeghe akwụkwọ ozi, dị ka chịkọtara site Citizen Buba, bụ onye ugbu-enyo anyị enyo (na ọtụtụ nde ndị ya ụdị) nke ọjọọ ịnye ọnụahịa nke electric ike Naijiria post-privatization oge.
Nke a mpempe iji na dousing yiri ọjọọ mmeghachi omume gburugburu, na iji wepụ nnukwu akpịrịkpa si Citizen Buba n'anya.
Ezigbo Buba:
M na-emetụkwa itinye akọwa aha, "Citizen", aha gị n'ihi na mmezu na gị anya ihe na-eme ịnye ọnụahịa ma ọ bụ ọnụego nke ọkụ eletrik ọkọnọ dị ọcha echiche nke ndị a na ekenyenede site ọtụtụ nde ndị ọzọ na ọkụ eletrik na-ejere na Nigeria. Yabụ, ị na-anọchi anya ahụkarị Nigerian amaala, na-akpọlite nku anya na-egosi n'ụzọ doro anya atụmanya nke ihe na-eme banyere udu ga-akwụ ụgwọ maka ọkụ eletrik, ugbu a na naanị na-agba ọsọ ventures emeela n'elu akụ maka ọgbọ na nkesa nke electric ike, n'ihi na nso nso kwubiri privatization nke ike oru.
Ọ bụghị nke ebe na-atụ anya ọha retort ọ bụla ukara abawanye na udu nke ọkụ eletrik na-azụ. Nke a bụ ihe mere nke a akwụkwọ ozi na-eduzi gị, dị ka ihe ọmụma na ọpupu-on ga-eme ka ọha na eze na nghọta, na ekemende douse ọ bụla ọjọọ ọha mmeghachi omume. N'ịbụ a Nigerian n'ji onwe m, M nnọọ echeta yiri ajụjụ ewere udi n'uche gị dị ka ị na-aga site na nke a akwụkwọ ozi.
Otu adịghị ga-abụ clairvoyant ka ha na i nwere ajụjụ ndị a n'uche: (a) Ga-adịbeghị anya kwubiri privatization n'ihi na ọnụego abawanye? (b) Ọ bụrụ na ee, ihe bụ bụkwanụ n'ihi na ndị dị otú ahụ? (c) Gịnị ka a pụrụ ime banyere mitigating mmetụta na ratepayers, ma ọ bụrụ na ọnụego abawanye ime? Tupu a zaa ajụjụ ndị a, Na-amasị m tụọ ihe Nigerian ahịa ugbu a mkpesa banyere (N'ihi ya ọ bụla nke na-egosi price mmụba na-eme revulsion), site na-atụba nza nke ìhè na ihe obtains ugbu na-akwanyere ihe ọhụrụ a iji esetịpụ anyị, na-azụ.
Ebe, Enwere m olileanya na ị na-aghọta na ọ bụ a bit siri ike na-arịọ ndị mmadụ ka ha kwụọ ụgwọ maka a ngwaahịa na-n'okpuru-ọnọ, dị ka electric ike ugbu a? Ọ bụkwaghị ozi ọma na ọtụtụ Nigerian ezinụlọ na azụmahịa iche na-agụụ nke eletrik. The ahụkarị Nigerian ahịa na electric ike ahịa, dị ka ndị na-ọzọ climes, nwere ihe abụọ bụ isi na-akpata nchegbu nke na-ezi isi, ma na-nyere iji nke mkpa – Nche nke ọkọnọ, na price. Anyị na-eche na nke ikpeazụ a, dị ka ihe mbụ aha ke usoro isiokwu a ka kwara nke ọkọnọ mgbe expatiating na nkesa netwọk ike àgwà.
