text:
Kpeme Ekikere Esịt Fo
Bible ọdọhọ ete: “Esịt abian̄a akan n̄kpọ efen ekededi onyụn̄ anam n̄kpọ ke mbrenyịn.” (Jer. 17:9) Ke ini esịt nnyịn enen̄erede oyom n̄kpọ, ndi nnyịn isiyomke ikọ itịn̄ man inam n̄kpọ oro?
N̄wed Abasi odụri nnyịn utọn̄ ete: “Ndiọi ekikere, uwotowo, efịbe, use, inọ, ikọ ntiense nsu, ikọ isụn̄i, ẹto owo ke esịt ẹwọn̄ọ.” (Matt. 15:19) Esịt ekeme ndibian̄a nnyịn, anam inam n̄kpọ emi Abasi mîmaha. Ekeme ndidi ke ima ikanam idiọkn̄kpọ ke ididi idifiọk ke esịt ama abian̄a nnyịn. Nso ikeme ndin̄wam nnyịn ifiọk ekikere esịt nnyịn mbemiso nnyịn inam idiọkn̄kpọ?
DIDIE KE EKEME NDIFIỌK EKIKERE ESỊT FO?
Kot Bible kpukpru usen nyụn̄ tie kere se okotde.
Apostle Paul ekewet ete: “Ikọ Abasi enyene uwem onyụn̄ enyene odudu onyụn̄ ọsọp akan akan̄kan̄ iso iba onyụn̄ ekịm abahade ukpọn̄ ye spirit.” Ikọ Abasi emi odude ke Bible “ekeme [ndinam ẹfiọk] mme uduak ye ekikere esịt owo.” (Heb. 4:12) Edieke idade se ikpepde ke Bible idụn̄ọde ekikere ye edinam nnyịn, emi ayanam ifiọk se isịnede nnyịn ke esịt. Ntre ọfọn ikot Ikọ Abasi kpukpru usen inyụn̄ itie ikere se ikotde. Emi ayan̄wam nnyịn ikere n̄kpọ nte Jehovah ekerede.
Edieke inyịmede inyụn̄ inamde item ye mme edumbet N̄wed Abasi, emi ayanam inyene eti ubieresịt. Ubieresịt nnyịn etie nte owo esịtidem nnyịn emi esitịn̄de ikọ ọnọ nnyịn. Enye ekeme ndisian nnyịn ke n̄kpọ ọdiọk onyụn̄ akpan nnyịn ndiyom n̄kpọ ntịn̄ man inam n̄kpọ oro. (Rome 9:1) Akan oro, imenyene mme uwụtn̄kpọ ke Bible emi ẹkewetde ndida “ndụri nnyịn utọn̄.” (1 Cor. 10:11) Edieke ikpepde n̄kpọ ito mme uwụtn̄kpọ emi, nnyịn idinamke idiọk ubiere. Nso ke nnyịn owo kiet kiet ikpanam?
Ben̄e Abasi an̄wam fi ọfiọk ekikere esịt fo.
Jehovah edi “andidụn̄ọde esịt.” (1 Chron. 29:17) Enye ‘okpon akan esịt nnyịn onyụn̄ ọfiọk kpukpru n̄kpọ.’ (1 John 3:20) Owo ikemeke ndibian̄a Abasi. Edieke ibọn̄de akam inyụn̄ isiande Jehovah se ifịnade nnyịn, nte etiede nnyịn ke idem, ye se idọn̄de nnyịn, enye ekeme ndin̄wam nnyịn ifiọk ekikere esịt nnyịn. Imakam ikeme ndiben̄e Abasi ite ‘obot edisana esịt ọnọ nnyịn.’ (Ps. 51:10) Akam edi ata akpan n̄kpọ edieke iyomde ndifiọk se isịnede nnyịn ke esịt.
Kpan̄ utọn̄ ke mbono esop.
Ndikpan̄ utọn̄ n̄kop kpukpru se ẹnemede ke mbono esop ayan̄wam nnyịn inen̄ede ikere iban̄a orụk owo emi nnyịn idide—oro edi, se isịnede nnyịn ke esịt. Okposụkedi emi nnyịn mîdikpepke obufa n̄kpọ ke kpukpru mbono esop, nnyịn ndidu do ayanam mme edumbet Bible ẹnen̄ede ẹn̄wan̄a nnyịn, ẹyenyụn̄ ẹti nnyịn mme n̄kpọ emi ẹdin̄wamde nnyịn idụn̄ọde ekikere esịt nnyịn. Ibọrọ nditọete nnyịn esinam ifiak ise orụk owo emi nnyịn idide. (N̄ke 27:17) Ndidian̄ade ntie utu ke ndisisop idem ye nditọete nnyịn ke mbono esop ekeme ndida mfịna ndi. Emi ekeme ndinam nnyịn ‘iyom ibụk ibụk udọn̄ idem nnyịn.’ (N̄ke 18:1) Ntre, ọkpọfọn ibụp idem nnyịn ite, ‘Ndi edi ido mi ndisidụk kpukpru mbono esop nnyụn̄ nnen̄ede n̄kpan̄ utọn̄?’—Heb. 10:24, 25.
DIDIE KE ESỊT EKEME NDIBIAN̄A FI?
Enyene ediwak usụn̄ emi esịt ekemede ndibian̄a nnyịn. Ẹyak ineme iban̄a inan̄ ke otu emi: ndiyom inyene, ndin̄wọn̄ ọkpọsọn̄ mmịn, nsan̄a nnyịn, ye nte isinọde idem inemesịt.
Ndiyom Inyene.
Idiọkke ndiyom udia, ọfọn̄, ye ebietidụn̄. Edi Jesus ama odụri mbet esie utọn̄ aban̄a ndida inyene nte akakan n̄kpọ. Ke kiet ke otu uwụtn̄kpọ oro Jesus ọkọnọde, enye ama etịn̄ aban̄a owo inyene emi kpukpru ufọk ubonn̄kpọ esie ẹkeyọhọde. Ntre enye ikenyeneke ebiet emi okpobonde mbun̄wụm in̄wan̄ esie. Ete oro ama ebiere ndiwụri mme ufọk ubonn̄kpọ esie nnyụn̄ mbọp se ikponde ikan oro. Enye ama ekere ke esịt esie ete: “Do ke nditan̄ kpukpru mbun̄wụm mi ye ofụri nti n̄kpọ mi mbon; ndien nyọdọhọ ukpọn̄ mi nte: ‘Ukpọn̄, afo emenyene ediwak nti n̄kpọ emi obonde ọnọ ediwak isua; duọk odudu, dia, n̄wọn̄, kop inemesịt.’” Edi owo inyene emi ama efre akpan n̄kpọ kiet: Uwem esie ekeme ndibe mfep kpa okoneyo oro.—Luke 12:16-20.
Nte nnyịn ikponde owo, imekeme ndinen̄ede n̄kere mban̄a ndin̄wana n̄kpọ nnịm nnọ ini usọn̄. Imekeme ndikere mban̄a emi tutu nnyịn ikere ke idiọkke ndinam utom mbe ini ke usen mbono esop, mîdịghe itọn̄ọ ndifụmi ndusụk utom oro isinamde nte mme Christian. Ndi ikpọfọnke ikpeme idem mbak utọ n̄kpọ emi ediwọrọ nnyịn? Mîdịghe, ekeme ndidi nnyịn idi uyen, ndien imọfiọk ke idụhe utom emi ọfọnde nte utom uyọhọ ini. Edi ndi ọkpọfọn ikere ke ana in̄wan̄a ediwak okụk kan̄a mbemiso itọn̄ọ utom usiakusụn̄? Ndi idịghe idahaemi ke ikpakam inam ofụri se ikemede man inyene inyene ke n̄kan̄ Abasi? Anie ọfiọk m̀mê iyakam idu uwem isiere n̄kpọn̄?
Ndin̄wọn̄ Ọkpọsọn̄ Mmịn.
Mme N̄ke 23:20 ọdọhọ ete: “Kûdu ke otu mme ofobo wine.” Edieke owo enen̄erede ama ọkpọsọn̄ mmịn, enye ekeme ndidọhọ ke idiọkke ndin̄wọn̄ mmịn kpukpru ini. Enye ekeme ndidọhọ ke mmịn isinamke imọ, ke isin̄wọn̄ man idem enem imọ. Edieke anade in̄wọn̄ ọkpọsọn̄ mmịn mbemiso idem enem nnyịn, ọwọrọ oyom inen̄ede idụn̄ọde esịt nnyịn.
Nsan̄a nnyịn.
Idụhe nte ikemede ndidian̄ade ofụri ofụri n̄kpọn̄ mbon emi mînịmke ke akpanikọ. Iyosobo ye mmọ ke ufọkn̄wed, ke itieutom, ye ke an̄wautom. Edi oro iwọrọke ke ana isibiat ekese ini ye mmọ m̀mê ikabade idi akpan ufan mmọ. Ndi nnyịn imesiyom ikọ itịn̄ man ika iso idụk nsan̄a ye mmọ, utọ nte ndidọhọ ke mmọ ẹnyene nti edu? Bible odụri nnyịn utọn̄ ete: “Ẹkûyak ẹtụn mbufo usụn̄. Idiọk nsan̄a ababiat eti ido.” (1 Cor. 15:33) Kpa nte ekpri mbat ekemede ndinam mmọn̄ edehe, ndinam ufan ye mbon oro mîmaha Abasi ekeme ndinam nnyịn itre ndidi ufan Abasi, onyụn̄ ekeme ndinam nnyịn itọn̄ọ ndikere n̄kpọ, nsịne n̄kpọ, ntịn̄ ikọ, nnyụn̄ ndu uwem nte mmọ.
Nte isinọde idem inemesịt.
Kọmputa ye mme n̄kpọ ilektrọnik eken ẹnam inyene nsio nsio usụn̄ unọ idem inemesịt. Edi ediwak ke otu emi ifọnke ye Christian. Paul ekewet ete: ‘Ẹkûdedei ẹtịn̄ ẹban̄a orụk mbubiam ido ekededi ke otu mbufo.’ (Eph. 5:3) Nso ke ikpanam edieke isimade ndise m̀mê ndikop mbubiam n̄kpọ? Imekeme ndidọhọ ke kpukpru owo ẹsibre mbre ẹnyụn̄ ẹnọ idem inemesịt, ndien ke enyene-idem esibiere nte enye anamde emi. Edi ọfọn inam item Paul, ikûse ikûnyụn̄ ukpan̄ utọn̄ unọ mbubiam n̄kpọ ekededi.
IMEKEME NDIKPỤHỌDE
Idem ọkpọkọm esịt abian̄a nnyịn ndien edi ke emehe nnyịn ndisiyom ikọ ntịn̄ man etie nte ke se inamde idiọkke, imosụk ikeme ndikpụhọde. (Eph. 4:22-24) Ẹyak ineme iban̄a owo iba emi ẹkenamde utọ ukpụhọde emi.
Miguel * ekenyene ndikpụhọde nte enye adade inyene. Enye ọdọhọ ete: “Nnyịn ito idụt emi kpukpru owo ẹdade edidep mbufa n̄kpọ oro ẹsion̄ode ẹdi nte akakan n̄kpọ. Enyene ini emi n̄kesịnde ofụri ukeme mi ndep ofụri se n̄kekeme ke ererimbot emi. N̄kekere ke mmekeme ndinam emi edi mmaha inyene. Edi ikebịghike mma ndifiọk ke inyene isiyụhọke owo. Mma mbọn̄ akam nnọ Jehovah mban̄a ekikere esịt mi. Mma nsian enye ke ami ye ubon mi iyom ndinam n̄kpọ esie ọyọhọ ọyọhọ. Ima ibiere ndidu mmemmem uwem inyụn̄ iwọrọ ika ebiet emi udọn̄ okponde. Ikebịghike ima itọn̄ọ usiakusụn̄. Imedifiọk ndien ke idịghe ediwak inyene anam nnyịn ikop inem uwem.”
Se iketịbede inọ Lee owụt nte ndinen̄ede ndụn̄ọde idemesie akan̄wamde enye etre idiọk nsan̄a. Lee ọdọhọ ete: “Utom mi ama anam nsiwak ndidian idem ye mbon esenidụt emi n̄kesinamde mbubehe. Mma mfiọk ke ẹyen̄wọn̄ mmịn̄ ẹbe ubọk ke mbono oro isinyenede ye mmọ, edi ekesinenem mi ndidụk. Mmịn ama ekpere ndinam mi ediwak ini, ndien mma nsitua n̄kpọfiọk ke oro ebede. Akana nnen̄ede ndụn̄ọde esịt mi. Item N̄wed Abasi ye ekikere oro mbiowo ẹkenọde mi ama anam mfiọk ke se n̄kanamde oro ọwọrọ ndidụk nsan̄a ye mbon oro mîmaha Jehovah. Idahaemi nsinam mbubehe ye mmọ ke telefon adan̄a nte n̄kekeme nnyụn̄ n̄wakke ndisobo ye mbon mbubehe.”
Nnyịn inyene nditịm ndụn̄ọde idem nnyịn nnyụn̄ mfiọk ekikere esịt nnyịn. Nte nnyịn inamde emi, akpana iben̄e Jehovah an̄wam nnyịn, sia “enye ọfiọkde ndịben̄kpọ esịt owo.” (Ps. 44:21) Abasi ọnọ nnyịn Ikọ esie n̄ko, ndien emi ekeme nditie nte ukụtiso nnọ nnyịn. (Jas. 1:22-25) Imesibọ ufọn n̄ko ito item ye mme n̄kpọ oro ẹtide nnyịn ke mme n̄wed nnyịn ye ke mme mbono esop. Kpukpru n̄kpọ oro Abasi ọnọde nnyịn mi ẹkeme ndin̄wam nnyịn ikpeme esịt nnyịn inyụn̄ ika iso isan̄a ke usụn̄ edinen ido.
^ ikp. eki. 18 Ẹkpụhọ mme enyịn̄.


