text:
“Mbon Emi Jehovah Edide Abasi Mmọ”
“Mbon emi Jehovah edide Abasi mmọ ẹkop inemesịt!”
1. Nso ke ndusụk owo ẹkere ẹban̄a mbon oro ẹnamde n̄kpọ Abasi?
EDIWAK owo ẹdọhọ ke inen̄ekede inyene se ido ukpono ẹnamde man ẹn̄wam mme owo, edide ẹdi ido ukpono emi ẹdọhọde ke idi mme Christian m̀mê idịghe. Ndusụk owo ẹdọhọ ke Abasi ikemeke-keme ndima mme ido ukpono emi ke ntak nsu oro mmọ ẹkpepde mme owo ẹban̄a enye ye ke ntak mme enyene-ndịk n̄kpọ emi mmọ ẹnamde. Edi mmọ ẹnịm ke idụhe ido ukpono emi nti owo mîdụhe, ke Abasi okụt nti owo emi, onyụn̄ ada mmọ nte ikọt esie. Mmọ ikereke ke ufọn odu nti owo ndiwọrọ n̄kpọn̄ nsunsu ido ukpono n̄koyom nti owo nte mmọ ndiana kiet n̄kpono Abasi. Edi ndi se Abasi ekerede edi emi? Ima ise se N̄wed Abasi etịn̄de aban̄a mbon oro ẹkenamde n̄kpọ Jehovah ke eset, iyọdiọn̄ọ.
EDIOMI ORO ABASI AKANAMDE YE IKỌT ESIE
2. Mmanie ikakabade idi ikọt Jehovah, ndien nso ikanam mmọ ẹkpụhọde ye mbon en̄wen? (Se akpa ndise ibuotikọ emi.)
2 Ke n̄kpọ nte isua 4,000 emi ẹkebede, Jehovah ama emek mme owo ke isọn̄ ete ẹdi ikọt imọ. Bible okot Abraham “ete kpukpru mmọ oro ẹnyenede mbuọtidem” onyụn̄ ọdọhọ ke enye ama enyene akamba ubon ye ediwak ifịn. (Rome 4:11; Gen. 14:14) Mbọn̄ Canaan ẹkeda Abraham nte “etubom emi Abasi emekde” ẹkenyụn̄ ẹkpokpono enye. (Gen. 21:22; 23:6) Abasi ama anam ediomi ye Abraham ye nditọ nditọ esie. (Gen. 17:1, 2, 19) Abasi ọkọdọhọ Abraham ete: “Emi edi ediomi mi emi mbufo ẹdinịmde, ke ufọt mi ye mbufo, idem ye mfri fo emi editienede fi: Kpukpru irenowo mbufo ẹnyene ndina mbobi. . . . Emi oyonyụn̄ edi idiọn̄ọ ediomi ke ufọt mi ye mbufo.” (Gen. 17:10, 11) Ntre, Abraham ye kpukpru irenowo ke ufọk esie ẹma ẹna mbobi. (Gen. 17:24-27) Mbobi oro ama anam mmọ ẹkpụhọde ye mbon eken, ẹkenyụn̄ ẹda oro ẹdiọn̄ọ ke mmọ kpọt ẹdi ikọt Abasi.
3. Nditọ Abraham ẹkesan̄a didie ẹwak?
3 Eyeyen Abraham emi ekekerede Jacob, afiak ekere Israel, ama enyene nditọiren 12. (Gen. 35:10, 22b-26) Nditọ emi ẹkedi ibuotufọk ẹnọ esien Israel 12 nte ini akade. (Utom 7:8) Eyen Jacob kiet emi ekekerede Joseph ama ededi ofụn ke Egypt. Nte ini akakade, enye ke Pharaoh ekemek ese enyịn ke udia ke Egypt ke ini akan̄ okodude. Akan̄ emi akanam Jacob ye ofụri ufọk esie ẹdi ẹdidụn̄ ke Egypt. (Gen. 41:39-41; 42:6) Nditọ Jacob ẹma ẹwak, ẹkenyụn̄ ẹkot mmọ “esop ediwak owo.”—Gen. 48:4; kot Utom 7:17.
JEHOVAH ANYAN̄A IKỌT ESIE
4. Nditọ Egypt ẹkenam n̄kpọ didie ye nditọ Israel ke ntọn̄ọ?
4 Mbonubon Jacob ẹma ẹdu ke Egypt ẹbe isua ikie iba, ẹkenyụn̄ ẹdụn̄ ke obio Goshen emi ekekperede Akpa Nile. (Gen. 45:9, 10) Pharaoh ọkọdọhọ nditọ Israel ẹdidụn̄ ke Egypt sia enye ama ọdiọn̄ọ Joseph onyụn̄ ama enye. (Gen. 47:1-6) Ke n̄kpọ nte isua ikie, nditọ Israel ikenyeneke mfịna ye mbon Egypt. Mmọ ẹkedụn̄ do ẹbọk ufene. Okposụkedi emi nditọ Egypt mîkamaha mme ọbọk ufene, mmọ ẹma ẹkop uyo Pharaoh ẹnyụn̄ ẹyak nditọ Israel ẹdụn̄ ye mmọ.—Gen. 46:31-34.
5, 6. (a) N̄kpọ eketie didie ye ikọt Abasi ke Egypt nte ini akakade? (b) Didie ke ẹkenyan̄a Moses, ndien nso ke Jehovah akanam ọnọ ikọt Esie?
5 Edi n̄kpọ ama okpụhọde nte ini akakade. Bible ọdọhọ ete: “Ekem obufa edidem emi mîkọfiọkke Joseph adaha ada ke Egypt. Ndien enye ọdọhọ ikọt esie ete: ‘Sese! Nditọ Israel ẹmewak ẹnyụn̄ ẹkop odudu ẹkan nnyịn.’ Ntem nditọ Egypt ẹsịn nditọ Israel ẹnam utom ke idak ufịk. Ndien mmọ ẹnam uwem odorode mmọ ke ndisịn mmọ ke ọkpọsọn̄ ufụn edinam mbat ukọkufọk ye kọrikọri ye kpukpru orụk utom ufụn ke in̄wan̄, ih, kpukpru orụk utom ufụn eke mmọ ẹsịnde mmọ ẹnam ke idak ufịk nte ifịn.”—Ex. 1:8, 9, 13, 14.
6 Obufa Pharaoh emi ama ọdọhọ ẹwot kpukpru nditọiren Hebrew ke ndondo oro mmọ ẹmanade. (Ex. 1:15, 16) Ini oro ke Moses akamana. Ke ini enye ekedide ọfiọn̄ ita, eka esie ama emen enye ekedịp ke otu nnyanyan̄a ke mben Akpa Nile. Do ke adiaha Pharaoh okokụt enye onyụn̄ ada enye nte eyen esie. Enye ama ayak Jochebed, ata eka Moses, akama enye ọnọ imọ tutu enye okpon. Eka Moses ama ada ini emi ekpep eyen esie Ikọ Abasi, an̄wam enye akabade asan̄autom Jehovah. (Ex. 2:1-10; Heb. 11:23-25) Jehovah ama okụt ofụri ufen oro ikọt esie ẹkebọde onyụn̄ ọdọn̄ Moses akada mmọ ọwọrọ ke Egypt. (Ex. 2:24, 25; 3:9, 10) Ntem ke Jehovah akanyan̄a ikọt esie.—Ex. 15:13; kot Deuteronomy 15:15.
IKỌT ABASI ẸWAK ẸKABADE IDỤT
7, 8. Ikọt Jehovah ẹkesan̄a didie ẹdi edisana idụt?
7 Okposụkedi emi Jehovah mîkọnọhọ kan̄a nditọ Israel Ibet ye mme oku, inyụn̄ inamke mmọ ẹdi idụt, enye akada mmọ nte ikọt esie. Ntak edi oro Abasi ọkọdọhọde Moses ye Aaron ẹdọhọ Pharaoh ẹte: “Ntem ke Jehovah Abasi Israel ọdọhọ ete, ‘Yak ikọt mi ẹnyọn̄ọ, man mmọ ẹkenam usọrọ ẹnọ mi ke wilderness.’”—Ex. 5:1.
8 Edi Pharaoh ikenyịmeke ndiyak nditọ Israel ẹnyọn̄ọ. Jehovah ama amia Egypt nsio nsio ufen duop, onyụn̄ owot Pharaoh ye udịmekọn̄ esie ke Ididuot Inyan̄ man ikọt esie ẹwọrọ ke ufụn. (Ex. 15:1-4) Ke ọfiọn̄ iba ye ubak ama ekebe, Jehovah ama anam ediomi ye nditọ Israel ke Obot Sinai onyụn̄ ọdọhọ mmọ ete: “Edieke mbufo ẹditịmde ẹkop uyo mi, ẹdinyụn̄ ẹnịmde ediomi mi, mbufo ẹyekabade ẹdi akpan inyene mi ke otu kpukpru mme owo, . . . mbufo ẹyekabade ẹdi . . . edisana idụt ẹnọ mi.”—Ex. 19:5, 6.
9, 10. (a) Didie ke Deuteronomy 4:5-8 owụt ke Ibet akanam nditọ Israel ẹkpụhọde ye mme idụt eken? (b) Didie ke nditọ Israel ẹkpekewụt ke idi “edisana ikọt Jehovah”?
9 Ata ediwak isua mbemiso eyo nditọ Israel, mme asan̄autom Abasi ẹma ẹsinyene mme ibuot ufọk. Mme ibuot ufọk emi ẹkedi mme andikara, mme ebiereikpe, ye mme oku ke ufọk mmọ kiet kiet. Mbemiso nditọ Egypt ẹketọn̄ọde ndisịn mmọ ke ufụn, nditọ Israel ẹma ẹnyene mme ibuot ufọk n̄ko. (Gen. 8:20; 18:19; Job 1:4, 5) Jehovah ama ọnọ Moses Ibet ọnọ nditọ Israel man mmọ ẹkpụhọde ye mme idụt eken. (Kot Deuteronomy 4:5-8; Ps. 147:19, 20.) Ibet ama anam ẹmek mbon emi ẹdidide mme oku ke idụt oro, onyụn̄ anam ẹmek “mbiowo” emi ẹkenyenede ifiọk, emi ẹkenyụn̄ ẹnen̄erede ẹkpono, nte mme ebiereikpe. (Deut. 25:7, 8) Ibet ama eteme nditọ Israel nte ẹkpenamde n̄kpọ Abasi ye nte ẹkpedude uwem.
10 Esisịt ini mbemiso nditọ Israel ẹdụkde Isọn̄ Un̄wọn̄ọ, Jehovah ama afiak eti mmọ Ibet emi. Moses ọkọdọhọ mmọ ete: “Jehovah . . . amanam fi ọdọhọ mfịn emi ete ke imọ iyakabade idi ikọt esie, akpan inyene esie, kpa nte enye ọkọn̄wọn̄ọde ọnọ fi, ye nte ke imọ iyenịm kpukpru mme ewụhọ esie, ye nte ke enye ayanam fi okon̄ akan kpukpru mme idụt eken oro enye akanamde, osụn̄ọde ke itoro ye eti enyịn̄ ye uyai, ke adan̄aemi afo owụtde ke idi edisana ikọt Jehovah Abasi fo.”—Deut. 26:18, 19.
ẸNYỊME ISENOWO ẸTIENE ẸKPONO JEHOVAH
11-13. (a) Mmanie ẹketiene ikọt Abasi ẹnam n̄kpọ Abasi? (b) Nso ke ẹkeyom owo emi mîtoho Israel anam edieke enye okoyomde nditiene nnam n̄kpọ Jehovah?
11 Ke Jehovah ama akanam idụt Israel ẹkabade san̄asan̄a ikọt esie, enye ikakpanke mbon emi mîtoho do nditiene ndụn̄ ye ikọt esie. Enye ama ayak “akwa mbuaha udịmowo” emi mîkedịghe nditọ Israel, esịnede mbon Egypt, ẹtiene ikọt esie ẹwọrọ ke Egypt. (Ex. 12:38) Ke ini Jehovah akamiade Egypt ọyọhọ ufen itiaba, Bible ọdọhọ ke ndusụk “mme asan̄autom Pharaoh” ẹma ẹkop uyo Jehovah, ndien etie nte mmọ ẹma ẹsịne ke mbuaha udịmowo emi ẹketienede nditọ Israel ẹkpọn̄ Egypt.—Ex. 9:20.
12 Esisịt ini mbemiso nditọ Israel ẹbede Akpa Jordan man ẹkeda isọn̄ Canaan ẹnyene, Moses ama ọdọhọ mmọ ke ana mmọ ‘ẹma isenowo’ oro ẹsan̄ade ye mmọ. (Deut. 10:17-19) Akana ikọt Abasi ẹyak isenowo emi ẹkenyịmede nditiene mmọ nnịm Ibet Moses ẹdụn̄ ke obio mmọ. (Lev. 24:22) Ndusụk isenowo ẹma ẹditiene ẹnam n̄kpọ Jehovah. Mmọ ẹketie nte Ruth eyen Moab, emi ọkọdọhọde Naomi ekaebe esie emi ekedide eyen Israel ete: “Orụk fo eyedi orụk mi, Abasi fo oyonyụn̄ edi Abasi mi.” (Ruth 1:16) Isenowo emi ẹkekpono Abasi ke ido mme Jew, ẹma ẹnyụn̄ ẹnịm nditọ irenowo mmọ mbobi. (Ex. 12:48, 49) Jehovah akada mmọ n̄ko nte ikọt esie.—Num. 15:14, 15.
13 Akam oro Solomon ọkọbọn̄de ke ini ẹkeyakde temple ẹnọ Abasi owụt ke Abasi ama enyịme mbon oro mîtoho Israel ẹtiene ẹnam n̄kpọ esie. Enye ọkọdọhọ ete: “Amaedi owo esenidụt, emi mîdịghe kiet ke otu ikọt fo Israel emi otode anyan idụt edi ke ntak akwa enyịn̄ fo ye ọkpọsọn̄ ubọk fo ye edinyanade ubọk fo, mmọ ẹnyụn̄ ẹdi ẹdibọn̄ akam ẹse ufọk emi, afo nyụn̄ tie ke heaven, kpa akpan ebietidụn̄ fo, kop, nyụn̄ nam kpukpru se owo esenidụt emi eben̄ede fi; man kpukpru owo ke isọn̄ ẹkpefiọk enyịn̄ fo ẹnyụn̄ ẹbak fi kpa nte ikọt fo Israel ẹnamde, man ẹdiọn̄ọ ẹte ke ẹkot enyịn̄ fo ẹdian ufọk emi ami mbọpde.” (2 Chron. 6:32, 33) Ekedi ntre n̄ko ke eyo Jesus. Esenowo ekededi emi okoyomde ndinam n̄kpọ Jehovah ama esitiene ikọt esie okpono enye.—John 12:20; Utom 8:27.
IDỤT EMI ẸKEDIDE MME NTIENSE JEHOVAH
14-16. (a) Ke nso usụn̄ ke idụt Israel ẹkedi mme ntiense Jehovah? (b) Nso ke Jehovah oyom ikọt esie ẹnam mfịn?
14 Nditọ Israel ẹkekpono Jehovah Abasi, mme idụt eken ẹkpono nsio nsio abasi mmọ. Ntre, akana ẹbọrọ akpan mbụme emi: Anie edi ata Abasi? Ke eyo prọfet Isaiah, Jehovah okoyom ẹbọrọ mbụme emi nte ẹsinamde ke esopikpe. Enye ama ọdọhọ mme abasi mme idụt ẹtan̄ ntiense mmọ ẹdiwụt ke mmimọ idi abasi. Enye ọkọdọhọ ete: “Yak ẹtan̄ kpukpru mme idụt ẹbon ọtọkiet ke ebiet kiet, yak ẹnyụn̄ ẹtan̄ mme obio ẹbon ọtọkiet. Anie ke otu [mme abasi] mmọ ekeme nditịn̄ emi? Mîdịghe nte mmọ ẹkeme ndinam nnyịn ikop mme akpa n̄kpọ emi ẹditịbede? Yak mmọ ẹda mme ntiense mmọ ẹdi, man ẹbat mmọ ke edinen, mîdịghe yak mmọ ẹkop ẹnyụn̄ ẹdọhọ ẹte, ‘Edi akpanikọ!’”—Isa 43:9.
15 Mme abasi mme idụt ikenyeneke mme ntiense ndiwụt ke mmimọ idi Abasi. Mmọ ẹdi ndisọi mbiet, ikemeke nditịn̄ ikọ inyụn̄ ikemeke ndisan̄a ke idemmọ. (Isa. 46:5-7) Edi Jehovah ọkọdọhọ idụt Israel ete: “Mbufo ẹdi mme ntiense mi, kpa asan̄autom mi emi mmekde, man mbufo ẹfiọk ẹnyụn̄ ẹbuọt idem ye ami, man mbufo ẹnyụn̄ ẹdiọn̄ọ ẹte ke ami nsụk ndi Enye. Owo ikobotke baba Abasi kiet mbemiso ami, baba kiet inyụn̄ idụhe oro etienede mi edem. Ami ndi Jehovah, ndien andinyan̄a efen idụhe ke ẹsiode mi ẹfep. . . . Ntre mbufo ẹdi mme ntiense mi, . . . ndien ami ndi Abasi.”—Isa. 43:10-12.
16 Ikọt Abasi ẹketie nte ntiense ke esopikpe, ntre ekedi n̄kpọ ukpono ọnọ mmọ nditịn̄ ke Jehovah ikpọn̄ edi ata Abasi. Jehovah ọkọdọhọ ke mmọ ẹdi ‘mbon oro imọ ibotde inọ idem imọ, man mmọ ẹkpebụk itoro imọ.’ (Isa. 43:21) Mmọ ikpọn̄ ẹkekere enyịn̄ ẹdian Abasi. Mmọ ke Jehovah akanyan̄a ke Egypt. Ntre, akana mmọ ẹda ke iso kpukpru owo ẹtịn̄ ke Jehovah edi Akakan Abasi. Se mmọ ẹkpeketin̄de ẹnyụn̄ ẹnamde ke Prọfet Micah eketịn̄ nte ikọt Abasi ẹnamde mfịn. Enye ekewet ete: “Kpukpru owo ẹyesan̄a ke enyịn̄ abasi mmọ; edi nnyịn idisan̄a ke enyịn̄ Jehovah Abasi nnyịn ke nsinsi nsinsi.”—Mic. 4:5.
MBON NSỌN̄IBUOT
17. Didie ke Israel ẹkekabade ‘ndiọi esen vine’ ke enyịn Jehovah?
17 Edi idụt Israel ikanamke n̄kpọ Jehovah aba. Mmọ ẹma ẹkpebe mme idụt emi ẹkekponode abasi eto ye itiat, ẹnam ediwak itieuwa ẹnọ mme abasi mmọ. Ke n̄kpọ isua 2,800 emi ẹkebede, prọfet Hosea ama ewet ete: “Israel edi mbiara vine . . . Enye anam itieuwa esie awak . . . Esịt mmọ ọyọhọ ye mbubịk; ke emi ẹyebiom mmọ ikpe.” (Hos. 10:1, 2) N̄kpọ nte isua 150 tọn̄ọ Hosea eketịn̄ ikọ emi, Jeremiah ama ewet se Jehovah eketịn̄de aban̄a ikọt esie emi mîkanamke n̄kpọ esie aba ete: “Ami n̄kọtọ fi nte eti ndatndat vine, kpukpru n̄kpasịp esie ẹkedi nti. Ntre anam didie afo okpụhọde, akabade edi idiọk n̄kọk esen vine ọnọ mi? . . . Enye mme abasi fo emi afo akanamde ọnọ idemfo? Yak mmọ ẹdaha ke enyọn̄ edieke mmọ ẹkemede ndinyan̄a fi ke ini afanikọn̄ fo . . . Ikọt mi ẹmefre mi.”—Jer. 2:21, 28, 32.
18, 19. (a) Jehovah ọkọdọhọ ke imọ idisan̄a didie ifiak inyene san̄asan̄a mme owo ke isọn̄? (b) Nso ke idineme ke ibuotikọ oro etienede?
18 Israel eketie nte idiọk mfri sia mmọ mîkanamke n̄kpọ Jehovah nte akpanade ẹnam. Mmọ ẹma ẹsịn ndidi mme ntiense Jehovah, edi ẹmek ndikpono ndisọi n̄kpọ. Ntak edi oro Jesus ọkọdọhọde ikpọ owo ido ukpono mme Jew eyo esie emi ẹkedide mbubịk ete: “Ẹyebọ mbufo obio ubọn̄ Abasi ẹnyụn̄ ẹyak enye ẹnọ idụt oro on̄wụmde mfri esie.” (Matt. 21:43) Sụk mbon oro Jehovah emekde ẹdidu ke obufa idụt emi sia Abasi ayanam “obufa ediomi” ye mmọ. Jehovah eketịn̄ ntem aban̄a mmọ: “Nyedi Abasi mmọ, mmọ ẹyenyụn̄ ẹdi ikọt mi.”—Jer. 31:31-33.
19 Ke Israel ẹma ẹkesọn̄ ibuot ye Jehovah, enye ama emek Israel Abasi ke eyo mme apostle nte ikọt esie. Edi mmanie ẹdi ikọt esie mfịn? Mbon oro ẹyomde ndinam n̄kpọ Abasi ẹkpenam didie ẹdiọn̄ọ ata ikọt Abasi mfịn? Iyọbọrọ mme mbụme emi ke ibuotikọ oro etienede.


