text:
Louis TELGA, véritable chef de guerre, condamné à mort par contumace. Madeleine CLEM, condamnée à mort par contumace. Rosalie SOLEIL, 5 ans de prison. Daniel BOLIVARD condamné à mort par contumace. Sophie LUMINA dite Surprise, condamnée aux travaux forcés à perpétuité. Adèle NEGRANT, condamnée par contumace aux travaux forcés à perpétuité. Auguste VILLARD, condamné à la déportation en Nouvelle Calédonie. Eugène LACAILLE, Furcis CARBONNEL, Louis Gertrude ISODORE, Cyrille MICAMOR, Louis Charles YOUTTE, sont condamnés à mort et fusillés au Polygone de DESCLIEUX, en Décembre 1871. Sa, sé an jijman lajistis fransé sòti i ni 128 lanné, atè isi Matinik, apré, sa yo kriyé lensireksion lisid.
Adan ki léta Matinik yé, épi sé blan rasis la, sé blan-an ki ka monté anlè tet neg ?
Apré dékré 27 Avril 1848 la, an nonm nwè, yo kriyé PÉRRINON, konmisè larépiblik, ka éséyé fè dékré-tala maché isi. I ka mété dwa pou tout moun travay, dwa pou tout jounal sòti, dwa pou tout moun alé lékol, dwa pou tout moun voté. Mé, PÉRRINON pa ka rété konmisè lontan.
Novanm 1848, kontamiral BRUAT ka pran plas-li, pou krazé tout travay-la SCHOELCHER té mété doubout la, é pou rimété "Lod épi Travay". Sé blan-an pa té janmen admet, neg, dépi yo té libéré kòyo, té nonm kon yo, té ni menm dwa. Pou tjenbé sé neg-la anlè sé bitasion-an, pou yo travay, sé blan-an pran dot neg Lafrik, zendien, mennen isi. Yo fè an kontra épi yo. Gouvènè amiral DE GUEYDON ka sòti an dékré ki ka di : fok tout moun, lè ou ni 12 lanné, pou ni an livré pou déplasé adan péyi-a. Si ou pa ni'y, ou ka péyé an lanmann 5 jou travay oben 100 jou travay. Lè ou ni 16 lanné ou pou péyé an lenpo 5 fran (5 jou travay). Neg pa té ni chenn adan pié-yo, men, ayen pa té djè chanjé.
Sé pli gran krim ki fet. An neg bat an blan.
Févriyé 1870, an neg yo kriyé Léopold LUBIN, i sé an agrikiltè. I ka maché anlè larout Omaren pa koté bitasion Grand Fond. I ka kwazé dé blan ki ka pasé anlè chouval-yo, Misié AUGIER DE MAINTENON, an konmisè lamarin épi Misié PELLET DE LAUTREC, an ansien solda. Sé blan-an ka rélé LUBIN. Yo ka kriyé an kò'y, pas i pa sòti adan chimen-an asé vit, épi i pa di yo bonjou. LUBIN ka kontinié chimen'y, i pa ka réponn yo. Sé blan-an ka jouré'y, ka ba'y bon kou, bon baton pou aprann li respekté moun ki blan.
LUBIN ka pòté lé plent ba protjirè jénéral la, Jénéral DE LAROUGERY. Ayen pa ka fet. LUBIN ka konprann, sé pa konté anlè lajistis-tala. LUBIN, li 25 Avril 1870 an bouk Omaren, mété kòy ka atann Misié DE MAINTENON. I sav i ni labitid vini lanmes, la. LUBIN ka wè'y. I ka fè'y désann anlè chouval-li. I ka ba'y an bon volé. Sa ka oblijé Misié DE MAINTENON sispann travay, pannan 20 jou.
Sé pli gran krim ki fet. An neg bat an blan. Yo rété LUBIN. Yo kondané'y pou 5 lanné obany CAYENNE, épi 1 500 fran domaj épi lentéré. Tjek tan avan, an blan té tjwé kontjibin-li, an nègres, ki té ansent gro bouden. Lajistis ba'y apenn 5 lanné laprizon. Antan-tala sé konsa sa té ka fet.
Neg ka lévé mouch wouj.
Adan sé asésè-a ki jijé LUBIN, i ni an blan yo kriyé CODÉ, ki ni tè Lavièpilot. CODÉ ka bat lestonmak-li pou di ki sé li ki fè si LUBIN trapé 5 lanné CAYENNE. CODÉ ka di i fè sa, sé pou fè an lekzanp. An neg pa pou pòté konparézonni'y, lévé lanmen anlè an blan. Pep-la pran konba-a pou koy, lè i wè tousa lenjistis ka fet adan péyi-a.
