text: 35 Ekem Abasi ọdọhọ Jacob ete: “Daha ke enyọn̄, dọk ka Bethel kodụn̄ do,+ nyụn̄ nam itieuwa do nọ ata Abasi emi okowụtde fi idem ke ini afo ekefehede ọbọhọ Esau, eyenuka.”+2 Ndien Jacob ọdọhọ mbonufọk esie ye kpukpru mmọ oro ẹkedude ye enye ete: “Ẹsion̄o isen abasi ke otu mbufo ẹfep+ ẹnyụn̄ ẹnam idem mbufo asana ẹnyụn̄ ẹkpụhọ ọfọn̄ mbufo,+3 ẹnyụn̄ ẹyak nnyịn idọk ika Bethel. Ndien nyanam itieuwa do nnọ ata Abasi emi ekeyerede mi ke usen nnanenyịn+ koro enye okodude ye ami ke usụn̄ emi n̄kakade.”+4 Ntre mmọ ẹnọ Jacob kpukpru isen abasi+ oro mmọ ẹkenyenede ye mme n̄kpanuen utọn̄ emi mmọ ẹkesịnede, ndien Jacob edịp+ mmọ ke idak akamba eto oro okodude ekpere Shechem.5 Ekem mmọ ẹkpọn̄ do, ndịk Abasi onyụn̄ anam mme obio oro ẹkekande mmọ ẹkụk,+ tutu mmọ ikemeke ndibịne nditọ Jacob.6 Ke akpatre, Jacob ye kpukpru owo oro ẹkesan̄ade ye enye ẹdisịm Luz,+ emi odude ke isọn̄ Canaan, oro edi, Bethel.7 Ndien enye anam itieuwa do onyụn̄ okot ebiet oro El-bethel, koro do ke ata Abasi akayarade idem ọnọ enye ke ini emi enye ekefehede ọbọhọ eyeneka esie.+8 Ekem Deborah,+ edep Rebekah, akpa ndien ẹbụk enye ke usụk usụk Bethel ke idak akamba eto kiet. Ntem enye okot ebiet oro Allon-bacuth.9 Ndien Abasi ọtọn̄ọ ntak owụt Jacob idem ke ini enye otode Paddan-aram+ edi onyụn̄ ọdiọn̄ enye.+10 Ndien Abasi ọdọhọ enye ete: “Afo ekere Jacob.+ Udukereke aba Jacob, edi edikere Israel.” Ndien enye osio enye enyịn̄, Israel.+11 Ndien Abasi ọdọhọ enye ete: “Ami ndi Ata Ọkpọsọn̄ Abasi.+ Tọt nyụn̄ wak. Mme idụt ye esop ediwak idụt ẹyeto fi ẹwọn̄ọ, ndidem ẹyenyụn̄ ẹto fi ke isịn ẹwọn̄ọ.+12 Nyada isọn̄ oro n̄kọnọde Abraham ye Isaac nnọ fi, nyonyụn̄ nda isọn̄+ emi nnọ mfri+ emi editienede fi.”13 Ekem Abasi ọdọk ọkpọn̄ enye ke ebiet oro enye eketịn̄de ikọ ye Jacob.+14 Ekem Jacob owụk adaha itiat ke ebiet oro Abasi eketịn̄de ikọ ye enye,+ onyụn̄ ọtọhọ edin̄wọn̄ uwa ye aran ọduọk ke adaha oro.+15 Ndien Jacob osụk okot ebiet oro Abasi eketịn̄de ikọ ye enye, Bethel.+16 Ekem mmọ ẹwọn̄ọ ẹkpọn̄ Bethel. Ndien ke adan̄aemi usụn̄ osụk oyomde ndisan̄a nsịm Ephrath,+ uman otụk Rachel, uman onyụn̄ ọsọn̄ etieti.+17 Edikem ke ini uman ọsọn̄de, omụm-uman ọdọhọ enye ete: “Kûfehe ndịk, koro afo ayaman eyeneren emi n̄ko.”+18 Edi nte ukpọn̄+ esie oyomde ndibe mfep (koro enye akpade)+ enye osio eyen oro enyịn̄ Ben-oni; edi ete esie okot enye Benjamin.+19 Ntem Rachel akpa ndien ẹbụk enye ke usụn̄ emi akade Ephrath, oro edi, Bethlehem.+20 Ndien Jacob owụk adaha ke udi esie. Emi edi adaha udi Rachel tutu esịm mfịn emi.+21 Ekem Israel ọkpọn̄ do okowụk tent esie ke ebiet emi oyomde usụn̄ ọkpọn̄ tọwa Eder.+22 Edikem ke adan̄aemi Israel odụn̄de+ ke idụt oro, Reuben aka akadan̄ ye Bilhah, n̄wanesa ete esie, ndien Israel okop n̄kpọ emi.+Nditọiren Jacob ẹkedi duopeba.23 Nditọiren Leah ẹkedi Reuben,+ akpan Jacob, ye Simeon ye Levi ye Judah ye Issachar ye Zebulun.24 Nditọiren Rachel ẹkedi Joseph ye Benjamin.25 Ndien nditọiren Bilhah, ofụn an̄wan Rachel, ẹkedi Dan ye Naphtali.26 Ndien nditọiren Zilpah, ofụn an̄wan Leah, ẹkedi Gad ye Asher. Mmọ emi ẹkedi nditọiren Jacob, emi ẹkemanade ẹnọ enye ke Paddan-aram.27 Ekem Jacob edisịm Isaac, ete esie, ke Mamre,+ Kiriath-arba,+ oro edi, Hebron, ke ebiet emi Abraham ye Isaac ẹkedụn̄de nte isenowo.+28 Ndien ofụri ini uwem Isaac edi isua ikie ye anan̄.+29 Ekem Isaac ọduọk akpatre ibifịk onyụn̄ akpa, etiene orụk esie, ke ama ọkọsọn̄ onyụn̄ oyụhọ usen,+ ndien Esau ye Jacob, nditọiren esie, ẹbụk enye.+


c: text/html

text:
The software na-arụ ọrụ na ụlọ ọrụ ụdị faịlụ. The ngwa nwere niile mkpa ngwaọrụ ka ịmepụta na dezie akwụkwọ.
The ukara software na-arụ ọrụ na Okwu, Excel na PowerPoint akwụkwọ si Microsoft. Ngwa e dere a zuru ezu set ngwaọrụ dezie akwụkwọ nke dị iche iche ụdị.
Electronic akwụkwọ e mere iji ike anatara, nchịkọta, ndetu maka streamlining ma ọ bụ n'isi.
Mfe iji software-arụ ọrụ na n'ihu. The software akwado a ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ngwaọrụ maka àgwà imewe nke n'ihu.
Otu n'ime ndị kasị ewu ewu na software ịmepụta na dezie akwụkwọ. The software akwado ọtụtụ dị iche iche ọrụ na nwere adaba management usoro nwetara n'ihi Android ngwaọrụ.
The software-arụ ọrụ na spreadsheets si Microsoft. The software nwere a dịgasị iche iche nke ngwá ọrụ na atụmatụ dezie akwụkwọ nke bụ n'ụzọ zuru ezu dakọtara na ngwaọrụ ndị ọzọ.
The software na-arụ ọrụ na Microsoft Office faịlụ na-ele PDF files. The software nwere nnukwu ọrụ na a ọnụ ọgụgụ nke ndebiri.
The software ike na dezie ederede akwụkwọ, ihe gbasara, n'ihu na-ele PDF files.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Android
- Windows
Ige:
- Antiviruses
- Desktọpụ
- Downloaders
- E-akwụkwọ na-agụ akwụkwọ
- Ederede editọ
- Education
- Egwuregwu
- Ekwentị
- Emulators
- Extensions
- Ezo
- Faịlụ
- Faịlụ mkpakọ
- Gụgharia video
- Ihe nchọgharị weebụ
- Internet
- Maps
- Media Player
- Nkata
- Office
- Photo
- Social netwọk
- System njikarịcha
- Torrent
- Ule
- Voice nkwurịta okwu
- Webcams
- Youtube
- nhazi
- Ṅweta
- Ndị ọzọ na-
Top software:
Lee ihe software

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Ndị Ikpe 18:1-31
18 N’oge ahụ, e nweghị eze n’Izrel.+ N’oge ahụkwa, ebo Dan+ nọ na-achọgharị ala ha ga-ebi; n’ihi na ruo n’ụbọchị ahụ, ha enwetabeghị ihe nketa n’etiti ebo niile nke Izrel.+2 E mesịa, ụmụ Dan si na Zora+ na Eshtaọl+ zipụ ndị ikom ise n’ezinụlọ ha, bụ́ ndị ikom si n’etiti ha, ndị ikom bụ́ dike, ka ha gaa ledo+ ala ahụ ma chọpụta otú ọ dị. Ha wee sị ha: “Gaanụ, chọpụta otú ala ahụ dị.” Ka oge na-aga, ha bịarutere n’ógbè Ifrem bụ́ ugwu ugwu,+ wee rute n’ụlọ Maịka+ ma rahụ n’ebe ahụ.3 Mgbe ha nọ nso n’ụlọ Maịka, ha matara olu nwa okorobịa ahụ, bụ́ onye Livaị, ha wee banye ebe ahụ. Ha wee sị ya: “Ònye kpọtara gị ebe a, gịnị ka ị na-arụ ebe a, gịnịkwa ka ị chọtara ebe a?”4 O wee sị ha: “Lekwa lekwa ihe Maịka meere m ka o wee goo m ọrụ,+ ka m wee ghọọrọ ya onye nchụàjà.+5 Ha wee sị ya: “Biko, jụọ+ Chineke+ ase ka anyị mara ma ànyị ga-enwe ihe ịga nke ọma n’ihe anyị na-aga.”6 Onye nchụàjà ahụ wee sị ha: “Gaanụ n’udo. Ọ bụ n’ihu Jehova ka ụzọ unu na-aga dị.”7 Ndị ikom ise ahụ wee na-aga ma bịarute Leyish+ wee hụ otú ndị bi n’ime ya si biri n’adabereghị n’ebe ndị ọzọ nọ, dị ka omenala ndị Saịdọn si dị, nọrọkwa jụụ, tụsara ahụ́,+ ọ dịghịkwa onye obi ọjọọ na-enye ihe ọ bụla nsogbu n’ala ahụ. Ha ebighịkwa ndị Saịdọn+ nso, ọ dịghịkwa ihe ha na ndị mmadụ nwekọrọ.8 E mesịa, ha bịakwutere ụmụnne ha na Zora+ na Eshtaọl,+ ụmụnne ha wee malite ịsị ha: “Olee otú unu si gaa?”9 Ha wee sị: “Bilienụ ka anyị gaa buso ha agha; n’ihi na anyị ahụwo ala ahụ, ma, lee! ọ dị mma nke ukwuu.+ Unu egbula oge. Unu adịla umengwụ ịbanye nweta ala ahụ.+10 Ọ bụrụ na unu abanye, unu ga-agakwuru ndị tụsaara ahụ́,+ ala ahụ sakwara nnọọ mbara; n’ihi na Chineke enyefewo ya n’aka unu,+ bụ́ ebe ọ na-enweghị ihe ọ bụla dị n’ụwa nke kọrọ ya.”+11 Narị ndị ikom isii ndị kere ngwá agha ha n’úkwù, ndị si n’ezinụlọ ebo Dan,+ wee si n’ebe ahụ, ya bụ, Zora na Eshtaọl,+ kwapụ.12 Ha wee gbagoo maa ụlọikwuu ha na Kiriat-jierim+ nke dị na Juda. Ọ bụ ya mere ha ji akpọ ebe ahụ Mehane-dan+ ruo taa. Lee! Ọ dị n’ebe ọdịda anyanwụ nke Kiriat-jierim.13 Ha wee si n’ebe ahụ gawa wee banye n’ógbè Ifrem bụ́ ugwu ugwu ma rute n’ụlọ Maịka.+14 Ndị ikom ise ahụ, bụ́ ndị gara ledo+ ala Leyish,+ wee sị ụmụnne ha: “Ùnu maara na e nwere efọd na terafim+ na ihe oyiyi a pịrị apị+ na ihe oyiyi a wụrụ awụ+ n’ụlọ ndị a? Maranụ ihe unu kwesịrị ime.”+15 Ha wee banye ebe ahụ, bịarute n’ụlọ nwa okorobịa ahụ bụ́ onye Livaị,+ n’ụlọ Maịka, wee malite ịjụ ya otú o mere.+16 N’ime oge ahụ, narị ndị ikom isii ahụ ndị kere ngwá agha+ ha n’úkwù, bụ́ ndị si n’etiti ụmụ Dan,+ guzo n’ọnụ ụzọ ámá.17 Ndị ikom ise ahụ ndị gara ledo ala ahụ+ wee gbagoo, ka ha banye n’ebe ahụ buru ihe oyiyi ahụ a pịrị apị+ na efọd+ ahụ na terafim+ ahụ na ihe oyiyi ahụ a wụrụ awụ.+ (Onye nchụàjà+ ahụ guzokwa n’ọnụ ụzọ ámá, ya na narị ndị ikom isii ahụ ndị kere ngwá agha n’úkwù.)18 Ha wee banye n’ụlọ Maịka, buru ihe oyiyi ahụ a pịrị apị, efọd na terafim ahụ na ihe oyiyi ahụ a wụrụ awụ.+ Onye nchụàjà+ ahụ wee sị ha: “Gịnị ka unu na-eme?”19 Ma ha sịrị ya: “Mechie ọnụ. Kpuchie aka n’ọnụ gị, soro anyị gaa ka ị ghọọrọ anyị nna+ na onye nchụàjà.+ Olee nke kaara gị mma, ịbụ onye nchụàjà nke ụlọ otu+ onye ka ọ̀ bụ ịbụ onye nchụàjà nke otu ebo na otu ezinụlọ n’Izrel?”+20 Obi wee tọọ onye nchụàjà ahụ ụtọ,+ o wee were efọd ahụ na terafim ahụ na ihe oyiyi ahụ a pịrị apị+ soro ha.21 Ha wee tụgharịa gawa, mee ka ụmụntakịrị ha na anụ ụlọ na ihe ndị dị oké ọnụ ahịa nọrọ ha n’ihu.+22 Ha agaruwo ebe dị anya n’ụlọ Maịka mgbe a kpọkọtara ndị ikom nọ n’ụlọ ndị dị ụlọ Maịka+ nso, ha wee gbalịa ịchụkwuru ụmụ Dan.23 Mgbe ha nọ na-akpọ ụmụ Dan n’olu dara ụda, ha tụgharịrị sị Maịka: “Gịnị na-eme gị,+ nke mere i ji kpọkọta ndị a?”24 O wee sị: “Unu ewerewo chi m +bụ́ ndị m mere,+ kpọrọkwa onye nchụàjà m,+ lawa, gịnị ọzọ ka m nwere?+ Gịnịzi mere unu ji na-asị m, ‘Gịnị na-eme gị?’”25 Ụmụ Dan wee sị ya: “Ekwela ka olu gị darute n’ebe anyị nọ ka ndị ihe na-ewute ná mkpụrụ obi+ ghara ịwakpo unu, i wee tụfuo mkpụrụ obi gị na mkpụrụ obi ezinụlọ gị.”26 Ụmụ Dan wee na-aga ebe ha na-aga; Maịka wee hụ na ha ka ya ike,+ o wee tụgharịa laghachi n’ụlọ ya.27 Ma ha buuru ihe ahụ Maịka mere, kpọrọkwa onye nchụàjà+ ahụ nke bụ́ onye nchụàjà ya, ha wee na-aga Leyish,+ ka ha gaa buso ndị nọ jụụ ma tụsara ahụ́ agha.+ Ha wee jiri ihu mma agha+ gbuo ha, gbaakwa obodo ha ọkụ.+28 Ha enweghịkwa onye nnapụta, n’ihi na obodo ahụ dị anya na Saịdọn,+ ọ dịghịkwa ihe ha na ndị mmadụ nwekọrọ; ebe ahụ dịkwa na ndagwurugwu Bet-rihọb.+ Ha wee wuo obodo ahụ, birikwa n’ime ya.+29 Ha gụkwara obodo ahụ Dan, nke bụ́ aha nna ha Dan,+ onye a mụụrụ Izrel.+ Otú ọ dị, ọ bụ Leyish bụ aha obodo ahụ na mbụ.+30 E mesịa, ụmụ Dan guzobeere onwe ha ihe oyiyi ahụ a pịrị apị;+ Jọnatan+ nwa Geshọm,+ nwa Mozis, na ụmụ ya wee ghọọrọ ebo Dan ndị nchụàjà ruo ụbọchị a dọọrọ ala ahụ n’agha.+31 Ha wee guzobere onwe ha ihe oyiyi ahụ a pịrị apị, nke Maịka mere, ruo ụbọchị niile ụlọ+ ezi Chineke dị na Shaịlo.+


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
1 Ndị Eze 15:1-34
15 N’afọ nke iri na asatọ nke ọchịchị Eze Jeroboam+ nwa Nibat,+ Abaịjam ghọrọ eze Juda.+2 Afọ atọ ka ọ chịrị na Jeruselem; aha nne ya bụ Meaka+ nwa nwa Abishalọm.+3 O wee na-eje ije ná mmehie niile nna ya mere tupu ya onwe ya; obi ya dum adịghịkwa+ n’ebe Jehova bụ́ Chineke ya nọ, dị ka obi Devid nna nna ya.+4 Ọ bụ n’ihi Devid+ ka Jehova bụ́ Chineke ya ji nye ya oriọna+ na Jeruselem site n’ibuli nwa ya nke nọchiri ya elu na ime ka Jeruselem dịgide,+5 n’ihi na Devid mere ihe ziri ezi n’anya Jehova, ọ hapụghịkwa ihe ọ bụla O nyere ya n’iwu n’ụbọchị niile nke ndụ ya,+ ma e wezụga n’ihe banyere Yuraya onye Het.+6 Agha dịkwa n’etiti Rehoboam na Jeroboam n’ụbọchị niile nke ndụ ya.+7 Ma ihe ndị ọzọ metụtara Abaịjam na ihe niile o mere, ọ̀ bụ na e deghị ha n’akwụkwọ+ ihe ndị mere n’ụbọchị ndị eze Juda? Agha dakwara n’etiti Abaịjam na Jeroboam.+8 N’ikpeazụ, Abaịjam sooro nna nna ya hà dinaa, ha wee lie ya n’Obodo Devid;+ Esa+ nwa ya wee malite ịchị n’ọnọdụ ya.9 N’afọ nke iri abụọ nke ọchịchị Jeroboam eze Izrel, Esa ghọrọ eze Juda.10 Ọ chịrị afọ iri anọ na otu na Jeruselem; aha nne ya ochie bụ Meaka+ nwa nwa Abishalọm.+11 Esa wee mee ihe ziri ezi n’anya Jehova, dị ka Devid nna nna ya.+12 Ya mere, o mere ka ndị ikom bụ́ ndị akwụna ụlọ arụsị pụọ n’ala ahụ,+ wepụkwa arụsị niile na-asọ oyi ka nsị+ bụ́ ndị nna nna ya hà mere.+13 Ma ọ chụturu Meaka+ nne ya ochie ka ọ ghara ịbụkwa nnukwu nwaanyị,+ n’ihi na o meere ogwe osisi dị nsọ arụsị jọgburu onwe ya; e mesia, Esa gbuturu arụsị ya nke jọgburu onwe ya+ ma kpọọ ya ọkụ+ na ndagwurugwu Kidrọn.+14 O wepụghịkwa+ ebe ndị dị elu.+ Otú o sina dị, obi dum Esa adịghị n’ebe Jehova nọ n’ụbọchị ya niile.+15 O wee malite iwebata n’ime ụlọ Jehova ihe niile nna ya doro nsọ na ihe niile ya onwe ya doro nsọ, bụ́ ọlaọcha na ọlaedo na arịa dị iche iche.+16 Agha dịkwa n’etiti Esa na Beasha+ eze Izrel n’ụbọchị ha niile.17 Ya mere, Beasha eze Izrel busoro Juda agha wee malite iwu Rema,+ ka ọ ghara ikwe ka onye ọ bụla pụọ ma ọ bụ bata n’ebe Esa eze Juda nọ.+18 Esa wee were ọlaọcha niile na ọlaedo ndị fọdụrụ n’akụ̀ dị n’ụlọ Jehova na akụ̀ dị n’ụlọ eze tinye n’aka ndị na-ejere ya ozi; Eze Esa wee ziga ha ka ha gakwuru Ben-hedad+ nwa Tabrimọn nwa Hiziọn eze Siria,+ bụ́ onye bi na Damaskọs,+ sị:19 “Mụ na gị gbara ndụ, nna m na nna gị gbakwara ndụ. Lee, eziteworo m gị onyinye+ ọlaọcha na ọlaedo. Bịa mebie ọgbụgba ndụ gị na Beasha eze Izrel, ka o wee hapụ m.”+20 Ben-hedad wee gee Eze Esa ntị ma ziga ndị isi ndị agha ya, ha wee buso obodo ndị dị n’Izrel agha wee bibie Aịjọn+ na Dan+ na Ebel-bet-meaka+ na Kineret dum, ruo ala Naftalaị dum.+21 O wee ruo na ngwa ngwa Beasha nụrụ ya, ọ kwụsịrị iwu Rema+ ozugbo wee na-ebi na Teza.+22 Ma Eze Esa kpọkọtara Juda dum,+ ọ dịghị onye a hapụrụ, ha wee buru nkume Rema na osisi ya, bụ́ ndị Beasha ji na-ewu ihe owuwu; Eze Esa wee jiri ha malite iwu Giba+ nke dị na Benjamin, nakwa Mizpa.+23 Ma ihe ndị ọzọ niile metụtara Esa na ike niile ọ kpara na ihe niile o mere na obodo ndị o wuru, ọ̀ bụ na e deghị ha n’akwụkwọ+ ihe ndị mere n’ụbọchị ndị eze Juda? Ọ bụ naanị na mgbe ọ na-eme agadi,+ ọrịa tụrụ ya n’ụkwụ.+24 N’ikpeazụ, Esa sooro nna nna ya hà+ dinaa, e wee lie ya n’ebe e liri nna nna ya hà n’Obodo Devid nna nna ya,+ Jehọshafat+ nwa ya wee malite ịchị n’ọnọdụ ya.25 Ma Nedab+ nwa Jeroboam ghọrọ eze Izrel n’afọ nke abụọ nke ọchịchị Esa bụ́ eze Juda; o wee na-achị Izrel afọ abụọ.26 O wee na-eme ihe jọrọ njọ+ n’anya Jehova, na-ejekwa ije n’ụzọ nna ya+ nakwa ná mmehie ya nke o ji mee ka Izrel mehie.+27 Beasha+ nwa Ahaịja onye ụlọ Ịsaka malitere ịgbara ya izu; Beasha wee gbuo ya n’obodo Gibetọn,+ bụ́ nke ndị Filistia, mgbe Nedab na Izrel niile nọchibidoro Gibetọn.28 Ya mere, Beasha gburu ya n’afọ nke atọ nke ọchịchị Esa bụ́ eze Juda, wee malite ịchị n’ọnọdụ ya.+29 O wee ruo na ozugbo ọ ghọrọ eze, o gburu ndị ezinụlọ Jeroboam niile. O kweghị ka onye ọ bụla nke na-eku ume fọdụrụ Jeroboam, ruo mgbe ọ lara ha n’iyi, dị ka Jehova kwuru site n’ọnụ ohu ya bụ́ Ahaịja onye Shaịlo,+30 n’ihi mmehie niile Jeroboam mere, ndị o jikwa mee ka Izrel mehie,+ sitekwa n’ihe mkpasu iwe ya ndị o ji kpasuo Jehova bụ́ Chineke Izrel iwe.+31 Ma ihe ndị ọzọ metụtara Nedab na ihe niile o mere, ọ̀ bụ na e deghị ha n’akwụkwọ+ ihe ndị mere n’ụbọchị ndị eze Izrel?32 Agha dịkwa n’etiti Esa na Beasha bụ́ eze Izrel n’ụbọchị ha niile.+33 N’afọ nke atọ nke ọchịchị Esa eze Juda, Beasha nwa Ahaịja ghọrọ eze Izrel dum wee chịa afọ iri abụọ na anọ na Teza.+34 O wee na-eme ihe jọrọ njọ n’anya Jehova,+ na-ejekwa ije n’ụzọ Jeroboam+ nakwa ná mmehie ya nke o ji mee ka Izrel mehie.+