Tupu delving ihe esetịpụ ugbu dị ka akụkụ nke ọhụrụ, biko adịghị jide ya megide m ma ọ bụrụ na m chitụ gị ka ị na-echeta na, "Na-ajụjụ ọ bụla, e nwere a n'elu azịza na a miri otu ". The miri azịza gị ajụjụ na ịnye ọnụahịa bụ ihe n'ezie bụ ndị udu ma ọ bụ ebubo na-egosi na gị kwa ọnwa ọkụ eletrik ịgba ụgwọ. Ebe, adịghị echefu ihe a – Gị ọnwa ụgwọ (nke bụ a ụgwọ maka oriri nke electric ike ma ọ bụ ọkụ eletrik) no notu nke abụọ ngalaba:
(a) Ebubo (mgbe akpado ike ụgwọ) dabeere na eletriki ike (na kilowatt-awa ma ọ bụ kWh) iwesa site na ezinụlọ ma ọ bụ azụmahịa n'oge ọnwa. Ọ na-agụnye ụgwọ jikọtara ya na mmepụta nke ọkụ eletrik (ha na ọkụ eletrik); ụgwọ ịwa na ịnọgide na-electric nnyefe usoro (ebute ya site na okporo); na-ana maka na-akpụ akpụ na ọkụ eletrik n'elu nkesa edoghi n'ụlọ gị gị na ma ọ bụ azụmahịa (ekesa ya nọ n'ógbè gị); na ahịa ochichi usoro (akwụ ụgwọ abuana ke ochichi nke na-ere ya ka ị na-).
(b) A obere ọkụ eletrik chepụtara echiche (mgbe kwuru na dị ofu kwa ọnwa ụgwọ, ụgwọ ọrụ ma ọ bụ ọrụ ego). Nke a ikpe nleghari maka ịgba ụgwọ, mita agụ, ọrụ oku omume, ọrụ akara mmezi na ọhụrụ ngwá echichi.
Citizen Buba, mara na a ọnọdụ ebe ị na-ekpebi ghara ọbụna na-aṅụ otu kWh n'ụlọ gị ma ọ bụ azụmahịa ogige n'oge ọnwa, (a) n'elu na-agụ efu, mgbe (b), ụgwọ ọrụ n'ihi na ọnwa, dị ka ndị a sịrị na gị na udi nke ahịa, anọgide gbara ụgwọ megide akaụntụ gị. Nigerians ga iburu n'uche mgbe nile na echiche nke Service n'Aka na ịgba ụgwọ usoro bụghị na ọdabara naanị ebe a (abụghị 'Nigerian ihe'), ma obtains n'akụkụ ndị ọzọ nke ụwa. Biko onwe iji nyochaa a. Aga site anyị obodo parlance, ụgwọ ọrụ bụ a "n'aka onye oru banki".
On ma privatization nke ike oru mere ọ bụla ọnụego abawanye ma ọ bụ n'ụzọ, Azịza ya bụ na 'Ee'. Ọ mere, ma marginally. The privatization na-akpọ maka iwebata a ịnye ọnụahịa ọchịchị akpado Multi Year tarifu Order (ỤTỤ OKPORO ỤZỌ), etinye n'ime ebe site Nigerian eletrik usoro iwu Commission ma ọ bụ NERC. Ọ na-aduak ime mkpebi siri ike nke na-eri nke ọkụ eletrik na-eresị site nkesa (na mkpọsa) ụlọ ọrụ si June 1, 2012 ka May 31, 2017. Na a nutshell, na-enweghị MYTO investors ga-nyere a obosara ebe ndina ka ego a na mpaghara, na privatization mmega gaara a flop, dị ka ala ịnye ọnụahịa agaraghị amịghịkwa eri mgbake maka investors. N'ihi na ihe, Ebe, M na-agba ka ị gaa na NERC si na saịtị weebụ. (Ka ga-aga n'ihu)


text:
AKỤKỌ NDỤ
M Gbara Mbọ Ṅomie Ndị Ji Ofufe Chineke Kpọrọ Ihe
Nwanna Izak Marais si na Patasịn dị́ na Niu Yọk kpọọ m na Kọlọrado. M jụrụ ya, sị: “Ị̀ makwa afọ ole m dị?” Ya azaa m, sị: “Ama m afọ ole ị dị.” Ka m kọọ ihe butere mkparịta ụka a.