Pep-la annou lévé mouch rouj kont sé menm moun-lan ki ka fè lajistis-la adan péyi-a, kont sé menm moun-lan ki ka pijé'y adan ladministrasion péyi-a, sé menm moun lan ki ka senyen'y adan chan kann lan. Pou réponn dènié lenjistis blan fè neg, zafè yo vwéyé LUBIN CAYENNE pou 5 lanné a. Sé moun-lan konmansé kriyé " Viv Larépiblik" "Nou ka tjwé CODÉ jòdi-a !" "CODÉ jòdi-a jou'w rivé !".
CODÉ té ka séré adan sé mòn-la dépi 2 jou. Yo rivé tjenbé CODÉ. Yo bat li. Yo tjwé'y. Yo koupé koko'y, an bakwa-a. Pou yo, tjwé CODÉ, sé té tjwé yonn adan sé blan-an ki té pli séléra a.
Adan tout lisid Matinik, neg mété difé adan bitasion sé blan-an. Difé pri adan sé konmin-lan, Lavièpilot, Omaren, Sentann, Lavièsalé, Dikos, Lanmanten, Sendespri, Sentlis, Dianman, Ofanswa, Trinité, Wobè, Gwomòn, Twazilé, Voklen.
Baton, woch, dlo piman kont fizi.
Men, sé blan-an rimété kòyo doubout. Yo sanblé solda, bétjé, boujwa blan épi nwè, milat, tout moun-tala, apié, achouval, épi fizi. Yo tjwé neg kon mouch. Yo té ka tiré san gadé. Yo tjwé tout kalté moun adan sa. Yo brilé kay neg. Sé neg-la, pa lotbò, té ka atatjé épi baton, woch, dlo-piman. Yo rété 5OO moun. Yo mété yo lajol, Dèzé. Lamajorité sé té jenn 25 lanné. Té ni bon enpé fanmm adan sa, é yo té pli anrajé ankò ki sé nonm-lan. Yo kondané 71 moun. Yo fiziyé sé chef-la opipiridijou, Lapoligòn, Fodfrans. Apré mé 1848, Septanm 1870 sé pli gro toumvas ki fet adan listwa Matinik.
Tout bouch fèmen anlè Septanm 1870. Nou ka atann bon papa blan an ba nou dwa palé anlè sa.
Bon enpé pawol ka tonbé anlè lanné 1848, pas jòdijou bon papa blan an ba nou dwa palé anlè manniè latret sé neg-la sispann. Men, chak septanm ki ka pasé, bouch tout moun fèmen. Pa an kwik pa ka sòti pou palé anlè ladjè-tala.
Ladjè-tala fet isi Matinik. Ladjè-tala sé té blan rich ki ni tè, kont neg, zendien ki pov. Sé blan-an ki toujou osi rasis, ka eksplwaté moun, ka maché anlè tet moun. Chak septanmm ki ka pasé, tout moun ka pé anlè sa, pas bon papa blan an pòkò ba yo dwa rikonnet gran toumvas Septanm 1870 la,
otila fanmi-nou,
frè-nou,
sésé-nou mò.
San-nou koulé anba fizi sé blan-an.
Poutji fanmi-nou mò, frè-nou mò, sésé-nou mò ?
Pas an neg pa aksepté lenjistis lajistis Matinik.
Pas moun, isi Matinik, té ka mandé tibren lonnè épi respé.
Serge RESTOG, Septanm 1870, sa fet atè isi Matnik, La Tribune des Antilles n° 12, 1998.
----------------------------------
Vokabilè
an bakwa-a : dans le champ de bakoua
ba nou dwa : nous autorise
gran toumvas : révôlte


c: text/html

text:
REFERANS YO
Nimewo CAS: 8014-71-9 ; 84082-61-1
Nimewo FEMA: 2113
Nimewo EINECS: 282-007-0
Kòd pwodwi: E241
Non INCI: Melissa Officinalis (Lemon Balm) Leaf Oil
PATI ITILIZE: Fèy ak tèt flè
SINONIM: Melissa officinalis L.
