text:
Òganizatè Evènman Kominotè yo
Enstriksyon pwovizwa sa yo la pou òganizatè ak ekip ki responsab pou planifikasyon rasanbleman an mas moun oswa gwo evènman kominotè yo nan Etazini. Yon rasanbleman an mas moun se yon evènman planifye oswa ki fèt sanzatann avèk yon gwo kantite moun ki prezan ki kapab epuize resous pou planifikasyon an ak repons kominote ki òganize evènman an, tankou konsè, festival, konferans, sèvis adorasyon ak evènman espòtif.
Ou kapab jwenn enstriksyon ki espesyal pou anviwònman lekòl ak gadri, enstitisyon edikasyon siperyè, ak òganizasyon kominotè ak òganizasyon relijye sou sitwèb CDC ki konsantre sou prevansyon transmisyon COVID-19 nan kominote yo.
Pandan epidemiCOVID-19 ap evolye, CDC ankouraje òganizatè evènman yo toutbon ak ekip yo pou prepare pou posiblite deklanchman nan kominote yo. Kreyasyon yon plan ijans pou rasanbleman an mas kapab ede pwoteje ou ak sante patisipan yo ki nan evènman an ak kominote lokal la. Gade plis enfòmasyon sou fason COVID-19 transmèt.
Òganizatè yo t a dwe toujou ap evalye, dapre kondisyon regilye yo, si pou yo ranvwaye anile evènman an oswa si pou yo fè gwo rediksyon nan kantite patisipan yo (si li posib) pou rasanbleman mas yo. Anba la se lis kèk konsiderasyon òganizatè yo ta dwe toujou sonje lè y ap pran desizyon konsènan si pou yo ranvwaye oswa anile yon evènman. Si òganizatè yo deside kontinye avèk yon evènman, yo ta dwe konsilte seksyon dokiman sa a ki konsène “Etap pou Planifye, Prepare, ak Fè yon Rasanbleman an Mas”.
Konsiderasyon pou Ranvwaye oswa pou Anile yon Rasanbleman an Mas
Gen anpil faktè pou konsidere lè w ap detèmine bezwen pou ranvwaye oswa pou anile yon gwo rasanbleman. Men kèk nan faktè sa yo:
- Kantite jeneral patisipan yo. Pi gwo rasanbleman yo (pa egzanp, plis pase 250 moun) bay plis okazyon pou gen kontak ant moun-ak-moun epi poutèt sa yo reprezante risk pou transmisyon COVID-19.
- Kantite moun k ap patisipe yo ki pi arisk pou gen maladi grav apre yo pran COVID-19. Granmoun aje yo ak moun ki gen pwoblèm medikal kache yo ka pi arisk pou gen maladi grav nan COVID-19.
- Dansite patisipan yo ki nan yon zòn izole. Transmisyon ant moun-ak-moun fèt pi souvan pami moun ki gen kontak sere (sou yon distans ki mwens pase 6 pye).
- Konsekans ekonomik posib pou patisipan yo, moun ki vini yo, ekip la ak pi gwo kominote a.
- Nivo transmisyon viris la nan kominote lokal ou ak nivo transmisyon an nan zòn kote moun k ap vini yo pral vwayaje. Pou pi byen konprann nivo transmisyon viris la nan kominote ou, (ak nan kominote kote moun ki vini yo pral vwayaje), konsilte depatman sante piblik lokal ou ak/oswa depatman sante piblik eta kote w ap viv la.
- Si gen fason pou fè gwo rediksyon nan kantite patisipan yo. Pa egzanp, pou evènman espòtif yo oswa konsè nan lekòl, òganizatè yo ta dwe anvizaje òganize evènman an men yo ta dwe fè gwo rediksyon nan kantite manm odyans lan.
Etap pou Planifye Prepare ak Fè yon Rasanbleman an Mas
Detay plan operasyon ou pou ijans ta dwe baze sou dimansyon ak dire evènman yo, demografi patisipan yo, konpleksite operasyon nou yo pou evènman an, ak nenpòt kalite sèvis ak aktivite anplas evènman ou ka ofri.
Revize plan pou operasyon Annijans ki la deja yo pou lokal ou yo
- Rankontre avèk kowòdonatè operasyon pou ijans yo oswa ekip planifikasyon an nan lokal ou yo. Diskite sou plan pou operasyon pou ijans yo epi detèmine fason yo ka afekte aspè evènman ou yo, tankou pèsonèl la, sekirite a, sèvis yo ak aktivite yo, fonksyon yo, ak resous yo. Travay avèk kowòdonatè operasyon oswa ekip planifikasyon pou prepare pou estrateji kle yo pou prevansyon ki endike nan enstriksyon sa yo. Kreye yon plan pou ijans ki abòde anpil senaryo ki dekri anba la a ou ka jwenn pandan yon deklanchman COVID-19.
- Kreye relasyon avèk patnè kominote kle yo ak moun ki konsène yo. Lè w ap fòme relasyon kle pou evènman ou yo, mete patnè enpòtan tankou depatman sante piblik lokal dirijan kominote yo, òganizasyon relijye yo, komèsan yo founisè yo, lopital yo, liy ayeryen yo, konpayi transpò yo, ak lapolis. Kolabore epi planifye avèk yo sou pi gwo efò planifikasyon. Idantifye aklè wòl, responsablite ak otorizasyon pou pran desizyon pou chak patnè, Kontakte depatman sante piblik lokal ou pou jwenn yon kopi repons yo konsènan deklanchman maladi a ak plan pou diminisyon pou kominote ou. Patisipe nan aktivite preparasyon pou ijan s nan nivo kominote a
Abòde estrateji prevansyon kle yo nan plan ou pou operasyon pou ijans yo
- Ankouraje pratik aksyon prevantif yo chak jou. Itilize mesaj ak materyèl sou sante yo kreye nan sous sante piblik ou fè konfyans tankou depatman sante piblik lokal ou oswa CDC pou ankouraje ekip evènman ou ak patisipan yo pou pratike bon abitid sante pèsonèl. Anvizaje mete pano (fizik oswa elektwonik) toupatou nan evènman an pou fè patisipan yo sonje souvan pou yo angaje nan aksyon prevantif chak jou pou ede yo evite transmisyon COVID-19. Men kèk nan sa pou fè patisipan yo sonje:
- Rete lakay ou si ou malad, sof pou resevwa swen medikal.
- Kouvri bouch ou lè w ap touse oswa estènen avèk manch rad ou oswa yon klinèks, answit jete klinèks la nan fatra.
- Lave men ou souvan avèk savon ak dlo pandan omwen 20 segonn, sitou apre ou soti nan twalèt; anvan ou manje, epi apre ou mouche nen ou, apre ou touse oswa apre ou etènye.
- Pa manyen zye, nen ak bouch ou avèk men ou ki pa lave.
- Chak jou netwaye sifas ak objè moun manyen souvan.
- Bay lamen ak high-five fèt souvan nan reyinyon yo ak evènman espòtif yo, epi aksyon sa yo kapab se fason COBID-19 kapab transmèt ant moun ak moun. Kòm yon fason pou diminye presyon sosyal la pou angaje nan konpòtman komen sa yo, anvizaje mete pano (fizik ak/oswa elektwonik) k ap dekouraje aksyon sa yo pandan rasanbleman an.
- Bay materyèl pou prevansyon COVID-19 nan rasanbleman ou yo. Planifye pou gen materyèl siplemantè anplas pou ekip evènman an ak patisipan yo, ansanm avèk dezenfektan men, klinèks ak mask figi pou yon sèl itilizasyon (pou moun ki kòmanse gen sentòm yo).
- Asire evènman ou yo gen materyèl pou ekip evènman ak patisipan yo, tankou dezenfektan men ki gen omwen 60% alkòl, klinèks, poubèl, mask figi pou jete apre itilizasyon epi ajan netwayaj ak dezenfektan. Netwaye sifas ak objè moun manyen souvan yo avèk detèjan ak dlo anvan ou dezenfekte yo, sitou sifas ki sal aklè yo.
- Netwaye epi dezenfekte souvan sifas ak objè moun manyen souvan yo. Netwaye yo avèk dezenfektan ou itilize souvan yo. Itilize tout pwodui netwayaj yo annakò avèk enstriksyon ki nan etikèt la.
- Pou dezenfeksyon an, dezenfektan pou kay ki anrejistre nan EPA epi ki pi komen yo ta dwe efikas.
- Swiv enstriksyon manifakti a pou tout pwodui netwayaj ak pwodui dezenfeksyon yo (egzanp, konsantrasyon, metòd aplikasyon ak lè pou pran kontak, elatriye).
- Answit, ou kapab itilize solisyon klowòks ki fonn si li apwopriye pou sifas la. Swiv enstriksyon manifakti a pou aplikasyon pwodui a ak bon jan ayerasyon. Tcheke pou asire pwodui a pa pase dat ekspirasyon li. Pa janm melanje klowòks ou itilize nan kay avèk amonyak oswa nenpòt lòt ajan netwayaj. Klowòks ou itilize nan kay ki pa ekspire ap efikas kont kowonaviris yo lè li fonn kòrèkteman. Prepare yon solisyon klowòks depi ou melanje:
- 5 kiyè (1/3 tas(klowòks pou chak galon dlo oswa
- 4 ti kiyè klowòks pou chak ka dlo
- Ou kapab jwenn lòt enfòmasyon sou enstalasyon netwayaj ak enstalasyon dezenfeksyon sou sitwèb CDC.
- Plan for absans ekip la. Kreye epi aplike règleman fleksib konsènan prezans ak konje maladi. Ekip evènman an bezwen rete lakay yo lè yo malad oswa yo ka bezwen rete lakay yo pou pran swen yon moun lakay yo ki malad oswa pou pran swen pitit yo sizoka pitit yo pa kapab ale lekòl. Pèmèt ekip la travay lakay yo lè li posib. Idantifye fonksyon ak pòs djòb ki enpòtan anpil yo epi planifye pou lòt kalite anplwaye vini depi ou bay fòmasyon transvèsal (ki sanble avèk planifikasyon pou fè anplwaye travay pandan jou ferye). Swiv enstriksyon yo sou fason ak kilè pou retounen nan travay san pwoblèm.
- Aplike règleman konsènan prezans ak konje maladi ekip la (si li posib). Egzije ekip la pou yo rete lakay yo si yo malad oswa si y ap pran swen yon moun lakay yo ki malad. Fè ekip la konnen kilè ou planifye pou aplike règleman konsènan konje maladi akòz COVID-19.
- Nòt: Mande manm ekip ki malad avèk sentòm COVID-19 pou yo evite kontak avèk lòt moun epi pou yo chèche jwenn konsèy medikal.
- Fè pwomosyon pou mesaj ki dekouraje moun malad yo patisipe nan evènman yo. Sa ta dwe gen ladan mesaj ki mande pou moun so ti nan evènman yo si yo kòmanse gen sentòm COVID-19, ki gen ladan lafyèv, tous, ak respirasyon kout. Yo ta dwe chèche jwenn konsèy medikal byen vit depi yo rele klinik yon doktè oswa yon saldijans pou yo jwenn enstriksyon. Gade enstriksyon CDC sou sa pou fè lè ou malad avèk COVID-19.
- Anvizaje lòt posiblite pou ekip evènman an ak patisipan yo ki arisk pi plis pou yo gen konplikasyon nan COVID-19. Pou kounye a, nou konsidere granmoun aje yo ak moun ki gen pwoblèm medikal grav kache grav yo kòm moun ki arisk pi plis pou gen maladi grav ak konplikasyon nan COVID-19. Òganizatè evènman yo kapab konsidere re-afekte responsablite yo pou manm ekip ki pi arisk yo gen kontak minimòm avèk lòt moun yo. Moun nan gwoup ki pi arisk yo ta dwe konsilte pwofesyonèl swen sante yo konsènan patisipasyon yo nan gwo evènman yo. Anvizaje bay ranbousman pou patisipan evènman yo ki pa kapab patisipe paske yo arisk anpil epi/oswa anvizaje bay enfòmasyon sou lòt kalite fason pou wè evènman yo.
- Si li posib, idantifye yon espas ki kapab sèvi pou izole manm ekip la oswa patisipan ki vin malad yo nan evènman an. Chwazi yon espas pou manm ekip la oswa patisipan ki vin malad yo epi ki pa kapab kite evènman an imedyatman. Travay avèk patnè yo, tankou lopital lokal yo, pou kreye yon plan pou trete ,manm ekip ak patisipan yo ki p a abite toupre. Ajoute yon plan pou separe epi pou bay swen pou popilasyon ki frajil yo. Si nenpòt manm ekip la oswa patisipan vin malad nan evènman ou, separe li avèk lòt yo san pèdi tan. Mete anplas pwosedi pou ede manm ekip oswa patisipan soti nan evènman imedyatman li posib. Bay yo mask figi pou itilizasyon yon sèl fwa pou yo mete si genyen. Travay avèk depatman sante piblik lokal ou ak lopital toupre yo pran swen moun ki vin malad yo. Si li nesesè kontakte sèvis ijans yo pou moun ki bezwen swen annijans yo. Ou ta dwe evite sèvis transpò piblik, sèvis kovwatiraj, ak taksi pou moun malad yo epi moun sa yo ta dwe mete mask pou itilize yon sèl fwa nan figi yo toutan lè yo nan yon oto. Li plis enfòmasyon sou fason pou evite e transmisyon COVID-19 si yon moun vin malad.
- Planifye kèk fason pou limite kontak nan moun pou manm ekip k ap sipòte evènman ou yo. Anpil fason pou fè sa gen ladan ofri ekip la chwa pou tele-travay si yo kapab fè djòb yo deyò espas travay la, avèk imèl, epi òganize reyinyon nan telefòn ak konferans nan videyo. Redui kantite manm ekip ki nesesè tankou repatisyon peryòd travay la pou ekip k ap sipòte fonksyon ak sèvis debaz yo pandan evènman yo.
- Kreye règleman fleksib pou ranbousman pou patisipan yo. Kreye règleman pou ranbousman ki pèmèt patisipan yo jwenn fleksibilite pou rete lakay yo lè yo malad, ki bezwen bay swen pou moun lakay yo ki malad , oswa ki arisk anpil pou gen konplikasyon nan COVID-19.
- Idantifye mezi pou pran yo si ou bezwen ranvwaye oswa anile evènman yo. Travay anpil avèk ofisyèl sante piblik lokal yo pou evalye kapasite lokal yo ki nan zèòn nan. Pandan yon deklanchman COVID-19, limit resous pami sistèm swen sante lokal yo ak/oswa lapolis kapab gen konsekans sou desizyon pou ranvwaye oswa pou anile evènman yo. Si li posib, planifye lòt kalite fason pou patisipan yo jwi evènman yo nan televizyon, nan radyo oswa sou entènèt.
Kominike avèk yo konsènan COVID-19
- Rete enfòme konsènan sitiyasyon COVID-19 lokal ou. Jwenn dènye enfòmasyon yo sou aktivite lokal COVID-19 ofisyèl piblik yo pibliye. Chèche vin okouran ranvwa lekòl yo pou yon ti tan nan zòn ou paske desizyon sa yo ka afekte ekip evènman an.
- Modifye epi distribiye enfòmasyon pou kominikasyon annijans yo ki apwopriye ak egzat. Idantifye chak moun ki nan chèn kominikasyon ou (pa egzanp, ekip evènman an, patisipan yo, founisè yo komèsan yo, epi patnè kominotè kle yo ak moun ki konsène yo) epi mete anplas sistèm pou divilge enfòmasyon ba yo. Antreteni dènye enfòmasyon pou pran kontak yo pou tout moun ki nan chèn kominikasyon an. Idantifye platfòm, tankou liy dirèk, mesajri otomatik nan tèks, ak yon sitwèb pou ede ou simaye enfòmasyon yo. Voye dènye enfòmasyon yo ba patnè kominotè yo ak moun ki konsène yo souvan. Divilge enfòmasyon sou fason oumenm ak kowòdonatè operasyon pou ijans yo oswa ekip planifikasyon an pou lokal yo ap reponn nan deklanchman maladi a.
- Idantifye epi elimine baryè nan lang, baryè kiltirèl ak baryè nan andikap ki asosye avèk kominikasyon enfòmasyon yo sou COVID-19 ba ekip evènman an ak patisipan yo. Enfòmasyon ou bay yo ta dwe fasil pou tout moun k ap patisipe nan evènman yo konporann yo. Aprann plis enfòmasyon sou fason pou kontakte moun ki pale anpil kalite lang epi ki gen anpil kalite kilti depi ou ale sou sitwèb: Konnen Odyans Ou. Ou kapab jwenn plis enfòmasyon tou sou fason pou kominike avèk ekip la nan yon kriz sou sitwèb: Plan pou Kominike nan Kriz
Swivi Apre yon Deklanchman COVID-19 ki te Fini
Sonje, yon deklanchman COVID-19 kapab dire anpil tan. Lè ofisyèl sante piblik yo detèmine deklanchman an fini nan kominote lokal ou,. Travay avèk yo pou idantifye kritè pou diminye aksyon prevansyon COVID-19 nan evènman ou yo. Baze kritè yo sou ralantisman deklanchman an nan zòn lokal ou. Si ou anile evènman yo, travay avèk moun nan lokal ou yo pou re-pwograme evènman ou yo.
Evalye efikasite operasyon ak plan kominikasyon ou yo pou ijans
- Rankontre avèk kowòdonatè operasyon ijans yo oswa ekip planifikasyon an pou lokal ou yo pou diskite sou leson ou te aprann yo epi pou note yo. Rasanble remak ekip evènman an, remak patisipan yo (si li posib), patnè kominotè yo ak moun ki konsène yo pou amelyore plan yo. Idantifye nenpòt sa ki manke nan plan yo ak nenpòt bezwen ou ka genyen pou resous siplemantè.
- Konsève epi agrandi ekip planifikasyon ou. Chèche fason pou agrandi patenarya ou nan kominote a. Idantifye ajans ak patnè ki nesesè yo pou ede ou prepare pou deklanchman maladi enfektye pidevan epi pou eseye ajoute yo nan ekip planifikasyon ou.
- Patisipe nan aktivite preparasyon pou ijan s nan nivo kominote a
Materyèl Sansibilizasyon Asosye
Enfografik: Pwoteje tèt ou nan rasanbleman yo ak nan foul moun yo
Tout moun nan Florida jwenn ankourajman pou evite reyini an gwoup ki pi gwo pase 10 moun.
Viris la pi ka soti okòmansman nan yon sous animal epi kounye a li sanble transmèt ant moun-ak-moun. Tankou rim komen, viris la transmèt nan goutlèt, ki soti souvan lè yon moun estènen oswa touse.
Pou wè dènye kontaj ka yo, tanpri ale sou sitwèbCOVD-19 Case Count.
Depatman Sante Florida ap travay yon fason aktif avèk patnè prive yo ak patnè piblik yo pou kontwole COVID-19. Depatman Sante Florida prepare sant pou fè tès tout kote nan eta a epi y ap prepare pou vaksen yo distribiye nan Florida pou popilasyon frajil yo nan fen ane 2020 oswa byen bonè nan ane 2021: https://www.floridadisaster.org/covid19/testing-sites/.
Depatman Sante Florida kominike souvan avèk piblik la ak pwofesyonèl swen sante yo pou bay yo dènye enfòmasyon yo sou COVID-19 ak sou lòt maladi respiratwa yo. Sant Apèl pou COVID-19 disponib 24 èdtan pa jou ak 7 jou pa semèn nan nimewo 1- 866- 779- 6121.
Sant pou Kontwòl ak Prevansyon Maladi (Centers for Disease Control and Prevention) ak Òganizasyon Mondyal Sante (World Health Organization) se bon jan sous enfòmasyon sou evolisyon epidemi sa a.
Pou jwenn sèten enfòmasyon sou Florida specific information, tanpri ale sou sitwèb Depatman Sante Florida.