c: text/html

text:
IBUOT 8
Mmọ Ẹbọhọ Idiọk Andikara
ẸMEN JESUS ẸFEHE ẸKA EGYPT
JOSEPH EMEN N̄WAN YE EYEN ESIE AFIAK AKA NAZARETH
Angel Jehovah ọdọhọ Joseph ke ndap ete: “Daha ke enyọn̄, da ekpri eyen emi ye eka esie fehe ka Egypt, nyụn̄ du do tutu nnọ fi uyo; koro Herod ọmọn̄ oyom ekpri eyen emi ndiwot.” Ntem, Joseph ọsọsọp edemede Mary ke idap ete edi ifehe ikpọn̄ obio.—Matthew 2:13.
Joseph ye Mary ẹsọsọp ẹmen eyen mmọ ẹfehe ẹkpọn̄ obio okoneyo oro. Ata nnennen ini ke mmọ ẹkpọn̄ obio oro, sia Herod edikop ke mme asiak ntantaọfiọn̄ oro ẹbe usụn̄ usụn̄ ẹnyọn̄, ifiakke aba idi ibịne imọ. Enye ọkọdọhọ mmọ ẹdi ẹdinam imọ idiọn̄ọ ebiet emi eyen oro odude. Edi mmọ ẹbe ẹnyọn̄ ikaha aba iketịn̄ inọ enye. Esịt enen̄ede ayat Herod! Ndien sia Herod enen̄erede oyom ndiwot Jesus, enye ọnọ uyo ete ẹwot kpukpru nditọ irenowo ke Bethlehem ye ke n̄kann̄kụk oro, emi ẹdide isua iba m̀mê ẹkpride ẹkan oro. Se inamde enye ọdọhọ ẹwot nditọ irenowo emi ẹdide isua iba edi ke mme asiak ntantaọfiọn̄ oro ẹma ẹtịn̄ ini emi mmọ ẹkekụtde ntantaọfiọn̄ oro ẹnọ enye, ntem ke enye ada ọdiọn̄ọ isua emana Jesus.
Edinam edidem emi ọdiọk etieti! Bible isiakke ibat nditọwọn̄ emi ẹkewotde, edi prọfet Jeremiah ama etetịn̄ ke mme eka nditọ ẹyenen̄ede ẹtua ẹnyụn̄ ẹfụhọ.—Jeremiah 31:15.
Joseph ye n̄wan esie ye eyen ẹdidụn̄ ke Egypt idahaemi. Edi okoneyo usen kiet, angel Jehovah afiak etịn̄ ikọ ọnọ Joseph ke ndap. Enye ọdọhọ Joseph ete: “Daha ke enyọn̄, da ekpri eyen emi ye eka esie nyọn̄ isọn̄ Israel, koro mbon emi ẹkeyomde ukpọn̄ ekpri eyen emi ẹmekpan̄a.” (Matthew 2:20) Joseph ọmọn̄ afiak ọnyọn̄ obio mmọ. Emi osu prọfesi emi ọkọdọhọde ete, ‘nyokot eyen mi nsio ke Egypt.’—Hosea 11:1.
Etie nte Joseph akpama ndifiak nnyọn̄ Judea n̄kodụn̄ ke ebiet emi enye okodụn̄de ekpere Bethlehem. Edi ẹdọhọ enye ke Archelaus eyen Herod emi edide ata idiọk owo n̄ko akara Judea idahaemi. Angel Jehovah afiak ọdọhọ enye ke ndap ke obio oro idifọnke ye enye. Oro anam Joseph emen n̄wan ye eyen esie okodụn̄ ke Nazareth emi odude ke enyọn̄-enyọn̄ Galilee emi mîkpereke-kpere Jerusalem. Mi ke Jesus okpon, ndien oro anam prọfesi en̄wen osu, emi ọdọhọde ete: “Ẹdikot enye eyen Nazareth.”—Matthew 2:23.
Kpep N̄kpọ En̄wen
Mme Mbụme Oro Mme Andikot Ẹbụpde
—December 2014
Ke ini Jeremiah ọkọdọhọde ke Rachel ke atua nditọiren esie, nso ke ikọ esie ọkọwọrọ?
Joseph Protected, Provided, and Persevered
In what ways did Joseph protect his family? Why did he take Mary and Jesus to Egypt?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ISIOKWU ỤLỌ NCHE A | NDỊ NWỤRỤ ANWỤ HÀ GA-ADỊLI NDỤ ỌZỌ?
Gịnị Na-eme Mmadụ Ma Ọ Nwụọ?
Otu nwoke aha ya bụ Lionel kwuru, sị: “Echere m na ebe atọ mmadụ nwere ike ịga ma ọ nwụọ bụ eluigwe, ọkụ mmụọ na pọgatrị. Ama m na erughị m eru ịga eluigwe nakwa na ajọ omume m erughị nke ịga ọkụ mmụọ. Ma, aghọtachaghị m ihe a na-akọ gbasara pọgatrị. Ndị mmadụ na-ekwu na ndị nwụrụ anwụ na-aga n’ebe atọ ndị a. Agụtatụbeghị m ụdị ihe ahụ na Baịbụl.”
Otu nwoke aha ya bụ Fernando kwuru, sị: “A kụziiri m na mmadụ nwụọ, ya agaa eluigwe, ma ekwetaghị m. Echere m na onye nwụọ nke ya agaala, onye ahụ emekataghị dịrị ndụ ọzọ.”
È nwetụla mgbe ị jụrụ onwe gị, sị: ‘Gịnị na-eme mmadụ ma ọ nwụọ? È nwere ebe ndị anyị hụrụ n’anya nwụrụ anwụ nọ na-ata ahụhụ? Ànyị ga-ahụ ha ọzọ? Olee otú anyị ga-esi amata nke bụ́ eziokwu?’ Ka anyị legodị ihe Baịbụl kwuru. Anyị ga-ebu ụzọ leba anya n’ihe o kwuru na-eme mmadụ ma ọ nwụọ. E mechaa, anyị eleba anya n’ihe o kwuru gbasara ndị nwụrụ anwụ ịdị ndụ ọzọ.
Gịnị na-eme mmadụ ma ọ nwụọ?
IHE BAỊBỤL ZARA: “Ndị dị ndụ maara na ha ga-anwụ; ma ndị nwụrụ anwụ amaghị ihe ọ bụla ma ọlị, ọ dịghịkwa ụgwọ ọrụ ha nwere ọzọ, n’ihi na e chefuwo ihe niile a pụrụ icheta banyere ha. Ihe niile ruru gị aka ime, jiri ike gị dum mee ha, n’ihi na ọrụ ma ọ bụ ichepụta ihe ma ọ bụ ihe ọmụma ma ọ bụ amamihe adịghị na Shiol, ebe ị na-aga.” *—Ekliziastis 9:5, 10.
Shiol bụ ebe onye ọ bụla nwụrụnụ na-aga. Ndị niile nọ na ya amaghị ihe ọ bụla, o nweghịkwa ihe ha ga-emeli. Olee ihe Job bụ́ onye ezi omume chere gbasara Shiol? N’otu ụbọchị, ụmụ Job na ihe niile o nwere lara n’iyi. Ka obere oge gachara, etuto ọjọọ etoo ya n’ahụ́ niile. Job rịọrọ Chineke sị: “A sị nnọọ na ị ga-ezobe m na Shiol, [“n’ime ala mmụọ,” Baịbụl Nsọ: Nhazi Katọlik] na ị ga-ezobe m.” (Job 1:13-19; 2:7; 14:13) O doro anya na Job ewereghị Shiol ka ọkụ ala mmụọ, ebe ọ ga-aga takwuo ahụhụ. Kama, o weere ya ka ebe ọ ga-anọ zuru ike.
Ihe ọzọ ga-enyere anyị aka ịghọta ihe na-eme mmadụ ma ọ nwụọ bụ ịgụ ihe e dere na Baịbụl gbasara mmadụ asatọ si n’ọnwụ bilie.—Gụọ ihe e dere n’igbe isiokwu ya bụ, “ Mmadụ Asatọ Baịbụl Kwuru na A Kpọlitere n’Ọnwụ.”
O nweghị onye n’ime ha kwuru na ya gara n’ebe ọ nọ na-enwe obi ụtọ ma ọ bụ na-ata ahụhụ. Ọ bụrụ na ha gara ụdị ebe ndị ahụ mgbe ha nwụrụ, ọ̀ bụ na ha agaraghị akọrọ ya ndị mmadụ? A gaara edekwa ya na Baịbụl ka onye ọ bụla nwee ike ịgụ ya. Ma, e deghị ụdị ihe ahụ na Baịbụl. O doro anya na mmadụ asatọ ahụ sí n’ọnwụ bilie enweghị ihe ha ga-ekwuli mere mgbe ha nwụrụ, n’ihi na ha dị ka ndị nọ́ n’oké ụra, ha amaghịkwa ihe ọ bụla. E nwedịrị ebe ụfọdụ Baịbụl kwuru na onye nwụrụ anwụ nọ n’ụra. Dị ka ihe atụ, Baịbụl kwuru na Devid na Stivin, bụ́cha ndị ezi omume, “dara n’ụra ọnwụ.”—Ọrụ Ndịozi 7:60; 13:36.
Ajụjụ bụzi: Ndị nwụrụ anwụ hà ga-adị ndụ ọzọ? Hà ga-emecha sí n’ụra ọnwụ bilie?
^ para. 7 Okwu Hibru bụ́ “Shiol” na okwu Grik bụ́ “Hedis” pụtachara “ili.” Otú e si sụgharịa ya n’ụfọdụ Baịbụl bụ “ala mmụọ,” ma Baịbụl ekwughị na e nwere ọkụ ala mmụọ a na-ata ndị mere ihe ọjọọ ahụhụ ma ha nwụọ.
GỤKWUO GBASARA YA
Jizọs Ọ̀ Kpọlitere Ndị Mmadụ n’Ọnwụ n’Eziokwu?
Olee ihe mkpọlite Jizọs kpọlitere ndị mmadụ n’ọnwụ na-akụziri anyị banyere ihe ndị Baịbụl gwara anyị ga-eme n’ọdịnihu?


text:
Akụkọ nke 38: Ndị Nledo Iri na Abụọ
LEE mkpụrụ osisi ndị ikom ndị a bu. Legodị ka ụyọkọ vaịn nke a si dị ukwuu. Ọ chọrọ ndị ikom abụọ iji buru ya n’okporo osisi. Leekwa mkpụrụ fig na mkpụrụ pọmigranet ndị ahụ. Ebee ka ọmarịcha mkpụrụ osisi ndị a si? Ha si n’ala Kenan. Cheta na Kenan bụ ebe Ebreham, Aịzik, na Jekọb biri na mbụ. Ma n’ihi ụnwụ nri nke dara n’ebe ahụ, Jekọb na ezinụlọ ya kwagara Ijipt. Mgbe ihe dị ka narị afọ abụọ na afọ iri na isii gasịrị, Mozis duuru ụmụ Izrel na-alaghachi Kenan. Ha abịarutewo otu ebe n’ọzara, nke a na-akpọ Kedesh.
Ndị ajọ mmadụ bi n’ala Kenan. N’ihi ya, Mozis zigara ndị nledo iri na abụọ, wee sị ha: ‘Chọpụtanụ mmadụ ole bi n’ebe ahụ, na otú ha siruru n’ike. Chọpụtanụ ma ala ahụ ọ dị mma ịkụ ihe ọkụkụ. Hụkwanụ na unu wetara ụfọdụ mkpụrụ osisi ndị na-amị n’ala ahụ.’
Mgbe ndị nledo ahụ laghachiri Kedesh, ha gwara Mozis, sị: ‘Ọ bụ ala mara mma n’ezie.’ Iji gosi na ihe ha kwuru bụ eziokwu, ha gosiri Mozis mkpụrụ osisi ụfọdụ. Ma mmadụ iri n’ime ndị nledo ahụ sịrị: ‘Ndị bi n’ebe ahụ gbara dimkpa ma dị ike. Ha ga-egbu anyị ma anyị nwaa iwere ala ha.’
Ụmụ Izrel tụrụ egwu mgbe ha nụrụ nke a. Ha sịrị: ‘Ọ gaara akara anyị mma ma a sị na anyị nwụrụ n’Ijipt ma ọ bụ n’ọzara ebe a. Ha ga-egbu anyị n’agha, dọrọkwa ndị inyom anyị na ụmụ anyị n’agha. Ka anyị họpụta onye ndú ọhụrụ ga-anọchi Mozis, ka o duru anyị laghachi Ijipt!’
Ma mmadụ abụọ n’ime ndị nledo ahụ tụkwasịrị Jehova obi, ha gbalịkwara ịgba ha ume. Aha ha bụ Jọshụa na Keleb. Ha gwara ha, sị: ‘Unu atụla egwu. Jehova nọnyeere anyị. Ọ ga-adị mfe iwere ala ahụ.’ Ma ụmụ Izrel egeghị ntị. Ha chọrọ ọbụna igbu Jọshụa na Keleb.
Nke a were Jehova iwe nke ukwuu, o wee sị Mozis: ‘Ọ dịghị onye ọ bụla n’ime ha site n’onye gbara afọ iri abụọ gaa n’ihu, nke ga-aba n’ala Kenan. Ha ahụwo ọrụ ebube niile m rụrụ n’Ijipt nakwa n’ọzara nke a, ma ha atụkwasịghị m obi. N’ihi ya, ha ga-awagharị n’ime ọzara afọ iri anọ, ruo mgbe onye ikpeazụ ha nwụrụ. Ọ bụ naanị Jọshụa na Keleb ga-aba n’ala Kenan ahụ.’
Ọnụ Ọgụgụ 13:1-33; 14:1-38.
Ajụjụ
- Gịnị ka ị chọpụtara banyere ụyọkọ mkpụrụ fig dị na foto a, ebeekwa ka e si bute ha?
- N’ihi gịnị ka Mozis ji ziga ndị nledo iri na abụọ na Kenan?
- Gịnị ka ndị nledo iri kwuru mgbe ha na-akọrọ Mozis ihe ha jetara?
- Olee otú ndị nledo abụọ si gosi na ha tụkwasịrị Jehova obi, gịnịkwa bụ aha ha?
- N’ihi gịnị ka Jehova ji wee iwe, gịnịkwa ka ọ gwara Mozis?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ Ọnụ Ọgụgụ 13:1-33.
Ole ndị ka a họọrọ ịga ledoo ala ahụ, ohere ọma dịkwa aṅaa ka ha nwere? (Ọnụ Ọgụ. 13:2, 3, 18-20)
N’ihi gịnị ka echiche Jọshụa na Keleb ji dị iche na nke ndị nledo ndị ọzọ, gịnịkwa ka nke a na-akụziri anyị? (Ọnụ Ọgụ. 13:28-30; Mat. 17:20; 2 Kọr. 5:7)
- Gụọ Ọnụ Ọgụgụ 14:1-38.
Ịdọ aka ná ntị dị aṅaa banyere ịtamu ntamu megide ndị na-anọchite anya Jehova n’elu ala ka anyị kwesịrị ịṅa ntị na ya? (Ọnụ Ọgụ. 14:2, 3, 27; Mat. 25:40, 45; 1 Kọr. 10:10)
Olee otú Ọnụ Ọgụgụ 14:24 si egosi na Jehova nwere mmasị n’ebe ohu ya nke ọ bụla nọ? (1 Eze 19:18; Ilu 15:3)
GỤKWUO GBASARA YA
Kaadị Akụkọ Jọshụa
Olee otú Jọshụa na ndị agha ya si kwatuo mgbidi Jeriko? Bipụta kaadị a ka ị matakwuo gbasara nwoke a na-anaghị atụ ụjọ a kọrọ akụkọ ya na Baịbụl.


