text:
Mee Mkpebi Ziri Ezi Ugbu A Ị Na-eto Eto
‘Unu ụmụ okorobịa na ụmụ agbọghọ, toonụ aha Jehova.’—ỌMA 148:12, 13.
1. Olee ihe na-eme obi ụtọ ọtụtụ Ndị Kraịst na-eto eto na-eme?
ANYỊ bi n’oge dị oké mkpa. Ọtụtụ nde ndị si ná mba niile na-abịa efe Jehova. O nwebeghị mgbe e nwere ọtụtụ ndị na-efe Jehova otú a. (Mkpu. 7:9, 10) Obi dị ọtụtụ ndị na-eto eto ụtọ iso na-enyere ndị ọzọ aka ịmụta eziokwu ga-eme ka ha dị ndụ ebighị ebi. (Mkpu. 22:17) Ụfọdụ n’ime ha na-amụrụ ndị mmadụ Baịbụl, na-enyere ha aka ka àgwà ha ka mma. E nwekwara ndị nke na-aga ekwusa ozi ọma n’ebe a na-anaghị asụ asụsụ ha. (Ọma 110:3; Aịza. 52:7) Olee ihe ị ga-eme ka i nwee ike na-ejekwuru Jehova ozi?
2. Olee otú ihe Baịbụl kọrọ gbasara Timoti si gosi na Jehova chọrọ ka ndị na-eto eto nwee ọrụ n’ọgbakọ? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.)
2 Ugbu a ị ka na-eto eto, i nwere ike ime mkpebi ndị ga-emecha mee ka i nwee ohere ijekwuru Jehova ozi. Dị ka ihe atụ, Timoti mere mkpebi ndị dị mma. Ọ bụ ya mere na mgbe ọ dị ihe dị ka afọ iri abụọ, o ruru eru ịga na-ekwusa ozi ọma n’ala ọzọ. (Ọrụ 16:1-3) O nwere ike ịbụ mgbe ọnwa ole na ole gachara ka Pọl gwara Timoti ka ọ gaa nyere ọgbakọ e hiwere ọhụrụ na Tesalonaịka aka. Mkpagbu mere ka Pọl si n’ebe ahụ pụọ. Ma, obi siri ya ike na Timoti ga-agba ụmụnna nọ n’ebe ahụ ume. (Ọrụ 17:5-15; 1 Tesa. 3:1, 2, 6) Chegodị ụdị obi ụtọ Timoti nwere n’ihi ọrụ ahụ e nyere ya.
MKPEBI KACHA MKPA Ị GA-EME
3. Olee mkpebi kacha mkpa i nwere ike ime? Olee mgbe i kwesịrị ime ya?
3 Ọ bụ ugbu a ị na-eto eto ka ị ga-eme mkpebi ndị dị mkpa. Olee mkpebi kacha mkpa ị ga-eme? Ọ bụ ijere Jehova ozi. Olee mgbe ọ kacha mma ka i kpebie ijere Jehova ozi? Jehova kwuru, sị: “Cheta Onye Okike Ukwu gị n’oge ị bụ okorobịa.” (Ekli. 12:1) Naanị otú ị ga-esi cheta Jehova bụ iji obi gị niile na-ejere ya ozi. (Diut. 10:12) Ọ bụ mkpebi kacha mkpa ị ga-eme. Ọ ga-agbasa ihe niile ọzọ ị ga-eme.—Ọma 71:5.
4. Olee mkpebi ndị ọzọ dị mkpa ga-agbasa otú ị ga-esi na-ejere Chineke ozi?
4 Ọ bụghị naanị ijere Jehova ozi bụ mkpebi dị mkpa ị ga-eme. I kwesịkwara ikpebi ma ị̀ ga-alụ di ma ọ bụ nwunye, onye ị ga-alụ, na ụdị ọrụ ị ga-arụ. Mkpebi ndị a dịcha mkpa n’ihi na ha nwere ike ịbara gị uru. Ma, ọ ka mma ka i buru ụzọ kpebie iji obi gị niile jeere Jehova ozi. (Diut. 30:19, 20) Ọ̀ bụ n’ihi gịnị? Ọ bụ n’ihi na e nwere ihe jikọrọ ha niile. Ihe i kpebiri ime n’okwu gbasara ịlụ di ma ọ bụ nwunye na ụdị ọrụ ị ga-arụ ga-agbasa otú ị ga-esi na-ejere Chineke ozi. Otú i sikwa kpebie ịna-ejere Chineke ozi ga-agbasa mkpebi i mere banyere ịlụ di ma ọ bụ nwunye na ụdị ọrụ ị ga-arụ. (Tụlee Luk 14:16-20.) N’ihi ya, buru ụzọ kpebie ihe kacha mkpa.—Fil. 1:10.
GỊNỊ KA Ị GA-EME UGBU A Ị NA-ETO ETO?
5, 6. Kọọ ihe gosiri na ọ bụrụ na mmadụ emee mkpebi dị mma, o nwere ike ime ka onye ahụ jekwuoro Jehova ozi. (Gụọ isiokwu bụ́ “Mkpebi M Mere Mgbe M Bụ Nwatakịrị,” nke dị n’Ụlọ Nche a.)
5 Kpebie ijere Jehova ozi. Mata ihe ọ chọrọ ka i mee, kpebiekwa otú ị ga-esi ejere ya ozi. Otu nwanna nwoke bụ́ onye Japan dere, sị: “Mgbe mụ na otu okenye nọ n’ozi n’oge m dị afọ iri na anọ, ọ chọpụtara na ozi ọma anaghị atọ m ụtọ. O weturu obi sị m: ‘Yuichiro, lawa. Ị laruo, nọrọ ọdụ chebara ihe Jehova meere gị echiche.’ M mere ihe o kwuru. M chebaara ihe Jehova meere m echiche ruo ụbọchị ụfọdụ, na-ekpekwa ekpere. M ji nwayọọ nwayọọ gbanwee. Ọ dịghị anya mụ achọpụta na ife Jehova atọwala m ụtọ. M bidoro na-agụ gbasara ndị ozi ala ọzọ, na-echekwa otú m ga-esi jekwuoro Jehova ozi.”
6 Yuichiro kwukwara, sị: “M kpebiri na m ga-emewe ihe ndị ga-enyere m aka ijere Jehova ozi ná mba ọzọ. Dị ka ihe atụ, m bidoro ịmụ asụsụ Bekee. Mgbe m gachara ụlọ akwụkwọ sekọndrị, m kpebiri iji ụbọchị ole na ole na-akụzi asụsụ Bekee ka m nwee ohere ịna-asụ ụzọ. Mgbe m dị afọ iri abụọ, m bidoro ịmụ asụsụ Mọngolịan. M gakwara hụ ndị nkwusa ole na ole na-eji Mọngolịan amụ ihe. Mgbe afọ abụọ gachara, ya bụ n’afọ 2007, m gara Mọngolịa. Mgbe m sooro ụfọdụ ndị ọsụ ụzọ gaa ozi ọma ma chọpụta na ọtụtụ ndị chọrọ ka a kụziere ha eziokwu Baịbụl, ọ gụwara m agụụ ịkwaga ebe ahụ na-ekwusa ozi ọma. M laghachiri Japan ka m gaa jikere ejikere. M nọ na Mọngolịa na-asụ ụzọ kemgbe ọnwa Eprel afọ 2008. Ihe siri ike n’ebe a. Ma, ndị mmadụ na-ege ntị n’ozi ọma. M na-enyere ha aka ka ha na Jehova dị ná mma. Ihe a m na-eme bụ ihe kacha mma mmadụ ga-eji ndụ ya na-eme.”
7. Olee ihe ụfọdụ mmadụ ga-eji aka ya kpebie? Gịnị ka anyị nwere ike ịmụta n’ihe Mozis mere?
7 Ọ bụ gị ga-ekpebi otú ị ga-esi jiri ndụ gị jeere Jehova ozi. (Jọsh. 24:15) Ọ bụghị anyị ga-agwa gị ma ị̀ ga-alụ di ma ọ bụ nwunye ma ọ bụkwanụ onye ị ga-alụ na ụdị ọrụ ị ga-arụ. Ọrụ ị ga-arụ ọ̀ bụ ọrụ ị ga-amụta ngwa ngwa? Ụfọdụ n’ime unu bi n’ime obodo. E nwekwara ndị nke bi n’obodo mepere emepe. Onye ọ bụla n’ime unu nwere àgwà nke ya, ihe ndị ọ ma eme, ihe ndị na-amasị ya, na ihe ndị o kpebiri ime n’ozi Jehova. O nwere ike ịbụ na onye ọ bụla n’ime unu dị iche n’ibe ya otú ahụ Mozis si dị iche ná ndị Hibru ndị ọzọ na-eto eto nọ n’Ijipt. Ebe ọ bụ na e weere Mozis ka nwa ada eze, ọ bara ọgaranya. Ma, ndị Hibru ndị ọzọ bụ ndị ohu. (Ọpụ. 1:13, 14; Ọrụ 7:21, 22) Ha biri n’oge dị oké mkpa otú gịnwa bi. (Ọpụ. 19:4-6) Ma, onye ọ bụla n’ime ha ji aka ya kpebie ihe ọ ga-eji ndụ ya mee. Mozis mere mkpebi dị mma na ya ga-eme uche Jehova.—Gụọ Ndị Hibru 11:24-27.
8. Gịnị ga-enyere ndị na-eto eto aka ime mkpebi dị mma?
8 Jehova na-agwa gị ihe ndị ga-enyere gị aka ime mkpebi dị mma ugbu a ị na-eto eto. Olee otú o si na-eme ya? Ọ na-akụziri gị ihe Baịbụl kwuru i nwere ike iji kpebie ihe ị ga-eme. (Ọma 32:8) Ọ bụrụ na ị maghị otú ị ga-esi eme ihe ndị ahụ, i nwere ike ịgakwuru papa gị na mama gị ma ọ bụkwanụ ndị okenye ka ha nyere gị aka. (Ilu 1:8, 9) Ka anyị leba anya n’ihe atọ Baịbụl kwuru nwere ike inyere gị aka ime mkpebi ga-abara gị uru.
IHE ATỌ BAỊBỤL KWURU GA-ENYERE GỊ AKA
9. (a) Olee otú Jehova si kwanyere anyị ùgwù ma hapụ anyị ka anyị jiri aka anyị na-ekpebi ihe anyị ga-eme? (b) Olee uru ‘ibu ụzọ na-achọ alaeze Chineke’ ga-abara gị?
9 Buru ụzọ na-achọ Alaeze Chineke na ezi omume ya. (Gụọ Matiu 6:19-21, 24-26, 31-34.) Otu ụzọ Jehova si kwanyere gị ùgwù bụ na ọ hapụrụ gị ka i jiri aka gị na-ekpebi ihe ị ga-eme. Ọ gwaghị gị na ị ga-ejirịrị oge gị niile na-aga ozi ọma. Ma, Jizọs kụziiri anyị na anyị kwesịrị ibu ụzọ na-achọ Alaeze Chineke. Ọ bụrụ na i buru ụzọ na-achọ Alaeze Chineke, ọ ga-eme ka i nwee ike ijekwuru Jehova ozi. Dị ka ihe atụ, ị ga-enwe ike igosi na ị hụrụ Jehova na ndị agbata obi gị n’anya nakwa na obi dị gị ụtọ maka ndụ ebighị ebi Jehova kwere anyị ná nkwa. Ka ị na-eche ihe ndị gbasara ịlụ di ma ọ bụ nwunye na ụdị ọrụ ị ga-arụ, mkpebi gị ọ̀ ga-egosi na ịchụ akụnụba dị gị mkpa karịa ‘ịchọ alaeze Chineke na ezi omume ya’?
10. Gịnị mere ka Jizọs nwee obi ụtọ? Gịnị ka ị ga-eme ka obi dị gị ụtọ?
10 Na-ejere ndị ọzọ ozi ka i nwee ike na-enwe obi ụtọ. (Gụọ Ọrụ Ndịozi 20:20, 21, 24, 35.) Ihe a Jizọs kụziiri anyị dị ezigbo mkpa. Jizọs nwere ezigbo obi ụtọ n’ihi na ọ na-eme uche Nna ya kama ime uche nke ya. Obi na-adị ya ụtọ ma ndị dị umeala n’obi nabata ozi ọma o ziri ha. (Luk 10:21; Jọn 4:34) O nwere ike ịbụ na i nwetụla ụdị obi ụtọ ahụ mgbe i nyeere ndị ọzọ aka. Ọ bụrụ na i jiri ihe Jizọs kụziri na-ekpebi ihe ị na-eme, obi ga-adị gị ụtọ, dịkwa Jehova ụtọ.—Ilu 27:11.
11. Gịnị mere ka Barọk gharazie inwe obi ụtọ? Gịnị ka Jehova gwara ya?
11 Ihe kacha eme anyị obi ụtọ bụ ijere Jehova ozi. (Ilu 16:20) Ọ dị ka Barọk bụ́ odeakwụkwọ Jeremaya ò chefuru ihe a. O nwere mgbe ijere Jehova ozi na-anaghịzi atọ ya ụtọ. Jehova gwara ya, sị: “Ị na-achọrọ onwe gị ihe ukwu. Kwụsị ịchọ ya. N’ihi na, lee, m ga-eme ka ọdachi dakwasị anụ ahụ́ niile, . . . ma m ga-enye gị mkpụrụ obi gị ka ọ bụụrụ gị ihe nkwata n’ebe niile ị ga-aga.” (Jere. 45:3, 5) Gịnị ka i chere gaara eme ka Barọk nwee obi ụtọ? Ọ̀ bụ ime ihe ọ chọrọ ma mechaa nwụọ, ka ọ̀ bụ ime ihe Jehova chọrọ ma ghara ịnwụ mgbe a ga-ebibi Jeruselem?—Jems 1:12.
12. Olee mkpebi mere ka Ramiro na-enwe obi ụtọ?
12 Ramiro bụ otu n’ime ụmụnna ndị obi na-atọ ụtọ n’ihi ijere ndị ọzọ ozi. O kwuru, sị: “Anyị bi n’otu ime obodo dị n’Ugwu Andiz. Nwanne m nwoke nke tọrọ m kwuru na ya ga-edunye m mahadum. Ebe ọ bụ na ezinụlọ anyị dara ogbenye, ihe a ọ chọrọ imere m abụghị obere ihe. Ma, o tebeghị e mere m baptizim, mụ aghọọ Onyeàmà Jehova. N’oge ahụkwa, otu ọsụ ụzọ gwara m ka m soro ya gaa kwusaa ozi ọma n’otu obere obodo. Eso m ya gaa, nọrọ ebe ahụ mụọ otú e si akpụ isi, mepeekwa ebe a na-akpụ isi ka m nwee ike na-enweta ego m ga-eji na-egbo mkpa m.” Ọtụtụ ndị bi ebe ahụ kwetara ka ha na ya mụwa Baịbụl. E mechara hiwe ọgbakọ na-eji asụsụ ndị ebe ahụ amụ ihe. Ramiro gafeziri n’ọgbakọ ahụ. Ọ bụ ọsụ ụzọ oge niile n’ọgbakọ ahụ kemgbe afọ iri. Ọ sịrị na o nweghị ọrụ ọzọ ga-eme ka o nwee ụdị obi ụtọ ọ na-enwe ugbu a ọ na-akụziri ndị mmadụ Baịbụl n’asụsụ nke ha.
13. Gịnị mere o ji dị mma ka i jiri obi gị niile na-ejere Jehova ozi ugbu a ị na-eto eto?
13 Ka ijere Jehova ozi n’oge ị na-eto eto na-eme gị obi ụtọ. (Gụọ Ekliziastis 12:1.) Echela na i kwesịrị ibu ụzọ nweta ezigbo ọrụ tupu gị amalite ịsụ ụzọ. Ọ bụ ugbu a ị na-eto eto ka i kwesịrị ịmalite iji obi gị niile na-ejere Jehova ozi tupu gị enwee ezinụlọ ị ga na-elekọta. Ahụ́ gbasiri gị ike. Ị ga-arụlikwa ọrụ ndị tara akpụ. Gịnị ka ị ga-achọ imere Jehova ugbu a ị na-eto eto? O nwere ike i bu n’obi na ị ga-asụ ụzọ, ma ọ bụkwanụ gaa na-ekwusa ozi ọma n’ebe a na-asụ asụsụ ọzọ. Ma ọ bụkwanụ i nwere ike ikpebi ịnọ n’ọgbakọ gị na-ejekwuru Jehova ozi. N’agbanyeghị otú i kpebiri isi jekwuoro Jehova ozi, i kwesịrị inwe ihe ị ga na-arụ ka i nwee ike na-egbo mkpa gị. Jụọ onwe gị, sị: “Olee ụdị ọrụ m ga-arụ? Oleekwa oge ọ ga-ewe m tupu mụ amụta ya?”
JIRI IHE BAỊBỤL KWURU MEE MKPEBI NDỊ DỊ MMA
14. Gịnị mere i kwesịrị iji lezie anya mgbe ị na-achọ ọrụ?
14 Ihe atọ ahụ Baịbụl kwuru anyị tụlere ga-enyere gị aka ikpebi ụdị ọrụ ị ga-arụ. Ndị nkụzi gị nwere ike ịma ihe ị ga-agụ n’ụlọ akwụkwọ gị enweta ọrụ. Ndị na-enyere mmadụ aka ịchọta ọrụ nwere ike ịgwa gị ụdị ọrụ a na-achọ ndị ga-arụ ya n’ebe i bi ma ọ bụ n’ebe i bu n’obi ịga biri. Ihe ha gwara gị nwere ike ịbara gị uru, ma i kwesịrị ilezi anya. Ndị na-ahụghị Jehova n’anya nwere ike ime ka ị hụwa ụwa n’anya. (1 Jọn 2:15-17) Echefula na i lewe ihe ndị dị n’ụwa, ọ gaghị ara ahụ́ obi gị eduhie gị.—Gụọ Ilu 14:15; Jere. 17:9.
15, 16. Olee onye nwere ike inye gị ndụmọdụ ga-abara gị uru gbasara ụdị ọrụ ị ga-arụ?
15 Ị matachaa ọrụ i nwere ike ịrụ, e kwesịrị inye gị ndụmọdụ ga-abara gị uru. (Ilu 1:5) Ònye nwere ike iji Baịbụl nyere gị aka ikpebi ụdị ọrụ ị ga-arụ? Ndị i kwesịrị ige ntị bụ ndị hụrụ Jehova n’anya, ndị hụrụ gị n’anya, na ndị ma gị nke ọma. Ha ga-enyere gị aka ichebara onwe gị echiche ma mata ihe ị ga-emeli na ihe ị chọrọ ime. Ihe ha gwara gị ga-enyere gị aka ịmata ma ihe i kpebiri ime ọ̀ dịkwa mma. Ndị mụrụ gị nwere ike inyere gị ezigbo aka ma ọ bụrụ na ha hụrụ Jehova n’anya. Ndị okenye ọgbakọ gị nwekwara ike inye gị ndụmọdụ ga-abara gị uru. Jụọkwa ndị ọsụ ụzọ na ndị nlekọta na-ejegharị ejegharị ihe mere ha ji banye n’ozi oge niile. Olee otú ha si malite ịsụ ụzọ? Olee otú ha si enweta ihe ha ji egbo mkpa ha? Olee otú Jehova sirila gọzie ha n’ozi ha?—Ilu 15:22.
16 Ndị ma gị nke ọma nwere ike inye gị ndụmọdụ ga-abara gị uru. Dị ka ihe atụ, ka e were ya na ị chọrọ ịkwụsị ịga ụlọ akwụkwọ sekọndrị malite ịsụ ụzọ n’ihi na ike ịga ụlọ akwụkwọ agwụla gị. Onye hụrụ gị n’anya nwere ike ịmata ihe mere i ji chọọ ịkwụsị ịga ụlọ akwụkwọ. N’ihi ya, o nwere ike inyere gị aka ịghọta na ijisi ike gachaa ụlọ akwụkwọ sekọndrị ga-eme ka ị mụta ịna-atachi obi. Ntachi obi ga-enyere gị aka ijere Jehova ozi ruo mgbe ebighị ebi.—Ọma 141:5; Ilu 6:6-10.
17. Olee ụdị ọrụ ị na-ekwesịghị ịrụ?
17 Ọnwụnwa ga-abịara onye ọ bụla na-efe Jehova. O nwere ike ime ka onye ahụ kwụsị ife Jehova. (1 Kọr. 15:33; Kọl. 2:8) Ma, e nwere ụdị ọrụ ọ ga-abụ ị na-arụ, ọnwụnwa ga-abịara gị akarịa nke gaara abịara gị ma a sị na ọ bụ ụdị ọrụ ọzọ. O nwere ike ịbụ na ị hụla ndị kwụsịrị ife Jehova n’ihi ụdị ọrụ ha na-arụ. (1 Tim. 1:19) I kwesịghị ịrụ ụdị ọrụ nwere ike ime ka gị na Chineke ghara ịdị ná mma.—Ilu 22:3.
KA OBI NA-ATỌ GỊ ỤTỌ NA Ị BỤ ONYE KRAỊST NA-ETO ETO
18, 19. Gịnị ka i kwesịrị ime ma ọ bụrụ na ọ naghị agụ gị agụụ ijere Jehova ozi?
18 Ọ bụrụ na i ji obi gị niile chọọ ịna-ejere Jehova ozi, jiri ohere dị iche iche Jehova mere ka i nwee ugbu a jewere ya ozi. Mee mkpebi ndị ga-eme ka i nwee ike iji obi ụtọ na-ejere Jehova ozi n’oge a dị ezigbo mkpa.—Ọma 148:12, 13.
19 Gịnịkwanụ ka ị ga-eme ma ọ bụrụ na ọ naghị agụ gị agụụ ife Jehova? Gbalịa na-eme ka okwukwe gị sikwuo ike. Mgbe Pọl onyeozi kwuchara ihe ndị o mere ka Jehova gọzie ya, o dere, sị: “Ọ bụrụ na unu nwere echiche dị iche n’ụzọ ọ bụla, Chineke ga-ekpughere unu echiche ahụ ziri ezi. Ka o sina dị, ruo n’otú anyị nweruru ọganihu, ka anyị na-eje ije n’ụzọ kwesịrị ekwesị n’otu ụkpụrụ a.” (Fil. 3:15, 16) Na-echeta mgbe niile na Jehova hụrụ gị n’anya nakwa na ndụmọdụ ya ga-akacha baara gị uru. Ọ bụ Jehova ga-akacha enyere gị aka ime mkpebi ndị dị mma ugbu a ị na-eto eto.