c: text/html

text:
-
Volébòl mondyal 2014 - NORCECA : tou a sé misyé-la aprézan.Par SHAKA (Gwakafwika) dans Èspò le 10 Juin 2013 à 19:54
GWADLOUP
ONDIRAS
DOMNIK
GRÈNAD
Sanmdi é dimanch ka vini la, ékip nasyonal Gwadloup a sé misyé-la kay jwé dzyèm tou éliminatwa a zòn NORCECA pou chanpyona di mond-la Polòn 2014. Gwadloup kay fasadé èvè Domnik, Grènad é Ondiras. On ripaj ki kay fèt an sal èspò Lapwent "Paul Chonchon". Fò ékip annou gannyé prèmyé plas-la pou'y asiré jwé twazyèm é dènyé tou a zòn NORCECA-la kon sé madanm-la.
Mi dékatman-la
Mondyal misyé 2014 Zòn NORCECA
2èm tou : Gwoup N (An sal èspò Paul Chonchon-Lapwent)
15/06/13 :
Ondiras - Grènad (9AM)
Gwadloup - Domnik (11AM)
Domnik - Grènad (6PM)
Gwadloup - Ondiras (8PM)
16/06/13 :
Ondiras - Domnik (9AM)
Gwadloup - Grènad (11AM)
Match pou 3èm plas-la (6PM)
Match pou 1é plas-la (8PM)
* Prèmyé-la ka kalifyé-y dirèktèman pou 3èm tou-la. Dézyèm-la dwèt atann rézilta a tou sé gwoup-la pou'y sav si'y ka bout adan lékat méyè dézyèm ki ké kalifyé-yo apré pou twazyèm tou-lasa.
-
CommentairesAucun commentaire pour le moment
Suivre le flux RSS des commentaires
Ajouter un commentaire

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ITAR-TAX
Itar-Tass peyi a kanpe pou Informacionnoe Telegrafnoe Agentstvo Rossii - Telegrafnoe agentstvo svjazi soobšenija a (nan Ris : ИHфopMaциoHHoe TeлerpaфHoe areHTcTBo Poccии - TeлerpaфHoe areHTcTBo cBязи и cooбщeHия ? , Transliterated : Russian Ajans nan enfòmasyon telegrafik - Koneksyon telegrafik Ajans ak kominikasyon) pou moun ofisyèl la Ris ajans nouvèl, eritye nan Sovyetik aktif nan Tass jouk 1992, ki gen akwonim te double klas nan tèm nan nouvo, byenke pandan peryòd la Sovyetik li te siyifi ke Telegrafnoe Agentstvo Sovetskogo Sojuza (nan Ris : TeлerpaфHoe areHTcTBo CoBeTckoзoro, Coзaзoro ? transliterated : telegrafik ajans la nan Inyon Sovyetik ).
Te fonde an 1925 nan Moskou kòm yon fizyon nan plizyè ajans Ris ak lòt yon fwa yon pati nan anpi a tsarist , li te vwa ofisyèl Inyon Sovyetik la aletranje nan tout egzistans li.
Lòt pwojè
- Wikimedia Commons gen imaj oswa lòt dosye sou ITAR-TASS
Lyen ekstèn
- ( EN , RU ) Sit ofisyèl


text:
KI MOUN NOU YE
I Clean Haiti te fonde sou yon lide senp kifè nou panse nou ka fè pi byen pou peyi nou an. Vizyon pou fondatè Pierre Norame te trè klè. Nou pa ka tann pou yon sèl moun Pwòpte peyi a; efò sa a pral pran nou tout.
Fason Mesye Norame panse te menm jan ak panse nou menm tou ki nan dyaspora ayisyen an ki fatige tou pou wè kouman Ayiti fin deperi. Yo menm tou yo te santi sa e yo te deside nou ka fè pi byen paske nou konnen pi byen.Nou se yon gwoup Ayisyen ki te fèt e ki te grandi an Ayiti, nou te vin Ozetazini e nou pa ka kanpe ap gade bèl zile sa ap fini, Nou mete tèt ansanm ak Mesye Norame ak gwo solisyon sa a pou retabli bèl Zile nou an ak moun li yo pandan nou pra’l bay opòtinite travay pou chak sitwayen an Ayiti pou yo touche lajan kach pou chak liv (lb) pou nenpòt ki fatra pandan y’ap ede Pwòpte peyi a.Kondisyon sante pèp peyi a kontinye depafini nèt epi lavi di menm ap kontinye afekte pèp la.
Nou sipoze kòmanse nan rasin pwoblèm nan. 3 pwoblèm debaz I Clean Haiti ap adrese yo se:
- Anplwaye moun ki pap travay yo.
- Kreye yon sistèm ki pral jere fatra yo regilyèman.
- Chanje fason moun yo wè ak panse yo nan kominote yo epi edike yo sou enpòtans yon kominote pwòp epi edike yo ke fatra pote anpil maladi.


text:
Paj Akèy Tags Ladies
Tag: fanm
25 Novanm se jou kont vyolans sou fanm ....
Mèkredi 25 Novanm se Jounen Entènasyonal pou Eliminasyon Vyolans sou Fanm, yon anivèsè sa a, ki te etabli pa Asanble Jeneral Nasyonzini atravè ...
Nou te fèt ak sak la nan men
Sak la, youn nan Pwodwi pou Telefòn yo ki kondwi fanm nan tout mond lan fou. Se pou nou onèt, yo se yon dwòg reyèl, kalite tankou ...
NAN KAB AK VANPI
Soti nan entèvyou a ak yon zanmi Prefas soti nan yon istwa ki te rive reyèlman Leon se tankou frè a mwen pa genyen. Nou gen prèske menm laj. Li ...
Kontribisyon Mara pou jounen mondyal la kont vyolans kont ...
Soti nan kolòn nan sou konnen narsisis la zanmi nou an Mara ban nou yon kontribisyon enpòtan sou vyolans nan "narsisis la" sou fanm ... Mèsi!
Se fanm ki mete pantalon an
Pou tout vre FEMINIS! Sou jou a long dire, nan ki batay la kont vyolans sou fanm ak kont femisid pwoklame, sijè a ...
Se pa sèlman kò a, men tou ...
Sèvo fanm yo pi aktif pase gason yo.
Mwatye bote wotè ...
Kiryozite ak apèl sèks nan tan lontan an ... Loris Old
Konbyen moun ou kouche avèl? Men poukisa ou ta dwe di li ...
pa Redazione Web / pibliye sou 23 septanm 2015 Isit la nou yo. Ou ap finalman date nonm lan pi bèl nan XNUMX dènye ane yo, santi bon andedan ak ...
"SANTONI" YON TIP VANPI. Temwayaj sou ...
Ineke Hunziker: "Ane pitit fi mwen an Michelle nan kil la te lanfè. Mwen toujou sonje apèl nan telefòn lè li finalman te soti" (Foto pa Venturelli / Geti ...
Ki moun ki bay enèji pozitif la?
15 Karakteristik ki montre li ... Èske w te janm te avèk yon moun ki sanble gaye yon limyè ki mete tout moun alantou nan yon atitid bon? Ak nan la ...
12Page 1 nan 2


text: La klimatoloji Li se syans la ki etidye klima a ak varyasyon yo ki rive sou tan nan yon fason kwonolojik. Karakteristik sa a se sa ki make meteyoroloji a nan chak zòn, nan relasyon ak yon chak anklav nou pral gen yon sèl fwa oswa yon lòt. Nan espas sa a ou pral jwenn tout kalite enfòmasyon ki gen rapò ak klimatoloji, ki zòn li kouvri e ke nou ka analize atravè li. Nou pa ka bliye ke enfòmasyon yo trè enpòtan nan sosyete sa a e ke atravè li nou ka aprann sou pwoblèm ki ka pafwa itil nou. San yon dout, move tan an se yon pati enpòtan, yon referans pou anpil pwofesyon, li gen ladann sijè tanperati, van, imidite ak yon long elatriye.


text:
DIKTE KREYOL
Mawdi 4 désanm lanné 2018, zélèv òpsyon L.V.R kréyòl : kolèj Boukan, kolèj Bébèl é ta zélèv lisé Sonny Rupaire sanblé adan on ripaj maké pou voyé lang kréyòl monté. Dékatman-lasa fèt anba lòpsyon a lanméri Sentwòz ki té vlé zanfan lékòl Sentwòz lyanné alantou a lang kréyòl.
Yo woulé asi tèks a on vayan makè Gwadloup : Sonny Rupaire. Lè yo fin maké sé zélèv-la sanblé alantou a on didiko lanméri Sentwòz mété si pyé pou yo.
Woulo pou jouné-lasa, woulo pou zélèv an-nou,
Woulo pou lang kréyòl !
M. BAPTISTA


text:
Plizyè santèn ti mounn trouve yo sou kont gad frontyè Etazini pou kounye a, e paran ti moun sa yo trouve yo an detansyon ann atandan otorite ameriken yo fè pwosè yo poutèt yo te travèse frontyè Etazini ilegalman ansanm ak timoun yo. Plizyè moun kritike desizyon pou kenbe ti moun yo, e yo di desizyon sa a separe pitit ak paran. Sepandan, gouvènman Etazini an di se respekte lap fè respekte lwa peyi a. Ki sa k pral pase ti mounn sa yo? Se sa nou pral fè avèk avoka imigrasyon Larry Fleuranti depi Miami nan eta Florid ki tap reponn kesyon Ronald Cesar segman Justice-USA sou Lavwadlamerik, Washington.
Depatman sekritie enteryè Etazini an bay detay sou politik pou separe timounn ak fanmi yo. Otorite ameriken yo di yo se pa yon mezi jeneral, yo ajoute separe timounn ak fanmi yo nan kèk sikonstans sèlman. Par ekzanp, yap separe timounn nan fanmil lè otorite yo pa an mezi pou detèminen lyen familial ki genyen ant timounn nan ak moun ki avèk li a; 2èm: Lè otorite yo detèmine ke timounn nan kapab fè fas ak risk lè li ansanm ak paran li oubyen gardyen li; 3èm, oubyen lè paran an oubyen gardyen timounn nan ap fè fas ak yon pwosè pou vyolasyon panal.
Pandan ke kèk moun ap kritike desizyon otirite yo, Gouvènman ameriken an di se pwoteje lap pwoteje timoun yo. Li klè ke pandan paran oubyen gardyen timoun yo ap konparèt devan lajistis, timoun yo sanse pa gen yon guardyen anlò e ke se pou leta pwoteje yo. Aprè konbyen tan ou panse otorite ameriken yo kapab pran yon desizyon final sou ka timoun sa yo?
Klike sou odyo a pou tande repons Mèt Fleurantin bay nan mikwo Ronald Cesar sou dosye sa a.