text:
Would You Like App For Spying On iPhone?
Taa, -Amasị m ịkọrọ ụfọdụ bara uru ozi spyware na jailbreak maka iPhones.
iPhone nwere ike inwe ihe ọ bụla spyware nanị ma ọ bụrụ na ọ bụ jailbroken. Ma ọ bụghị, Ọ gaghị ekwe omume iji wụnye exactspy – Ngwa N'ihi nnyocha On iPhone ọ bụla iDevice dị ka ndị a bụ nwetara ngwaọrụ arụpụtara site Apple. exactspy ahụ na-akwanyere ya ùgwù karịa spyware ji N'oge na soro ma nyochaa ihe ọ bụla na ekwentị mkpanaaka, gụnyere iPhone os. Ma ọ bụrụ na mkpanaka gị bụ jailbroken, e nwere ihe gbasara nke puru omume na ị na-spied site na onye. exactspy na-arụ ọrụ a na zoro ezo ụzọ na adịghị ihe ọ bụla Pop acha ọkụ, ekwesighi faịlụ, Ịma Ọkwa ma ọ bụ mgbasa ozi na echichi. Onye ọrụ na onye mgbe a bịara mara ọ bụla ohere ka ha na-spied. Otú ọ dị, ma ọ bụrụ na gị na iPhone nwere ụfọdụ freebie ma ọ bụ obere oru oma software, a ga-enwe nsogbu ụfọdụ nke ị nwere ike mfe ikpe na mobile a na-spied. Adịghị ama ama, na mobile ọkọkpọhi ngwa ngwa ma ọ bụ shuts ala na-enweghị-enye iwu, ọ bụ nnọọ ihe puru omume na ọ na-esoro site na onye.
Ịwụnye exactspy – Ngwa N'ihi nnyocha On iPhone dị nnọọ mfe ma ọ na-ewe banyere ihe 10 nkeji ime ya iPhone. Ị nwere ike ọ gaghị na-eche banyere inwe a na ngwanrọ na mkpanaka gị, ma ya edidu-anọgide na-adịghị ahụ anya kpamkpam. Spyware nwere ike arụnyere na ekwentị mkpanaaka na ndị niile banyere ihe omume ndị mere na a mobile. Ndị a bụ ndị mere nkeji nkọwa na ekwentị gị ga-enye onye ọ bụla ọrụ elaborated ke nde ke nde ido. Ọ dịghị kpọmkwem ụzọ elele exactspy ọnụnọ gị iPhone. Ya mere,, mkpa na ị ga ntakịrị-amụ anya dị ka gị nne na nna, onye òtù ọlụlụ ma ọ bụ ndị ọzọ mmadụ nwere ike adịghị ahụ anya arụnyere exactspy – Ngwa N'ihi nnyocha On iPhone gị iPhone. Ha ga-ọbụna inwe niile nkọwa ọbụna ma ọ bụrụ na ị ekpochi na mobile ma ọ bụ disinclined ụfọdụ atụmatụ. Ọ na-arụ ọrụ n'ime effectual ụzọ iPhone na odomo kwa nti utịp ọzọ mobile usoro. Ị nwere ike ịlele ukara website nke exactspy ịhụ otú usoro na-arụ ọrụ ma na o nwere ike ọbụna-abara gị uru maka nnyocha nzube.
Ihe ị chọrọ ime bụ:
1. Gaa na exactspy si web-na saịtị ma ịzụta software.
2. Download ngwa n'ime ekwentị na ị chọrọ inyocha.
3. Na-ele ekwentị data ọ bụla na ngwaọrụ nke nwere njikọ Ịntanetị.
Na exactspy- Ngwa N'ihi nnyocha On iPhone na ị ga-enwe ike:
• nyochaa oku
• Track ederede ozi
• Gụọ ozi ịntanetị
• Track GPS Location
• nyochaa Internet-eji
• Access Kalinda na Address Book
• Gụọ Ozi ozugbo
• Record gburugburu
• Control égwu na Mmemme
• Lee Multimedia faịlụ
• Ka Nwere n'Ime Ime Obodo Control nke ekwentị ọzọ ...
Ị nwere ike Download :”Ngwa N'ihi nnyocha On iPhone“


text:
Ọ̀ Bụ Echiche Mmadụ Ka E Dere na Baịbụl?
Ihe Baịbụl kwuru
Ọ bụ eziokwu na e nwere ọtụtụ okwu amamihe ndị e dere na Baịbụl, Baịbụl kwuru na “
Akwụkwọ Nsọ dum si n’ike mmụọ nsọ Chineke.” (2 Timoti 3:16) E nwere ọtụtụ ihe mere anyị ga-eji kweta na Baịbụl si n’ike mmụọ nsọ Chineke. Legodị ụfọdụ n’ime ha:
O nwebeghị onye kwuru na ihe a kọrọ na Baịbụl emeghị eme, e mechaa ihe ahụ onye ahụ kwuru abụrụ eziokwu.
Ndị dere Baịbụl ezochighị ihe ha mere. Otú ha si kwuo ihe niile hoo haa gosiri na ha kwuru eziokwu.
Baịbụl n’ozuzu ya na-ekwu na ọ bụ Chineke kwesịrị ịchị ụmụ mmadụ nakwa na uche ya ga-emecha mee n’ụwa mgbe Alaeze ya ga-esi n’eluigwe chịwa ụwa.
Ọ bụ eziokwu na o ruola ọtụtụ puku afọ e dere Baịbụl, ma ị gụwa ya, ị gaghị agụta ihe ndị na-abụghị eziokwu ndị sayensị kwuru n’oge gara aga.
Ihe ndị mgbe ochie dere gosiri na amụma ndị e buru na Baịbụl mechara mezuo.
GỤKWUO GBASARA YA
Ozi Ọma Ahụ Ò Si n’Aka Chineke n’Eziokwu?
Olee otú anyị si mara na Baịbụl bụ Okwu Chineke?


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Levitikọs 9:1-24
9 O wee ruo n’ụbọchị nke asatọ+ na Mozis kpọrọ Erọn na ụmụ ya nakwa ndị okenye Izrel.2 O wee sị Erọn: “Kpụtara onwe gị otu nwa ehi maka àjà mmehie+ nakwa otu ebule maka àjà nsure ọkụ,+ ndị ahụ́ dị mma, chee ha n’ihu Jehova.+3 Ma ị ga-agwa ụmụ Izrel, sị, ‘Kpụtanụ otu mkpi+ maka àjà mmehie, kpụtakwanụ otu nwa ehi na otu nwa ebule,+ ndị gbara otu afọ otu afọ, ndị ahụ́ dị mma, maka àjà nsure ọkụ,4 kpụtakwanụ otu oké ehi na otu ebule maka àjà udo+ ka e were ha chụọ àjà n’ihu Jehova, tinyere àjà ọka*+ nke a gwara mmanụ, n’ihi na ọ bụ taa ka Jehova ga-apụta ìhè n’ihu unu.’”+5 Ha wee were ihe Mozis nyere ha n’iwu bịa n’ihu ụlọikwuu nzute. Nzukọ ahụ dum wee bịaruo nso wee guzo n’ihu Jehova.+6 Mozis wee sị: “Nke a bụ ihe Jehova nyere unu n’iwu ka unu mee, ka ebube Jehova wee pụta ìhè n’ihu unu.”+7 Mozis wee sị Erọn: “Garuo nso n’ebe ịchụàjà ma chụọ àjà mmehie+ gị na àjà nsure ọkụ gị wee kpuchie mmehie+ gị na mmehie ụlọ gị; chụọkwara ndị Izrel àjà+ ha wee kpuchie mmehie ha,+ dị ka Jehova nyere n’iwu.”8 Ozugbo, Erọn garuru nso n’ebe ịchụàjà wee gbuo nwa ehi àjà mmehie ahụ nke bụ́ maka onwe ya.+9 Ụmụ Erọn wee butere ya ọbara ya,+ o wee rụnye mkpịsị aka ya n’ọbara+ ahụ tee ya na mpi ebe ịchụàjà ahụ,+ ọ wụsakwara nke fọdụrụ n’ọbara ahụ n’ala ebe ịchụàjà ahụ.10 O wee suree abụba+ na akụrụ na abụba dị n’elu imeju nke anụ àjà mmehie ahụ n’ọkụ n’elu ebe ịchụàjà,+ dị ka Jehova nyere Mozis n’iwu.11 O wee kpọọ anụ ya na akpụkpọ ya ọkụ ná mpụga ebe ha mara ụlọikwuu.+12 O wee gbuo anụ àjà nsure ọkụ ahụ, ụmụ Erọn wee bunye ya ọbara ya, o wee fesa ya gburugburu n’elu ebe ịchụàjà.+13 Ha wee bunye ya anụ àjà nsure ọkụ ahụ a bọrisịrị abọrisị nakwa isi ya, o wee suree ha n’ọkụ n’elu ebe ịchụàjà.+14 Ọ sakwara eriri afọ ya na ụkwụ ya wee suree ha n’ọkụ n’elu anụ àjà nsure ọkụ ahụ, n’elu ebe ịchụàjà.+15 O wee malite ịchụrụ ụmụ Izrel àjà ha,+ o wee kpụrụ ewu àjà mmehie ahụ nke bụ́ maka ụmụ Izrel gbuo ya ma were ya chụọ àjà maka mmehie dị ka o mere na nke mbụ.16 O wee kpụpụta anụ àjà nsure ọkụ ahụ ma mee ya dị ka e si eme ya.+17 O wee weta àjà ọka ahụ,+ kpojuo ya aka ma suree ya n’ọkụ n’elu ebe ịchụàjà, ma e wezụga àjà nsure ọkụ a na-achụ n’ụtụtụ.+18 E mesịa, o gburu oké ehi na ebule àjà udo+ ahụ ndị bụ́ maka ndị Izrel. Ụmụ Erọn wee bunye ya ọbara anụ ndị ahụ, o wee fesa ya gburugburu n’elu ebe ịchụàjà.+19 Ma abụba+ oké ehi ahụ na ọdụ ebule ahụ nke bụ́ abụba abụba+ na abụba kpuchiri eriri afọ ya na akụrụ ya na abụba kpuchiri imeju ya,20 ha tụkwasịrị abụba ndị ahụ n’elu obi anụ ndị ahụ,+ wee suree abụba ndị ahụ n’ọkụ n’elu ebe ịchụàjà.21 Ma Erọn fegharịrị obi ha na ụkwụ aka nri ha ka ha bụrụ àjà a na-efegharị efegharị+ n’ihu Jehova, dị ka Mozis nyere n’iwu.22 Erọn wee chịlie aka ya chee ụmụ Izrel wee gọzie ha+ wee si n’ịchụ àjà mmehie ahụ na àjà nsure ọkụ ahụ na àjà udo ahụ gbadata.+23 N’ikpeazụ, Mozis na Erọn banyere n’ụlọikwuu nzute wee pụta gọzie ndị Izrel.+Ebube Jehova wee pụta ìhè n’ihu ha niile,+24 ọkụ wee si n’ihu Jehova+ pụta malite irepịa àjà nsure ọkụ ahụ na abụba ndị ahụ dị n’elu ebe ịchụàjà. Mgbe ha niile hụrụ ya, ha malitere iti mkpu+ wee gbuo ikpere n’ala, kpudo ihu n’ala.
Ihe E Dere n'Ala Ala Peeji
^ Le9:4* Ọka a na-ekwu okwu ya ebe a bụ ụdị dị ka ọka wit na ọka bali.


text:
AKỤKỌ NDỤ
Ndụ M M Ji Jeere Chineke Ozi Baara M Uru
Kemgbe m dị obere, otú ndị mmadụ si akpọ ndị agbụrụ ọzọ asị na-enye m nsogbu n’obi. Ihe ọzọ na-enye m nsogbu bụ na ọ na-adị m ka o nweghị ihe m ga-emetali ná ndụ. Abụkwa m onye ihere. M bidoro ịga chọọchị Katọlik dị n’obodo anyị ka ha nyere m aka ka m ghọta Baịbụl n’ihi na m tụrụ anya na Baịbụl ga-akasi m obi. Ma, o nweghị aka ha nyeere m. M bidoziri ime egwuregwu.
Mgbe obere oge gachara, m bidoro iso ndị na-emega ahụ́ na ndị na-apa ígwè dị arọ ka ha nwee akpụ obi. M mechara mepee ebe ndị mmadụ na-abịa emega ahụ́ ma na-apa ígwè ka ha nwee akpụ obi. Ọ bụ na San Liandro, nke dị na Kalịfọnịa, Amerịka, ka m mepere ya. Mụ na ọtụtụ ndị akpụ obi rụkọrọ ọrụ, ma onye nke gbara onye mbụ ná ndị kacha nwee akpụ obi n’Amerịka. M mechara nwee akpụ obi, ma o meghị ka ọ dị m ka ndụ m ọ̀ bara uru.
ACHỌTARA M IHE M NA-ACHỌ
E nwere otu enyi m nwoke mụ na ya na-arụ ọrụ. Ọ ma na m chọrọ ịghọta Baịbụl. Ọ gwara m na e nwere onye ya ma ga-akụziri m Baịbụl. N’ụtụtụ echi ya, Onyeàmà Jehova bịara n’ụlọ m. Mụ na ya nọrọ awa anọ, o jikwa Baịbụl zaa m ajụjụ niile m jụrụ ya. M gwara ya ka ọ bịaghachi ná mgbede ụbọchị ahụ. Mgbe ọ bịaghachiri, anyị mụrụ Baịbụl ruo etiti abalị. Ihe m mụtara tọrọ m ụtọ. M jụrụ ya ma m̀ nwere ike iso ya gaa ozi ọma echi ya ka m hụ otú o si ezi ozi ọma. Mgbe anyị gara, otú o si jiri Baịbụl zaa ndị mmadụ ajụjụ ha jụrụ ya tụrụ m n’anya. M kpebiri na ọ bụzi ihe m ga na-eme.
M hapụrụ ọrụ m soro Onyeàmà Jehova ahụ na-ekwusa ozi ọma oge niile gaa ozi ọma ọtụtụ ụbọchị. N’ọnwa Mee afọ 1948, e mere m baptizim ná mgbakọ e nwere n’ọgbọ egwuregwu a na-akpọ Kaụ Pales nke dị na San Fransisko, Kalịfọnịa. M mechakwara kwusawa ozi ọma oge niile n’afọ ahụ.
N’oge ahụ, m gwara Ndịàmà Jehova ka ha gaa zie mama m ozi ọma. Mgbe ha gara, ọ nabatara ha, mechaakwa ghọọ Onyeàmà Jehova. N’agbanyeghị na ndị ezinụlọ ya nyere ya nsogbu, o ji obi ya niile na-efe Jehova ruo mgbe ọ nwụrụ. E wepụ mama m, e nweghị onye ọzọ ghọrọ Onyeàmà Jehova n’ezinụlọ anyị.
OTÚ MỤ NA NWUNYE M SI MATA
N’afọ 1950, akwagara m na Grand Jọnkshọn nke dị na Kọlọrado. Ọ bụ ebe ahụ ka m nọ hụ Billie nwunye m. A mụrụ ya n’afọ 1928, ọ bụkwa n’oge ọ na-eto ka ihe siri ezigbo ike n’Amerịka. N’abalị ọ bụla, mama ya bụ́ Minnie na-eji mpanaka agụrụ ya Baịbụl. Mgbe Billie na-erula afọ anọ, ọ marala otú e si agụ ihe. O butekwara ọtụtụ akụkọ Baịbụl n’isi. N’ihe dị ka afọ 1948, mama ya na Ndịàmà Jehova bidoro ịmụ Baịbụl. Ọ mụtara na okwu a sụgharịrị “hel” n’ọtụtụ Baịbụl pụtara ili, ọ bụghị ebe a na-emekpa ndị mmadụ ahụ́. (Ekliziastis 9:5, 10) Minnie na di ya mechara ghọọ Ndịàmà Jehova.
N’afọ 1949, Billie pụtara kọleji ma mụsiwe Baịbụl ike. Kama ịbụ onye nkụzi, o nyefere Chineke ndụ ya. E mere ya baptizim ná mgbakọ mba niile nke Ndịàmà Jehova e mere n’afọ 1950 n’Ámá Egwuregwu Yanki dị na Niu Yọk. Mgbe obere oge gachara, mụ na ya hụrụ ma lụọ, bidokwa ikwusa ozi ọma oge niile.
Ebe anyị bidoro ikwusa ozi ọma bụ n’ebe a na-akpọ Yujin nke dị na Oregọn. Anyị metakwara ọtụtụ ndị enyi. N’afọ 1953, anyị kwagara Grans Pas, nke dị n’Oregọn, ka anyị nyere otu ọgbakọ Ndịàmà Jehova nwere mmadụ ole na ole na-ekwusa ozi ọma aka. E mechara kpọọ anyị n’afọ ahụ ka anyị gaa gụọ akwụkwọ na klas nke iri abụọ na atọ n’ụlọ akwụkwọ Ndịàmà Jehova a na-akpọ Ụlọ Akwụkwọ Gilied, nke dị nso na Saụt Lansịn, Niu Yọk. Ọ bụ n’ụlọ akwụkwọ a ka a na-azụ ndị na-aga mba ọzọ ekwusa ozi ọma. Isi ebe ahụ gaa Niu Yọk Siti dị narị kilomita anọ.
OTÚ ANYỊ SI GAA OZI ỌMA NA BRAZIL
N’ọnwa Disemba afọ 1954, ya bụ, ọnwa ise anyị gachara Ụlọ Akwụkwọ Gilied, mụ na nwunye m bara ụgbọelu na-aga Brazil. Mgbe ụgbọelu ahụ gbara otu awa, otu injin ya nyụrụ ọkụ. Ma o fedatara n’ebe a na-akpọ Bamuda n’enweghị ihe mere onye ọ bụla. Ụgbọelu ahụ mechakwara fedata n’ike na Kuba. O were anyị awa iri atọ na isii ọzọ tupu anyị erute n’ụlọ ọrụ Ndịàmà Jehova dị na Rio de Jenero, Brazil.
Mgbe mụ na nwunye m nọrọ obere oge n’ebe ahụ, anyị na mmadụ abụọ ọzọ si mba ọzọ bịa Brazil izi ozi ọma gawara Bauru, nke dị na Saụ Paụlo, ka anyị nweta ụlọ ebe ndị na-ekwusa ozi ọma ná mba ọzọ ga-ebi. E nwere ihe karịrị iri puku mmadụ ise na Bauru. Ọ bụkwa anyị bụ Ndịàmà Jehova mbụ e nwere n’obodo ahụ.
Anyị bidoro ịga n’ụlọ ndị mmadụ na-ezi ha ozi ọma. Ma otu ụkọchukwu chọọchị Katọlik dị ebe ahụ bidoro inye anyị nsogbu ozugbo. Ọ na-abụ anyị gawa ozi ọma, ya esoro anyị na-agwa ndị mmadụ ka ha ghara ige anyị ntị. N’agbanyeghị ihe a ọ na-eme, izu ole na ole anyị bidoro izi ozi ọma n’ebe ahụ, otu ezinụlọ buru ibu anyị na-amụrụ Baịbụl bidoro iso anyị. E mechara mee ha baptizim. Ọ dịghị anya, ndị ọzọ kwetakwara ka anyị mụwara ha Baịbụl.
Otu onye ikwu ndị ezinụlọ a bụ onyeisi otu klọb a ma ama. M mere ndokwa ka anyị nọrọ n’ụlọ ezumezu ndị klọb ahụ nwee mgbakọ. Mgbe ụkọchukwu ahụ nụrụ ya, o siri ọnwụ na anyị agaghị anọ ebe ahụ. Onyeisi klọb ahụ gwara ndị òtù ya, sị: “Ma unu ekweghị ka ha nọrọ ebe a nwee mgbakọ a, mụ ahapụ unu.” Ha hapụziri anyị ka anyị nọrọ ebe ahụ nwee mgbakọ.
N’afọ na-eso ya, ya bụ, n’afọ 1956, a gwara anyị gaa mgbakọ distrikti na Santos nke dị na Saụ Paụlo. Ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ Ndịàmà Jehova iri anọ nọ n’ọgbakọ anyị gbara ụgbọ okporo ígwè gaa mgbakọ ahụ. Mgbe anyị lọtara Bauru, m hụrụ akwụkwọ ozi e ziteere m. Akwụkwọ ozi ahụ kwuru na a họpụtala m ka m na-aga eleta ọgbakọ Ndịàmà Jehova. M mere otú ahụ na Brazil ruo ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ afọ iri abụọ na ise. Ọrụ a mekwara ka m gaa ọtụtụ ebe na Brazil.
OTÚ ANYỊ SI KWUSAA OZI ỌMA
Ime njem na-enye nsogbu n’oge ahụ. N’agbanyeghị nke ahụ, ọ fọrọ ntakịrị ka anyị jiri ụkwụ, ígwè, bọs, na ụgbọ okporo ígwè gazuo mba ahụ. Otu n’ime obodo ndị anyị gara bụ Jaú nke dị na Saụ Paụlo. N’obodo ahụ, otu ụkọchukwu pụtara sị anyị:
“Unu ezila ‘atụrụ m’ ozi ọma.”
Anyị sịrị ya, “Ha abụghị nke gị. Ọ bụ Chineke nwe ha.”
Anyị mere ndokwa ka ndị mmadụ lee fim gosiri otú Ndịàmà Jehova si ekwusa ozi ọma n’ụwa niile. Aha fim ahụ bụ The New World Society in Action. Ma, ụkọchukwu ahụ gara kpọọ ìgwè mmadụ iwe ji ka ha bịa kụọ anyị ihe. Anyị gwara ndị uwe ojii ozugbo. Mgbe ụkọchukwu ahụ na ìgwè mmadụ ahụ rutere ebe anyị na-egosi fim ahụ, ndị uwe ojii tụgidere ha égbè. Fim ahụ tọrọ ndị bịara lee ya ụtọ.
Ọ fọrọ obere ka ọ bụrụ na e nyere anyị nsogbu n’ebe niile anyị gara leta ọgbakọ. Dị ka ihe atụ, n’obodo a na-akpọ Brọsk, nke dị nso na Bluminaụ, Santa Katarina, anyị hụrụ ndị ọsụ ụzọ abụọ a na-enye ezigbo nsogbu n’ebe ha na-ekwusa ozi ọma. Ma otú ha si tachie obi mere ka e nwee ihe karịrị ọgbakọ iri isii n’ebe ahụ ugbu a ihe karịrị afọ iri ise gachara. E nwekwara ọmarịcha ụlọ mgbakọ n’obodo a na-akpọ Itajaí. Ọ dị nso n’ebe ahụ.
Otu ihe gbara ọkpụrụkpụ anyị mere n’oge anyị na-aga eleta ọgbakọ bụ na anyị so ụmụnna anyị hazie mgbakọ ukwu dị iche iche. Malite n’afọ 1975 ruo n’afọ 1977, a gwara m ka m bụrụ onye nlekọta mgbakọ distrikti ndị e mere ná nnukwu ámá egwuregwu a na-akpọ Morumbi. N’otu mgbakọ anyị nwere, anyị gwara ihe dị ka otu narị ọgbakọ e nwere n’ebe dị nso n’ámá egwuregwu ahụ ka ha nye anyị mmadụ iri iri ga-eso dowe ámá egwuregwu ahụ ọcha n’abalị ga-abọta ụbọchị mgbakọ ahụ.
Mgbe ndị bịara ebe ahụ gbaa bọl na-ala n’abalị ahụ, ụfọdụ n’ime ha nọ na-asị, “Legodị ụmụ nwaanyị a pechara mpe na azịza ha na ihe ha ji ehicha ala ụlọ.” Ma, mgbe ọ na-erula etiti abalị, ebe niile adịla ọcha. Onye na-elekọta ámá egwuregwu ahụ sịrị: “Ọ bụrụ ndị ọrụ m, ọ ga-ewe ha otu izu ịrụcha ọrụ a ununwa bụ́ Ndịàmà Jehova rụrụ awa ole na ole.”
ANYỊ LAGHACHIRI AMERỊKA
Papa m nwụrụ n’afọ 1980. Mgbe obere oge gachara, anyị laghachiri Amerịka lekọtawa mama m. O bi na Frimọnt dị na Kalịfọnịa. Anyị nwetara ọrụ ịna-ehicha ụlọ n’abalị. Anyị na-ekwusakwa ozi ọma oge niile ma na-akụziri ndị na-asụ Pọchugiiz bi ebe ahụ Baịbụl. Anyị mechara kwaga n’ebe a na-akpọ San Jọkin Vali. Anyị na-esi ebe ahụ aga ezi ndị na-asụ Pọchugiiz ozi ọma malite na Sakramento ruo Bekasfild. Ugbu a, e nwere ihe dị ka ọgbakọ iri ji asụsụ Pọchugiiz amụ ihe na Kalịfọnịa.
Mgbe mama m nwụrụ n’afọ 1995, anyị kwagara Flọrịda. Anyị nọ ebe ahụ lekọta papa nwunye m ruo mgbe ọ nwụrụ. Mama nwunye m nwụrụ n’afọ 1975. N’afọ 2000, anyị kwagara n’ebe ndịda Kọlọrado. Ebe ahụ dị ka ọzara, bụrụkwa ugwu ugwu. Anyị nọ ebe ahụ kwusaa ozi ọma oge niile. Ndị anyị na-ezi ozi ọma bụ ndị nwe ala Amerịka bi n’ebe a na-akpọ Navajo na Ute. Ọ dị mwute na nwunye m Billie nwụrụ na Febụwarị afọ 2014.
Obi dị m ezigbo ụtọ na m hụrụ Onyeàmà Jehova nke ji Baịbụl zaa m ọtụtụ ajụjụ m jụrụ ya n’ihe karịrị afọ iri isii na ise gara aga. Ihe kacha eme m obi ụtọ bụ na m mere nchọnchọ ka m mara ma ihe ndị ọ gwara m hà bụ ihe Baịbụl kwuru n’eziokwu. Ọ bụ ya mere m ji jiri ndụ m jewere Chineke ozi. O mekwara ka ndụ m baara m uru.