text: Ikwọ Asaph.+73 Abasi ọfọn ye Israel, ye mbon oro esịt mmọ asanade.+2 Amaedi ami, akayak esisịt ukot ekpefebede mi,+Ikpat mi ama ekpere ndifiọnọde.+3 Koro n̄kefịbede mme obụre mbụre ufụp,+Ke ini n̄kụtde nte mme idiọkowo ẹtiede ke emem.+4 Koro mmọ mîkopke ubiak n̄kpa;+Idịbi mmọ ẹnyụn̄ ẹkponi.+5 Mmọ ikam inyeneke mfịna nte owo,+Mmọ inyụn̄ ibọhọ ufen nte mbon en̄wen.+6 Ntre iseri etie nte n̄kpọitọn̄ mmọ;+Mmọ ẹsịne afai ke idem nte ọfọn̄.+7 Ubom anam enyịn mmọ ofụt;+Mmọ ẹnam ẹkan se mmọ ẹkekerede ke esịt mmọ.+8 Mmọ ẹsak nsahi ẹnyụn̄ ẹtịn̄ ẹban̄a se idiọkde;+Mmọ ẹtịn̄ iseri iseri nte iditụkde owo.+9 Mmọ ẹmenede inua mmọ ẹdori ke enyọn̄,+Edeme mmọ onyụn̄ asan̄a akanade isọn̄.+10 Ntre enye ada ikọt esie afiak ken,Onyụn̄ osio mmọn̄ ọnọ mmọ ẹn̄wọn̄ ẹyụhọ.11 Mmọ ẹnyụn̄ ẹdọhọ ẹte: “Abasi asan̄a didie ọfiọk?+Nte ifiọk onyụn̄ odu ye Ata Edikon̄?”+12 Sese! Mmọ emi ẹdi mme idiọkowo emi ẹdude ke ifụre ke nsinsi.+Mmọ ẹmenam n̄kpọ udu-uwem mmọ ẹwak.+13 Ke akpanikọ edi ke ikpîkpu ke nnam esịt mi asana+Nnyụn̄ nyet ubọk mi ndiwụt ke nduehe.+14 Mmonyụn̄ mbọ ufen ofụri usen,+Ẹnyụn̄ ẹnen̄ede mi kpukpru usenubọk.+15 Edieke n̄kpọkọdọhọde nte: “Ami nyobụk n̄kpọ eke etiede ntre,”Sese! ami n̄kpakanam n̄kpọ ke abian̄aYe emana nditọ fo.+16 Ndien n̄kere man mfiọk n̄kpọ emi;+Enye ekedi mfịna ọnọ mi,17 Tutu ndidụk akwa edisana ebiet Abasi.+N̄koyom ndifiọk ini iso mmọ.+18 Ke akpanikọ afo enịm mmọ ke mfọfiọnọ ebiet.+Afo amanam mmọ ẹduọ ẹdụk nsobo.+19 O se nte mmọ ẹkabarede ẹdi n̄kpọ n̄kpaidem ke idaha kiet!+Nte mmọ ẹsịmde utịt mmọ, nte mbabuat n̄kpọndịk anamde mmọ esịm utịt!20 Nte ndap emi ẹfrede ke ẹma ẹkedemede, O Jehovah,+Ntre ke afo edisịn mbiet mmọ ke ndek ke ini afo adahade ada.+21 Koro esịt ama ọdiọk mi+Onyụn̄ abiak mi uyat uyat ke ekpụt,+22 Ndien mma nnana ibuot, n̄konyụn̄ n̄kemeke ndifiọk;+Ami n̄ketie nte unam ke iso fo.+23 Edi ami ndodu ye afo kpukpru ini;+Afo omomụm mi ubọk nnasia.+24 Afo ayada mi usụn̄ ke item fo,+Ekem ada mi esịm ubọn̄.+25 Anie ke ami nnyene ke mme heaven?+Baba owo en̄wen ke isọn̄ inyụn̄ inemke mi esịt nte afo.+26 Obụkidem mi ye esịt mi ẹmeyemede.+Abasi edi akwa itiat esịt mi ye udeme mi ke nsinsi.+27 Koro, sese! mbon oro ẹdian̄arede ẹkpọn̄ fi ẹyetak.+Afo udutreke ndisobo kpukpru mmọ eke ẹkpọn̄de fi ẹkenam oburobụt ido.+28 Edi amaedi ami, ọfọn mi ndisan̄a n̄kpere Abasi.+Ami mmada Jehovah, Akakan Ọbọn̄ Andikara, ke ebiet ubọhọ mi,+Man ntan̄a kpukpru utom fo.+


text:
ỤLỌ NCHE (NKE A NA-AMỤ AMỤ) EPREL 2015
Ihe dị n’Ụlọ Nche a bụ isiokwu ndị a ga-amụ malite na Jun 1 ruo Jun 28, 2015.
Ndị Okenye, Ùnu Na-azụ Ndị Ọzọ?
Mata aro asaa ndị okenye na-eme nke ọma n’ịzụ ndị ọzọ tụrụ.
Otú Ndị Okenye Si Azụ Ndị Ọzọ Ka Ha Ruo Eruo
Otú Jizọs si kụziere ndị ọzọ ihe ga-abara ndị okenye uru. Ndị a na-azụ nwere ike ịmụta ihe n’aka Ịlaịsha.
Jehova Gọziri M ma ‘n’Oge Dị Mma ma n’Oge Nsogbu’
Trophim Nsomba tachiri obi mgbe a na-akpagbu ya na Malawi maka okwukwe ya. Akụkọ ndụ ya ga-enyere gị aka ikpebisi ike iji obi gị niile na-efe Jehova.
Gị na Jehova Ùnu Dị ná Mma n’Eziokwu?
Mkparịta ụka na-eme ka mmadụ abụọ dịkwuo ná mma. Olee otú ihe a ga-esi nyere gị aka ka gị na Chineke dịkwuo ná mma?
Tụkwasị Jehova Obi Mgbe Niile
Ị ga-emerili otu n’ime nsogbu kacha eme ka mmadụ na Chineke ghara ịdị ná mma.
Ihe Mere Ịchụpụ Mmadụ n’Ọgbakọ Ji Egosi na Chineke Hụrụ Anyị n’Anya
Olee otú ihe na-agbawa obi si bụrụ ihe ga-abara mmadụ niile uru?
Osisi E Gbuturu Egbutu Ò Nwere Ike Ipulite Ọzọ?
Azịza ajụjụ a gbasara olileanya i nwere maka ọdịnihu.


text:
DriverMax
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata DriverMax
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Na atule maka mmelite na nbudata nke ọkwọ ụgbọala
- Ihe ọmụma zuru ezu banyere ngwaọrụ
- Ịchekwa na Iweghachi nke ọkwọ ụgbọala
Comments on DriverMax:
DriverMax Metụtara software:
The software iji kwalite na mgbe ochie ma ọ mebiri emebi ọkwọ ụgbọala nsụgharị nke usoro dị iche iche na ngwa. Ọzọkwa software na-enyere aka ndabere onye ọkwọ ụgbọala.
The software imelite ndị ọkwọ ụgbọala ndị ọhụrụ version na usoro. The software na-akwado nkwado ndabere na mpaghara ọrụ na-emepụta weghachi isi nke usoro.
Ngwugwu nke ngwa maka irè ịrụ ọrụ nke mgbasa ozi faịlụ na egwuregwu. The software na-emetụta ndị na nhazi nke graphic akpọkwa, ụda iyi na njikarịcha egwuregwu.
The software ịchọ na melite stale nsụgharị nke ọkwọ ụgbọala. Ọzọkwa software na-akwado ndị ọkwọ ụgbọala mmelite nke mpụga ngwaọrụ.
The software-ahụ ma wụnye ihe mgbe ochie ma ọ bụ na-efu ọkwọ ụgbọala. The software nwere nnukwu na oge a na ọkwọ ụgbọala isi si na ngwá emepụta.
Ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na ndị ọkwọ ụgbọala nke esịtidem na mpụta ngwaọrụ na kọmputa. The software na-akpaghị aka nyochara gị usoro maka ọkwọ ụgbọala maka upgrading.
A bara uru ngwá ọrụ ibudata ndị ọkwọ ụgbọala na melite ẹdude n'anya. The software na-agụnye a modul nkwado ndabere na mpaghara ma weghachi ọkwọ ụgbọala.
The ike ngwaọrụ weghara video si ihuenyo. The software-enye gị ohere idekọ video ma ọ bụ ọdịyo, ka screenshots, dezie ma tinye a dịgasị iche iche nke mmetụta.
Na-ewu ewu software na-elekwasị anya na-eke ndị kasị ụtọ nkwurịta okwu na webcam. The software nwere a ukwuu nke dị iche iche visual mmetụta.
Ọtọ ngwá ọrụ iji chọpụta ma wepụ ihe nje. The software enye gị ohere ịga nje faịlụ ka kwarantaini na hazi na Doppler oge.
A dị ike nchịkọta akụkọ maka 3D anya na ihe e kere eke nke dijitalụ ọdịnaya. The software nwere ngwá ọrụ maka ndị ịme ngosi uwe nke ụkpụrụ ụlọ akpọkwa iche iche shapes.
Na-ewu ewu na ngwá ọrụ ozi, na-eme oku ma na-ahazi video okwu. The software interacts na-ewu ewu ọrụ si na Yahoo.
The software na-etolite na-agwọta cryptographs. The software na-agụnye ọtụtụ ngwá ọrụ ike dị iche iche na nke cryptographs.
The software agafeta data ma jikwaa faịlụ dị iche iche formats site n'ime ime ngwaọrụ site na iji nka na uzu ikuku na ígwé ojii teknụzụ.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
NKEBI NKE 3
Nnukwu Ọrụ Ndị Jizọs Rụrụ na Galili
‘Jizọs bidoro ikwusa, sị: “Alaeze eluigwe eruwo nso”’
—Matiu 4:17
IN THIS SECTION
ISI NKE 20
Ọrụ Ebube nke Abụọ Jizọs Nọ na Kena Rụọ
Jizọs nọ ihe karịrị kilomita iri abụọ na ise gwọọ otu nwata nwoke.
ISI NKE 21
N’Ụlọ Nzukọ Ndị Juu Dị na Nazaret
Gịnị ka Jizọs kwuru nke mere ndị obodo ya ji chọwa igbu ya
ISI NKE 22
Jizọs Akpọọ Mmadụ Anọ Ka Ha Bụrụ Ndị Na-akụta Mmadụ
Ọ kpọrọ ha ka ha hapụ ịkụ azụ̀, kụtawazie mmadụ.
ISI NKE 23
Jizọs Arụọ Ọtụtụ Ọrụ Ebube na Kapaniọm
Ọ bụrụ na Jizọs achụpụ mmụọ ọjọọ n’ahụ́ mmadụ, ọ na-egbochi ndị mmụọ ọjọọ ahụ ịgwa ndị mmadụ na ya bụ Ọkpara Chineke. Maka gịnị?
ISI NKE 24
Jizọs Ezisakwuo Ozi Ọma na Galili
Ndị mmadụ bịakwutere Jizọs ka ọ gwọọ ha, ma Jizọs kọwaara ha na e nwere ihe ka ịgwọ ọrịa mkpa ya kwo na-eje ozi.
ISI NKE 25
Ọmịiko O Nwere Emee Ka Ọ Gwọọ Otu Onye Ekpenta
Ihe Jizọs gwara onye ekpenta na-emetụ n’ahụ́. Ihe ahụ o kwuru gosiri na ihe gbasara ndị ọ gwọrọ ọrịa na-emetụ ya n’ahụ́.
ISI NKE 26
“A Gbagharawo Gị Mmehie Gị”
N’ihe ahụ Jizọs kwuru, olee ihe jikọrọ mmehie na ọrịa?
ISI NKE 27
Jizọs Akpọọ Matiu
Gịnị mere Jizọs na ndị a ma na ha bụ ndị mmehie ji na-erikọ ihe?
ISI NKE 28
Gịnị Mere Ndị Na-eso Ụzọ Jizọs Ebughị Ọnụ?
Jizọs ji ihe atụ gbasara karama akpụkpọ mmanya zaa ha ihe ha jụrụ ya.
ISI NKE 29
Mmadụ Ò Nwere Ike Ịrụ Ọrụ Ọma n’Ụbọchị Izu Ike?
Gịnị mere ndị Juu ji megide Jizọs n’ihi na ọ gwọrọ nwoke ahụ́ na-adịghị kemgbe afọ iri atọ na asatọ?
ISI NKE 30
Jizọs Bụ Ọkpara Chineke
Ndị Juu chere na Jizọs na-eme ka ya na Chineke hà, ma Jizọs kwuru hoo haa na Chineke ka ya.
ISI NKE 31
Ịghọrọ Ọka n’Ụbọchị Izu Ike
Gịnị mere Jizọs ji kpọọ onwe ya “Onyenwe Ụbọchị Izu Ike”?
ISI NKE 32
Olee Ihe Iwu Kwadoro na E Nwere Ike Ime n’Ụbọchị Izu Ike?
Ndị Sadusii na ndị Farisii bụ́ ndị iro gbakọrọ aka ime otu ihe.
ISI NKE 33
Imezu Amụma Aịzaya
Gịnị mere Jizọs ji nye ndị ọ gwọrọ iwu ka ha ghara ịgwa ndị ọzọ onye ya bụ ma ọ bụ ihe o mere?
ISI NKE 34
Jizọs Ahọrọ Ndịozi Iri na Abụọ
Gịnị dị iche n’onyeozi na onye na-eso ụzọ?
ISI NKE 35
Ozizi Elu Ugwu Ahụ A Ma Ama
Gụọ ihe a ka ị mata ihe ndị gbara ọkpụrụkpụ Jizọs kụziri n’ozizi ya.
ISI NKE 36
Otu Onyeisi Ndị Agha Rom Egosi na Ya Nwere Okwukwe Dị Ukwuu
Olee ihe onyeisi ndị agha a mere nke tụrụ Jizọs n’anya?
ISI NKE 37
Jizọs Akpọlite Nwa Otu Nwaanyị Di Ya Nwụrụ
Ndị hụrụ ọrụ ebube a Jizọs rụrụ ghọtara nnọọ ihe ọ pụtara.
ISI NKE 38
Jọn Chọrọ Ịnụ n’Ọnụ Jizọs ma Ọ̀ Bụ Yanwa Bụ Mesaya Ahụ
Gịnị mere Jọn Onye Na-eme Baptizim ji ajụ ma ọ̀ bụ Jizọs bụ Mesaya ahụ? Jọn ò nwere obi abụọ?
ISI NKE 39
Ahụhụ Ga-adịrị Ọgbọ Na-anaghị Anabata Ozi Ọma
Jizọs sịrị na n’Ụbọchị Ikpe, ọ ga-adịrị obodo Sọdọm mfe karịa Kapaniọm, bụ́ obodo o biri mgbe ọ nọ n’ụwa.
ISI NKE 40
Jizọs Akụzie Gbasara Ịgbaghara Mmehie
Mgbe Jizọs gwara nwaanyị ahụ yiri ka ọ̀ bụ onye akwụna na a gbagharala ya mmehie ya, ọ̀ na-egosi na ọ dị mma mmadụ imebi iwu Chineke?
ISI NKE 41
Ikike Onye Ka Jizọs Ji Na-arụ Ọrụ Ebube?
Ụmụnne Jizọs chere na isi emebiela Jizọs.
ISI NKE 42
Jizọs Abaara Ndị Farisii Mba
Gịnị bụ “ihe ịrịba ama nke Jona onye amụma”?
ISI NKE 43
Ihe Atụ Ndị Gbasara Alaeze Chineke
Jizọs mere ihe atụ asatọ iji kọwaa ihe dị iche iche gbasara Alaeze eluigwe.
ISI NKE 44
Jizọs Emee Ka Ebili Mmiri Dajụọ
Mgbe Jizọs mere ka ifufe na ebili mmiri dajụọ, o ji ya kụziere anyị otú ihe ga-adị mgbe Alaeze ya ga-achịwa.
ISI NKE 45
Jizọs Egosi na Ya Ka Nd Mmụọ Ọjọọ Ike
Ihe karịrị otu mmụọ ọjọọ ò nwere ike iji otu onye?
ISI NKE 46
Ọ Gbakere Mgbe O Metụrụ Uwe Jizọs Aka
N’ihe a merenụ, Jizọs gosiri na ya nwere ikike na ọmịiko.
ISI NKE 47
Otu Nwata Nwaanyị Adịghachi Ndụ
Ndị mmadụ chịrị Jizọs ọchị mgbe o kwuru na nwatakịrị ahụ nwụrụ anwụ na-ehi ụra. Olee ihe ọ ma nke ha na-amaghị?
ISI NKE 48
Ọ Rụrụ Ọrụ Ebube, Ma A Jụrụ Ya Ma na Nazaret
O nwere ihe ọzọ mere ndị Nazaret ji jụ Jizọs, ọ bụghị n’ihi ihe ndị ọ kụziri ma ọ bụ ọrụ ebube ndị ọ rụrụ.
ISI NKE 49
Jizọs Ekwusaa Ozi Ọma na Galili, Nyekwa Ndịozi Ya Ọzụzụ
Gịnị ka okwu ahụ bụ́ ‘Alaeze eluigwe eruwo nso’ pụtara?
ISI NKE 50
A Zụrụ Ha Otú Ha Ga-enwe Ike Ịna-ekwusa Ozi Ọma Ọ Bụrụgodị na A Kpagbuwe Ha
Ọ bụrụ na ndị na-eso ụzọ Jizọs ekwesịghị ịtụ ụjọ ọnwụ, gịnị mere Jizọs ji gwa ha ka ha gbaga ebe ọzọ ma ọ bụrụ na a kpagbuwe ha?
ISI NKE 51
E Gburu Mmadụ n’Otu Ememme Ncheta Ọmụmụ
Egwú Salomi gbara tọrọ Herọd ụtọ nke na o kwere ya nkwa inye ya ihe ọ bụla ọ ga-arịọ. Gịnị ka ọ rịọrọ nke na-awụ akpata oyi n’ahụ́?
ISI NKE 52
Iji Ogbe Achịcha Ole na Ole na Azụ̀ Nyejuo Ọtụtụ Puku Mmadụ Afọ
Ọrụ ebube a Jizọs rụrụ dị oké mkpa nke na ndị niile dere Oziọma anọ ahụ dechara banyere ya.
ISI NKE 53
Onye Ọchịchị nke Nwere Ikike Ime Ka Ebili Mmiri na Oké Ifufe Dajụọ
Gịnị ka ndịozi Jizọs mụtara mgbe Jizọs gara ije n’elu mmiri, meekwa ka oké ifufe dajụọ?
ISI NKE 54
Jizọs Bụ “Achịcha Na-enye Ndụ”
Gịnị mere Jizọs ji baara ndị mmadụ mba n’agbanyeghị na ha gbara ezigbo mbọ chọrọ ya bịa?
ISI NKE 55
Jizọs Ekwuo Ihe Wụrụ Ọtụtụ Ndị Akpata Oyi n’Ahụ́
Jizọs kwuru ihe wụrụ ndị mmadụ akpata oyi n’ahụ́ nke na ọtụtụ ndị na-eso ụzọ ya kwụsịrị iso ya.
ISI NKE 56
Gịnị n’Eziokwu Na-emerụ Mmadụ?
Ọ̀ bụ ihe na-abanye mmadụ n’ọnụ ka ọ̀ bụ ihe na-esi na ya apụta?
ISI NKE 57
Jizọs Agwọọ Otu Nwata Nwaanyị na Nwoke Ntị Chiri
Gịnị mere iwe eweghị otu nwaanyị mgbe Jizọs ji ndị obodo ya tụnyere ụmụ nkịta?
ISI NKE 58
Ọ Mụbara Achịcha, Kwuokwa Ka E Lezie Anya Maka Ihe Iko Achịcha
Ndị na-eso ụzọ Jizọs mechara mata ihe iko achịcha nke Jizọs na-ekwu okwu ya.
ISI NKE 59
Ònye Ka Nwa nke Mmadụ Bụ?
Gịnị ka mkpịsị ugodi nke Alaeze bụ? Ònye ji ha rụọ ọrụ, oleekwa ihe o ji ha rụọ?
ISI NKE 60
Nnwogha Kraịst Gosiri Otú Ebube Ya Ga-adị n’Ọdịnihu
Gịnị ka nnwogha ahụ bụ? Gịnịkwa ka ọ na-egosi?
ISI NKE 61
Jizọs Agwọọ Nwata Nwoke Mmụọ Ọjọọ Ji
Jizọs kwuru na ihe mere ndị na-eso ụzọ ya agwọlighị otu nwata nwoke mmụọ ọjọọ ji bụ n’ihi enweghị okwukwe. Ma, olee onye na-enweghị okwukwe? Ọ̀ bụ nwata nwoke ahụ, nna ya, ka ọ̀ bụ ndị na-eso ụzọ Jizọs?
ISI NKE 62
Jizọs Akụzie Gbasara Ịdị Umeala n’Obi
Ndị torola eto si n’aka nwatakịrị mụta otu ihe dị mkpa.
ISI NKE 63
Jizọs Enye Ndụmọdụ Gbasara Ịkpata Ihe Ịsụ Ngọngọ na Ime Mmehie
Jizọs kwuru ihe atọ a ga-eme iji dozie nsogbu dị n’etiti nwanna na nwanna.
ISI NKE 64
Ihe Mere O Ji Dị Mkpa Ịgbaghara Mmejọ
Jizọs mere atụ gbasara otu ajọ ohu. O ji ihe atụ ahụ mee ka anyị mata na Chineke chọrọ ka anyị na-agbaghara ndị mejọrọ anyị.
ISI NKE 65
Jizọs Ana-akụzi Ihe Ka Ha Na-aga Jeruselem
Jizọs ji ihe ya na ụmụ nwoke atọ kparịtara mee ka a mata ihe ndị nwere ike ime ka mmadụ ghara ịbụ onye na-eso ụzọ ya.