c: text/html

text:
Jehova Na-egboro Anyị Mkpa ma Na-echebe Anyị
“N’ihi na ọ hụrụ m n’anya nke ukwuu, m ga-emekwara ya ụzọ mgbapụ. M ga-echebe ya n’ihi na ọ matawo aha m.”—Ọma 91:14.
1, 2. Olee otú ndị a mụrụ n’otu ezinụlọ si dị iche n’ibe ha? Olee ụzọ dị iche iche anyị si mụta eziokwu?
Ọ BỤ Jehova malitere ezinụlọ. (Efe. 3:14, 15) Ọ bụrụgodị na anyị si n’otu ezinụlọ, àgwà anyị ga-adị iche iche. Otú ihe si dịrị anyị ga-adịkwa iche n’otú o si dịrị ndị ọzọ si n’ezinụlọ anyị. E nwere ndị ha na ndị mụrụ ha biri malite mgbe a mụrụ ha ruo mgbe ha toro. E nwekwara ndị nne ha na nna ha nwụrụ n’ihi ọrịa, ihe mberede, ma ọ bụ ọdachi ọzọ. Ndị ọzọ nwedịrị ike ha amaghị ndị mụrụ ha.
2 Anyị niile nọ n’ezinụlọ Jehova ma na-efe ya. Otú anyị si mụta eziokwu dị iche iche. O nwere ike ịbụ na papa gị na mama gị bụ Ndịàmà Jehova, ha akụziere gị ịna-eme ihe Baịbụl kwuru. (Diut. 6:6, 7) Ma ọ bụkwanụ, ya abụrụ na i so n’ọtụtụ puku ndị Ndịàmà Jehova ziri ozi ọma, ha amụta eziokwu banyere Jehova.—Rom 10:13-15; 1 Tim. 2:3, 4.
3. Olee ihe anyị niile nwere?
3 N’agbanyeghị na otú e si zụọ anyị na otú anyị si mụta eziokwu dị iche iche, e nwere ihe ụfọdụ anyị niile nwere. N’ihi isi Adam nupụụrụ Chineke, anyị niile ketara ezughị okè, mmehie, na ọnwụ. (Rom 5:12) Ma, ebe ọ bụ na anyị na-efe Jehova, anyị nwere ike ịkpọ ya “Nna anyị.” Aịzaya 64:8 kwuru banyere ndị Chineke n’oge ochie, sị: “Jehova, ị bụ Nna anyị.” Ihe mbụ Jizọs kwuru n’ekpere Onyenwe anyị bụ: “Nna anyị nke bi n’eluigwe, ka e doo aha gị nsọ.”—Mat. 6:9.
4, 5. Olee ihe anyị ga-atụle ka anyị nwee ike hụkwuo Jehova, bụ́ Nna anyị nke eluigwe, n’anya?
4 Nna anyị nke eluigwe na-elekọta ndị niile na-efe ya ma na-echebe ha. Otu ọbụ abụ sịrị na Jehova kwuru banyere onye na-efe ya, sị: “N’ihi na ọ hụrụ m n’anya nke ukwuu, m ga-emekwara ya ụzọ mgbapụ. M ga-echebe ya n’ihi na ọ matawo aha m.” (Ọma 91:14) Ebe Jehova Chineke hụrụ ndị ya n’anya, ọ na-anapụta ha n’aka ndị iro ha ma na-echebe ha ka a ghara ikpochapụ ha.
5 Ka anyị tụlee otú Jehova si bụrụ (1) Onye na-egboro anyị mkpa, (2) Onye na-echebe anyị, na (3) ezigbo Enyi anyị. Ịtụle ihe ndị a ga-eme ka anyị hụkwuo Jehova n’anya. Ka anyị na-atụle ihe ndị a, ọ ga-adị mma ka onye ọ bụla n’ime anyị chebara otú ya na Jehova dị echiche ma mara ma ò nwere otú o nwere ike isi na-asọpụrụ ya ebe ọ bụ ya bụ Nna anyị. Ọ ga-abakwara anyị uru ma anyị chee echiche banyere ihe ọma Jehova kwere nkwa imere ndị enyi ya.—Jems 4:8.
JEHOVA BỤ ONYE UKWU NA-EGBORO ANYỊ MKPA
6. Olee otu ụzọ Jehova si egosi na ọ bụ ya na-enye “ezi onyinye ọ bụla”?
6 Jems onye na-eso ụzọ Jizọs dere, sị: “Ezi onyinye ọ bụla na onyinye ọ bụla zuru okè si n’elu bịa, n’ihi na ọ na-esi n’aka Nna nke ìhè eluigwe abịa.” (Jems 1:17) Ndụ a anyị dị bụ ezigbo onyinye Jehova nyere anyị. (Ọma 36:9) Ọ bụrụ na anyị ejiri ndụ anyị mee uche Jehova, ọ ga-agọzi anyị ugbu a, anyị ga-adịkwa ndụ ebighị ebi n’ụwa ọhụrụ. (Ilu 10:22; 2 Pita 3:13) Ma, olee otú ọ ga-esi eme ebe ọ bụ na anyị niile ketara ezughị okè, mmehie, na ọnwụ n’aka Adam?
7. Gịnị ka Chineke mere ka anyị na ya nwee ike ịdị n’ezigbo mma?
7 E nwere ọtụtụ ụzọ Jehova si gosi na ya bụ Onye Ukwu na-egboro anyị mkpa. Dị ka ihe atụ, ọ bụ obiọma ya na-erughịrị anyị mere o ji napụta anyị. Anyị niile bụ ndị mmehie, anyị ketakwara ezughị okè n’aka Adam. (Rom 3:23) Ma, ebe ọ bụ na Jehova hụrụ anyị n’anya, o mere ihe ga-eme ka anyị na ya dị n’ezigbo mma. Jọn onyeozi dere, sị: “Ọ bụ site n’ihe a ka e mere ka ịhụnanya Chineke pụta ìhè n’ebe anyị nọ, n’ihi na Chineke zitere Ọkpara ọ mụrụ naanị ya n’ụwa ka anyị nwee ike inweta ndụ site n’aka ya. Ịhụnanya ahụ si otú a dịrị, ọ bụghị na ọ bụ anyị hụrụ Chineke n’anya, kama na ọ bụ ya hụrụ anyị n’anya wee zite Ọkpara ya ka ọ bụrụ àjà ime udo maka mmehie anyị.”—1 Jọn 4:9, 10.
8, 9. N’oge Ebreham na Aịzik, olee otú Jehova si gosi na ya bụ Onye Ukwu na-egbo mkpa? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.)
8 N’ihe dị ka afọ 1893 Tupu Oge Ndị Kraịst, e nwere ihe mere ná ndụ Ebreham nke gosiri otú Jehova ga-esi jiri obiọma nye ndị niile na-erubere ya isi ndụ ebighị ebi. Ndị Hibru 11:17-19 kwuru, sị: “Mgbe e lere Ebreham ule, ọ bụ okwukwe ka o ji chọọ ịchụ Aịzik n’àjà, nwoke ahụ nke jikwa ọṅụ nata nkwa ndị ahụ nwara ịchụ ọkpara ọ mụrụ naanị ya n’àjà, ọ bụ ezie na a gwara ya, sị: ‘Ihe a ga-akpọ “mkpụrụ gị” ga-esi n’Aịzik.’ Ma o weere ya na Chineke nwere ike ịkpọlite ya ọbụna site ná ndị nwụrụ anwụ; sitekwa n’ebe ahụ ọ natakwara ya n’ụzọ ihe atụ.” Otú ahụ Ebreham si kweta iji Aịzik chụọ àjà bụ otú Jehova si jiri Ọkpara ya, bụ́ Jizọs Kraịst, chụọ àjà ka e nwee ike ịnapụta ụmụ mmadụ.—Gụọ Jọn 3:16, 36.
9 Ọ ga-abụrịrị na obi tọrọ Aịzik ezigbo ụtọ mgbe ọ matara na a gazighị eji ya chụọ àjà. O doro anya na o kelere Chineke maka iweta ihe a ga-eji chụọ àjà, ya bụ, ebule dị n’akụkụ ebe ahụ. (Jen. 22:10-13) Ka a sịkwa ihe mere Ebreham ji kpọọ ebe ahụ Jehova-jaịre, nke pụtara “Jehova Ga-egbo Mkpa.”—Jen. 22:14.
IHE JEHOVA MERE KA ANYỊ NA YA NWEE IKE ỊDỊ NÁ MMA
10, 11. Ole ndị taa na-ahụ na e kwusara ‘ozi na-eme ka ndị mmadụ na Chineke dị ná mma,’ oleekwa otú ha si eme ya?
10 Ọ bụrụ na anyị echebara ihe niile Jehova meere anyị echiche, anyị ga-aghọta na e wepụ àjà Jizọs chụrụ, anyị na Chineke agaraghị adị ná mma. Pọl dere, sị: “Ihe anyị kwubiri bụ na otu onye nwụrụ maka mmadụ niile; n’ihi ya, mmadụ niile nwụrụ; ọ nwụkwara maka mmadụ niile, ka ndị dị ndụ wee ghara ịdịrị onwe ha ndụ ọzọ, kama ka ha dịrị onye ahụ ndụ, bụ́ onye nwụrụ n’ihi ha, e wee kpọlite ya.”—2 Kọr. 5:14, 15.
11 Ndị Kraịst oge mbụ hụrụ Chineke n’anya, obi dịkwa ha ụtọ maka ihe ùgwù ha nwere ịna-efe ya. Ọ bụ ya mere ha ji jiri obi ụtọ na-ejere ya ‘ozi nke na-eme ka ya na ndị mmadụ dị ná mma.’ Ozi ọma ha na-ekwusa mere ka Chineke na ndị mmadụ dị ná mma, ha abụrụ enyi ya, ma mechaa ghọọ ụmụ ya n’eluigwe. Taa, Ndị Kraịst e tere mmanụ na-ejekwa otu ozi ahụ. Ha bụ ndị nnọchiteanya Chineke na Kraịst. Otu uru ozi ọma ha na-ekwusa bara bụ na ọ bụ otú Jehova si na-eme ka ndị dị umeala n’obi na ndị chọrọ ịma nke bụ́ eziokwu bịa fewe ya.—Gụọ 2 Ndị Kọrịnt 5:18-20; Jọn 6:44; Ọrụ 13:48.
12, 13. Olee otú anyị ga-esi gosi na obi dị anyị ụtọ maka ihe niile Jehova nyere anyị?
12 Ebe ọ bụ na obi dị atụrụ ọzọ ụtọ na Jehova bụ Onye Ukwu na-egboro ha mkpa, ha na-eso ndị e tere mmanụ ekwusa ozi ọma Alaeze Chineke. Ọ bụ Baịbụl ka anyị na-eji ekwusa ya n’ihi na ọ bụ ihe ọzọ bara ezigbo uru Chineke nyere anyị. (2 Tim. 3:16, 17) Ọ bụrụ na anyị ejiri Baịbụl na-akụziri ndị mmadụ ihe nke ọma n’ozi ọma, anyị na-eme ka ha mata otú ha ga-esi adị ndụ ebighị ebi. Jehova na-enyekwa anyị mmụọ nsọ ya n’ihi na ọ bụ mmụọ nsọ na-enyere onye ọ bụla n’ime anyị aka ikwusa ozi ọma. (Zek. 4:6; Luk 11:13) Ihe ndị a na-akọ n’Akwụkwọ Mgbaafọ Ndịàmà Jehova na-egosi na anyị na-arụpụta ọtụtụ ihe n’ozi ọma anyị na-ekwusa. O nweghị ihe ùgwù ka iso na-arụ ọrụ a e ji na-eto Nna anyị na Onye na-egboro anyị mkpa.
13 N’ihi ihe niile Chineke nyere anyị, onye ọ bụla kwesịrị ịjụ onwe ya, sị: ‘M̀ na-eji ike m niile ekwusa ozi ọma ka m gosi Jehova na obi dị m ụtọ n’ihi ihe niile o nyere m? Olee otú m ga-esi na-emekwu nke ọma n’ozi ọma?’ Ọ bụrụ na obi dị anyị ụtọ n’ihi ihe niile Jehova nyere anyị, anyị ga-ebu ụzọ na-achọ Alaeze ya. Anyị mee otú ahụ, Jehova ga na-egboro anyị mkpa anyị niile. (Mat. 6:25-33) Ebe ọ bụ na Chineke hụrụ anyị n’anya, anyị kwesịrị ime ihe niile anyị nwere ike ime ka obi ya ṅụrịa.—Ilu 27:11.
14. Olee otú Jehova si anapụta ndị ya?
14 Devid bụrụ abụ, sị: “Anọ m n’ahụhụ, adakwara m ogbenye. Jehova na-echeta m. Ị bụ onye na-enyere m aka na Onye na-emere m ụzọ mgbapụ.” (Ọma 40:17) E nweela ọtụtụ mgbe Jehova napụtara ndị na-efe ya, nke ka nke, mgbe ndị iro ha na-akpagbu ha ma na-achụgharị ha. Obi dị anyị ụtọ na Jehova na-enyere anyị aka n’oge a na-akpagbu anyị nakwa na ọ na-enye anyị ihe dị anyị mkpa ka anyị ghara ịkwụsị ife ya.
JEHOVA NA-ECHEBE ANYỊ
15. Kọọ otú otu nna hụrụ nwa ya n’anya si chebe ya.
15 Nna hụrụ ụmụ ya n’anya na-egboro ha mkpa ha ma na-echebe ha. Ihe chọọ ime ha, ọ na-agba mbọ ozugbo napụta ha. Otu nwanna chetara otú papa ya si napụta ya mgbe ọ dị obere. Ya na papa ya si ozi ọma na-alọta, rute n’ebe e nwere mmiri. Mmiri ahụ tojuru ebe niile n’ihi na ezigbo mmiri zoro n’ụtụtụ ụbọchị ahụ. E nwere nnukwu okwute ndị dị na mmiri ahụ. Naanị otú ha ga-esi agafe bụ isi n’otu okwute wụfee n’ọzọ. Nwatakịrị ahụ nọ papa ya n’ihu. Mgbe ọ chọrọ ịwụfe, ụkwụ ya chịpụrụ, ya adaba n’ime mmiri ahụ. Ozugbo mmiri ahụ tụlitere ya nke ugboro abụọ, papa ya jidere ya n’ubu ma dọpụta ya ka mmiri ahụ ghara iri ya. Obi dị nwatakịrị ahụ ụtọ maka ihe a papa ya meere ya. Jehova na-emere anyị ụdị ihe a nwoke a meere nwa ya. Ọ na-echebe anyị ka anyị ghara ịba ná nsogbu n’ụwa ọjọọ a nakwa ka Setan bụ́ onye na-achị ụwa ghara inweta anyị. Otú Jehova si na-echebe anyị enweghị atụ.—Mat. 6:13; 1 Jọn 5:19.
16, 17. Olee otú Jehova si nyere ụmụ Izrel aka ma chebe ha n’oge ha na ndị Amalek lụrụ agha?
16 Jehova hụrụ ụmụ Izrel n’anya. O chebere ha n’afọ 1513 Tupu Oge Ndị Kraịst. Tupu mgbe ahụ, ọ napụtara ụmụ Izrel n’ohu ha na-agba n’Ijipt, chebekwa ha mgbe ha na-agafe Oké Osimiri Uhie. Mgbe ha si n’ala ịkpa na-aga n’Ugwu Saịnaị, ha rutere n’ebe a na-akpọ Refidim.
17 N’ihi amụma ahụ e buru na Jenesis 3:15, o nwere ike ịbụ na Setan nọ na-achọsi ike otú ọ ga-esi alụso ndị Izrel ọgụ n’ihi na ha dị ka ndị na-enweghị onye ga-echebe ha. O ji ndị Amalek, bụ́ ndị iro ha, lụso ha ọgụ. (Ọnụ Ọgụ. 24:20) Olee otú Jehova si jiri Jọshụa, Mozis, Erọn, na Họọ chebe ndị ya? Mgbe Jọshụa na ndị agha ya na-alụso ndị Amalek ọgụ, Mozis, Erọn, na Họọ nọ n’ugwu dị nso. Mozis welie aka ya elu, ndị Izrel emeriwe. Mgbe aka nyịwara Mozis arọ, Erọn na Họọ jidere aka ya abụọ. Jehova chebere ụmụ Izrel ma nyere ha aka. Ọ bụ ya mere Jọshụa ji mechaa “merie ndị Amalek na ndị so ha.” (Ọpụ. 17:8-13) Mozis rụrụ ebe ịchụàjà n’ebe ahụ, kpọọ ya “Jehova-nisaị,” nke pụtara “Jehova Bụ Ebe Mgbaba M.”—Gụọ Ọpụpụ 17:14, 15.
JEHOVA NA-ECHEBE ANYỊ KA SETAN GHARA INWETA ANYỊ
18 Jehova na-echebe ndị hụrụ ya n’anya ma na-erubere ya isi. Anyị kwesịrị ime ihe ahụ ndị Izrel mere mgbe ha nọ na Refidim, ya bụ, ịtụkwasị Jehova obi ka ndị iro anyị ghara imeri anyị. Jehova na-echebekarị anyị ka a ghara igbuchapụ anyị. Ọ na-enyekwara anyị aka ka Setan ghara inweta anyị. Dị ka ihe atụ, e nweela ọtụtụ mgbe Chineke chebere ụmụnna anyị a na-akpagbu n’ihi na ha achọghị itinye aka n’ọchịchị ma ọ bụ n’agha. Jehova mere otú ahụ n’oge ndị Nazi na-achị Jamanị nakwa ná mba ndị ọzọ n’ihe dị ka n’agbata afọ 1933 na 1944. E nwere akụkọ ndụ ụmụnna anyị na ihe ndị a kọrọ n’Akwụkwọ Mgbaafọ ndị gosiri otú Chineke si chebe ụmụnna anyị n’oge a na-akpagbu ha. Ọ bụrụ na anyị agụọ ha ma chebara ihe anyị gụrụ echiche, ọ ga-eme ka anyị tụkwasịkwuo Jehova obi.—Ọma 91:2.
18, 19. Olee otú Chineke sirila chebe ndị na-efe ya taa?
19 Jehova na-eji nzukọ ya na akwụkwọ ndị anyị ji amụ Baịbụl echetara anyị ihe ndị anyị ga-eme. Ọ bụ otú a ka o si echebe anyị. Chegodị otú ihe ndị a Jehova na-echetara anyị sirila chebe anyị n’oge na-adịbeghị anya. Taa, ihe e ji mara ọtụtụ ndị bụ ịkwa iko, ịṅụ oké mmanya, na ikiri ndị gba ọtọ. Ma, Jehova enyela anyị ndụmọdụ banyere ihe ndị a ka anyị ghara ime ihe ga-eme ka anyị na ya ghara ịdị ná mma. Dị ka ihe atụ, n’oge na-adịbeghị anya, Nna anyị nke eluigwe nyere anyị ndụmọdụ ka anyị na ndị ọjọọ ghara ịna-akpa n’Ịntanet. *—1 Kọr. 15:33.
20. Olee otú Jehova si na-echebe anyị ma na-eduzi anyị n’ọgbakọ?
20 Olee otú anyị ga-esi gosi na ọ bụ ‘Jehova na-akụziri anyị ihe’? Ọ bụ ịna-eme ihe ọ gwara anyị. (Aịza. 54:13) Ọ bụ n’ọgbakọ ka anyị ga-anọ ahụ́ eruo anyị ala, Chineke ana-echebe anyị ma na-eduzi anyị. Ndị okenye na-eji Baịbụl enyere anyị aka, na-adụkwa anyị ọdụ. (Gal. 6:1) Ha bụ “onyinye n’ụdị mmadụ.” Jehova na-eji ha elekọta anyị. (Efe. 4:7, 8) Gịnị ka anyị kwesịrị ime ma ndị okenye dụọ anyị ọdụ? Anyị kwesịrị ime ihe ha gwara anyị. Jehova ga-agọzi anyị ma anyị mee otú ahụ.—Hib. 13:17.
21. (a) Gịnị ka anyị kwesịrị ikpebisi ike na anyị ga-eme? (b) Olee ajụjụ anyị ga-aza n’isiokwu na-esonụ?
21 N’ihi ya, ka anyị kpebisie ike na anyị ga-ekwe ka mmụọ nsọ na-enyere anyị aka. Anyị ga-esi otú ahụ gosi na anyị na-eme ihe Nna anyị nke eluigwe gwara anyị. Anyị kwesịkwara ichebara otú Jizọs si bie ndụ echiche ma na-agba mbọ na-eme ka ya. Jehova gọziri Jizọs maka na o rubeere ya isi ruo ọnwụ. (Fil. 2:5-11) Jehova ga-agọzikwa anyị ma anyị tụkwasị ya obi anyị niile. (Ilu 3:5, 6) N’ihi ya, ka anyị tụkwasị Jehova obi mgbe niile. Otú o si egboro anyị mkpa anyị ma na-echebe anyị enweghị atụ. Ijere ya ozi bụụrụ anyị ihe ùgwù. Ọ na-emekwa anyị obi ụtọ. Ma, olee otú Jehova si bụrụ ezigbo Enyi anyị? A ga-aza ajụjụ a n’isiokwu na-esonụ. Ọ ga-eme ka anyị hụkwuo Jehova n’anya.
^ para. 19 E nwere ụdị ndụmọdụ ahụ n’isiokwu bụ́ “Jiri Ịntanet Na-eme Ihe Otú Kwesịrị Ekwesị,” nke dị n’Ụlọ Nche Ọgọst 15, 2011, peeji nke 3-5 na isiokwu bụ́ “Kpachara Anya Maka Ọnyà Ekwensu!” na “Guzosie Ike ma Zere Ọnyà Setan!” n’Ụlọ Nche Ọgọst 15, 2012, peeji nke 20-29.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Du Uwem Nte Omoyom Se Jesus Ekekpepde ke Akam Ọbọn̄
—Akpa Ikpehe
“Yak ẹnam enyịn̄ fo asana.”
1. Didie ke ikeme ndida Akam Ọbọn̄ ke Matthew 6:9-13 n̄kwọrọ ikọ nnọ mme owo?
EDIWAK owo ẹkeme nditịn̄ Akam Ọbọn̄ ke ibuot. Imesikot akam emi inọ mme owo ke ini ikwọrọde ikọ inyụn̄ inam mmọ ẹfiọk ke Obio Ubọn̄ Abasi edi ata ata ukara emi edinamde isọn̄ emi akabade Paradise. N̄ko, ke ini iyomde ndinam owo ọfiọk ke Abasi enyene enyịn̄, ke inaha ẹda mbat ẹyet enyịn̄ esie, imesikot itie ke Akam Ọbọn̄ emi ọdọhọde ete, “yak ẹnam enyịn̄ fo asana.”—Matt. 6:9.
2. Isan̄a didie ifiọk ke Jesus ikoyomke isitịn̄ ata ukem ukem se imọ iketịn̄de ke ini ibọn̄de akam?
2 Ndi Jesus okoyom nnyịn isitịn̄ ata ukem ukem se enye eketịn̄de kpukpru ini emi ibọn̄de akam, nte ediwak mme aka ufọkabasi ẹsinamde? Ihih, ikoyomke. Mbemiso Jesus ekpepde mbet esie akam emi, enye ọkọdọhọ mmọ ete: “Ke ini ọbọn̄de akam, kûyịre nditịn̄ mfiak ntịn̄ n̄kpọ kiet.” (Matt. 6:7) Ke ini Jesus ekekpepde mbet esie akam emi ini en̄wen, enye iketịn̄ke ata ukem ukem se enye eketịn̄de akpa. (Luke 11:1-4) Jesus eketịn̄ mme n̄kpọ emi ikemede ndiben̄e Abasi ye se ikpebemde iso isiak ke akam nnyịn. Ntem, imekeme ndidọhọ ke Akam Ọbọn̄ edi uwụtn̄kpọ ọnọ nnyịn.
3. Mme mbụme ewe ke ikpobụp idem nnyịn ke ini inemede iban̄a Akam Ọbọn̄?
3 Iyom ndineme mban̄a Akam Ọbọn̄ ke ibuotikọ emi ye ke ibuotikọ oro etienede. Ke ini inemede, ọkpọfọn obụp idemfo ete, ‘Didie ke se Jesus etịn̄de ke akam emi ekeme ndin̄wam mi nsibọn̄ akam ọfọn? Ndi nte ndude uwem owụt ke mmenen̄ede nyom mme n̄kpọ oro ẹsiakde ke Akam Ọbọn̄?’
“ETE NNYỊN EMI ODUDE KE HEAVEN”
4. Nso ke ikọ emi “Ete nnyịn” eti nnyịn, ndien didie ke Jehovah edi “Ete” mbon emi ẹdoride enyịn ndidu uwem ke isọn̄?
4 Ndidọhọ “Ete nnyịn” utu ke ndidọhọ “Ete mi” owụt ke kpukpru nnyịn inyene ete kiet, idi nditọete imonyụn̄ inen̄ede ima kiet eken. (1 Pet. 2:17) Ata akwa n̄kpọ ke Abasi ọnọ nnyịn emi! Jehovah ada mme Christian oro ẹyetde aran, emi ẹdikade ẹkedu uwem ke heaven, nte nditọ esie, ntem enye edi ata ata “Ete” mmọ. (Rome 8:15-17) Mme Christian emi ẹdoride enyịn ndidu uwem ke nsinsi ke isọn̄ ẹkeme n̄ko ndikot Jehovah “Ete,” koro enye ọnọ mmọ uwem onyụn̄ ọnọ mmọ kpukpru se inanade mmọ. Edi Jehovah edidi ata ata Ete mmọ ke ini mmọ ẹdifọnde ẹma ẹdinyụn̄ ẹsọn̄ọde ẹda ẹbe akpatre udomo.—Rome 8:21; Edi. 20:7, 8.
5, 6. Nso ke mme ete ye eka ẹkeme ndinọ nditọ mmọ, ndien nso ke eyen kiet kiet ekeme ndida se ẹnọde enye nnam? (Se akpa ndise ibuotikọ emi.)
5 Mme ete ye eka emi ẹkpepde nditọ mmọ ndisibọn̄ akam nnyụn̄ nda Jehovah nte Ete emi ekerede aban̄a mmọ ẹnọ nditọ mmọ ata akamba n̄kpọ. Eyenete kiet emi edide esenyịn circuit ke South Africa idahaemi ọdọhọ ete: “Toto ke usen emi adiaha ye udun̄wan nnyịn ẹkemanade, mma nsibọn̄ akam ye mmọ kpukpru okoneyo ibọhọke ndụhe ke ufọk. Mmọ ẹdọhọ ke mmimọ itịghi se n̄kesitịn̄de ke ini mbọn̄de akam ye mmimọ, edi ke imeti nte n̄kesitịn̄de ikọ ye Jehovah ukpono ukpono, ke ekesitie mmimọ nte Jehovah odu do ye mmimọ, ndien ke esịt ama esinem mmimọ etieti. Ke ndondo oro mmọ ẹkekemede ndibọn̄ akam ke idemmọ, mma nsidọhọ mmọ ẹbọn̄ uyo ọwọrọ man n̄keme ndikop se mmọ ẹtịn̄de ye Jehovah. N̄kesida emi ndiọn̄ọ se isịnede mmọ ke esịt ye nte mmọ ẹdade Jehovah. Ke mma n̄kokop se mmọ ẹtịn̄de, mma n̄kpep mmọ ẹsisiak mme akpan n̄kpọ oro Jesus eketịn̄de ke Akam Ọbọn̄ man akam mmọ enyene ibuot.”
6 Ke nditọ brọda emi ẹma ẹkekponi, mmọ ẹma ẹsịn idem ẹnam n̄kpọ Abasi. Mmọ mbiba ẹdọ ebe idahaemi, ndien ke ẹdiana kiet ye mme ebe mmọ ẹnam utom uyọhọ ini. Iwakke se ifọnde nte ete ye eka ndin̄wam nditọ mmọ ẹnen̄ede ẹkpere Jehovah. Nte ededi, imọfiọk ke enyene-idem enyene ndibiere ndika iso n̄kpono Jehovah, mma enyịn̄ esie, nnyụn̄ n̄kpeme idem mbak edinam n̄kpọ emi ekemede ndinam mme owo ẹtịn̄ se mîkpetịn̄ke ye Jehovah.—Ps. 5:11, 12; 91:14.
“YAK ẸNAM ENYỊN̄ FO ASANA”
7. Nso akwa ifet ke ikọt Abasi ẹnyene, ndien nso ke ana nnyịn inam?
7 Edi ata akwa n̄kpọ ndifiọk ata enyịn̄ Abasi mfiak n̄kere enyịn̄ ndian Abasi. (Utom 15:14; Isa. 43:10) Imesiben̄e Ete nnyịn eke heaven ite, “yak ẹnam enyịn̄ fo asana.” Ke ima ikọbọn̄ utọ akam emi, nnyịn idiyomke ndinam m̀mê nditịn̄ n̄kpọ ndomokiet emi ekemede ndisuene edisana enyịn̄ Abasi. Nnyịn iyomke nditie nte ndusụk Christian ke eyo mme apostle emi mîkanamke-nam se mmọ ẹkekwọrọde. Apostle Paul ọkọdọhọ mmọ ẹte: “Ke ntak mbufo ke ẹsụn̄i enyịn̄ Abasi ke otu mme idụt.”—Rome 2:21-24.
8, 9. Nọ mbụk emi owụtde nte Jehovah an̄wamde mbon emi mîsiyomke ndisuene enyịn̄ esie.
8 Imesidomo ofụri ukeme nnyịn ndinam enyịn̄ Abasi asana. Ebe sista kiet ke Norway ama akpa ọkpọn̄ enye ye eyen isua iba ke ubọk. Eyenete an̄wan oro ọdọhọ ete: “Ibuot ama oyon̄ mi. N̄kesibọn̄ akam kpukpru usen. Ekesidi mma ntie ntie mben̄e Abasi nte an̄wam mi mbak ndikanam se mmen̄kpanamke nsuene enyịn̄ esie nnyụn̄ nnọ Satan se adade osụn̄i enye. N̄koyomke ndida mbat nyet enyịn̄ Jehovah, n̄konyụn̄ nyom eyen mi afiak okụt ete esie ke Paradise.”—N̄ke 27:11.
9 Ndi Jehovah ama eyere akam ofụri esịt sista emi? Ih, ama eyere! Enye ndidian idem ye nditọete eken ke esop kpukpru ini ama enen̄ede an̄wam enye. Ke isua ition ama ẹkebe, ebiowo kiet ama emen enye ọdọ. Eyen esie oro esịm isua 20 idahaemi, ama onyụn̄ ana baptism. Eyenete an̄wan oro ọdọhọ ete: “Esịt enem mi etieti. Ebe mi an̄wam mi nse mban̄a eyen mi.”
10. Ẹdisan̄a didie ẹnam enyịn̄ Abasi asana ofụri ofụri ke ini iso?
10 Ẹdisan̄a didie ẹnam enyịn̄ Abasi asana ofụri ofụri ke ini iso? Ana Jehovah osio kpukpru mbon emi mîyomke-yom ndikụt enye akarade efep ke isọn̄ emi mbemiso enyịn̄ esie asanade. (Kot Ezekiel 38:22, 23.) Enye ayan̄wam mme owo sụn̄sụn̄ tutu mmọ ẹfọn ẹma. Nnyịn ke ibet ini emi owo ndomokiet m̀mê angel ndomokiet mîdisueneke enyịn̄ Jehovah. Ini oro ndien ke edima Ete nnyịn eke heaven edidi “kpukpru n̄kpọ ọnọ kpukpru owo.”—1 Cor. 15:28.
“YAK OBIO UBỌN̄ FO EDI”
11, 12. Nso ke Abasi akanam mme ata Christian ẹdiọn̄ọ ke 1876?
11 Mbemiso Jesus akafiakde ọnyọn̄ heaven, mme apostle esie ẹma ẹbụp enye ete: “Ọbọn̄, nte afo ọmọn̄ ọtọn̄ọ ntak ayak obio ubọn̄ ọnọ Israel ke emi?” Se Jesus ọkọbọrọde mmọ okowụt ke ini ikemke kan̄a mmọ ndidiọn̄ọ ini emi Obio Ubọn̄ Abasi editọn̄ọde. Enye ọkọdọhọ mmọ ẹkam ẹsịn ifịk ẹkwọrọ eti mbụk Obio Ubọn̄. (Kot Utom 1:6-8.) Kûfre ke enye ama ekpekpep mmọ ete ẹben̄e Abasi ada Obio Ubọn̄ esie edi, onyụn̄ ọdọhọ mmọ ẹben̄e idem ẹnọ ukara emi. Ntem, mme Christian ẹketọn̄ọ ndibọn̄ akam mben̄e Obio Ubọn̄ Abasi toto ke eyo mme apostle.
12 Esisịt ini mbemiso Jesus ọkọtọn̄ọde ndikara ke heaven, Jehovah ama anam ikọt esie ẹdiọn̄ọ ini emi ukara esie editọn̄ọde. Ke 1876, Charles Taze Russell ama ewet ibuotikọ emi, “Ini Mme Gentile: Ini Ewe ke Editre?” ke magazine Bible Examiner. Enye ọkọdọhọ ke “ini itiaba” ke prọfesi Daniel edi ukem ye “edimek ini mme idụt” emi Jesus eketịn̄de aban̄a. Enye ọkọdọhọ ke ini emi editre ke 1914. *—Dan. 4:16; Luke 21:24.
13. Nso iketịbe ke 1914, ndien nso ke kpukpru se itịbede ke ererimbot emi toto ke ini oro owụt?
13 Ke 1914, ekọn̄ ama asiaha ke Europe onyụn̄ atara esịm kpukpru itie ke ererimbot. Ata idiọk akan̄ ama odu ini ekọn̄ oro n̄ko. Ke ekọn̄ oro ama okokụre ke 1918, udọn̄ọ efiomnsa ama owot mme owo akan se ekọn̄ okowotde. Enye ekedi kiet ke otu “idiọn̄ọ” emi Jesus ọkọnọde mbet esie man mmọ ẹkpeda ẹdiọn̄ọ ini emi enye editọn̄ọde ndikara ke heaven. Mmọ ẹwụt ke Jesus ọkọtọn̄ọ ndikara ke heaven ke 1914. (Matt. 24:3-8; Luke 21:10, 11) Ata ediwak n̄kpọ emi ẹtịbede ẹwụt ke ‘ẹkenọ Ọbọn̄ Jesus Christ anyanya’ ke 1914, ke enye ama “ọwọrọ aka akakan onyụn̄ okụre edikan esie.” (Edi. 6:2) Enye ama an̄wana ekọn̄ anam heaven asana, osion̄o Satan ye mme demon esie ọduọn̄ọ ke isọn̄ emi. Toto ke ini oro, Ikọ Abasi emi ama ọtọn̄ọ ndisu: “Mbọm isọn̄ ye inyan̄, koro Devil omosụhọde etiene mbufo, enye asan̄a ye akwa iyatesịt, sia enye ọfiọkde ete ini imọ edi ibio.”—Edi. 12:7-12.
14. (a) Ntak emi anade ika iso iben̄e Obio Ubọn̄ Abasi edi? (b) Nso utom ke ana kpukpru nnyịn inam?
14 Prọfesi emi odude ke Ediyarade 12:7-12 anam idiọn̄ọ ntak emi afanikọn̄ ọkọtọn̄ọde ndinen̄ede n̄kpon ke isọn̄ ke ini Obio Ubọn̄ Abasi akam ọtọn̄ọde ndikara ke heaven. Jesus akara ke heaven, edi Satan osụk akara isọn̄ emi. Nnyịn idisụk ikaka iso ibọn̄ akam iben̄e Obio Ubọn̄ Abasi tutu Jesus akan Satan, osio enye ye kpukpru idiọkn̄kpọ efep ke ererimbot emi. Ke adan̄aemi itiede ibet Abasi ọbọrọ akam emi, ana inam n̄kpọ emi owụtde ke imoyom Obio Ubọn̄ Abasi edi. Jesus ama etịn̄ se ikpanamde ke ini enye ọkọdọhọde mbet esie ete: “[Ẹyekwọrọ] eti mbụk obio ubọn̄ emi ke ofụri isọn̄ nte ntiense ẹnọ kpukpru mme idụt; ndien adan̄aoro ke utịt edidi.” Ana ikwọrọ etop Obio Ubọn̄ Abasi.—Matt. 24:14.
“YAK UDUAK FO ADA ITIE . . . KE ISỌN̄”
15, 16. Didie ke se nnyịn inamde owụt ke imoyom ẹnam uduak Abasi ke isọn̄ emi?
15 Ẹma ẹnam uduak Abasi ata edifọn edifọn ke isọn̄ emi ke n̄kpọ nte isua 6,000 emi ẹkebede. Ntak edi oro Jehovah ọkọwọn̄ọrede enyịn ini oro ese kpukpru se enye obotde onyụn̄ ọdọhọ ke “ẹfọn etieti.” (Gen. 1:31) Edi tọn̄ọ Satan ọkọtọn̄ọ nsọn̄ibuot, n̄kpata owo ifan̄ kpọt ẹnam uduak Abasi ke ofụri isọn̄. Esịt enem nnyịn ndidu uwem ntiene n̄kụt n̄kpọ nte Mme Ntiense Jehovah miliọn itiaita ẹbọn̄de akam ẹte ẹnam uduak Abasi ke isọn̄, ẹnyụn̄ ẹnamde mme n̄kpọ emi owụtde ke mmọ ẹyom ẹnam uduak Abasi. Nte mmọ ẹdude uwem ẹnyụn̄ ẹsịnde ifịk ẹkwọrọ ikọ anam itịn̄ emi.
16 Ke uwụtn̄kpọ, eyenete an̄wan kiet emi akanade baptism ke 1948, emi okonyụn̄ edide isụn̄utom ke Africa, ọdọhọ ete: “Mmesikpe Jehovah ubọk nte anam ẹn̄wam kpukpru mbon emi ẹkpemade ndidi erọn̄ esie mbemiso ini ebede akaha ke ntak emi Jesus ọkọdọhọde isiben̄e enye ite yak ẹnam uduak esie mi ke isọn̄. Ndien mbemiso ntọn̄ọde ndikwọrọ ikọ nnọ owo, mmesiben̄e Abasi nte anam n̄keme nditịn̄ ikọ ke usụn̄ emi editụkde owo oro. Mmesinyụn̄ ndọhọ enye an̄wam nnyịn itịm ise mbon emi ẹnyịmede nditiene nnyịn ndụk esop esie.” Okposụkedi eyenete an̄wan emi esịmde isua 80, enye adiana ye mbon en̄wen an̄wam ediwak owo ẹdụk esop Jehovah. Ekeme ndidi ọmọdiọn̄ọ ikpọ owo emi ẹsịnde idem ẹnam n̄kpọ Abasi okoneyo ye uwemeyo kpa ye ẹma ẹkesọn̄.—Kot Philippi 2:17.
17. Afo ese didie se Jehovah ọn̄wọn̄ọde ndinam man ọbọrọ akam emi isibọn̄de idọhọ ẹnam uduak esie ke isọn̄ emi?
17 Nnyịn iditreke ndiben̄e ite ẹnam uduak Abasi; iyaka iso ibọn̄ akam emi tutu ẹsion̄o kpukpru mme asua Obio Ubọn̄ Abasi ẹfep ke isọn̄ emi. Ẹma ẹsion̄o mme asua Obio Ubọn̄ Abasi ẹfep ke isọn̄, iyokụt ẹnamde uduak Abasi nte enye oyomde ke ini ẹdinamde ata ediwak owo ẹset ẹdidu uwem ke Paradise. Jesus ọkọdọhọ ete: “Ẹkûyak idem akpa mbufo, koro ini ke edi eke kpukpru mme andidu ke udi editi ẹdikopde uyo [mi] ẹwọn̄ọ ẹdi.” (John 5:28, 29) Eyenem etieti ndidu uwem n̄kụt nte ẹnamde mbon nnyịn emi ẹkekpan̄ade ẹset ẹfiak ẹdidu uwem! Abasi “ọyọkwọhọde kpukpru mmọn̄eyet ke enyịn [nnyịn] efep.” (Edi. 21:4) Ediwak mbon emi ẹdisetde ẹdidi “mme anam ukwan̄n̄kpọ” emi mîkọdiọn̄ọke Jehovah Abasi ye Eyen esie mbemiso ẹkpan̄ade. Eyenem etieti ndikpep mmọ ẹtiene ẹnam uduak Abasi man ẹdot ndidu uwem ke nsinsi.—Utom 24:15; John 17:3.
18. Ntak emi ikemede ndidọhọ ke akpa n̄kpọ ita emi Jesus akasiakde ke Akam Ọbọn̄ ke mme owo ẹnen̄ede ẹyom?
18 Edieke Obio Ubọn̄ Abasi mîdịghe idinam enyịn̄ Jehovah asana, emem ididụhe ke isọn̄ emi, mme owo idinyụn̄ ikemeke ndidiana kiet ntuak ibuot nnọ Abasi. Mmọdo, ke ini Obio Ubọn̄ Abasi edidide ke Abasi edibọrọ akpa n̄kpọ ita emi Jesus akasiakde ke Akam Ọbọn̄. Edi enyene akpan n̄kpọ inan̄ en̄wen emi Jesus ọkọdọhọde isibọn̄ akam iben̄e. Iyeneme iban̄a mmọ ke ibuotikọ oro etienede.
^ ikp. eki. 12 Edieke oyomde ndifiọk nte isan̄ade idiọn̄ọ ke prọfesi emi okosu ke 1914, se n̄wed Nso ke Bible Enen̄ede Ekpep? page 215-218.