NON KOMIN: Lemon Balm, Komen Balm, Balm Mint
METTRD EKSTRAKSYON: Vapè distile lwil esansyèl
REMAK KLASIFIKASYON: Mwayen an tèt Remak
AromaEasy fè efò yo ofri prim, pi bon kalite ak sètifye lwil esansyèl nan yon pri abòdab.
Melissa esansyèl lwil oliv nou an gen yon fre, sitwon-tankou, dous ak èrbeuz bon sant ak sijesyon nan rekòt pye mant ak siwo myèl. Melissa se fasil yo grandi ak lajman kiltive nan anpil pati nan mond lan. Sepandan, fèy Melissa yo pa bay anpil lwil esansyèl. Kòm yon rezilta, Melissa lwil yo esansyèl sou mache a yo souvan adiltere. Chak Melissa lwil esansyèl nou ofri se 100% pi ak dilye san yo pa nenpòt aditif oswa pwodwi chimik danjere.
Tout lwil esansyèl nou yo te rankontre estanda strik pou asire ke w ap resevwa yon pwodwi ki adapte bezwen ou yo san yo pa konpwomèt sou bon jan kalite.
Si ou gen yon pi gwo kantite lwil esansyèl en demann, tanpri Kontakte nou.
Detay sou AromaEasy Melissa lwil esansyèl
Orijin: Lafrans
Aparans: san koulè pal jòn likid klè
Melanje byen avèk: Angelica, Basil, Bergamot, Cassie, Kamomiy (Women), Sitronèl, Grenn Koryandè, Elemi, Ekaliptis, Lansan, Jeranyom, Chadèk, Helichrysum, Lavandin, Lavand, Oto domaje, Sitwonèl, Litsea cubeba, Myrtle, Neroli, Noutmèg, Petitgrain, Rose, Santal, Tree Tea, Verbena
Benefis nan Melissa Esansyèl lwil oliv
Amelyore Sante Po
Melissa lwil esansyèl se itil nan ede ak po lwil ak akne ki gen tandans.
Li te di ede balanse dlo a ak lwil oliv nan po a, epi kidonk diminye aparans nan akne ak bouton.
Diminye Anksyete ak amelyore kalite dòmi
Sant mant nan lwil esansyèl melissa bay santiman nan baz ak detant, ki se efikas nan ti soulajman estrès ak enkyetid.
Diffusion lwil melissa nan mitan lannwit ka ede moun ki gen pwoblèm dòmi yo ka resevwa yon dòmi trankil.
Amelyore vant fache
Pran anndan, melissa lwil esansyèl kwè amelyore dijesyon ak soulaje malèz dijestif, tankou gonfleman, konstipasyon ak dyare.
Prekosyon
Tanpri konsilte doktè ou anvan ou itilize pwodui sa a pandan gwosès la.
Yon tès po rekòmande anvan ou itilize si ou gen po sansib.
Avètisman
AromaEasy pa garanti presizyon deklarasyon sa a.
Enfòmasyon yo bay la pa ta dwe pran kòm konsèy medikal.
Wè tout Wholesale lwil esansyèl AromaEasy la HERE.
Pou dènye enfòmasyon yo, tanpri swiv nou sou Instagram & Facebook.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nan moman kriz, enfòmasyon vin pi enpòtan. Men pandan medya tradisyonèl ak medya sosyal ap voye enfòmasyon monte 24 sou 24 san rete, pa gen twòp enfòmasyon ki fyab sou gwo bezwen ak resous enpòtan moun bezwen chak jou nan pwòp katye nou yo.
Se lè sa a “211 Miami” parèt nan lèl la.
Se Sèvis kominotè Jwif nan sid Florida (Jewish Community Services of South Florida) ki opere liy 211 avèk finansman The Children’s Trust. 211 disponib 24 sou 24, pou ban nou resous, direksyon, gid ak sipò endividyèl lè gen bezwen pou sa, pandan moman kritik yo. E menm lè se yon resous moun ka fye, liy asistans sa a vin enpòtan anpil anpil sitou avèk boulvèsman ki vin genyen anndan soyete a pandan pandemi kowonaviris la.
“Kantite apèl nou reponn plis pase doub sa nou abitye reponn nan tan nòmal”. Se sa Direektè Richard Shutes di, epi l ajoute ekip li a ki gen an tou 32 anplwaye a tan plen oubyen a tan pasyèl fè lè siplemantè pou yo ka reponn tout kantite apèl an plis sa yo pou asistans.