A MỤRỤ m na Wichita, Kansas, dị́ n’Amerịka n’abalị iri n’ọnwa Disemba afọ 1936. Papa m na mama m, bụ́ William na Jean, mụrụ ụmụ anọ. Ọ bụ m bụ nwa mbụ ha. Ha ji obi ha niile na-efe Jehova. Papa m bụ ohu ọgbakọ. Ọ bụ ihe a na-akpọ onye na-elekọta ọgbakọ n’oge ahụ. Ọ bụ nne nne m aha ya bụ Emma Wagner kụziiri mama m eziokwu Baịbụl, kụziekwara ya ọtụtụ ndị ọzọ, ma Gertrude Steele, bụ́ onye jere ozi ala ọzọ ọtụtụ afọ na Pueto Riko. * N’ihi ya, e nwere ọtụtụ ndị ji ofufe Chineke kpọrọ ihe m kwesịrị iṅomi.
ICHETA NDỊ JI OFUFE CHINEKE KPỌRỌ IHE
Otu mgbede Satọdee, mgbe m dị afọ ise, mụ na papa m nọ na-enye ndị na-agafe agafe Ụlọ Nche na Consolation (nke a na-akpọ Teta! ugbu a). Mba Amerịka so na-alụ Agha Ụwa nke Abụọ, nke kpụ ọkụ n’ọnụ n’oge ahụ. Otu dọkịta ṅụrọrọ anya bịara na-akparị papa m maka na o kweghị aga agha. Ọ kpọrọ papa m onye ụjọ, sị na ọ na-agbara ịga agha ọsọ. Ọ bịara papa m nso, legide ya anya n’ihu, sị ya, “Kụọnụ m ihe, onye ụjọ dị́ ka gị.” Ụjọ tụrụ m, ma ihe papa m mere tọgburu m atọgbu. Ọ kwụsịghị ịna-enye ndị gbakọrọ n’ebe ahụ akwụkwọ ndị ahụ ọ na-enye ha. Mgbe nwoke ahụ hụrụ ka otu onye agha na-agafe, o tiri mkpu, sị, “Mara ihe ị ga-eme onye ụjọ a.” Onye soja ahụ hụrụ na mmanya na-egbu nwoke ahụ, ya asị ya, “Laa n’ụlọ gị ka anya doo gị.” Ha abụọ pụwara. Obi na-adị m ụtọ ma m cheta otú Jehova si mee ka papa m nwee obi ike. Papa m nwere ebe abụọ a na-akpụ isi na Wichita. Dọkịta ahụ so ná ndị na-abịa ebe ndị ahụ akpụ isi.
Mgbe m dị afọ asatọ, papa m na mama m rere ụlọ ha na ebe ndị ahụ a na-akpụ isi, rụọ obere ụlọ a na-ebugharị ebugharị ma kwaga n’ebe e nwere mkpa ka ukwuu n’obodo Kọlọrado. Ebe anyị kwagara dị nso na Grand Jọnshọn, papa m na mama m abụrụ ndị ọsụ ụzọ. Ha ji ụbọchị ụfọdụ na-akọ ugbo, na-azụkwa anụ ụlọ. E hiwere ọgbakọ n’ebe ahụ n’ihi na Jehova gọziri ozi ha ji obi ha niile jeere ya. N’abalị iri abụọ n’ọnwa Jun afọ 1948, papa m mere mụ na ndị ọzọ mụtara eziokwu Baịbụl baptizim n’otu iyi dị́ n’akụkụ ugwu, ma Nwanna Billie Nichols na nwunye ya. Ha abụọ mechara rụwa ọrụ sekit. Otú ahụ ka nwa ha nwoke na nwunye ya mekwara.
Anyị na ọtụtụ ndị nọ n’ozi oge niile kpachiri anya, kwurịtakwa ihe sí na Baịbụl, nke ka nke, ndị ezinụlọ Nwanna Steele. Ha bụ Don na Earlene, Dave na Julia, na Si na Martha. M mụtara ọtụtụ ihe n’aka ha. Ha mere ka m ghọta na ibu ụzọ na-achọ Alaeze ga-eme ka ndụ m nwee isi, mụ ana-enwekwa obi ụtọ.