text:
NDỊ NA-ETO ETO NA-AJỤ, SỊ
Gịnị Ka M Ga-eme Ka A Ghara Ịna-etinyekarị Anya n’Ihe M Na-eme?
Gịnị mere ndị nne na nna ji etinye anya n’ihe ụmụ ha na-eme?
Ihe i nwere ike ime
Ihe ndị na-eto eto ibe gị kwuru
Gịnị mere ndị nne na nna ji etinye anya n’ihe ụmụ ha na-eme?
Papa gị na mama gị na-asị na ihe banyere gị na-echu ha ụra. Gịnwa echee na ha anaghị ekwe gị megharịa ahụ́. Dị ka ihe atụ:
Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Erin kwuru, sị: “Papa m na-ewere ekwentị m, jụọ m paswọd m, gụọ ma ozi ndị mmadụ ziteere m ma nke m zigaara ndị ọzọ. M jụ inye ya, ya echee na o nwere ihe m na-ezoro ya.”
Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Denise, dị ihe dị ka afọ iri abụọ na abụọ ugbu a, kwuru na mama ya na-aga ele ndị ọ kpọrọ n’ekwentị na ndị kpọrọ ya. O sịrị: “Mama m na-ele akara ekwentị nke ọ bụla, jụọ m onye nwe ya na ihe mụ na onye ahụ kwurịtara.”
Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Kayla kwuru na mama ya gụrụ otu akwụkwọ ọ na-eji ede ihe ndị gbasara onwe ya. Ọ sịrị: “Ihe m dere n’akwụkwọ ahụ bụ ihe ndị dị m n’obi na ihe ụfọdụ gbasadịrị ya. Ihe ahụ mere ka m kwụsị ide ihe ndị dị m n’obi n’akwụkwọ.”
Nke Bụ́ Eziokwu Bụ: Ọ bụ papa gị na mama gị ka e nyere ọrụ ilekọta gị. Ị gaghịkwanụ agwa ha otú ha ga-esi rụọ ọrụ e nyere ha. Ọ bụrụgodị na ọ dị gị ka hà na-emebiga ya ókè, e nwere ihe i nwere ike ime ka ọ ghara ịdị gị otú ahụ.
Ihe i nwere ike ime
Na-agwa ha ihe ị na-eme. Baịbụl gwara anyị ka anyị “na-eme ihe n’eziokwu n’ihe niile.” (Ndị Hibru 13:18) Gbalịa na-agwa papa gị na mama gị eziokwu. Ị na-agwa ha eziokwu, ọ bụghịzi ihe ọ bụla ị na-eme ka ha ga na-etinye anya na ya.
Ihe ị ga-echebara echiche: Ị̀ na-eme ihe ndị ga-eme ka mama gị na papa gị tụkwasị gị obi? Ị̀ na-anọfe oge ha nyere gị iji alọta n’ụlọ? Ị̀ na-eme ka ha mata ndị enyi gị ma ọ bụ ihe ndị ị na-eme?
Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Delia, sịrị: “M na-eme ihe papa m na mama m chọrọ. M na-agwa ha ihe niile m na-eme, na ihe ọ bụla ha jụrụ m. O mere ka ha tụkwasị m obi, ọ bụghịzi ihe ọ bụla m na-eme ka ha na-etinye anya na ya.”
Na-enwe ndidi. Baịbụl sịrị, “Na-emenụ omume dị mma.” (1 Pita 2:12) Ọ na-ewe oge ime ka mmadụ tụkwasị gị obi, ma ị gbaa mbọ mee ka a tụkwasị gị obi, ọ ga-abara gị uru.
Ihe ị ga-echebara echiche: E nweburu mgbe papa gị na mama gị bụ ndị na-eto eto. Olee ihe i chere mere ha ji na-etinye anya na ihe ndị ị na-eme ebe ọ bụ na e nweela mgbe ha bụ ndị na-eto eto?
Otu nwa okorobịa aha ya bụ Daniel kwuru, sị: “Echere m na ndị nne na nna na-echeta ihe ndị ha na-emetaghị mgbe ha na-eto eto, ha achọghịkwa ka ụmụ ha mee ụdị ihe ahụ.”
Na-echebara ha echiche. Gbalịa lee ihe anya otú ndị mụrụ gị si ele ya. Baịbụl gwara anyị na ezigbo nwaanyị “na-eleru anya n’ihe ndị na-eme n’ezinụlọ ya” nakwa na ezigbo nna na-azụlite ụmụ ya “n’ọzụzụ na nduzi echiche nke si n’aka Jehova.” (Ilu 31:27; Ndị Efesọs 6:4) O nweghị otú ọzọ ha ga-esi mee ihe ndị a ma ọ bụrụ na ha anaghị etinye anya n’ihe ị na-eme.
Ihe ị ga-echebara echiche: Ọ bụrụ na ị bụ nne ma ọ bụ nna ma ihe ya na ndị na-eto eto na-alụ, ị̀ ga-ahapụ nwa gị nwoke ma ọ bụ nwa gị nwaanyị ka ọ na-eme ihe ọ bụla masịrị ya n’ajụghị ya ihe ọ na-eme?
Otu nwa okorobịa aha ya bụ James kwuru, sị: “Mgbe mmadụ na-eto eto, ọ na-adị ya ka ndị mụrụ ya anaghị ekwe ya ṅụrụ mmiri tọgbọ iko. Ma ugbu a m torola, amatala m na ihe mere ha ji eme ya bụ na ha hụrụ gị n’anya.”