c: text/html

text:
Akụkọ nke 101: E Gbuo Jizọs
LEE ihe ọjọọ nke na-emenụ! A na-egbu Jizọs. Ha akpọgidewo ya n’osisi. E ji ntu kpọgide aka na ụkwụ ya. Gịnị mere e ji mee Jizọs ihe a?
Ọ bụ n’ihi na ụfọdụ ndị kpọrọ ya asị. Ị̀ ma ndị ha bụ? Otu n’ime ha bụ ajọ mmụọ ozi ahụ bụ́ Setan Ekwensu. Ọ bụ ya mere ka Adam na Iv nupụrụ Jehova isi. Ọ bụkwa Setan kpaliri ndị iro Jizọs ime oké ihe ọjọọ a.
Ọbụna tupu a kpọgide Jizọs n’osisi ebe a, ndị iro ya rụsara ya arụrụala. Ì chetara otú ha si bịa n’ogige Getsemeni duru ya pụọ? Ole ndị bụ ndị iro ahụ? Ha bụ ndị ndú okpukpe. Ka anyị hụ ihe ọzọ merenụ.
Mgbe ndị ndú okpukpe duuru Jizọs, ndịozi ya gbara ọsọ. Ha hapụrụ Jizọs n’aka ndị iro ya n’ihi ụjọ. Ma ndịozi bụ́ Pita na Jọn agbateghị aka. Ha sooro ha n’azụ iji hụ ihe ga-eme Jizọs.
Ndị nchụàjà ahụ duuru Jizọs jekwuru otu agadi nwoke aha ya bụ Anas, onye bụbu nnukwu onye nchụàjà. Ìgwè mmadụ ahụ anọghị ọdụ n’ebe ahụ. Ha duuru Jizọs gazie n’ụlọ Keifas, onye bụ́ nnukwu onye nchụàjà ugbu a. Ọtụtụ ndị ndú okpukpe zukọrọ n’ụlọ ya.
Ha kpere ya ikpe ebe ahụ n’ụlọ Keifas. A kpọtara ndị mmadụ ikwu okwu ụgha megide Jizọs. Ndị ndú okpukpe ahụ niile sịrị: ‘Jizọs kwesịrị ogbugbu.’ Ha bụrụ ya asọ mmiri n’ihu, tiekwa ya ọkpọ.
Mgbe ihe a niile na-eme, Pita nọ n’èzí ogige ụlọ ahụ. Ọ bụ abalị oyi na-atụ, ndị mmadụ wee kwanye ọkụ. Mgbe ha nọ gburugburu na-anya ọkụ, otu nwa agbọghọ bụ́ odibo lere Pita anya wee sị: ‘Nwoke a na Jizọs nọrọ.’
‘Ee e, mụ na ya anọghị!’ ka Pita zara.
Ugboro atọ ka ndị mmadụ gwara Pita na ya na Jizọs nọrọ. Ma Pita gọrọ agụgọ n’oge nke ọ bụla. Na nke ugboro atọ o kwuru nke a, Jizọs wee tụgharịa lee ya anya. O wutere Pita n’ihi ụgha ndị a ọ ghara, o wee pụọ kwaa ákwá.
Mgbe anyanwụ malitere ịwapụta n’ụtụtụ Friday, ndị nchụàjà duuru Jizọs gaa n’ebe buru ibu ha na-enwe nzukọ ha, bụ́ ụlọ nzukọ Sanhedrin. N’ebe ahụ ka ha nọ kwurịtaa ihe ha ga-eme ya. Ha wee duru ya jekwuru Pọntiọs Paịlet, bụ́ onye na-achị ógbè Judia.
Ndị nchụàjà sịrị Paịlet: ‘Onye a bụ ajọ mmadụ. O kwesịrị ogbugbu.’ Mgbe ọ jụsịrị Jizọs ajụjụ, Paịlet sịrị ha: ‘Ahụghị m ihe ọjọọ ọ bụla o mere.’ Paịlet wee ziga Jizọs na nke Herọd Antipas. Herọd bụ onye na-achị Galili, ma ọ nọ na Jeruselem. Herọd ahụghịkwa ihe ọjọọ Jizọs mere, o wee zighachiri ya Paịlet.
Paịlet chọrọ ịhapụ Jizọs. Ma ndị iro Jizọs chọrọ ka a hapụ onye mkpọrọ ọzọ kama ịhapụ Jizọs. Onye ha chọrọ ka a hapụ bụ Barabas, onye ohi. O ruwo ihe dị ka n’etiti ehihie ugbu a mgbe Paịlet kpọpụtara Jizọs n’èzí. O wee sị ha: ‘Leenụ! Eze unu!’ Ma ndị isi nchụàjà ahụ tiri mkpu, sị: ‘Kpọrọnụ ya! Gbuonụ ya! Gbuonụ ya.’ Ya mere, Paịlet hapụrụ Barabas ka ọ laa, ha duru Jizọs jee igbu ya.
N’ehihie Friday, a kpọgidere Jizọs n’osisi. A kpọgidekwara ndị omekome abụọ n’osisi n’ebe ahụ, ma ị pụghị ịhụ ha na foto a. Otu nọ n’aka nri Jizọs, nke ọzọ nọ n’aka ekpe ya. A hapụkwara ha n’ebe ahụ ka ha nwụọ. N’oge na-adịghị anya tupu Jizọs anwụọ, otu n’ime ndị omekome ahụ sịrị ya: ‘Cheta m mgbe ị banyere n’alaeze gị.’ Jizọs wee sị ya: ‘M na-ekwe gị nkwa na mụ na gị ga-anọ na Paradaịs.’
Nke ahụ ọ́ bụghị nkwa dị ebube? Ị̀ ma paradaịs Jizọs na-ekwu okwu ya? Olee ebe paradaịs ahụ nke Chineke mere na mbụ dịbu? Ọ bụ n’elu ala. Mgbe Jizọs ga na-achịkwa dị ka eze n’eluigwe, ọ ga-eme ka nwoke ahụ dịghachi ndụ iji biri na Paradaịs ọhụrụ n’elu ala. Nke ahụ ọ́ dịghị eme anyị obi ụtọ?
Matiu 26:57-75; 27:1-50; Luk 22:54-71; 23:1-49; Jọn 18:12-40; 19:1-30.
Ajụjụ
- Olee onye bụ́ isi nke kpatara ọnwụ Jizọs?
- Gịnị ka ndịozi Jizọs mere mgbe ndị ndú okpukpe kpụụrụ Jizọs?
- Gịnị mere n’ụlọ Keifas, bụ́ nnukwu onye nchụàjà?
- Gịnị mere Pita ji pụọ gaa kwaa ákwá?
- Mgbe a kpọghachitere Jizọs n’ihu Paịlet, gịnị ka ndị isi nchụàjà tiri ná mkpu?
- Gịnị mere Jizọs n’ehihie Friday, nkwa dịkwa aṅaa ka o kwere onye mmebi iwu a kpọgidere n’osisi dị n’akụkụ ya?
- Olee ebe Paradaịs ahụ Jizọs kwuru okwu ya ga-adị?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ Matiu 26:57-75.
N’ụzọ dị aṅaa ka ndị òtù ụlọikpe ukwu nke ndị Juu si gosi na ha nwere obi ọjọọ? (Mat. 26:59, 67, 68)
- Gụọ Matiu 27:1-50.
N’ihi gịnị ka anyị pụrụ iji kwuo na ụta ahụ Judas kwara esighị ya n’obi? (Mat. 27:3, 4; Mak 3:29; 14:21; 2 Kọr. 7:10, 11)
- Gụọ Luk 22:54-71.
Gịnị ka anyị pụrụ ịmụta ná ngọnahụ Pita gọnahụrụ Jizọs n’abalị ahụ a raara Jizọs nye ma jide ya? (Luk 22:60-62; Mat. 26:31-35; 1 Kọr. 10:12)
- Gụọ Luk 23:1-49.
Olee otú Jizọs si meghachi omume n’ikpe na-ezighị ezi e kpere ya, oleekwa ihe anyị pụrụ ịmụta site na nke a? (Luk 23:33, 34; Rom 12:17-19; 1 Pita 2:23)
- Gụọ Jọn 18:12-40.
Gịnị ka eziokwu ahụ bụ́ na Pita tụrụ egwu mmadụ ruo nwa oge, ma mesịakwa kwụsị ịtụ egwu ma ghọọ onyeozi dị ịrịba ama na-egosi? (Jọn 18:25-27; 1 Kọr. 4:2; 1 Pita 3:14, 15; 5:8, 9)
- Gụọ Jọn 19:1-30.
Olee ụzọ ziri ezi Jizọs si lee ihe onwunwe anya? (Jọn 2:1, 2, 9, 10; 19:23, 24; Mat. 6:31, 32; 8:20)
Olee otú ihe ndị Jizọs kwuru tupu ya anwụọ si egosi na ọ kwadoro ọbụbụeze Jehova? (Jọn 16:33; 19:30; 2 Pita 3:14; 1 Jọn 5:4)
GỤKWUO GBASARA YA
A Kpọọrọ Jizọs Gakwuru Anas, Mechaa Kpọrọ Ya Gakwuru Keyafas
E kpere Jizọs ikpe na-ezighị ezi.
Ndị Sanhedrin Ekpee Jizọs Ikpe, Mechaa Kpọgara Ya Paịlet
Ndị ndú okpukpe ndị Juu ekwupụta ihe bụ uche ha.
Eze Aka Ya Dị Ọcha Anọrọ n’Elu Osisi Na-ahụsi Anya
Jizọs ekwee otu n’ime ndị omekome a kpọgidere ya na ya n’osisi nkwa.
Gbalịa Bute Ihe E Dere na Jọn 3:16 n’Isi
Ị ga-amụta ihe e dere na Jọn 3:16, gị ewerezie ya zie ndị mmadụ ozi ọma ma ị gaa ozi ọma.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ngwá ọrụ iji gwuo egwuregwu na GameCube na Wii egwuregwu consoles. The software mma oyiyi àgwà na-enyere aka na-eji egwu egwuregwu joysticks.
The software hichaa usoro si mmapụta na-adịru nwa faịlụ. Ọzọkwa software enyere ka ihichapụ dị iche iche plugins na ngwa.
The software weghara video site na kọmputa gị na ihuenyo. Ọzọkwa, ọ na-akwado ihe ndekọ nke akụkụ ụfọdụ nke ihuenyo na-emepụta screenshots.
The software ịrụ olu okwu ya na nnukwu ụda mma na nke kacha nta na-egbu oge. The software na-ebe ji egwuregwu na-akwado ndị e kere eke nke thematic iche iche na ndị dị iche iche egwuregwu kọmputa.
The software ibudata faịlụ site na video ọrụ na saịtị nke dị iche iche na. The software interacts na ihe ndị kasị ewu ewu nchọgharị na-akwado ndị ọrụ weghara gụgharia video.
The software wepụ enweghị isi faịlụ, mgbakwunye na irighiri ihe ndị ọzọ na usoro. The software enyere wepụ ọmụma site na ndekọ ma weghachi usoro bụrụ na nke okuku.
The media player na nkwado nke na-ewu ewu formats. The software-enye gị ohere ka ịgbakwunye faịlụ ka ojii nchekwa na ha na ndị dị iche iche ngwaọrụ.
Na-ewu ewu email ahịa si Microsoft ụlọ ọrụ. The software dere a set nke bara uru ngwá ọrụ na-enye gị ohere na-arụ ọrụ na otutu akaụntụ.
Onye ama ama nke media player na elu atụmatụ nke ọnọdụ. The software na-akwado ndị multiple sobtaitel formats na okụt efu codecs na internet.
Antivirus software ngwugwu maka multilevel nchebe nke na kọmputa. The software echebe megide dị iche iche nje ma ọ bụ egwu na e dere a bilateral firewall.
The software maka video stream nhazi nke dị iche iche visual mmetụta na mgbanwe nzacha. The software interacts ka ọtụtụ ndị ọrụ maka ndị video nkwurịta okwu.
The ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na discs nke dị iche iche formats. The software na-akwado na nkwado ndabere na mgbake nke furu efu data.
The software ịgbanwe egwuregwu ntọala na-eji aghụghọ n'ihi na Xbox 360 console. The software na-akwado a ọnụ ọgụgụ buru ibu nke na-ewu ewu egwuregwu nke dị iche iche Genres.
Ike ndịna nchịkọta akụkọ ike ma dezie oyiyi. The software enye gị ohere download ndị ọzọ mmetụta na ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na ihe oyiyi.
Na-ewu ewu iyi inweta ibudata na ịkọrọ faịlụ na internet. The software nwere bara uru na ọrụ na-enye gị ohere ijikọ ndị atụkwasịkwa ha ihe.
Kọmpat ngwá ọrụ weghara video na oyiyi si gị na ihuenyo. The software na-enye ohere iji zọpụta video faịlụ na AVI Ọkpụkpọ na weghara screenshots nke a zuru ihuenyo.
Ngwá ọrụ jikwaa na diski ike partitions. The software na-agụnye ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na diski na enye gị ohere ike ahụ bootable discs.
The ngwá ọrụ kee disk oyiyi na mebere draịva emulation. The software na-akwado na-ewu ewu image formats na nwere ihe e ji ihe dị iche iche circumvention nke akwụkwọ nchebe.
The ngwa ngwa nchọgharị na-lekwasịrị anya nche na onye ọrụ nzuzo. The software blocks obi weebụsaịtị, spyware na-enye gị ohere ijikọ ndị extensions.
The software na-idetuo na-akpali faịlụ ngwa ngwa. Ọdịdị nke ahụ software na-agụnye ọtụtụ dị iche iche atụmatụ na-enye ndị kacha mma nke Iṅomi.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Ige:
- Antiviruses
- Audio nchịkọta akụkọ
- Codecs
- Desktọpụ
- Development
- Discs
- Downloaders
- E-akwụkwọ na-agụ akwụkwọ
- Ederede editọ
- Education
- Egwuregwu
- Ekwentị
- Emulators
- Extensions
- Ezo
- Faịlụ
- Faịlụ mkpakọ
- Gụgharia video
- Ihe nchọgharị weebụ
- Ihuenyo kpọọ
- Internet
- Maps
- Media Player
- Ndịna na imewe
- Network
- Nkata
- Office
- Photo
- System njikarịcha
- Torrent
- Ule
- Video converters
- Voice nkwurịta okwu
- Webcams
- Youtube
- nhazi
- Ṅweta
- Ọdịyo converters
- Ọkwọ ụgbọala
- Ndị ọzọ na-
Software mmelite:
Lee ihe software


text:
ISIOKWU ỤLỌ NCHE A | OLEE OTÚ CHINEKE SI ELE ỊLỤ AGHA ANYA?
Otú Chineke Si Lee Ịlụ Agha Anya n’Oge Ndịozi Jizọs
N’oge ndịozi Jizọs, Alaeze Ukwu Rom nọ na-echi ndị Juu ọnụ n’ala. Ọ ga-abụ na ndị Juu ahụ kpere ekpere ọtụtụ ugboro otú ndị nna ha ochie kpere ka Chineke napụta ha n’aka ndị a na-emegbu ha. Ka oge na-aga, ha nụrụ banyere Jizọs. Ha nwere ike ịna-eche ma ọ̀ ga-abụnụ ya bụ Mesaya ahụ e kwere ná nkwa. N’eziokwu, ọtụtụ n’ime ha “nọ na-enwe olileanya na nwoke a bụ onye a kara aka ịnapụta Izrel” n’aka ndị Rom na-emegbu ha. (Luk 24:21) Ma, o nweghị onye napụtara ha. Kama nke ahụ, n’afọ 70, ndị agha Rom bịara bibie Jeruselem na ụlọ nsọ ya.
Gịnị kpatara ya? Olee ihe mere Chineke alụghịrị ndị Juu agha otú ahụ ọ lụụrụ ha n’oge ochie, ma ọ bụkwanụ gwa ha ka ha buso ndị iro ha agha ma nwere onwe ha? Chineke ọ̀ gbanweela otú o si ele ịlụ agha anya? Mba. Ma, o nwere ihe jọgburu onwe ya ndị Juu mere. Ha ekwetaghị na Jizọs, bụ́ Ọkpara Chineke, bụ Mesaya. (Ọrụ Ndịozi 2:36) Ọ bụ ya mere Chineke ji jụ ha.—Matiu 23:37, 38.
Chineke kwụsịrị ichebe ndị Juu na Ala Nkwa ha. Ọ naghịzi akwado ha n’agha ndị ha na-aga. Jizọs kwuru na a ga-anapụ ha ngọzi ndị ha na-enwetabu mgbe ha na Chineke dị ná mma ma nye ya mba ọhụrụ Baịbụl mechara kpọọ “Izrel nke Chineke.” Ihe a Jizọs kwuru mezuru. (Ndị Galeshia 6:16; Matiu 21:43) Ọ bụ ọgbakọ Ndị Kraịst e tere mmanụ ghọrọ Izrel nke Chineke. N’oge ndịozi Jizọs, a gwara ha, sị: “Ugbu a, unu bụ ndị Chineke.”—1 Pita 2:9, 10.
Ebe ọ bụ na Ndị Kraịst nọ́ n’oge ahụ ghọrọ “ndị Chineke,” Chineke ọ̀ lụchiteere ha agha iji napụta ha n’aka ndị Rom na-emegbu ha, ma ọ bụkwanụ gwa ha ka ha buso ndị na-emegide ha agha? Mba. Maka gịnị? Maka na ọ bụ naanị Chineke na-ekpebi mgbe a ga-alụ agha ọ bụla ọ kwadoro dị ka anyị hụrụ n’isiokwu nke a na-esote. Chineke alụchiteghịrị Ndị Kraịst nọ n’oge ahụ agha, ọ gwaghịkwa ha gaa lụọ agha. O doro anya na oge ahụ abụghị oge Chineke chọrọ iji kwụsị ihe ọjọọ na mmegbu.
N’ihi ya, otú ahụ ndị ohu Chineke n’oge ochie cheere ka Chineke kwụsị ihe ọjọọ na mmegbu a na-emegbu ha, ka ndị mbụ soro ụzọ Kraịst ga-esikwa chere oge Chineke. Ka ọ dịgodị, Chineke agwaghị ha lụso ndị iro ha agha. Jizọs Kraịst mere ka nke a doo anya mgbe ọ na-akụzi ihe. Dị ka ihe atụ, ọ gwaghị ndị na-eso ụzọ ya ka ha na-alụ agha, kama, ọ gwara ha, sị: “Na-ahụnụ ndị iro unu n’anya, na-ekpekwanụ ekpere maka ndị na-akpagbu unu.” (Matiu 5:44) Mgbe Jizọs na-ekwu na oge na-abịa mgbe ndị agha Rom ga-ebibi Jeruselem, ọ gwara ndị na-eso ụzọ ya ka ha sí na Jeruselem gbapụ, ọ bụghị ka ha nọrọ lụwa agha. Ha mekwara ihe ọ gwara ha.—Luk 21:20, 21.
Pọl onyeozi sikwa n’ike mmụọ nsọ dee, sị: “Unu abọrọla onwe unu ọbọ, . . . n’ihi na e dere, sị: ‘Ọ bụ m nwe ịbọ ọbọ; m ga-akwụ ụgwọ, ka Jehova kwuru.’” (Ndị Rom 12:19) Ihe a Pọl kwuru bụ ihe Chineke kwuru ọtụtụ nari afọ gara aga n’akwụkwọ Levitikọs 19:18 nakwa na Diuterọnọmi 32:35. N’isiokwu nke a na-esote, anyị hụrụ na otu ụzọ Chineke si bọọrọ ndị ya ọbọ bụ inyere ha aka buso ndị iro ha agha. N’ihi ya, ihe ahụ Pọl kwuru gosiri na otú Chineke si ele ịlụ agha anya agbanwebeghị. N’oge ndịozi Jizọs, Chineke ka weere ịlụ agha ka otú kwesịrị ekwesị isi bọọrọ ndị na-efe ya ọbọ ma mee ka mmegbu na ihe ọjọọ niile kwụsị. Ma, ọ ka bụkwa naanị yanwa na-ekpebi mgbe a ga-alụ agha ọ bụla ọ kwadoro nakwa ndị ga-alụ ya otú o mere n’oge ochie.
O doro anya na Chineke agwaghị ndị mbụ soro ụzọ Kraịst ka ha lụọ agha. Oleekwanụ maka n’oge anyị a? È nweela ndị Chineke kwadoro ka ha na-aga agha? Ka ugbu a ọ̀ bụ oge Chineke ga-eji aka ya lụọrọ ndị na-efe ya agha? Oleedị otú Chineke si ele ịlụ agha anya n’oge anyị a? Isiokwu na-eso nke a ga-aza ajụjụ ndị a.