text:
Ihe Dị Oké Ọnụ Ahịa A Chọtara n’Ebe A Na-ekpofu Ihe
GỊNỊ na-agbata gị n’obi ma e kwuwe okwu kwute ebe a na-ekpofu ihe? O nwere ike ịbụ ebe e kpokọjuru ihe ndị na-adịghị mma na ebe na-esi ísì. Ọ ga-esi ike ka ihe ga-agbata gị n’obi bụrụ ebe e nwere ike inweta ihe bara uru, ma ya fọdụzie inweta ihe dị oké ọnụ ahịa.
Ma, otu narị afọ gara aga, a chọtara otu ihe dị oké ọnụ ahịa n’ebe a na-ekpofu ihe. Ihe a abụghị ọlaedo ma ọ bụ ọlaọcha. Ọ bụ ụdị ihe ọzọ. Gịnị bụ ihe ahụ? Oleekwa uru ọ baara anyị taa?
IHE A CHỌTARA EBE A NA-ATỤGHỊ ANYA YA
E nwere ndị ọkà mmụta abụọ aha ha bụ Bernard P. Grenfell na Arthur S. Hunt. Ha na-akụzi na Mahadum Oxford. N’ihe dị ka n’afọ 1902, ha gawara Ijipt. Mgbe ha ruru, o nwere ihe ha chọtara n’otu ebe a na-ekpofu ihe n’akụkụ Osimiri Naịl. Ihe ahụ bụ ụfọdụ iberibe akwụkwọ papaịrọs. N’afọ 1920, ka ha abụọ nọ na-ahazi iberibe akwụkwọ papaịrọs ndị ahụ, Grenfell zụtara iberibe akwụkwọ ndị ọzọ e gwupụtara n’ala Ijipt. Ọ zụtara ha ka e dowe ha n’ọ́bá akwụkwọ a na-akpọ John Rylands Library nke dị na Manchesta dị n’Ịngland. Ma, Grenfell na Arthur nwụrụ tupu ha ahazichaa iberibe akwụkwọ ndị ahụ.
Ọ bụzi ọkà mmụta ọzọ aha ya bụ Colin H. Roberts, onye na-akụzikwa na mahadum Oxford, hazichara iberibe akwụkwọ ndị ahụ. Ka ọ nọ na-ahazi ha, ọ hụrụ iberibe akwụkwọ papaịrọs dị inch atọ na ọkara n’ogologo na ihe dị ka inch abụọ na ọkara n’obosara. E ji asụsụ Grik dee ihe ndị e dere na ya. O juru ya anya na okwu ụfọdụ e dere na ya bụ okwu ndị ọ ma ama. Ihe e dere n’ihu ya bụ ihe ụfọdụ dị na Jọn 18:31-33, ihe e dere n’azụ ya abụrụ ihe ụfọdụ dị na Jọn 18:37, 38. Ọ bụ mgbe ahụ ka Roberts matara na ya achọtala ihe dị oké ọnụ ahịa.
OTÚ E SI MATA MGBE E DERE IHE DỊ NA YA
Obi Roberts gwara ya na o teela e dere ihe dị n’iberibe akwụkwọ papaịrọs ahụ. Ma, olee mgbe e dere ya? O nwere ihe Roberts mere iji mata mgbe ọ ga-abụ na e dere ya. O lere aka akwụkwọ e ji dee ihe na ya, lezie aka akwụkwọ ya na ya yiri n’akwụkwọ ndị mgbe ochie ndị ọzọ a ma mgbe e dere ha. * Ihe a o mere nyeere ya aka ịmata mgbe ọ ga-abụ na e dere ya. Ma, ọ chọrọ ịmata kpọmkwem mgbe e dere ya. N’ihi ya, o sere iberibe akwụkwọ ndị ahụ foto ma zigara ya mmadụ atọ bụ́ ọkà n’ihe gbasara akwụkwọ papaịrọs ma gwa ha ka ha chọpụta afọ e dere ya. Gịnị ka mmadụ atọ a chọpụtara?
Ha leruru anya n’aka akwụkwọ e ji dee ihe n’iberibe akwụkwọ ahụ. Ha atọ kwuru na e dere ihe dị n’iberibe akwụkwọ papaịrọs ahụ ihe dị ka n’afọ 125, ya bụ, ihe dị ka afọ iri abụọ na ise Jọn onyeozi nwụchara. Ma, ọ pụtaghị na otú a ha si mata oge e dere ihe dị n’iberibe akwụkwọ ahụ bụ otú kacha mma isi mata oge e dere akwụkwọ. Ọkà mmụta ọzọ kwudịrị na ọ ga-abụ na e dere ihe ndị ahụ n’oge ọ bụla n’agbata afọ 101 na afọ 200. Ma, otu ihe doro anyị anya bụ na iberibe akwụkwọ papaịrọs a bụ nke kacha ochie n’ime akwụkwọ mgbe ochie niile dị ugbu a e dere ihe dị n’Agba Ọhụrụ.
IHE IBERIBE AKWỤKWỌ PAPAỊRỌS AHỤ MERE KA A MATA
Ò nwere uru iberibe akwụkwọ papaịrọs a e dere ihe dị n’Oziọma Jọn baara ndị na-agụ Baịbụl taa? Ma ọ́ dịghị ihe ọzọ, o nwere uru abụọ ọ baara ha. Otu bụ na ihe ụfọdụ a chọpụtara banyere iberibe akwụkwọ a gosiri na Ndị Kraịst oge gboo ji Akwụkwọ Nsọ kpọrọ ihe.
Ò nwere uru iberibe akwụkwọ papaịrọs a e dere ihe dị n’Oziọma Jọn baara ndị na-agụ Baịbụl taa?
N’agbata afọ 101 na afọ 200, e nwere ụdị akwụkwọ abụọ a na-eji ede ihe. Nke mbụ bụ akwụkwọ mpịakọta, nke abụọ abụrụ nke a na-akpọ kodeks. Ihe a na-eji eme akwụkwọ mpịakọta bụ iberibe akwụkwọ papaịrọs a dụkọtara ọnụ, ha etoo ogologo. E nweziri ike ịfụkọta ya afụkọta. A naghị edekarị akwụkwọ mpịakọta ihe ihu na azụ.
Ma, e dere iberibe akwụkwọ papaịrọs ahụ Roberts chọtara ihe ihu na azụ. Nke a gosiri na ọ ga-abụ na o si n’ụdị akwụkwọ nke ahụ a na-akpọ kodeks. A na-eji ibe akwụkwọ papaịrọs eme kodeks. A na-adụkọta ibe akwụkwọ ndị ahụ ha adị ka akwụkwọ ndị e nwere n’oge a.
Olee otú kodeks si kara akwụkwọ mpịakọta mma? Anyị manụ na Ndị Kraịst oge gboo zisara ozi ọma. (Matiu 24:14; 28:19, 20) Ha na-aga ebe ọ bụla ha nwere ike ịhụ ndị mmadụ na-akọrọ ha ihe Baịbụl kwuru. Ha na-aga ma n’ụlọ ndị mmadụ ma n’ahịa ma n’okporo ámá. (Ọrụ Ndịozi 5:42; 17:17; 20:20) N’ihi ya, ọ kaara ha mma inwe Akwụkwọ Nsọ e mere otú ọ ga-adị mfe iji ya na-aga ozi ọma.
Ebe ọ bụ na nke kodeks ahụ dị ntakịrị, o mere ka ọ dịrị ọgbakọ dị iche iche na ndị ọzọ chọrọ inweta Akwụkwọ Nsọ mfe iji aka ha depụta Akwụkwọ Nsọ nke ha. O meziri ka e nwee ike idepụtaghachi akwụkwọ Matiu, Mak, Luk, na Jọn ọtụtụ ugboro. O nyekwara aka mee ka ọtụtụ ndị ghọọ Ndị Kraịst.
Uru ọzọ iberibe akwụkwọ papaịrọs ahụ baara anyị bụ na o mere ka obi sie anyị ike na ihe dị na Baịbụl mbụ ndị e nwere bụ kpọmkwem ihe dị na nke anyị na-agụ taa. Ọ bụ eziokwu na e dere naanị amaokwu ole na ole si n’Oziọma Jọn n’iberibe akwụkwọ papaịrọs ahụ, e nwechaghị ihe dị iche n’ihe e dere na ya na ihe e dere na Baịbụl anyị na-agụ taa. O gosiri na a gbanwebeghị ihe ọ bụla na Baịbụl n’agbanyeghị na e depụtaghachila ya ọtụtụ ugboro.
Ma, iberibe akwụkwọ papaịrọs ahụ e dere ihe ụfọdụ dị n’Oziọma Jọn bụ naanị otu n’ime ọtụtụ puku iberibe akwụkwọ na akwụkwọ ndị gosiri na ihe dị na Baịbụl mbụ na ihe dị na nke anyị nwere taa bụ otu. E nwere ihe otu nwoke aha ya bụ Werner Keller kwuru n’akwụkwọ ya a na-akpọ The Bible as History. Ọ sịrị: “Akwụkwọ ndị mgbe ochie ndị a bụ ihe ndị kacha egosi na ihe e dere na Baịbụl ndị anyị nwere ugbu a bụ otú ha dị na Baịbụl ndị mbụ e dere.”
Ma, ọ bụghị n’ihi iberibe akwụkwọ ndị a a chọtara mere ezigbo Ndị Kraịst ji kwere na ihe e dere na Baịbụl bụ eziokwu. Ihe mere ha ji kwere bụ na Baịbụl n’onwe ya kwuru na “Akwụkwọ Nsọ dum si n’ike mmụọ nsọ Chineke.” (2 Timoti 3:16) Ma, obi dị anyị ụtọ na ihe ndị mgbe ochie a na-achọta taa na-egosi na otu ihe Baịbụl kwuru kemgbe bụ eziokwu, ya bụ, na “okwu Jehova na-adịru mgbe ebighị ebi.”—1 Pita 1:25.
^ para. 8 N’oge ochie, ọ na-abụ e dekata otu aka akwụkwọ, a gbanwee dewe aka akwụkwọ ọzọ. N’ihi ya, e nwere ike ịmata afọ e dere akwụkwọ ma ọ bụrụ na aka akwụkwọ e ji dee ya yiri aka akwụkwọ e ji dee akwụkwọ ndị mgbe ochie nke bu ụbọchị e dere ha.
GỤKWUO GBASARA YA
Ihe Ndị A Kọrọ na Baịbụl Gbasara Jizọs Hà Bụ Eziokwu?
Chọpụta ma ihe Matiu, Mak, Luk, na Jọn kọrọ hà bụ eziokwu. Leekwa ihe a chọpụtara ná mpempe akwụkwọ kacha mee ochie e nwere.
Baịbụl—Akụkọ Dị Ịtụnanya nke Otú O Si Dịruo n’Oge Anyị
Ị ga-ahụ otú ndị mmadụ si nwaa ibibi Baịbụl. Ma, ha enwelighị ike ibibi ya kpamkpam iji gosi na ọ bụ akwụkwọ si n’aka Chineke.


text:
Ị ka na-dee na abụọ mkpịsị aka? Ị ka na-mkpa anya na gị keyboard tupu ọ bụla keystroke?
Ọfọn, Touch dee Ọmụmụ ihe bụ free, onye ọrụ-enyi na enyi mmụta website na e mere na-enyere gị aka ịmụta, omume na mma gị na dee ọsọ na ziri ezi. Ozugbo ị nwere ike na-emetụ ụdị ị ga-adịghị mkpa anya na keyboard ịchọta akwụkwọ ozi na ị chọrọ pịnye na ị ga-enwe ike pịnye na a ọtụtụ ihe ngwa ngwa ọsọ!
Touch dee bụ a usoro dabeere na muscle ebe nchekwa kama n'anya. Nke a na usoro-enye gị ohere iji nweta ọtụtụ elu ọsọ nke data ntinye, karịsịa ma ọ bụrụ na ị chọrọ transcribe ederede site n'aka ndị ọzọ visual ihe onwunwe.
Dee na aka dee usoro budata mma gị na kọmputa na arụpụtaghị; ọ na-enwekwu data ntinye ọsọ na, ebe o kwere omume, na-ebelata ike ọgwụgwụ na mmerụ ahụ anya.
Touch dee Ọmụmụ nwere 15 ihe, a na-agba ule na egwuregwu site na nke ị pụrụ ịmụta pịnye nzọụkwụ-site-nzọụkwụ, nyochaa na gị onwe gị na-enwe ọganihu ma na-ekpori ndụ!