text:
IHE NDỊ E MERE N’AFỌ GARA AGA
Otú A Ga-esi Na-arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze Ngwa Ngwa
OBI dị anyị ụtọ maka otú Jehova si na-eme ka ọtụtụ ndị na-abata ná nzukọ ya n’ike n’ike n’ụwa niile. (Aịza. 60:22) Ọ bụ ya mere e ji na-achọkwu ọtụtụ Ụlọ Nzukọ Alaeze. N’ụwa niile, Ụlọ Nzukọ Alaeze ndị a ka ga-arụ arụ na ndị a ga-arụzigharị arụzigharị karịrị puku iri na atọ.
Ka e nwee ike ịna-arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze ndị a ngwa ngwa otú na-agaghị efu oké ego, Òtù Na-achị Isi na-agbanwe ọtụtụ ihe na ngalaba dị iche iche na-ahụ maka ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze. Otu ngalaba e hiwere ọhụrụ n’isi ụlọ ọrụ anyị dị na Bruklin, dị na Niu Yọk na-arụsi ọrụ ike na-ahazi otú a ga-esi na-arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze n’ụwa niile, na-ekpebikwa ndị a ga-ebu ụzọ rụọ ma ọ bụ rụzigharịa nakwa otú a ga-esi rụọ ha ngwa ngwa. Ihe a na-akpọ ngalaba a bụ Ngalaba Na-ahụ Maka Iwu Ụlọ Nzukọ Alaeze n’Ụwa Niile. Ma, Ngalaba Na-ahụ Maka Iwu Ụlọ Nzukọ Alaeze ná Mpaghara Dị Iche Iche n’Ụwa, bụ́ ndị e nwere n’alaka ụlọ ọrụ anyị dị na Sentral Yurop, Saụt Afrịka, nakwa n’Amerịka na Ọstreleshia, na-ahụ maka Ụlọ Nzukọ Alaeze ndị a na-arụ ná mba ndị ha na-elekọta. Ihe ha na-elekwasị anya bụ ịhụ na a rụrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze ngwa ngwa nakwa otú ọ na-agaghị efu nnukwu ego. Ha na-akụziri ụmụnna ndị nọ ná mba ebe ha na-elekọta otú ha ga-esi na-arụzi ụlọ ndị nzukọ Jehova nwe n’ógbè ha. N’alaka ụlọ ọrụ ọ bụla, e nwere Ngalaba Na-ahụ Maka Iwu Ụlọ Nzukọ Alaeze. Ọ bụ ha na-ahụ maka ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze na Ụlọ Mgbakọ, na-ahụkwa maka ịrụzi ihe ndị mebiri na ha.
N’ọnwa Jenụwarị afọ 2015, ndị okenye niile nọ́ n’Amerịka ji vidio ha ji na-ahụ onye ọ bụla chọrọ ikwu okwu nwee nnọkọ. Ná nnọkọ ahụ, a kọwaara ha ụzọ ọhụrụ a ga-esizi na-ahazi maka ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze, otú a ga-esi na-arụ ya, na-elekọta ya, ma na-arụzi ihe ndị mebiri na ya. Lee ihe ndị a kọwaara ha:
Ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze: Otú a ga-esi arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze ga-abụ otú e si arụ ụlọ n’obodo a chọrọ ịrụ ya. Ọ ga-abụkwa ihe ndị obodo ahụ na-eji arụ ụlọ ka a ga-eji rụọ ya. A rụwa ya, a ga-eji ntụziaka Kọmitii Mbipụta nke Òtù Na-achị Isi nyere, rụọ ya. A ga-arụ ya otú ọ na-agaghị efu oké ego ilekọta. A ga-arụkwa ya ka o sie ike, maa mma, gharakwa ifu oké ego.
Ilekọta Ụlọ Nzukọ Alaeze na Ịrụzi Ya: A bịa n’ọgbakọ ọ bụla, a ga-akụziri ụmụnna anyị ndị wepụtara onwe ha inye aka otú ha ga-esi na-elekọta Ụlọ Nzukọ Alaeze ha ka ọ ghara imebi ngwa ngwa.
N’eziokwu, Ụlọ Nzukọ Alaeze na Ụlọ Mgbakọ ndị a ga-arụ arụ na ndị a ga-arụzigharị arụzigharị dị ọtụtụ. Ọrụ dị na ha abụghịkwa obere ihe. Ma ọ bụrụ na ụmụnna agbakọọ aka n’ịrụ ọrụ a, ọ ga-eme ka a rụọ ha ngwa ngwa, ya agharakwa ifu oké ego.
GỤKWUO GBASARA YA
Ndịàmà Jehova Na-eji Otu Obi Arụ Ọrụ
Ndị Jehova na-eji otu obi arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze na ụlọ ndị ọzọ ha nwe n’agbanyeghị obodo ha si, omenala ha, na asụsụ ha. Ọ na-ewetakwara Jehova otuto.
Ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze n’Ime Ime Obodo
Lee vidio a ka ị hụ otú ìgwè ndị ọrụ ise si rụọ Ụlọ Nzukọ Alaeze abụọ n’ime abalị iri abụọ na asatọ.


text:
Tumblr
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata Tumblr
Wụnye site Google Play
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- Publications iche iche ọdịnaya
- Ejisie otutu blọọgụ
- Nkewa nke ihe dị iche iche na edemede
- The adaba search engine
- Akwado ọrụ nke na-elekọta mmadụ na netwọk
Comments on Tumblr:
Tumblr Metụtara software:
Ngwá Ọrụ na-ekwurịta okwu na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk na ọrụ n'ụwa nile. The software-enye gị ohere ele na peeji nke ọbịa na ịtụle na foto.
The software ịnọ na otu nke kasị gara mmadụ netwọk na ụwa. Ngwa nwere otutu graphic mmetụta na nzacha maka irè ọrụ na foto.
The mfe iji ozi ahụ iji kpọtụrụ enyi si na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk. The software na-akwado olu na video oku na-video ogbako mode.
Otu n'ime ndị kasị ewu ewu na ozi na-ekwurịta okwu na ọrụ gburugburu ụwa. The software na-akwado ndị mgbanwe nke faịlụ nke dị iche iche na nkwurịta okwu na ìgwè chats.
The free ngwa ndị kasị ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk. The software enyere ele na ike dị iche iche ọdịnaya nke bụ ugbu a na-elekọta mmadụ na netwọk.
The fechaa version nke na-ewu ewu na-elekọta mmadụ na netwọk ahịa nke na-erepịakwa kacha nta usoro ego na stably na-arụ ọrụ na netwọk na-adịghị ike njikọ.
The ngwa na-ele iche iche ọdịnaya na-ekwurịta okwu na enyi na-elekọta mmadụ netwọk. The software na-enye ndị ọrụ na-akpali akpali akpali na ọnụnọ ke ọrụ.
The adaba njikwa na ịmara na-ekwurịta okwu. Ngwa na-enyere aka na-ele ọrụ profaịlụ, dezie ozi nkeonwe na-enye mebere onyinye.
The software nwere ohere otu n'ime ndị kasị ewu ewu na music ọrụ. Ngwa na-enyere aka na-eso ozi ọma na music ụwa ma chọọ dị iche iche ọdịyo ndia.
Ndị na-elekọta netwọk a lekwasịrị anya na isiokwu nke oruru nke azụmahịa kọntaktị. The software enyere iji nyochaa dị iche iche zuru ụwa ọnụ na ụlọ ọrụ na ha na-anọchite anya.
The ike na-emegide-virus software iji chebe ngwaọrụ megide nje dị iche iche ụdị. The software nwere ọtụtụ dị iche iche ọrụ ma na modul melite ọrụ nke ngwaọrụ.
Ngwá Ọrụ maka ohere na oru nke data nke 4shared ọrụ. The software-enye gị ohere ịnweta akaụntụ gị na-egwu na mgbasa ozi faịlụ.
Zuru ezu emulator nke Sony PlayStation egwuregwu console bụ ike nke na-akpọ na-ewu ewu egwuregwu na Android ngwaọrụ.
Ngwá Ọrụ maka nkwurịta okwu n'etiti ndị ọrụ n'ụwa nile. The software-enye gị ohere ịgbanwe ozi ederede ma ọ bụ mee olu na video oku.
Lee ihe software


text:
IBUOT 6
Eyen Oro Ẹken̄wọn̄ọde
ẸNỊM JESUS MBOBI, EKEM ẸMEN ẸKA TEMPLE
Joseph ye Mary ẹsụk ẹdu ke Bethlehem, inyọn̄ke ika Nazareth kan̄a. Ke ini Jesus esịmde usen itiaita, mmọ ẹnịm enye mbobi nte Ibet oro Abasi ọkọnọde nditọ Israel etemede. (Leviticus 12:2, 3) Edi ido ke edem mmọ ndisio eyen erenowo enyịn̄ ke usen emi n̄ko. Mmọ ẹsio eyen mmọ Jesus, kpa enyịn̄ emi angel Gabriel ọkọdọhọde ẹsio enye.
Ọfiọn̄ kiet ye usen ifan̄ ẹbe, ndien Jesus ọyọhọ usen 40. M̀mọ̀n̄ ke ete ye eka esie ẹda enye ẹka? Mmọ ẹda enye ẹka temple Jehovah ke Jerusalem. To ke ebiet emi mmọ ẹdude sịm temple edi itiat ifan̄ kpọt. Ibet ọdọhọ ete usen 40 ama ebe toto ke usen emi eyen erenowo amanade, yak eka esie emen enye aka temple akawa uwa man mmọ mbiba ẹsana.—Leviticus 12:4-7.
Mary anam oro. Enye ọnọ n̄kpri inuen iba. Oro anam nnyịn ifiọk ke Joseph ye Mary ẹdi ubuene. Ibet ọkọdọhọ yak ẹwa eyenerọn̄ ye inuen kiet. Edi edieke eka mîkemeke ndinọ erọn̄, ke enye ekeme ndinọ mbomon̄kuku iba m̀mê ibiom iba. Sia Mary edide ubuene, enye ọnọ n̄kpri inuen iba.
Akanieren kiet asan̄a ekpere mmọ ke temple. Enye ekere Simeon. Jehovah ama ayarade ọnọ enye ke mbemiso enye akpade, ke enye oyokụt Christ m̀mê Messiah oro imọ ikọn̄wọn̄ọde. Edisana spirit anam Simeon aka temple usen oro, ndien enye okokụt Joseph ye Mary ye nsekeyen mmọ. Simeon ọbọ eyen oro akama.
Ke ini Simeon osụk akamade Jesus enye ọtọn̄ọ ndikọm Abasi ete: “Ke emi, Akakan Ọbọn̄ Andikara, afo amayak ofụn fo ọnyọn̄ ke ifụre nte afo ọkọdọhọde; koro enyịn mi omokụt usụn̄ eke afo adade ọnọ edinyan̄a emi afo enịmde ke iso kpukpru mme idụt, kpa un̄wana ndifụhọde ufụhọn̄kpọ mfep ke iso mme idụt ye ubọn̄ ikọt fo Israel.”—Luke 2:29-32.
Idem akpa Joseph ye Mary ndikop n̄kpọ emi. Simeon ọdiọn̄ mmọ onyụn̄ ọdọhọ Mary ke “ẹnịm [eyen esie] man ediwak owo ẹduọn̄ọ ke Israel ẹnyụn̄ ẹfiak ẹdaha ẹda,” ye nte ke enye oyofụhọ nte n̄kpọ emi ẹdade akan̄kan̄ ẹkịm enye.—Luke 2:34.
Owo en̄wen emi odude ke temple usen oro edi Anna, prọfet an̄wan emi edide isua 84. Bible ọdọhọ ke akananam Anna itreke ndidu ke temple. Kpa idaha oro enye asan̄a ekpere Joseph, Mary, ye Jesus, onyụn̄ ọtọn̄ọ ndikọm Abasi nnyụn̄ ntịn̄ mban̄a eyen emi nnọ kpukpru owo emi ẹyomde ndikop.
Esịt enen̄ede enem Joseph ye Mary ndikop kpukpru se mme owo ẹtịn̄de ẹban̄a eyen mmọ ke temple. Ke akpanikọ, kpukpru emi owụt mmọ ke eyen mmọ edi Enye Emi Abasi Ọkọn̄wọn̄ọde.


text:
Na-ewu ewu nchọgharị site Apple Inc. The software nwere na-eduga teknụzụ na atụmatụ maka mfe ime ihe na ịntanetị.
Ngwá ọrụ iji tọghata kọmputa gị n'ime a media center ma ọ bụ n'ụlọ nkiri. The software na-akwado ime akara na-enye gị ohere jikọọ mgbakwunye.
Ngwá ọrụ na-ekwurịta okwu na ndị mmadụ gburugburu ụwa. The software-enye gị ohere na-ekwurịta okwu na video ogbako mode na-agbanweta data.
The ngwá ọrụ na-eje ozi ma melite usoro ịrụ ọrụ. The software bụ ike idozi njehie na usoro ma hichaa ndekọ nke ihe mkpofu.
Ike nchịkọta akụkọ na a set ngwaọrụ-arụ ọrụ na ihe oyiyi. The software dere a mode ịtụtụrụ ndị dị mkpa parameters nke kacha pụta.
The software ele, edit na tọghata oyiyi. The software na-akwado ndị isi graphic formats na nwere ọtụtụ dị iche iche ọrụ.
Ihe dị mfe na-eji ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na ọdịyo faịlụ. The software nwere a set nke bara uru atụmatụ na ike ịgbatị ha site na njikọ atụkwasịkwa ha ihe.
The software maka ederede na video nkwurịta okwu na ndị ọrụ ndị ọzọ nke ụwa. Ọzọkwa, e nwere na o na-ahazi ndị pụrụ iche ụlọ dị iche iche gburugburu isiokwu ahụ.
The software-ahụ ma wụnye ihe mgbe ochie ma ọ bụ na-efu ọkwọ ụgbọala. The software nwere nnukwu na oge a na ọkwọ ụgbọala isi si na ngwá emepụta.
The ngwá ọrụ na-arụ ọrụ na ihe oyiyi na hazie foto. The software-enye gị ohere idezi ihe oyiyi, tinye dị iche iche mmetụta na-ebipụta ha na-ewu ewu ọrụ.
Na eluigwe na ala ngwá ọrụ iji chọta ọhụrụ nsụgharị nke arụnyere software. The mmekọ n'ụzọ dị irè-enyocha kwa gị usoro na-egosiputa ndepụta nke software akwadoro maka ọhụrụ.
Otu mfe iji ọdịyo ọkpụkpọ na-akwado-ewu ewu formats. The software-enye gị ohere na-ege ntị online redio na-esure music ka a diski.
The software ịchọpụta na-ewepụ nje. The software-enye gị ohere ike iṅomi gị usoro maka dị iche iche nke nje, spyware na ihe egwu ndị ọzọ.
Na-ewu ewu ahịa irite mebere ego. The software na-eji a pụrụ iche na netwọk ala ego nyefe na data ezo.
Onye ama ama egwuregwu n'elu ikpo okwu na a ukwuu nke na-ewu ewu egwuregwu nke dị iche iche Genres. The software na-enyere na-ekwurịta okwu na na na na ndị ọzọ Player site na internet.
Na-ewu ewu ngwa ibudata egwuregwu si Kọmputa Arts. The software interacts na a ígwé ojii repository na nwere bara uru atụmatụ.
The ngwá ọrụ ịchọ na-egwu music. The software-ahazi ihe music ọbá akwụkwọ na mgbe ahụ, ị nwere ike ịkekọrịta ha na ndị enyi.
Ngwá Ọrụ maka nkwurịta okwu n'etiti ndị ọrụ n'ụwa nile. The software-enye gị ohere ime ka olu oku, video oku na mgbanwe ozi ederede.
Ụwa ndú nke akpaghị aka imewe na ịbịaru dị iche iche dị n'okirikiri. The software na-akwado ọrụ nke 2D na 3D oru.
Ngwá Ọrụ maka simplified na accelerated usoro nke nbudata nke faịlụ site na internet. The software enye gị ohere download music ma ọ bụ video si ewu ewu ọrụ.
Lee ihe software
Ọrụ usoro:
- Windows
- Android
Ige:
- Antiviruses
- Audio nchịkọta akụkọ
- Codecs
- Desktọpụ
- Development
- Discs
- Downloaders
- E-akwụkwọ na-agụ akwụkwọ
- Ederede editọ
- Education
- Egwuregwu
- Ekwentị
- Emulators
- Extensions
- Ezo
- Faịlụ
- Faịlụ mkpakọ
- Gụgharia video
- Ihe nchọgharị weebụ
- Ihuenyo kpọọ
- Internet
- Maps
- Media Player
- Ndịna na imewe
- Network
- Nkata
- Office
- Photo
- System njikarịcha
- Torrent
- Ule
- Video converters
- Voice nkwurịta okwu
- Webcams
- Youtube
- nhazi
- Ṅweta
- Ọdịyo converters
- Ọkwọ ụgbọala
- Ndị ọzọ na-
Software mmelite:
Lee ihe software


text:
How To Track iPhone Without Them Knowing?
Ọ bụrụ na ị nọ n'ọnọdụ ebe mkpa ka i soro na nyochaa otu iphone, mgbe ahụ, ọ pụrụ ịdị mfe karịa i chere - niile ị mkpa n'ezie bụ oké iphone nledo ngwá ọrụ. Na a ngwá ọrụ ndị dị otú ahụ dị ka exactspy-Track iphone-enweghị Ha Ịmara, ị ga-enwe ike soro ọ bụla iphone site na ụfọdụ anya pụọ. Ya mere, olee otú ọ na-arụ ọrụ? Iji ya naanị exactspy-Track iphone-enweghị Ha Ịmara bụ ekwentị nsuso na nlekota oru ngwa nke nwere ike na-agba ọsọ na nzuzo ọ bụla iphone na na-ndekọ nke ihe niile si SMS ozi na-akpọ ọdekọ ka ọnọdụ GPS. Ọ dị mfe awụnyere na ọ bụla iphone, ma ọ bụ ndị ọzọ smart ekwentị, na ọ dị mfe jikwaa online. Na exactspy-Track iphone-enweghị Ha Ịmara ngwá ọrụ bụ dakọtara na a iche iche nke nyiwe tinyere android na iphone na ọ na-achịkwa a akara panel nke a pụrụ inweta ụdị ọ bụla PC ma ọ bụ ekwentị nchọgharị.
Mgbe ọ na-abịa na-ahọrọ ihe iphone nledo ngwá ọrụ ọ dị mkpa ka mara na gị họọrọ omume na-enye niile nke ekwentị nyochaa omume na ị na-achọ. Na exactspy-Track iphone-enweghị Ha Ịmara ị na-akwa ngwugwu na ndị na-esonụ atụmatụ:
Undetectable / Zoro Ezo Oyiyi
Full Ṅweta Control nke Mmemme
Oku dekọọ
Email Ndepụta
SMS Ozi
Access ka iphone adreesị akwụkwọ
GPS ebe Ndepụta
Access ka Foto, Videos na ndị ọzọ na faịlụ
Bugging Ngwaọrụ
Otu iphone nledo ngwá ọrụ dị ka exactspy-Track iphone-enweghị Ha Ịmara nwere ọtụtụ dị iche iche ojiji. I nwere ike mkpa nyochaa were n'ọrụ iji nke otu ụlọ ọrụ na ekwentị mkpanaaka ma ọ bụrụ na i nwere ihe na kwenyere na ha na-ịṅụbiga ngwaọrụ nkeonwe n'aka, ma ọ bụ ikekwe ị na-achọ ụzọ soro nwa gị ma ọ bụ afọ iri na ụma mobile ojiji maka nchekwa. The nsuso na nlekota oru ngwá ọrụ ike na-etinye aka mma iji ma ọ bụrụ na ị na-achọ ime ndabere akwụkwọ nke data na gị onwe gị ngwaọrụ mkpanaaka ma ọ bụ ma ọ bụrụ na ị na-achọ na-egwu onye tutuntu na chọpụta ihe nwunye gị bụ na-.
Ihe ị chọrọ ime bụ:
1. Gaa na exactspy'S web-na saịtị ma ịzụta software.
2. Download ngwa n'ime ekwentị na ị chọrọ inyocha.
3. Na-ele ekwentị data ọ bụla na ngwaọrụ nke nwere njikọ Ịntanetị.
Na exactspy-Track iphone-enweghị Ha Ịmara na ị ga-enwe ike:
• nyochaa oku
• Track ederede ozi
• Gụọ ozi ịntanetị
• Track GPS Location
• nyochaa Internet-eji
• Access Kalinda na Address Book
• Gụọ Ozi ozugbo
• Record gburugburu
• Control égwu na Mmemme
• Lee Multimedia faịlụ
• Ka Nwere n'Ime Ime Obodo Control nke ekwentị ọzọ ...
Ị nwere ike Download: Olee otú Iji Esochina iphone-enweghị Ha maara na exactspy ?