text:
Otú Jehova Si Abịaru Anyị Nso
“Bịaruonụ Chineke nso, ọ ga-abịarukwa unu nso.”—JEMS 4:8.
1. Olee mkpa anyị niile nwere? Olee ndị nwere ike igboro anyị ya?
O NWEGHỊ onye na-anaghị achọ ka ndị ọzọ na-akpa ya nso. Obi na-adị anyị ụtọ ma ọ bụrụ na ndị ezinụlọ anyị na ndị enyi anyị hụrụ anyị n’anya n’eziokwu, jiri anyị kpọrọ ihe ma mara anyị nke ọma. Ma, ọ bụ Jehova bụ́ Onye kere anyị ka anyị na ya kwesịrị ịkacha dịrị ná mma.—Ekli. 12:1.
2. Olee nkwa Jehova kwere anyị? Gịnị mere ọtụtụ ndị ji chee na ọ gaghị enwe isi?
2 Na Baịbụl, Jehova gwara anyị ka anyị ‘bịaruo ya nso.’ O kwere anyị nkwa na ya “ga-abịarukwa” anyị nso ma anyị mee otú ahụ. (Jems 4:8) Ihe a ọ gwara anyị na-eme anyị obi ụtọ. Ma, ọtụtụ ndị chere na Chineke agaghị abịali ha nso. Ha chere na ha erughị eru ịbụ enyi ya ma ọ bụkwanụ na ihe gbasara mmadụ anaghị emetụ ya n’obi. Ma, ànyị ga-abịaruli Jehova nso?
3. Gịnị ka anyị kwesịrị ịghọta banyere Jehova?
3 Anyị ga-amali onye Jehova bụ n’ihi na “ọ nọghị n’ebe dị anya n’ebe onye ọ bụla” chọrọ ịma banyere ya nọ. (Gụọ Ọrụ Ndịozi 17:26, 27; Abụ Ọma 145:18.) Chineke chọrọ ka anyị bụrụ ezigbo ndị enyi ya n’agbanyeghị na anyị ezughị okè. (Aịza. 41:8; 55:6) Otú Jehova si mesoo otu ọbụ abụ mere ka o kwuo gbasara Jehova, sị: “Gị Onye na-anụ ekpere, ọ bụ gị ka anụ ahụ́ niile bụ́ mmadụ ga-abịakwute. Obi ụtọ na-adịrị onye ị họọrọ, nke i mekwara ka ọ bịaruo nso.” (Ọma 65:2, 4) Ka anyị leba anya n’ihe Baịbụl kọrọ gbasara otú eze Juda aha ya bụ Esa si bịaruo Chineke nso nakwa otú Chineke si bịaruo ya nso. *
IHE ANYỊ NWERE IKE ỊMỤTA N’AKA ESA
4. Gịnị ka Eze Esa mere nke kwesịrị ịkụziri ndị Juda ihe?
4 Eze Esa ejighị ofufe Jehova gwuo egwu. Mgbe ọ ghọrọ eze Juda, ọ chụpụrụ ndị na-agba akwụna n’ụlọ arụsị n’obodo ahụ, wepụkwa arụsị juru na ya. (1 Eze 15:9-13) Esa na Jehova dị ná mma. Ọ bụ ya mere ọnụ ji kaa ya ịgwa ndị Juda “ka ha chọọ Jehova bụ́ Chineke ndị nna nna ha nakwa ka ha debe iwu ya na ntụziaka ya.” N’ihi ya, mgbe Esa malitere ịchị, Jehova mere ka udo dịrị na Juda ruo afọ iri. Esa ma na ọ bụ Jehova mere ka ha nwee udo. Ọ bụ ya mere o ji gwa ndị Juda, sị: “Ala a ka bụ nke anyị, n’ihi na anyị achọwo Jehova bụ́ Chineke anyị. Anyị achọwo ya, o wee nye anyị ezumike gbaa gburugburu.” (2 Ihe 14:1-7) Gịnị meziri?
5. Olee nsogbu bịaara Esa, ma ya egosi na ya tụkwasịrị Jehova obi? Gịnị mechara mee?
5 Weregodị ya na ị bụ Esa. Onye Itiopia aha ya bụ Zira chị otu nde ndị agha na narị ụgbọ ịnyịnya atọ na-abịa ibuso ndị obodo gị agha. (2 Ihe 14:8-10) Ndị agha gị dị naanị narị puku mmadụ ise na puku iri asatọ. Ọ pụtara na e kee ndị agha ya ụzọ abụọ, ọ bụ obere ihe ka ndị agha gị ji karịa ọkara ndị agha ya. Gịnị ka ị ga-eme? Ị̀ ga-anọ na-eche ihe mere Chineke ji kwe ka ha bịa ibuso gị agha? Ị̀ ga-eme ihe obi gị gwara gị, ka ị̀ ga-atụkwasị Jehova obi na ọ ga-echebe unu? Esa mere ihe gosiri na ya na Jehova dị n’ezigbo mma nakwa na ya tụkwasịrị ya obi. Esa ji obi ya niile kpee ekpere, sị: “Jehova bụ́ Chineke anyị, biko, nyere anyị aka n’ihi na anyị dabeere n’ebe ị nọ, anyị jikwa aha gị na-ebuso ìgwè mmadụ a agha. Jehova, ọ bụ gị bụ Chineke anyị. Ekwela ka mmadụ efu kara gị ike.” Olee otú Chineke si zaa ekpere Esa? ‘Jehova meriri ndị Itiopia.’ O nweghị onye n’ime ha fọdụrụ ndụ.—2 Ihe 14:11-13.
6. Olee ihe Esa mere nke anyị kwesịkwara ime?
6 Gịnị mere obi ji sie Esa ike na Chineke ga-echebe ya ma duzie ya? Baịbụl kwuru na ‘Esa mere ihe ziri ezi n’anya Jehova’ nakwa na ‘obi ya zuru ezu n’ụbọchị ya niile.’ (2 Ihe 14:2; 15:17) Anyị kwesịkwara iji obi anyị niile na-ejere Chineke ozi n’ihi na ọ ga-eme ka anyị na ya dịrị n’ezigbo mma ma ugbu a ma n’ọdịnihu. Obi dị anyị ụtọ na Jehova ebula ụzọ mee ihe gosiri na ọ chọrọ ka anyị na ya dịrị ná mma nakwa ka anyị bịaruo ya nso. Ka anyị tụlee ụzọ abụọ Jehova si mee ya.
JEHOVA JI ÀJÀ KRAỊST CHỤRỤ MEE KA ANYỊ BỊARUO YA NSO
7. (a) Olee ihe Jehova mere ka anyị nwee ike ịbịaru ya nso? (b) Olee ihe kachanụ Chineke ji eme ka anyị bịaruo ya nso?
7 Jehova hụrụ ụmụ mmadụ n’anya. Ọ bụ ya mere o ji kee ụwa a mara mma ka anyị biri na ya. Otú ọzọ o si egosi na ọ hụrụ anyị n’anya bụ na ọ na-enye anyị ihe ndị ga-eme ka anyị na-adị ndụ. (Ọrụ 17:28; Mkpu. 4:11) Ihe kadị mkpa ọ na-emere anyị bụ ịkụziri anyị Okwu ya. (Luk 12:42) O mekwara ka obi sie anyị ike na ya na-ege anyị ntị mgbe ọ bụla anyị kpegaara ya ekpere. (1 Jọn 5:14) Ma, ihe kachanụ Jehova ji eme ka anyị bịaruo ya nso bụ àjà Kraịst chụrụ. O gosiri na Jehova hụrụ anyị n’anya. (Gụọ 1 Jọn 4:9, 10, 19.) Jehova zitere “Ọkpara ọ mụrụ naanị ya” ka ọ bịa n’ụwa gbapụta anyị n’aka mmehie na ọnwụ.—Jọn 3:16.
8, 9. Olee ọrụ Jizọs na-arụ ka nzube Jehova nwee ike imezu?
8 Jehova bu n’obi ka àjà Jizọs chụrụ baara mmadụ niile uru, ma ndị dịrị ndụ tupu ya achụọ ya. Ozugbo Jehova buru amụma banyere onye ga-azọpụta ụmụ mmadụ, o weere ya na a chụọla àjà ahụ n’ihi na ọ ma na o nweghị ihe ga-eme ka uche ya ghara ime. (Jen. 3:15) Mgbe ọtụtụ narị afọ gara, Pọl onyeozi kelere Chineke maka “ntọhapụ nke si n’ihe mgbapụta ahụ Kraịst Jizọs kwụrụ.” O kwukwara na Chineke ‘na-agbaghara mmehie ndị e mere n’oge gara aga mgbe ọ nọ na-enwe ndidi.’ (Rom 3:21-26) N’ihi ya, anyị agaghị abịaruli Chineke nso ma e wepụ Jizọs.
9 Ọ bụ naanị Jizọs ka ndị dị umeala n’obi ga-esi n’aka ya mara Jehova, ha na ya adịkwa n’ezigbo mma. Olee otú Baịbụl si gosi na ọ bụ eziokwu? Pọl dere, sị: “Chineke mere ka anyị mata ịhụnanya ya, n’ihi na, mgbe anyị ka bụ ndị mmehie, Kraịst nwụrụ n’ihi anyị.” (Rom 5:6-8) Ihe mere Jizọs ji chụọ àjà ahụ bụ na ya na Jehova hụrụ anyị n’anya, ọ bụghị maka na anyị ruru eru ka e meere anyị ya. Jizọs kwuru, sị: “Ọ dịghị onye pụrụ ịbịakwute m ma ọ bụrụ na Nna m, bụ́ onye zitere m, adọtaghị ya.” O kwukwara, sị: “Ọ dịghị onye na-abịakwute Nna m ma ọ́ bụghị site na mụ.” (Jọn 6:44; 14:6) Jehova na-eji mmụọ nsọ ya esi n’aka Jizọs adọta ndị mmadụ ma na-enyere ha aka ka ha na ya dịrị ná mma ka ha nwee ike ịdị ndụ ebighị ebi. (Gụọ Jud 20, 21.) Ka anyị tụlee ụzọ ọzọ Jehova si eme ka anyị bịaruo ya nso.
JEHOVA NA-EJI BAỊBỤL EME KA ANYỊ BỊARUO YA NSO
10. Olee otú Baịbụl si enyere anyị aka ịbịarukwu Chineke nso?
10 Amaokwu Baịbụl ndị anyị hụrụla n’isiokwu a si n’akwụkwọ Baịbụl iri na anọ. A sị na Baịbụl adịghị, olee otú anyị gaara esi ama na anyị nwere ike ịbịaru Onye kere anyị nso? Olee otú anyị gaara esi ama gbasara àjà Jizọs chụrụ nakwa otú Jizọs si enyere anyị aka ka anyị bịaruo Jehova nso? Jehova ji mmụọ nsọ ya mee ka e dee Baịbụl, ka anyị mata àgwà ọma ya na ihe o bu n’obi imere anyị. Dị ka ihe atụ, n’Ọpụpụ 34:6, 7, Jehova gwara Mozis na ya bụ “Chineke nke na-eme ebere, na-emekwa amara, onye na-adịghị ewe iwe ọsọ ọsọ, onye obiọma ya na eziokwu ya dị ukwuu, onye na-eme ka obiọma ya ruoro ọtụtụ puku ọgbọ, na-agbaghara njehie na mmebi iwu na mmehie.” Ò nwere onye na-agaghị achọ ịkpa ụdị onye a nso? Jehova ma na ọ bụrụ na anyị ana-amụkwu gbasara ya, anyị ga-aghọtakwu na ọ bụ onye dị adị, anyị na ya adịkwuo ná mma.
11. Gịnị mere anyị kwesịrị iji mụọ gbasara Jehova? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.)
11 Ihe e dere ná mmalite akwụkwọ Bịaruo Jehova Nso kwuru na ihe ga-eme ka anyị na mmadụ bụrụ ezigbo enyi bụ ịmata onye ahụ, inwe mmasị n’àgwà ya, na iji àgwà ya kpọrọ ihe. O kwukwara na anyị kwesịrị ịmụ ihe Baịbụl kọwara gbasara àgwà Jehova na otú o si eme ihe. N’ihi ya, obi kwesịrị ịdị anyị ụtọ na Jehova mere ka e dee Baịbụl otú ọ ga-adịrị anyị mfe ịghọta ya.
12. Gịnị mere Jehova ji jiri ndị mmadụ dee Baịbụl?
12 A sị na Jehova chọrọ, ọ gaara eji ndị mmụọ ozi dee Baịbụl. A sị ka e kwuwe, ha chọsiri ike ịma gbasara anyị na ihe anyị na-eme. (1 Pita 1:12) O doro anya na ha gaara edeta ihe Chineke chọrọ ka ndị mmadụ mara. Ma, ndị mmụọ ozi adịghị ka anyị. Otú obi na-adị ha dị iche n’otú ọ na-adị anyị. Ha enweghị mkpa ndị anyị nwere. Ha anaghịkwa emejọ ihe. Jehova ma na ndị mmụọ ozi na ụmụ mmadụ abụghị otu. Ọ bụ ya mere o ji họrọ ụmụ mmadụ ka ha dee Baịbụl. E nwere mgbe ihe na-agaghị otú ndị dere Baịbụl na ndị ọzọ a kọrọ akụkọ ha na Baịbụl si chee. E nwere mgbe obi na-esichaghị ha ike ime ihe ha chọrọ ime, mgbe ha chị obi n’aka, na mgbe ha mejọrọ ihe. E nwekwara mgbe ihe ọma meere ha. Ọ bụrụ na anyị agụọ gbasara ihe ndị a, anyị ga-aghọta otú obi dị ha n’oge ndị ahụ. Baịbụl kwuru na Ịlaịja “nwere ụdị mmetụta anyị na-enwe.” Otú ahụ ka ọ dịkwa ndị niile so dee Baịbụl.—Jems 5:17.
13. Ị gụọ ekpere ahụ Jona kpere, olee otú obi na-adị gị?
13 Dị ka ihe atụ, Jehova nyere Jona onye amụma ọrụ dị mkpa ọ ga-arụ, Jona ahapụ ya gbaa ọsọ. A sị na ọ bụ mmụọ ozi dere akụkọ ahụ, ì chere na ọ gaara akọcha otú obi dị Jona? Ọ ka mma na ọ bụ Jona ka Jehova gwara ka o dee gbasara ihe a mere ya nakwa ekpere o kpere mgbe ọ nọ n’oké osimiri. Jona kwuru, sị: “Mgbe mkpụrụ obi m tụbọrọ, ọ bụ Jehova ka m chetara.”—Jona 1:3, 10; 2:1-9.
14. Gịnị mere ị ga-eji aghọta ihe Aịzaya dere banyere onwe ya?
14 Ihe atụ ọzọ bụ mgbe Jehova gwara Aịzaya onye amụma ka o dee banyere onwe ya. Mgbe ọ hụrụ ebube Chineke n’ọhụụ, ọ ghọtara na ya bụ onye mmehie ma kwuo, sị: “Efuola m! N’ihi na ọ fọrọ nke nta ka m nwụọ, n’ihi na abụ m onye egbugbere ọnụ ya na-adịghị ọcha, ọ bụkwa n’etiti ndị egbugbere ọnụ ha na-adịghị ọcha ka m bi; n’ihi na anya m ahụwo Eze bụ́ Jehova nke ụsụụ ndị agha!” (Aịza. 6:5) Ì chere na mmụọ ozi ga-ekwuli ụdị ihe a banyere onwe ya? Ma, Aịzaya kwuru ya. Ebe ọ bụ na anyị bụ ndị na-ezughị okè, anyị ga-aghọtali otú obi dị ya n’oge ahụ.
15, 16. (a) Gịnị mere anyị nwere ike iji ghọta otú obi dị ndị mmadụ ibe anyị? Nye ihe atụ. (b) Gịnị ga-enyere anyị aka ịbịarukwu Jehova nso?
15 Jekọb kwuru na ya ‘erughị eru.’ Pita ekwuo na ya bụ “onye mmehie.” Ì chere na ndị mmụọ ozi ga-ekwuli ụdị ihe ahụ? (Jen. 32:10; Luk 5:8) Egwu ọ̀ gaara atụ ha otú ahụ ọ tụrụ ndị na-eso ụzọ Jizọs mgbe ụfọdụ? Baịbụl kwuru na Pọl na ndị ọzọ gbara mbọ tupu ha enwee ike iji “nkwuwa okwu” kwusaa ozi ọma mgbe a na-akpagbu ha. Ì chere na ndị mmụọ ozi gaara agba ụdị mbọ ahụ tupu ha ekwusaa ozi ọma? (Jọn 6:19; 1 Tesa. 2:2) Mba. Ndị mmụọ ozi zuru okè. Ha sikwara ike karịa ụmụ mmadụ. Ndị Jehova ji dee Baịbụl ezughị okè. N’ihi ya, anyị na-aghọta otú obi dị ha ebe ọ bụ na anyịnwa ezughịkwa okè. Mgbe anyị na-agụ ihe ha dere, anyị nwere ike ‘iso ha ṅụrịa ọṅụ mgbe ha na-aṅụrị ọṅụ, sorokwa ha kwaa ákwá mgbe ha na-akwa ákwá.’—Rom 12:15.
16 Ọ bụrụ na anyị echee echiche banyere otú Jehova si mesoo ndị ji obi ha niile jeere ya ozi n’oge ochie, anyị ga-amụta ọtụtụ ihe magburu onwe ha banyere Jehova. Anyị ga-ahụ otú o si jiri ndidi na obiọma bịaruo ha nso n’agbanyeghị na ha ezughị okè. Ọ bụrụ na anyị ana-amụkwu gbasara Jehova ma jiri obi anyị niile hụ ya n’anya, anyị ga-abịarukwu ya nso.—Gụọ Abụ Ọma 25:14.
MEE KA GỊ NA CHINEKE DỊ N’EZIGBO MMA
17. (a) Olee ezigbo ndụmọdụ Azaraya nyere Esa? (b) Olee otú Esa si jụ ndụmọdụ ahụ? Gịnị ka ọ kpataara ya?
17 Mgbe Eze Esa merichara ndị agha Itiopia, Azaraya onye amụma gwara ya ihe ga-abara ya na ndị Juda uru. O kwuru, sị: “Jehova ga-anọnyere unu ma ọ bụrụhaala na unu adịnyere ya; ọ bụrụ na unu achọọ ya, ọ ga-ekwe ka unu chọta ya, ma ọ bụrụ na unu ahapụ ya, ọ ga-ahapụ unu.” (2 Ihe 15:1, 2) Ma, ka oge na-aga, Esa emeghị ihe a Azaraya gwara ya. Mgbe alaeze ebe ugwu nke Izrel bịara ịlụso ndị Juda agha, ụjọ bịara Esa. Kama ọ ga-arịọ Jehova ka o nyere ya aka, ọ gakwuuru ndị Siria na-ekpere arụsị. Jehova gwara ya, sị: “I zuzuru nzuzu n’ihe a i mere, n’ihi ya, malite ugbu a gaa n’ihu, a ga na-ebuso gị agha.” Ihe a Jehova kwuru mere. Ọ lụgidere agha ruo mgbe ọ nwụrụ. (2 Ihe 16:1-9) Gịnị ka anyị kwesịrị ịmụta na ya?
18, 19. (a) Gịnị ka anyị kwesịrị ime ma anyị chọpụta na anyị ahapụwala Chineke? (b) Olee otú anyị nwere ike isi bịarukwuo Jehova nso?
18 Anyị ekwesịghị ịhapụ Jehova. Ọ bụrụ na anyị achọpụta na anyị ahapụwala ya, anyị kwesịrị ime ihe Hosia 12:6 kwuru ozugbo. Ọ sịrị: “Gị onwe gị kwesịrị ịlọghachikwute Chineke gị, bụ́ onye nwere obiọma, na-ekpe ikpe ziri ezi; nweekwa olileanya mgbe niile n’ebe Chineke gị nọ.” N’ihi ya, ka anyị gbaa mbọ na-abịarukwu Jehova nso. Otú anyị ga-esi eme ya bụ ịna-echebara àjà Jizọs chụrụ echiche na ịna-amụsi Baịbụl ike.—Gụọ Diuterọnọmi 13:4.
19 Otu ọbụ abụ kwuru, sị: “Ịbịaru Chineke nso dị m mma.” (Ọma 73:28) Ka anyị niile gbaa mbọ na-amụkwu gbasara Jehova. Anyị mee otú ahụ, anyị ga-ahụkwu ya n’anya. Ọ bụrụ na anyị abịaruo Jehova nso, ọ ga-abịaru anyị nso ugbu a. Anyị na ya ga-adịkwa ná mma ruo mgbe ebighị ebi.
^ para. 3 Gụọ gbasara Esa n’isiokwu bụ́ “Unu Ga-enweta Ụgwọ Ọrụ Maka Ọrụ Unu.” Ọ gbara n’Ụlọ Nche Ọgọst 15, 2012.