text:
NDỊ NA-ETO ETO NA-AJỤ, SỊ
E Nye M Ọrụ, Olee Otú M Ga-esi Rụwa Ya Ozugbo Kama Ịna-asị Mgbe E Mechara?
Ọ̀ na-abụ papa gị ma ọ bụ mama gị nye gị ọrụ, ya ana-esiri gị ike ọrụrụ? Ọ̀ na-abụ onye nkụzi gị nye gị ihe ị ga-ede n’ụlọ, ya ana-esiri gị ike ide? Nke bụ́ eziokwu bụ na isiokwu a ga-enyere gị aka ịna-eme ihe a sị gị mee kama ịna-asị mgbe e mechara gị emee ya, ọ bụrụgodị na
i chere na ị gaghị emeli ya.
ị chọghị ime ya.
i nweghị efe.
Ị gụchaa isiokwu a, gbaa mbọ zaa ajụjụ ndị anyị jụrụ gbasara mmadụ ịsị mgbe e mechara.
Baịbụl gosiri na mmadụ ịhapụ ihe o kwesịrị ime na-ekwu na ya ga-eme ya ma e mechaa adịghị mma. O kwuru, sị: “
Onye na-ele ifufe agaghị agha mkpụrụ; onye na-ele ígwé ojii agaghịkwa ewe ihe ubi.”
Ka anyị tụlee ihe ụfọdụ nwere ike ime ka mmadụ na-asị e mechaa ya emee ihe a sị ya mee nakwa ihe ga-enyere ya aka ịkwụsị àgwà a.
I chere na ị gaghị emeli ya.
Nke bụ́ eziokwu bụ na o nwere ihe e nwere ike ịsị mmadụ mee ya adị ya ka ọ̀ bụ ya hapụgodi ya e mechaa ya emee ya. Ihe ụfọdụ nwere ike inyere gị aka bụ:
Emela ihe ahụ otu mgbe, mewe ya obere obere. Amarachi kwuru, sị: “
Ọ bụrụ na mmadụ asị m mee ihe ma oge m kwesịrị iji eme ya agawala, anaghị m eme ihe ahụ niile otu mgbe. M na-eme ya obere obere.”
Bido ozugbo mewe ya. Chinasa kwuru, sị: “
A sị gị mee ihe, mewe ya ozugbo. Ọ bụrụ na o nwere ihe ọzọ ị na-eme, ma ọ́ dịghị ihe ọzọ, dee ihe ahụ a sị gi mee n’akwụkwọ ka ị ghara ichefu ya.”
Jụọ ndị ọzọ otú ị ga-esi eme ya. Papa gị, mama gị, ma ọ bụ onye nkụzi gị nye gị ọrụ, i nwere ike ịjụ ya otú ị ga-esi eme ya. Ha ga-enyere gị aka ịma otú ị ga-esi eme ya.
Ihe I Nwere Ike Ime Adaeze kwuru, sị: “
A sị gị mee ihe, dee otú ị ga-esi eme ya n’akwụkwọ. Nke bụ́ eziokwu bụ na ọ ga-eme ka ị ghara izu ike ma i mebeghị ya. Ma, ọ bara uru. Ọ ga-enyere gị aka ime ihe ahụ mgbe i kwesịrị ime ya.”
Ị chọghị ime ya.
Mgbe ụfọdụ, o nwere ike ihe a sị gị mee bụ ihe ị na-anaghị achọ ime. N’ihi ya, gịnị ka ị ga-eme ma ọ bụrụ na a sị gị mee ihe ị na-achọghị ime? Ihe i nwere ike ime bụ:
Gbalịa mara ihe mere i kwesịrị iji mee ihe ahụ n’oge. Dị ka ihe atụ, obi ga-adị gị ụtọ ma i mechaa ya. Ebere kwuru, sị: “
Obi na-adị m ụtọ mgbe ọ bụla m mechara ihe a sị m mee n’oge. Obi na-adịkwa m ụtọ ma m mechaa ya tupu oge e nyere m eruo. Nke a na-eme ka obi ruo m ala.”
Cheta ihe ga-eme ma ọ bụrụ na i meghị ihe ahụ n’oge. Ọ bụrụ na ị meghị ya n’oge, ọ ga-eme ka ọrụ zuo gị ahụ́. O nwekwara ike ime ka ị ghara ịmete ihe ahụ. Baịbụl kwuru, sị: ‘Mkpụrụ ọ bụla mmadụ na-agha, ọ bụ ya ka ọ ga-aghọrọ.’
—Ndị Galeshia 6: 7.
Gbalịa ka i mechaa ya tupu oge e nyere gị eruo. Nneka kwuru, sị: “
Ọ na-abụ a sị m mee ihe ma gwa m mgbe m ga-emecha ya, m na-agba mbọ mechaa ya otu abalị ma ọ bụ abalị abụọ tupu ụbọchị e nyere m eruo. Nke a na-abara m uru. M na-eji oge fọdụrụnụ legharịa ya anya, jirikwa ya mee ihe ndị ọzọ bara uru.”
Ihe I Nwere Ike Ime Ezinne kwuru, sị: “
Ị ga-emecha ihe a sị gị mee ma ọ bụrụ na i kpebie na ị ga-emecha ya. Ọ bụrụ na i jiri obi gị niile na-eme ihe ahụ, o nweghị ihe ga-eme ka ị ghara imecha ya. Ọ bụ ihe a ka m na-eme. M na-emechakwa ihe a sị m mee tupu oge e nyere m eruo.”
I nweghị efe.
Chibuike kwuru, sị: “
Ndị mmadụ na-ekwukarị na ọ na-abụ a sị m mee ihe mụ ahapụgodi ya na-eme ihe ọzọ. Ma, ha amaghị na anaghị m enwe efe.” Ọ bụrụ na ihe mere na ị naghị eme ihe a sị gị mee ozugbo a gwara gị ya bụ na ị naghị enwe efe, gbalịa mee ihe ndị anyị ga-agwa gị ugbu a.
Buru ụzọ rụọ ọrụ ndị na-ataghị akpụ. Chidimma kwuru, sị: “
O nwere onye gwara m na ọ bụrụ na mmadụ a sị m mee ihe na-agaghị ewe m nkeji ise, m kwesịrị ime ihe ahụ ozugbo. O nwere ike ịbụ idowe ụlọ ọcha, ikowe uwe gị, ịsa efere, na ịkpọ mmadụ n’ekwentị.”
Mara ihe ndị ị ga-ebu ụzọ eme. Baịbụl kwuru, sị: “
Chọpụta ihe ndị ka mkpa.” (Ndị Filipaị 1:10) Olee otú ị ga-esi eme ihe a Baịbụl kwuru? Nkiru kwuru, sị: “
Ana m ede ọrụ niile m nwere n’akwụkwọ. M na-edekwa mgbe m kwesịrị ịrụ ha. Ihe ọzọ bụ na m na-ede mgbe m bu n’obi ịrụ nke ọ bụla na mgbe m ga-arụcha ya.”
Ì chere na otú a Nkiru si eme agaghị ekwe ya mee ihe ọ bụla ọ chọrọ ime? Nke bụ́ eziokwu bụ na i dee ihe a sị gị mee n’akwụkwọ, ọ ga-enyere gị aka ịhazi onwe gị, gị amarakwa mgbe ị ga-eme nke ọ bụla. Nke a ga-eme ka obi ghara ikoro gị n’elu. Amaka kwuru, sị: “
Ide ihe m chọrọ ime n’akwụkwọ na-eme ka obi ruo m ala. Ọ na-emekwa ka m mara mgbe m ga-eme nke ọ bụla.”
Ekwela ka ihe ọ bụla megharịa gị anya. Nwakaego kwuru, sị: “
Ọ na-abụ onye nkụzi anyị nye m ihe m ga-ede n’ụlọ, m na-agwa papa m na mama na ụmụnne m tupu mụ amalite ya. M na-ebukwa ụzọ rụọ ihe ọ bụla ha ga-achọ ka m rụọ. M na-agbanyụkwa ekwentị m.”
Ihe I Nwere Ike Ime Eze kwuru, sị: “
Ọrụ gị ga na-eche gị, ọ gwụkwala ma ị rụrụ ya. Kama ịhapụ ya e mechaa gị arụọ ya, rụwa ya ozugbo. Ị rụchazie ya, gị ezuwe ike.”.


text: 1 Ami Paul ye Timothy, ifịn+ Christ Jesus, inọ n̄wed emi ẹsọk kpukpru ndisana owo emi ẹdide mme anditiene Christ Jesus emi ẹdude ke Philippi,+ ọkọrọ ye mme esenyịn ye mme asan̄autom unamutom:+2 Mfọnido oro owo mîdotke ye emem emi ẹtode Abasi Ete nnyịn ye Ọbọn̄ Jesus Christ ẹkpekam ẹdu ye mbufo.+3 Mmesikọm Abasi mi kpukpru ini eke ntide mbufo+4 ke kpukpru n̄kpeubọk mi kaban̄a kpukpru mbufo,+ nte nnamde n̄kpeubọk mi ye idatesịt,5 ke se mbufo ẹketịpde+ ẹsịn ke ndisuan eti mbụk toto ke akpa usen tutu esịm emi.6 Koro mmenịm n̄kpọ emi ke akpanikọ, nte ke enye emi ọkọtọn̄ọde eti utom ke otu mbufo ayanam enye ama+ tutu esịm usen+ Jesus Christ.7 Enen mi ndinyene utọ ekikere emi mban̄a mbufo koro mbufo ẹdude mi ke esịt,+ kpukpru mbufo ẹnyụn̄ ẹdide mme anditiene mi mbuana+ ke mfọnido oro owo mîdotke, ke n̄kpọkọbi+ mi ye ke edin̄wana+ nnyụn̄ nda ibet+ nnam eti mbụk ọsọn̄ọ ada.8 Koro Abasi edi ntiense mi ke nte ọdọn̄de mi ndikụt kpukpru mbufo ye utọ esịt ima+ eke Christ Jesus enyenede.9 Ndien emi ke n̄ka iso ndibọn̄ akam mban̄a, nte ima mbufo akpakam ọdọdiọn̄ awak+ ke nnennen ifiọk+ ye ọyọhọ ikike;+10 man mbufo ẹkpedụn̄ọde ẹfiọk se idide akpan n̄kpọ ikan,+ man mbufo ẹkpenana ndo+ ẹkûnyụn̄ ẹnam mbon efen ẹtuak ukot ẹduọn̄ọ+ tutu esịm usen Christ,11 man ẹkpenyụn̄ ẹyọhọ ye mfri edinen ido,+ emi ebede ke Jesus Christ, ẹnọ Abasi ubọn̄ ye itoro.+12 Edi nyom mbufo ẹfiọk, nditọete, ẹte ke se ikọwọrọde mi ama akabade anam eti mbụk+ asuana utu ke ndibọbiọn̄ọ enye,13 tutu anam kpukpru owo ẹdiọn̄ọ+ ẹban̄a n̄kpọkọbi+ mi ke Christ ke otu kpukpru Mbon Ukpeme Edidem ye kpukpru mbon eken;+14 ndien ata ediwak nditọete ke Ọbọn̄, ẹnyene uko ke ntak n̄kpọkọbi mi, ẹnyụn̄ ẹdọdiọn̄ ẹtịn̄ ikọ Abasi uko uko, ifeheke ndịk.+15 Ke akpanikọ, ndusụk owo ẹkwọrọ Christ ke ntak isịnenyịn ye ndomoidem,+ edi mmọ eken n̄ko ẹkwọrọ ke eti esịt.+16 Mmọ emi nsiakde ke ukperedem mi ẹkwọrọ Christ ke ntak ima, koro mmọ ẹfiọkde ẹte ke ẹnịm mi ẹte ndu mi n̄n̄wana nnọ eti mbụk;+17 edi mbon oro n̄kebemde iso nsiak do ẹnam ye utọk,+ idịghe ye eti uduakesịt, koro mmọ ẹkere ndida ukụt+ ntiene mi ke n̄kpọkọbi mi.18 Nso ndien? Ke kpukpru usụn̄, edide ke abian̄a+ m̀mê ke esịt akpanikọ, ke ẹkwọrọ Christ,+ ndien ami mmadara mban̄a emi. Ke akpanikọ, ami nyaka iso ndara,19 koro mmọfiọk nte ke emi ediwọrọ edinyan̄a ọnọ mi oto ke n̄kpeubọk+ mbufo ye ke edinọ mi spirit Jesus Christ,+20 nte ekemde ye ọkpọsọn̄ udọn̄+ ye idotenyịn+ oro nnyenede nte ke ndikopke bụt+ ke usụn̄ ekededi, edi nte ke nyada ifụre utịn̄ikọ+ nnọ Christ ubọn̄ ke emi, nte nsikam nnamde kpukpru ini, ebe ke obụkidem+ mi, edide ke uwem onyụn̄ edide ke n̄kpa.+21 Koro amaedi ami, ndidu uwem ọwọrọ Christ,+ ndien ndikpa+ ọwọrọ udori.22 Edi edieke anade n̄ka iso ndu uwem ke obụkidem, emi edi mfri utom mi+—edi ntịn̄ke enye emi mmekde.23 N̄kpọ iba emi ẹfịghe mi ke ekikere;+ edi se nyomde edi ẹdisana mi nyak ye edidu ye Christ,+ koro emi, ke akpanikọ, enen̄ede ọfọn akan.+24 Nte ededi, ami ndika iso ndu ke obụkidem ọfọn mbufo akan.+25 Ntre, sia nnịmde emi ke akpanikọ, mmọfiọk nte ke nyaka iso ndu uwem+ nnyụn̄ ndu ye kpukpru mbufo man mbufo ẹkọri+ ẹnyụn̄ ẹnyene idatesịt oro asan̄ade ye mbuọtidem mbufo,26 man idatesịt mbufo ọkpọyọhọ ọduọhọ ke Christ Jesus ke ntak mi ebe ke ami ndifiak ndu ye mbufo.27 Ẹkam ẹdu uwem ke usụn̄ nte odotde+ ye eti mbụk emi aban̄ade Christ, man, ke ndide ndise mbufo ye ke mmendịghe, n̄kpokop mban̄a mbufo, nte ke mbufo ke ẹsọn̄ọ ẹda ke spirit kiet, ye ukpọn̄ kiet+ ẹn̄wana ọtọkiet ẹban̄a mbuọtidem oro odude ke eti mbụk,28 inyụn̄ iyakke mme andibiọn̄ọ+ mbufo ẹsịn mbufo ndịk ke idem. N̄kpọ emi edi idiọn̄ọ nsobo ọnọ mmọ, edi edi idiọn̄ọ edinyan̄a ọnọ mbufo;+ ndien idiọn̄ọ emi oto Abasi,29 koro ẹma ẹnọ mbufo akwa ifet ndibuọt idem+ ke Christ ndinyụn̄ n̄kụt ukụt+ ke ibuot esie.30 Koro mbufo ẹmen̄wana ukem en̄wan oro mbufo ẹkekụtde nte n̄n̄wanade,+ emi ẹnyụn̄ ẹkopde nte n̄n̄wanade ke emi.+