text:
Ọ bụ ezie na Blu-ihe na-ama-aghọ ndị ọzọ ọsọ taa. DVD ka akara ererimbot ke ata n'ahịa. And a DVD Ripper software would be a must-have application for DVD lovers. I nwere ike iṅomi ọdịnaya nke DVD na video faịlụ site na ngbanwe DVD ke MP4, AVI, Mkv, Nri, WMV ma ọ bụ ndị ọzọ na video formats. Nke bibiri faịlụ a pụrụ echekwara na kọmputa ma ọ bụ ngwaọrụ ọzọ, dị na ekwentị mkpanaaka na mbadamba, maka inwekwu-edezi, ndabere, nkekọrịta ma ọ bụ n'ụdị.
Ọ bụrụ na ị nwere nnukwu nchịkọta DVD na fim ma na vidio egwú, Achọrọ wepụ a isi ma ọ bụ mee ka zuru ndabere detuo ha. Ị nwere ike mkpa DVD Ripper. Ma Ọ bụrụ na ị na-mgbe na-achọ free DVD Ripper, amaghị nke kacha mma. Lee, anyị ga-enye gị ihe e kwuru banyere nke Top Free DVD Ripper.
Leekwa: Best Free DVD Ripper Software maka Mac
M odomo ediwak free DVD rippers, na ọ bụ n'ezie ike ikwu nke kacha mma. Ekeme ndidi A na-akwado dị iche iche mmepụta video formats, ma ike decrypt nchedo. Eleghi anya, B nwere ike dọwara ọhụrụ na-echebe DVD. Otú ọ dị, ọ ga-ewe awa dọwara DVD. Ọbụna na nsonaazụ ka mma mgbe eji C na D ọnụ.
Ka anyị anya na onye nọ ndepụta ugbu a,.
WinX DVD Ripper: Best kasị Free DVD Ripper iji tọghata na Rip DVD ka MP4, AVI, WMV, iPhone, A gam akporo
WinX DVD Ripper bụ nguzo-naanị free DVD ripping software nke Windows na Mac. O nwere ike dọwara DVD dị iche iche video formats gụnyere MP4, WMV, Nri, Flv, MPEG, ma ọ bụ DVD ka iPhone, iPod, Apple TV, A gam akporo, PSP akwado vidiyo na ngwa ngwa na-agba na-enweghị ihe ọ bụla 3Rd-otu codec ngwugwu.
Ọ bụ freeware na shareware. Free version-enye gị ohere iji wepu niile ọsọ DVD oyiri ka nchebe, gụnyere CSS ezo, obodo na koodu, Sony ARccOS, UOPs, APS, RCE, wdg. na dọwara DVD ka Video. Ọ bụ ezie na ọ dịghị akwado ọhụrụ Disney echekwara DVD. Ọ bụrụ na ị chọrọ ime ka, mkpa ka i nweta nkwalite na Platinum ma ọ bụ na-eji ndị ọzọ n'usoro ihe omume iji wepu kopi nchedo mbụ.
breeki aka: Mepee iyi video transcoder, na-akwado fọrọ nke nta ka ọ bụla usoro
Breeki aka bụ anyị mmasị video encoder n'ihi na ya mfe, mfe na-eji, mfe na-iwunye, ma dị ike tweaking nhọrọ iji nweta ihe kasị mma tọghatara àgwà dị ka a n'ihi. Ọ bụ ihe a na-emeghe iyi ngwá ọrụ converting vidiyo ma DVD ka fọrọ nke nta ka ọ bụla usoro, maka Windows, Linux ma ọ bụ Mac os X.
Ọ bụ ihe zuru okè, ma ọ bụ naanị ike na-agụ ma na transcode na-abụghị echebe DVD. N'ihi na ọ bụ n'uzo na ezighi ezi. N'ihi ya, i kwesịrị iji 3Rd-otu software iwepu proctection mbụ, ọmụmaatụ, AnyDVD bụ ezigbo oke, mgbe ahụ na-agụ na ịdọkapụ DVD na breeki aka.
DVDFab HD Decrypter: Detuo DVD na Blu-ihe ka oghere diski ma ọ bụ ike mbanye, abụọ na magazin ụdịdị inaha
N'ezie, DVDFab HD Decrypter bụ akụkụ nke DVDFab DVD Detuo na Blu-ihe Detuo. N'ihi ya, ọ bụ ihe dị ka DVD Detuo kama DVD Ripper. Na-arụ ọrụ dị ka onye na DVD Decrypter, o nwere ike wepu nchedo ma detuo DVD / Blu-ihe di n'ime gaa na eweghi iwe diski ma ọ bụ ike mbanye(free version nwere ike ọ gaghị na-akwado ọhụrụ decrypt nchedo). Ọ na-enyere gị aka ma idetuo na diski ma ọ bụ nanị detuo isi ihe nkiri.
N'efu version ike dị ime 1:1 Iṅomi, anaghị akwado mpikota onu a DVD9 n'ime DVD5. Ma ọ bụ, ị ga-mkpa ịkwụ ụgwọ. O nwere ike mara diski, folda akanye ihe oyiyi, na mmeputa otu.
MakeMKV: Otu Pịa souliton iji tọghata DVD na Blu-ihe ka MKV
MakeMKV ike ngwa ngwa, ngwa ngwa dọwara DVD na Blu-ihe discs elu àgwà MKV faịlụ na otu Pịa. Ọ nwere ike dị mmepụta ke MKV usoro ma na-akwado ihe nile azụmahịa DVD na Blu-ihe discs nchebe. DVD ripping ga-abụ n'efu, ma Blu-Ray ripping bụ nanị free maka bụrụhaala 30 ụbọchị.
MakeMKV-atọghata ndị vidiyo si na proprietary (na-emekarị nke ezoro ezo) diski n'ime a set nke MKV faịlụ, chebe ọtụtụ ozi ma na-agbanwe ya n'ụzọ ọ bụla. Ya mere, ọ bụ nnọọ ngwa ngwa, o nwere ike na-atọghata dị ka ngwa ngwa dị ka gị mbanye nwere ike na-agụ data.
Cheta na: Na MKV usoro nwere ike ịchekwa otutu video / ọdịyo egwu nile meta-ozi chebe isi. E nwere ọtụtụ ndị Player nwere ike igwu MKV faịlụ fọrọ nke nta nile nyiwe, i nwere ike mmasi Best 4 MKV Player na Mac os X.
Usoro ntọgharị: Rip DVD na mucis CD ka ọtụtụ faịlụ adabara obere ngwaọrụ
Dị ka aha ya, a freeware bụ ike ya ọtụtụ faịlụ na-akwado, gụnyere video ka video, ọdịyo na ọdịyo, DVD ka video, na mbiet oyiyi. Ọ bụ mgbanwe, customizable na-ahapụ gị igbanwe ọtụtụ mmepụta ntọala dịka-agbakwunye watermarks, ndepụta okwu na otutu ọzọ nhọrọ.
Usoro mmepụta ihe na-akwado rip echebe DVD, ma m ule, ọ nwere ike dị nnọọ akụkụ nke ha. Ma eleghị anya, o nwere ike na-akwado ndị agadi CSS echebe DVD.
Usoro mmepụta ihe bụ free, ma e nwere ọtụtụ keiwe mgbasa ozi ya interface.
Freemake: Ike kacha freeware iji tọghata vidiyo ma DVD
Freemake bụ ike kacha software, ọ bụghị nanị na a video Ihe Ntụgharị, ma a DVD Ripper, DVD burner, Blu-ihe Burner, Online MP3 Ihe Ntụgharị, Ihe ngosi mmịfe onye ọzọ. Ọ na-akwado 200+ ndenye usoro na ike converting vidiyo obere ngwaọrụ, dị ka iPad, iPhone, iPod, A gam akporo, PSP, Blackberry, wdg. Ọkụ vidiyo na DVD na Blu-ihe diski. Rips online videos site kpọmkwem URL pasted si 50+ nrụọrụ.
Ma, ọ naghị akwado ezoro ezo DVD ma. Ọ nwụwo na ọ fọrọ nke nta m niile azụmahịa DVD ndị dị otú ahụ dị ka Thor na Ígwè Nwoke 3.
Cheta na: A software mkpa. NET Okpokoro 4.0 Odeakwukwo Profaịlụ. Ọ bụrụ na ị nwere ya, Freemake Ọkachamara ntọlite ga-wụnye ya na PC gị.
DVD mekotaonwe: Ibu akpanam shrinking mbụ DVD na na recordable media.
DVD mekotaonwe bụ otu n'ime ihe ndị kasị ewu ewu na DVD rippers ga irè ndabere DVD discs, e nwere sleek interface na a pụrụ iche nwere ikike mpikota onu DVD data ka ọkọlọtọ 4.7-gig DVD. Ọ bụ ike dọwara DVD gị ike mbanye ka video faịlụ ma ọ bụ dị ka onye akanye ihe oyiyi. Mgbe ahụ ị nwere ike ire nke mmepụta faịlụ site na tụnyere ye Nero ma ọ bụ ndị ọzọ na DVD ọkụ software.
Ọ e-emelite kwa ebe ọ bụ na ya ẹkesiode ke 2006, ma ghara inwe ike decrypt ụfọdụ DVD na ọhụrụ kopi-echebe.
Ugbu a ị hụrụ top 7 kacha mma free DVD rippers. Ụfọdụ n'ime ha na-akwado ozi ezoro ezo DVD. Ụfọdụ nwere nnukwu video mma. M ule, ụfọdụ nwere ike wepu kacha ezo, mgbe ụfọdụ. Ya mere,, ma eleghị anya, na-eji abụọ ma ọ bụ atọ n'ime ha nwere ike isi merie gị DVD zuru oke.


text:
Vincent van Gogh
Vincent Willem van Gogh (Önwa àtó 30, 1853 – Önwa asaa 29 1890) bu mgbe mbu onye Dutch bu Ọ'shí-Nkwúnàányá onye ntènté nke orü ya di mkpà na ǹkà ichié 20 màkà otu àgwà nor na ǹkà ya na charírí nke kpátárá mádu na ányá. Ọ tàrà afúfú nchèkasị na íshí ya kófùrù na mgbe gáfèrè mgbe mbu na ndu ya, na ȯ nwürü na mgbe mádu amághị ya na afọr ó dị 37 shí mgbe ȯ gbàrà onwe yá égbè.
Na mádu à túfùgịrị yà ȯnu, ewù màkà yá tòrò na afọr byárá mgbe ȯ nwüchàrà. Na úbọchị nke ta, ndi mádu sị ọ bu onye ǹkà di mkpà na nke díkárí ọmá na ákíkó mbu na onye nyérírí ihe na nke ǹkà ógè nsò. Van Gogh è téghị ihe rüo mgbe ọ di na mgbèdè írí na abụọ ndu yá, na ǹkà nke ó kèrè kárírí fùtàrà na afọr abụọ gáwá nke ȯ gùchàrà. O kèrè orü ǹkà rúfwuó púkú abụọ, nke nwéré nke òtìté 900 na nsè 1,100. Mànà màkà ha mághị ya na ndu ya, orü nwèrè àgbà na ǹkà ọmúmú-òhúrü nke byárá mgbe ndu ya mèchàrà. Na úbọchi ta orü ya-dí kà nke ó sèrè onwé ya, na àlà, na íshí ndi mádu na ìfulūánwü-dì na ǹkà di ókȯ ȯnu na nke mádu màkàrì.
Van Gogh bìrì na mbu ó di dímkpà na orü di ne ré ǹkà na ȯ fụrụ íjè na ímé Den Haag, London na Paris, na mgeb ȯ fùchàrà ȯ rü ka ónyé nkúzí na England. Ihe ȯ chọrí bu na mgbe mbu bu onye ụkò Jésu na Í gbaasà okwu Jésu, shí 1879 ȯ rürü ka onye íjè okwu Jésu na ébé ha na bá àlà na Belgium. Mgbe ógè nké ȯ bu mgbe ó bịdọrọ Í sé mádu shí ébé ȯ nọr, na ímé afọr 1885 ó tèrè orü ya ukwu nke mbu The Potato Eaters. Éféré àgwà ya na ógè áhù jùrù na àgwà nke chárá kà ájá na o zígì àgwà nke chárírí ka nke ȯ gi kè. Na Önwa àtó nke afọr 1886, ȯ gàrà Paris na ngáhù ȯ hùrù nkwúnàányá nke ndi France. Na ógè gáfèrè ȯ gàrà nledà anyanwu France na ȯ hùrù ánwü chárá ike nà ányá. Àgwà ya charìrì na élú na orü ya, na o nwètèrè ágwà nke ya di iche nke mádu gi ma mgbe ȯ nọr na Arles na 1888.
Nkè íshí ya kófùrù nke bànyèrè na ímé ihe ȯ tèrè bu ihe nkwúlítá okwu shí mgbe ȯ nwụrụ. Na nke ndí mádu ne mè ka ȯrià ya di kà mmá, ndi nsikwụ tìrì yá ka onye ǹkà di íwé màkà órià gàrà na uzọr orü ya. Nke onye nsikwụ ǹkà Robert Hughes si bu na orü Van Gogh nke mgbèdè zịrị onye ǹkà nor na élú orü ya, di ya na áká na "onye nke ọnụ nke mmili ótụ na úrè na dọ ya bu ihe ọ chọrọ".


text:
G2A
-
Version:
-
-
Asụsụ:
-
Nbudata G2A
Wụnye site Google Play
Nkọwa:
Isi atụmatụ:
- A dịgasị iche iche nke egwuregwu na soro ngwaahịa
- -Adaba adaba nkewa n'ime dị iche iche ige
- Mara mma na-enye site na ahia nyiwe
- Secure zuo ma ọ bụ nkwụghachi
Comments on G2A:
G2A Metụtara software:
The football simulator na otutu kpara footballers, ìgwè na-football leagues. Egwuregwu na-eji elu àgwà ndịna na ezi uche ije nke egwuregwu.
Zuru ezu emulator nke Sony PlayStation egwuregwu console bụ ike nke na-akpọ na-ewu ewu egwuregwu na Android ngwaọrụ.
Adaba ngwa si valvụ ụlọ ọrụ soro egwuregwu closeouts. The software-enye gị ohere na-esochi ihe egwuregwu ndị enyi gị na-egwuri egwu na-ekwu okwu na ha chat ụlọ.
The atụmatụ egwuregwu ịzụlite gị onwe gị obodo na mụbaa ókèala na-eji usoro nke kpọọ. Egwuregwu na-eji a mma 3D ndịna-emeputa na ụzọ dị iche iche nke development.
The Arcade egwuregwu na ihe na-akpali gameplay maka online mpi ọzọ egwuregwu. Na egwuregwu e nwere dị iche iche kenkwucha aghụghọ na pụrụ iche bonuses maka di iche iche nke gameplay.
Egwuregwu na-elekọta ahụ ike, ọdịmma, ike na ndị ọzọ e ji mara nke a Pita. Egwuregwu ga-emepe a dum agwaogwa nke dị iche iche ihe maka mebere Pita.
Na-ewu ewu atụmatụ maka ewu na mmepe nke obodo ahụ. Na mbara ohere na-ewu, aku na uba na onyeisi ike na-emeghere ihe ọkpụkpọ.
The software maka ime akara nke netwọk ọrụ nke egwuregwu console. The software na-enyere aka na-ekwurịta okwu na ọrụ nke ọrụ na-eso ozi ọma nke egwuregwu ụwa.
Egwuregwu simulator gbute a dịgasị iche iche nke dị iche iche anụ ọhịa na osisi ebe. Na-na egwuregwu e nwere otu nnukwu kwakọbakwa ngwá agha nke e mere maka ụdị dị iche iche nke ịchụ nta.
The Arcade atụmatụ ke ẹbọ nke Tower agbachitere. Na egwuregwu e nwere otu nnukwu iche iche nke ụlọ nche na nnukwu anụ na a nkọwa zuru ezu na-ewu ihe kasị oru oma nchebe.
Zuru ezu antivirus iji chebe ngwaọrụ megide nje nke dị iche iche na. The software na-eji oge a na algọridim ịchọpụta na wepụ egwu.
The software ele na ibudata na eBooks n'ime ndị kasị ibu na-ere akwụkwọ. Ngwa e dere ihe iche iche na ntọala iji hụ na ihe ndị kasị ala na-agụ.
Oké mgbakwunye nye adaba, nchebe na ngwa ngwa ngwaọrụ ọrụ. The software na-agụnye ọtụtụ ngwá ọrụ iji nweta nnukwu arụmọrụ kwere omume.
The online osisi egwuregwu nke dabeere na n'aka-dabeere ịlụ ọgụ otu na otu n'etiti abụọ emegide. Egwuregwu awade a otutu nke usoro Nkea na-ezube nweta arụpụta ihe kasị mma.
Otu n'ime ndị kasị ewu ewu na ozi na-ekwurịta okwu na ọrụ gburugburu ụwa. The software na-akwado ndị mgbanwe nke faịlụ nke dị iche iche na nkwurịta okwu na ìgwè chats.
Lee ihe software