text:
Akụkọ nke 77: Ha Ekweghị Akpọ Isi Ala
Ì CHETARA mgbe ị nụrụ akụkọ banyere ụmụ okorobịa atọ ndị a? Ee, ha bụ ndị enyi Daniel ahụ ndị jụrụ iri ihe ha lere anya dị ka nri na-adịghị mma. Ndị Babilọn kpọrọ ha Shedrak, Mishak, na Abednego. Ma lee ha anya ugbu a. Gịnị mere ha anaghị akpọ isi ala nye onyinyo ukwu nke a dị ka ndị ọzọ na-akpọ? Ka anyị chọpụta.
Ì chetara iwu ahụ Jehova dere n’onwe ya nke a na-akpọ Iwu Iri? Nke mbụ n’ime ha bụ: ‘Efela chi ọzọ ma ọ bụghị naanị m.’ Ụmụ okorobịa ndị a na-erube isi n’iwu a, n’agbanyeghị na ọ bụghị ihe dị mfe ime.
Nebukadneza, bụ́ eze Babilọn, kpọrọ ọtụtụ ndị ukwu ka ha bịa sọpụrụ ihe oyiyi nke a o guzobere. Ọ dịbeghị anya ọ gwara ndị ahụ niile okwu, sị: ‘Mgbe unu nụrụ olu opi, olu ụbọ akwara na ihe iti egwú ndị ọzọ, unu ga-ada n’ala ma kpọọrọ ihe oyiyi ọlaedo a isi ala. Onye ọ bụla nke na-akpọghị isi ala, a ga-atụba ya ozugbo n’ime ọkụ na-enwu ajọ onwunwu.’
Mgbe Nebukadneza nụrụ na Shedrak, Mishak, na Abednego akpọghị isi ala, oké iwe were ya. O wee sị ka e duta ha n’ihu ya. O nyere ha ohere ọzọ ịkpọ isi ala. Ma ụmụ okorobịa ndị ahụ tụkwasịrị Jehova obi. ‘Chineke anyị, bụ́ onye anyị na-efe, pụrụ ịzọpụta anyị,’ ka ha gwara Nebukadneza. ‘Ma, ọ bụrụgodị na ọ zọpụtaghị anyị, anyị agaghị akpọrọ ọlaedo gị isi ala.’
Mgbe Nebukadneza nụrụ nke a, iwe ya bịara ka njọ. E nwere ọkụ dị nso nke a kwanyere n’ebe ahụ, o wee nye iwu, sị: ‘Meenụ ka ọkụ ahụ nwusie ike okpukpu asaa karịa otú ọ na-enwu na mbụ!’ O meziri ka ndị ikom kasị ike n’ime ndị agha ya kee Shedrak, Mishak, na Abednego agbụ, ma tụba ha n’ime ọkụ ahụ. Ọkụ ahụ na-enwusi nnọọ ike nke na ire ya regburu ndị dike ahụ. Ma gịnị mere ụmụ okorobịa atọ ahụ ha tụbara n’ime ya?
Eze wee lee anya n’ime ọkụ ahụ, ezigbo egwu ejide ya. O wee jụọ, sị: ‘Ọ́ bụghị ndị ikom atọ ka anyị kere agbụ ma tụba n’ime ọkụ a na-enwu ajọ onwunwu?’
Ndị ohu ya azaa ya, sị: ‘Ee, ọ bụ otú anyị mere.’
Ọ sị ha: ‘Ma ana m ahụ ndị ikom anọ ka ha na-ejegharị n’ime ọkụ ahụ. E keghị ha agbụ, ọkụ anaghịkwa ere ha. Onye mere ha anọ yiri mmụọ ozi.’ Eze wee jeruo n’ọnụ ụzọ ebe a kwanyere ọkụ ahụ nso wee na-akpọ òkù: ‘Shedrak! Mishak! Abednego! Pụtanụ, unu ndị ohu nke Chineke nke kachasị ihe niile elu!’
Mgbe ha pụtara, mmadụ niile hụrụ na ọ dịghị ebe ha merụrụ ahụ́. Eze wee sị: ‘Ka otuto dịrị Chineke nke Shedrak, Mishak, na Abednego! O zitewo mmụọ ozi ya wee zọpụta ha n’ihi na ha akpọghị isi ala nye chi ọzọ ma ọ bụghị nke ha.’
Nke a ọ́ bụghị ezi ihe nlereanya nke ikwesị ntụkwasị obi nye Jehova bụ́ nke anyị kwesịrị ịgbaso?
Ọpụpụ 20:3; Daniel 3:1-30.
Ajụjụ
- Iwu dị aṅaa ka Nebukadneza, bụ́ eze Babilọn, nyere ndị ọ na-achị?
- N’ihi gịnị ka ndị enyi atọ Daniel na-ejighị kpọọ isi ala nye ihe oyiyi ahụ e ji ọlaedo mee?
- Mgbe Nebukadneza nyere ndị Hibru atọ ahụ ohere ọzọ iji kpọọ isi ala, olee otú ha si gosi na ha tụkwasịrị Jehova obi?
- Gịnị ka Nebukadneza mere ka ndị ikom ya mee Shedrak, Mishak, na Abednego?
- Gịnị ka Nebukadneza hụrụ mgbe o lebara anya n’ọkụ ahụ na-ere ajọ orire?
- N’ihi gịnị ka eze ahụ ji too Chineke nke Shedrak, Mishak, na Abednego, oleekwa ihe nlereanya ha na-esetịpụrụ anyị?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ Daniel 3:1-30.
Àgwà dị aṅaa nke ndị Hibru atọ ahụ na-eto eto gosipụtara ka ndị ohu Chineke niile kwesịrị iṅomi mgbe ha zutere ọnwụnwa nke metụtara ịnọgide na-eme ezi ihe? (Dan. 3:17, 18; Mat. 10:28; Rom 14:7, 8)
Olee ihe dị mkpa Jehova Chineke kụziiri Nebukadneza? (Dan. 3:28, 29; 4:34, 35)
GỤKWUO GBASARA YA
A Napụtara Ha n’Oké Ọkụ!
Mụta ihe mere i kwesịrị iji kwụsie ike n’ihe i kweere.


text:
SE BIBLE ETỊN̄DE ABAN̄A
Ndap
Ndi Abasi ama esitịn̄ n̄kpọ ọnọ mme owo ke ndap?
“[Prọfet] Daniel adaba ndap . . . ke bed esie. Ndien enye ewet ndap oro enịm. Enye onyụn̄ obụk ofụri n̄kpọ oro.”—Daniel 7:1.
SE BIBLE ỌDỌHỌDE
Abasi ama esineme nneme ye mme owo ke nsio nsio usụn̄. Ke eyo Bible, enye ama esitịn̄ n̄kpọ ọnọ mme owo ke ndap. Edi ndap emi Abasi akanamde mme owo ẹdaba iketiehe nte enye oro isidabade mfịn, emi mîsin̄wan̄ake owo mîsinyụn̄ iwọrọke n̄kpọ ndomokiet. Mme ndap oro ẹma ẹsin̄wan̄a owo, ẹnyụn̄ ẹnyene se ẹwọrọde. Da prọfet Daniel ke uwụtn̄kpọ. Ke ndap oro enye akadabade, enye ama okụt ikpọ unam emi ẹdade ẹban̄a ikpọ ukara ererimbot ọtọn̄ọde ke Babylon esịm eyo nnyịn. (Daniel 7:1-3, 17) Abasi ama onyụn̄ ọdọhọ Joseph ete Jesus ke ndap ete emen n̄wan ye eyen esie efehe aka Egypt. Nte Jesus akasan̄ade ọbọhọ n̄kpa edi oro, sia Edidem Herod emi ekedide ibak ama aduak ndiwot enye. Ke Herod ama akakpa, Abasi ama afiak etịn̄ ikọ ye Joseph ke ndap onyụn̄ ọdọhọ enye ke edidem emi akpa, yak enye emen ubon esie ọnyọn̄ obio emana mmọ.—Matthew 2:13-15, 19-23.
Ndi Abasi esitịn̄ n̄kpọ ọnọ nnyịn mfịn ke ndap?
“Ẹkûnam n̄kpọ ẹbe se ẹwetde.”—1 Corinth 4:6.
SE BIBLE ỌDỌHỌDE
Abasi ama anam ẹwet ndusụk ndap emi mme owo ẹkedabade ẹsịn ke Bible. Ndien kop se 2 Timothy 3:16, 17 etịn̄de mi aban̄a Bible: “Abasi ọkọnọ odudu spirit ẹda ẹwet ofụri N̄wed Abasi, ndien enye ọfọn ndida nnọ ukpep, nsua nnọ owo, nnen̄ede mme n̄kpọ, nnọ ntụnọ ke edinen ido, man owo Abasi etịm odot, eben̄e idem ọyọhọ ọyọhọ ndinam eti utom ekededi.”
Bible ‘eben̄e nnyịn idem ọyọhọ ọyọhọ’ sia enye anam nnyịn idiọn̄ọ ofụri se akpanade ifiọk iban̄a Abasi, mme edu esie, se enye amade ye se enye asuade, ye nte ikpetienede inam uduak Abasi osu ke isọn̄ emi. Ntak edi oro Abasi mîdaha aba ndap itịn̄ ikọ inọ mme owo. Edieke iyomde ndifiọk nte ini iso editiede ye se Abasi oyomde nnyịn inam, inaha ‘inam n̄kpọ ibe se ẹwetde’ ke Bible. N̄kọ owo ekededi ekeme ndinyene Bible nnyụn̄ n̄kpep mme n̄kpọ emi Abasi anamde nnyịn ifiọk ke esịt esie, esịnede mme ndap.
Ntak emi ikpenịmde mme ndap ye n̄kukụt emi ẹdude ke Bible?
“Mme owo [ẹketịn̄] ikọ eke otode Abasi nte edisana spirit adade mmọ usụn̄.”—2 Peter 1:21.
SE BIBLE ỌDỌHỌDE
Ediwak ndap ye n̄kukụt emi ẹdude ke Bible ẹkedi prọfesi—oro edi, ẹkewụt se iditịbede ke ini iso. Mme prọfesi emi ẹnam mme owo ẹkeme ndidụn̄ọde nse m̀mê kpukpru se Bible etịn̄de ẹdi akpanikọ. Ndi se Bible etịn̄de edi akpanikọ? Da n̄kukụt oro ẹwetde ke Daniel 8:1-7 ke uwụtn̄kpọ; ẹkewet n̄kukụt emi ke utịt utịt ini ukara Babylon.
N̄kukụt emi aban̄a nte okpo ebot atuakde okukịm erọn̄ ọduọk ke isọn̄. Ikanaha Daniel etetie ekere se n̄kukụt emi ọwọrọde sia Abasi ama ọdọn̄ angel esie ọkọdọhọ Daniel ete: “Okukịm erọn̄ oro . . . enyenede nnụk iba ada aban̄a ndidem Media ye Persia. Ndien idet idet okpo ebot oro ada aban̄a edidem Greece.” (Daniel 8:20, 21) Mbụk owụt ke Media ye Persia ẹma ẹkan Babylon ẹnyụn̄ ẹkabade ẹkara ofụri ererimbot. Ke Media ye Persia ẹma ẹkekara n̄kpọ nte isua 200, Akwa Alexander owo Greece ama akan mmọ. Emi eketịbe nnennen nte Bible eketịn̄de. Nte prọfesi Bible, emi esịnede mme ndap, esisude edi emi. Emi anam Bible okpụhọde ye ndisana n̄wed eken, onyụn̄ anam inen̄ede inịm se Bible etịn̄de.


text:
GIMP
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata GIMP
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- -Akwado iche iche oyiyi formats
- Ukwuu nke ngwá ọrụ maka sere
- A set nke dị iche iche mmetụta
- Akakabarede nke image formats
- Ogbe nhazi nke faịlụ
Comments on GIMP:
GIMP Metụtara software:
The ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na ihe oyiyi na hazie foto. The software-enye gị ohere idezi ihe oyiyi, tinye dị iche iche mmetụta na-ebipụta ha na-ewu ewu ọrụ.
The software jikwaa ịnakọta nke foto na video ihe. Ọzọkwa software na-enye ihe dị mfe search na obosara ohere hazie faịlụ.
Ike nchịkọta akụkọ na a set ngwaọrụ-arụ ọrụ na ihe oyiyi. The software dere a mode ịtụtụrụ ndị dị mkpa parameters nke kacha pụta.
The software ele, edit na tọghata oyiyi. The software na-akwado ndị isi graphic formats na nwere ọtụtụ dị iche iche ọrụ.
The software ele na dezie oyiyi. The software nwere ngwá ọrụ ndị n'ihi na ogbe usoro nke ihe oyiyi na ihuenyo,-emepụta collages na GIF-aga aga.
Ngwá Ọrụ ele na-arụ ọrụ na-emeputa faịlụ. The software-enye gị ohere itinye dị iche iche mmetụta na tọghata faịlụ ka na-ewu ewu formats.
Software hazi sharpness nke blurry foto. The software ana achi achi na mgbake nke oyiyi mma site ike ma ọ bụ ghara ilekwasị anya.
The ike ndịna-emeputa nchịkọta akụkọ-arụ ọrụ na dijitalụ sere. The software nwere ọtụtụ ngwá ọrụ na atụmatụ na-ike ọkachamara artwork.
The software ike paspọtụ size photos na-ebuli ha ụkpụrụ nke mba dị iche iche. The software enyere iji tọghata photos n'ime dị mkpa usoro maka obibi akwụkwọ.
The onyeōzi image nchịkọta akụkọ na a zuru set ngwaọrụ hazie foto. The software nwere dị iche iche mmetụta na nzacha.
The software emepụta a ọkachamara na elu-edu slideshows. Ọzọkwa, ọ na-akwado ọtụtụ media formats dị iche iche na nkọ ma ọ bụ ụda mmetụta.
The software maka ime akara nke na kọmputa site na iji Android, iOS na Windows Phone ngwaọrụ. The software bụ n'ụzọ zuru ezu simulates ọrụ nke òké na keyboard.
Ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na Internet Explorer nchọgharị. The software-enye gị ohere iji lelee ndakọrịta nke omume nke koodu, okirikiri nhọrọ ukwuu na imewe na iche iche nsụgharị nke nchọgharị.
Na-ewu ewu na ngwá ọrụ ozi, na-eme oku ma na-ahazi video okwu. The software interacts na-ewu ewu ọrụ si na Yahoo.
The software na-esure ihe CD, DVD, HD-DVD na Blu-Ray. The software enye gị ohere ike ahụ ISO faịlụ na bootable disks.
Lee ihe software


text:
Nso Idi Obio Ubọn̄ Abasi?
NSO enyene-ndịk nnama ekesịm ubonowo ntem esisịt ini ke ẹma ẹkebot owo! Angel kiet ama ọsọn̄ ibuot ye Enye emi akakam obotde enye. Ọsọn̄ibuot angel emi ama atap Eve, akpa n̄wan, adia mfri eto oro ẹkekpande. Angel emi ọkọdọhọ ke enye ye ebe esie ‘idikpaha: koro Abasi ọmọfiọk ete ke usen eke mmọ ẹdiade ke esịt, ke enyịn mmọ ẹyetara; mmọ ẹyenyụn̄ ẹtie nte Abasi, ẹfiọk eti ye idiọk.’ (Genesis 2:16, 17; 3:1-5) Ẹkedikot ọsọn̄ibuot angel emi Devil ye Satan.—Ediyarade 12:9.
Ndi Eve ama okop uyo Satan? Bible asian nnyịn ete: “Ekem n̄wan okụt nte eto oro ọfọnde ke udia, nte onyụn̄ eyede ke enyịn, nte eto onyụn̄ enemde ndise, ndien enye ada mfri esie adia; onyụn̄ ọnọ ebe esie n̄ko, ndien enye adia.” (Genesis 3:6) Ih, akpa ebe ye n̄wan oro, Adam ye Eve, ẹma ẹtiene Satan ẹsọn̄ ibuot. Emi ama anam mmọ ye nditọ mmọ ẹtaba Paradise oro ẹkenọde mmọ. Nditọ oro ẹkenyenede ndimana nte mfọnmma owo nnyụn̄ ndu uwem ke nsinsi ẹkedikabade ẹda idiọkn̄kpọ ye n̄kpa ẹmana.—Rome 5:12.
Didie ke Jehovah Abasi, Akakan Andikara ekondo, akanam n̄kpọ? Enye ama aduak ndinam ndutịm man ẹfen mme idiọkn̄kpọ nnyịn. (Rome 5:8) Jehovah Abasi ama onyụn̄ ọtọn̄ọ ukara oro editrede afanikọn̄ emi. Ẹkot ukara emi “obio ubọn̄ Abasi.” (Luke 21:31) Obio Ubọn̄ emi Abasi anamde nte udiana ukara imọ mi enyene akpan uduak.
Nso idi uduak Obio Ubọn̄ Abasi? Nso idi ndusụk ikpehe uduak emi, ndien didie ke mmọ ẹkan eke ukara owo? Ini ewe ke Obio Ubọn̄ emi ekenyene nditọn̄ọ? Ẹyebọrọ mme mbụme emi ke ibuotikọ oro etienede.