M KWAGARA EBE ỌZỌ
Mgbe m dị afọ iri na itoolu, otu nwanna anyị na ya dị ná mma, aha ya bụ Bud Hasty, gwara m ka m soro ya sụwa ụzọ n’ebe ndịda Amerịka. Onye nlekọta sekit gwara anyị ka anyị kwaga Rọstịn dị́ na Luiziana, bụ́ ebe ọtụtụ ụmụnna kwụsịrị ịga ọmụmụ ihe na ozi ọma. A gwara anyị ka anyị na-enwe ọmụmụ ihe niile n’izu ọ bụla n’agbanyeghị mmadụ ole bịaranụ. Anyị chọtara ebe dị́ mma anyị ga na-anọ enwe ọmụmụ ihe ma mezie ya. Anyị nọ na-enwe ọmụmụ ihe niile. Ma, ná mmalite, ọ bụ naanị anyị abụọ na-abịa. Ọ na-abụ otu onye na-eduzi, onye nke ọzọ ana-aza ajụjụ niile. E nwee ihe ngosi a ga-eme, anyị abụọ na-anọ n’elu ikpo okwu n’enweghị onye ọzọ bịara ọmụmụ ihe. Otu nwanna nwaanyị katarala ahụ́ mechara bịawa ọmụmụ ihe. Ụfọdụ ndị a na-amụrụ ihe na ụfọdụ n’ime ndị ahụ kwụsịrị ịbịa ọmụmụ ihe mechakwara bịawa ọmụmụ ihe. Ọ dịghị anya, e nwee ọgbakọ na-eme nke ọma.
Otu ụbọchị, mụ na Nwanna Bud hụrụ otu pastọ chọọchi a na-akpọ Church of Christ. Nwoke ahụ kwuru banyere amaokwu Baịbụl ndị m na-amaghị. O nyere m nsogbu n’obi, mee ka m chebakwuoro ihe ndị m kweere echiche. M mụrụ anya otu izu ka m nwee ike ịmata azịza ajụjụ ndị ọ jụrụ. Ihe a mere ka okwukwe m sikwuo ike. Ọ gụkwara m agụụ ịhụ pastọ ọzọ.
Ọ dịghị anya, onye nlekọta sekit agwa m ka m kwaga El Dorado, dị́ n’Akansas, gaa nyere ọgbakọ dị́ ebe ahụ aka. N’oge m nọ ebe ahụ, m na-aga Kọlọrado ọtụtụ ugboro ịga hụ ndị na-ekpebi ma mmadụ ọ̀ ga-agarịrị agha. Otu ụbọchị m bu ụfọdụ ndị ọsụ ụzọ ndị ọzọ n’ụgbọala m na-aga Kọlọrado, anyị nwere ihe mberede na Teksas, ụgbọala m akpọkasịa. Anyị kpọrọ otu nwanna, ya abịa kpọrọ anyị gaa n’ụlọ ya, kpọrọkwa anyị gaa ọmụmụ ihe. A maara ụmụnna ọkwa na anyị nwere ihe mberede okporo ụzọ, ha emetara anyị ebere ma nye anyị ego. Nwanna ahụ rekwara ụgbọala m ahụ dọla iri abụọ na ise.