text:
BAỊBỤL NSỌ—NSỤGHARỊ ỤWA ỌHỤRỤ NKE AKWỤKWỌ NSỌ
Ị̀ ga-achọ ịgụ isiokwu a n’asụsụ %%?
1 Ndị Eze 9:1-28
9 O wee ruo na ozugbo Sọlọmọn wuchara ụlọ+ Jehova na ụlọ eze+ na ihe niile dị Sọlọmọn ezi mma nke o nwere mmasị ịrụ,+2 Jehova wee pụta ìhè n’ihu Sọlọmọn nke ugboro abụọ, otú ahụ o si pụta ìhè n’ihu ya na Gibiọn.+3 Jehova wee sị ya: “Anụwo m ekpere+ gị na arịrịọ ị rịọrọ ka e meere gị amara bụ́ nke ị rịọrọ n’ihu m. Emewo m ka ụlọ a i wuru dị nsọ+ site n’ime ka aha m dịrị na ya+ ruo mgbe a na-akaghị aka; anya m+ na obi m ga-adịkwa na ya mgbe niile.+4 Ọ bụrụ na i jee ije+ n’ihu m, dị nnọọ ka Devid+ nna gị jere, n’obi na-eguzosi ike n’ezi ihe+ nakwa n’izi ezi+ site n’ime ihe niile m nyere gị n’iwu+ ma debe ụkpụrụ+ m na mkpebi ikpe m,+5 m ga-emekwa ka ocheeze nke alaeze gị n’Izrel guzosie ike ruo mgbe ebighị ebi, dị nnọọ ka m kwere Devid nna gị nkwa, sị, ‘Ọ dịghị mgbe a na-agaghị enwe nwoke si n’ahụ́ gị nọ n’ocheeze Izrel.’+6 Ọ bụrụ na unu onwe unu na ụmụ unu akwụsị iso m+ ma ghara idebe iwu m na ụkpụrụ m bụ́ ndị m nyere unu, unu ewee gaa fee chi ọzọ+ ma na-akpọrọ ha isiala,7 m ga-ebipụkwa Izrel n’elu ala ahụ m nyere ha;+ m ga-esikwa n’ihu m tụfuo ụlọ ahụ nke m doro nsọ nye aha m,+ Izrel ga-aghọkwa ihe e ji atụ ilu+ na ihe ịkwa emo n’etiti ndị niile.8 Ụlọ a ga-aghọkwa mkpọmkpọ ebe.+ Onye ọ bụla nke na-agafe ya ga-ekporopụ anya,+ ọ ga-afụkwa mkpọrọhịhị, sị, ‘N’ihi gịnị ka Jehova ji mee ala a na ụlọ a otú ahụ?’+9 Ha ga-asịkwa, ‘Ọ bụ n’ihi na ha hapụrụ Jehova bụ́ Chineke ha bụ́ onye kpọpụtara ndị nna nna ha n’ala Ijipt,+ ha wee soro chi ọzọ+ dị iche iche wee kpọọrọ ha isiala ma fee ha. Ọ bụ ya mere Jehova ji mee ka ọdachi a dum dakwasị ha.’”+10 O wee ruo mgbe afọ iri abụọ gwụchara, bụ́ nke Sọlọmọn ji wuo ụlọ abụọ ahụ, ụlọ Jehova+ na ụlọ eze,+11 (Haịram+ bụ́ eze Taya bunyere Sọlọmọn+ ogwe osisi sida na ogwe osisi junipa, nakwa ọlaedo ruo n’ókè ọ masịrị ya,)+ na Eze Sọlọmọn nyere Haịram obodo iri abụọ n’ala Galili n’oge ahụ.+12 N’ihi ya, Haịram si na Taya gawa ịhụ obodo ndị ahụ Sọlọmọn nyere ya, ma ha adịchaghị mma n’anya ya.+13 O wee sị: “Olee ụdị obodo ndị dị ihe a i nyere m, nwanne m?” E wee kpọọ ha Ala Kebul ruo taa.14 Ka nke a na-eme, Haịram zigaara eze otu narị talent ọlaedo na iri abụọ.+15 Nke a bụ ihe ndekọ banyere ndị a kpọọrọ ịrụ ọrụ mmanye+ bụ́ ndị Eze Sọlọmọn manyere ịrụ ụlọ Jehova+ na ụlọ nke ya na Milo*+ na mgbidi+ Jeruselem na Hezọ+ na Megido+ na Giza.+16 (Fero bụ́ eze Ijipt agbagoteworị wee weghara Giza ma gbaa ya ọkụ, o wee gbuo ndị Kenan+ bi n’obodo ahụ. O wee nye ya ada ya, bụ́ nwunye Sọlọmọn, ka ọ bụrụ ihe o ji duo ya ụlọ.)+17 Sọlọmọn wee wuo Giza na Bet-horọn Ndịda,+18 na Belat+ na Tema nke dị n’ala ịkpa, n’ala ahụ,19 na obodo niile a na-akwakọba ihe+ bụ́ ndị ghọrọ nke Sọlọmọn nakwa obodo ụgbọ ịnyịnya+ na obodo ndị bụ́ maka ndị na-agba ịnyịnya, na ihe ndị dị Sọlọmọn+ ezi mma bụ́ ndị o nwere ọchịchọ iwu na Jeruselem nakwa na Lebanọn nakwa n’ala dum ọ na-achị.20 Ma ndị niile fọdụrụnụ ná ndị Amọraịt,+ ndị Het,+ ndị Perizaịt,+ ndị Haịvaịt+ na ndị Jibọs,+ bụ́ ndị na-esoghị n’ụmụ Izrel,+21 ụmụ ha ndị fọdụrụnụ n’ala ahụ mgbe ha nwụworo bụ́ ndị ụmụ Izrel na-enweghị ike ibibi,+ ruo taa, Sọlọmọn nọ na-amanye ha ka ha na-arụ ọrụ a na-amanye ndị ohu ịrụ.+22 Ọ dịghị onye ọ bụla n’ime ụmụ Izrel Sọlọmọn ji mere ohu;+ n’ihi na ọ bụ ha bụ ndị agha na ndị na-ejere ya ozi na ndị o mere ndị isi na ndị na-esote ndị isi agha ya na ndị isi nke ndị na-anya ụgbọ ịnyịnya ya na ndị isi nke ndị na-agba ịnyịnya ya.+23 Ọ bụ ndị a bụ ndị isi nke ndị na-anọchite anya eze, bụ́ ndị isi ọrụ Sọlọmọn, narị mmadụ ise na iri ise, bụ́ ndị ndú nke ndị na-arụ ọrụ ahụ.+24 Otú ọ dị, ada Fero+ si n’Obodo Devid+ pụta gaa n’ụlọ nke ya, nke o wuuru ya. Ọ bụ mgbe ahụ ka ọ rụrụ Milo.+25 Sọlọmọn wee na-achụ àjà nsure ọkụ na àjà udo ugboro atọ+ n’afọ n’elu ebe ịchụàjà nke o wuuru Jehova,+ a na-esurekwa ihe nsure ọkụ n’ebe ịchụàjà ahụ,+ nke dị n’ihu Jehova; o wee wuchaa ụlọ ahụ.+26 E nwekwara ọtụtụ ụgbọ mmiri ndị Eze Sọlọmọn rụrụ n’Iziọn-giba,+ bụ́ nke dị n’akụkụ Ilọt,+ n’ụsọ Oké Osimiri Uhie, n’ala Idọm.+27 Haịram wee jiri ọtụtụ ụgbọ mmiri ndị ahụ na-eziga ndị na-ejere ya ozi,+ ndị ọrụ ụgbọ mmiri, bụ́ ndị oké osimiri doro anya, ha na ndị na-ejere Sọlọmọn ozi.28 Ha wee gaa Ofa+ bute narị talent ọlaedo+ anọ na iri abụọ n’ebe ahụ ma bulatara ya Eze Sọlọmọn.
Ihe E Dere n'Ala Ala Peeji
^ 1Ez9:15* Otú e si dee ya n’asụsụ Hibru bụ “mkputamkpu ala.”


text:
Akụkọ nke 37: Ụlọ Ntu A Na-anọ Efe Ofufe
Ị̀ MA ụlọ dị ihe a? Ọ bụ ụlọ ntu pụrụ iche a na-anọ efe Jehova ofufe. A na-akpọ ya ụlọikwuu. Ụmụ Izrel wuchara ya otu afọ mgbe ha hapụsịrị Ijipt. Ị̀ ma onye kwuru ka e wuo ya?
Ọ bụ Jehova kwuru ya. Mgbe Mozis nọ n’elu Ugwu Saịnaị, Jehova gwara ya otú a ga-esi wuo ya. O kwuru ka e wuo ya otú ọ ga-adị mfe iwepụtagasị akụkụ ya dị iche iche. N’ụzọ dị otú a, a pụrụ iburu akụkụ ya niile jee ebe ọzọ ma jikọtakwa ha ọzọ n’ebe ahụ. Mgbe ụmụ Izrel na-esi n’otu ebe aga ebe ọzọ n’ọzara, ha na-eburu ụlọ ntu ahụ.
Ọ bụrụ na i lee anya n’obere ọnụ ụlọ dị n’isi isi ụlọ ntu a, ị ga-ahụ otu igbe, ma ọ bụ akpati. A na-akpọ ya igbe ọgbụgba ndụ. O nwere ndị mmụọ ozi ma ọ bụ cherub abụọ e ji ọlaedo mee n’isi ya abụọ. Chineke dere Iwu Iri ahụ ọzọ n’elu mbadamba nkume abụọ, n’ihi na Mozis tiwara ndị mbụ O dere. E debere nkume ndị a n’ime igbe ọgbụgba ndụ ahụ. Ite e tinyere mana dịkwa n’ime igbe ahụ. Ì chetara ihe mana bụ?
Erọn nwanne Mozis bụ onye Jehova họpụtara ịbụ nnukwu onye nchụàjà. Ọ na-edu ndị Izrel n’ofufe Jehova. Ụmụ ya ndị ikom bụkwa ndị nchụàjà.
Ugbu a, lee anya n’ọnụ ụlọ nke ka ukwuu nke dị n’ụlọ ntu ahụ. Ọ ka obere ọnụ ụlọ ahụ dị n’isi isi ibu okpukpu abụọ. Ị̀ na-ahụ igbe, ma ọ bụ obere akpati ahụ, nke anwụrụ ọkụ si na ya na-akwụgo elu? Nke a bụ ebe ịchụàjà nke ndị nchụàjà na-esure ihe ụtọ a na-akpọ ihe nsure ọkụ na-esi ísì ụtọ. E nwekwara ihe ndọba oriọna nke nwere oriọna asaa. Ihe nke atọ nke dị n’ime ụlọ ahụ bụ tebụl. A na-edebe ogbe achịcha iri na abụọ n’elu ya.
N’ime ogige ụlọikwuu ahụ, e nwere nnukwu ọkwá ma ọ bụ efere nke a na-agbaju mmiri. Ndị nchụàjà na-eji ya asa ihe. E nwekwara nnukwu ebe ịchụàjà. Ọ bụ n’ebe ahụ ka a na-achụrụ Jehova àjà ụmụ anụmanụ e gburu egbu, bụ́ ndị a na-esure n’ọkụ. Ụlọ ntu ahụ dị n’etiti, ụlọ ntu ndị ụmụ Izrel bi na ha adịrị gburugburu ya.
Ọpụpụ 25:8-40; 26:1-37; 27:1-8; 28:1; 30:1-10, 17-21; 34:1, 2; Ndị Hibru 9:1-5.
Ajụjụ
- Gịnị ka a na-akpọ ụlọ dị na foto a, gịnịkwa ka e ji ya eme?
- N’ihi gịnị ka Jehova ji gwa Mozis ka o mee ụlọ ntu ahụ otú ọ ga-adị mfe iwepụtagasị akụkụ ya dị iche iche?
- Igbe ahụ dị n’obere ụlọ nke dị n’isi isi nke ụlọ ntu ahụ ọ̀ bụ igbe gịnị, gịnịkwa dị n’ime igbe ahụ?
- Ònye ka Jehova họọrọ ịbụ nnukwu onyeisi nchụàjà, gịnịkwa bụ ọrụ onyeisi nchụàjà?
- Kpọọ aha ihe atọ dị n’ime ụlọ ka saa mbara nke ụlọ ntu ahụ.
- Olee ihe abụọ dị n’ogige nke ụlọikwuu ahụ, gịnịkwa ka e ji ha eme?
Ajụjụ ndị ọzọ
- Gụọ Ọpụpụ 25:8-40; 26:1-37; 27:1-8; na 28:1.
Gịnị ka ndị cherub nọ n’elu “igbe ihe àmà ahụ” na-ese onyinyo ya? (Ọpụ. 25:20, 22; Ọnụ Ọgụ. 7:89; 2 Eze 19:15)
- Gụọ Ọpụpụ 30:1-10, 17-21; 34:1, 2; na Ndị Hibru 9:1-5.
N’ihi gịnị ka Jehova ji kwusie okwu ike banyere mkpa ọ dị ndị nchụàjà na-eje ozi n’ụlọikwuu ahụ ịnọgide na-adị ọcha, oleekwa otú nke a kwesịrị isi metụta anyị taa? (Ọpụ. 30:18-21; 40:30, 31; Hib. 10:22)
Olee otú Pọl onyeozi si gosi na ụlọikwuu ahụ na ọgbụgba ndụ Iwu ahụ adịghịzi irè mgbe o degaara Ndị Hibru bụ́ Ndị Kraịst akwụkwọ ozi? (Hib. 9:1, 9; 10:1)