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
2 Ihe E Mere 5:1-14
5 N’ikpeazụ, ọrụ niile Sọlọmọn nwere ịrụ n’ụlọ Jehova gwụchara,+ Sọlọmọn wee malite iwebata ihe ndị Devid nna ya doro nsọ;+ o wee debe ọlaọcha na ọlaedo na arịa niile n’ebe ndebe akụ̀ nke ụlọ ezi Chineke.+2 Ọ bụ mgbe ahụ ka Sọlọmọn kpọrọ ndị okenye Izrel+ na ndị isi niile nke ebo dị iche iche,+ na ndị isi ọnụmara dị iche iche+ nke ụmụ Izrel, ka ha zukọta na Jeruselem, iji si n’Obodo Devid,+ ya bụ, Zayọn,+ bugote igbe+ ọgbụgba ndụ Jehova.+3 Ndị Izrel niile wee gbakọọ n’ebe eze nọ n’oge ememme, ya bụ, nke a na-eme n’ọnwa nke asaa.+4 Ndị okenye niile nke Izrel wee bịa,+ ndị Livaị wee buru Igbe ahụ.+5 Ha wee bugote Igbe+ ahụ nakwa ụlọikwuu nzute+ na arịa+ niile dị nsọ dị n’ụlọikwuu ahụ. Ọ bụ ndị nchụàjà bụ́ ndị Livaị bugotere ha.+6 Eze Sọlọmọn na nzukọ ụmụ Izrel bụ́ ndị zara òkù ọ kpọrọ nọ n’ihu Igbe ahụ na-achụ atụrụ na ehi n’àjà.+ A pụghị ịgụta anụ ndị ahụ ọnụ ma ọ bụ ịmata ole ha dị n’ihi na ha dị ọtụtụ.7 Ndị nchụàjà wee bubata igbe ọgbụgba ndụ Jehova n’ebe ọ ga na-adị, n’ọnụ ụlọ dị n’ime ime+ ụlọ ahụ, n’Ebe Kasị Nsọ,+ n’okpuru nku cherọb ndị ahụ.+8 Ya mere, nku cherọb ndị ahụ gbasara agbasa n’ebe a dọbara Igbe ahụ, nke mere na cherọb ndị ahụ si n’elu+ kpuchie Igbe ahụ na okporo osisi ya.+9 Ma okporo osisi ndị ahụ dị ogologo, nke mere na a na-anọ n’Ebe Nsọ, n’ihu ọnụ ụlọ dị n’ime ime, ahụ ọnụ ọnụ okporo osisi ndị ahụ anya, ma a naghị anọ n’èzí ahụ ha anya, ha dị n’ebe ahụ ruo taa.+10 Ọ dịghị ihe dị n’Igbe ahụ ma e wezụga mbadamba nkume abụọ ahụ+ Mozis tinyere na ya na Horeb,+ mgbe Jehova na ụmụ Izrel gbara ndụ,+ ka ha si n’Ijipt na-apụta.+11 O wee ruo na mgbe ndị nchụàjà si n’ebe nsọ ahụ pụta (n’ihi na ndị nchụàjà niile nọnụ doro onwe ha nsọ+—ọ dịghị mkpa ka ha nọrọ n’ìgwè ha dị iche iche);+12 ndị Livaị+ bụ́ ndị na-abụ abụ, ndị nọ n’okpuru Esaf,+ Himan,+ Jedutọn+ na ụmụ ha na ụmụnne ha, ha niile, bụ́ ndị yi ákwà ọma, jirikwa ájà+ na ụbọ akwara+ na une,+ guzo n’ebe ọwụwa anyanwụ nke ebe ịchụàjà ahụ. Ndị nchụàjà, bụ́ ndị dị otu narị mmadụ na iri abụọ, guzokwa na-afụ opi;+13 o wee ruo na ozugbo ndị ahụ bụ́ ndị na-afụ opi na ndị ahụ na-abụ abụ ji otu olu+ na-agụ egwú iji too Jehova ma kelee ya, ozugbo ha jikwa opi na ájà na ngwá egwú+ na-abụ abụ wee na-eto+ Jehova, sị, “n’ihi na ọ dị mma,+ n’ihi na obiọma*+ ya na-adịru mgbe ebighị ebi,” ígwé ojii+ jupụtara n’ụlọ ahụ, ya bụ, n’ụlọ Jehova,+14 ndị nchụàjà enweghịkwa ike iguzo jee ozi n’ihi ígwé ojii ahụ;+ n’ihi na ebube+ Jehova jupụtara n’ụlọ ezi Chineke.
Ihe E Dere n'Ala Ala Peeji
^ 2Ih5:13* Ma ọ bụ, “ịhụnanya na-adịgide adịgide.”


text:
Youtube Downloader HD
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Youtube Downloader HD
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Download nke HD video
- Ịchekwa nke faịlụ dị iche iche formats
- Akakabarede nke ebudatara videos n'ime dị iche iche formats
Comments on Youtube Downloader HD:
Youtube Downloader HD Metụtara software:
Ngwá Ọrụ ibudata na tọghata video faịlụ site na ọrụ YouTube. The software-enye gị ohere iji tọghata faịlụ na-ewu ewu formats ma hazie akakabarede mma.
The software ibudata video site na YouTube ọrụ. The software bụ ike ibudata dum video collections na tọghata ha n'ime ọzọ formats nke mmepụta ma ọ bụ abịakọrọ mma.
Ọtọ ngwá ọrụ ibudata vidiyo si na YouTube ọrụ. The software e dere ihe na elu ntọala nke faịlụ akakabarede.
The software ibudata vidiyo si na-ewu ewu ọrụ. E-ekwe omume iji tọghata video dị iche iche formats ma wepụ ọdịyo track.
The adaba software ibudata video site na-ewu ewu video ọrụ. The software-enye gị ohere iji tọghata video n'ime dị iche iche formats na-ele faịlụ site na iji wuru-na ọkpụkpọ.
Ngwá ọrụ iji wepụ ọdịyo egwu si video faịlụ mgbe nbudata site na-ewu ewu ozi YouTube. The software na-agụnye a adaba wuru na-search engine.
Ngwá Ọrụ ibudata vidiyo si na-ewu ewu video ọrụ. The software-enye gị ohere iji tọghata faịlụ na-ewu ewu formats ikiri na iche iche na ngwaọrụ.
The adaba download nke vidiyo na a elu àgwà si ewu ewu ozi YouTube. The software-enye gị ohere iji tọghata ebudatara faịlụ na-ewu ewu formats.
The ngwá ọrụ ibudata na fim, egwú, ndepụta okwu, na ọwa na listi ọkpụkpọ. The software na-akwado a dịgasị iche iche nke formats na-enye gị ohere download na faịlụ site na-ewu ewu ọrụ.
The software ibudata na elu àgwà video na music dị iche iche ọdịyo formats si YouTube ndị ọzọ na-ewu ewu video ọrụ.
The ike nchịkọta akụkọ nke ọdịyo faịlụ nke dị iche iche formats. The software nwere nnukwu ọtụtụ ngwá ọrụ hazi ụda egwu ma na-arụpụta playback nke faịlụ.
The software ka olu ma ọ bụ video oku na zipu ozi ederede. E nwere akpaka kọntaktị mmekọrịta nke onye ọrụ na ngwaọrụ.
The mfe ọdịyo nchịkọta akụkọ na-arụ ọrụ na MP3-faịlụ. The software na-agụnye ngwaọrụ mpikota ọdịyo egwu na-enweghị àgwà ọnwụ.
The audio player na-akwado ndị na-ewu ewu ọdịyo formats, nwere a set nke nsonaazụ ụda, ihe ewu na-audio Ntụgharị na mkpado nchịkọta akụkọ.
Njikwa nke blackberry ngwaọrụ. The software nwere a nso nke ngwaọrụ maka ọrụ dị mfe na ngwaọrụ.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Top software:
Lee ihe software


text:
Videoder
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Videoder
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Downloads videos nke elu-definition
- Downloads listi ọkpụkpọ na YouTube chanel
- Wuru na-nchọgharị
Comments on Videoder:
Videoder Metụtara software:
Adaba ngwá ọrụ ele na ibudata vidiyo si na-ewu ewu ọrụ. The software enye gị ohere download video faịlụ a na elu mma.
The software ele na ibudata a video na elu mma site na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk na video ọrụ. The software nwere a dị mfe ma kensinammuo interface.
Ngwá Ọrụ na-ekiri video na-ewu ewu ozi YouTube. The software enyere ele video na elu àgwà na nkwado nke ndepụta okwu.
The software ibudata video faịlụ site na ihe ndị kasị ama video ọrụ. The software nwere ọtụtụ uru ngwaọrụ maka ndị kasị adaba download nke faịlụ.
Ngwá Ọrụ ibudata faịlụ site na-ewu ewu video ozi YouTube. The software-enye gị ohere idozi ebudatara video faịlụ na gbakwunye na playlist.
The software ibudata na media ọdịnaya site na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk na video ọrụ. The software bụ ike ibudata na videos nke dị iche iche àgwà, gụnyere HD.
Na-ewu ewu ngwa ọrụ na nso nke na ngwaahịa nke dị iche iche Genres dị maka download na akpaka mmelite ọhụrụ nsụgharị.
The egwuregwu na genre nke agbụrụ ka mpi maka n'ọkwá dị iche iche ụgbọala na dị iche iche ọkwọ ụgbọala. Egwuregwu nwere ọtụtụ ụdịdị nke management na ikike jikọọ egwuregwu controllers.
The software-arụ ọrụ na spreadsheets si Microsoft. The software nwere a dịgasị iche iche nke ngwá ọrụ na atụmatụ dezie akwụkwọ nke bụ n'ụzọ zuru ezu dakọtara na ngwaọrụ ndị ọzọ.
The atụmatụ egwuregwu ịzụlite gị onwe gị obodo na mụbaa ókèala na-eji usoro nke kpọọ. Egwuregwu na-eji a mma 3D ndịna-emeputa na ụzọ dị iche iche nke development.
Electronic akwụkwọ e mere iji ike anatara, nchịkọta, ndetu maka streamlining ma ọ bụ n'isi.
The software ka ohuru na gụgharia video ke netwọk gị igwefoto na ngwaọrụ ma ọ bụ na-agagharị ọzọ na-agbasa ozi gburugburu ụwa.
Zuru ezu antivirus iji chebe usoro megide nje virus na-malware. Ọzọkwa, ọ na-akwado ndị dị iche iche na ime ụdịdị mata usoro nsogbu na-enye nchebe megide netwọk egwu.
The adaba njikwa na ịmara na-ekwurịta okwu. Ngwa na-enyere aka na-ele ọrụ profaịlụ, dezie ozi nkeonwe na-enye mebere onyinye.
The Arcade atụmatụ ke ẹbọ nke Tower agbachitere. Na egwuregwu e nwere otu nnukwu iche iche nke ụlọ nche na nnukwu anụ na a nkọwa zuru ezu na-ewu ihe kasị oru oma nchebe.
Lee ihe software


text:
Isi nke 21
Gịnị Bụ Betel?
Betel bụ okwu Hibru. Ọ pụtara “ụlọ Chineke.” (Jenesis 28:17, 19) Ihe a ka a na-akpọ ebe niile Ndịàmà Jehova na-anọ ebi akwụkwọ ha ma na-ahazi otú ọrụ ikwusa ozi ọma ha na-arụ ga-esi na-aga. Aha a dabara adaba n’ihi na ihe niile a na-eme ebe ahụ bụ gbasara ofufe Chineke. Òtù Na-achị Isi nọ n’isi ụlọ ọrụ anyị dị na Niu Yọk nke Amerịka. Ha na-anọ ebe ahụ ekwu otú ihe ga-esi na-aga n’alaka ụlọ ọrụ anyị dị iche iche e nwere n’ụwa. A na-akpọ ma ndị na-arụ n’isi ụlọ ọrụ anyị ma ndị na-arụ n’alaka ụlọ ọrụ anyị ndị ezinụlọ Betel. Ihe mere e ji akpọ ha ezinụlọ bụ na ha bi otu ebe, na-arụkọkwa ọrụ ọnụ. Ha na-anọ otu ebe eri nri, na-amụkọkwa Baịbụl ọnụ.—Abụ Ọma 133:1.
Ọ bụ ebe pụrụ iche ndị mmadụ na-eji obi ha niile arụkọ ọrụ ọnụ. Ị gaa na Betel, ị ga-ahụ ma ndị nwoke ma ndị nwaanyị. Ha ji obi ha niile na-eme uche Chineke. Ha jikwa oge ha niile na-arụ ọrụ gbasara Alaeze Chineke. (Matiu 6:33) A naghị akwụ ha ụgwọ ọnwa, kama, a na-enye ha ego mmachi akpa. A na-enyekwa ha nri na ụlọ ha ga-ebi. Onye ọ bụla nọ na Betel nwere ọrụ ọ na-arụ. E nwere ndị na-arụ n’ọfịs, nweekwa ndị na-arụ n’ebe a na-esi nri, ma ọ bụ n’ebe a na-anọ eri nri. Ụfọdụ na-arụ n’ebe a na-ebi akwụkwọ, ndị ọzọ ana-arụ n’ebe a na-asa ákwà. E nwekwara ndị na-edowe ụlọ ọcha nakwa ndị na-emezi ihe ndị mebiri emebi.
Ọ bụ ebe a na-arụ ọrụ gbasara Alaeze Chineke. Ọrụ bụ́ isi a na-arụ na Betel bụ ọrụ gbasara ịkụziri ndị mmadụ Okwu Chineke. Akwụkwọ a i ji bụ otu n’ime ihe ndị e ji akụziri ndị mmadụ Okwu Chineke. Ọ bụ Òtù Na-achị Isi kpebiri ihe e dere na ya, e jirizie kọmputa zigara ya ọtụtụ ndị nsụgharị e nwere n’alaka ụlọ ọrụ anyị dị iche iche. Mgbe ha sụgharịchara ya, e jiri ígwè na-ebipụta ọtụtụ akwụkwọ n’otu ntabi anya bipụta ya. Mgbe e bichara ya, e bugaara ya ọgbakọ Ndịàmà Jehova e nwere n’ụwa niile. Ha dị ihe karịrị otu narị puku ọgbakọ. Ihe a niile ndị ezinụlọ Betel mere bụ iji kwado ọrụ kacha mkpa anyị na-arụ. Ọrụ ahụ bụ ọrụ ikwusa ozi ọma Alaeze Chineke.—Mak 13:10.
Ole ndị na-arụ na Betel? Oleekwa otú e si elekọta ha?
Olee ọrụ dị mkpa onye ọ bụla nọ na Betel na-akwado?
GỤKWUO GBASARA YA
Vidio: Ozi Ọma Ndịàmà Jehova Na-ekwusa n’Ụwa Niile
Chọpụta ihe mere Ndịàmà Jehova ji eji ọtụtụ ijeri awa ekwusara ndị mmadụ ozi ọma, na-ekwusakwa ya n’ọtụtụ narị asụsụ.


text:
Ad-Aware Free Antivirus+
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Ad-Aware Free Antivirus+
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Ntụziaka nchedo nke usoro
- Dị iche iche na ụdịdị nke scanning
- The mode nke ntakiri ibu na usoro
- Ikike ka a na koodu nche
Comments on Ad-Aware Free Antivirus+:
Ad-Aware Free Antivirus+ Metụtara software:
The ngwá ọrụ iji chebe megide nje, spyware na rootkits. The software na-enye a dị mma ọnụnọ ke internet na-ebu ụzọ eleru okporo ụzọ maka na o kwere omume na ihe egwu.
Zuru antivirus software si Microsoft. Antivirus na-echebe usoro megide nje nke dị iche iche, spyware na egwu ndị ọzọ.
The software iji chebe onwe onye data megide netwọk egwu. Antivirus na-enye nchebe megide malware na spyware.
Onye ama ama antivirus maka nchedo nke usoro megide iche iche iche iche nke ihe egwu. The software bụ ike na-echekwa onye ọrụ okwuntughe na ntukwasi-ma na-echebe ndị netwọk megide spyware.
The software ịchọpụta na-ewepụ nje. The software-enye gị ohere ike iṅomi gị usoro maka dị iche iche nke nje, spyware na ihe egwu ndị ọzọ.
Ngwá Ọrụ ịchọpụta na wepụ nje ma ọ bụ dị iche iche egwu. The software-enye gị ohere iji wepụ dị iche iche nke nje na idozi ndekọ nsogbu ke nje usoro.
Otu nke na-eduga na-emepụta nke antivirus software. The software na-eji ọhụrụ otutu ngwọta na ubi nke nchedo ndị dị iche iche nje virus na netwọk egwu.
The antivirus software ngwugwu na-echebe gị na kọmputa. The software na-enye a dị mma ọnụnọ ke netwọk na Monitors na okporo ụzọ n'ihi na o kwere omume na ihe egwu.
Antivirus software ngwugwu maka multilevel nchebe nke na kọmputa. The software echebe megide dị iche iche nje ma ọ bụ egwu na e dere a bilateral firewall.
Ọtọ ngwá ọrụ iji chọpụta ma wepụ ihe nje. The software enye gị ohere ịga nje faịlụ ka kwarantaini na hazi na Doppler oge.
The ngwá weghara video site na kọmputa gị na ihuenyo. The software na-enyere aka ohuru na omume ihuenyo ka na-ewu ewu video ọrụ.
The nchịkọta akụkọ na-ebuli na mfe usoro PHP development. The software-enye gị ohere dezie faịlụ na-agụnye ngwá ọrụ maka ala ọrụ na koodu.
The software e mere iji tọghata video faịlụ dị iche iche formats. The software na-enyere aka hazie àgwà na size nke faịlụ n'oge akakabarede.
Ngwá ọrụ na-ebuli na dịkwuo usoro ịrụ ọrụ. The software na-akpaghị aka na-enyocha maka usoro nsogbu na-enye ohere iji dozie njehie.
Ike antivirus nyocha ịchọpụta na-wepụ nje. The software a na-emelite ugboro ugboro iji hụ na ugbu a ala nke antivirus ọdụ data.
Lee ihe software


text:
Akụkọ nke 12: Ụmụ Mmadụ Ewuo Nnukwu Ụlọ Elu
ỌTỤTỤ afọ agafewo. Ụmụ Noa mụrụ ọtụtụ ụmụ. Ụmụ ha wee tolite, mụtakwa ụmụ nke ha. Ọ dịghị anya, e nwee ọtụtụ mmadụ n’ụwa.
Otu n’ime ha bụ Nimrọd, bụ́ nwa nwa nke nwa Noa. Ọ bụ ajọ mmadụ nke chụgharịrị ma na-egbu ma mmadụ ma anụmanụ. Nimrọd mekwara onwe ya eze na-achị ndị ọzọ. Omume Nimrọd adịghị Chineke mma.
Ndị niile nọ n’oge ahụ na-asụ otu asụsụ. Nimrọd chọrọ ime ka ha niile nọkọta ọnụ ka o wee nwee ike ịchị ha. Ị̀ ma ihe o mere? Ọ gwara ha ka ha wuo otu obodo ma wunye otu nnukwu ụlọ elu n’ime ya. Lee ha na foto a ka ha na-akpụ brik.
Obi adịghị Jehova Chineke mma maka ụlọ a ha na-ewu. Chineke chọrọ ka ha pụọ ebe ahụ ma biri n’elu ụwa niile. Ma ha sịrị: ‘Ngwanụ! Ka anyị wuo obodo na ụlọ elu nke elu ya ga-eru n’eluigwe. Anyị ga-emere onwe anyị aha!’ Ha chọrọ imere onwe ha aha, ọ bụghị imere Chineke aha.
N’ihi ya, Chineke mere ka ha kwụsị iwu ụlọ elu ahụ. Ị̀ ma ụzọ o si mee ya? Ọ bụ site n’ime ka ha malite ịsụ asụsụ dị iche iche na mberede kama ịsụ otu asụsụ. Ndị ahụ na-ewu ụlọ ahụ anaghịzi aghọta okwu ibe ha ọzọ. Nke a mere e ji kpọọ obodo ha Bebel, ma ọ bụ Babilọn, nke pụtara “Aghara.”
Mgbe ahụ, ha malitere isi na Bebel pụọ. Ìgwè nke ọ bụla asụsụ ha dakọtara ha ejee biri n’akụkụ ọzọ nke ụwa.
Jenesis 10:1, 8-10; 11:1-9.
Ajụjụ
- Ònye bụ Nimrọd, oleekwa otú Chineke si lee ya anya?
- N’ihi gịnị ka ndị mmadụ ji na-akpụ brik na foto a?
- Olee ihe mere na ọrụ ihe owuwu ahụ adịghị Jehova mma n’obi?
- Olee otú Chineke si kwụsị owuwu nke nnukwu ụlọ elu ahụ?
- Gịnị ka a kpọrọ obodo ahụ, gịnịkwa ka aha ahụ pụtara?
- Gịnị mere ndị ahụ mgbe Chineke ghagburu asụsụ ha?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ Jenesis 10:1, 8-10.
Olee ụdị àgwà Nimrọd nwere, oleekwa otú nke a si bụrụ ihe ịdọ aka ná ntị nye anyị? (Ilu 3:31)
- Gụọ Jenesis 11:1-9.
Gịnị bụ nzube e ji na-ewu nnukwu ụlọ elu ahụ, oleekwa ihe mere owuwu ya ji kụọ afọ n’ala? (Jen. 11:4; Ilu 16:18; Jọn 5:44)