text:
Ak fómasyon Dropshipping de A jiska Z sa a, wap kapab konprann konsep model biznis dropshipping nan, epi kote wap kapab monte Web Site ou sou Shopify de fason FASIL e PROFESYONEL.
Nan fómasyon sa a nou explike tout detay ke wap bezwen konnen pou ou monte pwop Biznis ou depi a zero jiska nivo profesyonel, kote nou detaye point sa yo:
• Facebook Ads ( Piblisite avance kap pémet ou vann plis )
• Shopify ( kote ou pral bati web site ou yon fason profesyonel )
• Aliexpress ( kote ou pral aprann manevre platfóm nan profesyonelman )
Bonis ke wap jwenn une fwa kew achte kou sa a.:
• Wap gen aské a yon group prive, kote nou pibliye yon video sak semenn.
• Kote nou pataje des produits gagnant.
• Wap gen aksé pou vann fómasyon nou e fé yon benefis de 30% sou chak vant
• Nap edew vann pwop fómasyon paw sou konesans kew gen nan yon domén.


text:
Tag Archives: kreyòl
Danse pou Mwen
Fè yo jwe pou nou yon konbo konpa dirèk. Retounen kote m lan sou yon ti bolero ansien. Soufle pou mwen yon ti rara raga la kay. Souke pou mwen yon tchatcha troubadou peyi. Bwaze kò ou. An n melanje … Continue reading
Flè Diz’ê
Pä Jean Claude Martineau Nou toujou panse ke Kreyòl la se pou fè moun ri ou bien fè moun danse. Gen moun menm menm, grand savait yo, ki di konsa ke «ce n’est pas une langue de culture». Alò, mwen … Continue reading
Pale avè’ M ań Ayisien
Ekzèsis Lengwistik Dë tafiatè soū chita sou yon ban. Youn te tonbe, blese, kò-l t’ap koule sån sān sès, e sa pa t menm deranje l. Ak dènie san goud li te rete, li kòmande yon lòt gròg. Yo di … Continue reading
Si w Gen Zòrèy, Tande
Yéle, Vèzion Albòm lan Pä Wyclef Jean Kòmansman Pandan m’ap mache sou Flatbouch la, (Nan Bouklin lan ?) ‘On nèg manyen m nan do-m, (Enhen, sa l di w ?) Lè m vire, nèg lan gen zam sou mwen ‘i. … Continue reading
Se pa pou Dat
Pä Alan Cavé Kòmansman Se pa pou dat cheri…an han. Se pa pou dat. An han…an han. Premie Pati Depi mwen tou piti, se ou menm kè mwen te chwazi. Ou s’on bèl melodi, ki fè m santi m nan … Continue reading
Langaj ki Itil
Mwen pa ase konsistan nan fason mwen itilize langaj pou plonje nan yon diskou sou gramè oū lengwistik. Malgre, mwen konnen bien aprè yon ti moman sou blòg sa w’ap reyalize rapidman ke mwen pa ekri yon langaj ni tradisionèl … Continue reading


text:
Bèzbòl
Bezbòl se yon espò.
Bezbòl gen menm rasin yo ke krikèt. Jwèt sa a yo jwe ant de (2) ekip ki sou yon teren gazon ak sab. Yo jwe avèk yon baton pou frape yon boul ki lanse, ak gan pou trape boul la.
Ekipman[edite | modifye sous]
Bezbòl nan kilti popilè[edite | modifye sous]
Kilti bezbòl[edite | modifye sous]
Referans[edite | modifye sous]
Lyen deyò[edite | modifye sous]
- (franse) fr Bezbòl sou bnf.fr
- (angle) en Federasyon Entènasonal Bezbòl sou www.ibaf.org
- (franse) fr Règ Bezbòl (pdf) sou baseball.ca
- (franse) fr Teknik pou aprann Bezbòl sou baseball-essentiel.fr


text:
Cherie, cherie pa panike
Fòn reflechi pou n konn sa n pral fè
Sitiyasyon an konplike
An verite anmwe m ta rele
Piga kriye an nou priye
Menm si de pye n pran nan on sèl soulye
Tout sa nou fè bagay la pa vini
Alors pito w ede m kontrole
Premye semèn li pa vini
Dezyèm semèn li pa vini
Twazyèm semèn li pa vini
Kapab se stress yon ti kolè menm emotion
Nap tann toujou
Ebien cheri on a pas le choix non la je vais appeler un ami
Elle va me dire ce que je dois faire
Oh non non non poko ka pale
Pa janm konnen nouvèl ka gaye
Nou poko menm konn si se vre
Doktè a sèl ki ka verifie
Pa fè kole di w pa prale
Wap fè m santi se sa w tap chèche
E pa pale m de responsabilite mwen paske se zak nou tou les de
Na’l pou 4 wi la, li pa vini
Senkyèm semèn li pa vini
Sizyèm semèn li pa vini
Map reflechi mpaka dòmi non
[]
Ou pat pare mwen pat pare
Pa le moman pou pitit tonbe
Men nou te fou n te tro damou
Pou nou te pran ti prekosyon
Ki sa n pral di ki sa n pral fè
Avni nou pa merite sa
Moman foli koute n la vi
Alò ann rekolte sa nou seme
Rekolte sa nou seme
Setyèm semèn li pa vini
Wityèm semèn li pa vini
Nevyèm semèn li pa vivi
Wi foutttttt, fiansaj, Mariyaj, c’est le carnage
Sa Ton Jeff fè
Men moun nan se moun moun nan li ye
Woy
Azitibidip bip bip
Woy woy woy
Kase kase kase
Pow pow pow
Sa ki rive la bip bip
Kè mwen sou bisket bip bip
Resulta mape ret tann bip bip
Positif ou negatif bip bip
Kè mwen bat anba pla pye’m bip bip
Chak fwa telephone sonnen bip bip
Mwen konprann se paran bip bip
Kap mande m ki entansyon m bip bip
Sa ki rive la
Allo
Oui, C’est le docteur Charles Nathan
Il n’y a pas du de s’inquieter
Car le test est negatif


text:
Read Article →
In December 2016, Laurence Jay-Rayon Ibrahim Aibo, then Director of the Center for Translation and Interpreting at Montclair State University (MSU) inquired about collaborating on Haitian Creole (Kreyòl) translations of […]
Read Article →
Sipleman pou Replik la, oubyen “Diskisyon kont sa yo di” ke Depite ki reprezante machann Franse yo ak mèt faktori yo bay di ke depite Sendomeng yo te sèvi ak yon bèl langaj ki te sèvi tou tankou yon fason pou bay Metwopòl la koutba. Dokiman sa a retire pwen santral la de kiltivatè kolonyal yo pou mete li sou machann Fransè rich yo, li mande pou yo mete yon regleman sevè konsènan komès ke Asanble Nasyonal la ap fè nan koloni an.
Read Article →
“Repons kout” depite kolonyal Sendomeng yo voye a se yon reyaksyon a yon rapò machann Franse yo te pibliye ki montre kantite grenn, pami lòt pwodwi alimantè ki nesesè pou nouri tout moun nan lanpi a.
Read Article →
Sa se repons depite Pwodiksyon ak Komès Lafrans yo. Repons sa a bay yon revizyon klè sou lejislasyon ki antoure dispit konsènan grenn nan 1789. Li pèmèt depite Komès yo, reprezantan konpayi agrikòl ak ekspòtatè lafrans yo, defann tèt yo kont akizasyon depite koloni yo ki di ke yo pèpetye grangou.
Read Article →
Presi sa a, oswa rezime, yo te voye bay komisyonè yo ke asanble nasyonal la te nomen pou y al egzaminen bezwen yo nan koloni an, eksplike ke efò sa yo se travay depite yo ak gouvènè oubyen majistra Sendomeng lan fè pou yo jwenn dispozisyon ki pi nesesè yo pou kenbe lavi yo nan plantasyon yo.
Read Article →
M. de Cocherel, nan rekèt ofisyel devan asanblenasyonal la nan aswè 29 mwa dawout la, deklare li pa kapab kontinye rete san li pa fè anyen pandan asanble a kontinye ap fèmen je l sou grangou ki anvayi koloni Sendomeng lan.
Read Article →
Desizyon konsèy deta wa a pran an anile òdonans Marquis du Chilleau a te pase nan 27 mwa me a, ki te otorize boukantay enpòtasyon sereyal ak pwovizyon etranje nan Sendomeng pou pwodwi kolonyal, eksepte kann ak kafe. Lè l entèvni nan sitiyasyon Sendomeng lan, wa Louis XVI agrave relasyon malouk ki deja ekziste ant metwopòl la ak koloni Karayib li a.


text:
Fabrice frè m!
Ou ekri: « Parce que tu m’as vu, tu crois. Heureux ceux qui croient sans avoir vu. » Évangile de Jésus Christ selon saint Jean 20,24-29.
Nan moman an, pou di Jezi ta ap mande "m'as-tu vu"?
Si li te ekziste tout bon vre, se sou fwontyè Malpas pou Jezi ta ap fè dlo kontamine tounen dlo pwop, fè pen ak manba miltipliye pou tibebe Nèg ak Nègès (Dominiken ak Ayisyen) pa mouri sou tèt kamyon.
Nonplis, yon veritab Jezi pa ta ka rete bra kwaze, bouch be, tèt atè, pandan limanite ap gade Martelly devègonde k ap imilye tout yon nasyon ki rete zonbifye, a-je-nou ....
Byeneme, tonnè kraze m, si Jezi te ekziste, li tap fout chavire kèk grenn tab nan asanble zonbi sa a!
Jafrikayiti
"Nan jenerasyon sa a, n ap gen pou nou repanti, non sèlman pou krim mechan yo, men pou silans konplis swadizan moundebyen yo!" - Pawol Doktè-Pastè Martin Luther King


text:
Dous ak tounen zo kòt rezèv
Pwodwi detay
FAQ
Pwodwi Tags
Dous ak tounen zo kòt rezèv (dous ak tounen zo kòt) se yon reprezantan plat tradisyonèl ak yon gou dous ak tounen. Li itilize zo kòt fre kòm engredyan prensipal la, vyann lan se fre ak sansib, ak koulè a nan plat la fini wouj ak klere.
"Dous ak tounen" se yon gou ke tout gwo kuizin Chinwa genyen. Kòt vyann kochon dous ak tounen soti nan Zhejiang e li se yon tipik plat Zhejiang.
Kòt natif natal dous ak tounen vyann kochon yo trè patikilye sou metòd yo ak engredyan yo. Anjeneral, zo kòt yo ak zo kòt yo te itilize. Kòt vyann kochon yo bezwen retire nan san an, vide ak marin pou gou a, Lè sa a, kouvwi ak farin frans ak fri jiskaske sifas la se an lò ak kroustiyan. Wete pou itilize pita. Apre koulè sik la jwenn, zo kòt yo fri nan chodyè a, epi finalman anlè ak vinèg diri pou yon gou dous ak tounen. Yo dwe itilize vinèg diri isit la. Gou a nan vinèg fin vye granmoun se twò fò ak afekte gou a!
Engredyan yo itilize nan cuisine Shanghai yo se tou senpleman dous ak tounen. Sòs tomat yo itilize nan gou a. Sa a se tou karakteristik nan cuisine Shanghai. Cuisine Zhejiang se moun rich nan materyèl, ekskiz, ak tout koulè, parfen ak gou. Sichuan cuisine se chwa ki pi bon pou zo kochon dous ak tounen vyann kochon. Pè ak sik, sèl ak vinèg.
Sòs la pou zo kochon dous ak tounen vyann kochon se sèlman asyèt Shanghai ak sòs tomat. Asyèt Shanghai gen yon gou pi lejè, pandan y ap asyèt Zhejiang ak asyèt Sichuan yo pi enpòtan. Kòt vyann kochon dous ak tounen nan cuisine Shanghai ak cuisine Zhejiang yo se asyèt kwit, pandan y ap zo kochon yo dous ak tounen nan cuisine Sichuan se yon plat byen koni frèt nan Sichuan. Li itilize yon metòd pou kwit manje gwo twou san fon-fri. Li fè pati gou a dous ak tounen, ak Amber lwil, bon sant sèk ak idratan. Li se tounen ak dou, li se yon bon kolasyon oswa kolasyon. Moun Chinwa yo renmen anpil.
Kòt vyann kochon dous ak tounen Huaiyang cuisine konbine karakteristik yo nan cuisine Zhejiang ak cuisine Sichuan nan teknik, ak konbine karakteristik yo nan cuisine Shanghai nan gou. Li se sezonman ak dous ak tounen, zonyon ak lay, ak brase-fri ak lwil oliv. Istwa a nan zo kochon dous ak tounen te fè nan cuisine Huaiyang pi kout pase twa lòt kuizin yo.


text:
Liberya-Eleksyon: Otorite yo Kontinye Konte Bilten yo apre Prezidansyèl Madi 26 Desanm nan
- Ekip Sèvis Kreyòl VOA
WASHINGTON, DC —
Nan peyi Liberya, sitwayen yo ap tann ak anpil pasyans rezilta 2èm tou eleksyon prezidansyèl yo ki pral bay yon ranplasan pou premye fanm ki prezidan jiskisi sou tout kontinan afriken an, Ellen Johnson Sirleaf.
Responsab elektoral yo kontinye ap depouye bilten vòt yo pou 2 kandida yo, swa vis-prezidan Joseph Boakai ak yon ansyen gwo vedèt foutbòl balon won, Georges Weah. Aprè Misye Weah te fin vote madi 26 desanm 2017 la, li predi se li ki pral ranpòte laviktwa. Ansyen foutbolè pwofesyonèl la deklare:
"Kè mwen kontan anpil, paske mwen konnen se mwen ki pral ranpòte eleksyon yo."
Georges Weah di viktwa li se yon bagay ki deja garanti, paske se kowalisyon li an kap ranpòte vòt popilè yo. Pandanstan, obsèvatè entènasyonal --pami yo genyen ansyen prezidan peyi Nijerya a, Jonathan Goodluck-- twouve yo nan zòn kote yap konte bilten; e yo di yo pa konstate okenn gwo pwoblèm nan depouyman vòt yo. Sa kapab pran plizyè jou anvan pou responsab elektoral yo pibliye rezilta definitif yo.