text:
Ka-n'ihu ebe a, e nwere ndị ụfọdụ ajụjụ n'ókè ya na mmekọahụ na ndị inyom bụ oke egwu ịjụ si nkpu. Ha apụghị ịjụ enyi ha nwoke ma ọ bụ di, na n'aka ike ọbụna ịjụ ha gynecologists n'ihi na ha bụ Ihere na-achọ azịza ndị a. Ma ghara ichegbu onwe ya, ị ga-enweghị ka Google azịza ọzọ n'ihi na ajụjụ na-niile jụrụ na za ebe a.
Ọ kwere omume na-afụ ụfụ onye ibe m si amụ n'oge siri ike na mmekọahụ?
Azịza ya bụ ee. A nwoke amụ na-adịghị mere nke ọkpụkpụ ma ọ bụ ígwè, ọ bụ a ite na engorges na ọbara na mmalite, otú ifịk inyom on top nwere ike imerụ ihe ma ọ bụrụ na ọ ọkọkpọhi kwa-arụsi ọrụ ike na ịnyịnya ígwè. Ọ nwere ike ehulata na ọbụna iduga mmerụ ahụ na amụ, n'ihi ya, ọ kacha mma ka tụsara n'ihi na ọgan pụrụ-emebi na sụgharịrị jọrọ njọ mgbe edozi ịwa.
Ọ kwere omume n'ihi na condom ka ada oyi n'ime m?
Ọ bụ nnọọ nkịtị n'ihi na condom ileghara oyi n'oge ifịk mmekọahụ ma nke a na-adịkarịghị itịbe. Ihe kacha mma a nwaanyị nwere ike ime bụ ndidi weghachite roba wee hụ ya afọ ojuju e wusiri. Dị otú ahụ condom gaghị reused ọzọ ma a ọhụrụ otu. Ihe omume a na-eme na ndị na nnọọ obere akpan owo.
Gịnị mere m nwere ihe isi ike na ọbọ orgasm n'oge mmekọahụ?
Ị na-adịghị ihe ọ bụla na-eme gị ma ọ bụrụ na ị na-ada iji nweta orgasm n'oge mmekọahụ. Nke bụ eziokwu bụ na ụfọdụ ụmụ nwaanyị nwere orgasm n'oge mmekọahụ, ọzọ n'oge clitoral mmalite, ma ndị ọzọ site na imetọ onwe, na ndị ọzọ via a Nchikota ụzọ ndị ọzọ. Ọ ga-Otú ọ dị ike kwuru na nwanyị kwesịrị ekwesị ùgwù onwe onye na obi ike n'ebe bed iru-akwụsị oge ọ bụla; na ọ kasị mma na-anọ anya ọgwụ ọjọọ ebe ọ bụ na ndị a pụrụ isi metụta libido na-enwe mmekọahụ nzaghachi.
Gịnị mere m ịdị mkpa ka pee n'oge mmekọahụ?
Ọfọn, eziokwu ahụ bụ na mmetụta na-pee bụ naanị a mmetụta, adịkarịghị ọ dị onye na-ahụ mkpa na-pee n'oge mmekọahụ. Ọkachamara na-ekwu mgbe a nwaanyị chere n'onwe ya na-pee n'oge mmekọahụ, ọ pụtara ya nwoke na-apịa ọma n'elu ya G-ntụpọ nke a ga-fọrọ nke nta na-eweta ya nso orgasm.
Gịnị ka m pụrụ ime banyere mgbe m ikpu-eme ka na-ada n'oge mmekọahụ?
A na-akpọ queefing na e nwere n'ezie obere ka ihe ọ bụla i nwere ike ime banyere ya. Ọ na-adị mgbe ikuku tọrọ atọ gị "oven" nēwepuga dị ka ị na-kụrụ n'oge mmekọahụ, na o nwere ike eme eme ozugbo mmekọahụ. Nke a nwere ihe ọ bụla na-eme na ma gị na ihe bụ omume rụrụ ma ọ bụ uko.
M na-adịghị mgbochi mmiri n'oge mmekọahụ. Kedu ihe m kwesịrị ịme?
Na ọtụtụ ndị inyom na mmiri ga ala n'okpuru n'oge mmekọahụ foreplay na agụụ, ma nke a wetness nwere ike gharazie dị ka mmekọahụ eme ihe na-akawanye aba. Wetness na-eme ka ọ dị mfe maka gị nwoke ka banye n'ime gị na ọ na-egbochi merụrụ n'oge mmekọahụ, ma ọ bụrụ na ị na-adịghị mgbochi mmiri n'oge foreplay ma ọ bụ mmekọahụ, mgbe ahụ i kwesịrị iji a mmanu dị ka a Vaseline jelii ịtụ onwe gị.
Onye ibe m chọrọ ihe gbasara ike. M Kwesịrị kwenye?
Ị ga-naanị kwenye ọ bụrụ na ị dịkwa mma na ya ma ọ bụ chọrọ na-enwe ịchọpụta. Ma ọ bụrụ na ọ bụghị, ị ga-eme ka gị na onye òtù ọlụlụ ịghọta ihe mere. Ọ bụrụ na ị kpebie ịga on, mgbe ahụ ị ga-eji a otutu Vaseline jelii ma ọ bụ ndị ọzọ na mmanu aka na na na-eji a condom iji chebe site bacteria na feaces n'oge-eme omume. The condom ga-agbanwe nke-ọzọ otù bụrụ na ị chọrọ ka ịgbanwee si gbasara ike ka mmamiri iji gbochie na-ebufe bacteria gburugburu.
Gịnị ka ọ pụtara ka a nwaanyị squirt?
Squirting bụ nwaanyị version nke a nwoke ejaculation. Women squirt n'oge mmekọahụ ma ọ bụ na imetọ onwe mgbe ha na-oké kpaliri ma hapụ ọmụmụ ha urethra. Ya anaghị eme eme mgbe niile n'oge na gaghị mgbagwoju anya na mmamịrị, ọ bụghị.
Amụ ya bụ curved. Enyemaka!
E nweghị enyemaka chọrọ ebe a ma ọ bụrụ n'ezie na ọ Peyronie ọrịa nke na-akpata mmadụ amụ na-curved dị ka a n'ihi merụọ ya n'oge mmekọahụ. Ma ọtụtụ ndị mmadụ curved penises na ọ pụtaghị ihe ọ bụla, N'ezie ọ pụrụ inyere ya aka see ị na-nri ebe mgbe ọ abatakwa. ndammana, ndị nwere dị iche iche nha, shapes, na na agba mgbe ọ na-abịa ha agha - dị nnọọ ka ndị inyom nwere dị iche iche ikpu na ara nha, shapes, na na agba.
M na-agbanwu mgbe na-ekiri nwanyị nwere mmasị nwanyị porn.
Nke a na-eme ụfọdụ ụmụ nwaanyị ọ na-emekwa ndị ọzọ anya. N'ihi na ndị inyom bụ ndị na-agbanwu mgbe na-ekiri ụmụ agbọghọ abụọ-eme ya na porn, ọ apụtachaghị na ha na-achọ ma ọ bụ chọrọ inwe akpachi anya na nwa agbọghọ ọzọ ma ọ bụ nwaanyị. Dị nnọọ ka a nwaanyị nwere ike nrọ banyere onye agbata obi ma ọ dịghị mgbe chọrọ n'ezie mmekọahụ eme na ya.
Gịnị ka m pụrụ ime ma ọ bụrụ na amụ ya bụ akụkụ dị nnọọ oke ibu ma ọ bụ ọbụna kwa obere?
Ọ dịghị ihe ị pụrụ ime ma na-ekwurịta banyere nke a ọnụ - karịsịa ma ọ bụrụ na ị na-eche na ihe ntà ma ọ bụ nnukwu onye na-ewute gị mgbe mmekọahụ. Ma ihe ọzọ: i nwere ike iji ọtụtụ mmanu ma ọ bụrụ na ngwá agha ya dị ọtụtụ ma ị nwekwara ike ịbụ on top nke mere na ị kpebiere N'ezie nke omume na a nnukwu ngwa; na na obere otu, gị Ihọd nwere ike na-agbalị ọnọdụ dị iche iche ma ọ bụ dị na-eji mkpịsị aka ya, ọnụ na-amasị gị.
Achọrọ m onye ibe m ịrụ ji ọnụ na m.
Ọ bụrụ na ọ bụ ihe ị chọrọ ị ga-egosi ya. Ọtụtụ ndị ikom na-adịghị amasị inu ala n'ebe ahụ, ma ị ga-egosi onwe gị kwesịrị site n'ịbụ mma n'anya na ọhụrụ ala home. Ọ bụrụ na ọ bụ adịghị mma na-edeghị ede, ị ga-enyere site n'inye ya hints na ngagharị, ọsọ na mgbali o nwere ike emetụta na mwute akụkụ nke gị ọgba.
Nkeji edemede Site Sam
N'ihi na ihe ọmụma, -enye aka, nke ọma chọpụta Nde ahụ ike na mma ọdịnaya, nleta www.HealthFitnessResource.com


text:
Nkebi nke 7: Site Mgbe A Kpọlitere Jizọs n’Ọnwụ Ruo Mgbe A Tụrụ Pọl Mkpọrọ
N’ụbọchị nke atọ ka Jizọs nwụsịrị, e mere ka o si n’ọnwụ bilie. N’ụbọchị ahụ, ọ pụtara ugboro ise n’ihu ụmụazụ ya. Jizọs nọgidere na-apụta n’ihu ha ruo ụbọchị iri anọ. Mgbe e mesịrị, ka ndị na-eso ụzọ ya nọ na-ele anya, Jizọs rigooro n’eluigwe. Ụbọchị iri ka nke a gasịrị, Chineke wụsara mmụọ nsọ n’ahụ́ ụmụazụ Jizọs ndị nọ na-echere n’ime Jeruselem.
Ka e mesịrị, ndị iro Chineke tụbara ndịozi ahụ n’ụlọ mkpọrọ, ma otu mmụọ ozi napụtara ha. Ndị mmegide ji nkume tụgbuo Stivin onye na-eso ụzọ Jizọs. Ma anyị ga-amụ ụzọ Jizọs si họpụta otu n’ime ndị mmegide ahụ ịbụ ohu ya pụrụ iche, o wee ghọọ Pọl onyeozi. Afọ atọ na ọkara mgbe ọnwụ Jizọs gasịrị, Chineke zigara Pita onyeozi izi Kọniliọs nke na-abụghị onye Juu na ezinụlọ ya ozi ọma.
Ihe dị ka afọ iri na atọ mgbe nke ahụ gasịrị, Pọl malitere njem ozi ọma mbụ ya. Na njem nke abụọ ya, Timoti sonyeere Pọl. Anyị ga-amụ ụzọ Pọl na ndị so ya mee njem si nwee ọtụtụ oge obi ụtọ n’ozi Chineke. N’ikpeazụ, a tụrụ Pọl mkpọrọ na Rom. A tọhapụrụ ya mgbe afọ abụọ gasịrị, ma a tụrụ ya mkpọrọ ọzọ wee gbuo ya. Ihe omume ndị a kọrọ ná NKEBI NKE 7 mere n’ime ihe karịrị afọ iri atọ na abụọ.


text:
Akụkọ nke 114: Ngwụsị nke Ihe Ọjọọ Niile
GỊNỊ ka ị na-ahụ n’ebe a? Ọ bụ ụsụụ ndị agha nọkwasịrị n’ịnyịnya ọcha. Ma lee ebe ha si na-abịa. Ha si n’eluigwe na-agbadata! È nwere ịnyịnya n’ezie n’eluigwe?
Ee e, ha abụghị ịnyịnya nkịtị. Anyị maara nke ahụ n’ihi na ịnyịnya apụghị ịgba ọsọ n’igwe ojii, hà pụrụ? Ma Bible na-ekwu banyere ịnyịnya ndị dị n’eluigwe. Ị̀ ma ihe mere o ji na-ekwu nke a?
Ọ bụ n’ihi na e ji ịnyịnya buo ọtụtụ agha n’oge gara aga. N’ihi ya, Bible na-ekwu banyere ndị si n’eluigwe gbara ịnyịnya na-agbadata iji gosi na Chineke ga-ebuso ndị nọ n’ụwa agha. Ị̀ ma ihe a na-akpọ ebe a ga-anọ lụọ agha ahụ? Ọ bụ Amagedọn. Agha ahụ ga-ekpochapụ ihe ọjọọ niile n’ụwa.
Jizọs ga-abụ Onyeisi n’agha Amagedọn ahụ. Cheta na Jizọs bụ onye Jehova họpụtara ịbụ eze nke ọchịchị Ya. Nke a mere Jizọs ji kpuru okpueze. Mma agha o ji na-egosi na ọ ga-egbu ndị iro niile nke Chineke. Ò kwesịrị iju anyị anya na Chineke ga-ebibi ndị ọjọọ niile?
Leghachi anya n’Akụkọ nke 10. Gịnị ka ị na-ahụ n’ebe ahụ? Ọ bụ oké iju mmiri ahụ bibiri ndị ajọ mmadụ. Ònye wetara Iju Mmiri ahụ? Ọ bụ Jehova Chineke. Ugbu a, lee anya n’Akụkọ nke 15. Gịnị na-eme n’ebe ahụ? Ọkụ nke Jehova zitere na-ebibi Sọdọm na Gọmọra.
Saghee Akụkọ nke 33. Lee ihe na-eme ịnyịnya na ụgbọ ịnyịnya ndị Ijipt. Ònye mere ka mmiri ahụ rikpuo ha? Ọ bụ Jehova. O mere ya iji chebe ndị ya. Lee anya n’Akụkọ nke 36 na nke 76. Ị ga-ahụ n’ebe ahụ na Jehova kwere ka e bibie ọbụna ndị Izrel bụ́ ndị ya, n’ihi ajọ omume ha.
Ya mere, o kwesịghị iju anyị anya na Jehova ga-ezite ndị agha ya nke eluigwe ịkwụsị ihe ọjọọ niile n’ụwa. Cheedị ihe nke ahụ ga-apụta! Sapeta peeji nke na-esonụ ka anyị lee.
Mkpughe 16:16; 19:11-16.
Ajụjụ
- N’ihi gịnị ka Bible ji ekwu okwu banyere ịnyịnya ndị dị n’eluigwe?
- Gịnị bụ aha agha Chineke ga-alụso ndị ajọ mmadụ n’ụwa, gịnịkwa mere a ga-eji lụọ agha a?
- Dị ka foto a na-egosi, ònye ga-ebute ụzọ n’agha ahụ, n’ihi gịnị ka o ji kpuru okpueze, gịnịkwa ka mma agha ya na-anọchi anya ya?
- N’ileghachi anya azụ n’Akụkọ nke 10, nke 15, na nke 33, n’ihi gịnị ka anyị na-ekwesịghị inwe ihe ijuanya na Chineke ga-ebibi ndị ajọ mmadụ?
- Olee otú Akụkọ nke 36 na nke 76 si egosi anyị na Chineke ga-ebibi ndị ajọ mmadụ n’agbanyeghị na ha na-azọrọ na ha na-efe ya?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ Mkpughe 19:11-16.
Olee otú Akwụkwọ Nsọ si mee ka o doo anya na Jizọs Kraịst bụ onye ahụ nọ n’elu ịnyịnya ọcha ahụ? (Mkpu. 1:5; 3:14; 19:11; Aịsa. 11:4)
Olee otú ọbara e fesara n’uwe elu Jizọs si egosi na ọ ga-enwe mmeri zuru ezu? (Mkpu. 14:18-20; 19:13; Aịsa. 63:1-6)
Ole ndị ka o yiri ka à gụnyere n’ụsụụ ndị agha so Jizọs ka ọ nọkwasịrị n’elu ịnyịnya ọcha ya? (Mkpu. 12:7; 19:14; Mat. 25:31, 32)