text: Maskil. Eke Asaph.+74 O Abasi, ntak emi afo otopde nnyịn ọduọk ke nsinsi?+Ntak emi iyatesịt fo osụk asakde ye otu ufene fo?+2 Ti esop fo emi afo ekenyenede anyan ini ko,+Esien oro afo akafakde nte udeme fo,+Kpa Obot Zion emi afo odụn̄de.+3 Menede ikpat fo ka nsinsi n̄wụre.+Asua amabiat kpukpru n̄kpọ ke edisana ebiet.+4 Mmọ eke ẹsuade fi ẹmekụni ke ufọt ebiet usopidem fo.+Mmọ ẹmewụk mme idiọn̄ọ idemmọ.+5 Enye ọwọrọ idiọk etop nte owo emi emenerede ekụri ke enyọn̄ owot ọtọwọk ikọt.6 Ndien, ke emi, mmọ ẹda ekụri ye hammer ẹbom kpukpru n̄kpọ emi ẹkapde ke esịt esie.+7 Mmọ ẹmefọp edisana ebiet fo ke ikan̄.+Mmọ ẹmesabade ẹnyụn̄ ẹwụri tent utuakibuot enyịn̄ fo ẹduọk ke isọn̄.+8 Mmọ ye nditọ mmọ ẹdọhọ ke esịt mmọ ẹte:“Ẹnyene ndifọp kpukpru ebiet usopidem Abasi ke idụt emi.”+9 Nnyịn ikwe mme idiọn̄ọ nnyịn; prọfet ndomokiet idụhe aba,+Baba owo kiet inyụn̄ idụhe ye nnyịn eke ọfiọkde m̀mê edibịghi adan̄a didie.10 O Abasi, adan̄a didie ke asua edisuene?+Nte asua edisuene enyịn̄ fo ke nsinsi?+11 Ntak emi afo omụmde ubọk fo akama, kpa ubọk nnasia fo+Emi afo okosiode ke ikpanesịt fo, ayakde nnyịn isịm utịt?12 Ndien Abasi edi Edidem mi toto ko,+Kpa Enye emi ọnọde akwa edinyan̄a ke isọn̄.+13 Afo ama etịmede inyan̄ ke odudu fo;+Ama obom ikpọ unam mmọn̄ ibuot ke esịt mmọn̄.+14 Afo akanuak mme ibuot Leviathan+ mbai mbai.Ada enye ọnọ mme owo nte udia, ọnọ mbon oro ẹdụn̄de ke mme edisat ebiet.+15 Afo edi Enye emi akabaharede mme idịm ye usọpmmọn̄;+Afo ama anam mme akpa emi ẹsiwetde kpukpru ini ẹsat.+16 Afo enyene uwemeyo; afo onyụn̄ enyene okoneyo.+Afo akanam se inọde un̄wana, kpa utịn.+17 Edi afo ekenịm kpukpru mme adan̄a isọn̄;+Ndaeyo ye ini etuep—afo akanam mmọ.+18 Ti emi: Asua emesuene, O Jehovah,+Mme anana-ibuot owo ẹmemiom enyịn̄ fo.+19 Kûda ukpọn̄ mbomon̄kuku fo unọ unam ikọt.+Kûfre uwem mbon ukụt fo ke nsinsi.+20 Tịn̄ enyịn ke ediomi oro okodiomide,+Koro mme ebietidụn̄ afai ẹmeyọhọ mme n̄kịmn̄kịm ebiet ke isọn̄.+21 O kûyak owo eke anuahade afiak ye esuene.+Owo ukụt ye ubuene ẹkpekam ẹtoro enyịn̄ fo.+22 Daha ke enyọn̄, O Abasi, kpe ikpe fo.+Ti esuene oro anana-ibuot owo esuenede fi kpukpru usen.+23 Kûfre uyo mbon oro ẹsuade fi.+Uyo mbon oro ẹdahade ẹda ẹn̄wana ye afo ke ọdọk kpukpru ini.+


text: 31 Ndien edikem ke ọyọhọ isua duopekiet, ke ọyọhọ ọfiọn̄ ita, ke akpa usen ke ọfiọn̄ oro, uyo Jehovah esịm mi, ete:2 “Eyen owo, dọhọ Pharaoh edidem Egypt ye otuowo esie ete,+“‘Afo ebiet anie ke ubom fo?3 Sese! Owo Assyria, cedar ke Lebanon,+ emi eyede n̄kọk,+ onyụn̄ enyenede ediwak ikọn̄ emi ẹnọde mfụt, onyụn̄ okon̄de ke idaha,+ tutu etịn̄e esie esịm obubịt enyọn̄.+4 Mmọn̄ akanam enye okpon;+ mmọn̄ udem akanam enye ọkọri ọniọn̄. Mme idịm esie ẹma ẹsan̄a ẹkan̄ade ebiet emi enye ọtọde n̄kpọ; ndien enye anam mme udiọn̄ mmọn̄ esie ẹwet ẹsịm kpukpru eto in̄wan̄.5 Oro edi ntak emi enye ọkọride okon̄ ke idaha akan kpukpru mme eto in̄wan̄ eken.+“‘Ndien mme n̄kọk esie ẹwak, n̄kpri n̄kọk esie ẹnyụn̄ ẹniọn̄ ke ntak emi ediwak mmọn̄ odude ke mme usụn̄ mmọn̄ esie.+6 Kpukpru mme edibotn̄kpọ emi ẹfede ke enyọn̄ ẹbọp efọk mmọ ke mme n̄kọk esie,+ ndien kpukpru unam ikọt ẹman nditọ ke idak n̄kpri n̄kọk esie,+ ndien mme idụt oro ẹwakde owo ẹyedụn̄ ke mfụt esie.7 Ndien enye eye ke ubom esie,+ ke uniọn̄ n̄kọk esie, koro enye ọkọdọn̄de orụn̄ esie ke ediwak mmọn̄.8 Mme cedar eken ikemenke udomo ye enye ke in̄wan̄esa Abasi.+ Amaedi mme eto juniper, n̄kọk mmọ ikebietke mme n̄kọk esie. N̄kpri n̄kọk eto plane ikebietke esie. Idụhe baba eto kiet ke in̄wan̄esa Abasi emi ekebietde enye ke uyai.+9 Mma nnam enye eye ke uwak ikọn̄ esie,+ ndien kpukpru mme eto eken ke Eden oro ẹkedude ke in̄wan̄esa ata Abasi ẹma ẹfịbe enye ufụp.’+10 “Mmọdo ntem ke Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara ọdọhọ ete, ‘Ke ntak emi afo okokon̄de ke idaha, tutu enye anam etịn̄e esie esịm obubịt enyọn̄+ ndien esịt esie emenede ke enyọn̄ ke ntak uniọn̄ esie,+11 ami nyayak enye nsịn okopodudu andikara mme idụt ke ubọk.+ Enye iditreke ndinam n̄kpọ mbiọn̄ọ enye. Nyebịn enye mfep nte ekemde ye idiọkido esie.+12 Ndien isenowo, kpa mbon ufịk mme idụt, ẹyekpi enye ẹduọk, ndien mme owo ẹyedaha ẹkpọn̄ enye ke enyọn̄ ikpọ obot; ndien mme ikọn̄ esie ẹyeduọn̄ọ ke kpukpru mme itịghede, ẹyenyụn̄ ẹbụn̄ n̄kpri n̄kọk esie ke kpukpru mme isọn̄ mmọn̄ ke isọn̄.+ Ndien kpukpru owo ke isọn̄ ẹyewọn̄ọ ke mfụt esie ẹsụhọde ẹdi ẹnyụn̄ ẹdaha ẹkpọn̄ enye.+13 Kpukpru mme edibotn̄kpọ emi ẹfede ke enyọn̄ ẹyedụn̄ ke ekpat esie oro ọduọde, ndien kpukpru unam ikọt ẹyedi ẹdidu ke n̄kpri n̄kọk esie;+14 mbak baba eto kiet emi ẹduọkde mmọn̄ edikeme ndikon̄ ke idaha, m̀mê ndinam mme etịn̄e mmọ ẹkam ẹsịm obubịt enyọn̄, mbak baba eto kiet emi ọn̄wọn̄de mmọn̄ edinyụn̄ ekeme ndidaha nda ndomo idem ye mmọ ke uniọn̄ mmọ, koro ẹyeyak kpukpru mmọ ẹnọ n̄kpa,+ ẹyak ẹnọ isọn̄ emi odude ke idak,+ ke otu nditọ owo, ẹyak ẹnọ mbon oro ẹsụhọrede ke obube.’15 “Ntem ke Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara ọdọhọ ete, ‘Ami nyanam mfụhọ odu ke usen emi enye edisụhọrede ke Udi.*+ Nyofụk udem ke ntak esie, man n̄kpomụm mme idịm esie n̄kama n̄kponyụn̄ mbiọn̄ọ ediwak mmọn̄; ndien nyanam Lebanon ekịm ke ntak esie, nyonyụn̄ nnam kpukpru mme eto ikọt ẹyemede ke ntak esie.16 Nyanam mme idụt ẹnyek ke uyom iduọ esie, ke ini nnamde enye osụhọde ke Udi* ye mbon oro ẹsụhọrede ke obube,+ ndien ke isọn̄ emi odude ke idak, kpukpru eto Eden,+ ata nti ye mfọnn̄kan eto Lebanon, kpukpru mbon oro ẹn̄wọn̄de mmọn̄, ẹyekop ndọn̄esịt.+17 Mmọ n̄ko ẹmesụhọde ye enye ke Udi,*+ ẹbịne mbon oro ẹkewotde ke akan̄kan̄, ye mbon oro ẹdụn̄de ke mfụt esie ke otu mme idụt nte mfri esie.’+18 “‘Ntem afo ebiet anie ke otu mme eto Eden+ ke ubọn̄+ ye ke ubom? Edi ẹyenam fi ye mme eto Eden ẹsụhọde ke isọn̄ emi odude ke idak.+ Afo oyosụhọde ana ye mbon oro ẹkewotde ke akan̄kan̄, ke otu mbon oro mînaha mbobi. Emi edi Pharaoh ye ofụri otuowo esie,’ uyo Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara edi emi.”


text: 28 Ndien uyo Jehovah ọtọn̄ọ ntak esịm mi, ete:2 “Eyen owo, dọhọ adausụn̄ Tyre ete, ‘Ntem ke Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara ọdọhọ ete:“‘“Ke ntak emi esịt fo akabarede eseri iseri,+ afo onyụn̄ ọdọhọde ete, ‘Ami ndi abasi.+ Ntie ke itie abasi,+ ke esịt akpa inyan̄,’+ ke adan̄aemi edide afo edi owo,+ udịghe abasi,+ ndien afo anam esịt fo etie nte esịt abasi—3 sese! afo emenyene ọniọn̄ akan Daniel.+ Idụhe baba ndịben̄kpọ kiet eke ọsọn̄de akan fi.+4 Afo amada ọniọn̄ fo ye mbufiọk fo ọkọ inyene ọnọ idemfo, afo omonyụn̄ enyene gold ye silver ke mme ufọk ubonn̄kpọ fo.+5 Afo amada uwak ọniọn̄+ fo, ye mme n̄kpọurua+ fo, anam inyene fo awak,+ ndien esịt fo ọtọn̄ọ ndiseri iseri ke ntak inyene fo.”’+6 “‘Mmọdo ntem ke Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara ọdọhọ ete: “Ke ntak emi afo anamde esịt fo etie nte esịt abasi,+7 mmọdo sese ami mmọn̄ nda isenowo ntiene fi,+ kpa mme idụt ufịk,+ ndien mmọ ẹyesio akan̄kan̄ mmọ ẹsịbe uyai ọniọn̄ fo ẹnyụn̄ ẹsabade uyama uyai fo.+8 Mmọ ẹyeda fi ẹsụhọde ke obube,+ ndien afo ayakpa n̄kpa nte owo eke ẹwotde ke esịt akpa inyan̄.+9 Nte afo ọyọdọhọ ke iso owo oro owotde fi ete,+ ‘Ami ndi abasi,’ ke adan̄aemi afo edide ikpîkpu owo, unyụn̄ udịghe abasi,+ ke ubọk mbon oro ẹsabarede fi?”’10 “‘Afo ayakpa n̄kpa nte mbon oro mînaha mbobi ke ubọk isenowo,+ koro ami ndọhọ,’ uyo Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara edi emi.”11 Ndien uyo Jehovah ọtọn̄ọ ntak esịm mi, ete:12 “Eyen owo, sio ikwọ mfụhọ kwọ ban̄a edidem Tyre,+ afo nyụn̄ dọhọ enye ete, ‘Ntem ke Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara ọdọhọ ete:“‘“Afo amada ufịkn̄kpọ efịk ke uwụtn̄kpọ, ọmọyọhọ ye ọniọn̄+ onyụn̄ eye ama.+13 Afo okodu ke Eden, in̄wan̄esa Abasi.+ Kpukpru mme ọsọn̄urua itiat ẹkedi edisịnen̄kpọ fo, ruby, topaz ye jasper; chrysolite, onyx+ ye jade; sapphire, turquoise+ ye emerald; ẹda gold ẹnam mme n̄kpaha ye ndudu emi ẹdọn̄de mme ọsọn̄urua itiat emi. Ẹma ẹnanam mmọ ẹnịm ke usen emi ẹkebotde fi.14 Afo edi cherub emi ẹyetde aran onyụn̄ ofụkde n̄kpọ, ndien ami mmek fi. Afo okodu ke edisana obot Abasi.+ Afo ama asan̄a ke ufọt mme itiat emi ẹsakde ikan̄.15 Afo ukûnyeneke ndudue ke mme usụn̄ fo toto ke usen emi ẹkebotde+ fi tutu ẹdikụt fi ukwan̄ido ke idem.+16 “‘“Ke ntak uwak n̄kpọurua+ fo, mmọ ẹda afai ẹyọhọ fi ke esịt, afo onyụn̄ ọtọn̄ọ ndinam idiọkn̄kpọ.+ Ndien ami nyosio fi mfep ke obot Abasi nte n̄kpọ oro asabarede, nyonyụn̄ nsobo fi+ mfep ke ufọt mme itiat emi ẹsakde ikan̄, O cherub eke ofụkde n̄kpọ.17 “‘“Esịt fo ama akabade eseri iseri ke ntak uyai fo.+ Afo ama abiat ọniọn̄ fo ke ntak uyama uyai fo.+ Nyosio fi nduọk ke isọn̄.+ Nyenịm fi ke iso ndidem, man mmọ ẹse fi.+18 “‘“Ke ntak uwak ndudue fo,+ ke ntak ukwan̄n̄kpọ emi aban̄ade mme n̄kpọurua+ fo, afo amasabade ndisana ebiet fo. Ndien ami nyanam ikan̄ ọwọrọ fi ke esịt. Ndien edi enye edita fi.+ Ami nyonyụn̄ nnam fi edi ntọn̄ ke isọn̄ ke iso kpukpru mbon oro ẹkụtde fi.+19 Amaedi kpukpru mbon emi ẹfiọkde fi ke otu mme owo, mmọ ẹyewụk enyịn ẹse fi ke n̄kpaidem.+ Afo ayakabade edi mbabuat n̄kpọndịk, udunyụn̄ udụhe aba ke nsinsi.”’”+20 Ndien uyo Jehovah ọtọn̄ọ ntak esịm mi, ete:21 “Eyen owo, wụk iso fo se Sidon,+ nyụn̄ tịn̄ ntịn̄nnịm ikọ ban̄a enye.22 Afo nyụn̄ dọhọ ete, ‘Ntem ke Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara ọdọhọ ete: “Sese ami mmọn̄ nnam ikọ ye afo,+ O Sidon, ẹyenyụn̄ ẹnọ mi ubọn̄ ke esịt fo;+ ndien mme owo ẹyefiọk ẹte ke ami ndi Jehovah ke ini mbierede ikpe+ ke esịt esie ẹnyụn̄ ẹnamde mi nsana ke esịt esie.+23 Ndien ami nyọdọn̄ idiọk udọn̄ọ etiene enye nnyụn̄ nnam iyịp ọfiọrọ ke mme efak esie.+ Ndien mmọ eke ẹwotde ke akan̄kan̄ oro an̄wanade ye enye ke kpukpru edem ẹyeduọn̄ọ ke esịt esie;+ ndien mme owo ẹyefiọk ẹte ke ami ndi Jehovah.+24 Ndien ata idiọk n̄kukịm+ m̀mê ubiak ubiak n̄kukịm eke otode mbon oro ẹkande mmọ ẹkụk, kpa mbon oro ẹdade mmọ ẹnam n̄kpọ nsahi, ididụhe aba ke ufọk Israel; ndien mme owo ẹyefiọk ẹte ke ami ndi Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara.”’25 “‘Ntem ke Jehovah Akakan Ọbọn̄ Andikara ọdọhọ ete: “Ke ini nditan̄de ufọk Israel ke otu mbon oro ẹkesuande mmọ ẹdọn̄, mbon ọtọkiet,+ ẹyenam mi n̄ko nsana ke otu mmọ ke iso mme idụt.+ Ndien mmọ ẹyedụn̄ ke isọn̄+ mmọ oro n̄kọnọde Jacob, asan̄autom mi.+26 Ndien mmọ ẹyedụn̄ ke esịt esie ke ifụre+ ẹnyụn̄ ẹbọp ufọk+ ẹnyụn̄ ẹtọ in̄wan̄ vine,+ ndien mmọ ẹyedụn̄ ke ifụre+ ke ini mbierede ikpe nnọ kpukpru mbon oro ẹdade mmọ ẹnam n̄kpọ nsahi, emi ẹdude ẹkan mmọ ẹkụk;+ ndien mmọ ẹyefiọk ẹte ke ami ndi Jehovah Abasi mmọ.”’”


text:
Jamaikạ
Jamaica bu òbòdò àgwè nọ na ime otú-Obodo Karibiyạn. O nor na ímé Osịmịrị Karibiyạn, nleda anyanwu ya bu ébé Cuba nor, na odida anyanwu ya wu ala-elu-mmiri há nạ kpo Hispanyola, ime ala nke bu obodo Hēyítị na Ochichiiwu Dọminícạ. Diạlạ Jamaikạ bu ndi Taíno ndi na su asụsụ Arawak, ha gùrù obodo ha Xaymaca, wuru "Alạ nkú na mmirị", ma o bu "Alạ mmirị jụrụ".
Búrú obodo ndi Spain wẹrẹ ha kpọrọ Santiago, mgbe ogẹ gáfèrè o dafụrụ áká ha, da na ime ochíchí ndi Britain aha ya wuzi 'Jamaica'. Wéré madu rúrú nde 2.8, o bu obodo ató nor na Olile anyanwu Amerika na su asụsụ Inglish wéré madu kacha, Nke ndi mbu bu Njikota Obodo Amerika na Kánada. O nor okpúrụ Eze nwanyi Elizabeth II bu ishi iwu alạ. Kingston bu ama ukwu bu nke kacha ívu na Jamaikạ.