text:
Top 5 pi bon geri angove, bwason, ak remèd
Pi bon remèd la angove failproof, nou tout konnen, se pou fè pou evite yon sèl tout ansanm. Nou tout te tande konsèy yo bwè responsablite ak bwè yon vè dlo ak chak bwè. Men, li rive pi bon nan nou - nou overcelebrate, bliye sou dlo a, oswa petèt menm jis gen yon linèt koup nan diven sou yon lestomak twò vid.
Hangovers se yon konbinezon de sentòm ki soti nan yon konbinezon de bagay ke nou tout fè eksperyans yon fason diferan. Nou pa toujou santi tout efè angove an menm tan, men anjeneral santi kèk Combo nan vètij, kè plen, endijesyon, tèt fè mal, bouch sèk, dezoryantasyon, ak fatig.
Nou santi bagay sa yo tankou fwa nou yo travay di klè soti toksin yo soti nan bwè twòp alkòl. Nou ap dezidrate epi yo gen wouj soti eleman nitritif esansyèl ak vitamin nan sistèm nou an, ak kò nou yo reyaji soti nan yon surdozaj twò grav nan yon depresan (alkòl).
Sa yo se chwa tèt nou pou bwason remèd angove ke ou ka fè nan kay detox, rehydrate, ranplir, ak repare kò ou.
ki ranje nòmal sik nan san
1. Glase Tea Refresher
Cooled Green Tea + Coolred Peppermint Tea + Honey + Sitwon
Green te gen kafeyin ba ou yon ti kras pick-me-up soti nan angove ou ak te mant kalme vant ou. Siwo myèl, te fè leve nan antioksidan, mineral, ak fruktoz, ede kò ou debarase m de alkòl la pi vit. Oto domaje ede fwa twòp travay ou jan li detoxify kò ou.
2. Kokoye dlo rehidratateur
Dlo kokoye + Ginger Ale
Yon popilè geri Sid Azi angove, dlo kokoye tou te vin popilè nan Lwès la nan kèk ane ki sot pase yo pou toutel elektwolit li yo ak kapasite idrate. Melanje l 'ak ale jenjanm natirèl, kòm jenjanm te pwouve rezoud vant lan ak ede ak kè plen, fè yon bwè ki pral ede ak endijesyon ou, kè plen, ak dezidratasyon.
3. Fwa-Loving smoothie
& frac12; nan yon ti bètrav
2 pòm, koupe an miyèt moso
1 zoranj, kale ak trimès
Ji nan & frac12; nan yon sitwon
Konbine tout engredyan yo nan yon blenndè, ajoute glas ak dlo jan sa nesesè nan mens konsistans la oswa frostiness ou renmen.
Bètrav gen yon pwodui chimik ki stimul fwa a epi ki ede avèk detox angove. Pòm yo, zoranj, ak sitwon bay eleman nitritif, vitamin, ak mineral ke ou pèdi.
4. Berry soda
Sprite + ji seriz + lacho
konbyen tan yon fi dwe pran plan b
Fwi Citrus ak CRANBERRIES sipòte sante fwa ak yon etid resan pibliye nan Manje ak Fonksyon montre ke luten ede ak sentòm angove.
5 Smoothie frwiti Bannann
Bannann + Fwi + glas
Bannann, plen potasyòm ak mayezyòm, ede ak tèt fè mal ak ranplir vitamin yo ak mineral ou te pèdi, ak lòt fwi a gwo-gou ba ou yon ogmantasyon te ajoute nan sik, vitamin, ak mineral konsa ou pral santi ou pi byen pi vit. Si ou pa renmen yon smoothie epè, mens ak dlo ak glas.
Li plis nan lou
5 Recipes bon gou dezentoksikasyon
Li plis nan lou
Vle pèdi pwa? 5 Superfoods pou ajoute nan rejim alimantè ou jodi a
Li plis nan lou
Top 5 fason natirèl bat lensomni


text:
Nan bis ki al nan pwovens ak kèk wout anndan kapital la, konn gen machann ki ap vann medikaman. Yo rele yo ajan maketin. Ladan yo, gen sa ki achte sou fwontyè dominiken an kote gran founisè yo konn melanje medikaman ki fo ak sa ki orijinal
Marie Louisna Jean se yon machann manje kuit sou wout Dikini an, nan Kafou. Li se manman 3 pitit. Papa yo ap viv Etazini, men li pa janm chèche pran nouvèl timoun yo depi lane 2016. Depi nan lane 2010, se ak manje kuit la madanm sa okipe timoun li yo.
Nan mwa jen 2019 la, Marie Louisna Jean pran yon bis pòtay pou li rantre lakay li. Li te nan 7h nan aswè jou sa. Nan bis la, gen yon ajan maketin ki t ap vann plizyè medikaman. « Pami yo, mesye a te gen yon medikaman ki bon pou doulè ki rele Diklofenak. »
Kòm li te bezwen konprime yo, epi li wè ajan an ap vann li nan pi ba pri, Marie Louisna Jean achte medikaman an.
Yon fo medikaman
Marie Louisna Jean fè tansyon ba, se sa yo rele ipotansyon an. Selon sa li di, li difisil pou tansyon li rive nòmal. Nan aswè, li pran youn nan konprime li te achte yo pou yon tèt fè mal li santi. Li te nan 9h lè sa, selon madanm nan. « Ou konnen jan tansyon lari a ye ak koze manifestasyon ki te genyen an, sa pote m ale paske se nan lari a m fonksyone. »
Inèdtan aprè li santi li paka kenbe kò li. Tout manm li yo fèb. « M vin pèdi konesans. Lèm vin reprann mwen, se nan demen maten. M jwenn mwen sou kabann sant ospitalye ki nan rantre Dikini an. Se lè sa m aprann tansyonm desann nan nivo poum te mouri. »
Li ajoute : « M pat janm ka konn kisa ki koz sa pandan jounen an. M panse se te estrès sou koze lari a ki manke potem ale. » Se nan fen jounen an, lè li rantre lakay li, li konnen medikaman machann nan ba li a se HYDREX. Daprè sa doktè Marie Louisna Jean di li, medikaman sa a se moun ki gen tansyon wo ki itilize li pou tansyon an vin nan nòmal li.
Yon medikaman ki fo se yon medikaman ki pa fèt jan prensip la mande. Nan ka sa, dozaj la ka twò wo, oubyen li ka twò ba. Konsa tou, li ka gen yon pwodwi ki pa fèt pou li ladann. Li ka yon pwodwi toksik.
Gen dis pousan medikaman ki gen nan mond lan ki fo. Nan peyi ki pòv tankou Ayiti, gen anviwon 25 a 50% nan medikaman ki ap sikile ki fo. Becheny Caristil se yon famasyen. Li esplike tout medikaman gen posibilite pou gen fo ladann. «Pa egzanp, nan 4C gen yon siwo ki rele Bactoclav. Avanyè la, gen yon fo yo jwenn kap sikile ladann. Nan ka sa, si yon moun ap achte, li kapab jwenn fo a tou.»
Kèk ajan maketin konn vann yon medikaman jòn ki gen kòd 5712. Yo vann li sou non Klaritromisin nan yon ti sachè. Klaritromisin se non yon medikaman ki la pou trete maladi enfeksyon. Famasyen an fè konnen, medikaman ki gen kòd 5712 se Metfòmin ak Glibirid li ye. Li bon pou moun ki dyabetik.
Doxycycline se konsa ajan maketin rele yon konprime ki gen koulè woz. Becheny Caristil di li gen plis pase twa lane depi lap sikile nan peyi Dayiti paske yo di l se yon antibyotik ki bon pou enfeksyon. «Poutan, se pa konsa li rele vre epi se pa pou maladi sa li bon. Li rele Metropolol. Se medikaman pou tansyon li ye.»
Caristil presize, «nenpòt moun nan nenpòt peyi kapab viktim. Men, peyi ki pòv yo tankou peyi pa nou pi vilnerab.»
Ajan yo pafwa koupab
Pou fè travay sa, Ayibopost rive pale ak 5 moun ki di yo pran nan fo medikaman nan men ajan maketin nan bis Pòtoprens. Ladann gen Monique Pierre-Louis ki se yon jèn 27 lane. Li gen yon sèl pitit fi.
Li te achte nan mwa septanm 2019 la yon ti bwat konprime fwadmori nan men yon ajan maketin. «Li tap vann konprime nan ti sachè pou 50 pyas. Kòm m pi renmen lè se mwen ki louvri bwat konprime map sèvi, m mande li yon bwat.»
Li tou: Prendre des médicaments sans l’avis d’un médecin peut vous coûter la vie
Li fè konnen : «lè m rive lakay mwen, kòm chak 3 jou m konn pran youn, mwen louvri bwat konprime an pou m pran youn. Se lè sa m wè li etranj. M jwenn li gen yon lòt gou. Li rak nan bouch mwen, sa ki diferan ak sa mwen konn abitye achte yo.»
Pou verifye konprime a, Monique Pierre-Louis deside pote li bay doktè li. Doktè a deklare se pa bon medikaman an.
Yon biznis difisil
Bernard Jules se yon ajan maketin nan bis ki ale Bon Repo. Li se yon jèn gason ki pako gen 30 lane. Li rantre nan biznis sa depi 2016.
Li fè konnen, gen anpil ajan ki ap vann medikaman ki pa bon. « Sa koz anpil moun konn pranm pou modèl moun sa yo. Paske, pa egzanp, gen nèg ki konn montre lap vann alpalid epi se bonbon amidon li ye. Sa vle di konprime ki nan menw lan pa bon, kidonk li paka fè tèt fè mal la anyen. Gen anpil fake siwo deyò a, ajan yo tou konnen siwo sa yo refèt. Men pou yo, si yo gentan achtel, depi li pa touye moun, yo kontinye vann li.»
Ki kote ajan yo achte medikaman y ap vann yo ?
Gen yon lwa ki reglemante kijan pou pwodui, distribiye, estoke ak konsome medikaman an Ayiti. Selon atik 22 nan lwa sa, Leta pa bay laboratwa ak depo yo dwa pou yo vann medikaman ak yon patikilye. « Se famasi ki nan lis ministè lasante a ki gen dwa pou yo kòmande medikaman yo pou vann popilasyon an.»
Bernard Jules eksplike gen nan pwodwi li ap vann yo li achte nan men moun sou fwontyè dominiken an. « Sa pa vle di medikaman yo se nan peyi sa yo fèt. Dominiken kòmande yo epi revann ak patikilye, sitou nou menm ki se ajan.»
Men tou, anpil ladan yo sòti nan ajans famasetik nan peyi Dayiti. Yo la pou enpòte ak distribiye medikaman. Bernard Jules eksplike « Ajans sa yo gen ajan, sa vle di yon moun, ki la pou distribiye medikaman yo nan famasi ak lòt kote. Nou pran kontak yo epi yo pote pou nou tou.»
Ou ka li tou: Seulement 300 pharmaciens et 128 pharmacies autorisées pour 11 millions d’habitants
Rachel Jean-Charles se yon dam ki gen 34 lane k ap vann medikaman. Li te monte yon bis ki fè Fontamara rive nan sant vil pòtoprens. Nan valiz ki nan men li an chaje medikaman. Pifò se medikaman ki sot sou fwontyè dominiken an.
Li gen 2 medikaman nan men li, li di li achte nan peyi Dayi. Medikaman sa yo se : Top Force ak Metwonidazòl. Li ajoute « M achte Top Force pou mwen revann nan JMB Medical Agency. Epi, pou metwonidazol la, mwen gen yon moun mwen nan Prophalab ki toujou pote vann mwen lè m gen bezwen. »
Tou 2 ajans sa yo nan lis etablisman famasetik ministè lasante bay otorizasyon pou fonksyone sou teritwa a. Lis la pibliye nan mwa fevriye 2019, li gen 40 depo antou ladann.
Jèn fi sa fè konnen li konn abitye achte an gwo nan anpil ajans famasetik ki gen nan peyi a. Li eksplike « Lè mwen bezwen, mwen kontakte youn nan ajan ki la pou distribiye medikaman nan ajans m bezwen an. M pale ak li, epi li pote sa mwen bezwen yo pou mwen. Se konsa m fè ak Prophalab. »
Gen ajans, selon Rachel, li jis al achte ladan dirèkteman. « Yo konnen m se ajan maketing. Pa gen anyen ki mal nan sa daprè mwen paske yo pa janm dim anyen. Ni tou m pa konn tande yap plenyen. »
Gen ajans ki vann ajan maketing san ezite
Junior se yon senp sitwayen ki vle jwenn enfòmasyon nan ajans JMB Medical, pou li vin yon ajan ki ap vann pwodui famasetik nan machin, malgre lalwa pa pèmèt enstitisyon sa yo vann medikaman bay patikilye. Li mande youn nan responsab ajans sa yon lis medikaman ki sòti nan plizyè laboratwa.
Responsab la, san li pa pale de otorizasyon ministè lasante, kòmanse bay esplikasyon. Li bay pri kèk nan medikaman yo. Junior di : « Jan moun yo akeyi mwen epi ede m byen rapid pa montre mwen fòk mwen se yon famasyen.»
Ayibopost mande JMB Medical entèvyou, sa pa rive fèt. « Nou pa gen enterè nan sa w pral mande yo mesye », se sa youn nan responsab ki te la yo fè konnen.
Anpil fo medikaman soti Sen Domeng
Laboratwa nan peyi Dayiti fè 20% selman nan medikaman popilasyon an konsome, se sa Becheny Caristil mansyone. Sa diferan pou Repiblik Dominikèn. Yo pwodwi 80%. « Sa fè an Ayiti gen yon vàn ki louvri pou fo medikaman rantre.»
Gen 2 posibilite pou yon ajan jwenn medikaman nan peyi a. Se depo nan peyi Dayiti ak nan men founisè Sen Domeng. Poutan, gen anpil laboratwa famasetik nan peyi sila a ki ap fè fo medikaman. Sa vle di, lè yon laboratwa lòt peyi fè yon medikaman k ap mache, laboratwa dominiken itilize non an pou fè yon fo.
Pou lane 2018 la, biwo pwokirè espesyal pou tout krim epi pou krim kont sante moun sezi plis pase 258 milyon dola dominiken nan fo medikaman. Kòb sa depase montan biwo sa te sezi nan peryòd 2003 rive 2005. Lè sa yo te sezi 223 milyon dola dominiken.
Li tou: Affaire Pharval : 23 ans d’épreuve pour les familles victimes
Operasyon sa yo te mennen nan Santiago, Moca, Bonao, Higüey, Santo Domingo Este ak nan distrik nasyonal la, se sa jij Rafael A. Brito Peña di. Se li menm ki prezidan biwo sa.
Jou ki te 19 jiyè 2019 la, otorite nan peyi Sen Domeng rive met men sou youn nan pi gwo estrikti kriminèl ki la pou ekspòte fo medikaman. Nan operasyon sa, otorite nan peyi sa sezi medikaman ki refèt pou yon montan ki se 16,2 milyon pèso. Yo te pran tou, anpil materyèl laboratwa, anpil pwodui chimik, matyè premyè ki la pou prepare fo medikaman yo ak anpil lòt bagay.
Nan operasyon sa a, otorite dominikèn rive arete 7 sitwayen peyi Venezyela.
Kisa la lwa di sou laboratwa ak depo kap vann medikaman nan peyi Dayiti?
Selon lwa ki reglemante kijan pou pwodwi, distribiye, estoke ak konsome medikaman yo an Ayiti a, yon laboratwa oubyen yon depo ki vann yon machann anbilan oubyen ajan maketing yon pwodwi ap gen pou li peye yon amann ki se 20 000 goud sou chak pwodwi li vann machann nan.
Si aprè pèn sa li kontinye fè li, amann nan ap double. Fwa sa a li ap 40 000 goud. Epi, si li kontinye toujou, Leta ap fèmen, pandan yon titan etablisman famasetik ki pa famasi men ki ap vann moun pwodui a. Konsa tou, Leta ka menm fèmen li nèt.
Toujou selon lwa sa, yon moun oubyen yon laboratwa oubyen yon depo ki ap vann medikaman ki fo, li gen yon amann de 50,000 rive 100,000 goud. Epi, moun sa ap pase ant twa rive sis mwa nan prizon. San nou pa bliye, Leta ap sezi pwodui sa yo.
Ayibopost pa rive rantre an kontak ak Ministè Sante Piblik.