Sa pa ta dwe yon sipriz lè twouve pi fò apèl 211 pandan pandemi a se apèl ki an rapò dirèk ak ensètitid anpil fanmi ki pa gen gwo revni. Dapre Shutes, “Plis rekèt nou resevwa makònen ak manje, swen sante, lojman, sipò pou revni ak sèvis sante mantal”.
Direktè a kontinye avèk istwa yon koup ki rele 211 pou yo ka konnen ki kote yo ka jwenn manje nan kòmansman pandemi a. Malgre yo fè yo konnen makèt yo ap ret louvri, operatè a bay koup la yon lis kote y ap bay liy machin manje nan zòn Mayami. “Koup la te vrèman rekonesan paske yo te panse al dèye manje kote y ap rete nan machin yo pi sennesof mache antre anndan yon makèt.
Ver esta publicación en Instagram
#Repost @211miami ❤Meaningful Monday ❤ I contacted 211 to find assistance for my son, with a prep class for the ACT. My son needs to pass the test in order to receive his diploma. He has a learning disability and I have physical disability. I feel very helpless at times when I can’t do as much for my son. The counselor provided me with Miami Dade College since they have ACT prep classes. The counselor also informed me that Miami Dade College has services that accommodate students with disabilities. The 211 specialist was very kind, she listened to me, like actually LISTENED, and helped point me in the right direction to help my son. I am really grateful for the resources that I was provided with and feel hopeful that they will be able to help my son succeed with his education. #211miami #crisishotlinedial211 #miamidadecounty #informationandreferral #dial211forhelp #24hourhelp#MotivationMonday
Anplis mizajou yo toujou fè nan resous yo, pèsonèl k ap tavay nan sistèm liy 211 gen fòmasyon sou jan pou yo jere apèl konfidansyèl ki gen pou wè ak sitiyasyon sante mantal, tankou moun ki vle touye tèt yo. “Liy 211 Miami ofri konsèy pou moun ki an detrès emosyonèlman oswa moun k ap goumen ak lide suisid”, dapre sipèvizè 211, Tiffany Hernandez. “Nou gen plis pase 4 000 pwogram nan baz done nou pou Mayami-Ded ak Monnwo [konte]”.
211 Miami se sèl liy asistans nan Mayami-Ded ki ofri sèvis 24 sou 24 pou konsèy ak enfòmasyon oswa referans. Liy sa a konekte moun k ap ranpli taks pou yo ede yo gratis, kan ete, ajans sou sante mantal ak moun k ap pran dwòg, pwogram pou ansyen konbatan, klinik kominotè, pwogram pou granmoun aje ak lòt resous.
Pou konn plis bagay sou 211 vizite https://jcsfl.org/services/helpline/ oswa annik rele 211.


text:
Eske Prezidan Jovenel Moise ap kenbe tout promès li fè yo?
Eske Prezidan Jovenel ap kenbe tout promès li fe yo?
Gen moun ki ka di NON jovenel se yon gwo mantè.
Zòt menm ka di w Jovenel deja kòmanse delivre nan promès li fè yo. Sa depan de ki moun ou mande.
Pou mwen menm k ap viv nan vil Hinche, tout moun Hinche ka admèt ke vil la gen plis kouran depi Jovenel monte prezidan.
Si w mete yon bagay nan frijidè w li pap gate.
M ap goumen ak Travo Piblik pou fè ti wout devan lakay pam lan. Yo poko vle, y ap plede di m li pa nan pwojè men, tout moun Hinche ka admèt gen kanivo ki fèt nan vil la, gen kèk zon ki deja betone, gen wout k ap fèt.
Eske se karavan?
Eske se Depite?
Eske se Senatè?
Eske se Magistra?
Se sou prezidans Jovenel li fèt, menm jan moun Hinch ka di w se sou Preval wout national la te asfalte.
Mwen menm, pèsonèlman, mwen ta renmen wè yon karavan chanjman rantre nan ville Hinche epi transforme l, mwen pa sasisfè ditou paske vil Hinche bezwen sa yo rele an anglè yon "Makeover!" men, electricite nou jwen anplis la, se boukannen pa nou, n ap tann bouyi.
Mwen espere Prezidan Jovenel ak tout moun bò kote l 'li mesaj sa a ...
Nou tout konnen ki sa peyi sa a bezwen dezespereman.
Nou tout konnen ki sa moun nan peyi sa a vle tout bon vre.
Pou Ayiti soti kote l ye la a, sa mande yon ekip lidè ak sèvitè piblik ki ka opere tankou yon òkès senfoni.