text:
BỊARUO CHINEKE NSO
Jehova “Adịghị Ele Mmadụ Anya n’Ihu”
Ò nwetụla mgbe a na-enyeghị gị ihe ruuru gị ma ọ bụ ghara imere gị ihe e kwesịrị imere gị ma ọ bụkwanụ kparịa gị n’ihi otú akpụkpọ ahụ́ gị na-acha, obodo i si, ma ọ bụkwanụ n’ihi na ị bụghị onye a ma ama? Ọ bụrụ na e metụla gị ụdị ihe a, buru n’obi na ọ bụghị naanị gị ka e metụrụla ya. Ma, e nwere otu ihe ga-eme gị obi ụtọ. Ị̀ ma ihe ọ bụ? Ọ bụ na ịkpa ókè a juru ebe niile n’ụwa adịghị n’eluigwe. Pita onyeozi kwuru hoo haa, sị: “Chineke adịghị ele mmadụ anya n’ihu.”—Gụọ Ọrụ Ndịozi 10:34, 35.
Ebe Pita nọ kwuo ihe a bụ ebe mmadụ na-agaghị atụ anya na ọ ga-anọ kwuo ya, ya bụ, n’ụlọ onye Jentaịl bụ́ Kọnịliọs. Pita bụ onye Juu. Ọ dịrị ndụ n’oge ndị Juu weere ndị Jentaịl ka ndị na-adịghị ọcha na ndị ha na ha na-ekwesịghị imekọ ihe ọ bụla. Gịnị meziri Pita ji gaa n’ụlọ Kọnịliọs? Ọ bụ Jehova Chineke gwara ya gaa ebe ahụ. E nwere otu ọhụụ Chineke mere ka Pita hụ. Chineke gwara ya n’ọhụụ ahụ, sị: “Kwụsị ịkpọ ihe Chineke mere ka ha dị ọcha ihe rụrụ arụ.” Pita amadịghị na otu ụbọchị tupu ya ahụ ọhụụ ahụ, na mmụọ ozi agwala Kọnịliọs n’ọhụụ ka o dunye ndị ozi ka ha gaa kpọọ ya. (Ọrụ Ndịozi 10:1-15) Mgbe Pita ghọtara na ọ bụ uche Jehova ka ọ gaa n’ụlọ Kọnịliọs, ọ gara gwa Kọnịliọs na ndị ezinụlọ ya Okwu Chineke.
Pita kwuru, sị: “N’ezie, ana m aghọta na Chineke adịghị ele mmadụ anya n’ihu.” (Ọrụ Ndịozi 10:34) Otú e si dee okwu Grik a sụgharịrị ‘ile mmadụ anya n’ihu’ bụ “ile ihu.” Otu ọkà mmụta kwuru banyere okwu Grik ahụ, sị: “A na-eji ya akọwa mgbe ọkàikpe lere mmadụ anya n’ihu kpelaara onye ahụ ikpe ma ọ bụkwanụ ma onye ahụ ikpe, kama ilekwasị anya n’ihe ndị merenụ kpee ikpe ahụ.” O nweghị agbụrụ ma ọ bụ mba Chineke hụrụ n’anya karịa ibe ya, ọ naghịkwa ahụ ndị nwere ego n’anya karịa ndị ogbenye.
Kama nke ahụ, ihe Jehova na-ahụ bụ ihe dị anyị n’obi. (1 Samuel 16:7; Ilu 21:2) Ihe ọzọ Pita kwuru bụ: “Ná mba ọ bụla, onye na-atụ egwu ya ma na-eme ezi omume bụ onye ọ na-anabata nke ọma.” (Ọrụ Ndịozi 10:35) Onye na-atụ egwu Chineke na-akwanyere Chineke ùgwù ma tụkwasị ya obi. Onye ahụ anaghịkwa eme ihe ga-ewute Chineke. Ime ezi omume pụtara mmadụ isi n’ala ala obi ya na-eme ihe dị mma n’anya Chineke. Ọ bụrụ na mmadụ ji obi ya niile na-eme ihe ziri ezi n’ihi na onye ahụ achọghị ime ihe ga-ewute Jehova, Jehova ga-ahụ onye ahụ n’anya.—Diuterọnọmi 10:12, 13.
Ọ bụrụ na Jehova esi n’eluigwe lee anya n’ụwa, ihe ọ na-ahụ bụ na anyị niile bụ otu ndị, ọ bụghị ndị si n’agbụrụ dị iche iche
Ọ bụrụ na o nweela mgbe e megburu gị ma ọ bụ kpọọ gị asị, biko, ka ihe Pita kwuru banyere Chineke kasie gị obi. Jehova si ná mba dị iche iche na-adọta ndị mmadụ ka ha bịa fee ya. (Jọn 6:44; Ọrụ Ndịozi 17:26, 27) Ọ na-anụ ekpere nke ndị niile na-efe ya na-ekpegara ya n’agbanyeghị agbụrụ ma ọ bụ mba ha si, ma hà nwere ego ma ọ bụ na ha enweghị. (1 Ndị Eze 8:41-43) Mara na ọ bụrụ na Jehova esi n’eluigwe lee anya n’ụwa, ihe ọ na-ahụ bụ na anyị niile bụ otu ndị, ọ bụghị ndị si n’agbụrụ dị iche iche. Ọ̀ bụ na ị gaghị achọ ịmatakwu banyere Chineke a nke na-adịghị ele mmadụ anya n’ihu?
Ebe anyị na-atụ aro ka ị gụọ na baịbụl n’ọnwa Jun


text:
Hal
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Hal
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Ọsọ ọsọ na oru oma search n'ihi iyi faịlụ
- Search maka ọtụtụ iyi trackers n'out oge
- Wuru na-nchọgharị
- Akpaaka update
Comments on Hal:
Hal Metụtara software:
Na-ewu ewu iyi inweta ibudata na ịkọrọ faịlụ na internet. The software nwere bara uru na ọrụ na-enye gị ohere ijikọ ndị atụkwasịkwa ha ihe.
The software maka online Ikiri nke fim na TV na-egosi na usoro nke download. The software nwere nnukwu set nke video ọdịnaya nke dị iche iche Genres na ana achi achi a elu àgwà playback.
Ngwá ọrụ dị ike ibudata iyi faịlụ. The software na-akwado isi ihe ọrụ nke iyi ahịa na-enye gị ohere ihuchalu multimedia faịlụ.
The software ibudata faịlụ site na iyi na netwọk na FTP sava. The software na-enyere ibudata ọtụtụ faịlụ n'out oge na ịhụchalụ ha.
The software ibudata na ịkọrọ faịlụ na BitTorrent netwọk. The software e dere ihe na-agbanwe ntọala nke download na UPLOAD nke faịlụ n'ihi na onye ọrụ mkpa ya.
The ahịa ibudata ma na-eso iyi faịlụ. The software-enye gị ohere iji hazie nbudata nke faịlụ na-ele ihe ọmụma zuru ezu banyere ha.
The ọtọ ahịa ibudata faịlụ site na internet. The software nwere oké set nke atụmatụ na-enye gị ohere iji chọọ faịlụ.
Ngwá Ọrụ ibudata na ịkọrọ faịlụ na .torrent ndọtị. The software nwere ndepụta nke na-ewu ewu faịlụ na agbakwunyere search engine.
Mfe iji iyi ahịa maka faịlụ nkekọrịta n'elu Ịntanetị. The software enye gị ohere download ma ọ bụ butuo ọdịnaya dị iche iche iyi netwọk.
The media player na a set nke bara uru na ọrụ na ngwaọrụ. The software enye gị ohere download vidio site na-ewu ewu video ọrụ.
The software iji chebe onwe onye data megide netwọk egwu. Antivirus na-enye nchebe megide malware na spyware.
Ngwá Ọrụ gosipụta usoro ịrụ ọrụ na chepụta desktọọpụ. The software-enye gị ohere ele ndị dị iche iche na kọmputa ntọala.
The software idekọ ihe nke ime na kọmputa gị na ihuenyo. Ọzọkwa software na-enyere aka tinye dị iche iche mmetụta na-ada ka videos.
Onye ama ama nke media player na elu atụmatụ nke ọnọdụ. The software na-akwado ndị multiple sobtaitel formats na okụt efu codecs na internet.
The ọtọ ederede edito. The software nwee ike ịrụ ọrụ ndị bụ isi na nke edito ma hazie ọrụ mode maka ụfọdụ mmemme asụsụ.
Lee ihe software


text:
AKỤKỌ NDỊ SI N'OBODO DỊ ICHE ICHE
Zimbabwe
Mgbakọ Mba Niile nke Afọ 2014—Ajụjụ Ọnụ A Gbara Onye Na-anọchite Anya Alaka Ụlọ Ọrụ Anyị Dị́ na Zimbabwe
John Jubber kọrọ otú mgbakọ mba niile Ndịàmà Jehova nwere na Harare n’Ọgọst afọ 2014.
Mgbakọ Mba Niile nke Afọ 2014—Ajụjụ Ọnụ A Gbara Minista Na-ahụ Maka Njem Nlereanya na Zimbabwe
Vidio a bụ gbasara ajụjụ ọnụ pụrụ iche a gbara Walter Mzembi n’isi ụlọ ọrụ Ndịàmà Jehova. Ọ kọrọ otú mgbakọ mba niile Ndịàmà Jehova nwere na Harare n’Ọgọst afọ 2014 si kpaa ike dị egwu.


text:
Akụkọ nke 55: Nwatakịrị Nke Na-ejere Chineke Ozi
Ọ̀ BỤ na nwatakịrị nwoke a amaghị mma? Aha ya bụ Samuel. Onye bikwasịrị ya aka n’isi bụ Ilaị, onyeisi nchụàjà Izrel. Ndị ọzọ nọ n’ebe ahụ bụ Elkena nna Samuel, na Hana nne ya, bụ́ ndị duteere ya Ilaị.
Samuel dị naanị afọ anọ ma ọ bụ ise. Ma ọ ga-ebinyere Ilaị na ndị nchụàjà ndị ọzọ n’ebe a n’ụlọikwuu Jehova. Gịnị mere Elkena na Hana ji kpọta obere nwa hà ka Samuel ka ọ na-eje ozi n’ụlọikwuu Jehova? Ka anyị hụ.
Naanị afọ ole na ole tupu ha abịa ebe a, Hana nọ n’oké mwute. Ihe kpatara ya bụ na ọ mụtabeghị nwa, ọ chọkwara nnọọ ịmụta nwa. Ya mere, otu ụbọchị, mgbe o jere n’ụlọikwuu Jehova, o kpere ekpere na-asị: ‘Jehova, biko, echefula m! Ọ bụrụ na i nye m nwa nwoke, ana m ekwe nkwa inye gị ya ka ọ na-ejere gị ozi ná ndụ ya niile.’
Jehova zara ekpere Hana, ọ mụkwara Samuel mgbe ọtụtụ ọnwa gasịrị. Hana hụrụ obere nwa ya nwoke n’anya, o wee malite izi ya ihe banyere Jehova n’oge ọ ka dị nta. Hana gwara di ya, sị: ‘Mgbe Samuel tolitere nke ọma ma kwụsị ịṅụ ara, m ga-eduru ya jee n’ụlọikwuu ka o jewere Jehova ozi n’ebe ahụ.’
Nke a bụ ihe anyị na-ahụ Hana na Elkena na-eme na foto a. Ebe ọ bụkwa na ndị mụrụ Samuel eziwo ya ihe nke ọma, obi dị ya ụtọ inwe ike ijere Jehova ozi n’ụlọikwuu ya n’ebe a. Kwa afọ, Hana na Elkena na-eje ife ofufe n’ụlọ ntu ahụ pụrụ iche, na ileta nwa ha nwoke. N’afọ ọ bụla, Hana na-eweta uwe ọhụrụ na-enweghị aka nke ọ na-akwara Samuel.
Ka ọtụtụ afọ na-aga, Samuel nọgidere na-ejere Jehova ozi n’ụlọikwuu ahụ, omume ya dịkwa Jehova na ụmụ Izrel mma. Ma ụmụ ndị ikom Ilaị bụ́ onyeisi nchụàjà, bụ́ Họfnaị na Finihas, bụ ndị ọjọọ. Ha na-eme ọtụtụ ihe ọjọọ, na-edubakwa ndị ọzọ inupụrụ Jehova isi. Ilaị kwesịrị igbochi ha ịrụ ọrụ dị ka ndị nchụàjà, ma o meghị otú ahụ.
Nwata ahụ bụ́ Samuel ekweghị ka ihe ọjọọ ọ bụla a na-eme n’ụlọikwuu ahụ kwụsị ya ijere Jehova ozi. Ma ebe ọ bụ naanị mmadụ ole na ole hụrụ Jehova n’anya n’ezie, ọ dịwo anya Jehova gwara mmadụ ọ bụla okwu. Mgbe Samuel tolitetụrụ, lee ihe mere:
Samuel nọ na-ehi ụra n’ime ụlọikwuu mgbe otu olu kpọtere ya. O wee zaa, sị: ‘Lekwa m.’ O bilie gbakwuru Ilaị, sị ya: ‘Abịala m, ọ̀ kwa ị kpọrọ m?’
Ma Ilaị sịrị ya: ‘Akpọghị m gị, gaghachi dinara ala.’ Samuel laghachiri gaa dinara ala.
O wee nụ òkù nke abụọ: ‘Samuel!’ Samuel wee bilie ọzọ gbakwuru Ilaị. Ọ sị ya: ‘Ị kpọrọ m òkù, lekwa m.’ Ma Ilaị sịrị ya: ‘Akpọghị m gị, nwa m. Jee dinara ala.’ Samuel wee laghachi n’ihe ndina ya.
‘Samuel!’ ka olu ahụ kpọrọ nke ugboro atọ. Samuel wee gbakwurukwa Ilaị, sị ya: ‘Lekwa m, ọ ghaghị ịbụ gị kpọrọ m òkù na nke ugbu a.’ Mgbe ahụ ka Ilaị matara na ọ ghaghị ịbụ Jehova na-akpọ ya. O wee sị Samuel: ‘Jee dinara ala, ọ bụrụ na ọ kpọọ gị ọzọ, sị ya: “Kwuwe, Jehova, n’ihi na ohu gị na-anụ.”’
Ọ bụ ihe ahụ ka Samuel kwuru mgbe Jehova kpọrọ ya ọzọ. Jehova gwara Samuel na ya na-aga inye Ilaị na ụmụ ya ndị ikom ahụhụ. Ka e mesịrị, Họfnaị na Finihas nwụrụ n’oge ha na-ebuso ndị Filistia agha. Mgbe Ilaị nụrụ ihe merenụ, o si n’oche ọ nọ dalaa azụ ma gbajie olu, wee nwụọ. Okwu Jehova wee si otú a mezuo.
Samuel tolitere wee bụrụ onyeikpe ikpeazụ nke Izrel. Mgbe o mere agadi, ụmụ Izrel wee rịọ ya, sị: ‘Họpụtara anyị eze ga-achị anyị.’ Samuel achọghị ime nke a n’ihi na Jehova bụ n’ezie eze ha. Ma Jehova gwara ya ka o mee ihe ha rịọrọ.
1 Samuel 1:1-28; 2:11-36; 4:16-18; 8:4-9.
Ajụjụ
- Gịnị bụ aha obere nwa a nke nọ na foto a, ndị ahụ ha na ya nọ hà bụ ole ndị?
- Olee ekpere Hana kpere otu ụbọchị mgbe ọ gara n’ụlọikwuu Jehova, oleekwa otú Jehova si zaa ekpere ya?
- Samuel ọ̀ dị afọ ole mgbe a kpọgara ya n’ụlọ ntu Jehova, gịnịkwa ka mama ya na-emere ya kwa afọ?
- Gịnị bụ aha ụmụ Ilaị, ụdị mmadụ dịkwa aṅaa ka ha bụ?
- Olee otú Jehova si kpọọ Samuel òkù, oleekwa ozi O ziri ya?
- Gịnị ka Samuel ghọrọ mgbe o tolitere, gịnịkwa mere mgbe o mere agadi?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ 1 Samuel 1:1-28.
Ezi ihe nlereanya dị aṅaa ka Elkena setịpụụrụ ndị isi ezinụlọ n’ibute ụzọ n’ezi ofufe? (1 Sam. 1:3, 21; Mat. 6:33; Fil. 1:10)
Gịnị ka anyị pụrụ ịmụta n’otú Hana si mee ihe banyere otu nsogbu tara akpụ? (1 Sam. 1:10, 11; Ọma 55:22; Rom 12:12)
- Gụọ 1 Samuel 2:11-36.
Olee otú Ilaị si sọpụrụ ụmụ ya karịa Jehova, oleekwa otú nke a si bụrụ ihe ịdọ aka ná ntị nye anyị? (1 Sam. 2:22-24, 27, 29; Deut. 21:18-21; Mat. 10:36, 37)
- Gụọ 1 Samuel 4:16-18.
Ozi dị aṅaa nke dị akụkụ anọ ka e si n’ọgbọ agha weta, oleekwa otú nke a si metụta Ilaị?
- Gụọ 1 Samuel 8:4-9.
Olee otú Izrel si mehie nke ukwuu megide Jehova, oleekwa otú anyị pụrụ isi nọgide na-akwado Alaeze Jehova taa? (1 Sam. 8:5, 7; Jọn 17:16; Jems 4:4)
GỤKWUO GBASARA YA
Mgbe Samuel Nọ n’Ụlọikwuu
Olee otú Jehova si gọzie Samuel? Bipụta foto a, soro kpọm kpọm ndị dị na ya sechapụ ya. Gụọkwa ebe a kọrọ akụkọ dị na foto a na Baịbụl.
Samuel “Wee Na-eto n’Ebe Jehova Nọ”
Gịnị mere ndụ Samuel ji pụọ iche mgbe ọ bụ nwata? Gịnị mere ka okwukwe ya sie ike mgbe ọ nọ n’ụlọikwuu?