text:
Diskour Leta La Nasyon par Prezidan Larepiblik Sesel, Msye Wavel Ramkalawan – Vandredi 22 Zanvye 2021
29 January 2021 | State House
Mr Speaker
Linda, First Lady
Deputy Speaker
Vis Prezidan Afif
Madanm Afif
Sef Ziz
Prezidan Lakour Dapel
Lider Lopozisyon
Lider Government Business
Minis
MNA’s
Pep Seselwa
Nou zwenn dan en moman kot nou pei pe pas dan bokou difikilte. Depi dennyen diskour lo Leta la Nasyon e avek Lepidemi COVID, Sesel in eksperyans bann premye lanmor. I annan 3 nou sitwayen Sesel k’in kit nou. Mon ti ava demann Lasanble Nasyonal e tou bann envite annou debout an memwar sa 3 Seselwa silvouple.
Mersi bokou.
Msye Atorni Zeneral mon demann ou leskiz pou mank ou dan mon lentrodiksyon. Eskiz mwan.
Msye Speaker, ozordi i fer 89 zour depi ki novou gouvernman in pran lofis. Le 2 Fevriye pou fer 100 zour e parfwa ou a kwar noun fini pas plis ki 3ans dan lofis. Bokou dimoun pankor oule aksepte ki se zis 89 zour. E zot pa ankor oule kwar sa akoz dan sa kourt letan in annan sitan keksoz k’in ganny akonpli dan nou pei Sesel. Pandan sa kourt letan in annan en nouvo sans laliberte. In annan en nouvo sans solidarite parmi nou pep. Dimoun malgre tou bann difikilte zot kapab annan en sourer lo zot figir. Dimoun i kapab komans koz ankor avek kanmarad. Me an plis ki sa pli enportan, dimoun i komans apresye kanmarad. Seselwa i komans dir bonzour son prosen. Seselwa i komans regard zanfan son prosen koman son zanfan. E tou sa Msye Speaker i fer ki sa nyaz lafreyer k’in anglouti nou pei pandan tou sa bann lannen dousman, dousman i pe ale. E mwan mon debout devan zot ozordi pou dir avek zot sa nyaz ki anglouti nou pei ozordi pou ale! Akoz nou koman en pep Seselwa nou ini dan nou lobzektiv e se dan nou linite ki nou pou kapav avans devan.
Msye Speaker, linite sa pep i pli enportan ozordi ki i ti ete yer. Nou nou konnen ki sa linite in ganny zwe avek pou tro bokou lannen. E ozordi letan mon komans mon diskour, mon anvi dir avek zot bann manm Lasanble Nasyonal, zot kot politik i ganny zwe pa diviz sa pep. Pa bezwen diviz sa pep zis avek zot politik. Sa pep pa bezwen divizyon ozordi kot i ete. Silvouple!
Nou pou ranforsi nou demokrasi. Nou demokrasi pou ganny pli ranforsi ankor. Laliberte lekspresyon ki nou Konstitisyon i garanti nou i pou a la porte tou Seselwa. I pou a la porte lopozisyon e i pou osi a la porte parti ki opouvwar. Me Selman mon anvi dir avek tou dimoun laliberte wi, me selman a okenn moman annou pa bezwen zwe avek striktir leta. Annou pa bezwen ensit nou bann sitwayen akoz “incitement” oubyen sa kalite latitid i pa pou bon pour nou pei e mwan dan mon responsabilite koman Sef Deta Sesel mon pa pou aksepte ki en tel latitid i ganny posibilite pou li grandi.
Mr Speaker, pou montre sa eleman linite, parmi mon bann premye diskour mon ti dir ozordi nou tou nou Seselwa. Letan eleksyon, nou tou nou ti lev nou paviyon, me ozordi i enportan pou nou tou lev nou paviyon Sesel pli o posib. Mon ti menm al pli lwen pou dir mwan mon ti ava kontan vwar ki lo tou lakour Sesel i annan en paviyon; nou drapo nasyonal ki flote. E la mon ti ava kontan remersye Gouvernman la Chine antraver son Lanbasader k’in fer nou kado, k’in antann sa lapel. E antraver Maire Victoria, ozordi nou annan nou 60 mil paviyon pou nou partaz avek nou popilasyon an antye. E mon ti ava kontan ki bann manm Lasanble ki diriz sa loperasyon. Alor tou manm Lasanble, zot pou ganny zot paviyon Sesel pou zot distribye. E la mon espere ki pou dir tou nou distrik, ki distrik ki lopozisyon ti ranporte, ki distrik kot LDS ti ranporte i ava annan en paviyon Sesel ki ava vin en sinny benediksyon lo sak lakour e lo nou pei Sesel.
Msye Speaker, ozordi monn resevwar rapor Komisyon Elektoral k’in anmenn o fe la kot nou ete. Sa dennyen eleksyon k’in tou keksoz vin nef dan nou pei. Ou Mr Speaker, ou en Speaker nef. Sef Ziz Govinden, ou en Sef ziz nef, malgre ki ou pan ganny elekte dan sa eleksyon me selman ou en Sef Ziz nef. Mwan osi tou mon en Prezidan nef malgre ki seve pe vin pli blan enpe tro vit. E dan sa rapor ki monn ganny sans pou mwan felisit Msye Danny Lucas avek Madanm Manuella Amesbury, monn dir avek zot ki mon vreman fyer akoz atraver travay ki zot in fer, zot in ede pou promot nou demokrasi pli lwen ankor. E atraver sa tranzisyon anpe k’in deroule sa de Sef nou pei; Prezidan Faure koman ansyen Prezidan e avek mwan, noun kapab montre lemonn ki pou dir Sesel, noun grandi e Sesel, nou respekte la demokrasi. E ozordi parey nou tou konnen, plas Sesel lo lendeks la demokrasi, i tre o. I donn nou lafyerte e sa ki nou pe kontinnyen fer kot nou les nou ganny dirize par lalwa e bann prensip ki vreman montre respe. Montre kimannyer nou kapab rekonnet drwa kanmarad i pe kontinnyen fer nou koman en pei Sesel kapab kontinnyen grandi e ganny sa “recognition”.
Alor ozordi letan mon pe komanse, mon anvi dir annou kontinnyen viv ansanm. Annou kontinnyen montre nou solidarite. Annou kontinnyen fer nou pei Sesel mont pli o posib e atraver sa annou montre nou lafyerte.
Msye Speaker, pli gro challenge ki nou pei pe fer fas avek se pa lot ki COVID-19 e sa i annan en lenpak direk lo nou lekonomi. E apre midi mwan mon pa pou ezite pou koz avek zot dan tou fransism. Nou pou adres size parey i ete nou pou dir keksoz parey i ete, akoz si nou pa fer sa nou pep pou kontinnyen viv dan en nyaz. Nou pep pou kontinnyen kwar ki tou keksoz i ok. Nou pep pou kontinnyen kwar ki zot kapab viv zot lavi parey zot anvi koman bann endividi. Larealite i se ki Seselwa nou pa kapab viv nou lavi parey nou, nou anvi. Nou bezwen a tou moman, a sak pa ki nou pran nou bezwen absoliman, amezir ki nou mazin nou menm, nou bezwen mazin nou prosen. Nou bezwen mazin nou kominote. Nou bezwen mazin nou pei.
Msye Speaker, mon bezwen dir ki mon anvi felisit Minis Lasante. Minis Peggy Vidot in pran sa minister dan en moman pli difisil. E la mon anvi dir avek zot ki sa madanm pe fer en travay formidable. Parfwa mon demann mwan konbyen erdtan i gannyen pou li dormi, me mon kapab dir zot ki son leker i bat i pour Sesel. Son leker i bat pour Seselwa, alors Minis Vidot mersi pour tou sa ki ou fer pour nou pei. Ou war, letan mon dir zot annou koz laverite, annou koz direk. O mwen, nou tou dan sa lasanble nou ti devret aplodi sa travay ki Miinister Lasante pe fer! Sa i montre ki mannyer nou kapab komans avek linite. E mwan koman Sef Deta sa pei, mon onte letan mon vwar sa kalite latitid negativ. Pa pou anmenn nou devan sa bann tel latitid.
Mr Speaker, lo plizyer repriz mon osi felisit, e ozordi mon osi profite pou mwan felisit Dokter Gedeon, Dokter Louange avek zot lekip. Monn ganny sans pou mwan asiste plizyer miting e la mon anvi dir avek tou Seselwa ki sa travay ki sa lekip i fer, personn ant nou pa ti ava kontan fer. Ou konnen akoz? Akoz ozordi nou pe deal avek en pep Seselwa ki pa toultan ki zot ekoute. Yer bann shift lo COVID ti montre en shift anviron 22, me mon anvi dir avek zot ki sa bann shift la, i pou kontinnyen ogmante. I pou kontinnyen ogmante si letan in ariv wikenn nou ranpli tou lans. Si letan i ariv wikenn, nou deside pou nou oubliy tou bann lalwa, tou bann restriksyon, nou al fer parti. Sa bann shift pou ogmante, alor ozordi mon anvi dir avek Seselwa, annou pa les nou gard tonbe. Annou swiv tou bann restriksyon. Annou swiv tou bann keksoz ki Minister Lasante pe dir nou. Se zis letan nou ava pe swiv sa ki nou ava kapab avans devan. Ki nou ava kapab kas sa laniny transmisyon ki ozordi in tap nou kominote e alor annou pa vin koz lockdown.
E la mon anvi dir avek tou Seselwa, annou pa vin koz ek lockdown e anplis ki sa, letan nou vin koz avek lepep Seselwa kot ankor enn fwa dan sa demokrasi, dan sa laliberte lekspresyon kot nou les tou keksoz pase, annou silvouple pa konfiz sa pep. Annou par egzanp pa premyerman dir…met dout lo vaksen e apre sa dir lockdown, me Selman retrournen pou dir dan sa lockdown nou ava donn plis vaksen! Ki vaksen ki ou pou donnen si ou menm ou dir ki sa vaksen parbon? Ki vaksen ki ou pou donnen? E la mon anvi dir avek zot se sa bann mesaz konfizyon ki pa ed nou pep. E ozordi mon annonse avek gran lafyerte ki apre ki noun komans nou program vaksinasyon, ozordi pti Sesel ki nou pti, noun ariv limero de mondyal lo donn vaksen nou popilasyon. Ozordi apre Israel, nou limero de e avek sa program ki ganny dirize par son Manager, Madanm Florida Bijoux avek son lekip, byento Sesel pou vin limero enn kot i konsern vaksinasyon. En program efektiv.
E la ozordi mon osi anvi, letan mon felisit sa lekip ki pe fer sa program vaksinasyon, mon anvi osi remersye bann ners k’in pran zot retret, me ki akoz nou pei, akoz nou patri i bezwen mendev, zot in sorti dan zot retret pou zot vini, pou zot donn en koudmen. Mersi bokou tou sa bann ners. Mersi bokou tou bann dokter. Mersi bokou tou bann dimoun ki travay dan lab. Mersi bokou zot tou, akoz sa travay ki zot pe fer I vreman formidable e mwan mon tir sapo avek zot.
Letan nou pe koze la, mon anvi dir avek zot ki en nouvo loft vaksen in fek antre dan pei. Mon anvi remersye premyerman, Royal Highness Sheikh Mohammed k’in donn nous a premye 50 mil vaksen. E la ozordi mon anvi remersye Premye Minis Modi e Gouvernman Lenn k’in fer nou vin premye pei lafrik ki Lenn I ofer sa nouvo vaksen Oxford astrazeneca. Sa vaksen nou pou kapab donn tou nou popilasyon. Nou pou kapab donn bann dimoun ki par lao 60ans. Alors, mersi bokou sa de pei k’in ed nou dan nou program vaksinasyon. E mersi bokou Minis Radegonde pour tou bann demars ki oun fer akoz mon konnen ki i pan fasil. E la ankor enn fwa mon ava dir zot senpleman, vaksen ozordi dan lemon tou pei pe rode, me i pa fasil pour tou pei gannyen. I annan serten pei, pirtou an Lafrik ki pa pou ganny zot premye vaksen ziska pli tar ki Zilyet. E letan nou, nou pou ariv Zilyet nou pou fini donn vaksen 70% nou popilasyon e Sesel pou fini achieve herd immunity e se pour sa rezon ki noun deside pou nou re-ouver nou pei.
Mon osi anvi remersye tou bann dimoun k’in volonterman vin devan pou zot fer en kontribisyon. Avan mon vini dennyen shift ki monn gannyen in annan en sonm 35.3 milyon k’in antre dan sa fon. E sa se dimoun k’in vini volonterman. Me la mon anvi dir zot ki avek sa larzan, non selman ki nou pou ede dan nou program vaksinasyon me nou pou osi regarde kimannyer nou pou osi kapab konstrir sa Isolation centre ki pandan bokou lannen noun koz lo la. E plan gouvernman i se ki letan noun ariv lafen lannen 2021, Sesel pou annan en Isolation centre ki pou fini ganny konstrir e ki ava pe servi.
Mr Speaker, size COVID byensir i konsern nou tou, alor mon osi anvi port en latansyon a tou bann medya ki donn nou en gran koudmen donn sa ledikasyon. Nou anna nou SBC avek Telesesel koman de stasyon televizyon me nou osi annan bann zournal ekrir kip ran bokou letan pou zot pas lenformasyon. E la mon ti ava demande ki sakenn antre nou, dan nou prop fason silvouple pas lenformasyon. Annou dir avek dimoun mask ou pa met li anba ou manton. Mask ou pa mars avek li dan ou pos. Mask i bezwen kouver ou nennen avek ou labous. Annou kontinyelman ansenny nou dimoun pou lav lanmen. Servi bann hand sanitizers e mon vreman kontan pou vwar kimannyer Lasanble Nasyonal zot in vreman ekipe. Felisitasyon Msye Speaker! Donc, si sakenn parmi i fer sa bann pti keksoz, frer ek ser nou pou ranport laviktwar. E parey zot konnen, mwan mon en dimoun ki tan ki nou pa ranport laviktwar, mon pa pou arete! Sa in vin mon dezyenm non, e ozordi mon anvi dir avek lepep Seselwa, koman zot dirizan, mon pou fer sir ki nou ranport laviktwar lo sa COVID e ki Sesel i kapab pas atraver sa nyaz pou li ale.
Msye Speaker, parey monn dir o komansman, i annan serten dimoun oubyen parfwa nou kwar ki pou dir i annan plis ki 3ans depi ki nou dan gouvernman me non, pti git letan. Kantite keksoz in ganny fer. Me Mr Speaker letan nou pe koz lo leta nou nasyon serten dimoun i kwar ki sa pei ki noun vin erite ti en pei kot tou keksoz ti pe mars byen. Ki tou keksoz ti an roz. Mon anvi dir avek zot silvouple, tir sa dan zot lespri. Sa pei ki noun erite ti en kales kase! E pandan zot deba silvouple mansyonn sa silvouple e diskite. Sa pei ki noun vin erite ti lo son zenou. Sa pei ki noun erite i enn ki gra. Ki tro gra! Akoz i parey en zonnyon. Nou kapab dekrir li koman en zonnyon. Letan ou tir en kous, ou bat ek en lot kous apel zonnyon menm. E letan ou komans rode, partou kot ou touse, ki dan Minister gouvernman lokal, ki dan minister ki okip sosyal, ki dan minister ki okip lanplwa oubyen GOP. Frer ek Ser, sa ki nou fouye, sa ki nou pe war i sokan. E mwan mon anvi dir avek zot ki mon pa bezwen al pli lwen; State House.
State House wi!, State House. Koze labous plen, State House! Me mon ava dir zot ki monn antre State House e dan biro ki monn antre ti napa en file. Wa kwar ennler mwan ki ti premye Prezidan pou okip sa biro, me apre ki mon ti mazinen ki nou de Minis Ferrari en fwa nou ti antre dan sa biro pou dir avek Msye Rene in ler pou li ale trankilman e pa disturb. Se la k’in fer mwan mazinen ki pou dir be sa biro ti deza ganny servi, me mon anvi dir zot ki napa institutional memory. Letan mon demann kestyon, napa. Sekirite pei. Mon sey rode be k’in arrive dan sekirite pei. Eski i annan en file pou mwan konnen ki bann menas? Akoz ozordi mon osi annan sa pozisyon koman Komandan an Sef e osi koman Sef Deta pou konnen ki leta nou pei dan sa lanniny. Napa narnyen! Se sa leta nou nasyon. E alor se la kot nou pe komanse e mon felisit bann minis akoz mon konnen ki zot pe pas en kantite letan zis pou sey konpran.
E anmenmtan osi mon konnen ki pou dir dan bann minister i annan bokou landrwa ki ou a kwar sa birokrasi, zot in sitan anzandre dan sa birokrasi ki sa i en fason pou fer lepep Seselwa soufer. Lepep Seselwa ozordi mon pe dir avek zot, nou pou koupe sa birokfrasi! E letan nou koup sa birokrasi nou pou annan nou en gouvernman ki vin efikas. En gouvernman ki deza pe montre ki i kapab pran desizyon. En gouvernman ki pou mars bokou pli vit. E bon nouvel pou zot tou, mon nepli resevwar 200 let par semenn. Ozordi, lakantite let ki nou gannyen anler State House diminnyen. E akoz in diminnyen? Se akoz bann minis ki nou annan zot konnen ki zot fer. Se bann minis ki efikas e alors se zot ki pe reponn lapel bann dimoun. E alor zot pe fer zot travay e letan zot pe fer zot travay, zot pa regard kouler politik. E la mon anvi osi dur avek zot ki letan en sitwayen i ekrir mwan en let e petet sa osi tou k’in tard enpe. k’in fer sa birokrasi vin lour. Mwan letan en let i vin devan mwan, mon pa rode lekel sa dimoun, mon pa rode ki parti politik ki i sorti. Mon pa rode si i en aktivis ki parti politik. Mon regard son konsern e si son konsern i annan merit, mon anvoy sa konsern pli devan e deswit nou ganny larepons. Se sa lafason ki nou pe travay e se sa lafason ki nou pou avans devan.
Dan sa servis piblik, i annan bokou pratik ki pou bezwen arete osi. Bann pratik gaspiyaz. Bann pratik kot letan nou sorti pou nou al kot nou, nou kontinnyen kit aircon on. Nou kontinnyen aboze. Transpor gouvernman ki nou roul ladan e nenport ki landrwa ki nou pa ti pou ale dan nou transpor me dan tranpor gouvernman nou a fer sir ki i ale. Telefonn ki ankor enn fwa ganny servi, non pa pou biznes gouvernman, me pou bann konversasyon personel. Bann computers ki ankor enn fwa tro bokou kart ki ganny zwe lo la. Nou pa en gouvernman kot travayer i sipoze vin zwe kart lo computer, nou sipoze vin travay. E annou pa bliye osi sa koripsyon. Koripsyon I kontinnyen annan. E la mon anvi dir avek tou civil servants ki pou dir sa gouvernman ki ozordi i la, pa pou tolere koripsyon. E atansyon, ki letan nou komans deal avek koripsyon apre zot taye zot dir gouvernman in sanze, viktimizasyon. Non, pa bezwen kriy viktimizasyon, me regarde kwa ki ou pe fer. Kimannyer ou pa pe fer sa ki ou devret fer e ou ava konpran kimannyer serten kontra pa ganny renouvle. Ou ava regarde akoz serten lezot kondisyon i ganny azoute. E la permet mwan pou mon dir avek zot, wi, pou annan plis kontra ki pa pou ganny renouvle akoz mwan mon anvi en gouvernman ki efikas. E sa monn repet a plizyer repriz avek bann minis.
Nou pa en gouvernman ki pou anploy dimoun me nou pa pou fer travay ki zot sipoze fer. E anplis ki sa, mon ti a kontan dir avek bann travayer ki dan sekter piblik, tou bann civil servants, dan bomaten letan zot kit dan lakour pou zot vin travay, silvouple kit zot politik kot zot. Pa bezwen met li dan zot kaba, pa bezwen met li dan zot sak. Kit li se zot, tak zot laport, desann vin travay, akoz politik pa pou ganny tolere dan servis piblik. Servis piblik i la pou li deserve tou sitwayen nou pei e non pa zis en group. E mon tandem wan, serten ki dir “Gouvernman k’in sanze, me mwan mon pou kontinnyen avek menm prensip”, sorry wrong attitude. Gouvernman in sanze, prensip osi tou in sanze. E si ou anvi kontinnyen avek menm prensip, i annan zis en keksoz, sa biro, sa pozisyon ki ou pe okipe, i pa sa pozisyon ki ou devret pe fer. Ou devret pe travay en lot landrwa e non pa dan sekter piblik.
Dan sa menm lespri DPA pou pas dan en tranformasyon. Ozordi tou dimoun i koz lo DPA. DPA in vin en monstre ki tou dimoun pa kontan. DPA in vin en lorganizasyon e monn vwar kimannyer i marse. Mwan koman ladministrasyon i tonm anba mwan, monn war kimannyer monn bezwen asiste bann miting pou regarde si pou renouvle kontra entel. Si pa pou renouvle kontra entel. Si I pou ganny en promosyon. Si i pa pou gannyen. Be sa pa sipoze mon responsabilite sa.
Mr Speaker, parey mon dir, DPA in vinsa nespes monstre ki regard tousala. Me mon ladministrasyon, nou kwar ki pou dir minis avek son bann egzekitiv, son PS avek son bann Direkter, se zot ki pli konnen kimannyer zot minister pe deroule. Se zot ki pli konnen lekel sa travayer ki merit en promosyon. Se zot ki konnen lekel sa travayer ki malgre i napa serten bout papye, son travay i vo plis ki serten ki annan mil bout papye. Alor sa bann desizyon pou al dan diferan minister e nou anvi war sa transformasyon kot DPA i ava vin pli to ede lo nivo ladministrativ pou drafte bann kontra. Pou dir zot kimannyer bann serten striktir i kapab ganny amelyore. Me Selman responsabilite final i pou lo sa minis ki pe diriz son minister avek son ladministrasyon dan son minister.
Mr Speaker, mon vin lo en pwen enportan, e sa i konsern pep Seselwa. Pep Seselwa Msye Speaker, ou konn sap li byen ki mwan. Nou ti en pep ki ti lev gran maten. Nou tou ki la dan sa lasanble e ki pe swiv mwan, nou rapel nou bann gran pye ki ti leve gran maten avan soley leve. Ki ti okip zot zannimo. Ki ti met lord kot lakour avan ki zot ti ale pou al travay. Avan ki zot ti mont dan bwa pou al bat kannel. Avan ki zot ti al raport PWD. Avan ki zot ti ale pou fer nenport ki travay. Se Seselwa k’in konstrir State House. Seselwa k’in konstrir Domous ek tou bann legliz antraver Mahe, Praslin ek La DIgue. Se Seselwa k’in fer tousala. Kestyon ki nou demande be k’in arive avek nou Seselwa? Ozordi tou batiman ki ganny konstrir, se etranze ki fer. E malerezman sa nespes malady ou a kwar in penetre dan nou lazenes. Lazenes ozordi i kwar ki pou dir lavi se anmize. Lavi se fer en pti keksoz pou ou ganny en larzan vit. Lavi se annou pran en bwar. Annou pik eroin dan nou lavenn me non. Mon anvi dir ek Seselwa sa mantalite pou bezwen sanze e nou pou fer sir ki i sanze.
Mon anvi dir avek Seselwa ki dezorme se avek travay dir ki bezwen diriz nou. Letan nou pe rod konstrir sa nouvo Sesel, i annan zis en fason pou nou fer li, se travay dir. E vreman Mr Speaker, nou pou bezwen annan en sanzman mantalite dan nou pep. Me mon anvi pa met tou Seselwa dan menm pannyen, pou mal pou mwan fer sa. Mr Speaker, yer letan en zenn homme i vin fer en donasyon anler State House. En donasyon 100 mil roupi, i pe rakont mwan kimannyer i annan ni 7 travayer Seselwa. E pourtan son travay i en travay ase spesyalize. Prezan mon dir li “be ou osi annan serten etranze ki pe travay avek ou?” I dir mwan non. I dir mwan, “Mon annan zis travayer Seselwa”. I dir mwan napa enn ki raport travay an retar. I dir mwan i annan enn son travayer k’in travay pandan 14ans avek li. In annan li zis 3 fwa dan sa 14ans ki in mank travay akoz i ti malad. Mon dir, “Chapeau mon frer! Se sa kalite Seselwa ki nou bezwen”.
I donn mwan lafyerte letan mon regard en lenstitisyon pli enportan dan nou pei parey labank Santral, ki son staff I 100% Seselwa. Seselwa kalifye. Seselwa k’in al liniversite. Seselwa k’in retrournen avek bann degre. Seselwa k’in depas, k’in fer pli byen ki bann etranze letan zot ti pe etidye. E ozordi, se zot ki pe regard, se zot ki gardyen nou lekonomi dan bokou sans. Alor sa i donn mwan lafyerte. E la mon anvi dir Mr Speaker, letan ki mon regard lekip ki travay avek mwan State House. Sa group dimoun ki pli pre avek mwan ki tou le bomaten letan mon vini mon war zot. Se en group travayer. Mon salye zot, e toultan mon dir avek zot fantastic. Zot la bomaten pou regarde ki program lazournen. Si mon dir mon pe ariv 6:30a.m. zot la 6:30a.m. si mon pe ariv pli tar, zot la prezan. E sa group dimoun zot pa regarde si ti Sanmdi, si Dimans si i annan travay pou fer, zot pou la. Zot pa regarde be leker nou pe fini. Ler nou fini lanmenm. Alor mon anvi salye mon lekip ki otour mwan anler State House. Akoz si tou Seselwa tip ran sa menm latitid kot zot pa mank travay Lendi bomaten. Zot pa nek zis viv lo sick leave oubyen zot anvi en 13enm mwan me zot pa pe delivre parey zot devret delivre. Si zot ti swiv sa legzanp, Mr Speaker, nou ti pou en pep ki ti pou avans bokou devan.
E la mon osi oule felisit Lasanble Nasyonal. Mr Speaker, felisitasyon akoz Lasanble Nasyonal i en lot lenstitisyon kot i annan zis Seselwa ki pe travay. E mwan monn pas en kantite lannen isi dan lasanble e sa dennyen 4ans monn vwar kimannyer Clerk, Deputy Clerk, Sergeant e tou bann lezot, zot tou zot pe fer en travay formidable. Ozordi mon anvi salye tou bann Seselwa ki pe vreman fer nou fyer e ki pe donn nou sa lankourazman ki pou dir travayer Seselwa i kapab leve pou partisip dan tranformasyon nou pei e se sa ki nou anvi.
Mr Speaker, dan sa konteks mon anvi annonse ki pou annan en nouvo polisi kot GOP I konsernen. Sa ki nou pe dir se Seselwa premye. E la mon anvi vreman remersye Minis Patricia Francourt. Remersye Minis Fonseka, remersye tou bann dimoun ki pe regard sa nouvo polisi.
Anba kot ASP tou zot pe fer en travay ekstraordiner kot nou pe balanse. Seselwa premye, akoz? Akoz nou pa anvi renouvleman otomatik GOP. Nou anvi premyerman regarde si napa en Seselwa dan sa landrwa travay ki kapab fer sa travay, me nou tou nou osi konnen. Nou konnen sa bann zes k’in arive dan lepase. Soutire par Minis e lezot ki ti o dan ladministrasyon. Ki ti dir pa trakase, met en pti lanons lo radyo e apre sa retrournen dir ou pan ganny okenn Seselwa alors nou ava anploy en etranze.
Me non selman sa! In menm annan bann lenstans kot travayer etranze in fini ariv dan pei, in deza pe komans travay e apre en pti koze isi, en pti koze laba, tou keksoz i ganny regularize. Alor Mr Speaker non, ozordi nou annan en kantite travay. En kantite lanplwa. En kantite pozisyon kot bann diferan landrwa pe rode. E avek sa sitiasyon COVID, noun osi trouv sitiasyon kot bokou dimoun ki pe asize kot zot pe esper FA4JR. Taler mon pou vin lo la. Me nou, nou anvi ki tou bann dimoun i kapab ganny ofer sa pozisyon, se pour sa rezon ki letan en dimoun pou fer laplikasyon pou en GOP, i pou bezwen koz avek Minister Lanplwa. I pou bezwen koz avek e Minister Lanplwa si par egzanp pe rod en waitress oubyen en waiter koman en legzanp, i ava dir be la i la, nou annan en lalis la. Bann dimoun, bann Seselwa. E alor, pran sa Seselwa, donn li sa plas travay. Me, mon konnen ki larepons mon pou gannyen. Pou annan bokou bann anplwayer ki pou dir be Seselwa i pares. Seselwa pa pe fer sa ki vreman mon anvi zot fer. Seselwa nou, nou pe koz manze lo zot latab. Nou, nou a pe koz kimannyer zot pou ganny en plas travay olye en etranze vin dan nou pei.