Anyị gbara ụgbọ gaa Wichita, bụ́ ebe Nwanna E. F. McCartney nọ na-asụ ụzọ. Nwanna a na ndị ezinụlọ anyị dị n’ezigbo mma. Ihe anyị na-akpọ ya bụ “Doc.” Mụ na ụmụ ejima ya bụ́ Frank na Francis ka bụkwa ezigbo enyi. Ha resịrị m ụgbọala ochie ha n’ọnụ ego dọla iri abụọ na ise, nke bụ́ ego ole e retara ụgbọala m ahụ kpọkasịrị akpọkasị. Nke ahụ bụ nke mbụ ọ bịara doo m anya na Jehova gbooro m mkpa m n’ihi na m bu ụzọ na-achọ Alaeze ya. N’oge ahụ, Nwanna McCartney na ezinụlọ ya gosiri m otu ọmarịcha nwanna nwaanyị aha ya bụ Bethel Crane. O ji ọgbakọ kpọrọ ihe. Aha mama ya bụ Ruth, onye biri na Welintịn, dị́ na Kansas. O jighị ihe gbasara ofufe Chineke gwuo egwu. Ọ sụrụ ụzọ ruo mgbe ọ gafere afọ iri itoolu. O rughị otu afọ mụ na Bethel matara, anyị alụọ n’afọ 1958. Ọ kwakwutere m n’El Dorado, malite ịsụ ụzọ ebe ahụ.
ÒKÙ A KPỌRỌ ANYỊ MERE ANYỊ OBI ỤTỌ
Mgbe anyị chechara banyere ndị ji ofufe Chineke kpọrọ ihe mgbe anyị na-eto eto, anyị kpebiri na anyị ga-aga ebe ọ bụla nzukọ Jehova zigara anyị. E zigara anyị Wọlnọt Rij, dị́ n’Akansas, ka anyị bụrụ ndị ọsụ ụzọ pụrụ iche. N’afọ 1962, obi bụ anyị sọ aṅụrị mgbe a kpọrọ anyị ka anyị soro na klas nke iri atọ na asaa n’Ụlọ Akwụkwọ Gilied. Obi tọrọ anyị ụtọ na anyị na Nwanna Don Steele nọ n’otu klas. Mgbe anyị gụchara, e zigara mụ na nwunye m na Nairobi dị́ na Kenya. Obi adịghị anyị mma na anyị na-ahapụ Niu Yọk, ma obi tọgburu anyị atọgbu mgbe anyị ruru n’ọdụ ụgbọelu dị́ na Naịrobi, hụ ụmụnna anyị bịara ịnabata anyị.
Ọ dịghị anya, obi atọwa anyị ụtọ ịnọ na Kenya, na ịna-ezi ozi ọma na ya. Ndị mbụ anyị mụụrụ ihe ha abata n’ọgbakọ bụ Chris Kanaiya na Mary nwunye ya. Ha ka nọkwa n’ozi oge niile na Kenya. N’afọ na-eso ya, e zigara anyị Kampala, dị́ na Yuganda. Anyị bụ ndị ozi ala ọzọ mbụ e zigara n’obodo ahụ. Obi tọrọ anyị ezigbo ụtọ n’oge niile anyị nọ ebe ahụ n’ihi na ọtụtụ ndị chọsiri ike ịmụta eziokwu Baịbụl, ha ghọkwara Ndịàmà Jehova. Ma mgbe anyị nọrọ afọ atọ na ọnwa isii n’Afrịka, anyị hapụrụ Afrịka n’ihi na anyị chọrọ ịmụ nwa. Anyị laghachiri Amerịka. Obi adịghị anyị mma n’ụbọchị ahụ anyị hapụrụ Afrịka. Obi ọjọọ a ka nke mere anyị mgbe anyị hapụrụ Niu Yọk. Anyị hụrụ ụmụnna anyị bí n’Afrịka n’anya, nweekwa olileanya na otu ụbọchị, anyị ga-alaghachi.
ANYỊ NWETARA ỌRỤ ỌHỤRỤ
Anyị gara biri n’ebe ọdịda anyanwụ Kọlọrado, bụ́ ebe papa m na mama m biri. Ọ dịghị anya, a mụọ ada anyị bụ́ Kimberly. Mgbe otu afọ na ọnwa ise gachara, anyị mụrụ nwa nwaanyị ọzọ aha ya bụ Stephany. Ọrụ ọhụrụ anyị nwetara bụ ịbụ papa na mama. Anyị ejighị ya gwuo egwu. Anyị gbara mbọ ịkụziri ọmarịcha ụmụ anyị eziokwu Baịbụl. Anyị chọkwara ịkụziri ha otú ha ga-esi jiri ofufe Chineke kpọrọ ihe otú ahụ a kụziiri anyị. Anyị ma na ọ bụrụ na anyị ejiri ofufe Chineke kpọrọ ihe, o nwere ike ịbara ha uru. Ma, ọ pụtaghị na ha ga-eferịrị Jehova ma ha too. Nwanne m nwoke m tọrọ na nwanne m nwaanyị pụrụ n’ọgbakọ. M nwere olileanya na ha ga-emecha kpawakwa àgwà ọma ndị ahụ a kụziiri ha.