Kite m 'di l' ankò.
Pou Ayiti soti kote l ye la a, sa mande yon ekip lidè ak sèvitè piblik ki ka opere tankou yon òkès senfoni.
Kite egoyis.
Jwe patisyon pa w la.
Prezidan Jovenel ka fè pi byen si li vle. Men, li pral bezwen yon bèl ekip sèvitè piblik ki renmen Ayiti plis pase pwòp tèt yo; epi yo pral gen pou chante yon senfoni pou Ayiti.
Related Article:
Question: Can Haitian President Jovenel Moise Deliver on His Promises?
President Jovenel Moise promised electricity 24/7, he promised to revamp agriculture in Haiti, he promised thousands of kilometers of paved roads...
Direct replies to this message:
Kisa Jovenel te genyen nan men l? promes se moun san...Return to Message List


text:
E mwen remake ke ou vinn sou forum lan de lindi a vendredi de 9ve lan matin jiska 3ze lan apremidi, sa vledi ou pa minm pozed yon bout intenett lakay ou, c lan le travay ou ke ou pwofite de jwisans sa. Mwen konn ki moun ou ye pozew piti, memm si ou we ou gwa c yon piti zwit ou ye. Le prêtre défroqué semble souffrir de pathologie récidivisme. Last edited by Bakoulou ; Aristide nedivorce pas avec son comportement antidémocratique et destructif. Espess de lavalas abiye, minminm ou pap ka kwaponninm, mwen we sa ou ye, mwen we sa ou vo, lavalas cache, lavalas sal. Le dimanche est un jour sacré pour moi et ma famille Letarr-san-rezon.
Les dernières nouveautés et surtout les meilleurs prix sur vos articles préférés, voila pourquoi Cdiscount est le numéro 1 pour votre achat dvd film DVD Kiltro et DVD! Découvrez vite les promotions incroyables du rayon DVD Cdiscount! Dans un discours de haine devant plusieurs centaines de ses partisans réunis devant sa maison à Tabarre, le chef à vie du parti Fami Lavalas a appelé à la désobéissance civile. Avis les plus récents Avis le plus utile Les meilleures notes Les moins bonnes notes Excelsium. Nous vous remboursons votre achat même si le produit a été utilisé!
Mesyerr woooo garderr lan ki eta yun rezondeta ye laaa wiii.
Le dimanche est un jour sacré pour moi et ma famille Letarr-san-rezon. Dans un discours de haine devant plusieurs centaines de ses partisans réunis devant sa maison à Tabarre, le chef à vie du parti Fami Lavalas a appelé à la désobéissance civile.
Mezamirr Tutud chire wiii. Bakoulou ou raplem ansyien senate Moise, c ak dyol mouche ou an ke ou vle fe politik, paske ou nil e absoliman nul an politik e mwen sispek ou, ou bezwen okipe yon plas lan chanm lejislativ la, ou ti vagabon kou wew paka lan yon plas kosa, plas ou c al boule kawochou ak voye woch, nou pwan twop neg sot deja lan plas inpotan lan pizew, nou pap pwan an ko.
Fok nou pa bay tett nou manti, fok nou aksepte verite pou nou ka konn kijan pou nou kontre karel.
Mezamirrr gaderrr lan ki etarrr yun laideurrr rive,misye te dirr li pral aweoport pou ferrr son diskourrr,ti lach ppiti pa depasserr port la kay li wiii,mwen genyenrr zanmirrr ki te larrr yo dim parrt genyenrr mil moun non,een byenrrr foto a dirrr tout bagay wiiii. E mwen remake ke ou vinn sou forum lan de lindi a vendredi de 9ve lan matin jiska 3ze lan apremidi, sa vledi ou pa minm gin yon bout intenett lakay ou, c lan le travay ou ke ou pwofite de jwisans sa.
Last edited by Bakoulou ; Bakoulou sispan ranse ak bouch ou rezondeta pap janm lavalas piiti poko jan we kote li janm poze yun atik ki en favè lavalas.
Fok nou fe yon tett ansanb pou nou pa repwan bagay sa. Ma playlist musicale est très variée: Mwen konn ki moun ou ye pozew piti, memm si ou we ou gwa c yon piti zwit ou ye. Le weekend se le jour pourke je rest avec ma famille,je ne suis pa kom pozzew ki liti est un chomerr un graterr santirr pour venirr betizerr sur le forum.