E alor mon pe dir avek zot, travay silvouple. Travay! E an plis ki sa mon anvi osi azoute, pa kwar ki pou dir si ou pa al travay, ou pou zis desann e ou pou ganny lasistans sosyal. Lasistans sosyal pou annan kondisyon atase avek li. Son kondisyon prensipal se ki ou travay. E lasistans sosyal, nou pa sipoze viv lo lasistans sosyal. Lasistans sosyal i sipoze la koman en soulazman tanporer avan ki ou bouz pli devan pou ou rod en plas travay. E la mon anvi vreman admir Onorab Naddy Zialor. Onorab Naddy konbyen fwa nou, noun trouv li avek son dezabilite oubyen son abilite alternative, noun vwar li lontan pe koup semen pou li al lo bus stop, pou li pran son bis pou li retrourn Grand Anse. Be se en zenn home ki ti ape debrouye. Pourtan, i ti kapab zis asize e dir mon ava resevwar lasistans sosyal. E regarde kimannyer in kapab debrouye. Akoz in determinen, ozordi i pe asiz dan nou lasanble koman en manm Onorab.
Alor, mon anvi dire k Seselwa, letan nou leve pou nou travay, olye zis depann lo welafare, se sa ki pou permet nou monte. Pou nou ganny sa gou pou nou travay. Se sa ki pou permet nou pou nou ganny promosyon. Pou nou kapab anmenn en pli bon lavi dan lakour. Pou nou kapab donn nou zanfan en pli bon lavenir. Alor mon pe dir, i annan tro bokou etranze ki pe travay dan nou pei. E la kantite etranze ki pe travay dan nou pei, i annan en relasyon direk pou fer avek nou lekonomi. Sak fwa ki ou pey en etranze, sa dolar ki ou pey li i a pe kite, i pe al dan son pei. Pa i ti kapab kit sa dolar isi pou nou kapab donn en Seselwa?
E an plis ki sa pep Seselwa, Mr Speaker mon vni dir klerman, dezorme, en etranze ki vin Sesel lo en GOP, i pa pou ganny drwa fer en dezyenm travay. Mon a pe sey larg lanmen Seselwa menm mwan! Mon a pe sey larg lanmen Kreol menm mwan! Son travayer ki vini koman en mason, en sarpantye ki pe travay avek en lakonpannyen konstriksyon, i pa pou ganny drwa vin fer en dezyenm travay. Akoz? Me frer ek ser ozordi sa bann travayer etranze zot in konnen kimannyer pou sarz dimoun bokou larzan. E sak sou ki i gannyen pa reste Sesel sa. I ede pou li ale e nou spesyalman dan sa letan kot nou ete la, nou bezwen gard sak dolar dan nou lekonomi. Me letan mon pe dir sa, ki mon pe osi demande? Mon ape demande ki nou Seselwa, nou sanz nou latitid ver travay.
Mon pe demande ki Seselwa; sa pti kontrakter, sa mason, sa sarpantye arete dir ek sa dimoun k’in regard pou vin fer en travay, arete dir avek li Sanmdi 9er mon pe vini me apre sa ou pa vini. Oubyen ou vini ou met de blok apre i pa war ou pou de semenn. Zot konpran mwan ki mon pe sey dir? Seselwa, letan nou donn en langazman, annou pran nou langazman e annou fer travay dir vin sa motto. Vin sa lankourazman ki nou resevwar, akoz se sa ki pou permet nou re ganny ankor lespri pou nou bann granmourn. Mwan mon ti annan en papa ki ti en flerblantye. I ti al dormi apre 10er diswar. Parfwa nou ti dir avek li, “Papa, ou pe disturb vwazinaz,” I ti dir, “Mon bezwen finis a larozwar akoz sa larozwar la, se sa ki pou permet mwan pey ou ledikasyon,” I ti leve gran maten. 5er bomaten i ti leve pou li donn manze koson. Ankor enn fwa, pou nou kapab ganny en lot pti keksoz. 7er bomaten I tin fini raport travay PWD. Be kote sa lespri in ale? Eski sa lespri, nou pa kapab ganny li ankor? Akoz ki la parmi nou, serten dan lasal nou annan sa lespri. Sa lespri pou nou travay dir. Sa lespri pou nou toultan sey regarde kimannyer pou ganny en lot senksou oubyen pou nou ran servis nou kominote. E sa osi tou nou bezwen repran.
Apre midi zisteman en madanm I telefonn mwan, I dir mwan, “Father, I enportan pou nou dan sa moman difisil, pou nou kapab ed kanmarad. Lontan si ou ti mank en pti gin disel, ou ti kriy ou vwazen ou ti dir…ou ti anvoy ou zanfan ou ti dir donn mwan en pti gin disel. Donn mwan en pti gin disik. Mon pe fer mon bouyon la, i mank mwan en bout zonnyon. Pret mwan epi mon ava rann ou,” Me se sa ki fer nou kreol! Se sa ki fer nou Seselwa! Se sa k’in build nou up. Alor mwan mon pe dir Seselwa, annou retrournen avek sa latitid. Annou arete egois e annou mazinen ki se dan sa fason ki nou pou kapab avans nou pei pli devan. Se dan sa fason ki nou pou kapab vreman vin en pep ki solid. En pep ki fyer.
Dan sa menm lanniny ankor enn fwa I malere ki pou dir sa mo URS, I annan dimoun pour zot in vin UPS. Sa mo R in vin en P. Sa mo Relief in vin Permanent. URS se en Unemployment Relief Scheme. Se zis ankor enn fwa pou degaz lasasen. I en pon pou ou sote. Ou pa reste lo sa pon! Me malerezman, sa gouvernman avan, sa ladministrasyon avan, in fer sa vin en pon ki ou reste lo la. Nou, nou anvi re-fer li vin en pon ki ou pa ganny drwa reste lo la. Donc, mon anvi dir, bann dimoun e la ankor enn fwa sa semen e mon pou koz avek Minister Lasante. Sa semen en zenn ki ti pe travay, zsiteman i lo URS me ki pe travay avek Minister Lasante i dir avek mwan, “Prezidan, mon ti ava kontan konnen ki pou arive avek mwan akoz mwan mon anvi travay. Mon anvi fer training. Monn travay dan bann lenstitisyon avek bann dimoun ki pe regard COVID e mon pe ganny sa leksperyans e mon ti ava kontan vin en Asistan Nurse”. E mon dir ek li, “Mon fiy, la i latitid ki nou bezwen dan sa pei,” Kot sa dimoun ki lo URS i regarde kimannyer i pou kapab sanze e ki anmenmtan osi i ganny konpran ki pou dir sa i en Relief Scheme alors Minister Lanplwa, laba kot ASP, zot pou ed sa bann dimoun pou zot kapab bouze.
Me anmenmtan, letan nou pe koz lo sa, monn regarde mwan! Mon konnen bann dimoun ki parfwa zot kale lo URS. Mazorit zot se bann zenn madanm ki annan zanfan e la mon anvi fer en lapel fran e direk avek bann zonm ek bann fanm dan nou sosyete. Mon anvi dir avek zot, fanm ek zonm, akoz pa zis madanm ki anmenn zanfan o monde. Zonm tou i ede pou anmenn zanfan o monde. Zonm ek fanm annou pran nou responsabilite. Annou pa anmenn en zanfan o monde si nou konnen pou dir nou pa pou kapab pran swen avek sa zanfan. Monn deza dir; Linda son leker in kase e mwan osi tou mon leker in brize letan noun fer parti pou bann zanfan ki reste dan bann foyer. Serten dimoun apre ki monn dir sa, i dir, “Ah ou pa konnen akoz bann dimoun i laba. I annan ki fanmiy in kase,” ensi de swit. Be zisteman! Be letan ou fanmiy i kase, ou zanfan osi tou i kase? Ou fanmiy i kapab kase. Ou relasyon avek sa madanm oubyen sa msye i kapab kase, lavi sa! Me, ou relasyon avek ou zanfan pa devret zanmen kase. Ou devret kapab pran ou responsabilite, anmenn sa zanfan kot ou pou ale. Si ou pe rested an en landrwa dan en lasanm, anmenn ou zanfan akoz i apel ou zanfan. Alor, annou pran sa responsabilite. Si ou pa ankor pare, servis lasante i donn ou tou bann posibilite planifye. I annan family planning. I pou narnyen sa, alors annou al dan sa direksyon.
Donc, URS pou ganny revise e Minis Finans i ava donn bann detay lo la e dan sa fason, nou ava kapab bouz devan. Nou gouvernman pa pou zis donn dimoun en pwason pou li kwi. Parey sa proverb sinwan i dir, nou nou anvi donn nou pep en laniny avek en lanmson. E nou ava donn li premye labwet e apre sa nou a dir li debrourye, al lapes. Debrourye, debout lo ou lipye.
Mr Speaker, nou lekonomi parbon. Monn dir lo plizyer repriz, i lo zero. E letan nou dir napa i vedir napa. Yer letan business in fini pour lazournen, sa larzan ki noun prete avek Labank Santral. Sa laninny depans ki nou ti annan, noun t’in depans 32 milyon an plis. Nou ti minus 32 million. Se sa kimannyer nou lekonomi i ete ozordi. En zour noun desann ziska minus 252 million e apre sa letan noun ranmas enpe taks, SRC in fer travay, enn de lezot reveni, noun monte apre sa noun desann. Apre la parey mon pe dir zot, yer i ti minus 32 million. Alors, pou nou refer sa lekonomi, i bezwen nou tou. Nou vini koman Seselwa. Nou pe osi rod atir envestiser, me nou tou nou bezwen donn en koudmen.
E la ankor enn fwa mon pou dir byen for, napa plas pou politik dan rekonstriksyon nou pei. Napa plas pou bann politik ki pa anmenn ou devan, kot enn avek enn i fer 20 oubyen nenport ki sif ki ou anvi mete. Ozordi, se moman pou nou tou regarde kimannyer nou kapab fer nou business grandi. Kimannyer nou kapab ankouraz en dimoun pou li pran en plas travay e an plis ki sa kimannyer nou menm nou vin devan e dir, “La i la sa ki mon kapab fer”. Enpe parey bann business pe vin devan pou zot donn en koudmen, me ou war ki latitid? Serten latet parbon. Letan dimoun i vin devan pou donn en koudmen dan sitiasyon COVID lezot i fer komanter i dir, “Ah zot ti kapab pey zot travayer 13enm mwan!” Me non! Annou sanze sa kalite latitid. Annou pran en latitid pli pozitiv! Annou regarde be ki letan en dimoun i met lanmen dan son pos pou li ede, i a pe ede pou pei avanse. Alors, nou bezwen tou lanmen. Hands on deck parey nou dir.
I annan bokou envestiser ki anvi vini e anmenmtan osi nou bezwen koup bann kou kot nou kapab. Par egzanp, ozordi mon pou fer en lapel direk avek bann dimoun ki pa pey zot taks. I annan bokou marsan, spesyalman bann retailers ki sarz dimoun VAT me apre sa, sa larzan VAT pa zanmen ariv kot SRC. Silvouple, si ou sarz en dimoun VAT, fer sir ki sa larzan i ariv dan biro kot taks i ganny ranmase. Mon bezwen osi dir avek nou bann dimoun, aret enport bann keksoz ki mwan direkteman mon apel zot rubbish. Annou focus lo bann keksoz esansyel, akoz a sak fwa ki ou enport sa bann gonaz ki fer nou bann zanfan obiz. Ki fer nou bann zanfan perdi direksyon, se nou pei ki ou pe detri. Alors, silvouple, annou fer sa.
Mon pou osi demande bann landrwa kot gouvernman pe lwe, la dan sa moman kot nou pei i bezwen nou. Kot nou tou parey sa gran Prezidan Ameriken ti dir, “Pa bezwen rode kwa ki ou pei I kapab fer pou ou me rode kwa ki ou, ou kapab fer pou ou pei,”. Frer ek Ser, ozordi, an Zanvye 2021, nou lo sa staz Annou rode kwa ki nou kapab fer pou nou pei. E nou pou demande ki tou bann dimoun lwe swa batiman kot nou met biro gouvernman ki annan tro bokou, ki nou bezwen koupe. Oubyen bann lakaz ki gouvernman i lwe, nou pou demann zot pou zot donn nou en discount dan sa moman difisil.
Mr Speaker, letan mon pe koz lo bann depans, mon a zis donn zot enn de sif ki noun vin zwenn. Zis pou lakaz ki gouvernman i lwe, tou le ans i ariv 125 milyon roupi. Pou bann atranze sa. Bann biro ki gouvernman i lwe i ariv 187 milyon roupi. Sekirite kot bann lekol, kot bann lenstitisyon gouvernman 195 milyon roupi. Zis sa 3 shift ki monn donn zot la i ariv 507 milyon roupi. Eski nou pei i kapab kontinnyen pey sa? Larepons se non. Nou pou bezwen koupe. Part rental; bann dimoun ki gouvernman i pey lanmwatye zot lakaz. Avan Zen ti annan 160 dimoun ki ti lo part rental anmezir ki eleksyon in arive, bal in ganny donnen menm. Ozordi i annan plis ki 300 dimoun ki gouvernman i donn zot part rental e sa I en sonm ki depas 1 milyon roupi tou le mwan. Sa proze zis avan eleksyon ki pou ganny vot, ti dir donn tou dimoun ki annan en loan 25% discount, kout gouvernman 42 milyon roupi. Letan ou azout tou sa bann sif ansanm mon bann frer ek ser, i vin en ta milyon.
E la mon pou dir zot mon bann frer ek ser, ki letan Minis i a prezant bidze, noun sey fer tou keksoz ki nou kapab pou nou koupe, pou nou redwir. E menm pou nou regarde kimannyer nou kapab ferm serten lorganizasyon e wi pandan sa mwan Fevriye i annan serten lorganizasyon para etatik ki pou fermen e sa i ava fer lekonomi. Zis bann board, mon ti nonm sa en fwa dan mon premye diskour. Sa ki noun konte, i annan 108 board dan nou pei. E sa 108 board I kout gouvernman 36 milyon roupi dan en lannen. E la mon pa kapab dir zot tou de swit, noun deza komans fer en travay pou nou koupe sa bann board. Nou pou koupe. I annan bann lalwa ki pou vin devan zot isi kot zot pou war ki board pe ganny koupe, akoz i annan bokou lenstans kot travay i kapab fer san en bann board. Bann civil servants ki pas zot letan dan miting board, akoz zot lo plizyer board pandan ler travay, zot pa pou ganny peye board fees. Se zis si miting i ganny fer an deor ler travay. E pou sak fwa ki zot asiste, akoz i annan serten dimoun zis I ganny son larzan i pa asiste bann miting. Ouswa bann board zot menm zot, zot pa zwenn. Alors tousala pou ganny fer pou nou sanze pou nou kapab anmenn nou pei pli devan. E alor parey monn dir, i annan serten lenstitisyon ki pou fermen e zot responsabilite fasilman i ava kapab ganny partaze avek bann lezot.
Moman in arive osi dan sa lespri pou nou realist, ozordi Air Seychelles i reste en gro problem pou nou pei. Air Seychelles i drwa pli ki 800 milyon roupi dan loan e Air Seychelles i pa kapab soutenir son lekor. E dan bidze ki pe vin devan zot, Air Seychelles pe rod laprouvasyon en lot 109 milyon roupi zis pou pey saler bann travayer. Frer ek ser, nou bezwen pran en desizyon e sa gouvernman ki mon dirize i en gouvernman ki pran desizyon. E pour le moman mon pe dir avek zot, mon ti a kontan ekout zot letan zot pe fer zot bann larepons dan lafason ki zot koz lo Air Seychelles. Eski moman pa in arive pou Air Seychelles port son latansyon plis lo domestic avek gound handling e pou nou les ale sa bout enternasyonal? Ki se li ki a pe kout nou pei sa ta milyon roupi. Sa i kestyon pou zot reponn e nou ava ekout zot.
Dan sa menm lespri letan nou pe koz lo nou lekonomi e parey zot in aprann pou dir nou anvi vreman war nou lekonomi repran, noun deza annonse ki dezorme touris k’in ganny son vaksen apre de semenn i kapab antre dan pei sa ki i bezwen fer karantenn. Noun osi annonse e nou target se pou nou par dan milye Mars oubyen nou apel li dan mwan Mars pou nou kapab letan noun achieve herd immunity, pou nou kapab re-ouver nou bann frontyer pou ki touris i kapab vin dan pei san ki zot kapab pas atraver karantenn e zot a kapab enjoy nou labote ek nou lospitalite. Ankor enn fwa i annan bokou travay ki pe ganny e tousala se akoz nou rekonnet ki an mezir ki lapes i kontinnyen fer progre me pour le moman se nou lendistri touris ki ankor en lendistri ki pli byen organize. Alors, tousala i bann fason kot nou pou kapab ranforsi nou lekonomi, an mezir ki nou atir lenvestiser, an mezir ki nou pey taks ki nou devret peye, an mezir ki nou fer tou sa ki nou devret pe fer.
Donc, dan sa konteks letan nou balans osi sa ki nou napa nou ariv lo sa size FA4JR. FA4JR bann ki ti dan 6enm Lasanble savedir enkli mwan, nou konnen pou dir nou ti met en bidze e sa program ti sipoze ale ziska Desanm. Me ankor enn fwa, politik in gat tou keksoz kot en moman ti a pe fer serten scrutiny apre sap li noun ariv pli pre ek Oktob, tou tiyo in ganny large. In dir pa bezwen fer ankor sa scrutiny. Nenport dimoun ki oule vin devan zot ava ganny peye e sa in fer ki larzan in devide. E lepep Seselwa in war atraver tou sa bann demars. E si mon mansyonn sa pep Seselwa, Mr Speaker, bann manm Lasanble se akoz mon anvi dir avek zot kimannyer sa gouvernman avan i pann azir dan en fason responsab. I pann regard pli devan, in plito mazin an term ganny en eleksyon. Be mwan mon pa pe mazin an ternm ganny en eleksyon mwan. Mwan mon lentere i se kimannyer sa pei ki apel Sesel bouze. Kimannyer nou partaz sa larises ki pei i prodwir. Mwan mon pa rod deba pou mwan vin Lider en parti politik. Mon pa pe rod lanbisyon. Mwan, zot in donn mwan sa poursantaz 55% e apre sa zot in elekte en mazorite LDS dan sa lasanble pou nou kapab vin travay pour sa pei e alor annou kontinnyen travay dan sa direksyon silvouple.
Donc Mr Speaker, dan mwan Zanvye FA4JR pou ganny peye parey ti ganny peye an Desanm e sa nou pe fer li avek bokou soufrans koman en pei. Me nou pa anvi ki dimoun i zis perdi lanplwa akoz noun ariv le 22 la, pou mal pou nou annons en keksoz pli strikt. Mon konnen pou dir Minister Lanplwa avek Sosyal pe travay lo la. An Fevriye e an Mars, sa sonm ki ganny peye pou koupe. I pa pou koup a 100% me i pou ganny en rediksyon e Minis Finans i avan annons sa. Me, aparti le 01 Avril 2021 FA4JR, sa scheme pou nepli egziste. Tou dimoun ki lo FA4JR ozordi zot ava ganny lankourazman pou zot ganny en lot plas travay. Me mon bezwen osi dir ki malerezman i pann annan ase sipervizyon lo sa scheme FA4JR. mon pa kapab ganny en konpran kimannyer serten lorganizasyon, spesyalman dan lendistri touris, in kapab pe resevwar FA4JR me anmenmtan pe kontinnyen anploy etranze. Me non Selman anploy etranze, me pe demann renouvleman zot GOP oubyen pli pir ankor, pe apply pou nouvo GOP. Mon pa ganny en konpran mwan sa bann kalite keksoz! Paski i pa azoute, i annan en keksoz ki mal kek par. Be nou, nou anvi vin koman en gouvernman ki serye e avanse. Donc, FA4JR zot ava ganny plis detay par ki poursantaz ki i pou ganny redwir me selman mon kapab dir avek tou bann anplwayer, tou bann travayer aparti le 01 Avril FA4JR koman en scheme ki kot gouvernman i asiste sekter prive i pou ganny aboli. I pou nepli egziste.
Anmenmtan Mr Speaker, parey monn koze oparavan monn dir ki koripsyon i enportan. Pou nou lager kont li. E koripsyon, i annan en kantite. Se letan monn asiz dan sa sez ki monn dekouver ki kantite koripsyon ki annan. E pour sa, nou pou ranforsi Anti-Corruption Commission e sa board ki ozordi i resevwar en sonm 1.8 milyon roupi pou ganny dizourd. Nou pou anmenn bann lamandman dan lalwa Komisyon Anti-Koripsyon e nou pou demande ki sa board i ganny retire e ava ganny ranplase avek en striktir ki ava ganny annonse. Me selman nou pa pou tire sa larzan avek Komisyon Anti-Koripsyon. Nou pou servi sa larzan pou nou pey pou 7 envestigater. Pou 7 dimoun kapab fer plis travay e si noun pran sa desizyon, e la mon espere ki Madanm May De Silva koman CEO, i pe ekout mwan byen. Nou pou ekspekte rezilta! Nou pou ekspekte ki sa bann lanniny koripsyon i ganny en lenvestigasyon apropriye i ganny fer e rezilta i ganny anmenn devan.E monn deza dir ki lalwa ki par lao nou tou. E letan mon pe dir lalwa i par lao nou tou, mon dir tou dimoun ki pe ozordi antreprann bann act koronpi, mon pe dir avek zot gara zot paski apre sa pa bezwen vin kot MNA, pa bezwen vin kot mwan akoz lalwa ki pou diriz tou keksoz. Mon anvi pandan sa lannen 2021 war rezilta e si lafen 2021 nou pa war rezilta, letan mon ava fer SONA an 2022 mon ava dir zot Anti-Koripsyon, sa Komisyon pe fermen.
Donc Mr Speaker ozordi nou bezwen travay serye. Lo en kote nou pe dir linite pou nou pep. Tir politik kot I pa devret ete. Vin avek politik serye. Nou annan nou en demokrasi kot lopozisyon i annan tou posibilite pou li fer son kontribisyon. I kapab fer son kontribisyon, person pa pou swiv ou. Person pa pou ekout ou telefonn. Pou napa okenn tonton makout ki pou fer letour ou lakaz aswar. Ou kapab dir sa ki oule me selman pa bezwen fer okenn incitement akoz sa ou ava pe sot en pti gin. Lopozisyon, mon demann zot ozordi pou zot osi tou anmenn en kontribisyon serye. E la mon anvi dir Onorab Gill, felisitasyon mon frer! Mon admire kimannyer ou pe travay e mon admire kimannyer nou de nou pe travay. Mon apresye kimannyer ou antre dan ou kominote e letan lopital Baie Sainte Anne i bezwen keksoz, mon war ou ansanm avek lezot lo Praslin Business Association ek bann lezot endividi pe vini akoz ou annan en leker pou ou distrik. Si nou tou nou ti travay avek sa lespri nou ti pou avanse. Donc, nou bezwen met dekote sa bann politik ki pa pou anmenn nou ansanm koman en pep.
Katriyenman letan nou pe dir nou pep nou bezwen vin en pep ki travay, annou sakenn ankouraz dimoun pou travay. Annou sakenn met en zefor pou nou fer sir dimoun i travay. E lo lot kote, la mon lans en lot challenge e tou dimoun konnen ki pou dir ozordi drog in vin sa eleman dan nou sosyete ki pe retard nou bann zenn. E, monn donn warning, mon ti vin isi an Novanm, monn donn warning. Lo lezot plato, monn donn warning. Ozordi monm anvi donn warning final. Mon anvi dir avek tou bann trafiker drog zot in fini ganny zot dennyen warning. Silvouple, aret anpwazonn nou bann zenn. Nou pe vin apre zot. E nou pe vin apre zot san pitye. Nou pe vin apre zot pou nou liber nou bann zenn. Sa bann zenn ki zot in vin fer bann lesklav avek. Nou pa pou regarde kote ou ete. Nou pa pou regarde ki parti politik ou ti vot pour. Nou pa pou regarde ki fanmiy ki ou sorti ladan. Nou pe vin apre ou. Me la mon anvi osi dir avek ANB, zot osi tou. Nou pe vin netway zot. Nou pou bezwen annan nou en lorganizasyon ki konbat kont drog e non pa ki bann akonplis bann trafiker. Alors, si ou dan ANB ozordi e ou travay se koman en akonplis, mon ti ava konsey ou, ozordi Vandredi. Lendi bomaten al kot Komisyonner e prezant ou demisyon. Sa i ava meyer keksoz pou ou fer.
Nou pou, anmenmtan osi e mon kontan ki Sef Ziz i la mon pour adres, parey pe dir dan mon rol koman Sef Deta, mon anvi osi dir avek Sef Ziz, zidisyer i bezwen li osi zwe son rol dan en fason efektiv. Zidizyer Msye Sef Ziz fodre pa I involve dan koripsyon. Mon ti ava demande ki nou ganny nou en Zidisyer ki vreman delivre lazistis. Ki ed nou pou nou attend sa bann standar ki nou pe rode. E mon oule fer en lapel osi avek tou bann ziz, e parey ou konnen Msye Sef Ziz ou avek mwan noun annan bokou konversasyon. Monn osi annan konversasyon avek Prezidan Lakour Dapel e monn met klerman devan zot ki dan mon responsabilite mwan mon bezwen asire ki pou dir pei i mars lo en standar ki akseptab. E mon annan tou konfyans ki sa nouvo Zedisyer I ava kapab fer sa travay pou ede dan lalit pou nou kapab ariv standar kip li o.
Mr Speaker mon realize ki monn koz pou pres enn erdtan edmi. E letan mon pe konklir mon anvi ankor enn fwa fer en lapel pour linite dan nou pei. Fer en lapel pour rekonsilyasyon serye dan nou pei. Mon fer en lapel pou nou retrourn ankor lo Preanbil nou konstitisyon ki fer nou sa ki nou ete koman en pep. En pep fyer k’in sorti dan tou kwen dan lemonn. En pep fyer avek tou son bann kwayans relizye pou nou rekonnet kanmarad e pou nou viv dan larmoni. En pep ki devret debout fyer letan i tann son lim nasyonal i zwe, akoz sa lim nasyonal i devret bat dan pli profon son leker. En pep ki letan i regard son paviyon i realize ki se sa senbol ki ini nou tou. Alor lepep Seselwa mon demande ki nou kontinnyen viv dan larmoni, nou kontinnyen viv dan respe. E tou lezour letan nou leve nou rode kimannyer pou nou kapab fer sa pei bouz pli devan. Nou rode kimannyer nou kapab fer ki sak zanfan Seselwa i ava kapab ganny sa ki meyer. Ki larises nou pei i ava ganny partaze avek tou son zanfan.
Wi Mr Speaker, mon anvi letan mon pe terminen swet ou bonn sans dan ou travay ki ou annan pou fer letan ou pe diriz Lasanble Nasyonal. Mon konnen ki byento la zot pou annan bann travay serye spesyalman letan zot ava pe regard bidze me anmenmtan osi mon konnen ki pou dir ki lepep Seselwa I kontinnyen regard ver zot pour direksyon zot koman bann manm Lasanble. Kontinnyen fer sa bon travay ki zot pe fer. Kontinnyen ekout lepep Seselwa e annan sa lasirans ki pou dir zot annan zot en gouvernman ki pou ekout zot. En gouvernman ki pou pare pou donn zot koudmen. En gouvernman ki pou akonpanny zot.
Mr Speaker monn debout toultan pour la demokrasi, pour laliberte e pour loportinite egal pour tou zanfan Seselwa. Ozordi ankor enn fwa, mon re-komet mon lekor pour sa bann menm prensip. Zot kapab reste asire ki zot annan en dirizan ki ekout tou dimoun avek menm zorey. En dirizan anvi war nou pei pas atraver sa kriz ekonomik, oubliy sa sitiasyon COVID e debout fyer koman Seselwa. Mon termin avek parol sa poem ki sa zenn Amerikenn ti resite zour ki Prezidan Biden ti vin Prezidan. Sa fraz k’in tous mwan plis i dir, “There is always light if only we are brave enough to see it. If only, we are brave enough to be it” an dot mo, “I toultan annan lalimyer si nou ase brav pou nou war li. Si Selman nou ase brav pou vin sa lalimyer,” ki nou tou dan nou pei Sesel nou ganny sa kouraz pou nou vin sa lalimyer, pou ekler nou pep. Pou fer nou nasyon mars pli devan e mon demande ki nou mars dan sa lalimyer e ki nou demann Bondye tou Puissant pou beni nou, pou beni nou pei ozordi e pou touzour.
Mersi bokou.