Ịzụ ụmụ nwaanyị abụọ anyị mụtara tọrọ anyị ụtọ. Ezinụlọ anyị gbara mbọ mgbe niile ịna-emekọ ihe ọnụ. Ebe anyị bibu dị nso n’Aspen, dị́ na Kọlọrado. N’ihi ya, anyị mụrụ otú e si eji ihe agbagharị n’elu snoo ka anyị nwee ike ịna-eme ya mgbe ụfọdụ. Mgbe ụfọdụ, anyị na-abanye n’ígwè ga-eburu anyị sí n’otu ugwu gafee n’ọzọ. Anyị na ụmụ anyị na-eji ohere ahụ akparịta ụka. Anyị na-akpọkwa ha aga kwanye ọkụ n’ime ọhịa n’abalị, gbaa ya gburugburu na-ekwurịta ihe ndị na-atọ anyị ụtọ. N’agbanyeghị na ha ka dị obere mgbe ahụ, ha na-ajụ ajụjụ ndị dị ka “Gịnị ka m ga-eme ma m too?” na “Olee ụdị onye m chọrọ ịlụ?” Anyị gbara mbọ ịkụziri ụmụ anyị ka ha na-erubere iwu Jehova isi. Anyị gbara ha ume mgbe niile ka ha buru n’obi ịbanye n’ozi oge niile nakwa ka ha lụọ naanị onye obi ya dị n’ozi oge niile. Anyị gbakwara mbọ nyere ha aka ka ha ghọta na ha ekwesịghị ịlụ di mgbe ha na-etorubeghị. Anyị na-agwakarị ha, sị: “Alụla di ruo mgbe i ruru afọ iri abụọ na atọ.”
Anyị gbara mbọ hụ na anyị na-akpọ ha agachi ọmụmụ ihe na ozi ọma anya otú ahụ papa anyị na mama anyị meere anyị. Anyị na-akpọtakwa ụfọdụ ndị nọ n’ozi oge niile ka ha bịa nọrọ n’ụlọ anyị. Ọtụtụ mgbe, anyị na-ekwukwa otú ozi ala ọzọ anyị jere si tọọ anyị ezigbo ụtọ. Anyị na-agwa ha na anyị nwere olileanya na otu ụbọchị, anyị anọ ga-eso gaa Afrịka. Ụmụ anyị chọsiri ike ime otú ahụ.
Anyị na-enwechi ọmụmụ ihe ezinụlọ anya. Anyị na-eji ihe ndị nwere ike ime n’ụlọ akwụkwọ eme ihe ngosi. Anyị na-agwa ha ka ha mee ka hà bụ Onyeàmà Jehova na-aza ajụjụ a jụrụ ya. Isi otú a na-amụ ihe tọrọ ha ụtọ, meekwa ka ha kata obi. O nwere ebe ha toruru, ha anaghịzi achọ mgbe ụfọdụ ka e nwee ọmụmụ ihe ezinụlọ. Otu ụbọchị, amaghị m ihe m ga-eme eme, mụ asị ha baa n’ime ụlọ ha, na anyị agaghị amụ ihe. O juru ha anya, ha ebewe ákwá, na-asị na ha chọrọ ịmụ ihe. Mgbe ahụ ka anyị matara na ihe ndị anyị na-akụziri ha banyere Jehova na-aba ha n’obi. Ka oge na-aga, ịmụ ihe tọwara ha ụtọ, anyị na-ahapụkwa ha ka ha kwuo obi ha. Ọ dịghịrị anyị mfe ịnụ ka ha na-ekwu mgbe ụfọdụ na e nwere ihe Baịbụl kwuru ha na-ekwetaghị. Ma, ọ na-eme ka anyị mata ihe dị́ ha n’obi. Mgbe anyị na ha kwurịtachara ihe Baịbụl kwuru banyere ya, ha na-ekweta ihe Jehova kwuru.