text:
Leta Otu Ukara
Ndima Mbonufọk Nnyịn:
Esịt adat nnyịn etieti ndiwet mbufo ke ntọn̄ọ obufa isua emi! Ke utịt utịt 2014, ofụri isua ikie ẹyebe tọn̄ọ edima Edidem Jesus Christ ọkọtọn̄ọ ndikara ke ufọt mme asua esie.—Ps. 110:1, 2.
Ke ntọn̄ọ ntọn̄ọ isua utom emi, ke mbono Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania eke isua ke isua, Kọmiti Ukabade Bible Obufa Ererimbot ama osio mfọnn̄kan Bible emi ẹfiakde ẹnen̄ede n̄kpọ ke Ikọmbakara. Jehovah akada nditọ esie emi enye obonde ke spirit ọnọ nnyịn ata akpa Edikabade Eke Obufa Ererimbot. (Rome 8:15, 16) Ndi unịmke ke enye ndida nditọ oro enye obonde ke spirit n̄kabade Bible oro anam Bible oro edi san̄asan̄a?
Ke ediwak isua, Kọmiti Uwetn̄wed Otu Ukara ada edikabade Bible nte ebeiso n̄kpọ. Idahaemi, ẹsio ofụri m̀mê ubak Edikabade Eke Obufa Ererimbot ke usem 121. Imesịn udọn̄ inọ mbufo ite ẹwụt Jehovah adan̄a nte mbufo ẹmade Bible oro mbufo ẹnyenede. Ẹkot enye ẹnyụn̄ ẹtie ẹkere se ẹkotde kpukpru usen. Ndien emi ayanam mbufo ẹnen̄ede ẹsan̄a ẹkpere Andinyene enye, kpa Jehovah Abasi.—Jas. 4:8.
Mbọm esinam nnyịn ke ini ikopde iban̄a mme idomo oro ndima nditọete nnyịn ẹsobode. An̄wan̄a nnyịn ke ekeme ndisọn̄ mmọ ndusụk ini ndidara ye nditọete mmọ. Ke uwụtn̄kpọ, n̄kpọ ama etịmede ofụri ofụri ke ubon kiet ke Asia ke ini eka ọkọdọn̄ọde ata idiọk akpauben̄ ke mbuari. Mbiausọbọ ikekemeke ndisọbọ enye. Enyene mbọm tutu! Idahaemi ebe etetie ekpeme enye kpukpru ini. Nditọ ita emi mmọ ẹnyenede ke ẹnịm eti uwụtn̄kpọ nte mme Christian ke ndin̄wam ete ye eka mmọ. Eti ubon emi ye kpukpru mbufo emi ẹyọde nsio nsio idomo ẹmekeme ndinyene idatesịt emi otode ediyọ idomo mbuọtidem. (Jas. 1:2-4) Jehovah ọn̄wọn̄ọ ọnọ mme asan̄autom esie oro ẹyetde aran ye mme erọn̄ en̄wen ke nnyịn iyokop inemesịt ke ntak emi ikọsọn̄ọde ida iyọ mme idomo, sia ẹyenọ nnyịn nsinsi uwem!—Jas. 1:12.
Isua oko, owo 19,241,252 ẹkedụk Editi. Ama enen̄ede enem nnyịn ndikụt nte ediwak owo ntre ẹkponode Jehovah ye Jesus Christ ke ndidụk ata akpan mboho ikọt Abasi ke isua! Ke ini Editi, ẹma ẹnen̄ede ẹtoro Jehovah sia ediwak miliọn owo ẹma ẹnam utom usiakusụn̄ unọ un̄wam ke March ye April. Emi enen̄ede esịn udọn̄ ọnọ nnyịn. Ndien ndi ikenemke fi ndifiọk ke mbon oro ẹnamde utom usiakusụn̄ unọ un̄wam ke ini edidi esenyịn circuit ẹkeme nditiene ndụk ofụri mbono mme asiakusụn̄ oro enye enịmde, idem edieke enye mîdịghe ke ọfiọn̄ March m̀mê April? Mbon oro ẹmade n̄kpọ Abasi ẹfiọk ufọn edisịn idem nnam utom ukwọrọikọ ye mme edinam eken ke esop. Ndisịn idem nnam utom ayan̄wam nnyịn isọn̄ọ ida ikûnyụn̄ uyak n̄kpọ esehede nnyịn, ndien emi idiyakke Devil abiat mbuọtidem nnyịn, idinyụn̄ iyakke enye anam nnyịn itre ndinam n̄kpọ Abasi.—1 Cor. 15:58.
Ndifiọk ke isua utom emi ekebede, ke owo 277,344 ẹkeyarade uyakidem mmọ ke baptism mmọn̄, ndien ke mmọ ke ẹsan̄a idahaemi ke usụn̄ uwem ye nditọete mmọ ke ofụri ererimbot enen̄ede esịn udọn̄ ọnọ nnyịn! (Matt. 7:13, 14) Oyom nnyịn in̄wam mbufa owo emi man mmọ “ẹsọn̄ọ ẹda ke mbuọtidem.” (Col. 2:7) Ẹka iso ẹsịn udọn̄ ẹnọ kiet eken man ẹyọ tutu esịm utịt. (Matt. 24:13) “Ẹtịn̄ ikọ ẹsọn̄ọ ukpọn̄ eke ofụhọde esịt, ẹn̄wam mbon mmemidem, ẹnyene anyanime ye kpukpru owo.” (1 Thess. 5:14) Ke akpatre, yak owo nnyịn kiet kiet ‘okûdop ndibọn̄ akam’ ete: “Yak obio ubọn̄ fo edi.”—1 Thess. 5:17; Matt. 6:10.
Mbọk yak N̄wedisua emi enem mbufo ndikot, ẹnyụn̄ ẹfiọk ẹte ke imama kpukpru mbufo emi ẹmade Jehovah!
Nditọete mbufo,
Otu Ukara Mme Ntiense Jehovah


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
Nehemaya 5:1-19
5 Otú ọ dị, ndị anyị na ndị nwunye ha tiri mkpu ákwá dị ukwuu+ n’ihi ihe ụmụnne ha ndị Juu mere ha.+2 E nwekwara ndị nọ na-asị: “Anyị na-enye ụmụ anyị ndị ikom na ụmụ anyị ndị inyom dị ka ihe ibé ka anyị nweta ọka* rie wee dịrị ndụ.”+3 E nwekwara ndị nọ na-asị: “Anyị na-enye ala anyị na ubi vaịn anyị na ụlọ anyị dị ka ihe ibé+ ka anyị wee nweta ọka n’oge ụkọ nri.”4 E nwekwara ndị nọ na-asị: “Anyị ejiriwo ala anyị na ubi vaịn+ anyị gbaziri ego iji tụọ ụtụ eze.+5 Ugbu a, anyị na ụmụnne anyị+ bụ otu anụ ahụ́; ụmụ anyị ndị ikom na ụmụ ha ndị ikom bụ otu, ma, lee, anyị na-eme ụmụ anyị ndị ikom na ụmụ anyị ndị inyom ka ha bụrụ ndị ohu,+ e nwekwara ụfọdụ n’ime ụmụ anyị ndị inyom e meworo ndị ohu; anyị enwekwaghị ike, ebe ọ bụ na ala anyị na ubi vaịn anyị bụzi nke ndị ọzọ.”6 Ozugbo m nụrụ mkpu ákwá ha na ihe ndị a ha kwuru, iwe were m nke ukwuu.7 M wee tụlee ya n’obi m ma malite ịkatọ+ ndị a ma ama na ndị osote onye na-achị achị, m wee sị ha: “Ọmụrụ+ nwa ka unu na-anara, onye nke ọ bụla n’aka nwanne ya.”M mekwara ndokwa ka e nwee nnukwu nzukọ n’ihi ha.+8 M wee sị ha: “Anyị onwe anyị agbapụtawo+ ụmụnne anyị ndị Juu bụ́ ndị e resịrị ndị mba ọzọ, ruo n’ókè ike anyị hà; n’otu mgbe ahụkwa, ùnu ga-ere ụmụnne unu,+ à ga-eresị anyị ha?” O nyeghị ha ọnụ okwu, ha amaghịkwa ihe ha ga-ekwu.+9 M wee gaa n’ihu ịsị: “Ihe unu na-eme adịghị mma.+ Ọ́ bụghị n’egwu+ Chineke anyị+ ka unu kwesịrị ije ije n’ihi nkọcha nke ndị mba ọzọ, bụ́ ndị iro anyị,+ na-akọcha anyị?+10 Mụ onwe m na ụmụnne m na ndị na-ejere m ozi na-agbazinyekwa ha ego na ọka. Biko, ka anyị kwụsị ịgbazinye ego a ga-anata ọmụrụ nwa.+11 Biko, nyeghachinụ ha taa ala ha,+ ubi vaịn ha, ubi oliv ha na ụlọ ha, na otu ụzọ n’ụzọ otu narị nke ego na ọka, mmanya ọhụrụ na mmanụ unu na-anara ha dị ka ọmụrụ nwa.”12 Ha wee sị: “Anyị ga-enyeghachi ha ihe niile,+ anyị agaghị asị ha nye anyị ihe ọ bụla.+ Anyị ga-eme kpọmkwem dị ka i kwuru.”+ M wee kpọọ ndị nchụàjà ma mee ka ha ṅụọ iyi ime ihe a e kwuru.+13 M fechapụrụ ihe dị n’obi uwe m wee sị: “Ka ezi Chineke si otú a si n’ụlọ nakwa n’ihe onwunwe nke onye ọ bụla na-emeghị okwu a fechapụ ya; ka o sikwa otú a fechapụ ya wee mee ka ọ tọgbọrọ nkịtị.” Ọgbakọ ahụ dum wee sị: “Amen!”+ Ha wee malite ito Jehova.+ Mmadụ niile wee mee ihe a e kwuru.+14 Ihe ọzọ bụ: Malite n’ụbọchị o mere ka m bụrụ gọvanọ+ ha n’ala Juda, malite n’afọ nke iri abụọ+ ruo n’afọ nke iri atọ na abụọ+ nke ọchịchị Atazaksis+ bụ́ eze, afọ iri na abụọ, mụ onwe m na ụmụnne m erighị nri gọvanọ kwesịrị ịdị na-eri.+15 Ma ndị bụ́ gọvanọ tupu mụ onwe m boro ndị anyị ibu arọ, ha nọkwa na-anara ha shekel ọlaọcha iri anọ maka nri na mmanya kwa ụbọchị. Ndị na-ejere ha ozi chịkwara ndị anyị ọchịchị nchịgbu.+ Ma mụ onwe m emeghị otú ahụ+ n’ihi egwu Chineke.+16 M sokwa wuo mgbidi a,+ anyị enwetaghịkwa ala ọ bụla;+ ndị niile na-ejere m ozi zukọtakwara n’ebe ahụ maka ọrụ ahụ.17 Ndị Juu na ndị osote onye na-achị achị, ndị ikom dị otu narị na iri ise, na ndị na-esi ná mba ndị ọzọ gbara anyị gburugburu abịakwute anyị na-anọ na tebụl mụ.+18 A bịa n’ihe a na-akwadebe kwa ụbọchị, a na-akwadebere m otu oké ehi, atụrụ isii na nnụnụ ndị kasị mma, a na-ebutekwara m ụdị mmanya+ niile n’ụba otu ugboro n’ime ụbọchị iri ọ bụla. Ma tinyere ihe ndị a, asịghị m ka e nye m nri gọvanọ kwesịrị ịdị na-eri, n’ihi na ozi a chọrọ ka ndị a na-eje dị arọ.19 Chineke m, biko, cheta m+ ka i meere m ihe ọma+ n’ihi ihe niile m meere ndị a.+
Ihe E Dere n'Ala Ala Peeji
^ Neh5:2* Ọka a na-ekwu okwu ya ebe a bụ ụdị dị ka ọka wit na ọka bali.


text:
ISIOKWU ỤLỌ NCHE A
Ihe Ị Ga-eme Ma Mmadụ Nwụnahụ Gị
“Nne ebezila ị̀ nụ? . . . Chukwu ma nke ka mma.”
Ihe a ka mmadụ takwunyeere otu nwaanyị aha ya bụ Bebe. Onye ahụ gwara ya ihe a mgbe a na-eli papa ya nwụrụ n’ihe mberede okporo ụzọ.
Bebe na papa ya dị n’ezigbo mma. Onye gwara Bebe ihe ahụ iji kasie ya obi bụ otu nwaanyị ya na ezinụlọ Bebe hà dị ná mma. Ma, ihe ahụ ọ gwara Bebe gbawara ya obi. Ihe Bebe nọ na-ajụ onwe ya bụ, “ọnwụ papa m ọ̀ bụnụ ihe ọma?” Mgbe ọtụtụ afọ gachara, Bebe dere ihe a merenụ n’akwụkwọ. Ihe o dere gosiri na ọ ka na-eru uju ọnwụ papa ya.
Otu ihe Bebe bịara chọpụta bụ na ọ naghị adị mfe mmadụ ịkwụsị iru uju ọnwụ onye nwụnahụrụ ya, karịchaa, ma ọ bụrụ na ya na onye ahụ dị n’ezigbo mma. Baịbụl kpọrọ ọnwụ “onye iro ikpeazụ.” (1 Ndị Kọrịnt 15:26) Onye anyị hụrụ n’anya nwụọ, ọ na-akpaghasị ndụ anyị, karịchaa, ma ọ bụrụ na onye ahụ nwụrụ na mberede. O nweghị onye n’ime anyị ọnwụ na-anaghị akpa aka ọjọọ. Ọ bụ ya mere o ji esiri anyị ike mgbe ụfọdụ ịma ihe anyị ga-eme ma mmadụ nwụnahụ anyị.
I nwere ike ịna-eche, sị: ‘Ọ̀ ga-ewe mmadụ afọ ole tupu ya akwụsị iru uju onye nwụnahụrụ ya? Olee ihe ga-enyere mmadụ aka idi ọnwụ onye nwụnahụrụ ya? Olee otú m ga-esi kasie ndị mmadụ nwụnahụrụ obi? Ndị nwụnahụrụ anyị, hà ga-adị ndụ ọzọ?’


text:
IHE NDỊ E MERE N’AFỌ GARA AGA
Alaka Ụlọ Ọrụ Ndị E Nyefere Jehova
N’OGE a na-enyefe Jehova alaka ụlọ ọrụ anyị dị na Madagaska, na Satọdee abalị iri abụọ na anọ n’ọnwa Jenụwarị afọ 2015, otu nwanna nwaanyị kwuru, sị: “Obi bụ m sọ aṅụrị.” Obi tọrọ nwanna nwaanyị a na narị mmadụ ise na iri asatọ na atọ ọzọ bịaranụ ụtọ ịhụ ụlọ obibi ọhụrụ nwere ọnụ ụlọ iri na itoolu na ebe a na-anọ eri nri a rụrụ ka o bukwuo ibu na ebe a na-esi nri a rụgharịrị arụgharị. E nyekwuru Ngalaba Ije Ozi, Ngalaba Na-ahụ Maka Ego nakwa Ngalaba Na-ahụ Maka Iwu Ụlọ Nzukọ Alaeze ebe ndị ha ga-anọ na-arụ ọrụ. E nyekwara Ngalaba Na-ahụ Maka Vidio na Ihe Ndị A Na-egere Egere na Ngalaba Asụsụ Ndị Ogbi ebe ọhụrụ ha ga-anọ na-arụ ọrụ, hiwekwa Ngalaba Na-ahụ Maka Asụsụ Ndị Ìsì. Mgbe e kwuchara otú anyị si malite izi ozi ọma na Madagaska, Nwanna Mark Sanderson, bụ́ onye so n’Òtù Na-achị Isi, kwuru okwu e ji nyefee Jehova alaka ụlọ ọrụ a.
Obi ruru Ndịàmà Jehova nọ́ na Jakata, dị́ n’Indoneshia, ala mgbe mmiri tojuru n’ebe niile tara tupu e nyefee Jehova alaka ụlọ ọrụ anyị n’abalị iri na anọ n’ọnwa Febụwarị afọ 2015. Alaka ụlọ ọrụ anyị dịzi n’otu okpukpu nke ụlọ elu nwere okpukpu iri anọ na abụọ, dịrịkwa n’okpukpu nke mbụ ruo na nke iri na abụọ nke ụlọ elu ọzọ dị́ nso. Ngalaba dị iche iche e nwere n’alaka ụlọ ọrụ a dị n’obere ụlọ ndị ọzọ dị na gburugburu ebe ahụ. Nwanna Anthony Morris, bụ́ onye so n’Òtù Na-achị Isi, kwuru okwu e ji nyefee ya Jehova. N’echi ya, puku mmadụ iri na ise na narị mmadụ abụọ na iri ise na asaa bịara n’otu ámá egwuregwu gere okwu ya isiokwu ya bụ “Ike Agwụla Unu n’Ịrụ Ọrụ Ọma.” E gosikwara ihe omume a n’ebe dị iche iche dị iri anọ na otu. Puku mmadụ iri na otu na narị mmadụ na iri asatọ na itoolu nọ́ n’ebe ndị ahụ gekwara ya. Nke a bụ nnọkọ kachanụ Ndịàmà Jehova nwetụrụla n’Indoneshia. Nwanna Ronald Jacka, bụ́ otu n’ime ndị ozi ala ọzọ mbụ e zigara n’Indoneshia kwuru, sị: “Mgbe m rutere n’obodo a n’afọ 1951, e nwere naanị ndị nkwusa iri abụọ na isii. Ma taa, ihe karịrị puku mmadụ iri abụọ na isii bịara nnọkọ a pụrụ iche. N’eziokwu, Jehova agọziela ndị ya n’Indoneshia.”