text:
ISI NKE IRI ABỤỌ NA OTU
O Kweghị Ka Ụjọ na Obi Abụọ Mee Ka Ọ Kwụsị Iso Kraịst
1-3. Olee ihe ndị Pita hụrụ mere n’otu ụbọchị, oleekwa otú ihe si gaa n’abalị ya?
PITA jidesiri ụmara ụgbọ ya ike ma na-ele anya ka ọ hụ ihe na-eme n’ọchịchịrị ahụ. Ihe ahụ ọ na-ahụ n’ebe ọwụwa anyanwụ ọ̀ bụ ìhè na-egosi na chi emechaala bọwa? Azụ na ubu na-egbu ya mgbu n’ihi ụgbọ ọ kwọrọla ọtụtụ awa. Ikuku nke na-ekusasị ntutu isi ya emeela ka e nwee oké ebili mmiri n’Oké Osimiri Galili. Ebili mmiri nọ na-akụ n’ihu ụgbọ ahụ, na-efesa Pita mmiri oyi n’ahụ́. Ma, ọ nọgidere na-akwọ ụgbọ ya.
2 Pita na ndị ibe ya hapụrụ Jizọs n’ikpere mmiri. N’ụbọchị ahụ, ha ahụla ka Jizọs ji ogbe achịcha ole na ole na azụ̀ nyejuo ọtụtụ puku mmadụ afọ. Nke ahụ mere ka ndị mmadụ chọọ ime Jizọs eze. Ma ọ chọghị itinye aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ọ chọkwara ịkụziri ndị na-eso ụzọ ya ka ha ghara inwe mmasị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Mgbe Jizọs hapụrụ ìgwè mmadụ ahụ, o mere ka ndị na-eso ụzọ ya banye n’ụgbọ gawa n’ofe nke ọzọ nke oké osimiri ahụ, ya agawakwanụ n’elu ugwu ikpe ekpere.—Mak 6:35-45; gụọ Jọn 6:14-17.
3 Mgbe ndị na-eso ụzọ Jizọs banyere n’ụgbọ ahụ, ọnwa ka na-eti. Ugbu a, ọnwa jizi nwayọọ nwayọọ na-alakpu n’ebe ọdịda anyanwụ. Ma, ọ ka bụ kilomita ole na ole ka ha kwọrọla ụgbọ. Otú ha si na-akwọsi ụgbọ ha ike na mkpọtụ ifufe na ebili mmiri nọ na-eme ekwechaghị ha kparịta ụka. O nwere ike ịbụ na Pita nọ na-atụgharị uche.
O nweela ọtụtụ ihe Pita mụtara n’ihe dị ka afọ abụọ ya na Jizọs nọrọla, ma ọ nwere ọtụtụ ihe ọ ka ga-amụta
4. Olee ihe Pita gbalịsiri ike ka o mee nke mere o ji bụrụ onye anyị kwesịrị iṅomi?
4 Pita nwere ọtụtụ ihe ọ ga-echebara echiche. O soola Jizọs onye Nazaret ihe dị ka afọ abụọ. Ọ mụtala ọtụtụ ihe, ma o nwere ọtụtụ ihe ọ ka ga-amụta. Ebe ọ bụ na Pita nwere mmasị ịmụta ihe ma na-agbalịsi ike ka ọ kwụsị ịtụ ụjọ na inwe obi abụọ, anyị kwesịrị iṅomi ya. Ka anyị hụ ihe mere anyị ji kwesị iṅomi ya.
“Anyị Ahụwo Mesaya Ahụ”
5, 6. Olee ụdị ọrụ Pita na-arụ?
5 Pita agaghị echefu ụbọchị mbụ ọ hụrụ Jizọs. Andru nwanne ya nwoke ziri ya ozi tụrụ ya n’anya. Ọ sịrị ya: “Anyị ahụwo Mesaya ahụ.” Ihe a o kwuru mere ka ihe malite ịgbanwe ná ndụ Pita. Ọ ga-agbanwekwa ndụ ya kpamkpam.—Jọn 1:41.
6 Pita bi n’obodo Kapaniọm nke dị n’akụkụ ọdọ mmiri a na-akpọ Oké Osimiri Galili. A na-aṅụ mmiri osimiri a aṅụ. Ya na Andru, Jems na Jọn, bụ́ ụmụ Zebedi, gbakọrọ aka na-akụ azụ̀. Pita na nwunye ya na nne nwunye ya nakwa nwanne ya nwoke, bụ́ Andru, bi. Onye na-akụ azụ̀ ma nwee ezinụlọ buru ibu otú a ga-enwe ume, na-arụsi ọrụ ike ma mara ọrụ ịkụ azụ̀ nke ọma ma ọ bụrụ na ọ ga na-akpa afọ ezinụlọ ya. Weregodị ya na ị na-ahụ ndị ikom ahụ ka ha na-adọgbu onwe ha n’ọrụ ọtụtụ abalị, na-awụba ụgbụ ha n’ọdọ mmiri ahụ n’agbata ụgbọ mmiri abụọ ha ji ma na-adọpụta ihe ọ bụla banyere n’ụgbụ ha. Werekwa ya na ị na-ahụ ha ebe ha na-arụsi ọrụ ike mgbe chi bọrọ, na-ahọsị azụ̀ ndị ha gbutere, na-ere ha, na-asacha ụgbụ ha ma na-edozi ebe ndị mebiri emebi.
7. Gịnị ka Pita nụrụ banyere Jizọs, gịnịkwa mere ozi ahụ ga-eji tọọ Pita ụtọ?
7 Baịbụl kwuru na Andru bụ onye na-eso ụzọ Jọn Onye Na-eme Baptizim. O doro anya na Pita na-ege Andru ntị nke ọma mgbe ọ na-akọrọ ya banyere ozi Jọn na-ezisa. Otu ụbọchị, Andru hụrụ ka Jọn tụrụ Jizọs onye Nazaret aka ma kwuo, sị: “Lee Nwa Atụrụ Chineke!” Andru ghọrọ onye na-eso ụzọ Jizọs ozugbo ahụ ma mee ngwa ngwa gaa kọọrọ Pita ihe a ga-eme ya obi ụtọ. Ọ gwara ya na ya ahụla Mesaya ahụ. (Jọn 1:35-40) Ihe dị ka puku afọ anọ tupu oge Pita, mgbe Adam na Iv nupụụrụ Jehova Chineke isi n’Iden, Jehova kwere nkwa na ya ga-ezite onye pụrụ iche nke ga-anapụta ụmụ mmadụ. (Jen. 3:15) Andru ahụla onye a ga-anapụta ụmụ mmadụ, bụ́ onye a na-akpọ Mesaya. Pita jikwa ọsọ gaa ka ọ hụ Jizọs.
8. Gịnị ka aha Jizọs gụrụ Pita pụtara, gịnịkwa mere ụfọdụ ndị ji ekwu na e kwesịghị ịgụ Pita aha ahụ?
8 Ihe a na-akpọ Pita n’oge ahụ bụ Saịmọn ma ọ bụ Simiọn. Ma Jizọs lere ya anya, sị: “‘Ị bụ Saịmọn nwa Jọn; a ga-akpọ gị Sifas’ (nke bụ́ Pita ma a sụgharịa ya).” (Jọn 1:42) Ihe “Sifas” pụtara bụ “okwute,” ma ọ bụ “nkume.” O doro anya na Jizọs na-ekwu ihe ga-eme n’ọdịnihu. Ọ ma na Pita ga-adị ka nkume, ya bụ, na Pita ga-esi ike n’okwukwe ma bụrụ a kwaa akwụrụ. Ọ ga-enyekwara ndị ibe ya aka. Pita ò chere na okwukwe ya siri ike nke otú ahụ? Ọ ga-abụ na Pita echeghị otú ahụ. Ụfọdụ ndị na-agụ Oziọma Matiu, Mak, Luk, na Jọn n’oge a ahụdịghị ihe mere a ga-eji kpọọ Pita nkume. Ụfọdụ ndị ekwuola na ihe Baịbụl kwuru gbasara Pita dị ka ọ̀ na-egosi na ọ bụ onye na-akwụsighị ike n’ihe, onye na-anaghị emeli mkpebi n’onwe ya, na onye na-enwekarị obi abụọ.
9. Olee ihe Jehova na Jizọs na-achọ ịhụ, oleekwa ihe mere anyị ji kwesị ịtụkwasị ha obi?
9 Pita nwere ebe ndị ọ na-anaghị eme nke ọma. Jizọs makwa. Ma, ihe Jizọs na-achọ ịhụ mgbe niile bụ ebe ndị anyị na-eme nke ọma. Otú ahụkwa ka ọ dị Nna ya bụ́ Jehova. Jizọs hụrụ na Pita nwere ọtụtụ àgwà ọma, ọ chọkwara inyere ya aka ka ọ na-akpa àgwà ọma ndị ahụ. Jehova na Ọkpara ya na-achọkwa ịhụ ebe anyị na-eme nke ọma. O nwere ike isiri anyị ike ikweta na anyị nwere ọtụtụ àgwà ọma ndị ha na-ahụ. Ma, anyị kwesịrị ịtụkwasị ha obi na ha ma onye nwere àgwà ọma. Anyị kwesịkwara ikwe ka ha na-akụziri anyị ihe ma mee ka àgwà anyị na-aka mma otú ha meere Pita.—Gụọ 1 Jọn 3:19, 20.
“Kwụsị Ịtụ Egwu”
10. Olee ihe ndị ọ ga-abụ na Pita nọ mgbe Jizọs mere ha, n’agbanyeghị ihe ndị ahụ, olee ihe Pita mere?
10 O nwere ike ịbụ na Pita so Jizọs gaa ebe ụfọdụ ọ gara kwusaa ozi ọma mgbe ọ ghọchara onye na-eso ụzọ Jizọs. Ya bụrụ otú ahụ, o nwere ike ịbụ na ọ nọ mgbe Jizọs rụrụ ọrụ ebube mbụ ya, nke bụ́ ime ka mmiri ghọọ mmanya n’oriri agbamakwụkwọ e nwere na Kena. Nke ka nke bụ na ọ nụrụ ozi ọma Jizọs kwusara banyere Alaeze Chineke. N’agbanyeghị ihe ndị a, ọ hapụrụ Jizọs ma laghachi n’ọrụ ịkụ azụ̀ ya. Ma, mgbe ọnwa ole na ole gachara, Pita na Jizọs hụrụ ọzọ. Na nke ugbu a, Jizọs gwara Pita ka ọ hapụ ọrụ ya ma sowezie ya.
11, 12. (a) Olee ihe mere Pita mgbe ọ gara ọrụ n’abalị? (b) Olee ihe ọ ga-abụ na Pita nọ na-eche mgbe ọ na-ege Jizọs ntị?
11 N’abalị bọtara ụbọchị a ya na Jizọs hụrụ ọzọ, Pita na ndị ibe ya gara ịkụ azụ̀, ma ihe agaghị otú ha tụrụ anya ya. Ha wụnyere ụgbụ ha na mmiri ọtụtụ ugboro, ma ọ dịghị otu azụ̀ ha gbutere. O doro anya na Pita mere ihe niile ọ mụtarala kemgbe ọ kụwara azụ̀ ka ha nwee ike gbute azụ̀. Ọ wụnyere ụgbụ ya n’ebe dị iche iche ka ọ chọta ebe azụ̀ nọ na-akpa nri n’ọdọ mmiri ahụ. Mgbe ụfọdụ, ọ na-adị ọtụtụ ndị na-akụ azụ̀ ka ya bụrụ na ha ga-enyonye anya na mmiri hụ ebe azụ̀ juru ma mee ka ha banyejuo n’ụgbụ ha. O doro anya na ọ bụ otú ahụ ka ọ dị Pita n’abalị ahụ. Ma, iche ụdị ihe ahụ ga-eme ka obi jọkwuo ya njọ. Pita abịaghị ebe ahụ igwuri egwu. O nwere ndị ọ ga-eji azụ̀ ọ ga-egbute kpaa afọ ha. Ma, o mechara gbara aka pụta na mmiri ahụ. N’agbanyeghị nke a, ọ ga-asacha ụgbụ ya. Ọ bụzi mgbe ọ nọ na-asacha ụgbụ ya ka Jizọs bịakwutere ya.
O nweghị mgbe ike gwụrụ Pita ige Jizọs ntị mgbe ọ na-akụziri ha banyere Alaeze Chineke, nke bụ́ isiokwu ozi ọma ya
12 N’ụbọchị ahụ, ìgwè mmadụ nọ na-adagide Jizọs, na-ege ntị n’ihe niile ọ na-agwa ha. Ebe ọ bụ na ha karịrị akarị, Jizọs banyere n’ụgbọ Pita ma gwa ya ka o si n’elu ala kwọrọ ụgbọ ahụ banyetụ n’ime mmiri. Jizọs nọ ebe ahụ kụziere ìgwè mmadụ ahụ ihe n’ihi na mmiri ahụ mere ka ha na-anụ olu ya nke ọma. Pita na ndị ahụ nọ n’ikpere mmiri gere Jizọs ntị nke ọma. O nweghị mgbe ike gwụrụ Pita ige Jizọs ntị mgbe ọ na-akụziri ha banyere Alaeze Chineke, nke bụ́ isiokwu ozi ọma ya. Pita alaferela ma ọ bụrụ na ọ ga-eso Kraịst kwusaara ndị mmadụ ozi ọma a ga-eme ka ha nwee olileanya. Ma ọ̀ ga-emelinụ ya? Olee otú ọ ga-esi na-akpa afọ ezinụlọ ya? O nwere ike ịbụ na Pita chere echiche ọzọ banyere abalị ahụ ọ dọgburu onwe ya n’ọrụ n’efu.—Luk 5:1-3.
13, 14. Olee ọrụ ebube Jizọs rụrụ nke baara Pita uru, oleekwa ihe Pita mere?
13 Mgbe Jizọs kwuchara okwu, ọ gwara Pita, sị: “Kwọrọ ụgbọ a banye n’ebe dị omimi, wụnyekwanụ ụgbụ unu ka unu wee gbute azụ̀.” Pita nwere obi abụọ. Ọ sịrị: “Onye ozizi, anyị dọgburu onwe anyị n’ọrụ abalị dum n’egbuteghị ihe ọ bụla, ma ebe i kwuru ya, aga m awụnye ụgbụ.” Ọ dịbeghị anya Pita sachara ụgbụ ya. O doro anya na Pita achọghị ịwụnye ụgbụ ahụ ọzọ na mmiri. Ugbu a abụkwanụghị mgbe azụ̀ ji akpa nri. N’agbanyeghị nke ahụ, o mere ihe Jizọs gwara ya. Ọ ga-abụkwa na ọ gwara ndị ibe ya nọ n’ụgbọ nke ọzọ ka ha soro ha.—Luk 5:4, 5.
14 Ụgbụ ahụ nyịwara Pita arọ n’aka mgbe ọ malitere ịdọlite ya. O juru ya anya, ya adọsiwekwuo ya ike ma hụ ka ọtụtụ azụ̀ na-agba lịka lịka n’ụgbụ ahụ. O feere ndị ibe ya nọ n’ụgbọ nke ọzọ aka ozugbo ka ha bịa nyere ya aka. Mgbe ha bịara, ha chọpụtara na azụ̀ niile ahụ agaghị aba n’otu ụgbọ. Ha kpojuru ụgbọ abụọ ahụ, ma n’ihi otú azụ̀ ndị ahụ si karịa akarị, ụgbọ ndị ahụ malitere imi. Ihe a enyeghị Pita ọnụ okwu. Ọ hụla ebe Kraịst ji ike ya rụọ ọrụ ebube. Ma, ọ bụ ya ka nke ugbu a baara uru. Ọ hụla onye nwere ike ime ka azụ̀ banye n’ụgbụ. Ụjọ jidere Pita. O gbusara ikpere n’ala ma kwuo, sị: “Onyenwe anyị, si n’ebe m nọ pụọ, n’ihi na abụ m onye mmehie.” O chere na ya erughị eru iso Onye a ji ike Chineke arụ oké ọrụ.—Gụọ Luk 5:6-9.
15. Olee otú Jizọs si mee ka Pita mata na obi abụọ ọ na-enwe na ụjọ ọ na-atụ abaghị uru?
15 Jizọs medara obi gwa ya, sị: “Kwụsị ịtụ egwu. Site ugbu a gaa n’ihu, ị ga na-akụta ndị mmadụ ná ndụ.” (Luk 5:10, 11) Ugbu a abụghị oge inwe obi abụọ ma ọ bụ ịtụ ụjọ. Pita kwesịrị ilekwasị anya n’ọrụ ikwusa ozi ọma e nyere ya. O kwesịghị inwewa obi abụọ ma ọ̀ ga na-akụtalikwa azụ̀ ọ ga-eji kpaa afọ ezinụlọ ya, o kwesịghịkwa ichewe na ya agaghị arụli ọrụ a, ya bụ, ikwusa ozi ọma. Jizọs nwere nnukwu ọrụ ọ ga-arụ. Ọrụ a ga-abara ụmụ mmadụ uru n’ọdịnihu. Ọ bụ Chineke ka Jizọs na-ejere ozi. Chineke a ‘na-agbaghara ndị mmadụ mmehie ha n’ụzọ dị ukwuu.’ (Aịza. 55:7) Ọ ga-egboro Pita mkpa ya niile, nyekwara ya aka ikwusa ozi ọma.—Mat. 6:33.
16. Olee otú Pita, Jems, na Jọn si mee ihe Jizọs gwara ha, oleekwa ihe mere ihe a ha kpebiri ime ji dị mma?
16 Pita mere ihe Jizọs gwara ya ozugbo, otú ahụkwa ka Jems na Jọn mere. Baịbụl sịrị: “Ha kwọọrọ ụgbọ ndị ahụ gaghachi n’elu ala. Ha gbahapụkwara ihe niile ma soro ya.” (Luk 5:11) Pita nwere okwukwe na Jizọs nakwa n’Onye zitere ya. Ihe a o kpebiri ime amaka. E nwekwara Ndị Kraịst taa ndị kwụsịrị ịtụ ụjọ na inwe obi abụọ. Ihe a ha mere emeela ka ha nwee ike ịna-ejere Chineke ozi. O gosikwara na ha nwere okwukwe. Jehova agaghị ekwe ka ihere mee ndị tụkwasịrị ya obi.—Ọma 22:4, 5.
“Gịnị Mere I Ji Nwewe Obi Abụọ?”
17. Olee ihe ndị Pita chetara mere n’ihe dị ka afọ abụọ ya na Jizọs matara?
17 Ọ bụ ihe dị ka afọ abụọ Pita matachara Jizọs ka ihe ahụ a kọrọ ná mmalite isiokwu a mere. Pita kwọ ụgbọ na-aga n’Oké Osimiri Galili n’abalị ahụ oké ifufe na-efe. N’eziokwu, anyị amaghị ihe ndị o chere n’echiche n’abalị ahụ. O nwere ọtụtụ ihe o nwere ike iche. Jizọs agwọọla nne nwunye ya, nọrọ n’elu ugwu zie ìgwè mmadụ ihe. Jizọs ejirikwala ozizi ya na ọrụ ebube ndị ọ rụrụ gosi na ya bụ Onye Jehova họpụtara, ya bụ, Mesaya ahụ. Mgbe ọtụtụ ọnwa gafere, o doro anya na ụjọ Pita na-atụ na obi abụọ ọ na-enwe akwusịlatala. Jizọs họdịịrị Pita ka ọ bụrụ otu n’ime ndịozi iri na abụọ ya. Ma, n’oge na-adịghị anya, Pita ga-amata na ya akwụsịchabeghị ịtụ ụjọ na inwe obi abụọ.
18, 19. (a) Kọwaa ihe Pita hụrụ n’Oké Osimiri Galili. (b) Olee otú Jizọs si mee ihe Pita rịọrọ ya?
18 N’oge nche nke anọ n’abalị ahụ, ya bụ, ihe dị ka n’agbata elekere atọ nke isi ụtụtụ na mgbe anyanwụ malitere ịwa, Pita kwụsịrị ịkwọ ụgbọ na mberede ma nọrọ kwem n’ebe ọ nọ ọdụ. Ọ hụrụ na e nwere ihe na-agafenụ n’osimiri ahụ ebili mmiri na-enugharị. Ọ̀ ga-abụ ìhè ọnwa nke na-enwu n’ebili mmiri ahụ? Mbanụ! Ihe ọ na-ahụ guzo kwem, o kwekwaghị apụ apụ n’anya ya. Ọ bụ mmadụ, ọ na-ejekwa ije n’elu oké osimiri. Ka onye ahụ na-erute nso, o yiri ka ọ̀ na-abịa ịgafe ha. Ndị na-eso ụzọ Jizọs tụrụ ụjọ ma chee na ọ bụ onyinyo ụgha. Onye ahụ kwuru okwu, sị: “Nweenụ obi ike, ọ bụ m; unu atụla egwu.” Ọ bụ Jizọs.—Mat. 14:25-28.
19 Pita kwuru, sị: “Onyenwe anyị, ọ bụrụ na ọ bụ gị, gwa m ka m bịakwute gị n’elu mmiri.” Ihe mbụ gbatara Pita n’uche ime bụ ime ihe ga-egosi na o nwere obi ike. Ebe ọ bụ na ọrụ ebube a Pita hụrụ masịrị ya, ọ chọwara otú ọ ga-esi mee ka okwukwe ya sikwuo ike. Ọ chọrọ iso Jizọs jee ije n’elu mmiri. Jizọs sịrị ya bịa. Pita si n’akụkụ ụgbọ ahụ rịdata ma zọnye ụkwụ n’oké osimiri ahụ ebili mmiri na-enugharị. Weregodị ya na ị na-ahụ ka Pita zọnyere ụkwụ na mmiri ahụ, ma ụkwụ ya emighị, ya eguzoro ọtọ n’elu mmiri ma gawa ije. Ọ ga-abụ na o juru ya anya na ya na-eje ije n’elu mmiri na-agakwuru Jizọs. Ma n’oge na-adịghị anya, ihe ọzọ batara ya n’obi.—Gụọ Matiu 14:29.
20. (a) Olee ihe megharịrị Pita anya, oleekwa ihe ọ kpataara ya? (b) Olee ihe dị mkpa Jizọs ji ihe a merenụ kụziere Pita?
20 Pita kwesịrị ilegide Jizọs anya. Ọ bụ Jizọs ji ike Jehova nyere ya mee ka Pita na-eje ije n’elu mmiri. Ihe mekwaranụ Jizọs ji mee ya bụ na Pita nwere okwukwe n’ebe ọ nọ. Ma, uche Pita pụrụ n’ebe Jizọs nọ. Baịbụl kwuru, sị: “Mgbe ọ hụrụ oké ifufe ahụ, egwu tụrụ ya.” Mgbe Pita lere anya hụ otú ebili mmiri ahụ si na-akụ n’ụgbọ ahụ ma na-awụli mmiri elu, na-agbọkwa ụfụfụ, ụjọ tụrụ ya. O nwere ike ịbụ na ọ bịaziri dị ya ka ọ̀ na-emikpu n’ime mmiri ahụ, mmiri erie ya. Ihe a mere ka ụjọ tụsiwe ya ike, okwukwe ya amalite ịnyụ ka ọkụ. Ebe ọ bụ na okwukwe ya esizighị ike, nwoke a a kpọrọ Nkume maka na ọ bụ a kwaa akwụrụ malitere imikpu n’ime mmiri ka okwute. Pita bụ aka ochie n’igwu mmiri. Ma na nke ugbu a, ọ sịghị ka ya gwupụtawa n’onwe ya. O tiri mkpu, sị: “Onyenwe anyị, zọpụta m!” Jizọs jidere Pita aka ma dọpụta ya. Mgbe Jizọs na Pita ka nọ n’elu mmiri ahụ, ọ kụziiri Pita otu ihe dị mkpa. Ọ sịrị ya: “Gị onye okwukwe nta, gịnị mere i ji nwewe obi abụọ?”—Mat. 14:30, 31.
21. Gịnị mere inwe obi abụọ ji jọgbuo onwe ya, gịnịkwa ka anyị ga-eme ka anyị ghara ịna-enwe obi abụọ?
21 Ajụjụ ahụ ọ jụrụ Pita dabara adaba, ya bụ, “Gịnị mere i ji nwewe obi abụọ?” Obi abụọ nwere ike imebiri mmadụ ihe. Ọ bụrụ na anyị ana-enwe obi abụọ, o nwere ike ime ka okwukwe anyị gharazie isi ike, meekwa ka anyị na Chineke ghara ịdịkwa ná mma. Anyị kwesịrị ịgbasi mbọ ike ka anyị ghara ịna-enwe obi abụọ. Olee otú anyị ga-esi eme ya? Otú anyị ga-esi eme ya bụ ime ka uche anyị dịrị n’ihe kwesịrị ekwesị. Ọ bụrụ na anyị ana-eche ihe na-emenye anyị ụjọ, ihe na-akụda anyị obi, na ihe ga-eme ka uche anyị pụọ n’ebe Jehova na Ọkpara ya nọ, anyị ga na-enwekwu obi abụọ. Ma, ọ bụrụ na anyị ana-eche banyere Jehova na Ọkpara ya, ihe ha meerela anyị, ihe ha na-emere anyị ugbu a, na ihe ha ka ga-emere ndị hụrụ ha n’anya, anyị ga-akwụsị inwe obi abụọ.
22. Gịnị mere anyị ji kwesị iṅomi okwukwe Pita?
22 Ka Pita so Jizọs banyeghachi n’ụgbọ ahụ, ọ hụrụ ka oké ifufe ahụ kwụsịrị. Oké Osimiri Galili dara jụụ. Pita na ndị na-eso ụzọ ibe ya gwaziri Jizọs, sị: “Ị bụ Ọkpara Chineke n’ezie.” (Mat. 14:33) O doro anya na obi ga na-atọ Pita ụtọ mgbe chi bọrọ n’ụbọchị ahụ. Ọ mụtala na ya ekwesịghị ikwe ka ụjọ mee ka o nwewe obi abụọ. N’eziokwu, ọ ka nwere ọtụtụ ihe ọ ga-agbanwe ná ndụ ya tupu ya aghọọ Onye Kraịst nke yiri nkume ahụ Jizọs kpọrọ ya. Ma o kpebisiri ike na ya ga-agbalị na-emekwu nke ọma. Ì kpebiela ime ka ya? Ọ bụrụ na i mee otú ahụ, ị ga-achọpụta na iṅomi okwukwe Pita bara uru.