text:
“Anyị Ga-eso Unu”
“Anyị ga-eso unu, n’ihi na anyị anụwo na Chineke nọnyeere unu.”—ZEKARAYA 8:23.
ABỤ: 65, 122
1, 2. (a) Gịnị ka Jehova kwuru ga-eme n’oge anyị a? (b) Olee ajụjụ ndị a ga-aza n’isiokwu a? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.)
JEHOVA kwuru na n’oge anyị a, “ndị ikom iri ndị si n’asụsụ niile nke mba dị iche iche ga-ejide, ee, ha ga-ejide uwe mwụda nke nwoke bụ́ onye Juu, sị, ‘Anyị ga-eso unu, n’ihi na anyị anụwo na Chineke nọnyeere unu.’” (Zekaraya 8:23) ‘Nwoke ahụ bụ́ onye Juu’ nọchiri anya ndị Chineke ji mmụọ nsọ tee mmanụ. Baịbụl kpọkwara ha “Izrel nke Chineke.” (Ndị Galeshia 6:16) ‘Ndị ikom iri ahụ’ nọchiri anya ndị nwere olileanya ịdị ndụ ebighị ebi n’ụwa. Ha ma na Jehova agọziela ndị a e tere mmanụ, ghọtakwa na iso ha na-efe Chineke bụ ihe ùgwù.
2 Jizọs kwuru na ndị Chineke ga-adị n’otu otú ahụ Zekaraya onye amụma kwuru. Jizọs kpọrọ ndị nwere olileanya ịga eluigwe “ìgwè atụrụ nta,” kpọọkwa ndị nwere olileanya ibi n’ụwa “atụrụ ọzọ.” Ma, Jizọs kwuru na ha niile ga-abụ “otu ìgwè atụrụ, nweekwa otu onye ọzụzụ atụrụ.” (Luk 12:32; Jọn 10:16) Ebe ọ bụ na e nwere ìgwè abụọ, ụfọdụ ndị nwere ike ịna-eche, sị: (1) Ndị só n’atụrụ ọzọ hà kwesịrị ịma aha ndị niile e tere mmanụ taa? (2) Olee otú ndị e tere mmanụ kwesịrị isi na-ele onwe ha anya? (3) Ọ bụrụ na onye ọgbakọ anyị amalite ịta achịcha e ji eme Ncheta Ọnwụ Jizọs, olee otú m kwesịrị isi na-emeso ya? (4) M hụ na mmadụ ole na-ata achịcha e ji eme Ncheta Ọnwụ Jizọs na-ebukwu ibu, ò kwesịrị ịna-echu m ụra? A ga-aza ajụjụ ndị a n’isiokwu a.
ÀNYỊ KWESỊRỊ ỊMA AHA NDỊ NIILE BỤ́ NDỊ E TERE MMANỤ TAA?
3. Gịnị mere na ọ gaghị ekwe anyị omume ugbu a ịmata ndị ga-eso n’otu narị puku na puku iri anọ na puku anọ?
3 Ndị só n’atụrụ ọzọ hà kwesịrị ịma aha ndị niile bụ́ ndị e tere mmanụ ka nọ́ n’ụwa taa? Mba. N’ihi gịnị? N’ihi na e nweghị otú mmadụ ga-esi mata ma onye nke ọ bụla n’ime ndị a e tere mmanụ ọ̀ ga-emecha nweta ụgwọ ọrụ ya. [1] (Gụọ ihe e dere ná ngwụcha isiokwu a.) Ọ bụ eziokwu na Chineke ahọrọla ha ka ha gaa eluigwe, naanị ihe ga-eme ka ha nweta ụgwọ ọrụ ha bụ ma ha kwesị ntụkwasị obi ruo ọgwụgwụ. Setan ma nke a, ọ na-ejikwa “ndị amụma ụgha” na-agbalị ‘iduhie’ ha. (Matiu 24:24) Ndị e tere mmanụ agaghị ama ma hà ga-enweta ụgwọ ọrụ ha ruo mgbe Jehova ga-eme ka o doo ha anya na o kpebiela na ha ruru eru inweta ụgwọ ọrụ ha. Ọ bụ ya bụ akara ikpeazụ Jehova ga-aka ha. Ọ ga-aka ha ya tupu ha anwụọ ma ọ bụ tupu ‘oké mkpagbu’ ahụ amalite.—Mkpughe 2:10; 7:3, 14.
Ọ bụ Jizọs bụ Onye Ndú anyị, ọ bụkwa naanị ya ka anyị kwesịrị ịna-eso
4. Ọ bụrụ na anyị agaghị amatali aha ndị niile bụ́ ndị e tere mmanụ nọ́ n’ụwa taa, olee otú anyị ga-esi ‘soro’ ha?
4 Ọ bụrụ na o nweghị otú e si amata aha ndị niile bụ́ ndị e tere mmanụ nọ́ n’ụwa taa, oleekwanụ otú atụrụ ọzọ ga-esi ‘soro’ ha? Baịbụl kwuru na “ndị ikom iri” “ga-ejide uwe mwụda nke nwoke bụ́ onye Juu, sị, ‘Anyị ga-eso unu, n’ihi na anyị anụwo na Chineke nọnyeere unu.’” Amaokwu ahụ kwuru banyere otu onye Juu. Ma, “unu” o kwuru gosiri na ọ naghị ekwu banyere naanị otu onye. Ọ pụtara na onye Juu ahụ abụghị otu onye, kama ọ nọchiri anya ndị niile e tere mmanụ. Ndị só n’atụrụ ọzọ ma. Ọ bụ ya mere ha ji soro ndị e tere mmanụ na-efe Jehova. O nweghị uru ọ baara ha ịma aha onye ọ bụla só ná ndị e tere mmanụ ka ha sowe ya. Ọ bụ Jizọs bụ Onye Ndú anyị. Baịbụl gwakwara anyị na ọ bụ naanị ya ka anyị kwesịrị ịna-eso.—Matiu 23:10.
OLEE OTÚ NDỊ E TERE MMANỤ KWESỊRỊ ISI NA-ELE ONWE HA ANYA?
5. Olee ndụmọdụ ndị e tere mmanụ kwesịrị ichebasiri echiche ike? N’ihi gịnị?
5 Ndị e tere mmanụ kwesịrị ichesi echiche ike banyere ndụmọdụ dị́ ná 1 Ndị Kọrịnt 11:27-29. (Gụọ ya.) Olee otú onye e tere mmanụ nwere ike isi taa achịcha e ji eme Ncheta Ọnwụ Jizọs “n’erughị eru”? Ọ bụrụ na ya na Jehova adịghị ná mma, ọ bụrụkwa na o kwesịghị ntụkwasị obi, ịta achịcha ahụ na ịṅụ mmanya ahụ ga-egosi na ọ naghị akwanyere Jehova ùgwù. (Ndị Hibru 6:4-6; 10:26-29) Ndụmọdụ a na-eme ka ndị e tere mmanụ cheta na ha ga-ekwesị ntụkwasị obi ma ọ bụrụ na ha chọrọ inweta ụgwọ ọrụ ha, ya bụ, òkù Chineke si n’aka Kraịst Jizọs kpọọ ha ịga eluigwe.—Ndị Filipaị 3:13-16.
6. Olee otú ndị e tere mmanụ kwesịrị isi na-ele onwe ha anya?
6 Pọl gwara ndị e tere mmanụ, sị: “Ya mere, mụ onwe m, bụ́ onye mkpọrọ n’ime Onyenwe anyị, na-arịọsi unu ike ka unu na-eje ije n’ụzọ kwesịrị òkù ahụ a kpọrọ unu.” Olee otú ha kwesịrị isi eme ya? Pọl kwuru, sị: “N’ịdị umeala n’obi na ịdị nwayọọ zuru ezu, n’ogologo ntachi obi, jirikwa ịhụnanya na-ediri ibe unu ihe, na-agbasi mbọ ike ka unu nọgide n’ịdị n’otu nke mmụọ nsọ, n’ihe nkekọ nke bụ́ udo.” (Ndị Efesọs 4:1-3) Mmụọ nsọ Jehova na-enyere ndị ohu ya aka ịdị umeala n’obi, ọ bụghị ịdị mpako. (Ndị Kọlọsi 3:12) Ndị e tere mmanụ anaghị eche na ha ka ndị ọzọ mma. Ha ma na ịbụ ndị e tere mmanụ apụtaghị na Jehova na-enye ha mmụọ nsọ karịrị nke ọ na-enye ndị ohu ya ndị ọzọ. Ha anaghị eche na ha na-aghọta eziokwu Baịbụl karịa onye ọ bụla ọzọ. Ha agaghịkwa agwa onye ọzọ na Chineke eteela ya mmanụ nakwa na o kwesịrị ịtawa achịcha na ịṅụ mmanya e ji eme Ncheta Ọnwụ Jizọs. Kama ime otú ahụ, ha na-adị umeala n’obi, marakwa na ọ bụ naanị Jehova na-ahọrọ ndị ga-aga eluigwe.
7, 8. Gịnị ka ndị e tere mmanụ na-anaghị atụ anya ya? N’ihi gịnị?
7 Ọ bụ eziokwu na ndị e tere mmanụ ghọtara na ọ bụ ihe ùgwù na Chineke họọrọ ha ịga eluigwe, ha anaghị atụ anya ka ndị ọzọ na-akwanyere ha ùgwù pụrụ iche. (Ndị Efesọs 1:18, 19; gụọ Ndị Filipaị 2:2, 3.) Ha makwa na mgbe Jehova tere ha mmanụ, a maaraghị ya ụwa niile n’ọkwa. N’ihi ya, ọ gaghị eju onye e tere mmanụ anya ma ọ bụrụ na ụfọdụ ndị ekwetaghị ozugbo na ọ bụ onye e tere mmanụ. Ọ ma na Baịbụl gwara anyị na mmadụ kwuo na Chineke enyela ya ọrụ pụrụ iche, anyị ekwesịghị ikweta ngwa ngwa. (Mkpughe 2:2) Ebe ọ bụ na onye e tere mmanụ anaghị atụ anya ka ndị ọzọ na-akwanyere ya ùgwù pụrụ iche, ọ gaghị na-eme, ya hụhaala mmadụ, ya asị onye ahụ na ya bụ onye e tere mmanụ. O nwedịrị ike ọ gaghị agwawa ya mmadụ. Ọ gaghị eji ihe o nwere olileanya ime n’eluigwe na-etu ọnụ.—1 Ndị Kọrịnt 1:28, 29; gụọ 1 Ndị Kọrịnt 4:6-8.
8 Ndị e tere mmanụ anaghị eche na ọ bụ naanị ndị ọzọ e tere mmanụ ka ha na ha ga na-anọrị, ya adịzie ka hà nọ n’òtù. Ha anaghị achọwa ndị ọzọ sịrị na ha bụ ndị e tere mmanụ ka ha na ha kwuwe gbasara ịbụ ndị e tere mmanụ ma ọ bụ zukọwa na-amụ Baịbụl. (Ndị Galeshia 1:15-17) Ọgbakọ agaghị adị n’otu ma ọ bụrụ na ndị e tere mmanụ na-eme otú ahụ. Ime otú ahụ ga-egosi na ha na-alụso mmụọ nsọ ọgụ. Ọ bụ mmụọ nsọ ahụ ka Chineke ji enyere ndị ya aka inwe udo ma dịrị n’otu.—Gụọ Ndị Rom 16:17, 18.
OLEE OTÚ I KWESỊRỊ ISI NA-EMESO HA?
9. Gịnị mere i ji kwesị ịkpachara anya n’otú i si emeso ndị na-ata achịcha e ji eme Ncheta Ọnwụ Jizọs? (Kwuo ihe dị́ n’igbe bụ́ “ Ịhụnanya ‘Adịghị Akpa Àgwà Na-ekwesịghị Ekwesị.’”)
9 Olee otú i kwesịrị isi na-emeso onye na-ata achịcha e ji eme Ncheta Ọnwụ Jizọs? Jizọs sịrị ndị na-eso ụzọ ya: “Unu niile bụ ụmụnna.” Ọ gwakwara ha, sị: “Onye ọ bụla nke na-ebuli onwe ya elu, a ga-eweda ya ala, onye ọ bụla nke na-eweda onwe ya ala, a ga-ebuli ya elu.” (Matiu 23:8-12) N’ihi ya, ọ gaghị adị mma ka anyị na-ebuli nwanna elu, ọ bụrụgodị onye e tere mmanụ. Mgbe Baịbụl kwuru banyere ndị okenye, ọ gwara anyị ka anyị na-eṅomi okwukwe ha. Ma, ọ gwaghị anyị na anyị nwere ike ime mmadụ ọ bụla onye ndú anyị. (Ndị Hibru 13:7) Ọ bụ eziokwu na Baịbụl kwuru na e kwesịrị inye ụfọdụ ndị “nsọpụrụ okpukpu abụọ,” ma ọ bụ n’ihi na ha “na-arụ ọrụ nlekọta n’ụzọ dị mma,” ‘na-arụsikwa ọrụ ike n’ikwu okwu na izi ihe,’ ọ bụghị n’ihi na ha bụ ndị e tere mmanụ. (1 Timoti 5:17) Ọ bụrụ na anyị na-enye ndị e tere mmanụ otuto na nsọpụrụ pụrụ iche, anyị ga-eme ka ihere mewe ha. Nke kadị njọ bụ na o nwere ike ime ka ha dịzie mpako. (Ndị Rom 12:3) O nweghị onye n’ime anyị chọrọ ime ihe ọ bụla nwere ike ime ka otu n’ime ụmụnna Kraịst e tere mmanụ kpawa ụdị àgwà ọjọọ ahụ.—Luk 17:2.
10. Olee otú ị ga-esi gosi na ị na-akwanyere Ndị Kraịst e tere mmanụ ùgwù?
10 Olee otú anyị ga-esi gosi na anyị na-akwanyere ndị Jehova tere mmanụ ùgwù? Anyị agaghị ajụwa ha otú ha si ghọọ ndị e tere mmanụ. Ọ bụ naanị ha ka ọ gbasara. N’ihi ya, anyị agaghị etinyewe ọnụ n’ihe na-agbasaghị anyị. (1 Ndị Tesalonaịka 4:11; 2 Ndị Tesalonaịka 3:11) Anyị ekwesịghịkwa iche na di ha ma ọ bụ nwunye ha, papa ha na mama ha, ma ọ bụ ndị ezinụlọ ha ndị ọzọ bụkwa ndị e tere mmanụ. Mmadụ anaghị esi n’ezinụlọ ya keta olileanya ya. (1 Ndị Tesalonaịka 2:12) Anyị ekwesịghịkwa ịjụwa ajụjụ nwere ike iwute ndị ọzọ. Dị ka ihe atụ, anyị ekwesịghị ịjụwa nwunye onye e tere mmanụ otú obi na-adị ya maka na di ya agaghị eso ya biri n’ụwa. A sị ka e kwuwe, obi kwesịrị isi anyị ike na n’ụwa ọhụrụ, Jehova ‘ga-ewere ihe na-agụ ihe ọ bụla dị ndụ nyejuo ya afọ.’—Abụ Ọma 145:16.
11. Olee nsogbu anyị ga-agbara ọsọ ma ọ bụrụ na anyị anaghị ‘enwe mmasị n’ihe mmadụ bụ’?
11 Ọ bụrụ na anyị anaghị eme ndị e tere mmanụ ka hà ka ndị ọzọ, ọ ga-eme ka anyị gbaara nsogbu ọsọ. Gịnị mere anyị ji kwuo otú ahụ? Baịbụl gwara anyị na e nwere ike inwe “ụmụnna ụgha” n’ọgbakọ, ndị nwedịrị ike ịna-ekwu na ha bụ ndị e tere mmanụ. (Ndị Galeshia 2:4, 5; 1 Jọn 2:19) Ụfọdụ ndị e tere mmanụ nwekwara ike ịdapụ n’ọgbakọ. (Matiu 25:10-12; 2 Pita 2:20, 21) Ma ọ bụrụ na anyị anaghị ‘enwe mmasị n’ihe ndị mmadụ bụ,’ ụdị ndị ahụ agaghị eme ka anyị dapụ n’ọgbakọ. Okwukwe anyị agaghịkwa anyụ ka ọkụ ọ bụrụgodị na nwanna a ma ama ma ọ bụ onye ferela Jehova ọtụtụ afọ akwụsị ife ya.—Jud 16.
MMADỤ OLE NA-ATA ACHỊCHA Ò KWESỊRỊ ICHUWE ANYỊ ỤRA?
12, 13. Gịnị mere na mmadụ ole na-ata achịcha e ji eme Ncheta Ọnwụ Jizọs ekwesịghị ịna-echu anyị ụra?
12 Ruo ọtụtụ afọ, mmadụ ole na-ata achịcha e ji eme Ncheta Ọnwụ Jizọs nọ na-agbada agbada. Ma, n’oge na-adịbeghị anya, ha na-agbago kwa afọ. Ò kwesịrị ichuwe anyị ụra? Mba. Ka anyị tụlee ihe mere anyị ji zaa otú ahụ.
13 “Jehova maara ndị bụ́ ndị ya.” (2 Timoti 2:19) Ndị na-agụkọ mmadụ ole na-ata achịcha e ji eme Ncheta Ọnwụ Jizọs amaghị ndị bụ́ ndị e tere mmanụ n’eziokwu otú Jehova ma. N’ihi ya, ha na-agụnye ma ndị bụ́ ndị e tere mmanụ ma ndị na-abụghị. Dị ka ihe atụ, ụfọdụ ndị na-atabu achịcha mechara kwụsị. Ụfọdụ nwekwara ike ịbụ ndị isi na-akpakọchaghị ọnụ ma ọ bụ ndị nsogbu ọzọ mere ka ha chee na ha ga-eso Kraịst bụrụ eze n’eluigwe. O doro anya na anyị amaghị mmadụ ole n’ime ndị e tere mmanụ fọrọ n’ụwa taa.
14. Gịnị ka Baịbụl kwuru banyere mmadụ ole bụ́ ndị e tere mmanụ ga-anọ n’ụwa mgbe oké mkpagbu ga-amalite?
14 A ga-enwe ndị e tere mmanụ n’ọtụtụ ebe n’ụwa mgbe Jizọs ga-abịa ịkpọrọ ha gaa eluigwe. Baịbụl kwuru na Jizọs ‘ga-ezipụ ndị mmụọ ozi ya, ha ga-esikwa n’akụkụ anọ nke ụwa chịkọta ndị ọ họọrọ, site n’otu nsọtụ eluigwe ruo na nsọtụ ya nke ọzọ.’ (Matiu 24:31) Ihe Baịbụl kwukwara gosiri na n’oge ikpeazụ a, a ga-enwe mmadụ ole na ole bụ́ ndị e tere mmanụ fọrọ n’ụwa. (Mkpughe 12:17) Ma o kwughị mmadụ ole n’ime ha ga-afọ n’ụwa mgbe oké mkpagbu ga-amalite.
15, 16. Gịnị ka anyị kwesịrị ịghọta banyere otu narị puku na puku iri anọ na puku anọ ahụ Jehova họọrọ?
15 Ọ bụ Jehova na-ekpebi mgbe ọ ga-ahọrọ ndị e tere mmanụ. (Ndị Rom 8:28-30) Jehova malitere ịhọrọ ndị e tere mmanụ mgbe ọ kpọlitechara Jizọs n’ọnwụ. Ọ ga-abụ na ndị niile bụ́ ezigbo Ndị Kraịst n’oge ndịozi Jizọs bụ ndị e tere mmanụ. Ruo ọtụtụ narị afọ malite mgbe ahụ, ọtụtụ n’ime ndị nọ́ na-ekwu na ha na-eso ụzọ Kraịst bụ Ndị Kraịst adịgboroja. Ma n’afọ ndị ahụ, Jehova tere mmadụ ole na ole bụ́ ezigbo Ndị Kraịst mmanụ. Ha yiri ọka wit ahụ Jizọs kwuru ga na-eto n’etiti ata. (Matiu 13:24-30) N’oge ikpeazụ a, Jehova ka na-ahọrọ ndị ga-eso n’otu narị puku na puku iri anọ na puku anọ. [2] (Gụọ ihe e dere ná ngwụcha isiokwu a.) N’ihi ya, ọ bụrụ na Chineke ekpebie ịhọrọ ụfọdụ ndị tupu e bibie ụwa ochie a, ọ gaghị emewe anyị obi abụọ ma ihe ọ na-eme ọ̀ dịkwa mma. (Aịzaya 45:9; Daniel 4:35; gụọ Ndị Rom 9:11, 16.) [3] (Tụlee ihe e dere ná ngwụcha isiokwu a.) Anyị kwesịrị ịkpachara anya ka anyị ghara ịkpa àgwà ka ndị ọrụ ahụ tamuru ntamu banyere otú nna ha ukwu si meso ndị malitere ịrụ ọrụ n’awa nke ikpeazụ.—Gụọ Matiu 20:8-15.
16 Ọ bụghị ndị niile nwere olileanya ịga eluigwe so ‘n’ohu ahụ kwesịrị ntụkwasị obi, onye nwekwara uche.’ (Matiu 24:45-47) Taa, Jehova na Jizọs si n’aka mmadụ ole na ole na-akụziri ọtụtụ ndị ihe otú ahụ ọ dị n’oge ndịozi. Ọ bụ naanị mmadụ ole na ole n’ime Ndị Kraịst e tere mmanụ ka Jehova nyere mmụọ nsọ ide Akwụkwọ Nsọ Grik nke Ndị Kraịst. Taakwa, ọ bụ naanị mmadụ ole na ole n’ime Ndị Kraịst e tere mmanụ ka Chineke si n’aka ha na-enye ndị ya ‘nri n’oge kwesịrị ekwesị.’
17. Olee ihe ndị ị mụtara n’isiokwu a?
17 Olee ihe ndị anyị mụtara n’isiokwu a? Jehova ekpebiela na ya ga-eme ka ọtụtụ ndị ohu ya dịrị ndụ ebighị ebi n’ụwa, meekwa ka ndị ga-eso Jizọs chịa dịrị ndụ n’eluigwe. Ọ ga-akwụ ndị ohu ya niile ụgwọ ọrụ, ma ‘nwoke ahụ bụ́ onye Juu’ ma “ndị ikom iri” ahụ Zekaraya kwuru banyere ha. Jehova chọrọ ka ha niile na-erubere otu iwu ahụ isi ma jiri obi ha niile na-efe ya. Ha niile kwesịrị ịdị umeala n’obi, jirikwa otu obi na-ejere ya ozi. Ha kwesịkwara ịna-agbalịsi ike ka udo dịrị n’ọgbakọ. Ka ụwa ochie a na-agba egwú ụla ya, ka anyị niile nọsie ike n’ozi anyị na-ejere Jehova, bụrụkwa otu ìgwè atụrụ na-eso Kraịst.
^ [1] (paragraf nke 3) Ihe e kwuru n’Abụ Ọma 87:5, 6 gosiri na n’ọdịnihu, Chineke nwere ike ime ka a mata aha ndị niile ha na Jizọs na-achị n’eluigwe.—Ndị Rom 8:19.
^ [2] (paragraf nke 15) Ọ bụ eziokwu na ihe e kwuru n’Ọrụ Ndịozi 2:33 gosiri na Jizọs na-enye aka n’ihe gbasara ite mmadụ mmanụ, ọ bụ Jehova na-ahọrọ ndị a ga-ete mmanụ.
^ [3] (paragraf nke 15) Ị chọọ ịhụ ebe a kọwakwuru ya, gụọ “Ajụjụ Ndị Na-agụ Akwụkwọ Anyị Na-ajụ,” n’Ụlọ Nche May 1, 2007, peeji nke 30-31.


text:
Echiche Ụgha nke 2: Ndị Ajọ Omume Na-ata Ahụhụ na Hel
Olee ebe echiche ụgha a si?
“N’ime ndị ọkà mmụta Gris oge ochie niile, onye ozizi ya kacha metụta ihe ndị mmadụ kweere banyere Hel bụ Plato.”—Histoire des enfers (Akụkọ Banyere Hel), nke Georges Minois dere, peeji nke 50.
“Malite n’etiti narị afọ nke abụọ AD, ọ malitere ịgụ Ndị Kraịst a kụzitụụrụ nkà ihe ọmụma Gris agụụ ịkụzi ihe ha kweere otú ọ ga-ekwekọ n’ihe a kụziiri ha . . . Nkà ihe ọmụma nke kacha masị ha bụ ozizi Plato.”—The New Encyclopædia Britannica (1988), Nke 25, peeji nke 890.
“Ozizi Chọọchị gosiri na e nwere hel nakwa na ọ na-adịru mgbe ebighị ebi. Ozugbo ndị mere njọ ogbugbu nwụrụ, mkpụrụ obi ha na-aga na hel, bụ́ ebe ha na-enweta ntaramahụhụ hel, bụ́ ‘ọkụ ebighị ebi.’ Ahụhụ kachanụ a na-ata mmadụ na hel bụ ikewapụ ya n’ebe Chineke nọ ruo mgbe ebighị ebi.”—Catechism of the Catholic Church, nke 1994, peeji nke 270.
Gịnị ka Baịbụl kwuru?
“N’ihi na ndị dị ndụ maara na ha ga-anwụ; ma ndị nwụrụ anwụ amaghị ihe ọ bụla ma ọlị, . . . n’ihi na ọrụ ma ọ bụ ichepụta ihe ma ọ bụ ihe ọmụma ma ọ bụ amamihe adịghị na Shiol, ebe ị na-aga.”—Ekliziastis 9:5, 10.
A sụgharịrị okwu Hibru bụ́ Shiol, nke pụtara “ebe ndị nwụrụ anwụ nọ,” “hel” n’ụfọdụ nsụgharị Baịbụl. Olee ihe amaokwu ndị ahụ na-akụziri anyị banyere ọnọdụ ndị nwụrụ anwụ? Hà na-ata ahụhụ na Shiol iji kwụọ ụgwọ njọ ha? Mba, n’ihi na ha “amaghị ihe ọ bụla.” Ọ bụ ya mere na mgbe nna ochie bụ́ Job nọ n’oké ahụhụ n’ihi ajọ ọrịa rịara ya, ọ rịọrọ Chineke, sị: “Chebe m na hel [Hibru, Shiol].” (Job 14:13; nsụgharị Douay-Rheims Version) Olee uru arịrịọ a ga-abara ya ma a sị na Shiol bụ ebe a na-ata mmadụ ahụhụ ruo mgbe ebighị ebi? Na Baịbụl, naanị ihe hel pụtara bụ ili nke ihe niile bụ́ mmadụ, bụ́ ebe a na-anaghị arụ ọrụ ọ bụla.
Ezi uche ọ́ kaghị dịrị n’otú a e si kọwaa hel, ó kwekọghịkwa n’Akwụkwọ Nsọ? Olee ụdị ihe ọjọọ mmadụ ga-eme, n’agbanyeghị otú ọ jọruru ná njọ, ga-eme ka Chineke nke hụrụ anyị n’anya mekpaa ya ahụ́ ruo mgbe ebighị ebi? (1 Jọn 4:8) Ma, ọ bụrụ na ọkụ ala mmụọ bụ echiche ụgha, oleekwanụ maka eluigwe?
Jiri amaokwu Baịbụl ndị a tụnyere ibe ha: Abụ Ọma 146:3, 4; Ọrụ 2:25-27; Ndị Rom 6:7, 23
NKE BỤ́ EZIOKWU:
Chineke anaghị ata ndị mmadụ ahụhụ na hel


text:
IBUOTIKỌ IKPAEDEM | NDI ABASI EKERE ABAN̄A FI?
Abasi Ọdọn̄ Fi Esịt
“Abasi emi ọnọde mbon oro ẹfụhọde ndọn̄esịt . . . ọdọn̄ nnyịn esịt.”—2 CORINTH 7:6.
NTAK EMI ỌSỌN̄DE NDUSỤK OWO NDINỊM: Idem ke ini ndusụk owo ẹnen̄erede ẹyom ndọn̄esịt, mmọ ẹsikere ke ifọnke ndiben̄e Abasi an̄wam mmimọ iyọ mfịna. Mma kiet emi ekerede Raquel ọdọhọ ete: “Ke ini n̄kerede nte ẹwakde ke ererimbot emi ye ikpọ mfịna emi mme owo ẹnyenede, esitie mi nte mfịna mi ekpri akaha ndidọhọ Abasi an̄wam mi.”
SE BIBLE ỌDỌHỌDE: Abasi ananam ediwak n̄kpọ man an̄wam onyụn̄ ọdọn̄ mme owo esịt. Kpukpru owo ke isọn̄ ẹkedada idiọkn̄kpọ ẹmana ndien emi anam nnyịn ikûkeme ndinam kpukpru se Abasi ọdọhọde inam. Edi Abasi ‘ama ama nnyịn onyụn̄ osio Jesus Christ Eyen esie ọdọn̄ nte uwa usio-isop idiọkn̄kpọ nnyịn.’ (1 John 4:10) Jesus ndikakpa mfak nnyịn anam Abasi ekeme ndifen idiọkn̄kpọ nnyịn, anam esịt okûbiom nnyịn, onyụn̄ anam idori enyịn ndidu uwem ke ini emi Abasi edinamde emem odu ke ofụri ererimbot. * Edi ndi uwa ufak Jesus edi n̄kpọ ofụri ubonowo, mîdịghe ndi enye akam owụt ke Abasi ekere aban̄a fi?
Kere ban̄a apostle Paul. Enye ama ama nte Jesus akakpade afak nnyịn tutu enye ewet ete: “Ndu [uwem] ke mbuọtidem eke nnyenede ke Eyen Abasi, emi akamade mi okonyụn̄ ayakde idemesie ọnọ kaban̄a mi.” (Galatia 2:20) Edi akpanikọ ke Jesus ama akpa mbemiso Paul akabarede edi Christian. Edi Paul akada uwa emi nte enọ emi Abasi ọnọde imọ.
Jesus ndikakpa man afak ubonowo edi enọ emi Abasi ọnọde fi n̄ko. Enọ emi owụt ke Abasi ada fi ke n̄kpọ. Enọ esie emi ekeme ndinọ fi “nsinsi ndọn̄esịt ye eti idotenyịn” onyụn̄ anam aka iso odu eti uwem.—2 Thessalonica 2:16, 17.
Edi Jesus akawa idem esie ke n̄kpọ nte isua 2,000 emi ẹkebede. Ntre, nso iwụt ke Abasi oyom edi ufan imọ mfịn?
^ ikp. eki. 5 Edieke oyomde ndifiọk n̄kpọ efen mban̄a Jesus ndidi ndikpa nnọ nnyịn, mbọk kot ibuot 5 ke n̄wed Mme Ntiense Jehovah emi, Nso ke Bible Enen̄ede Ekpep?