text:
Otú Mmadụ Ga-esi Kwụsị Ịna-eti Nwunye Ya Ihe
Ihe atụ nke mbụ: Papa na mama Nkechi * bịara ileta ya na di ya. Obi dị ha niile ụtọ. Ha nọ na-akpa nkata na-achị. O nweghị nne na nna na-agaghị achọ ka ụdị onye a lụọ nwa ha. Ha ga-eji ya na-eme ọnụ n’ihi na ọ na-elezi nwa ha nwaanyị anya.
Ihe atụ nke abụọ: Obi adịghị Obinna mma, ezigbo iwe ji ya. Ọ na-abụ iwe bịa ya ya amaa nwunye ya ụra ma ọ bụkwanụ gbaa ya ụkwụ. Ọ na-adọrọkwa ya ná ntutu isi ma ọ bụ na-ebi ya isi n’ahụ́ ájá.
I NWERE ike iche na ọ bụ ụmụ nwoke abụọ ka a kọrọ akụkọ ha ebe a. Nke bụ́ eziokwu bụ na ọ bụ otu onye na nwunye ya.
Ọ na-abụ Obinna hụ papa na mama nwunye ya ma ọ bụkwanụ ndị ọzọ, ya emewe ka ezigbo mmadụ. Ma, naanị ya na nwunye ya nọrọ, ya ana-emekpọ ya ọnụ.
Ọtụtụ umụ nwoke ndị na-eti nwunye ha ihe mụtara ya n’aka papa ha. Papa ha na-eti mama ha ihe. Ha lụzie nwaanyị, ha echee na mmadụ iti nwunye ya ihe abụghị ihe ọjọọ. Ma, o nweghị otú iti nwaanyị ihe si dị mma. Ọ bụ ya mere o ji awụ ọtụtụ ndị akpata oyi ma ha nụ na nwoke tiri nwunye ya ihe.
Iti ụmụ nwaanyị ihe zuru ụwa ọnụ. Dị ka ihe atụ otu nnyocha e mere n’Amerịka gosiri na kwa ụbọchị, ọtụtụ ndị na-akpọ ụlọ ọrụ na-agwa ụmụ nwaanyị ndị di ha na-eti ihe ihe ha ga-eme. Ihe dị ka ụmụ nwaanyị iri na isii na-akpọ ụlọ ọrụ a ná nkeji ọ bụla. Ọ bụghị naanị n’Amerịka ka a na-echi ụmụ nwaanyị ọnụ n’ala, o zuru ụwa ọnụ. Ọ ga-esi ike ịmata ụmụ nwaanyị ole a na-eme ụdị ihe a n’ihi na ọtụtụ n’ime ha anaghị akọrọ ndị uwe ojii ma ọ bụ ndị ọchịchị ihe ha na-ahụ. *
Otú ọtụtụ ndị si na-eti nwunye ha ihe emeela ka ndị mmadụ na-ajụ, sị: Gịnị mere mmadụ ga-eji tie nwunye ya ihe, ihe ọ sọkwara nwunye ya mee ya? È nwere ike inyere ndị na-eti nwunye ha ihe aka ịkwụsị àgwà ọjọọ a?
Ịkwụsị àgwà a adịghị mfe. Ma, Ndịàmà Jehova ma na onye ọ bụla malitere ime ihe Baịbụl kwuru nwere ike ịkwụsị ya. Baịbụl enyerela ọtụtụ ndị di na nwunye aka ha akwụsị ya. Ha na-akwanyeziri ibe ha ùgwù, jirikwa obiọma na-emeso ibe ha ihe. (Ndị Kọlọsi 3:8-10) Ka anyị tụlee gbasara Osondu na Adaaku.
Olee otú unu si ebi na mbụ?
Adaaku: Osondu mara m ụra n’abalị ọ gwara m na ya ga-alụ m. O merụrụ m ezigbo ahụ́. O wekwara otu izu tupu ya alachie. Ọ dara n’ala na-arịọ m na ya agaghị anwa ya anwa ọzọ. Ma, ọ ka na-egbu m ilu kemgbe ahụ. Ya gbuchaa m, ya arịọwa m.
Osondu: Obere ihe ọ bụla nwunye m mere na-eme ka m gbuo ya ilu. Dị ka ihe atụ, obi anaghị adị m mma ma ọ bụrụ na o nyeghị m nri n’oge. O nwedịrị ụbọchị m mịịrị égbè m na-akụ ya. O nwekwara ụbọchị m kụrụ ya ihe tinka kụrụ pan. M kụgidere ya ihe chee na ọ nwụọla. Iji mara ma ọ̀ ka dị ndụ, agara m jide nwa anyị nwoke tinye ya mma n’olu na-agwa ya na m ga-egbu ya.
Adaaku: O nweghị mgbe obi na-eru m ala. Ọtụtụ mgbe m na-agbapụrụ ya n’ụlọ. Obi jụrụ ya mụ alọta. Ma, ihe a niile ọ na-eti m anaghị ewute m otú okwu ọjọọ ọ na-agwa m si ewute m.
Osondu, ọ̀ bụ otú a ka i si eme kemgbe ụwa?
Osondu: Ee, amụtara m ya mgbe m dị obere. Papa m na-egbukarị mama m ilu n’ihu mụ na ụmụnne m. Mgbe ọ hapụrụ mama m, mama m kwakwuuru nwoke ọzọ. Nwoke ahụ na-etikwa ya ihe. O nwedịrị mgbe o dinara mụ na nwanne m nwaanyị. Ọ gara mkpọrọ n’ihi ihe a o mere. Ma, ọ bụghị ihe ndị a kwesịrị ime ka m na-eti nwunye m ihe.
Adaaku, gịnị mere na ihe a di gị na-eme gị emeghị ka ị hapụ ya?
Adaaku: Ọ bụ maka na ụjọ ji m. Ụjọ na-atụ m na o nwere ike igbu m ma ọ bụkwanụ gbuo papa m na mama m. Echekwara m na ihe nwere ike ịka njọ ma m gaa kọọrọ ya ndị ọzọ.
Olee mgbe ihe bidoro dịwa mma?
Osondu: Ọ bụ mgbe nwunye m na Ndịàmà Jehova mụwara Baịbụl. Ná mmalite, obi adịghị m mma na ya na Ndịàmà Jehova na-amụ ihe. Echere m na Ndịàmà Jehova bụ ndị ọjọọ. N’ihi ya, achọghị m ka o soro ha. O mere ka m jiri obi ọjọọ na-emeso ma yanwa ma Ndịàmà Jehova ihe. Ma otu ụbọchị, nwa anyị nwoke aha ya bụ Nnanna rịawara ọrịa, a kpọga ya ụlọ ọgwụ. Ọ fọrọ obere ka ọ nọruo izu atọ n’ebe ahụ. Oge ahụ ọ nọ n’ụlọ ọgwụ, Ndịàmà Jehova nyeere anyị ezigbo aka. Ọ bụdị ha lekọtara nwa anyị nwaanyị dị afọ isii. O nwere otu ụbọchị otu onye n’ime ha rụrụ ọrụ abalị. Mgbe chi bọrọ, ya abịa ka ya na Nnanna nọrọ ka nwunye m nwee ike ihitụ ụra. Otú a ha si na-emere anyị ihe ọma n’agbanyeghị na anaghị m achọ iji anya ahụ ha, ruru m n’ahụ́. Ọ bịara doo m anya na ọ bụ ha bụ ezigbo Ndị Kraịst. N’ihi ya, m gwara ha ka ha bịa mụwara m Baịbụl. Ihe ahụ anyị na-amụ nyeere m aka mụ amata otú nwoke kwesịrị isi na-emeso nwunye ya ihe na otú ọ na-ekwesịghị isi emeso ya. N’ihi ya, akwụsịrị m iti nwunye m ihe, kwụsịkwa ịgwa ya okwu ọjọọ. Ka oge na-aga, aghọrọ m Onyeàmà Jehova.
Olee ihe ụfọdụ Baịbụl kwuru, ndị nyeere gị aka ịgbanwe?
Osondu: Ha dị ọtụtụ. Baịbụl kwuru na 1 Pita 3:7 na m kwesịrị ‘ịna-asọpụrụ’ nwunye m. Ndị Galeshia 5:23 kwuru na m kwesịrị ‘ịdị nwayọọ, na-ejidekwa onwe m.’ Ndị Efesọs 4:31 kwukwara na “okwu mkparị” adịghị mma. Ndị Hibru 4:13 sịrị na ‘ihe niile ghe oghe’ n’anya Chineke. Nke a na-egosi na Chineke na-ahụ otú m si akpa àgwà, ọ bụrụgodị na ndị agbata obi anyị anaghị ahụ m. Amụtakwara m na mụ na ndị ezigbo mmadụ kwesịziri ịna-akpa n’ihi na “mkpakọrịta ọjọọ na-emebi àgwà ọma.” (1 Ndị Kọrịnt 15:33) Nke bụ́ eziokwu bụ na ndị enyi m mgbe ahụ m na-abụbeghị Onyeàmà Jehova so na-eme ka m na-eti nwunye m ihe. Ha na-ekwu na nwoke kwesịrị ịna-eti nwaanyị ihe ka ọ mata na ọ bụ ebe ọ bụla di ya sị ya nọrọ ka ọ ga-anọ.
Olee otú obi dị gị ugbu a?
Adaaku: Di m ghọrọ Onyeàmà Jehova kemgbe iri afọ abụọ na ise. Kemgbe ahụ, ọ hụziri m n’anya. O nweziri obiọma, o jighịkwa m egwu egwu.
Osondu: Ilu ahụ m na-egbu nwunye m n’oge ahụ jọgburu onwe ya. Ekwesịghị m ime ya ụdị ihe ahụ. Ma, m na-atụ anya mgbe ihe e kwuru n’Aịzaya 65:17 ga-eme. Mgbe ahụ, anyị ga-echefu ahụhụ na ihere niile m kpataara ezinụlọ anyị.
Olee ihe unu ga-agwa onye ọ bụla na-emekpọ di ya ma ọ bụ nwunye ya ọnụ?
Osondu: Ọ bụrụ na ị na-eti di gị ma ọ bụ nwunye gị ihe ma ọ bụkwanụ na-agwa ya okwu ọjọọ, e kwesịrị inyere gị aka. E nyere gị ya, gbalịa nabata ya. O nwere ọtụtụ ihe nwere ike inyere gị aka. Ihe nyeere mụnwa aka bụ na mụ na Ndịàmà Jehova bịara mụwa Baịbụl, mụ na ha ana-akpakwa.
Adaaku: Ejila onwe gị atụnyere onye ọzọ. Ọtụtụ ndị ga na-eche na ha ma ihe ga-enyere gị aka. Ha nwere ike ịgwa gị hapụ di gị, egekwala ha ntị. Ọ bụ eziokwu na ọ bụghị ụmụ nwoke niile na-eme ụdị ihe a ga-agbanwe, obi dị m ụtọ na ahapụghị m di m. Mụ na ya na-ebizi n’udo.
IHE GA-ENYERE MMADỤ AKA ỊKWỤSỊ ÀGWÀ ỌJỌỌ A
Baịbụl kwuru, sị: “Akwụkwọ Nsọ dum si n’ike mmụọ nsọ Chineke, ọ bara uru iji ya zie ihe, iji ya dọọ mmadụ aka ná ntị, iji ya mee ka ihe guzozie.” (2 Timoti 3:16) Ná mmalite isiokwu a, anyị kọrọ gbasara Obinna. O mechara mụọ Baịbụl, ya enyere ya aka ịgbanwe. Ọtụtụ ndị di na nwunye na-agwabu ibe ha okwu ọjọọ ma ọ bụ na-eti ibe ha ihe emeela udị ihe a o mere. Baịbụl enyerela ha aka, ha agbanwee otú ha si eche echiche na otú ha si akpa àgwà.
Ọ bụrụ na ị chọrọ ịmatakwu otú Baịbul ga-esi enyere gị na di gị ma ọ bụ gị na nwunye gị aka, gwa Ndịàmà Jehova nọ n’ebe i bi. I nwekwara ike ịga n’adres bụ́ www.jw.org.www.jw.org.
^ para. 2 Aha a kpọrọ ụfọdụ ndị n’isiokwu a abụghị ezigbo aha ha.
^ para. 7 Ụfọdụ ụmụ nwaanyị na-etikwa di ha ihe. Ma, ọ bụ ụmụ nwoke ka ụmụ nwaanyị akpa àgwà ọjọọ a.


text:
Ihe A Na-eme n’Ụlọ Ọrụ Anyị na Oge E Ji Aga Elegharị Anya Ebe Ahụ
Obi ga-adị anyị ụtọ ma ị gaa legharịa anya n’ụlọ ọrụ anyị dị iche iche nakwa n’ebe ndị anyị na-ebi akwụkwọ. Ebe a ka ị ga-anọ achọpụta ebe ụlọ ọrụ anyị dị na oge ndị ọbịa ji aga elegharị anya ebe ahụ.
Bolivia
5350 Estrella Street, corner of Sol Street
(Alemania Avenue between 5th and 6th Rings)
Santa Cruz
BOLIVIA
+591 3-342-3442
Oge E Ji Akpọgharị Ndị Ọbịa
Mọnde ruo Fraịdee
8:00 ụtụtụ ruo 11:00 ụtụtụ na 1:00 ehihie ruo 4:00 mgbede
Ọ na-ewe nkeji iri anọ na ise
Ihe A Na-eme
A na-asụgharị akwụkwọ anyị ndị e ji amụ Baịbụl n’asụsụ Quechua (Bolivia), Aymara, Guarani (Bolivia), na n’Asụsụ Ndị Ogbi nke Bolivia.


text:
Zune
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Zune
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Ngakọrịta na smartphone dabeere na Windows Phone
- Akwado dị iche iche media formats
- Wuru na-ụlọ ahịa
- Ikike imelite sistemụ arụmọrụ smartphone
Comments on Zune:
Zune Metụtara software:
Ngwá ọrụ iji tọghata kọmputa gị n'ime a media center ma ọ bụ n'ụlọ nkiri. The software na-akwado ime akara na-enye gị ohere jikọọ mgbakwunye.
The ngwá ọrụ ịchọ na-egwu music. The software-ahazi ihe music ọbá akwụkwọ na mgbe ahụ, ị nwere ike ịkekọrịta ha na ndị enyi.
The ọkpụkpọ ka n'ụdị na mgbasa ozi faịlụ a na elu àgwà na nnukwu set nke ngwaọrụ maka nhazi. Ọzọkwa software na-akwado ọrụ nke playback nke miri-iyi video.
Otu mfe iji ọdịyo ọkpụkpọ na-akwado-ewu ewu formats. The software-enye gị ohere na-ege ntị online redio na-esure music ka a diski.
The ewu ewu player ka playback na mgbasa ozi faịlụ. The software na-akwado ndị data mmekọrịta dị n'etiti gị na kọmputa na Apple ngwaọrụ.
The software mekọrịta data n'etiti HTC ngwaọrụ na kọmputa. Ọ na-akwado akpaka update nke ngwaọrụ ọkwọ ụgbọala.
The software inye Mgbọrọgwụ ikike ka Android ngwaọrụ. Ọzọkwa, ọ na-akwado ndị mmelite nke ọkwọ ụgbọala na-ebelata ibu na ndị dị iche iche components nke ngwaọrụ.
The software ịchịkwa faịlụ usoro na atụmatụ set nke Android-ngwaọrụ. Ikike download ngwa na egwuregwu si dị iche iche online ọrụ.
The mfe iji software si IObit ụlọ ọrụ jikwaa n'enweghị faịlụ ahụ dị iche iche na iPhone na iPad ngwaọrụ.
Faịlụ nkekọrịta software ịchọ na ibudata media faịlụ. The software nwere ike search engine ka ngwa ngwa ahụ ndị dị mkpa faịlụ.
Ngwá ọrụ dị ike ọcha na-ebuli usoro. The software-enye gị ohere ọcha usoro kwụsịrị na-enweghị isi faịlụ na-eduzi a zuru ezu mwepụ nke software.
Ndenye ederede nchịkọta akụkọ na a set nke bara uru atụmatụ. The software nwere ihe nwere ọgụgụ isi search usoro, Keywords nnọchi na-enye gị ohere gụọ odide.
The ngwá ọrụ iji chebe ọmụma megide ndị nọ n'èzí. The software ana achi achi na a pụrụ ịdabere na data nchedo site na iji dị ike izo ya ezo algọridim.
The software emepụta a ọkachamara na elu-edu slideshows. Ọzọkwa, ọ na-akwado ọtụtụ media formats dị iche iche na nkọ ma ọ bụ ụda mmetụta.
The software na-agụ e-akwụkwọ na Amazon ọrụ. Ọzọkwa software synchronizes na-akpaghị aka nile ntọala n'etiti e-akwụkwọ na kọmputa.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
ISI NKE 1
Ozi Abụọ Si n’Aka Chineke
MMỤỌ OZI GEBRIEL EBUO AMỤMA NA A GA-AMỤ JỌN ONYE NA-EME BAPTIZIM
GEBRIEL AGWA MERI NA Ọ GA-AMỤ JIZỌS
Anyị nwere ike ikwu na ihe niile e dere na Baịbụl bụ ozi si n’aka Chineke. Ọ bụ Nna anyị nke eluigwe nyere anyị Baịbụl ka ọ na-eduzi anyị. Ka anyị lee ozi abụọ pụrụ iche e ziri ihe karịrị puku afọ abụọ gara aga. Ọ bụ mmụọ ozi aha ya bụ Gebriel, “onye na-eguzo n’ihu Chineke,” ziri ozi ndị ahụ. (Luk 1:19) Olee otú ihe dịịrị ndị ọ gara zie ozi ndị ahụ dị mkpa?
Ọ bụ n’ihe dị ka n’afọ nke 3 Tupu Oge Ndị Kraịst ka a bịara zie ozi ndị a. Ebee ka Gebriel gara zie ozi nke mbụ? Ọ bụ n’ebe ugwu Judia, nke na-adịchaghị anya na Jeruselem. Ebe ahụ ka otu onye nchụàjà Jehova aha ya bụ Zekaraya bi. Zekaraya na nwunye ya Elizabet emeela agadi, ha amụtabeghịkwa nwa. Mgbe a bịara izi ozi a, ọ bụ Zekaraya nọ ọrụ ịchụ àjà n’ụlọ nsọ. Mgbe Zekaraya nọ n’ụlọ nsọ ahụ, Gebriel pụtara na mberede n’akụkụ ebe ịchụàjà ihe nsure ọkụ na-esi ísì ụtọ.
Egwu bịara Zekaraya. Ma mmụọ ozi ahụ mere ka obi ruo ya ala. Ọ gwara ya, sị: “Zekaraya, atụla egwu n’ihi na a nụwo arịrịọ ị na-arịọsi ike, nwunye gị bụ́ Elizabet ga-amụkwara gị nwa nwoke, ị ga-akpọkwa aha ya Jọn.” Gebriel kwukwara na Jọn “ga-abụ onye ukwu n’ihu Jehova” nakwa na ‘ọ ga-akwadebere Jehova otu ndị.’—Luk 1:13-17.
Zekaraya chere na ihe a agaghị ekwe omume. Maka gịnị? Maka na ya na Elizabet emeela agadi. N’ihi ihe ahụ o chere, Gebriel gwara ya sị: “Ị ga-ada ogbi, ị gaghịkwa enwe ike ikwu okwu ruo ụbọchị ihe ndị a ga-eme, n’ihi na i kweghị ihe m kwuru.”—Luk 1:20.
Ka ihe ndị a na-eme, ndị nọ n’èzí nọ na-eche ihe mere Zekaraya ji nọọ ogologo oge n’ime ụlọ nsọ ahụ. Mgbe Zekaraya mechara pụta, ọ naghịzi ekwu okwu. Ihe ọ na-emelizi bụ iji aka na-agwa ndị mmadụ okwu. Ihe a mere ka ha matazie na o nwere ihe dị ebube ọ hụrụ mgbe ọ nọ n’ime ụlọ nsọ.
Zekaraya lawara mgbe ọ rụchara ọrụ ya n’ụlọ nsọ ahụ. Oge na-adịghị anya ihe a mechara, Elizabet dịrị ime. Ka Elizabet nọ na-eche mgbe ọ ga-amụ nwa, ọ nọrọ ọnwa ise n’ụlọ ka ndị èzí ghara ịhụ ya.
Gebriel bịara ọzọ. Onye ka ọ bịara ịhụ? Ọ bụ nwa agbọghọ na-alụbeghị di aha ya bụ Meri, onye bi n’ebe ugwu Jeruselem, n’obodo Nazaret nke dị na Galili. Gịnị ka mmụọ ozi ahụ gwara Meri? Ọ sịrị ya: “Lee! ị ga-atụrụ ime, mụọ nwa nwoke, ị ga-agụkwa ya Jizọs.” O kwukwara, sị: “Onye a ga-abụ onye ukwu, a ga-akpọkwa ya Ọkpara nke Onye Kasị Elu, . . . ọ ga-achịkwa ụlọ Jekọb dị ka eze ruo mgbe ebighị ebi, alaeze ya agaghịkwa enwe ọgwụgwụ.”—Luk 1:30-33.
O doro anya na obi dị Gebriel ezigbo ụtọ maka ihe ùgwù a e nyere ya izi ozi abụọ a. Ka anyị na-agụkwu gbasara Jọn na Jizọs, anyị ga-amata ihe mere ozi abụọ ahụ si n’eluigwe ji dị ezigbo mkpa.