text:
Ndị Di na Nwunye, Na-ekwurịtanụ Okwu Nke Ọma Ka Unu Dịkwuo ná Mma
“Dị ka mkpụrụ osisi apụl ọlaedo nke dị n’ime ihe e ji ọlaọcha tụọ, otú ahụ ka okwu e kwuru n’oge kwesịrị ya dị.”—ILU 25:11.
1. Olee otú ikwurịta okwu nke ọma si enyere di na nwunye aka?
OTU nwanna bi na Kanada kwuru, sị: “Ọ kaara m mma ka mụ na nwunye m nọrọ kama mụ na onye ọzọ ga-anọ.” O kwukwara na ihe ọma ọ bụla meere ya na-atọkwu ya ụtọ ma ya na nwunye ya nọrọ, nakwa na ọ na-adịrị ya mfe idi ihe ọ bụla na-ewute ya. N’Ọstrelia, otu nwoke kwuru, sị: “Mụ na nwunye m ebiela afọ iri na otu, ma e nwebeghị ụbọchị mụ na ya na-atụpụrụghị ibe anyị ọnụ. Anyị anaghị atụ egwu na anyị nwere ike itisa n’ihi na anyị abụọ na-ewetu obi akparịta ụka mgbe niile.” Otu nwanna nwaanyị bi na Kọsta Rika kwuru, sị: “Ikwurịta okwu nke ọma emeela ka mụ na di m na-ebikwu n’udo. O meela ka anyị na Jehova dịkwuo ná mma, mee ka anyị na-ezere ọnwụnwa, na-emekọ ihe ọnụ ma hụkwuo ibe anyị n’anya.”
2. Olee ihe ndị nwere ike ime ka di na nwunye ghara ịna-ekwurịta okwu nke ọma?
2 Gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị ùnu na-ekwurịta okwu nke ọma, ka ọ̀ na-esiri unu ike ịkparịta ụka? O doro anya na e nwere ike inwe nsogbu mgbe ụfọdụ ebe ọ bụ na di na nwunye ezughị okè, àgwà ha abụọ abụghịkwa otu, otú e si zụọ ha dịkwa iche iche. O nwekwara ike ịbụ na ha esighị n’otu obodo. (Rom 3:23) N’ihi ya, otú di si ekwu ihe dị ya n’obi nwere ike ịdị iche n’otú nwunye ya si ekwu nke ya. Ka a sịkwa ihe mere John M. Gottman na Nan Silver, bụ́ ndị na-achọpụta ihe gbasara di na nwunye, ji kwuo, sị: “Ihe di na nwunye ga-eme ka ha ghara itisa bụ inwe obi ike, na-agbasi mbọ ike ma kpebisie ike imeri nsogbu ọ bụla bịaara ha.”
3. Gịnị nyeere ọtụtụ di na nwunye aka ịna-ebi n’udo?
3 Di na nwunye ndị chọrọ ịna-ebi n’udo kwesịrị ịna-agbasi mbọ ike. Ma, otu n’ime uru ọ ga-abara ha bụ na ọ ga-eme ka ha nwee ezigbo obi ụtọ. Di na nwunye ndị hụrụ ibe ha n’anya ga-enwe ezigbo obi ụtọ. (Ekli. 9:9) Dị ka ihe atụ, chegodị banyere Aịzik na nwunye ya ọ hụrụ n’anya, bụ́ Ribeka. (Jen. 24:67) Mgbe ha abụọ birila ọtụtụ afọ, e nweghị ihe gosiri na ịhụnanya ha nyụrụ ka ọkụ. Otú ahụ ka ọ dịkwa ọtụtụ di na nwunye taa. Gịnị na-enyere ha aka? Ha amụtala iji obiọma na-agwa ibe ha ihe ha chere na otú obi dị ha, mụtakwa ịna-aghọta ibe ha, na-ahụ ibe ha n’anya, na-akwanyere ibe ha ezigbo ùgwù ma na-adị umeala n’obi. Isiokwu a ga-eme ka anyị ghọta na ọ bụrụ na di na nwunye ana-agbalị ịkpa àgwà ọma ndị a, ha ga na-ekwurịta okwu nke ọma mgbe niile.
GOSI NA I NWERE NGHỌTA
4, 5. Olee otú inwe nghọta ga-esi nyere di na nwunye aka ịghọta ibe ha nke ọma? Nye ihe atụ.
4 Ilu 16:20 kwuru, sị: “Onye na-egosi na ya nwere nghọta n’okwu ga-enweta ihe ọma.” Okwu a bụ eziokwu n’ihe gbasara alụmdi na nwunye na ndụ ezinụlọ. (Gụọ Ilu 24:3.) Ebe kacha mma anyị ga-esi nweta nghọta na amamihe bụ n’Okwu Chineke. Jenesis 2:18 gwara anyị na Chineke kere nwaanyị ka ọ bụrụ onye ga-eme ka nwoke zuo ezuo, ọ bụghị ka ọ bụrụ nwoke ibe ya. Ọ bụ ya mere otú ụmụ nwaanyị si ekwu ihe dị ha n’obi ji dị iche. N’eziokwu, àgwà ndị mmadụ na-adị iche iche. Ma, ụmụ nwaanyị na-ekwukarị banyere otú obi dị ha, ihe gbasara ndị mmadụ nakwa ndị ha na ibe ha dị ná mma. Obi na-adị ha ụtọ ma mmadụ gee ha ntị, ha na ya ekwurịta okwu nke ọma, n’ihi na ọ na-eme ka obi sie ha ike na a hụrụ ha n’anya. Ọtụtụ ụmụ nwoke anaghị ekwu otú obi dị ha. Ma, ha na-akọkarị ihe ndị ha na-eme, nsogbu ndị ha nwere, na otú ha ga-esi edozi ha. Ụmụ nwoke na-achọkwa ka a na-akwanyere ha ùgwù.
5 Otu nwanna nwaanyị bi na Briten kwuru, sị: “M nwee nsogbu, di m na-agbalịkarị ngwa ngwa ikwu ihe a ga-eme kama ibu ụzọ gee m ntị mara ihe m chọrọ ikwu. Ọ na-ewe m ezigbo iwe, n’ihi na naanị ihe m chọrọ bụ ka o gee m ntị ma ghọta otú obi dị m.” Otu nwoke kwuru, sị: “Mgbe anyị lụrụ ọhụrụ, ihe m na-emekarị ozugbo bụ ịgbalị idozi nsogbu ọ bụla nwunye m nwere. Ma, emechara m chọpụta na naanị ihe nwunye m chọrọ bụ ka m gee ntị nụ ihe ọ chọrọ ikwu.” (Ilu 18:13; Jems 1:19) Di nke nwere nghọta na-agbalị ịmata otú obi dị nwunye ya ma mee ka ọ mata na ya hụrụ ya n’anya. Ọ na-emekwa ka obi sie nwunye ya ike na ya anaghị eji ihe o chere na otú obi dị ya egwu egwu. (1 Pita 3:7) Nwunye ya ga-agbalịkwa ịghọta ihe di ya bu n’uche. Ọ bụrụ na di na nwunye ghọtara ihe Chineke chọrọ ka ha na-eme ma na-eme ya, ha ga na-enwe ezigbo obi ụtọ. Ha ga-ejikwa otu obi na-ekpebi ihe ndị ga-abara ha uru ma na-eme ha.
6, 7. (a) Olee otú ihe e kwuru n’Ekliziastis 3:7 ga-esi nyere di na nwunye aka igosi na ha nwere nghọta? (b) Olee otú nwaanyị lụrụ di ga-esi gosi na ya nwere nghọta? Gịnịkwa ka di kwesịrị ịgbalị na-eme?
6 Di na nwunye ndị nwere nghọta makwa na e nwere “oge ịgbachi nkịtị na oge ikwu okwu.” (Ekli. 3:1, 7) Otu nwanna nwaanyị ya na di ya birila afọ iri kwuru, sị: “Aghọtala m na e nwere mgbe m na-ekwesịghị ịgwawa di m ihe ụfọdụ. Ọ bụrụ na ọrụ ọ na-arụ karịrị akarị ma ọ bụ na e nwere ihe ọzọ ọ na-eme, m na-echeretụ tupu mụ agwa ya ihe m chọrọ ịgwa ya. N’ihi ya, otú mụ na ya si ekwurịta okwu na-aka mma.” Ụmụ nwaanyị ndị ma ihe na-ekwu okwu ọma n’ihi na ha ma na ọ bụrụ na nwaanyị agwa di ya okwu dị mma “n’oge kwesịrị” ekwesị, obi ga-adị di ya ụtọ, ya egeekwa ya ntị.—Gụọ Ilu 25:11.
7 Ihe Onye Kraịst bụ́ di kwesịrị ime mgbe nwunye ya na-agwa ya okwu abụghị naanị ige ntị, kama o kwesịkwara ime ka nwunye ya mara otú obi dị ya. Otu okenye ọgbakọ nke ya na nwunye ya birila afọ iri abụọ na asaa kwuru, sị: “Ekwesịrị m ịmụta ịna-agwa nwunye m ihe m bu n’obi.” Otu nwanna nwoke nke lụrụla nwaanyị afọ iri abụọ na anọ kwuru, sị: “Enwere m ike ibu ihe merenụ n’obi, na-eche, sị: ‘Ọ bụrụ na mụ ekwughị okwu, nsogbu ahụ ga-akwụsị.’ Ma, aghọtala m na ikwu otú obi dị m apụtaghị na mụ abụghị nwoke. Mgbe ọ bụla o siiri m ike ikwu ihe m bu n’obi, m na-ekpe ekpere ka m nwee ike ịma ihe m kwesịrị ikwu na otú m kwesịrị isi kwuo ya. M na-ekuda ume, kwuwezie ihe m chọrọ ikwu.” Ihe ọzọ ga-enyere di na nwunye aka bụ ịma mgbe ha ga na-ekwurịta okwu. O nwere ike ịbụ mgbe ha nọ naanị ha na-atụle ihe mmụta dịịrị ụbọchị ma ọ bụ na-agụkọ Baịbụl ọnụ.
8. Gịnị ga-enyere di na nwunye aka ịna-ekwurịta okwu nke ọma?
8 O nwere ike isiri di na nwunye ike ịgbanwe otú ha si ekwu ihe dị ha n’obi. Ha abụọ kwesịrị ikpe ekpere ka Jehova nye ha mmụọ nsọ ya ma kpebisie ike ịna-akparịta ụka nke ọma. Ha ga-eme ihe ndị a ma ọ bụrụ na ha hụrụ Jehova n’anya, na-achọ ime ihe ga-adị ya mma, ghọtakwa na alụmdi na nwunye bụ ihe dị nsọ. Otu nwanna nwaanyị nke ya na di ya birila afọ iri abụọ na isii kwuru, sị: “Mụ na di m anaghị eji ihe Jehova kwuru banyere alụmdi na nwunye egwu egwu. Anyị anaghịdị eche echiche ikewa. N’ihi ya, anyị nwee nghọtahie, anyị na-agbalịsi ike ikwurịta ya ka anyị nwee ike idozi ya.” Ọ bụrụ na di na nwunye esi otú a na-erubere Chineke isi ma na-asọpụrụ ya, Chineke ga-agọzi ha nke ukwuu.—Ọma 127:1.
NA-AHỤKWU DI GỊ MA Ọ BỤ NWUNYE GỊ N’ANYA
9, 10. Gịnị na gịnị ka di na nwunye nwere ike ime ka ha nwee ike ịna-ahụkwu ibe ha n’anya?
9 Ịhụnanya bụ àgwà kacha mkpa di na nwunye kwesịrị inwe, n’ihi na ọ bụ “ihe nkekọ zuru okè nke ịdị n’otu.” (Kọl. 3:14) Di na nwunye ga na-ahụkwu ibe ha n’anya ma ọ bụrụ na ha ejiri otu obi na-emekọ ihe ọnụ, ma mgbe ihe dị mma ma mgbe ihe siri ike. Ha ga-adịkwu ná mma, obi ga-adịkwa ha ụtọ ma ha abụọ nọrọ. Ihe na-eme ka di na nwunye na-ebi n’udo abụghị naanị imere ibe ha oké ihe ole na ole, dị ka ihe ndị a na-egosi na tiivi, kama ọ bụ imere ibe ha obere ihe ugboro ugboro, dị ka ịmakụ ibe ha ma ọ bụ imere ibe ha ihe ọzọ ga-eme ka obi dị ha mma, ịgwa ibe ha okwu ọma, ịmụmụ ọnụ ọchị, ma ọ bụ iji obi ha niile jụọ ibe ha, sị, “Olee otú i mere?” Obere ihe ndị a nwere ike ịbara di na nwunye ezigbo uru. E nwere otu di na nwunye na-enwe obi ụtọ n’agbanyeghị na ha ebiela afọ iri na itoolu. Ọ na-abụ, ha nọtụ, ha akpọọ ibe ha n’ekwentị ma ọ bụ dee ozi n’ekwentị zigara ibe ha. Nke nwoke kwuru na ihe mere ha ji eme otú ahụ bụ “ka ha mara otú ihe si na-aga.”
10 Di na nwunye ndị hụrụ ibe ha n’anya na-agbalị ịna-amatakwu ibe ha. (Fil. 2:4) Ime otú ahụ na-eme ka ha na-ahụkwu ibe ha n’anya n’agbanyeghị na ha abụọ ezughị okè. Ọ bụrụ na di na nwunye na-ebi n’udo, ha ga na-adịkwu ná mma ka oge na-aga. N’ihi ya, ọ bụrụ na ị bụ di ma ọ bụ nwunye, jụọ onwe gị, sị: ‘Àma m di m ma ọ bụ nwunye m nke ọma? M̀ na-aghọta otú obi dị ya nakwa ihe o chere? Ugboro ole ka m na-eche banyere di m ma ọ bụ nwunye m, ikekwe na-echeta àgwà ya ndị mere ka ihe ya masị m ná mmalite?’
NA-AKWANYERENỤ IBE UNU ÙGWÙ
11. Ọ bụrụ na di na nwunye chọrọ ịna-ebi n’udo, gịnị mere ha ji kwesị ịna-akwanyere ibe ha ùgwù? Nye ihe atụ.
11 Ọ bụrụ na di na nwunye na-enwe obi ụtọ, ọ pụtaghị na ha zuru okè. Di na nwunye ndị hụrụ ibe ha n’anya nwekwara ike inwe nghọtahie mgbe ụfọdụ. O nwere mgbe Ebreham na Sera nwere nghọtahie. (Jen. 21:9-11) Ma, ha ekweghị ka nghọtahie ndị ha nwere mee ka ha ghara ịdị ná mma. N’ihi gịnị? Ha na-akwanyere ibe ha ùgwù. Dị ka ihe atụ, Ebreham sịrị Sera “biko” ugboro ugboro. (Jen. 12:11, 13) Sera rubekwaara Ebreham isi, na-akpọ ya “onyenwe m” n’obi ya. (Jen. 18:12) Otú di na nwunye si agwa ibe ha okwu ma ọ bụ ụdị olu ha ji agwa ibe ha okwu ga-eme ka a mata na ha anaghị akwanyere ibe ha ùgwù. (Ilu 12:18) Ọ bụrụ na ha agbanweghị àgwà ọjọọ ahụ, ha nwere ike itisa.—Gụọ Jems 3:7-10, 17, 18.
12. Gịnị mere ndị lụrụ di na nwunye ọhụrụ ji kwesị ịgbalịsi ike na-ekwu okwu otú gosiri na ha na-akwanyere ibe ha ùgwù?
12 Ndị lụrụ di na nwunye ọhụrụ kwesịrị ịgbalịsi ike iji obiọma na-agwa ibe ha okwu, na-akwanyekwara ibe ha ùgwù. Ọ ga-eme ka ha nwee ike ịna-akparịta ụka nke ọma, ha abụọ ana-ekwu otú obi dị ha n’eziokwu. Otu di kwuru, sị: “Mgbe di na nwunye lụrụ ọhụrụ, ha nwere ike ịna-enwe obi ụtọ n’afọ ole na ole ndị mbụ, ma ha nwekwara ike ịna-akpasu ibe ha iwe mgbe ụfọdụ. Di ga na-amatakwu àgwà nwunye ya, otú obi na-adị ya, na ihe bụ́ mkpa ya, nwunye ya ana-amatakwa nke di ya. O nwere ike ịkpata nsogbu mgbe ụfọdụ. Ma, ihe ga-enyere ha abụọ aka bụ ịhapụ ịna-esi ọnwụ na ịbụ ndị ihu na-atọ ọchị. Ha kwesịkwara ịdị obi umeala, na-enwe ndidi, na-atụkwasịkwa Jehova obi.” Ndụmọdụ ahụ ga-abara anyị niile uru!
MỤTA EZIGBO ỊDỊ UMEALA N’OBI
13. Gịnị mere o ji bụrụ na ịdị umeala n’obi na-eme ka di na nwunye na-ebi n’udo, na-enwekwa obi ụtọ?
13 Ọ bụrụ na di na nwunye na-ekwurịta okwu nke ọma, ọ na-adị ka mmiri nke na-asọ nwayọọ nwayọọ n’ubi a gbara ogige. ‘Ịdị umeala n’obi’ ga-eme ka mmiri ahụ na-asọ n’akwụsịghị akwụsị. (1 Pita 3:8) Otu nwanna nke ya na nwunye ya birila afọ iri na otu kwuru, sị: “Ọ bụ ịdị umeala n’obi ga-eme ka di na nwunye dozie nghọtahie ha ngwa ngwa n’ihi na ọ ga-eme ka otu onye sị ibe ya, ‘Ewela iwe.’” E nwere otu okenye nke ya na nwunye ya na-enwe obi ụtọ n’agbanyeghị na ha ebiela iri afọ abụọ. O kwuru, sị: “Mgbe ụfọdụ, ịsị di gị ma ọ bụ nwunye gị ‘Ewela iwe’ na-adị mkpa karịa ịsị ya ‘Ahụrụ m gị n’anya.’” O kwukwara, sị: “Ihe na-akacha enyere anyị abụọ aka ịdị umeala n’obi bụ ekpere. Mgbe mụ na nwunye m na-ekpegara Jehova ekpere, anyị na-echeta na anyị bụ ndị na-ezughị okè nakwa na Chineke na-emere anyị ezigbo obiọma. Ihe ahụ anyị na-echeta na-enyere m aka ile ihe anya otú kwesịrị ekwesị.”
14. Olee nsogbu mpako nwere ike ịkpatara di na nwunye?
14 Ma, mpako na-eme ka o sie ike idozi nghọtahie. Ọ na-egbochi di na nwunye ikwurịta okwu n’ihi na ọ na-eme ka ha abụọ ghara ịchọ ịrịọ mgbaghara ma ọ bụ ịkata obi sị ‘Ewela iwe.’ Kama iwetu obi sị, “Ewela iwe; biko gbaghara m,” onye dị mpako ga na-ekwu na ihe o mere dị mma. Kama ịkata obi kweta na ya mejọrọ, ọ ga-ekwuwe ihe onye nke ọzọ na-emejọ. E mee onye dị mpako ihe ọjọọ, kama ịga ka ya na onye ahụ kpezie, ọ ga na-ewe iwe. O nwere ike ịna-agbalị imegwara onye ahụ, na-agwa ya okwu ọjọọ ma ọ bụ kwụsị ịtụpụrụ ya ọnụ. (Ekli. 7:9) O doro anya na mpako nwere ike ime ka di na nwunye tisaa. Anyị kwesịrị ịna-echeta na “Chineke na-emegide ndị mpako, ma ọ na-egosi ndị dị umeala n’obi obiọma na-erughịrị mmadụ.”—Jems 4:6.
15. Kọwaa otú ime ihe e kwuru ná Ndị Efesọs 4:26, 27 nwere ike isi nyere di na nwunye aka idozi nghọtahie ha nwere.
15 N’eziokwu, anyị ekwesịghị iche na mpako enweghị ike ịkpatara anyị nsogbu. Anyị chọpụta na anyị dị mpako, anyị kwesịrị ịgbalịsi ike gbanwee àgwà anyị ozugbo. Pọl gwara Ndị Kraịst ibe ya, sị: “Unu anọkwala na-ewe iwe ruo mgbe anyanwụ dara, unu enyekwala Ekwensu ohere.” (Efe. 4:26, 27) Ọ bụrụ na di na nwunye anaghị eme ihe Baịbụl kwuru, ọ ga-akpatara ha nsogbu. Otu nwanna nwaanyị kwara arịrị, sị: “E nwere mgbe mụ na di m na-emeghị ihe ahụ e kwuru ná Ndị Efesọs 4:26, 27. O mere ka m ghara ịna-arahụ ụra abalị nke ọma!” Ọ ka mma ka di na nwunye kwurịta nghọtahie ha n’egbughị oge ka ha nwee ike idozi ya. N’eziokwu, o nwere ike ịdị mkpa mgbe ụfọdụ ka mmadụ cheretụ ka obi dajụọ di ya ma ọ bụ nwunye ya. Ha abụọ kwesịkwara ikpe ekpere rịọ Jehova ka o nyere ha aka ịdị obi umeala. Ụdị obi ahụ ga-enyere di ma ọ bụ nwunye aka ichewe otú a ga-esi dozie nsogbu ahụ, kama onye nke ọ bụla ichewe naanị banyere onwe ya na otú obi dị ya, nke ga-eme ka nsogbu ahụ ka njọ.—Gụọ Ndị Kọlọsi 3:12, 13.
16. Olee otú ịdị umeala n’obi nwere ike isi nyere di na nwunye aka ịna-ele ihe ha ma eme anya otú kwesịrị ekwesị?
16 Ịdị obi umeala nwere ike inyere mmadụ aka ịna-echeta ebe di ya ma ọ bụ nwunye ya na-eme nke ọma. Dị ka ihe atụ, nwaanyị nwere ike inwe ihe pụrụ iche ọ ma eme, nke na-abara ezinụlọ uru. Ọ bụrụ na di ya dị umeala n’obi, ọ gaghị eche na nwunye ya na-ama ya aka, kama ọ ga na-agba ya ume iji amamihe ya na-eme ihe bara uru. Ọ ga-esi otú ahụ gosi na ya anaghị eji nwunye ya egwu egwu nakwa na ya hụrụ ya n’anya. (Ilu 31:10, 28; Efe. 5:28, 29) Ọ bụrụkwa na nwunye ya dị umeala n’obi, ọ gaghị eji ihe ọ ma eme na-anya isi ma ọ bụ na-eleda di ya anya. A sị ka e kwuwe, ha abụọ bụ “otu anụ ahụ́.” Ihe na-ewute otu n’ime ha ga na-ewutekwa onye nke ọzọ.—Mat. 19:4, 5.
17. Gịnị ga-enyere di na nwunye aka ịna-enwe obi ụtọ ma na-ewetara Chineke otuto?
17 O doro anya na ị chọrọ ka gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị na-ebi n’udo dị ka Ebreham na Sera ma ọ bụ Aịzik na Ribeka. Ị chọkwara ka unu na-enwe obi ụtọ, ghara itisa, na-ewetakwara Jehova otuto. Ọ bụrụ otú ahụ, na-ele alụmdi na nwunye anya otú Chineke si ele ya. Na-achọ amamihe na nghọta dị na Baịbụl, bụ́ Okwu ya. Mụta ezigbo ịhụnanya, nke bụ́ “ire ọkụ nke Jaa.” Otú ị ga-esi eme ya bụ ịna-enwe obi ụtọ maka àgwà ọma ndị di gị ma ọ bụ nwunye gị nwere. (Abụ Sọlọ. 8:6) Gbalịsie ike ịdị umeala n’obi. Na-akwanyere di gị ma ọ bụ nwunye gị ùgwù. I mee ihe ndị a, alụmdi na nwunye gị ga na-eme gị obi ụtọ, meekwa ka obi Nna gị nke eluigwe ṅụrịa. (Ilu 27:11) N’eziokwu, obi nwere ike ịdị gị otú ọ dị otu nwanna ya na nwunye ya birila afọ iri abụọ na asaa. O kwuru, sị: “Amaghị m otú ihe ga-adịrị m ma a sị na nwunye m anọghị. Anyị abụọ na-adịkwu ná mma kwa ụbọchị n’ihi na anyị hụrụ Jehova n’anya, na-ekwurịtakwa okwu mgbe niile.”


text:
Master Juba
Master Juba (m. 1825 – c. 1852 ma o bu 1853) na nkembu bu onye Afrika nke Amerika na gba nkwa di na afọr imerime 1840. O bu otu mpkurụ ndi ojie ji mbu bidóró emume ngosi na Njikota Obodo Amerika I gwu egwuregwu na élú ogbo maka ndi nkiri óchá na onye ogẹ nke ahu wuru onye ojie só ndi ocha ministrel. "Master Juba" buru áhà maka ogbo; madu si o bu onye kwa méréní gara ka áhà ogbo "Boz's Juba" na ezíbóté áhà ya ha si bu William Henry Lane. Maka ákwúkwó, o nweríkí bu na madu abụọ maa o bu atọ jikotárá na íshí madu.