text:
Ndị Nne na Nna, Nyerenụ Ụmụ Unu Aka Ka Okwukwe Ha Sie Ike
“Ụmụ okorobịa na ụmụ agbọghọ . . . Ka ha too aha Jehova.”—ỌMA 148:12, 13.
ABỤ: 88, 115
1, 2. (a) Olee ihe nwere ike isiri ndị nne na nna ike, oleekwa otú ha ga-esi merie ya? (b) Olee ihe anọ anyị ga-elebara anya?
NNE na nna bí na Frans kwuru, sị: “Anyị kweere na Jehova, ma ọ pụtaghị na ụmụ anyị ga-ekwere. Okwukwe anaghị esi mmadụ n’ọbara. Ụmụ anyị na-eji nwayọọ nwayọọ enwe ya.” Otu nwoke bụ́ onye Ọstrelia dere, sị: “Ọ dị ka ihe ga-akacha siere mmadụ ike ọ̀ bụ inyere ụmụ ya aka ka ha nwee okwukwe. I kwesịrị ime ihe niile i nwere ike ime iji na-enyere ha aka. I nwere ike iche na otú i si zaa nwa gị ajụjụ ọ jụrụ ejula ya afọ. E mechaa, ya ajụọ gị ajụjụ ahụ ọzọ. Azịza juru nwa gị afọ taa nwere ike ọ gaghịzi eju ya afọ echi. N’ihi ya, i nwere ike ịna-akụziri ya ihe ndị ị kụziirila ya mbụ.”
2 Ọ bụrụ na ị bụ nne ma ọ bụ nna, è nwere mgbe ọ na-adị gị ka ị gaghị akụzirili ụmụ gị otú ha ga-esi nwee okwukwe ma ha too? E nweghị onye n’ime anyị ga-ejili naanị amamihe nke ya mee ya. (Jere. 10:23) Ma anyị ga-emeli ya ma anyị rịọ Chineke ka o nyere anyị aka. Ka anyị leba anya n’ihe anọ ga-enyere gị aka ịkụziri ụmụ gi otú ha ga-esi enwe okwukwe. Nke mbụ, mata ha nke ọma. Nke abụọ, jiri obi gị niile na-akụziri ha ihe. Nke atọ, jiri ezigbo ihe atụ na-akụziri ha ihe. Nke anọ, nwee ndidi, na-ekpesikwa ekpere ike.
MATA ỤMỤ GỊ NKE ỌMA
3. Olee otú ndị nne na nna ga-esi na-eme ka Jizọs ma ha kụziwere ụmụ ha ihe?
3 Ụjọ atụghị Jizọs ịjụ ndị na-eso ụzọ ya ihe ha kweere. (Mat. 16:13-15) Na-eme ka Jizọs. Ọ na-akacha mma ịgwa ụmụ gị ka ha kwuo obi ha mgbe ahụ́ ruru ha ala. Ọ pụtara na ha ga-agwa gị ihe na-echu ha ụra ma ọ bụ ihe gbagwojuru ha anya. Otu nwanna nwoke dị́ afọ iri na ise bí n’Ọstrelia dere, sị: “Mụ na papa m na-ekwurịtakarị gbasara ihe m kweere. Ọ na-enyekwara m aka iche echiche. Ọ na-ajụkarị m: ‘Gịnị ka Baịbụl kwuru?’ ‘Ì kwetara ihe a Baịbụl kwuru?’ ‘Gịnị mere i ji kweta?’ Ọ chọrọ ka m zaa ihe dị́ m n’obi, ọ bụghị ikwughachi ihe yanwa ma ọ bụ mama m kwuru. Ka m na-etokwu, m na-amatakwu ihe m ga-aza.”
4. Gịnị mere i ji kwesị iji ajụjụ nwa gị jụrụ kpọrọ ihe? Nye ihe atụ.
4 E nwee ihe Baịbụl na-akụzi nke na-eme nwa gị obi abụọ, ekwela ka o wee gị iwe ma ọ bụ mee ka ị bawara ya mba. Wetuo obi nyere ya aka ka ọ mata azịza ajụjụ ndị ọ jụrụ. Otu nna kwuru, sị: “Jiri ajụjụ nwa gị jụrụ kpọrọ ihe. Ewerela ajụjụ ya ka ihe na-abaghị uru. Agbarala okwu ụfọdụ ọsọ maka na ha na-eme ka ahụ́ ghara iru gị ala.” N’eziokwu, ọ dị mma ka nwa gị jụọ ajụjụ n’ihi na ọ ga-egosi na ọ chọrọ ịmata ihe. Mgbe Jizọs dị afọ iri na abụọ, ọ jụrụ ajụjụ ndị dị́ ezigbo mkpa. (Gụọ Luk 2:46.) Otu nwa okorobịa bí na Denmak kwuru, sị: “Mgbe m gwara papa m na mama m na m na-eche ma Ndịàmà Jehova hà na-akụzi eziokwu, ha abaghịrị m mba n’agbanyeghị na o nwere ike ịbụ na ha na-echegbu onwe ha banyere m. Ha ji Baịbụl zaa ajụjụ m niile.”
5. Olee otú ndị nne na nna ga-esi gosi na ha ejighị okwukwe ụmụ ha egwu egwu?
5 Gbaa mbọ ka ị mata ụmụ gị nke ọma. Mata ihe ha na-eche, otú obi dị ha na ihe bụ́ mkpa ha. Echekwala na ha nwere okwukwe naanị n’ihi na ha na-eso unu aga ozi ọma na ọmụmụ ihe. Na-agwa ha gbasara Jehova mgbe ọ bụla gị na ha na-emekọ ihe. Na-etinye ụmụ gị n’ekpere ma mgbe gị na ha na-ekpekọ ekpere ma mgbe naanị gị na-ekpe ekpere. Gbalịa mata ọnwụnwa ndị nwere ike ịbịara ha, ma nyere ha aka imeri ha.
JIRI OBI GỊ NIILE NA-AKỤZIRI HA IHE
6. Ọ bụrụ na ndị nne na nna ana-agba mbọ ka eziokwu Baịbụl ruo ha n’obi, olee otú ọ ga-esi nyere ha aka ịna-akụziri ụmụ ha ihe?
6 Ihe Jizọs kụziri ruru ndị mmadụ n’obi n’ihi na ọ hụrụ Jehova n’anya, mara Akwụkwọ Nsọ nke ọma, hụkwa ndị mmadụ n’anya. (Luk 24:32; Jọn 7:46) Ịhụ Jehova n’anya otú ahụ ga-enyere ndị nne na nna aka ịna-akụziri ụmụ ha ihe ga-eru ha n’obi. (Gụọ Diuterọnọmi 6:5-8; Luk 6:45.) N’ihi ya, ndị nne na nna, na-amụsinụ Baịbụl na akwụkwọ anyị ike. Na-agbanụ mbọ ka unu matakwuo gbasara ihe Chineke kere, na-agụkwanụ isiokwu ndị kwuru banyere ya n’akwụkwọ anyị. (Mat. 6:26, 28) Ọ bụrụ na unu na-eme otú ahụ, unu ga-amatakwu Jehova, nwekwuo obi ụtọ maka ihe ndị o kere, nweekwa ike ịna-akụziri ụmụ unu ihe.—Luk 6:40.
7, 8. Ọ bụrụ na nne ma ọ bụ nna amata Baịbụl nke ọma, gịnị ka ọ ga-eme? Nye ihe atụ.
7 Ị mata eziokwu Baịbụl nke ọma, ị ga na-agwa ndị ezinụlọ gị banyere ya. Na-eme otú ahụ mgbe niile, ọ bụghị naanị mgbe unu na-amụ ihe a ga-amụ n’ọmụmụ ihe ma ọ bụ mgbe unu na-enwe ofufe ezinụlọ. Ihe ọzọ bụ na unu kwesịrị ịna-ekwu banyere ụdị ihe ahụ mgbe unu na-akparịta ụka kwa ụbọchị. I kwesịghị ịmanyewe ha ikwu okwu. Ọ bụghịkwa ihe a ga-eyiri oge. Kama, o kwesịrị ịdị ka mkparịta ụka enyi na enyi. Otú ahụ ka otu nwanna na nwunye ya na-eme n’Amerịka. Ha na-agwa ụmụ ha banyere Jehova ma ha hụ ihe mara mma Jehova kere ma ọ bụ ma ha riwe nri na-atọ ụtọ. Ha kwuru, sị: “Anyị na-echetara ụmụ anyị na Jehova hụrụ anyị n’anya nakwa na o chere echiche nke ọma nye anyị ihe niile o nyere anyị.” Na Saụt Afrịka, otu nwanna na nwunye ya na-ekwu banyere ihe Chineke kere ma ha na ụmụ ha nwaanyị abụọ rụwa ọrụ n’ubi. Ha na-agwa ụmụ ha otú dị ịtụnanya ihe a kụrụ si epu ma mechaa too. Ha sịrị: “Anyị na-agba mbọ ka ụmụ anyị mụta iji ihe ndị dị́ ndụ na ụzọ dị́ ebube Chineke si kee ha kpọrọ ihe.”
8 Otu nwanna bí n’Ọstrelia kpọ nwa ya nwoke dị́ afọ iri gaa ebe a na-edowe ihe ndị mgbe ochie, jiri ohere ahụ mee ka okwukwe nwa ya sie ike, meekwa ka ọ ghọta na ọ bụ Jehova kere ihe niile. Nwanna ahụ sịrị: “Anyị hụrụ ebe e gosichara obere ihe ụfọdụ na-ebi na mmiri n’oge ochie, ndị na-adịghịzi ugbu a. O juru anyị anya na ihe ndị ahụ mara ezigbo mma, dị́ mgbagwoju anya, nweekwa ihe niile ha kwesịrị inwe. Ha adịghị iche n’ihe ndị anyị na-ahụ taa. N’ihi ya, ọ bụrụ na ihe ndị dị́ ndụ si n’ihe na-enweghị ihe ọ bụ ghọzie ihe dị́ mgbagwoju anya, gịnịzi mere ihe ndị ahụ na-ebi na mmiri n’oge ochie ji dị́ mgbagwoju anya otú ahụ? Ihe a m mụtara mere m obi ụtọ, mụ akụziere ya nwa m nwoke.”
JIRI EZIGBO IHE ATỤ NA-AKỤZIRI ỤMỤ GỊ IHE
9. Gịnị mere o ji dị́ mma ka e jiri ihe atụ na-akụzi ihe, oleekwa otú otu nwanna nwaanyị si jiri ya kụziere ụmụ ya ihe?
9 Jizọs na-ejikarị ihe atụ akụzi ihe n’ihi na ọ na-eru ndị mmadụ n’obi, mee ka ha chee echiche ma ghara ichefu ihe a kụziiri ha. (Mat. 13:34, 35) Ụmụaka na-ejikarị uche ha ahụ ihe a na-akọrọ ha. N’ihi ya, ndị nne na nna, jirinụ ihe atụ na-akụziri ụmụ unu ihe. Ọ bụ ihe otu nwaanyị bí na Japan meere ụmụ ya ndị nwoke abụọ. Mgbe otu dị afọ iri, onye nke ọzọ adịrị afọ asatọ, ọ kụziiri ha na otú Jehova si kee ikuku dị́ n’ụwa gosiri na ọ hụrụ anyị n’anya nke ukwuu. O nyere ha mmiri ara ehi, shuga, na kọfị, sị ha meere ya otu iko kọfị. O kwuru na ha kpachapụrụ anya mee kọfị ahụ. Mgbe ọ jụrụ ha ihe mere ha ji kpachapụ anya otú ahụ, ha gwara ya na ha chọrọ ime kọfị ga-adị ya mma. Ọ kọwaara ha na Chineke kpachapụrụ anya otú ahụ kee ikuku dị́ n’ụwa ka o nwee ike ịdị ndị mmadụ mma n’ahụ́. Ihe atụ ahụ dabara adaba n’ihi afọ ole ha dị. O mere ka ha chee echiche nke ọma ma mụta ihe a kụziiri ha, ha echefughịkwa ihe ha mụtara.
10, 11. (a) Olee ihe atụ i nwere ike iji nyere nwa gị aka ịghọta na Chineke dị? (Lee ihe e sere ná mmalite isiokwu a.) (b) Olee ihe atụ ndị i jirila nyere nwa gị aka?
10 Olee ihe atụ i nwere ike iji mee ka nwa gị mata na Chineke dị? I nwere ike ide otú e si esi maị maị, gị na ya ejiri ya sie maị maị. Kọwaa ihe mere o ji dị́ mkpa ka o soro ihe ahụ i dere otú ahụ i si dee ya. Unu sichaa ya, gị enye nwa gị ụdara ma ọ bụ mkpụrụ osisi ọzọ, jụọ ya, sị: “Ị̀ ma na ọ dị ka à ga-asị na e dere otú ụdara a si amị?” Pịwaa ụdara ahụ, nye ya otu mkpụrụ dị́ n’ime ya. Kọwaara ya na ọ dị nnọọ ka è dere otú ụdara ahụ si amị n’ime mkpụrụ ya. Ma ọ dị mgbagwoju anya karịa ebe ahụ i dere otú e si esi maị maị. I nwere ike ịjụ ya, sị: “Ebe ọ bụ mmadụ dere otú e si esi maị maị, ònye dekwaranụ otú ụdara si amị?” Ọ bụrụ na nwa gị etoola, i nwere ike ịkọwara ya na ọ bụ n’ime mkpụrụ ụdara ka Chineke dere ma otú osisi ụdara si eto ma otú o si amị. I nwekwara ike igosi ya ma ụfọdụ ihe atụ ma ihe ụfọdụ e sere na peeji nke 10 ruo 20 na broshọ bụ́ The Origin of Life—Five Questions Worth Asking.
11 Ọtụtụ ndị nne na nna na-eji isiokwu bụ́ “È Kere Ya Eke?” nke na-agbakarị na Teta! akụziri ụmụ ha ihe. Ọ bụrụ na ụmụ ha ka dị ezigbo obere, ha na-akọwara ha ihe dị́ n’isiokwu ahụ otú ọ ga-adịrị ha mfe nghọta. Dị ka ihe atụ, otu nwanna na nwunye ya bí na Denmak ji ụgbọelu tụnyere nnụnụ. Ha sịrị: “Ụgbọelu yiri nnụnụ. Ma, ụgbọelu ọ̀ na-eyi àkwá, kpuo ya iji mụta obere ụgbọelu? Nnụnụ chọọ ifedata, à ga-ebu ụzọ rụọrọ ya ebe ọ ga-efedata? Ị̀ ga-ejili ụzụ ụgbọelu na-eme tụnyere ubé nnụnụ? N’ihi ya, ònye ka mara ihe, ọ̀ bụ onye rụrụ ụgbọelu ka ọ̀ bụ Onye kere nnụnụ?” Ajụjụ ndị dị́ otú ahụ nwere ike ime ka nwatakịrị ‘chee echiche,’ meekwa ka o nwee okwukwe na Chineke.—Ilu 2:10-12.
12. Olee otú ihe atụ nwere ike isi nyere ụmụ gị aka ịghọta na ihe ọ bụla Baịbụl kwuru bụ eziokwu?
12 I nwekwara ike iji ihe atụ kụziere nwa gị na ihe ọ bụla Baịbụl kwuru bụ eziokwu. Dị ka ihe atụ, gị na ya gụọ Job 26:7. (Gụọ ya.) Olee otú ị ga-esi gosi na ọ bụ Jehova mere ka e dee amaokwu Baịbụl a? I nwere ike ikwu ya hoo haa. Kama ime otú ahụ, nyere nwa gị aka iche echiche. Gwa ya na n’oge Job, e chewebeghị echiche imepụta rọket ma ọ bụ onyokomita e ji ahụ ihe dị́ na mbara igwe. I nwere ike ịgwa nwa gị ka o gosi ihe mere ọ ga-eji siere ụfọdụ ndị ike ikweta na e nweghị ihe e kokwasịrị ụwa n’elu ya n’agbanyeghị na o buru oké ibu. Nwa gị nwere ike iji bọl ma ọ bụ nkume gosi na a tụlie ihe ọ bụla dịtụ arọ elu, ọ ga-adarịrị n’ala. Ihe ahụ o mere ga-eme ka ọ ghọta na ihe ahụ Jehova kwuru na Baịbụl ọtụtụ afọ tupu ndị mmadụ achọpụta ya bụ eziokwu.—Nehe. 9:6.
KỤZIERE HA NA IME IHE BAỊBỤL KWURU BARA URU
13, 14. Olee otú ndị nne na nna ga-esi kụziere ụmụ ha na ime ihe Baịbụl kwuru na-aba uru?
13 Ọ dị ezigbo mkpa ka i mee ka ụmụ gị ghọta na ime ihe Baịbụl kwuru na-aba uru. (Guọ Abụ Ọma 1:1-3.) E nwere ọtụtụ ụzọ ị ga-esi eme ya. Dị ka ihe atụ, i nwere ike ịgwa ụmụ gị ka ha were ya na ha na-aga n’otu obere obodo dịpụrụ adịpụ, ọ bụkwa ha ga-ekpebi mmadụ ole ha na ha ga-ebi ebe ahụ. Jụzie ha, sị: “Olee ụdị àgwà onye ọ bụla n’ime ha kwesịrị inwe ma ọ bụrụ na ha niile chọrọ ịna-ebi n’udo?” I nwere ike ịgụrụ ha Ndị Galeshia 5:19-23 ka ha hụ ụdị ndị Jehova chọrọ ka ha biri n’ụwa ọhụrụ.
14 E nwere ihe abụọ dị́ mkpa ụmụ gị ga-amụta n’ihe atụ ahụ. Nke mbụ bụ na iwu Chineke na-eme ka e nwee ezigbo udo na ịdị n’otu. Nke abụọ abụrụ na ihe Jehova na-akụziri anyị na-eme ka anyị jikere ibi n’ụwa ọhụrụ ya. (Aịza. 54:13; Jọn 17:3) I nwere ike iji ihe ndị a kọrọ n’akwụkwọ anyị mee ka ha ghọta ya nke ọma. O nwere ike ịbụ isiokwu bụ́ “Baịbụl Na-agbanwe Ndụ Ndị Mmadụ,” nke na-agba n’Ụlọ Nche. Ọ bụrụ na e nwere onye nọ́ n’ọgbakọ unu gbanwere àgwà ọjọọ ọ na-akpabu iji mee ihe dị́ Jehova mma, i nwere ike ịkpọ ya ka ọ bịa n’ụlọ unu kọọ otú o si mee ya. Ụdị ihe atụ ahụ ga-eme ka ihe Baịbụl kwuru doo ha anya.—Hib. 4:12.
15. Olee ihe kacha mkpa i kwesịrị iburu n’obi mgbe ị na-akụziri ụmụ gị ihe?
15 Ihe dị́ mkpa a na-ekwu bụ: Gbaa mbọ ka otú i si akụziri ụmụ gị ihe na-atọ ha ụtọ. Gbalịa ka i chepụta ihe ị ga-eji kụziere ha ihe. Mee ka ha chee echiche. Echefula afọ ole ha dị. Mee ka otú i si akụziri ha ihe na-atọ ha ụtọ, na-emekwa ka okwukwe ha sie ike. Otu nwanna kwuru, sị: “Ike agwụla gị ichepụta ụzọ ọhụrụ ị ga-esi na-akụziri ha ihe ndị ị kụzibuuru ha.”
NWEE OKWUKWE NA NDIDI, NA-EKPESIKWA EKPERE IKE
16. Mgbe ị na-akụziri ụmụ gị ihe, gịnị mere o ji dị́ mkpa ka i nweere ha ndidi? Nye ihe atụ.
16 Mmụọ nsọ ga-enyere ụmụ gị aka ka okwukwe ha sie ike. (Gal. 5:22, 23) Mkpụrụ osisi na-ewe oge tupu ya etoo. Otú ahụ ka okwukwe dị. N’ihi ya, i kwesịrị inwe ndidi ma jisie ike na-akụziri ụmụ gị ihe. Otu nwanna bí na Japan, nke mụrụ ụmụ abụọ, sịrị: “Mụ na nwunye m wepụtaara ụmụ anyị ezigbo oge. Malite mgbe ha dị obere, m na-eji nkeji iri na ise amụrụ ha ihe kwa ụbọchị e wezụga ụbọchị ọmụmụ ihe. Nkeji iri na ise ebughị anyị na ha aka.” Otu onye nlekọta sekit dere, sị: “Mgbe m ka na-eto eto, enwere m ọtụtụ ajụjụ. Ma ọ bụghị ha niile ka m jụrụ. Ka oge na-aga, a zara ọtụtụ n’ime ha n’ọmụmụ ihe, n’ofufe ezinụlọ anyị ma ọ bụ n’ihe m gụrụ mgbe naanị m na-amụ ihe. Ọ bụ ihe mere o ji dị́ mkpa ka ndị nne na nna ghara ịkwụsị ịkụziri ụmụ ha ihe.”
17. Gịnị mere o ji dị́ mkpa ka ndị nne na nna mee ka okwukwe ha sie ike? Olee otú otu nwanna na nwunye ya si nyere ụmụ ha aka inwe okwukwe na Jehova?
17 N’eziokwu, ihe dị́ ezigbo mkpa bụ igosi ụmụ gị na okwukwe gị siri ike. Ụmụ gị ga-ahụ ihe ị na-eme. Ọ ga-emekwa ka okwukwe ha sie ike. N’ihi ya, ndị nne na nna, na-emenụ ka okwukwe unu sie ike. Meenụ ka ụmụ unu hụ otú Jehova si akwado unu. Dị ka ihe atụ, ọ na-abụ e nwee ihe na-echu otu nwanna na nwunye ya bí na Bamuda ụra, ha arịọ Jehova ka o nyere ha aka, ha agwakwa ụmụ ha ka hanwa kpewe ekpere. Ha kwuru, sị: “Anyị na-asịkwa ada anyị, ‘Tụkwasị Jehova obi gị niile, na-arụsi ọrụ Chineke ike, echegbukwala onwe gị.’ Ọ hụ ihe mechara mee, ọ na-amata na Jehova na-enyere anyị aka. O meela ka o kwetasie ike na Chineke dị nakwa na Baịbụl bụ Okwu ya.”
18. Olee ihe dị́ mkpa ndị nne na nna na-ekwesịghị ichefu?
18 Nke bụ́ eziokwu bụ na mee elu mee ala, ị gaghị amanye ụmụ gị inwe okwukwe. Ihe ndị nne na nna na-eme bụ ịkụ mkpụrụ na ịgba ya mmiri. Ọ bụ naanị Chineke ga-eme ka o too. (1 Kọr. 3:6) N’ihi ya, na-ekpe ekpere ka mmụọ nsọ nyere gị aka, na-agbasikwa mbọ ike ịkụziri ụmụ gị ihe. Ka obi sie gị ike na Jehova ga-agọzi mbọ ị na-agba.—Efe. 6:4.