text:
ISI NKE 79
Ihe Mere A Ga-eji Bibie Ndị Juu Na-ekweghị na Jizọs
JIZỌS EJIRI IHE MBEREDE ABỤỌ MERENỤ KỤZIE IHE
JIZỌS AGWỌỌ NWAANYỊ HUURU EHURU N’ỤBỌCHỊ IZU IKE
Jizọs esila ụzọ dị iche iche gbalịa ime ka ndị ọ na-agwa okwu chebara otú Chineke si ele ha anya echiche. Ohere ọzọ dapụtara ka o meekwa otú ahụ n’oge ọ gwachara ndị mmadụ okwu n’èzí ụlọ onye Farisii.
Ụfọdụ n’ime ha kọọrọ ya otu ọdachi merenụ. Ha gwara ya banyere “ndị Galili [Gọvanọ Pọntiọs] Paịlet gwakọtara ọbara ha n’àjà ha.” (Luk 13:1) Olee ndị Galili ha na-ekwu okwu ha?
Ndị Galili ahụ nwere ike ịbụ ndị e gburu mgbe ọtụtụ puku ndị Juu malitere ime aghara. Ihe kpatara ya bụ na Paịlet weere ego n’ebe a na-edebe ego n’ụlọ nsọ ma jiri ya rụọ ọwa mmiri, mmiri ga-esi na-abata na Jeruselem. Ọ ga-abụ na ndị na-ahụ maka ego ahụ nyere Paịlet ikike ka o were ya. Ndị na-akọrọ Jizọs akụkọ a nwere ike iche na ihe mere ndị Galili ahụ ji nwụọ bụ maka ihe ọjọọ ha mere. Ma, Jizọs ekwetaghị na ọ bụ ya kpatara ya.
Ọ jụrụ ha, sị: “Ùnu chere na ndị Galili a bụ ndị mmehie karịa ndị Galili ọzọ niile n’ihi na ihe ndị a dakwasịrị ha?” Ọ zara ha mba. O jizi ihe ahụ merenụ dọọ ndị Juu aka ná ntị, sị: “Ọ gwụla ma ùnu chegharịrị, a ga-ebibi unu niile n’otu aka ahụ.” (Luk 13:2, 3) Jizọs kwuru banyere ọdachi ọzọ nwere ike ịbụ na o mere n’oge na-adịbeghị anya. Ọ ga-abụ na ihe kpatara ya bụ ọwa mmiri ahụ Paịlet na-arụ. Jizọs jụrụ ha, sị:
“Ùnu chere na mmadụ iri na asatọ ahụ ụlọ elu dị na Siloam dagburu bụ ndị mmehie karịa ndị ọzọ niile bi na Jeruselem?” (Luk 13:4) Ìgwè mmadụ a Jizọs na-agwa okwu nwere ike iche na ọ bụ ihe ndị ahụ metara gburu ha. Ma, Jizọs ekwetaghị. Ọ ma na “oge ọdachi na ihe a na-atụghị anya ya” nwere ike ịdabara mmadụ. Ọ ga-abụkwa ya mere ọdachi ahụ ji mee. (Ekliziastis 9:11) Ma, ndị mmadụ kwesịrị isi n’ihe ahụ merenụ mụta ihe. N’ihi ya, ọ gwara ha, sị: “Ọ bụrụ na unu echegharịghị, a ga-ebibi unu niile n’otu ụzọ ahụ.” (Luk 13:5) Gịnị mere Jizọs ji na-akụzi ihe a ugbu a?
Ọ bụ n’ihi na o teela o jewere ozi ya. O mekwara ihe atụ iji gosi nke a. Ọ sịrị: “Otu onye nwere osisi fig a kụrụ n’ubi vaịn ya, o wee bịa na-achọgharị mkpụrụ na ya, ma ọ dịghị nke ọ hụrụ. O wee gwa onye ọrụ ubi vaịn ahụ, sị, ‘Ihe a bụ afọ atọ m nọ na-abịa na-achọ mkpụrụ n’osisi fig a, ma ọ dịghị nke m hụrụ. Gbutuo ya! Gịnị mere ọ ga-eji mee ka ala a ghara ịba uru?’ Ọ zara ya, sị, ‘Nna m ukwu, hapụkwuo ya afọ a, ruo mgbe m ga-egwu ala gburugburu ya ma tinye nsị anụ; ọ bụrụkwa na o mechaa mịa mkpụrụ n’ọdịnihu, nke ahụ amaka; ma ọ bụrụ na ọ mịghị, gị egbutuo ya.’”—Luk 13:6-9.
Ọ karịala afọ atọ Jizọs gbalịwara ime ka ndị Juu nwee okwukwe. Ma, ọ bụ naanị mmadụ ole na ole ghọrọ ndị na-eso ụzọ ya. Ọ bụkwa naanị ha nabatara ozi ọma ya. Ugbu a Jizọs banyere n’afọ nke anọ ọ na-ekwusa ozi ọma, ọ gbasikwuru mbọ ike kwusaa ya na Judia na Peria, kụziekwara ndị mmadụ ihe n’ebe ndị a. Ihe a o mere yiri igwu ala gburugburu osisi fig ma tinye ya nsị anụ. Olee uru mbọ niile Jizọs gbara bara? Naanị ndị Juu ole na ole nabatara ozi ọma ya. Ọtụtụ n’ime ha jụrụ ichegharị, si otú ahụ bụrụ ndị a ga-ebibi.
Ihe mechara mee n’otu Ụbọchị Izu Ike gosiri n’eziokwu na ọtụtụ ndị Juu anabataghị ozi ọma Jizọs kwusara. N’ụbọchị ahụ, Jizọs nọ na-akụzi ihe n’otu ụlọ nzukọ ndị Juu. Ka ọ na-akụzi ihe, ọ hụrụ otu nwaanyị mmụọ ọjọọ na-enye nsogbu. Nwaanyị ahụ na-ehuru ehuru kemgbe afọ iri na asatọ. Jizọs meteere nwaanyị ahụ ebere ma gwa ya, sị: “Nwaanyị, a tọhapụwo gị n’adịghị ike gị.” (Luk 13:12) Jizọs bikwasịrị ya aka, ya agbatịa n’otu ntabi anya ma malite ito Chineke.
Ihe a Jizọs mere were onyeisi oche ụlọ nzukọ ahụ iwe, ya agwa ìgwè mmadụ nọ ebe ahụ, sị: “E nwere ụbọchị isii e kwesịrị ịrụ ọrụ n’ime ha; ya mere, bịanụ n’ụbọchị ndị ahụ ka a gwọọ unu, ọ bụghị n’ụbọchị izu ike.” (Luk 13:14) Onyeisi oche a anaghị ekwu na Jizọs enweghị ikike ịgwọ ọrịa, kama, ọ nọ na-akatọ ìgwè mmadụ ahụ maka na ha bịara n’Ụbọchị Izu Ike ka a gwọọ ha. Ihe a o kwuru mere ka Jizọs gwa ya, sị: “Ndị ihu abụọ, ọ̀ dị onye ọ bụla n’ime unu nke na-adịghị atọpụ ehi ya ma ọ bụ ịnyịnya ibu ya n’ụlọ anụ n’ụbọchị izu ike ma kpụrụ ya gaa ka o nye ya mmiri? Ya mere, nwaanyị a bụ́ nwa Ebreham, onye Setan kere agbụ ruo afọ iri na asatọ, ọ̀ bụ na o kwesịghị ka a tọpụ ya agbụ a n’ụbọchị izu ike?”—Luk 13:15, 16.
Mgbe Jizọs kwuru ihe ndị a, ihere mere ndị niile na-emegide ya, ma ìgwè mmadụ nọ ebe ahụ ṅụrịrị ọṅụ n’ihi ihe ndị dị ebube ha hụrụ Jizọs na-eme. Ugbu a Jizọs nọ na Judia, o meghachiri ihe atụ abụọ o meburu banyere Alaeze eluigwe. O mere ihe atụ ndị ahụ mgbe ọ nọ n’ụgbọ mmiri n’Oké Osimiri Galili.—Matiu 13:31-33; Luk 13:18-21.


text:
WPS Office
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata WPS Office
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Wide, ohere nke ederede nchịkọta akụkọ
- -Emepụta na edits na ihe gbasara
- Ọrụ na n'ihu
- -Akwado ndị na-ewu ewu faịlụ
Comments on WPS Office:
WPS Office Metụtara software:
The ụlọ ọrụ ụlọ na-arụ ọrụ na ederede akwụkwọ na tebụl. Ọ na-akwado a ukwuu nke formats na ọrụ dị ka onye ọzọ Microsoft Office.
Adaba ngwá ọrụ ele, idetuo na ibipụta akwụkwọ doc ma ọ bụ docx formats. The software na-arụ ọrụ na-enweghị wụnye Microsoft Okwu.
The software-agba ọsọ, echiche na ibipụta electronic tebụl na Excel usoro. The software enyere na-ele akwụkwọ dị iche iche ụdịdị na-agbanwe ụfọdụ nkọwa nke page.
Ngwá ọrụ iji chọta ihe ọmụma dị nchekwa data nke ọbá akwụkwọ na ndị ọkà mmụta sayensị oru na ụwa. The software na-akwado mmekọrịta na online n'ọbá akwụkwọ nke ọrụ ahụ.
Otu nke na-eduga na free analogues nke Microsoft Office. The software na-akwado ndị kasị ewu ewu formats iji nweta kacha ndakọrịta na ọrụ ndị ọzọ software.
The software na-arụ ọrụ na ụlọ ọrụ faịlụ dị iche iche formats na nwere a ịrịba arụmọrụ na e dere a set nke dị ndebiri.
The software na-lekwasịrị anya mma nkwurịta okwu na internet na nke kacha nta nke puru omume nke onye data leakage.
The multifunction software idekọ ma dezie discs. The software nwere ọtụtụ ọzọ na-arụ ọrụ na ndị discs data.
Na-ewu ewu egwuregwu na-ewu dị iche iche owuwu n'ụwa kere si blocks. Ọkpụkpọ nwere ihe ohere dị iche iche na egwuregwu ụdịdị na ọtụtụ mgbanwe mụbaa ohere.
The software-emepụta bootable DVD ma ọ bụ USB draịva. The software na-ebe ji nwe nke kọmputa n'enweghị ihe ngwa anya mbanye.
The ngwá ọrụ na-enye ihe ohere na-egbochi saịtị. The software na-enyere aka uzo na ngọngọ nke nnyocha na-eke njikọ dị site onwe zighachi akwụkwọ nnọchiteanya sava.
The ngwá ọrụ iji chọọ na iwepu adware modul. The software-enyocha kwa gị usoro na n'ụzọ dị irè na-ewepu na toolbars, ad nkeji na-enweghị isi expansions.
The ngwá ọrụ na-arụ ọrụ data si ojii nchekwa nke Google ọrụ. The software ana achi achi elu na-agba na arụpụtaghị ihe nke ọrụ na faịlụ.
The ngwá ọrụ ka ịlele discs na diski oyiyi maka Xbox 360. The software na-akwado akpaka mode nke njehie-mgbazi nke disk oyiyi mgbe uzo nke ha ka ha chebe.
The software na-akụziri ụmụaka ndị bụ isi ndị nke mmemme. The software na-eji a simplified interface maka adaba mmepe nke dị iche iche oru.
Lee ihe software