text:
- Tranbleman tè pwisan devaste Ayiti.
- Rapò ki pa konfime sijere plizyè lanmò ak anpil blesi.
- Avètisman Tsunami bay, men anile yon ti tan apre.
Gwo tranbleman tè, ki gen plis pouvwa pase tranbleman tè a ravaj 2010, te frape Ayiti a byen bonè nan Samdi maten, sa ki lakòz gwo domaj nan pati sid nan peyi Karayib la.
Sondaj jewolojik Etazini mete entansite tranbleman an nan mayitid 7.2, oswa "pi gwo." Episant tranbleman tè a te 12km (7.5 mil) nan nòdès Saint-Louis-du-Sud, yon vil ki gen plis pase 50,000 moun.
Rapò ki pa konfime sijere plizyè lanmò ak anpil blesi. USGS la deklare ke "aksidan segondè yo pwobab ak dezas la gen anpil chans toupatou" nan Ayiti.
Gwo domaj te rapòte sou Ayiti, ak imaj ki soti nan vil ki tou pre Jeremie ki montre bilding ki pasyèlman tonbe ak lari debri gaye.
Videyo ki soti nan Jeremie te montre nyaj epè nan pousyè ranpli lari yo, kòm kay kouche nan kraze yo.
Gen kèk moun ki afiche sou medya sosyal rapòte santi tranbleman tè a osi lwen ke Jamayik, ak la Sant Avètisman sou Tsunami Etazini bay yon menas tsunami yon ti tan apre. Sepandan, menas la te leve nan yon èdtan.
Tranbleman tè a frape kèk minit apre yon tranbleman tè mayitid 6.9 souke Penensil la Alaska. Sepandan, tranbleman tè Alaska a frape yon rejyon pi plis peple, kote potansyèl la pou domaj te byen lwen pi ba yo.