text:
DỌMINIKAN RIPỌBLIK
Achọburu M Ịkwụsị Ife Chineke
Martín Paredes
A MỤRỤ YA N’AFỌ 1976
E MERE YA BAPTIZIM N’AFỌ 1991
ONYE Ọ BỤ Martín mụtara eziokwu mgbe ọ nọ n’ụlọ akwụkwọ seminarị. Kemgbe ahụ, o nyerela ọtụtụ ndị aka ha efewe Chineke.
A MỤRỤ m n’ezinụlọ na-ekpesi Chọọchị Katọlik ike. Ha chọkwara ka m bụrụ ụkọchukwu. N’ihi ya, mgbe m dị afọ iri na abụọ, m bidoro ịmụ ihe ọmụmụ atọ. Ọ bụkwa ndị ụkọchukwu atọ kụziiri m ihe ọmụmụ ndị ahụ. N’afọ 1990, mgbe m dị afọ iri na anọ, a kpọrọ m ka m bịa gụọ akwụkwọ n’otu n’ime ụlọ akwụkwọ seminarị kacha mma na Dọminikan Ripọblik.
M bidoro ime nke ọma n’ụlọ akwụkwọ a. Ndị nkụzi anyị gwara m na m jiri aka ahụ m ji, m ga-abụ bishọp. Ma ike ịgụ akwụkwọ ebe ahụ gwụrụ m n’ihi na ha na-akụziri anyị echiche mmadụ, kama ịkụziri anyị ihe Baịbụl kwuru. Ihe ọzọkwa bụ na ndị ụkọchukwu anyị na-akwa iko aghara aghara. E nwedịrị mgbe ha chọrọ idina m n’ike. Ọ bụzi mgbe ahụ ka m chọrọ ịkwụsị ife Chineke.
N’oge ahụ, otu di na nwunye bụ́ ndị ozi ala ọzọ bịara na seminarị anyị nye onye na-ahaziri anyị ego akwụkwọ Ajụjụ Ndị Na-eto Eto Na-ajụ—Azịza Ndị Na-adị Irè. M naara ya akwụkwọ ahụ, si n’isi gụchaa ya. Mgbe m gụchara ya, m kwuru n’obi m, sị, ‘Ọ bụ ihe a ka m na-achọ.’ M pụrụ n’ụlọ akwụkwọ seminarị ahụ, mụ na Ndịàmà Jehova ebido ịmụ Baịbụl. M bidokwara ịga ọmụmụ ihe ha. Mgbe ọnwa asatọ gachara, ya bụ, n’ọnwa Julaị, afọ 1991, e mere m baptizim. M bidokwara ịsụ ụzọ. M mechakwara lụọ Nwanna Nwaanyị María. Yanwakwa bụ ọsụ ụzọ. Kemgbe afọ 2006, mụ na ya bụ ọsụ ụzọ pụrụ iche. Kama ịkwụsị ife Chineke, m na-enyeziri ndị chọrọ ịma onye Chineke bụ aka ka ha fewe ya.


text:
KPEBE MBUỌTIDEM MMỌ | REBEKAH
“Nyetiene”
REBEKAH odoro ke camel ese nte obio etiede ke ini utịn ọkọhọrede itọn̄. Enye asan̄a ke ediwak usen, ndien nte camel esisan̄ade ọtọn̄ọ ndimehe enye. Enye ọkpọn̄ Haran obio mmọ ko ke edem. Ekeme ndidi enye idikwe aba mbonubon mmọ. Anaedi enye ekere nte uwem editiede ye imọ ke ini iso, akpan akpan idahaemi enye ekperede ndisịm ebiet emi enye akade.
Rebekah ye mbon emi ẹsan̄ade ye enye ẹwat ẹka anyan ke obio Canaan ẹnyụn̄ ẹbe ẹdụk isọn̄ Negeb. (Genesis 24:62) Etie nte enye okụt ediwak erọn̄ mi. Kpa ye oro isọn̄ emi mînen̄ekede ifọn n̄kpọ, ediwak mbiet odu ndida mbọk erọn̄. Akanieren oro adade Rebekah usụn̄ enen̄ede ọdiọn̄ọ obio emi, ndien idem ada enye urua urua nditịn̄ ofụri se iketịbede nnọ eteufọk esie nnyụn̄ ndọhọ enye ke Rebekah enyịme ndidọ enye. Anaedi Rebekah ekere nte n̄kpọ editiede ye imọ ke obio emi. Enye ekere n̄ko m̀mê Isaac emi imọ iyomde ndidọ edi nso utọ owo. Mmọ ikwe kiet eken akanam. Ndi enye ayama Rebekah ke ini okụtde enye? Ndi Rebekah n̄ko ayama enye?
Ke ediwak idụt mfịn, enyene-idem esimek owo emi enye edidọde. Edi ke ndusụk idụt, ete ye eka ẹsimek n̄wan m̀mê ebe ẹnọ eyen mmọ. Inamke n̄kpọ m̀mê ẹsinam didie ke edem mbufo, anaedi emenyịme ke Rebekah ifiọkke nte n̄kpọ editiede ye enye ke ebiet emi enye akade. Edi enye enyene uko ye mbuọtidem. Esiyom inyene mme edu emi ke ini n̄kpọ okpụhọrede ke uwem nnyịn. Edi enyene nti edu en̄wen emi Rebekah enyenede.
“NYONYỤN̄ N̄KOI MMỌN̄ NNỌ MME CAMEL FO ẸN̄WỌN̄”
Uwem Rebekah okokpụhọde ke usụn̄ emi enye mîkodorike enyịn. Enye okokpon ke Haran m̀mê mbọhọ esie, ndien Haran okodu ke Mesopotamia. Ete ye eka esie iketiehe nte mbon Haran. Mmọ ikokponoke Sin emi ekedide abasi ọfiọn̄, ẹkekpono Jehovah.—Genesis 24:50.
Rebekah ama enen̄ede eye onyụn̄ enyene ido. Enye ama esinem itie onyụn̄ odu edisana uwem. Mmọ ikedịghe ubuene sia ẹma ẹnyene ifịn. Edi owo ikedekke-dek Rebekah ikama, owo ikonyụn̄ inamke n̄kpọ ye enye nte eyen ọbọn̄. Ẹma ẹkpep enye ndisisịn idem nnam utom. Ukem nte ediwak iban oro ẹkedude ini oro, Rebekah ama enyene ediwak n̄kpọ ndinam, utọ nte ndisika mmọn̄ nnọ ubon mmọ. Ekesidi ama esesịm mbubreyo, enye odori aban̄ ke afara adaha mmọn̄.—Genesis 24:11, 15, 16.
Mbubreyo usen kiet, ke enye ama okokoi mmọn̄ ọdọn̄ ọyọhọ aban̄ esie onyụn̄ oyom ndinyọn̄, akanieren kiet ama efehe ebịne enye edidọhọ ete: “Mbọk nọ mi ekpri mmọn̄ ke aban̄ fo n̄n̄wọn̄.” Se enye ekeben̄ede Rebekah ikakpaha enan̄, enye ikonyụn̄ iben̄eke ikọ ikọ. Rebekah ama okụt ke ete oro okoto anyan usụn̄ edi. Ntre, enye ama ọsọsọp odorode aban̄ ke afara ọnọ ete oro mmọn̄. Enye ikọnọhọ enye ekpri mmọn̄ ada ebịt itọn̄, edi ama ayak enye ọn̄wọn̄ tutu oyụhọ enye. Rebekah ama okụt n̄ko ke ete oro asan̄a ye camel duop, ndien ke mmọn̄ isịneke ke n̄kpọ emi ẹsidọn̄de mmọn̄ ẹnọ unam ẹn̄wọn̄. Enye ama onyụn̄ okụt ke ete oro ke etịn̄ enyịn ese imọ, ndien enye ama oyom ndinam se enye ekekeme man an̄wam ete oro. Ntre, enye ama ọdọhọ ete: “Nyonyụn̄ n̄koi mmọn̄ nnọ mme camel fo ẹn̄wọn̄ tutu mmọ ẹyụhọ.”—Genesis 24:17-19.
Rebekah ikọdọhọke ke iyom ndinọ camel duop oro ekpri mmọn̄ ẹn̄wọn̄, edi ọkọdọhọ ke iyọnọ mmọ mmọn̄ ẹn̄wọn̄ tutu ẹyụhọ. Edieke itọn̄ enen̄erede asat camel, camel kiet ekeme ndin̄wọn̄ n̄kpọ nte lita mmọn̄ 100. Ntre, edieke itọn̄ ekenen̄erede asat camel duop oro, ọwọrọ idịghe ekpri utom akana oro ọnọ Rebekah. Etie nte itọn̄ ikenen̄ekede isat mme camel oro. * Edi ndi Rebekah ama ọdiọn̄ọ ke itọn̄ inen̄ekede isat mme camel oro ke ini enye ọkọdọhọde ke iyọnọ mmọ mmọn̄ ẹn̄wọn̄? Ihih. Enye ama eben̄e idem ndinam ofụri se enye ekekeme man an̄wam ete oro. Ete oro ama onyụn̄ enyịme enye an̄wam imọ. Ekem enye ama ada ese nte Rebekah efehede ọdọk efehe osụhọde okokoi mmọn̄ edidọn̄ ọnọ mme camel oro ẹn̄wọn̄.—Genesis 24:20, 21.
Imekeme ndikpep ediwak n̄kpọ nto Rebekah. Ediwak owo mfịn ẹsikere ẹban̄a idemmọ kpọt. Bible ama ọdọdọhọ ke mme owo ẹyema idemmọ, idinyụn̄ imaha ndinam n̄kpọ nnọ mme owo. (2 Timothy 3:1-5) Ana mme Christian emi mîyomke nditie nte mbon ererimbot emi ẹnen̄ede ẹtie ẹkere nte Rebekah ekenyịmede ndin̄wam ete oro enye okokụtde ke obube mmọn̄.
Rebekah ama okụt ke ete oro ke ese imọ. Edi ete oro ikesehe enye ke idiọk usụn̄; ekese enye ke n̄kpaidem sia se Rebekah akanamde ekenenem enye. Ke Rebekah ama okokụre, ete oro ama ọnọ enye ọsọn̄urua n̄kpọmbana. Ekem enye ama obụp Rebekah ete: “Afo edi eyen anie? Mbọk sian mi. Nte ubet odu ke ufọk usọ emi nnyịn ikpanade okoneyo emi?” Ke ini Rebekah eketịn̄de ubon emi enye otode ọnọ enye, esịt ama enen̄ede enem enye. Ndien sia idem eketiede Rebekah urua urua, enye ama adian do ete: “Nnyịn imenyene nnyanyan̄a ye ekese udia ufene ye itie emi mbufo ẹdinade ke okoneyo emi.” Idịghe ekpri n̄kpọ ekedi emi sia mbon en̄wen ẹma ẹsan̄a ye ọbọn̄ oro. Ekem Rebekah ama efehe eketịn̄ ofụri se iketịbede ọnọ eka esie.—Genesis 24:22-28, 32.
Se iketịbede emi owụt ke ẹma ẹkpep Rebekah ndisifọn ido toto ke ekpri. Edi ediwak owo mfịn ifọnke ido, ndien ntak en̄wen edi oro anade ikpebe Rebekah. Edieke ibuọtde idem ye Abasi, iyesifọn ido. Jehovah ọfọn ido ye kpukpru owo onyụn̄ oyom ikọt esie ẹkpebe imọ. Ke ini ifọnde ido inyụn̄ inamde n̄kpọ inọ mme owo, esịnede mbon oro mîdinamke n̄kpọ inọ nnyịn, Ete nnyịn ke heaven oyokop inemesịt.—Matthew 5:44-46; 1 Peter 4:9.
“KADA N̄WAN SỌK EYEN MI”
Anie ekedi akanieren oro ke obube mmọn̄? Enye ekedi asan̄autom Abraham. Abraham ekedi eyeneka ete-ete Rebekah. Ntem, ẹma ẹnen̄ede ẹdara asan̄autom esie ke ufọk Bethuel, ete Rebekah. Etie nte asan̄autom emi ekekere Eliezer. * Ẹma ẹnọ enye udia ke ufọk mme Rebekah, edi enye ikamaha ndidia tutu enye etịn̄ se ikadade enye idi. (Genesis 24:31-33) Kere nte enye etịn̄de ikọ ye ọyọhọ inemesịt sia enye okụt nte Jehovah Abasi esie ọdiọn̄de enye ke isan̄ emi. Didie ke Jehovah ọkọdiọn̄ enye?
Kere nte Bethuel ete Rebekah ye Laban eyeneka Rebekah ẹkekpan̄de utọn̄ ẹkop nte Eliezer ọnọde mbụk esie. Enye ama etịn̄ nte Jehovah ọdiọn̄de Abraham ke Canaan, onyụn̄ ọdọhọ ke Abraham ye Sarah ẹnyene eyen emi ekerede Isaac, emi mmọ ẹdiyakde kpukpru inyene mmọ inọ. Abraham ama ọdọn̄ asan̄autom esie emi ata akamba utom. Enye ọkọdọhọ enye aka ebịne iman imọ ke Haran akada n̄wan do ọsọk Isaac.—Genesis 24:34-38.
Abraham ama anam Eliezer ọn̄wọn̄ọ ke imọ ididaha n̄wan ke otu nditọiban Canaan inọ Isaac. Ntak-a? Koro mbon Canaan ikokponoke inyụn̄ ituakke ibuot inọ Jehovah Abasi. Abraham ama ọdiọn̄ọ ke Jehovah oyosobo mbon Canaan nte ini akade ke ntak ndiọi edinam mmọ. Enye ikoyomke n̄kpọ ndomokiet emen Isaac edima eyen esie akadian ye mbon emi ẹkedude oburobụt uwem do. Enye ama onyụn̄ ọdiọn̄ọ ke Isaac eyen imọ eyetiene anam un̄wọn̄ọ Abasi osu.—Genesis 15:16; 17:19; 24:2-4.
Eliezer ama ọdọhọ Bethuel ye Laban ete ke imọ ima ibọn̄ akam inọ Jehovah Abasi ke ini ikesịmde obube mmọn̄ oro odude ekpere Haran. Enye ama ọdọhọ Jehovah emek n̄wan emi Isaac edidọde. Didie ke enye akanam emi? Eliezer ama ọdọhọ Abasi anam n̄wan emi Enye oyomde Isaac ọdọ edi obube mmọn̄ oro. Onyụn̄ ọdọhọ Abasi anam n̄wan oro enyịme ndinọ mme camel imọ mmọn̄ ke ini imọ ididọhọde enye ọnọ imọ mmọn̄ in̄wọn̄. (Genesis 24:12-14) Ndien anie ekedinam se enye ekeben̄ede Abasi emi? Rebekah! Kere nte ekenemde Rebekah ekpedi enye ama adiana akpan̄ utọn̄ okop se Eliezer etịn̄de ọnọ mbonubon esie!
Se Eliezer eketịn̄de ama enem Bethuel ye Laban tutu mmọ ẹdọhọ ke “n̄kpọ emi oto Jehovah.” Nte ẹkesinamde ini oro, mmọ ẹma ẹdụk ediomi ndọ ẹnyụn̄ ẹdọhọ enye emen Rebekah ọsọk Isaac. (Genesis 24:50-54) Edi ndi emi ọwọrọ ke Rebekah ikenyeneke uyo ke ofụri se iketịbede emi?
Urua ifan̄ emi ẹkebede, Eliezer ama eneme n̄kpọ emi ye Abraham. Enye ama obụp Abraham ete: “Nso edieke eyenan̄wan oro mîmaha nditiene mi?” Abraham ama ọbọrọ ete: “Do afo ọyọbọhọ un̄wọn̄ọ emi.” (Genesis 24:39, 41) Bethuel ye Laban ẹma ẹnyụn̄ ẹyom ndikop ekikere Rebekah. Esịt ama enen̄ede enem Eliezer nte kpukpru n̄kpọ akasan̄ade ọfọn, ndien ke ini eyo esierede, enye ama obụp m̀mê imekeme ndimen Rebekah nnyọn̄ Canaan usen oro. Edi ubon mme Rebekah ẹma ẹyom Rebekah afiak etie ye mmimọ usen duop ke nsụhọde n̄kaha. Ke akpatre, mmọ ẹma ẹdọhọ ẹte: “Yak ikam ikot n̄kaiferi emi ikop se enye enyenede nditịn̄.”—Genesis 24:57.
Idahaemi ana Rebekah anam ata akpan ubiere. Nso ke enye edinam? Ndi enye ayayak ima emi enye amade ete ye eyeneka esie anam enye ọdọhọ ke imọ iditieneke ọbọn̄ oro ika ebiet emi imọ mîdiọn̄ọke? Mîdịghe ndi enye edida emi nte ata eti ifet nditiene nnam n̄kpọ emi ẹkụtde ke Jehovah enyịme mi? Se enye ọkọbọrọde ama owụt se isịnede enye ke esịt. Kpa ye oro enye ọkọdiọn̄ọde ke emi oyokpụhọde uwem imọ ofụri ofụri, enye ama ọbọrọ ete: “Nyetiene.”—Genesis 24:58.
Nso eti edu ke enye ekenyene ntem! Nte nnyịn isinamde ndọ mfịn ekeme ndikpụhọde ye nte ẹkesinamde ndọ ini oro, edi imosụk ikeme ndikpep ediwak n̄kpọ nto Rebekah. Se ikebehede enye ikan ekedi se Jehovah Abasi amade, idịghe se enye amade. Bible ọnọ nnyịn mfọnn̄kan item aban̄a ndọ. Enye anam idiọn̄ọ utọ owo emi nnyịn ikpọdọde ye se owo akpanamde man edi eti ebe m̀mê eti n̄wan. (2 Corinth 6:14, 15; Ephesus 5:28-33) Ọfọn ikpebe Rebekah inyụn̄ inam n̄kpọ nte Abasi oyomde inam.
“EREN ORO ASAN̄ADE KE IN̄WAN̄ EDI NDISOBO YE NNYỊN EDI ANIE?”
Ubon Bethuel ẹma ẹdiọn̄ edima eyen mmọ. Ekem Rebekah, Deborah, emi ekedide edep esie, ye ifịn iban esie ẹma ẹsan̄a ye Eliezer ye ikọt esie ẹnyọn̄ọ. (Genesis 24:59-61; 35:8) Ebiet emi mmọ ẹkekade ama enen̄ede oyom usụn̄ ọkpọn̄ Haran. Mmọ ẹkenyene ndisan̄a n̄kpọ nte kilomita 800, ndien etie nte isan̄ emi ama ada mmọ esịm urua ita. Anaedi isan̄ emi ama enen̄ede akak mmọ. Rebekah ama esikụt mme camel, edi etie nte enye ikenen̄ekede idiọn̄ọ ndiwat camel. Bible ọdọhọ ke ubon mmọ ẹkesibọk erọn̄, idọhọke ke mmọ ẹkedi mme anyamurua emi ẹsiwatde camel ẹka nsio nsio ebiet. (Genesis 29:10) Mbon emi mîdiọn̄ọke ndiwat camel ẹsidi ẹma ẹwat ekpri mmọ ẹyom ndisụhọde sia akakde mmọ.
Edi Rebekah ikayakke n̄kpọ ndomokiet afịna enye akaha. Etie nte enye akakam ada ini emi obụp Eliezer nsio nsio n̄kpọ aban̄a Isaac ye ubon esie. Kere nte Eliezer enemede nneme ye Rebekah ke ini mmọ ẹtiede ẹwebe ikan̄ mbubreyo, onyụn̄ etịn̄de aban̄a un̄wọn̄ọ emi Jehovah akanamde ye Abraham ufan Esie. Abasi ama ọn̄wọn̄ọ ndida owo ke ubon Abraham ndiọn̄ kpukpru owo. Kere nte esịt ekenemde Rebekah ke ini enye ekedide edifiọk ke imọ ye Isaac emi imọ ididọde iyetiene inam un̄wọn̄ọ Jehovah osu.—Genesis 22:15-18.
Ke akpatre, usen oro iketịn̄de ke ntọn̄ọ ibuotikọ emi ama edisịm. Ke ini mmọ ẹsịmde Negeb ke mbubreyo, Rebekah ama ada okụt erenowo kiet asan̄ade ke in̄wan̄. Enye akasan̄a nte ekere n̄kpọ. Bible ọdọhọ ke Rebekah ama ọsọsọp “osụhọde ke camel.” Etie nte enye ikebetke-bet camel oro onụhọ mbemiso enye osụhọrede. Enye ama obụp Eliezer ete: “Eren oro asan̄ade ke in̄wan̄ edi ndisobo ye nnyịn edi anie?” Ke ini ẹkedọhọde enye ke Isaac ke edi, enye ama ọsọsọp emen ufụhọn̄kpọ ofụhọ. (Genesis 24:62-65) Ntak emi enye okofụhọde n̄kpọ? Etie nte enye akanam emi man owụt ke imokpono owo emi imọ ididọde. Ndusụk owo ẹkeme ndikere ke utọ n̄kpọ oro edi ido eset. Edi irenowo ye iban ẹkeme ndikpep n̄kpọ nto nte Rebekah okosụhọrede idem, sia oyom kpukpru nnyịn inen̄ede isụhọde idem.
Isaac ekedi n̄kpọ nte isua 40, ndien enye okosụk ofofụhọ n̄kpa Sarah eka esie, emi akakpade isua ita oro ẹkebede. Ntre, imekeme ndidọhọ ke Isaac ama esima mme owo, n̄kpọ ama esinyụn̄ otụk enye. Ndida eyenan̄wan emi esisịnde idem anam utom, ọfọnde ido, onyụn̄ osụhọrede idem nsọk utọ akparawa emi ekedi akwa edidiọn̄. Isaac akanam n̄kpọ didie ye Rebekah? Bible ọdọhọ ke ‘Isaac ama ama enye.’—Genesis 24:67; 26:8.
Nnyịn n̄ko imama Rebekah, idem ke n̄kpọ nte isua 3,900 ama ekebe tọn̄ọ n̄kpọ emi eketịbe. Imama nte enye ekenyenede uko, esịnde idem anam utom, ọfọnde ido, onyụn̄ osụhọrede idem. Ọfọn kpukpru nnyịn—n̄kpri ye ikpọ, irenowo ye iban, edide imọdọ ndọ m̀mê idọhọ—ikpebe Rebekah!
^ ikp. 10 N̄kpọ emi eketịbe mbubreyo. Bible idọhọke ke Rebekah ama odu ke obube mmọn̄ oro ke ediwak hour. Inyụn̄ idọhọke ke ubon mme Rebekah ẹma ẹdụk idap enye etinyọn̄ ikesịm ufọk, mîdịghe ke owo ama edise m̀mê nso ikpanam Rebekah ebịghi ntre ke obube mmọn̄.
^ ikp. 15 Owo isiakke Eliezer enyịn̄ ke mbụk emi, edi etie nte enye ke ẹtịn̄ ẹban̄a. Enyene ini emi Abraham akaduakde ndiyak ofụri inyene esie nnọ enye sia Abraham mîkenyeneke eyen. Ntre, enye okokpon akan ke otu mme asan̄autom esie, ndien enye ekese aban̄a kpukpru se Abraham ekenyenede. Se ẹnyụn̄ ẹtịn̄de ẹban̄a asan̄autom oro Abraham ọkọdọn̄de utom emi edi oro.—Genesis 15:2; 24:2-4.
Kpep N̄kpọ En̄wen
Ndi Imekeme Ndinem Abasi Esịt?
Nte Job, Lot, ye David ẹkedude uwem ekeme ndinam ifiọk. Kpukpru mmọ ẹma ẹnam ikpọ ndudue, edi mmọ ẹma ẹnem Abasi esịt.