text: 4 Ekem Jehovah ọdọhọ Moses ye Aaron ete:2 “Yak ẹbat nditọiren Kohath+ ke otu nditọ Levi, nte mme ubon mmọ ẹdide ke ufọk mme ete mmọ,3 ọtọn̄ọde ke owo isua edịp ye duop+ esịm owo isua aba ye duop,+ kpukpru owo emi ẹdude ke otu emi esinamde utom+ ke tent usopidem.4 “Utom nditọ Kohath ke tent usopidem+ edi emi. Utom emi edi ata edisana:5 Ndien Aaron ye nditọiren esie ẹnyene ndidụk ndi ke ini ẹyomde ndidaha ke itienna, mmọ ẹnyụn̄ ẹnyene ndikọn̄ọde ikpehe+ nda mfụk ekebe+ ntiense.6 Ndien mmọ ẹyeda ọfọn̄ ikpa seal+ ẹfụk enye ẹnyụn̄ ẹtat blu blu ọfọn̄ ẹfụk ke enyọn̄ ẹnyụn̄ ẹdọn̄ nnyan eto+ esie.7 “Ndien mmọ ẹyetat blu blu ọfọn̄ ẹfụk okpokoro+ uyo iso Abasi, mmọ ẹnyụn̄ ẹnyene ndidori mme usan+ ye mme cup+ ye mme eso ye mme osioinua emi ẹsidade ẹtọhọ edin̄wọn̄ uwa; ndien uyo+ emi esidude do kpukpru ini enyene ndika iso ndoro ke enyọn̄ okpokoro emi.8 Ndien mmọ ẹnyene nditat ọfọn̄ ididuot+ ndidi mfụk mmọ, nnyụn̄ nda ọfọn̄ ikpa seal+ mfụk nnyụn̄ ndọn̄ nnyan eto+ esie.9 Mmọ ẹnyụn̄ ẹnyene ndida blu blu ọfọn̄ mfụk uwụk utuenikan̄+ emi ọnọde un̄wana ye utuenikan̄+ esie ye ufatikan̄+ ye n̄kpọ ufọp incense+ ye kpukpru n̄kpọ udọn̄ aran+ emi mmọ ẹsidade ẹnam utom do.10 Ndien mmọ ẹnyene ndimen enye ye kpukpru n̄kpoduoho esie nsịn ke ọfọn̄ ikpa seal+ nnyụn̄ mmen ndori ke ibiọn̄ eto.11 Ndien mmọ ẹnyene nditat blu blu ọfọn̄ mfụk itieuwa+ oro ẹnamde ke gold, nnyụn̄ nda ọfọn̄ ikpa seal+ mfụk enye nnyụn̄ ndọn̄ nnyan eto+ esie.12 Ndien mmọ ẹnyene nditan̄ kpukpru n̄kpoduoho+ utom emi mmọ ẹsidade ẹnam utom ke edisana ebiet ndọn̄ ke blu blu ọfọn̄ nnyụn̄ nda ọfọn̄ ikpa seal+ mfụk nnyụn̄ nda mmọ ndori ke ibiọn̄ eto.13 “Ndien mmọ ẹnyene ndisio ntọn̄ ikpọn̄ uwa ke itieuwa+ nnyụn̄ ntat ọfọn̄ idet erọn̄ emi enyenede uduot mmọn̄ibọn̄ mfụk enye.14 Ndien mmọ ẹnyene nditan̄ kpukpru n̄kpoduoho emi ẹsidade ẹnam utom ke esịt ndori ke enyọn̄ esie, oro edi, n̄kpọ ufọp incense, ye fork ye udọk usio ntọn̄ ye mme eso, kpukpru n̄kpoduoho itieuwa;+ ndien mmọ ẹnyene nditat ọfọn̄ ikpa seal mfụk enye nnyụn̄ ndọn̄ nnyan eto+ esie.15 “Ndien Aaron ye nditọiren esie ẹnyene ndifụk edisana ebiet+ ye kpukpru n̄kpoduoho+ edisana ebiet mma ke ini ẹyomde ndidaha ke itienna, ndien ke oro ebede nditọ Kohath ẹyedụk ẹdi ẹdimen mmọ,+ edi mmọ inyeneke nditụk+ edisana ebiet mbak mmọ ẹdikpan̄a. Emi edi mbiomo nditọ Kohath ke tent usopidem.+16 “Ndien Eleazar eyen Aaron oku edise aban̄a+ aran+ emi ẹdade ẹnọ un̄wana ye edifuọn̄ incense+ ye uwa n̄kpasịp+ emi odude do kpukpru ini ye aran oro ẹsidade ẹyet owo,+ onyụn̄ edi enye edise aban̄a tent utuakibuot ye kpukpru se idude ke esịt, oro edi, edisana ebiet ye n̄kpoduoho esie.”17 Ndien Jehovah ọdọhọ Moses ye Aaron ete:18 “Ẹkûyak ẹsịbe mme ubon nditọ Kohath+ ẹfep ke otu nditọ Levi.19 Edi ẹnam n̄kpọ emi ẹnọ mmọ man mmọ ẹdu uwem, ẹkûnyụn̄ ẹkpan̄a ke ini mmọ ẹsan̄ade ẹkpere ata ndisana n̄kpọ.+ Aaron ye nditọiren esie ẹyedụk ẹdi, ndien mmọ ẹyenọ mmọ kiet kiet utom ndinam ye mbiomo ndibiom.20 Ndien mmọ inyeneke ndidụk ndikụt ndisana n̄kpọ, idem ekpedi enyịn kiet, mbak mmọ ẹdikpan̄a.”+21 Ekem Jehovah ọdọhọ Moses ete:22 “Yak ẹbat nditọ Gershon,+ ih, yak ẹbat mmọ ke ufọk mme ete mmọ nte mme ubon mmọ ẹdide.23 Ọtọn̄ọde ke owo isua edịp ye duop esịm owo isua aba ye duop ke afo edisịn enyịn̄ ke n̄wed,+ kpukpru owo emi ẹdude ke otu emi esinamde utom ke tent usopidem.24 Emi edi utom mme ubon nditọ Gershon ke se ẹdinamde ye se ẹdibiomde.+25 Ndien mmọ ẹnyene ndibiom mme ọfọn̄ tent+ utuakibuot ye tent usopidem,+ se ẹdade ẹfụk+ enye ye ọfọn̄ ikpa seal emi ofụhọde+ enye ke enyọn̄, ye ọfọn̄+ enyịnusụn̄ tent usopidem,26 ye mme ikpehe+ okụre ye ọfọn̄+ enyịnusụn̄ inuaotop okụre emi odude akanade tent utuakibuot ye itieuwa, ye mme urụk tent ye kpukpru n̄kpoduoho utom mmọ, ye kpukpru n̄kpọ emi ẹsidade ẹnam utom. Ntem ke mmọ ẹdinam utom.27 Ke uyo Aaron ye nditọiren+ esie ke nditọ Gershon+ ẹdinam ofụri utom mmọ ẹnyụn̄ ẹbiom ofụri mbiomo mmọ, mbufo ẹnyụn̄ ẹnyene ndinọ mmọ kpukpru se mmọ ẹdinamde.28 Emi edi utom mme ubon nditọ Gershon+ ke tent usopidem, ndien utom emi mmọ ẹnyenede ndinam esịne Ithamar,+ eyen Aaron oku, ke ubọk.29 “Amaedi nditọ Merari,+ afo enyene ndisịn mmọ enyịn̄ ke n̄wed nte mme ubon mmọ ẹdide ke ufọk mme ete mmọ.30 Ọtọn̄ọde ke owo isua edịp ye duop esịm owo isua aba ye duop ke afo edisịn enyịn̄ ke n̄wed, kpukpru owo emi ẹdude ke otu emi esinamde utom ke tent usopidem.+31 Ndien emi edi mbiomo mmọ, kpa se mmọ ẹdinamde,+ nte ofụri utom mmọ ẹdide ke tent usopidem: mme obubọk+ tent utuakibuot ye mbiọn̄ eto+ esie ye mme adaha+ esie ye mme etak+ esie,32 ye mme adaha+ okụre emi ẹdude ẹkanade ye mme etak+ mmọ ye mme ọkpọhọ+ tent mmọ ye mme urụk tent ọkọrọ ye kpukpru n̄kpọutom mmọ ye ofụri utom mmọ. Ndien mbufo ẹdinọ mmọ n̄kpọutom mmọ, nte mbiomo+ mmọ, ke owo ke owo.33 Emi edi utom mme ubon nditọ Merari+ nte ofụri utom mmọ ẹdide ke tent usopidem, emi esịnede Ithamar, eyen Aaron oku,+ ke ubọk.”34 Ndien Moses ye Aaron ye mbọn̄+ esop ẹsịn nditọ Kohath+ enyịn̄ ke n̄wed nte mme ubon mmọ ye ufọk mme ete mmọ ẹdide,35 ọtọn̄ọde ke owo isua edịp ye duop+ esịm owo isua aba ye duop,+ kpukpru owo emi ẹdude ke otu emi esinamde utom ke tent usopidem.+36 Ndien mbon oro ẹkesịnde enyịn̄ ke n̄wed ke otu mmọ, ke ubon mmọ, ẹkedi owo tọsịn iba, ikie itiaba ye aba ye duop.+37 Mmọ emi ẹdi mbon oro ẹkesịnde enyịn̄ ke n̄wed+ ke mme ubon nditọ Kohath, kpukpru mbon oro ẹnamde utom ke tent usopidem, emi Moses ye Aaron ẹkesịnde enyịn̄ nte Jehovah akadade Moses eteme.38 Amaedi mbon oro ẹkesịnde enyịn̄ ke n̄wed ke otu nditọ Gershon+ ke mme ubon mmọ ye ke ufọk mme ete mmọ,39 ọtọn̄ọde ke owo isua edịp ye duop esịm owo isua aba ye duop, kpukpru owo emi ẹdude ke otu emi esinamde utom ke tent usopidem,+40 mbon oro ẹkesịnde enyịn̄ ke n̄wed ke otu mmọ, ke mme ubon mmọ, ke ufọk mme ete mmọ, ẹkedi owo tọsịn iba ikie itiokiet ye edịp ye duop.+41 Mmọ emi ẹkedi mbon oro ẹkesịnde enyịn̄ ke n̄wed ke mme ubon nditọ Gershon, kpukpru mbon oro ẹnamde utom ke tent usopidem, emi Moses ye Aaron ẹkesịnde enyịn̄ ke n̄wed nte Jehovah eketemede.+42 Amaedi mbon oro ẹkesịnde enyịn̄ ke n̄wed ke mme ubon nditọ Merari ke ubon mmọ ye ke ufọk mme ete mmọ,43 ọtọn̄ọde ke owo isua edịp ye duop esịm owo isua aba ye duop, kpukpru owo emi ẹdude ke otu emi esinamde utom ke tent usopidem,+44 mbon oro ẹkesịnde enyịn̄ ke n̄wed ke otu mmọ, ke mme ubon mmọ, ẹkedi owo tọsịn ita ikie iba.+45 Mmọ emi ẹkedi mbon oro ẹkesịnde enyịn̄ ke n̄wed ke mme ubon nditọ Merari, emi Moses ye Aaron ẹkesịnde nte Jehovah akadade Moses eteme.+46 Kpukpru mbon oro Moses ye Aaron ye mbọn̄ Israel ẹkesịnde enyịn̄ ke n̄wed nte nditọ Levi ke mme ubon mmọ ye ke ufọk mme ete mmọ,47 ọtọn̄ọde ke owo isua edịp ye duop esịm owo isua aba ye duop,+ kpukpru mbon oro ẹdide ndinam ọkpọsọn̄ utom ye utom ubiom mbiomo ke tent usopidem,+48 mbon oro ẹkesịnde enyịn̄ ke n̄wed ke otu mmọ ẹkedi owo tọsịn itiaita, ikie ition ye anan̄.+49 Ke uyo Jehovah ke Moses ekesịn mmọ enyịn̄ ke n̄wed, owo kiet kiet nte utom esie ye mbiomo esie ẹdide; ndien ẹkesịn mmọ enyịn̄ kpa nte Jehovah eketemede Moses.+


text: 1 Ami ebiowo+ n̄wet n̄wed emi nnọ ẹsọk edima Gaius, emi mmade etieti.+2 Edima,+ mbọn̄ akam nte n̄kpọ ọfọn+ ye afo ke kpukpru usụn̄, afo onyụn̄ okop nsọn̄idem,+ kpa nte ọfọnde ye afo ke ukpọn̄.+3 Koro mma n̄kop idatesịt etieti ke ini nditọete ẹkedide ẹditie ntiense ẹban̄a akpanikọ oro afo omụmde akama, kpa nte afo akade iso asan̄a ke akpanikọ.+4 Nnyeneke ntak eke okponde akan emi ndiwụt esịtekọm, nte ndikop ke nditọ mi ke ẹsasan̄a ke akpanikọ.+5 Edima, afo ke anam utom akpanikọ ke se ededi oro afo anamde ọnọ nditọete,+ emi ẹdide isenowo,+6 emi ẹtịn̄de ikọ ntiense ẹnọ esop ẹban̄a ima fo. Mbọk sio mmọ emi unyọn̄ ke ido nte odotde ke iso Abasi.+7 Koro mmọ ẹkewọn̄ọ ke ntak enyịn̄ Abasi, inyụn̄ ibọhọ mbon idụt n̄kpọ ndomokiet.+8 Ke ntre, nnyịn inyene ndidara utọ mbon emi esen,+ man nnyịn ikpakabade idi nsan̄autom ke akpanikọ.+9 Mma n̄wet n̄kpọ nnọ ẹsọk esop, edi Diotrephes, emi amade ndidi ebeiso+ ke otu mmọ, ibọhọ n̄kpọ ekededi+ eke otode nnyịn ye ukpono.+10 Ntak edi oro, edieke ami ndide, nyanam ẹti mme utom eke enye anamde,+ nte enye asan̄ade akprak inua etịn̄ ndiọi ikọ adian nnyịn.+ N̄ko, sia emi mîkemke enye, enye ke idemesie inyụn̄ idarake nditọete+ ye ukpono, ndien mbon oro ẹyomde ndidara+ mmọ, enye odomo ndibiọn̄ọ+ mmọ nnyụn̄ mbịn mmọ nsion̄o+ ke esop.11 Edima, kûkpebe se idiọkde, edi kpebe se ifọnde.+ Owo eke anamde se ifọnde oto Abasi.+ Edi owo eke anamde se idiọkde ikwe Abasi.+12 Kpukpru+ mmọ ẹma ẹtie ntiense ẹban̄a Demetrius, akpanikọ ke idemesie etie ntiense n̄ko. Nnyịn n̄ko ke itie ntiense,+ ndien afo ọmọfiọk ete ikọ ntiense oro inọde edi akpanikọ.+13 Mma nnyene ediwak n̄kpọ ndiwet nnọ fi, edi nyomke ndisụk nda mmọn̄n̄wed ye eton̄wed n̄wet.+14 Edi mmodori enyịn ndikụt fi ke mîbịghike, ndien nnyịn iyetịn̄ ikọ iso ye iso.+Emem akpakam odu ye afo.+Nditọete ẹte n̄kọm fi.+ Kọm+ nditọete kiet kiet nọ mi.


text:
IKWUSA OZI ỌMA NA ỊKỤZI IHE N’ỤWA NIILE
Amerịka na Mba Ndị Gbara Ya Gburugburu
MBA OLE HA DỊ 57
MMADỤ OLE BI NA HA 982,501,976
NDỊ NKWUSA OLE NỌ NA HA 4,102,272
MMADỤ OLE A MỤỤRỤ BAỊBỤL 4,345,532
Ọmụmụ Baịbụl E Ji Kandụl Amụ
Na Brazil, e nwere otu di na nwunye bụ́ ndị ọsụ ụzọ pụrụ iche na-eje ozi n’ime ime obodo. Mgbe ha nụrụ gbasara otu nwa agbọghọ aha ya bụ Valdira, ha chọọrọ ya gawa. A mụọrọla Valdira Baịbụl afọ iri na atọ gara aga tupu mgbe ahụ. Tupu di na nwunye a ahụ ya, ha gara ogologo ije n’okporo ụzọ bụ́ uzuzu uzuzu, gafeekwa ọtụtụ mmiri na-asọsi ike. Mgbe ha hụrụ ya, ọ chọsiri ike ka a maliteghachi ịmụrụ ya Baịbụl. Ebe ọ bụ na o bi n’ime ime obodo, a haziri otú a ga-esi na-amụrụ ya ihe. Valdira nwere ekwentị, ma naanị ebe ọ ga-anọ mmadụ akpọọ ya nweta ya bụ n’ọhịa dị́ anya n’ụlọ ha. Ihe ọzọ bụ na naanị mgbe ọ na-enwe ohere ịmụ ihe bụ ma ọ kụchaa elekere anya itoolu n’abalị. Weregodị ya na ị na-ahụ ka nwa agbọghọ ji ekwentị nọrọ naanị ya n’ọhịa n’abalị, mụnye kandụl na-amụ Baịbụl.
Valdira na-eji ekwentị ya ege ihe a na-amụ n’ọmụmụ ihe n’ụbọchị Sọnde. Ọ na-eji Baịbụl, Ụlọ Nche, na abụ aga n’ọhịa ahụ ma na-ege ihe a na-amụ n’ọmụmụ ihe. Ọ bụrụ mgbe mmiri na-ezo, ọ na-eji nche anwụ ya aga.
N’ọnwa Mach, Valdira gara ihe dị ka kilomita iri itoolu na asaa iji ruo n’Ụlọ Nzukọ Alaeze n’oge e nwere nnọkọ pụrụ iche. Ọ bụ ná nnọkọ ahụ ka e wepụtara Nsụgharị Ụwa Ọhụrụ e dezigharịrị edezigharị n’asụsụ Pọchugiiz. Obi dị ya ezigbo ụtọ na e nyere ya Baịbụl ọhụrụ a. Mgbe e kelere ya maka mbọ niile ọ na-agba ịmụ Baịbụl, ọ sịrị, “O nweghị oké ihe dị na ya.”
“M Ma na Otu Ụbọchị, Unu Ga-abịa”
E nwere ndị Amerịka bi na Kolombia a na-akpọ ndị Yukpa. Tupu otu onye ọsụ ụzọ pụrụ iche aha ya bụ Frank agaa izi ozi ọma n’otu n’ime obodo ndị dị ebe ahụ, a gwara ya kpachara anya maka chiifu obodo ahụ aha ya bụ John Jairo. Nwoke a achụọla ọtụtụ ndị chọọchị bịara ebe ahụ izi ozi ọma. Otu oge, mgbe John chọpụtara na pastọ ha na-ana ndị mmadụ otu ụzọ n’ụzọ iri, ọ gbaliri égbè elu, si otú ahụ chụọ ya ụkwụ eru ala.
Nwanna Frank kwuru, sị: “Mgbe anyị ruru obodo ahụ, onye mbụ gere anyị ntị bụ otu n’ime ụmụ John Jairo ndị nwaanyị. Mgbe anyị gosichara ya akwụkwọ anyị bụ́ Gịnị n’Ezie Ka Bible Na-akụzi?, o kwuru ozugbo, sị, ‘Ihe a bụ chọọchị m chọrọ ịna-aga.’ Ọ gbaara gaa gwa papa ya banyere anyị. Papa ya kpọrọ anyị ozugbo. Anyị ji ụjọ gaa za ya. Tupu anyị ekwuo ihe ọ bụla, ọ sịrị: ‘Ama m na chọọchị unu bụ ezigbo chọọchị. Afọ asatọ gara aga, ahụrụ m akwụkwọ unu yiri nke a unu nyere nwa m nwaanyị n’ebe a na-ekpofu ahịhịa na Beseril. M gụrụ ya, kemgbe ahụ, m nọ na-ele anya unu. M ma na otu ụbọchị, unu ga-abịa. M chọrọ ka unu kụziere mụ na ndị ezinụlọ m na ndị obodo a Baịbụl. Anyị na-eche unu eche.’
“Ihe a o kwuru mere ka anya mmiri rujuo anyị n’anya. Ndị obodo ahụ niile gbakọtara ka ha nụ ozi ọma anyị bịara izi ha. John Jairo jikwa asụsụ ha na-agwa ha ihe anyị na-ekwu. Mgbe anyị na-ala, ọ kpụnyere anyị obere ịnyịnya ibu ka o bupụrụ anyị ihe anyị. Ugbu a, ndị Yukpa anyị na-amụrụ ihe dị otu narị na iri abụọ, ma mmadụ iri anọ na asaa n’ime ha bụ ndị anyị na-agụrụ ka ọmụmụ Baịbụl. John Jairo na nwa ya nwaanyị so na ha.”
Onye Na-emegide Anyị Agbanwee
E nwere otu nwoke bubu chọọchị Katọlik n’isi n’Ekwedọ. Aha ya bụ José. O dere, sị: “Anaghị m achọ iji anya ahụ Ndịàmà Jehova. M mesiri ha ike ruo afọ iri. M na-akpọrọ ha ndị ga-emesi ha ike. M na-akụ ha ezigbo ihe, ma boo ha ebubo na ha bụ ndị ohi. Ndị uwe ojii tụba ha n’ụlọ nga, m na-aga ebe ahụ jiri ugodi kpọchie ya n’onwe m. O nwedịrị mgbe anyị kụkasịrị ụgbọala otu Onyeàmà Jehova. N’oge ọzọ, anyị tụbara ọgba tum tum ha n’olulu.
“N’afọ 2010, oyi bara m ahụ́. Dọkịta m gwara m kwapụ n’ugwu Andis m bi kwaga n’ebe na-ekpotụ ọkụ ka m nọrọ ebe ahụ gbakee. M gara biri n’otu obere ugbo onye ikwu m ma mechaa lekọtawara ya ugbo ahụ. Ọ bụ naanị m na-anọ. N’ihi ya, m chọsiri ike inweta onye mụ na ya ga na-ekwurịta okwu. Ị̀ ma ndị bịaranụ? Ọ bụ Ndịàmà Jehova. Ebe ọ na-enweghị onye ọzọ mụ na ya na-ekwurịta okwu, m nabatara ha. Otú ha si gụọ Baịbụl ma kọwaa ya tụrụ m n’anya. M kwetara ka mụ na ha na-amụ Baịbụl. Mgbe mụ na ha mụrụ Baịbụl ruo ọnwa isii, m gara ọmụmụ ihe ha nke mbụ m. Otú ha si nabata m ma mesoo m ihe tọrọ m ụtọ nke na m jụrụ onwe m, sị, ‘Ọ̀ ga-abụ na ndị a bụ ezigbo ndị ohu Chineke?’ M mụgidere ihe ma mechaa mee baptizim n’ọnwa Eprel afọ 2014.
“Ihe ọjọọ niile m mere Ndịàmà Jehova na-ewute m. Ma, Jehova kwere ka m mezitụ ihe ụfọdụ m mejọrọ. Ná mgbakọ sekit anyị gara n’abalị anọ n’ọnwa Ọktoba afọ 2014, a gbara m ajụjụ ọnụ gbasara otú m si mesie Ndịàmà Jehova ike n’oge gara aga. Nwanna gbara m ajụjụ ọnụ jụrụ m, sị: ‘A sị gị rịọ otu n’ime ndị ahụ i mesiri ike mgbaghara, ònye ka ị ga-arịọ?’ M kwuru ozugbo na ọ bụ otu nwanna aha ya bụ Edmundo, ma amaghị m otú mụ na ya ga-esi ahụ. Amaghị m na onye nlekọta sekit anyị zoro ya n’azụ ikpo okwu. Ozugbo m kwuru na amaghị m otú mụ na ya ga-esi ahụ, o si ebe ahụ pụta, mụ na ya amakụọ ma bee ákwá. Ụmụnna anyị bekwara ákwá.”
“Biko Jehova, Mee Ka Mụ na Ndịàmà Gị Hụ”
N’otu ehihie anwụ na-achasi ike, otu ìgwè ozi ubi e nwere na Asunsiọn dị́ na Paragụwaị rụchara ebe e kenyere ha izi ozi ọma n’ụbọchị ahụ. Mgbe ha rụchara ya, ha gara ka ha zie ozi ọma n’ụlọ ole na ole dị́ ha nso. Otu nwanna kwuru, sị, “O nwere ike inwe onye na-ekpe ekpere ka a bịa nyere ya aka.” N’ụlọ dị́ n’akụkụ ebe ọ nọ, otu nwa agbọghọ hụrụ ụmụnna anyị ndị nwaanyị ma jiri ihu ọchị kelee ha, jụọ ha ma hà bụ Ndịàmà Jehova. Ọ gwara ha na ya si Bolivia kwata na Paragụwaị n’ihi ọrụ ya. A na-amụburu ya Baịbụl na Bolivia. O nweghị onye agbata obi ya ọ bụla ma otú ya ga-esi ahụ Ndịàmà Jehova. N’ihi ya, o kpere ekpere, sị, “Biko Jehova, mee ka mụ na Ndịàmà gị hụ.” Ọ bụ n’ụbọchị o kpere ekpere ahụ ka ụmụnna nwaanyị ahụ bịara na nke ya, ha na ya amalite ịmụ Baịbụl.