text:
Fellowship nan TEAK se yon pwogram ki baze sou NYC gratis ki ede elèv ki gen talan ki soti nan fanmi ki gen revni fèb yo kapab reyalize potansyèl yo. Atravè kou entansif apre lekòl ak ete, TEAK prepare elèv lekòl mwayen yo pou antre nan lekòl segondè ak kolèj pi selektif nan peyi a. Gwo sistèm sipò TEAK a asire ke elèv yo ap boujonnen nan lekòl segondè yo epi gradye nan kolèj, pare pou pouswiv objektif pwofesyonèl yo ak enpak pozitif sou mond lan.
Pwogram lekòl presegondè ak plasman lekòl segondè
Avèk yon konsantrasyon sou siksè akademik nan lavni ak kwasans pèsonèl, pwogram rijid nou an prepare elèv yo pou pwosesis admisyon trè selektif nan lekòl segondè.
Pwogram lekòl segondè ak konseye pedagojik kolèj
Nou bay sipò akademik, eksperyans transfòmasyon ete, estaj, ak opòtinite sèvis ansanm ak gidans kolèj yo sipleman resous ofri nan lekòl segondè yo.
Siksè nan kolèj
Lè elèv yo tranzisyon soti nan lekòl segondè yo, yo gen aksè nan pwogram dinamik nou an vizan nan direksyon pou siksè kolèj ak preparasyon pou karyè.
admisyon
Elèv yo kalifye pou admisyon nan TEAK nan sezon otòn nan sizyèm yo
Plis Detay
ane klas la.
Vwayaj la
Swiv youn nan elèv nou yo soti nan admisyon nan fini nan pwogram nou yo ak pi lwen pase.Gade Montage a
Rezilta
Nou pran fyète nan zanmi eksepsyonèl nou yo ak siksè nan yo te jwenn nan tè.Gade Stats yo
San yo pa tèk mwen ta kontinye ap viv yon lavi satisfaksyon, pa janm menm apwoche tout potansyèl mwen an. Mwen kounye a yon elèv nevyèm ane nan kolèj Williams epi mwen toujou dekouvri sa mwen kapab. Mwen gen tè pou di mèsi pou sa.
Yon TEAK Fellow se pwòp tèt ou-motive. Li komèt tèt li nan aprantisaj paske li jwi li epi li konnen ke li pral benefisye l 'nan tan kap vini an.
Mwen itilize yo kwè ke mwen te pwodwi a nan espere ke yo te tounen nan echèk, men mwen te aprann ke mwen te pwodwi a nan rèv ki jis bezwen wè yon limyè diferan. E ke limyè te TEAK.
Anvan vini nan tè, mwen pa janm te konnen ki kote travay di ka mennen. Apre de ane entans, mwen kounye a yon elèv nan Concord Academy ak wè ki jan detèminasyon peye la.
"Mwen te aprann pa sèlman ki jan yo rèv, men sa mwen merite pou yo rèv sa yo.
Tout moun ki vini nan tè yo trè awizom. Yo devwe, travay di, epi yo soti fè bagay dwòl.
Patisipe
Men kèk fason ou ka fè yon diferans