IHE NDỊ ỌZỌ MERENỤ
Afọ ndị anyị ji zụọ ụmụ anyị gbara ọsọ otú anyị na-atụghị anya ya. Anyị nwara ike anyị ịzụ ha ka ha hụ Jehova n’anya. Ihe nyeere anyị aka bụ otú nzukọ Jehova si na-eduzi anyị. Obi tọgburu anyị atọgbu na ha malitere ịsụ ụzọ mgbe ha gachara ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Ha mụrụ ọrụ iji nweta ego ha ga-eji na-egbo mkpa ha. Ha na ụmụnna nwaanyị abụọ ndị ọzọ kwagara n’ebe e nwere mkpa ka ukwuu na Klivland, dị́ na Tenesii. Agụụ ha gụsiri anyị ike, ma obi dị anyị ụtọ na ha ji oge ha niile na-ejere Jehova ozi. Mụ na nwunye m malitere ịsụ ụzọ ọzọ, nke mere ka anyị nwee ihe ùgwù ndị ọzọ mere anyị obi ụtọ. Nwunye m so m n’oge ndị m gara rụchitere onye nlekọta sekit ọrụ nakwa mgbe m rụrụ ọrụ ná mgbakọ distrikti.
Tupu ụmụ anyị akwaga Tenesii, ha gara Lọndọn, dị́ n’Ịngland, gaakwa hụ alaka ụlọ ọrụ anyị dị́ n’ebe ahụ. N’ebe ahụ ka Stephany hụrụ Paul Norton, bụ́ onye na-eje ozi na Betel. Stephany dị afọ iri na itoolu n’oge ahụ. Mgbe ha gara ebe ahụ ọzọ, Kimberly hụrụ Brian Llewellyn, onye ya na Paul rụkọrọ ọrụ. Paul na Stephany lụrụ, ma ọ bụ mgbe Stephany dị afọ iri abụọ na atọ. N’afọ ọzọ ya, Brian na Kimberly lụrụ mgbe Brian dị afọ iri abụọ na ise. Ha cheere ruo mgbe ha ruru afọ iri abụọ na atọ. Obi dị anyị ezigbo ụtọ na onye ọ bụla n’ime ha lụtara ezigbo di.
Ụmụ anyị gwara anyị na ọ bụ àgwà ọma anyị nakwa nke ndị nne na nna ochie ha nyeere ha aka ime ihe Jizọs kwuru, nke bụ́ ‘ibu ụzọ na-achọ alaeze ahụ,’ ma mgbe ihe siiri ha ezigbo ike. (Mat. 6:33) N’Eprel afọ 1998, a kpọrọ Paul na Stephany ka ha soro na klas nke otu narị na ise n’Ụlọ Akwụkwọ Gilied. Mgbe ha gụchara, e zigara ha Malawi, dị́ n’Afrịka. N’otu oge ahụ, a kpọrọ Brian na Kimberly ka ha bịa jewe ozi n’alaka ụlọ ọrụ dị́ na Lọndọn. E mechakwara ziga ha n’alaka ụlọ ọrụ dị́ na Malawi. Obi tọgburu anyị atọgbu n’ihi na ọ bụ ihe kacha mma ndị na-eto eto kwesịrị iji ndụ ha mee.