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
1 Ndị Kọrịnt 10:1-33
10 Ụmụnna m, achọghị m ka unu ghara ịma na nna nna anyị hà niile nọrọ n’okpuru ígwé ojii,+ ha niile gabigakwara oké osimiri,+2 e mekwara ha niile baptizim ịba n’ime Mozis+ site n’ígwé ojii ahụ, sitekwa n’oké osimiri ahụ;3 ha niile rikwara otu nri ime mmụọ ahụ,+4 ha niile ṅụkwara otu mmiri ime mmụọ ahụ.+ N’ihi na ha ṅụburu mmiri nke si n’oké nkume ime mmụọ+ nke so ha, oké nkume+ ahụ pụtakwara Kraịst.+5 Otú o sina dị, Chineke enweghị mmasị+ n’ebe ihe ka ọtụtụ n’ime ha nọ, n’ihi na e bibiri+ ha n’ala ịkpa.6 Ma ihe ndị a ghọọrọ anyị ihe atụ, ka anyị wee ghara ịbụ ndị na-enwe ọchịchọ ihe ọjọọ,+ ọbụna dị ka ha nwere ọchịchọ ihe ọjọọ.7 Unu abụkwala ndị na-ekpere arụsị, dị ka ụfọdụ n’ime ha mere;+ dị nnọọ ka e dere, sị: “Ndị Izrel nọdụrụ ala iri ihe na ịṅụ ihe ọṅụṅụ, ha wee bilie ikpori ndụ.”+8 Ka anyị ghara ịna-akwa iko,+ dị ka ụfọdụ n’ime ha kwara iko, puku iri abụọ na atọ n’ime ha wee nwụọ n’otu ụbọchị.+9 Ka anyị gharakwa ile Jehova+ ule, dị ka ụfọdụ n’ime ha lere ya ule,+ agwọ wee laa ha n’iyi.+10 Unu abụkwala ndị na-atamu ntamu,+ dị nnọọ ka ụfọdụ n’ime ha tamuru, onye mbibi wee laa ha n’iyi.+11 Ihe ndị a nọ na-adakwasị ha dị ka ihe atụ, e dekwara ha ede ka ha bụụrụ anyị ihe ịdọ aka ná ntị,+ anyị ndị ọgwụgwụ nke usoro ihe ndị a+ bịakwasịworo.12 Ya mere, ka onye chere na ya guzosiri ike lezie anya ka ọ ghara ịda.+13 Ọ dịghị ọnwụnwa bịakwasịrị unu nke na-abụghị nke na-abịara ụmụ mmadụ.+ Ma Chineke kwesịrị ntụkwasị obi,+ ọ gaghịkwa ekwe ka a nwaa unu gabiga ihe unu pụrụ idi,+ kama mgbe ọnwụnwa bịara, ọ ga-emere unu ụzọ mgbapụ,+ ka unu wee nwee ike idi ya.14 Ya mere, ndị m hụrụ n’anya, gbaaranụ+ ikpere arụsị ọsọ.+15 Ana m ekwu dị ka ọ̀ bụ ndị nwere nghọta+ ka m na-agwa; tụleenụ ihe m na-ekwu n’onwe unu.16 Iko+ ngọzi ahụ nke anyị na-agọzi, ọ́ bụghị ikere òkè n’ọbara Kraịst? Ogbe achịcha ahụ nke anyị na-anyawa,+ ọ́ bụghị ikere òkè n’ahụ́ Kraịst?+17 N’ihi na e nwere otu ogbe achịcha, ọ bụ ezie na anyị dị ọtụtụ,+ anyị bụ otu ahụ́,+ ebe anyị niile na-eketa òkè n’otu ogbe achịcha ahụ.+18 Leenụ ihe ahụ nke bụ́ Izrel n’ụzọ anụ ahụ́+ anya: Ọ̀ bụ na ndị ahụ na-eri ihe ndị a chụrụ n’àjà adịghị eketa òkè n’ebe ịchụàjà?+19 Gịnịzi ka m ga-ekwu? Ọ̀ bụ na ihe e ji chụọrọ arụsị àjà nwere ihe ọ bụ, ka ọ̀ bụ na arụsị nwere ihe ọ bụ?+20 Ee e; kama ihe m na-ekwu bụ na ihe ndị mba ọzọ na-achụ n’àjà, ha na-achụrụ ya ndị mmụọ ọjọọ,+ ọ bụghị Chineke; achọghịkwa m ka unu bụrụ ndị ha na ndị mmụọ ọjọọ+ na-emekọ ihe.21 Unu apụghị ịdị na-aṅụ iko Jehova+ na iko ndị mmụọ ọjọọ; unu apụghị ịdị na-eri na “tebụl Jehova”+ na-erikwa na tebụl ndị mmụọ ọjọọ.22 Ka “ànyị na-akpali Jehova ikwo ekworo”?+ Ànyị ka ya ike?+23 Iwu kwadoro ihe niile; ma ọ bụghị ihe niile bara uru.+ Iwu kwadoro ihe niile;+ ma ọ bụghị ihe niile na-ewuli elu.+24 Ka onye ọ bụla na-achọ, ọ bụghị uru nke ya,+ kama nke onye nke ọzọ.+25 Na-erinụ ihe niile a na-ere n’ọdụ anụ,+ n’ajụghị ase ọ bụla n’ihi akọ na uche unu;+26 n’ihi na “ọ bụ Jehova+ nwe ụwa na ihe jupụtara n’ime ya.”+27 Ọ bụrụ na onye ọ bụla n’ime ndị na-ekweghị ekwe akpọọ unu òkù, unu achọọkwa ije, rienụ ihe ọ bụla e debere n’ihu unu,+ n’ajụghị ase ọ bụla maka akọ na uche unu.+28 Ma ọ bụrụ na onye ọ bụla asị unu: “Ihe a bụ ihe e ji chụọ àjà,” unu erila ya n’ihi onye ahụ mere ka unu mara banyere ya nakwa n’ihi akọ na uche.+29 “Akọ na uche,” ka m na-ekwu, ọ bụghị nke gị, kama nke onye ọzọ ahụ. N’ihi na, gịnị mere ọ ga-eji bụrụ na akọ na uche+ onye ọzọ na-ekpe nnwere onwe m ikpe?30 Ọ bụrụ na m ji ekele na-eri ya, gịnị mere a ga-eji na-ekwujọ m n’ihe ahụ m na-enye ekele maka ya?+31 Ya mere, ma ùnu na-eri ihe ma ùnu na-aṅụ ihe ọṅụṅụ ma ùnu na-eme ihe ọ bụla ọzọ, na-emenụ ihe niile iji nye Chineke otuto.+32 Unu abụrụla ndị Juu na ndị Grik na ọgbakọ Chineke ihe ịsụ ngọngọ,+33 ọbụna dị ka m na-eme ihe dị mmadụ niile mma n’ihe niile,+ n’achọghị uru nke onwe m,+ kama uru nke ọtụtụ ndị, ka e wee zọpụta+ ha.


text: 3 O mme anana-ibuot mbon Galatia, anie akada mbufo edisịn ke idak idiọk odudu,+ kpa mbufo emi ẹkewụtde Jesus Christ an̄wan̄wa ke iso mbufo nte owo emi ẹkọn̄de ke eto?+2 Emi kpọt ke nyom ndifiọk nto mbufo: Ndi mbufo ẹkebọ spirit+ oto ke mme utom ibet+ m̀mê ẹkebọ oto ke edibuọt idem ke se mbufo ẹkekopde?+3 Nte mbufo ẹnana ibuot ntre? Ke ẹma ẹketọn̄ọ ke spirit+ nte mbufo ẹyom ndisịm utịt ke obụkidem?+4 Ndi mbufo ẹkekụt ata ediwak ukụt ntre ke ikpîkpu?+ N̄kereke ke ekedi ke ikpîkpu.5 Ke ntre, enye emi ọnọde mbufo spirit+ onyụn̄ anamde mme utom odudu+ ke otu mbufo, nte enye anam emi oto ke mme utom ibet m̀mê oto ke edibuọt idem ke se enye okokopde?6 Kpa nte Abraham “ọkọbuọtde idem ye Jehovah, ndien ẹbat oro ẹnọ enye ke edinen ido.”+7 Ke akpanikọ mbufo ẹmefiọk ẹte ke mbon oro ẹsọn̄ọde ẹyịre ke mbuọtidem+ ẹdi nditọ Abraham.+8 Edi sia N̄wed Abasi ekebemde iso okụt ete Abasi ayabat mbon idụt ke edinen oto ke mbuọtidem, enye ama ebem iso atan̄a eti mbụk ọnọ Abraham, ete: “Oto ke afo ẹyediọn̄ kpukpru mme idụt.”+9 Mmọdo ẹdiọn̄+ mbon oro ẹsọn̄ọde ẹyịre ke mbuọtidem kpa nte ẹkediọn̄de anam-akpanikọ Abraham.+10 Koro kpukpru owo eke ẹberide edem ke mme utom ibet ẹdu ke idak isụn̄i; koro ẹwet ntem ẹte: “Ọdọdiọk ọnọ owo ekededi eke mîsọn̄ọke ida ke kpukpru n̄kpọ oro ẹwetde ke n̄wed Ibet man anam mmọ.”+11 Akan oro, ana in̄wan̄-in̄wan̄ nte ke Abasi ibatke baba owo kiet ke edinen+ oto ke ibet, koro “edinen owo edidu uwem oto ke mbuọtidem.”+12 Edi Ibet isan̄ake n̄kpọ ye mbuọtidem, edi “owo eke anamde mmọ edida mmọ odu uwem.”+13 Christ ama edep+ nnyịn osio+ ke isụn̄i Ibet ke ndikabade ndi n̄kpọ isụn̄i+ ke ibuot nnyịn, koro ẹwet ntem ẹte: “Owo eke ẹyịride ke eto edi n̄kpọ isụn̄i.”+14 Emi ekedi man edidiọn̄ Abraham ekpebe ke Jesus Christ esịm mme idụt,+ man nnyịn ikpọbọ spirit+ oro ẹken̄wọn̄ọde oto ke mbuọtidem nnyịn.+15 Nditọete, nda uwụtn̄kpọ owo ntịn̄: Owo ndomokiet ibiatke m̀mê ndidian n̄kpọ ke ediomi emi ẹma ẹkesọn̄ọ, okposụkedi edide eke owo.+16 Edi ẹken̄wọn̄ọ mme un̄wọn̄ọ ẹnọ Abraham+ ye mfri esie.+ Enye idọhọke: “Mme mfri,” nte n̄kpọ eke edide ediwak, edi nte n̄kpọ eke edide kiet:+ “Mfri fo,”+ emi edide Christ.+17 N̄ko-n̄ko, ndọhọ ntem nte: Amaedi ediomi emi Abasi ekebemde iso ọsọn̄ọ,+ Ibet emi ekedide edidu ke n̄kpọ nte isua ikie inan̄ ye edịp ye duop+ ẹma ẹkebe, inamke enye ọwọrọ ikpîkpu, man akpabiat un̄wọn̄ọ oro efep.+18 Koro edieke udeme asan̄ade ye ibet, enye isan̄ake ye un̄wọn̄ọ aba;+ edi Abasi ke mfọnido ama ada enye ọnọ Abraham ebe ke un̄wọn̄ọ.+19 Nso ndien ikedi ntak Ibet? Ẹkeda enye ẹdidian man anam ubiatibet ayarade,+ tutu mfri emi ẹken̄wọn̄ọde un̄wọn̄ọ ẹnọ edisịm;+ ndien ẹkenọ enye ebe ke mme angel+ ke ubọk esịne-ufọt.+20 Edi esịne-ufọt idụhe ke ebiet emi owo kiet kpọt odude, edi Abasi edi kiet kpọt.+21 Ndi Ibet, ke ntre, ọbọbiọn̄ọ un̄wọn̄ọ Abasi?+ Idịghe ntre! Koro edieke ẹkenọde ibet oro ekemede ndinam owo odu uwem,+ ke akpanikọ edinen ido okpoto ke ibet oro.+22 Edi N̄wed Abasi+ omomụm kpukpru n̄kpọ ọdọn̄ ọtọkiet ke idak idiọkn̄kpọ,+ man ẹkpemen un̄wọn̄ọ emi otode ke edibuọt idem ye Jesus Christ ẹnọ mmọ emi ẹbuọtde idem.+23 Nte ededi, mbemiso mbuọtidem ekedide edisịm,+ ẹkenịm nnyịn ke itie ukpeme ke idak ibet,+ ẹkwi nnyịn ẹbaha ke idak ukpeme, nditie mbet mbuọtidem oro ẹdiyararede.+24 Mmọdo Ibet ama akabade edi andikpeme nnyịn emi adade esịm Christ,+ man ẹkpebat nnyịn ke edinen+ oto ke mbuọtidem.25 Edi ke emi mbuọtidem ama ekedisịm,+ nnyịn idụhe aba ke idak andikpeme.+26 Ke akpanikọ, kpukpru mbufo ẹdi nditọ+ Abasi oto ke mbuọtidem mbufo ke Christ Jesus.27 Koro kpukpru mbufo emi ẹkenade baptism ẹdụk ke Christ+ ẹmemen Christ ẹsịne.+28 Jew m̀mê Greek* idụhe,+ ofụn m̀mê amanaisọn̄ idụhe,+ eren m̀mê n̄wan idụhe;+ koro kpukpru mbufo ẹdi owo kiet ke Christ Jesus.+29 Akan oro, edieke mbufo ẹdide eke Christ, mbufo ke akpanikọ ẹdi mfri Abraham,+ mme ada udeme nnyene nte ekemde ye un̄wọn̄ọ.+