ÒKÙ ỌZỌ A KPỌRỌ ANYỊ MERE ANYỊ OBI ỤTỌ
Na Jenụwarị afọ 2001, Nwanna Marais kpọrọ m na fon otú ahụ m kọrọ ná mmalite. Ọ bụ ya na-elekọta Ngalaba Na-enyere Ndị Nsụgharị Aka. Ọ gwara m na ụmụnna nọ́ na ngalaba ahụ na-ahazi ihe ọmụmụ ga-enyere ndị nsụgharị aka n’ụwa niile ịna-aghọta Bekee. N’agbanyeghị na m dị afọ iri isii na anọ n’oge ahụ, ha chọrọ ịzụ m ka m soro ná ndị ga-akụzi ihe n’ihe ọmụmụ ahụ. Mụ na nwunye m kpere ekpere banyere ya, gwakwa mama ya na mama m ka ha tụọrọ anyị aro. Ha chọrọ ka anyị gaa n’agbanyeghị na ha emeela agadi, anyị agaghịkwa anọ na-enyere ha aka. M kpọghachiri ma gwa ngalaba ahụ na obi ga-adị anyị ụtọ iwepụta onwe anyị ịrụ ọrụ a magburu onwe ya.
E mechara chọpụta na mama m na-arịa kansa. M gwara ya na anyị ga-anọ ma na-enyere Linda nwanne m nwaanyị aka ịna-elekọta ya. Mama m sịrị: “Unu emela otú ahụ. Obi ga-ajọkwu m njọ ma ọ bụrụ na unu agaghị.” Linda kwukwara otu ihe ahụ. Obi dị anyị ụtọ maka otú ha si kwado anyị na otú ụmụnna bí n’ebe ahụ si nye aka. Mgbe anyị garuru Ogige Ụlọ Akwụkwọ Watchtower dị́ na Patasịn, Linda kpọrọ anyị n’echi ya, gwa anyị na mama anyị anwụọla. Anyị nọsiri ike n’ọrụ anyị otú ahụ ọ gaara agba anyị ume ka anyị mee ma a sị na ọ nọ ya.
Obi tọgburu anyị atọgbu mgbe a gwara anyị na ebe mbụ anyị ga-eje ozi bụ n’alaka ụlọ ọrụ dị́ na Malawi, bụ́ ebe ụmụ anyị abụọ na di ha na-eje ozi. Obi tọrọ anyị ezigbo ụtọ na anyị bịakọtakwara ọnụ. Ebe ọzọ anyị kụziri ihe bụ na Zimbabwe, mechaakwa kụzie na Zambia. Mgbe anyị kụziri ihe afọ atọ na ọnwa isii, a gwara anyị ka anyị laghachi Malawi gaa dee banyere ụmụnna anyị ndị tara ahụhụ maka na ha ekweghị etinye aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. *
N’afọ 2005, obi adịghịkwa anyị mma na anyị na-ahapụ Afrịka. Anyị laghachiri Basọlt, dị́ na Kọlọrado, bụ́ ebe anyị ka na-asụ ụzọ ruo ugbu a. N’afọ 2006, Brian na Kimberly kwafetara n’akụkụ ụlọ anyị ka ha zụọ Mackenzie na Elizabeth, bụ́ ụmụ nwaanyị abụọ ha mụtara. Paul na Stephany ka nọkwa na Malawi. Paul so na Kọmitii Alaka ná mba ahụ. Ugbu a ọ fọrọ obere ka m ruo afọ iri asatọ, obi na-adị m ezigbo ụtọ ma m hụ ka ụmụnna nwoke ndị na-akatabeghị ahụ́ mụ na ha rụkọrọ ọrụ ọtụtụ afọ na-arụ ọrụ ndị m na-arụbu. Obi na-atọ anyị ezigbo ụtọ n’ihi na anyị gbara mbọ ṅomie ndị ji ofufe Chineke kpọrọ ihe, ya abaakwara ụmụ anyị na ụmụ ụmụ anyị uru.
^ para. 5 Gụọ Ụlọ Nche Bekee, May 1, 1956, peeji nke 269 ruo 272, nakwa March 15, 1971, peeji nke 186 ruo 190, ka ị hụ ebe a kọrọ otú ndị ezinụlọ Steele si jee ozi ala ọzọ.
^ para. 30 Dị ka ihe atụ, gụọ akụkọ ndụ Nwanna Trophim Nsomba Ụlọ Nche Eprel 15, 2015, peeji nke 14-18.