text:
Ànyị Kwesịrị Ikpegara Jizọs Ekpere?
N’OGE na-adịbeghị anya, otu onye na-eme nchọpụta jụrụ ihe karịrị narị ndị na-eto eto asatọ si na chọọchị dị iche iche ajụjụ. Ihe o dere n’akwụkwọ o ji jụọ ha ajụjụ bụ: “Jizọs na-aza ekpere.” Ọ jụziri ha ma hà kwetara ihe ahụ o dere ka ọ̀ bụ na ha ekwetaghị. E kee ndị na-eto eto ahụ ụzọ iri, ụzọ isii n’ime ha sịrị na ha kwetasiri ike na Jizọs na-aza ekpere. Ma, otu n’ime ha kagburu Jizọs, dee ya “Chineke.”
Olee ihe gịnwa chere? Ọ̀ bụ Jizọs ka anyị kwesịrị ikpegara ekpere ka ọ̀ bụ Chineke? * Ka anyị burugodị ụzọ leba anya n’ihe Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya mgbe ọ na-akụziri ha otú ha ga-esi na-ekpe ekpere, n’ihi na ọ ga-eme ka anyị mata azịza ajụjụ a.
ÒNYE KA JIZỌS KỤZIIRI ANYỊ KA ANYỊ NA-EKPEGARA EKPERE?
Jizọs kụziiri anyị ma sikwa n’ekpere ya gosi anyị onye anyị kwesịrị ịna-ekpegara ekpere.
IHE JIZỌS KỤZIRI: E nwere mgbe otu onye na-eso ụzọ Jizọs gwara ya, sị: “Onyenwe anyị, kụziere anyị otú e si ekpe ekpere.” Jizọs sịrị: “Mgbe ọ bụla unu na-ekpe ekpere, sịnụ, ‘Nna.’” (Luk 11:1, 2) Mgbe Jizọs na-akụzi ihe n’elu ugwu, ọ gwakwara ndị na-ege ya ntị ka ha na-ekpe ekpere. Ọ sịrị ha: “Kpekuo Nna gị nke nọ na nzuzo ekpere.” Jizọs gwakwara ha ihe mere ka obi sie ha ike. Ọ sịrị ha: “Nna unu maara ihe ndị na-akpa unu tupu unu arịọ ya.” (Matiu 6:6, 8) N’abalị bọtara ụbọchị Jizọs nwụrụ, ọ gwara ndị na-eso ụzọ ya, sị: “Ọ bụrụ na unu arịọ Nna m ihe ọ bụla, ọ ga-enye ya unu n’aha m.” (Jọn 16:23) N’eziokwu, Jizọs kụziiri anyị ka anyị na-ekpegara Jehova Chineke, bụ́ Nna ya na Nna anyị, ekpere.—Jọn 20:17.
IHE EKPERE YA GOSIRI ANYỊ: Jizọs kpekwara ekpere otú ahụ ọ gwara ndị ọzọ ka ha si na-ekpe. O kpere ekpere, sị: “Nna, Onyenwe eluigwe n’ụwa, ana m enye gị otutu n’ihu ọha.” (Luk 10:21) N’oge ọzọ Jizọs kpere ekpere, o “leliri anya n’eluigwe wee sị: ‘Nna, ana m ekele gị na ị nụwo olu m.’” (Jọn 11:41) Mgbe ọ fọrọ obere ka Jizọs nwụọ, o kpere ekpere, sị: “Nna, n’aka gị ka m na-enyefe mmụọ m.” (Luk 23:46) Ebe Jizọs kpegaara Nna ya nke eluigwe bụ́ “Onyenwe eluigwe na ụwa” ekpere, ọ chọkwara ka mmadụ niile na-ekpegara Nna ya ekpere. (Matiu 11:25; 26:41, 42; 1 Jọn 2:6) Ma, ndị mbụ soro ụzọ Jizọs hà ghọtara na ọ bụ Chineke ka e kwesịrị ikpegara ekpere?
ÒNYE KA NDỊ MBỤ SORO ỤZỌ JIZỌS KPEGAARA EKPERE?
Izu ole na ole Jizọs laghachichara n’eluigwe, ndị na-achọghị iji ntị anụ gbasara Jizọs yiri ndị na-eso ụzọ ya egwu ma kpagbuo ha. (Ọrụ Ndịozi 4:18) Ndị na-eso ụzọ Jizọs kpere ekpere ozugbo. Ma, ònye ka ha kpegaara ya? Baịbụl kwuru na “ha ji otu obi gwa Chineke” okwu n’ekpere, rịọ ya ka o nyere ha aka ‘n’aha ohu ya dị nsọ bụ́ Jizọs.’ (Ọrụ Ndịozi 4:24, 30) N’eziokwu, ndị na-eso ụzọ Jizọs kpere ekpere otú ọ gwara ha ka ha si na-ekpe ya. Ha kpegaara Chineke ekpere, ọ bụghị Jizọs.
Mgbe ọtụtụ afọ gachara, Pọl onyeozi kwuru otú ya na Ndị Kraịst ibe ya si kpee ekpere. N’akwụkwọ ozi o degaara Ndị Kraịst ibe ya, ọ sịrị: “Anyị na-ekele Chineke bụ́ Nna nke Onyenwe anyị Jizọs Kraịst oge niile mgbe anyị na-ekpe ekpere maka unu.” (Ndị Kọlọsi 1:3) Pọl degakwaara Ndị Kraịst ibe ya akwụkwọ ozi, gwa ha ka ha “na-ekele Chineke bụ́ Nna anyị mgbe niile maka ihe niile n’aha Onyenwe anyị Jizọs Kraịst.” (Ndị Efesọs 5:20) Ihe ndị a Pọl dere gosiri na ọ gbara ndị ọzọ ume ka ha na-ekpegara “Chineke bụ́ Nna anyị” ekpere “mgbe niile” maka ihe niile. Ma, o doro anya na ọ bụ n’aha Jizọs ka o kpere ekpere niile ahụ.—Ndị Kọlọsi 3:17.
Anyị ga-egosi na anyị hụrụ Jizọs n’anya ma anyị na-ekpe ekpere otú ahụ o kwuru ka anyị si na-ekpe. Ọ bụ ihe Ndị Kraịst oge ochie mere. (Jọn 14:15) Ọ bụrụ na anyị ana-ekpegara naanị Nna anyị nke eluigwe bụ́ Jehova ekpere, obi ga-esikwu anyị ike na ọ ga na-aza ekpere anyị otú obi siri otu ọbụ abụ ike. Ọbụ ọbụ ahụ kwuru n’Abụ Ọma 116:1, 2, sị: “Ịhụnanya juru m obi n’ihi na Jehova na-anụ olu m . . . M ga-akpọku ya ụbọchị ndụ m niile.” *
^ para. 3 Akwụkwọ Nsọ mere ka o doo anya na Chineke na Jizọs ahaghị. Ọ bụrụ na ị chọrọ ịmatakwu ihe dị iche na Chineke na Jizọs, gụọ isi nke 4 n’akwụkwọ bụ́ Gịnị n’Ezie Ka Bible Na-akụzi? Ọ bụ Ndịàmà Jehova bipụtara ya.
^ para. 11 Ọ bụrụ na anyị chọrọ ka Chineke na-anụ ekpere anyị, anyị ga-ejirịrị obi anyị niile na-eme ihe ọ chọrọ. Ọ bụrụ na ị chọrọ ịmatakwu ihe Baịbụl kwuru banyere ekpere, gụọ isi nke 17 n’akwụkwọ bụ́ Gịnị n’Ezie Ka Bible Na-akụzi?
GỤKWUO GBASARA YA
Chineke Ọ̀ Ga-enyere M Aka Ma M Kpee Ekpere?
Nsogbu anyị hà na-emetụ Chineke n’obi?


text:
Swamp Attack
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Swamp Attack
Wụnye site Google Play
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Ọtụtụ etoju nke dị iche iche complexity
- Ọtụtụ crazy ụmụ anụmanụ
- A nnukwu kwakọbakwa ngwá agha na iji chebe onwe mgbochi
- Nnweta ego etoju
- Ikike ịzụta ọlaedo ego
Comments on Swamp Attack:
Swamp Attack Metụtara software:
Adaba ngwa si valvụ ụlọ ọrụ soro egwuregwu closeouts. The software-enye gị ohere na-esochi ihe egwuregwu ndị enyi gị na-egwuri egwu na-ekwu okwu na ha chat ụlọ.
The football simulator na otutu kpara footballers, ìgwè na-football leagues. Egwuregwu na-eji elu àgwà ndịna na ezi uche ije nke egwuregwu.
Zuru ezu emulator nke Sony PlayStation egwuregwu console bụ ike nke na-akpọ na-ewu ewu egwuregwu na Android ngwaọrụ.
The Arcade egwuregwu na ihe na-akpali gameplay maka online mpi ọzọ egwuregwu. Na egwuregwu e nwere dị iche iche kenkwucha aghụghọ na pụrụ iche bonuses maka di iche iche nke gameplay.
The atụmatụ egwuregwu ịzụlite gị onwe gị obodo na mụbaa ókèala na-eji usoro nke kpọọ. Egwuregwu na-eji a mma 3D ndịna-emeputa na ụzọ dị iche iche nke development.
The ukara ngwa nke dijitalụ ụlọ ahịa si ewu ewu ozi Ubisoft. Na software e nwere otu nnukwu iche iche nke egwuregwu nke bụ inweta ibudata.
The ọrụ na-egwu egwuregwu ebe ị pụrụ ịchọ na enwetaghị Pokemon n'okporo ámá obodo ukwu site na iji a igwefoto nke smartphones. The egwuregwu nwere ike na-ekwurịta okwu na mpi na ndị ọzọ egwuregwu.
Na-ewu ewu egwuregwu n'ihi na ugbo oru na ugbo na mmepe. The software-enye gị ohere akụ dị iche iche kụrụ, ewu ụlọ na inwe anu ulo.
A atụmatụ egwuregwu na ndị ọcha nke a ndụ simulator. The egwuregwu ebumnobi bụ isi kpuchie gị onwe gị ụzọ maka chọrọ mgbaru ọsọ site ihe niile dị n'aka.
The nchọgharị maka ala ikiri nke weebụsaịtị na internet. Onye ọrụ nwere ohere dị iche iche configurations na modul iji hụ na àgwà ọrụ nke nchọgharị.
Zuru ezu antivirus iji chebe usoro megide nje virus na-malware. Ọzọkwa, ọ na-akwado ndị dị iche iche na ime ụdịdị mata usoro nsogbu na-enye nchebe megide netwọk egwu.
Onye ama ama nke antivirus software iji hụ na nchebe nke a ngwaọrụ megide dị iche iche egwu. The software na-echebe usoro megide ize ndụ netwọk ọdịnaya na ndị ọzọ na nje dị iche iche ụdị.
Ngwá Ọrụ maka nkwurịta okwu n'etiti ndị ọrụ n'ụwa nile. The software na-enye ohere ka olu na video oku ma ọ bụ ịkọrọ ozi ederede.
Ngwa ibudata na-ege ntị akwụkwọ ọdịyo dị. The software na-agụnye nnukwu n'ọbá akwụkwọ nke akwụkwọ na-akwado ndị dị iche iche ụdịdị n'ihi na ha nyochaa.
Lee ihe software


text:
ISIOKWU TETA! A | NDỤ GỊ Ọ̀ DỊ OTÚ Ị CHỌRỌ KA Ọ DỊRỊ?
Ihe Mere O Ji Ara Ahụ́: Ihe Mmadụ Ji n’Aka Dị Ọtụtụ
KA E WERE ya na ihe ndị ị na-eme karịrị akarị. Ụmụ gị chọrọ ka i meere ha nke a, meere ha nke ọzọ, ọga gị nwere ọrụ ọ chọrọ ka ị rụọrọ ya, di gị ma ọ bụ nwunye gị nwekwara ihe ọ chọrọ ka i meere ya. N’elu ihe a niile, ị na-elekọtakwa papa gị ma ọ bụ mama gị ahụ́ na-adịghị. Otú a ndụ gị si aga abụghị otú ị tụrụ anya ya. Otú ihe si dịrị gị ugbu a na-erikwa gị nri n’ahụ́. I nwere ike ịna-agwa onwe gị na o nweghị ihe ị ma ị ga-eme gbasara ya n’ihi na ị dị ndị mmadụ mkpa. Nke bụ́ eziokwu bụ na ime ihe ọ bụla ndị mmadụ chọrọ gị n’aka nwere ike ọ gaghị abachara ma gị ma ndị ahụ ị na-emere ya uru. Gịnị ka i nwere ike ime ma ihe dịrị gị otú a?
IHE ANYỊ GA-AMỤTA N’AKA MOZIS
E nwere oge ọ bụ naanị Mozis bụ onyeikpe n’Izrel. N’oge ahụ, Mozis nwere ike ịna-eche na ya na-eme ihe ya kwesịrị ime. Ma, ọgọ ya nwoke gwara ya, sị: “Otú a ị na-eme adịghị mma. N’ezie, ike ga-agwụ gị.” Ọ tụụrụ Mozis aro ka ọ họta ụmụ nwoke ụfọdụ ruru eru ka ha na-enyere ya aka ekpe ikpe ụfọdụ. Ikpe ọ bụla siiri ha ike, ha eweta ya ka o kpee ya. Olee uru aro a ga-aba? Ọgọ Mozis gwara ya, sị: “Ị ga-enwe ike ịnagide ya, ndị a niile ga-alaru n’ụlọ ha n’udo.”—Ọpụpụ 18:17-23.
OTÚ DELINA SI ENYERE ONWE YA AKA
I chetaranụ na anyị kwuru na Delina na-arịa ọrịa na-akụjisi ya ahụ́, nọrọkwa n’elu ya na-elekọta ụmụnne ya atọ na-arịa ọrịa. Delina kwuru, sị: “Ihe na-enyere m aka ka m ghara ịna-adọlị oké ndọlị bụ ịna-eme ihe dịịrị m n’ụbọchị n’echegbughị onwe m gbasara echi, anaghịkwa m egbu oge ma m chọọ ime ha. Ana m akọrọ ndị ọzọ gbasara ihe mụ na ha na-alụ. O meela ka di m nakwa ndị ọzọ na-enyere m aka. Ihe ọzọ m na-eme nke na-enye m obi ụtọ bụ ilekọta okooko osisi n’ụtụtụ ọ bụla.”
“E nwere oge a kara aka maka ihe ọ bụla.”—Ekliziastis 3:1
IHE I NWERE IKE IME
Ọ bụrụ na ihe ndị ị na-eme karịrị akarị, i nwere ike ime ihe ndị a:
I nwere ike ịgwa ndị ọzọ ka ha nyere gị aka. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na gị na ụmụ gị ka bi, ha nwere ike ịna-enyere gị aka. Ọ bụrụkwa na e nwere ndị ikwu gị ma ọ bụ ndị enyi gị bi gị nso, i nwekwara ike ịkpọ ha ka ha nyere gị aka.
Na-agwa ndị ọzọ ihe ị chọrọ ka ha meere gị. Dị ka ihe atụ, i nwere ike ịgwa ọga gị ka o selatatụ aka n’ọrụ ọ na-enye gị ma ọ bụrụ na ọ na-agbaji gị aka. Ma, ọ pụtaghị na ị ga-agwa ya na ị ga-akwụsị ịrụrụ ya ọrụ ma ọ bụrụ na o kweghị. Gwa ya ihe mere ọrụ ahụ ji esiri gị ike. O nwere ike ime ihe ị rịọrọ ya.
Dee ihe ndị ị chọrọ ime n’izu ọ bụla n’akwụkwọ. Kpebiekwa ma ò nwere ndị nke ị ga-enye ndị ọzọ ka ha nyere gị aka rụọ.
Ọ bụghị ebe ọ bụla a kụrụ ékwé gị agbara gawa. Ọ bụrụ na mmadụ akpọọ gị ka ị bịa ememme, ya abụrụkwa na ahụ́ agaghị ekwecha gị ma ọ bụkwanụ na i nweghị ohere, gwa ya na ị gaghị abịali.
Nke bụ́ eziokwu bụ na ọ bụghị ihe niile ị chọrọ ime ka ị ga-emeli.


text:
Ajụjụ Ndị Baịbụl Zara
Gịnị mere na ụmụ mmadụ enwebeghị ike iweta udo n’ụwa?
Baịbụl kwuru ihe abụọ kpatara ya. Nke mbụ bụ na Chineke ekeghị ụmụ mmadụ ka ha na-achị onwe ha n’agbanyeghị na ha emepụtala ọtụtụ ihe magburu onwe ha. Nke abụọ bụ na Baịbụl kwuru na “ụwa dum dị n’aka ajọ onye ahụ,” ya bụ, Setan bụ́ Ekwensu. Ọ bụ ya mere na mbọ niile ụmụ mmadụ gbarala iweta udo n’ụwa ji kụọ afọ n’ala.—Gụọ Jeremaya 10:23; 1 Jọn 5:19.
Ihe ọzọ mere na ụmụ mmadụ enwebeghị ike iweta udo n’ụwa bụ na ụmụ mmadụ na-achọ ihe ga-abara naanị ha uru. Udo ga-adị n’ụwa ma ọ bụrụ na e nwee otu ọchịchị na-achị ụwa dum nke ga-akụziri ụmụ mmadụ ka ha na-eme ihe ọma ma hụ ibe ha n’anya.—Gụọ Aịzaya 32:17; 48:18, 22.
Ònye ga-eweta udo n’ụwa?
Chineke Onye Pụrụ Ime Ihe Niile ekwela nkwa na ya ga-eweta otu ọchịchị nke ga na-achị mmadụ niile. Ọchịchị a ga-anọchi ọchịchị ụmụ mmadụ. (Daniel 2:44) Ọ bụ Ọkpara Chineke bụ́ Jizọs, onye bụ́ Onyeisi Udo, ga na-achị ụwa mgbe ahụ. Ọ ga-eme ka ihe ọjọọ niile dị n’ụwa kwụsị ma kụziekwara ụmụ mmadụ otú ha na ibe ha ga-esi na-ebi n’udo.—Gụọ Aịzaya 9:6, 7; 11:4, 9.
Ka ọ dị ugbu a, ọtụtụ nde mmadụ n’ụwa niile na-eji Baịbụl akụziri ndị mmadụ otú ha na ndị ọzọ ga-esi na-adị n’udo. Ọ bụ Jizọs na-eduzi ọrụ a ha na-arụ. N’oge na-adịghị anya, udo ga-adị n’ụwa niile.—Gụọ Aịzaya 2:3, 4; 54:13.


text:
Ị̀ Maara?
Ànyị kwesịrị ikweta na n’oge ochie, mmadụ nwere ike ịga kụọ ata n’ubi onye nwe ya kụrụ ọka?
NA MATIU 13:24-26, Jizọs sịrị: “Alaeze eluigwe dị ka nwoke ghara ezi mkpụrụ n’ubi ya. Mgbe ndị mmadụ nọ na-ehi ụra, onye iro ya bịara kụọ ata n’etiti ọka wit ahụ, ma pụọ. Mgbe akwụkwọ ya pulitere wee mịa mkpụrụ, ata ndị ahụ pulitekwara.” Ọtụtụ ndị na-ede akwụkwọ ekwuola na ha ekwetaghị na ụdị ihe ahụ nwere ike ime eme. Ma, ihe ndị e dere n’oge ochie gbasara iwu ndị Rom gosiri na ụdị ihe ahụ na-eme eme.
Otu akwụkwọ na-akọwa okwu ndị dị na Baịbụl kwuru, sị: “N’iwu ndị Rom, ịkụ ata n’ubi mmadụ iji mesie onye nwe ya ike . . . bụ ịda iwu. Iwu ahụ ha mere gosiri na ndị mmadụ na-emekarị ụdị ihe ahụ.” Otu ọkàiwu aha ya bụ Alastair Kerr kwuru na n’afọ 533, eze ukwu ndị Rom aha ya bụ Jọstịnian dere akwụkwọ ọ kpọrọ Digest. Akwụkwọ ahụ kọrọ ihe ụfọdụ gbasara iwu ndị Rom, na ihe ndị ọkàiwu kwuru malite n’ihe dị ka afọ 100 ruo 250 nke Oge Ndị Kraịst. Akwụkwọ ahụ kwuru na otu ọkaìwu aha ya bụ Ọlpian kọrọ gbasara ikpe otu nwoke aha ya bụ Selsọs kpere n’ihe dị ka narị afọ abụọ nke Oge Ndị Kraịst. Mmadụ gara kụọ ata n’ubi onye ọzọ, ya emee ka ọka onye ahụ kụrụ n’ubi ya laa n’iyi. Akwụkwọ ahụ kwuru banyere ikike iwu ndị Rom nyere onye nwe ubi, nke ga-eme ka onye ahụ dara iwu kwụọ ya ụgwọ ihe o mebiri n’ubi ya.
A na-arụ ụdị arụrụala ahụ n’ebe ndị Rom chịrị n’oge ochie, nke gosiri na ihe ahụ Jizọs ji mee ihe atụ bụ ihe nwere ike ime eme.
N’oge ndịozi Jizọs, olee otú ndị Rom hapụruru ndị isi ndị Juu ka ha na-ekpebi ihe ndị a na-eme na Judia?
N’OGE ahụ, ọ bụ ndị Rom na-achị Judia. A na-enwe gọvanọ na-anọchite anya ha. Gọvanọ ahụ na-enwe ìgwè ndị agha nọ́ n’okpuru ya. Ihe na-abụ mkpa ya bụ ịnatara ndị Rom ụtụ isi na ime ka udo dị, ka a gharakwa inwe ọgba aghara. Ndị Rom na-agbakwa mbọ ka ndị mmadụ ghara ịda iwu obodo ha. E nwee onye kpatara ọgba aghara, ha na-ata ya ahụhụ. Ma, ọ bụrụ n’ihe ndị ọzọ, ndị Rom na-ahapụ ndị isi obodo nke ọ bụla ha na-achị ka ha kpebie ihe ndị a na-eme n’obodo ha.
Ọ bụ ụlọikpe Sanhedrin bụ ụlọikpe kacha elu ndị Juu nwere. Ọ bụkwa ha na-ekpebi ihe ọ bụla gbasara iwu ndị Juu. E nwere ụlọikpe ndị nọ n’okpuru ha n’ebe dị iche iche na Judia. Ọ dị ka ọ̀ bụ ụlọikpe ndị ahụ na-eleba anya n’ọtụtụ ikpe gbasara ịda iwu ndị Juu nakwa mpụ ọ bụla e mere n’obodo ha. Ndị ọchịchị Rom anaghị etinye anya n’ụdị ihe ahụ. Ma, otu n’ime ihe ndị Rom na-ekweghị ka ụlọikpe ndị Juu na-ekpebi bụ ihe gbasara igbu onye omekome. Ọ bụ ndị Rom na-ekpekarị ụdị ikpe ahụ. Mgbe a na-emeghị otú ahụ bụ mgbe ndị òtù Sanhedrin kpere Stivin ikpe, mee ka e jiri nkume tụgbuo ya.—Ọrụ 6:8-15; 7:54-60.
N’ihi ya, ụlọikpe Sanhedrin ndị Juu nwere ikike dị́ ukwuu. Ma, otu ọkà mmụta aha ya bụ Emil Schürer kwuru, sị: “Iwu kacha sie ike ndị ọchịchị Rom nyere bụ na mgbe ọ bụla ha chọrọ, ha nwere ike iji aka ha leba anya n’okwu ụfọdụ, dịkwa ka ha na-eme ma ọ dị́ ha ka è nupụrụla ọchịchị ha isi.” Dị ka ihe atụ, ọ bụ ihe ha mere mgbe Klọdiọs Laịsias bụ ọchịagha, ya akpọchie Pọl onyeozi, bụ́ nwa amaala Rom.—Ọrụ 23:26-30.