Search in titles only Search in Haitian Politic only Search. Espess de lavalas abiye, minminm ou pap ka kwaponninm, mwen we sa ou ye, mwen we sa ou vo, lavalas cache, lavalas sal. Aristide nedivorce pas avec son comportement antidémocratique et destructif.
Pozwe dimanche est un jour sacré pour moi et ma famille Letarr-san-rezon. Pa bay tett nou manti c aji pou nou aji avan two ta bawe nou, Martelly voye KK c pou tett sa ti malandwen Aristide la ka tounin sou moun, si nou ta pwan Pozww c gwass a Martelly.
WATCH OUT POZEW PITI | DYNASTY HAITI
Mezamirr Tutud chire wiii Le peuple haïtien en a marre de ces anarchistes. Login or Sign Up. Le prêtre défroqué semble souffrir de pathologie récidivisme. Puti byien diw ti malandwin parey Aristide wap fofilew anba moun seryie pou konn a fe yo, pou demin si ou ta rive chef, pou ta ka ak sa pou ipti yo chantaj pou pwan kob sou yo, mwen suive yon pakett post la, lan yo mwen we ou c yon ti visyie, ou c yon danje pou moun wap frekante ou c yon danje pou la sosyiete.


text:
Domenico Scarlatti
Giuseppe Domenico Scarlatti ( Naples , 26 Oktòb 1685 - Madrid , 23 Jiyè 1757 ) li te genyen yon klavswis ak konpozitè Italyen , aktif pandan peryòd ' barok la .
Kwonolojikman, li klase kòm yon konpozitè barok , byenke mizik li te yon referans nan devlopman nan style la klasik, ak li te ye ak admire pa pita mizisyen, ki gen ladan romantik. Pi bon pwodiksyon li te ye, ki te fèt apre transfè li nan peyi Espay , konsiste de 555 sonat pou klavich , byenke li te ekri anpil travay, mizik sakre, pou chanm ak ògàn "ansanbl".
Biyografi
Naples: anfans ak adolesans
Domenico Scarlatti te fèt nan Naples nan 1685 . Zak batèm li, nan legliz la nan Santa Maria della Carità oswa San Liborio, di nou ke li te mennen nan sous la pa Don Domenico Marzio Carafa, Duke nan Maddaloni, ki moun ki senk ane pi bonè te akeyi papa l ' Alessandro Scarlatti nan palè l' yo, fè l 'reprezante opera Gli equivoci del sembiante , triyonfan apresye ane anvan an nan teyat la Capranica nan lavil Wòm [1] . Li te sizyèm lan nan dis timoun yo, li te premye etidye ak papa l ' Alessandro , yon konpozitè pi popilè, pwofesè ak dirijan ekspozan nan lekòl la napolitèn ; nan frè l 'yo tou pi gran an, Pietro Filippo , se te yon konpozitè ak klavices. Fòmasyon ti gason an, surnome Mimmo, ap enfliyanse tou pa lòt manm nan fanmi an: matant li Anna Maria ak Melchiorra ak tonton li Tommaso te chantè, tonton li Francesco konpozitè.
Kenz, Viceroy Medinaceli a nonmen l 'ògànis ak konpozitè nan Royal Chapel nan Naples sou 13 septanm 1701 , ak fonksyon an nan "chanm klavikon". Konpozisyon yo premye dat tounen nan peryòd sa a: yon motet ak 5 vwa, strings ak continuo ; twa sonat K 287, K 288 ak K 328, idantifye kòm travay bonè pou ògàn lan; epi, ant 1699 ak 1703 , premye kantat chanm yo.
Florence, Venice ak lavil Wòm
Nan 1702 papa l 'te pran l' avè l 'sou yon vwayaj kout nan Florence , nan tribinal la nan gwo chèf Ferdinando de' Medici a, pa san yo pa yon kanpe nan lavil Wòm yo ofri Marquis Francesco Maria Ruspoli a yon kantata konpoze pa pitit gason l 'yo. Retounen nan Naples, ant 1703 ak 1705, Scarlatti te travay pou teyat la nan S. Bartolomeo, kouri pa tonton li Nicola Barbapiccola: li te konpoze L'Ottavia retabli sou fòtèy la ak revize Il Giustino Giovanni Legrenzi a ak Irene Carlo Francesco Pollarolo a. Antouzyas sou eksperyans pwofesyonèl pitit gason l 'lan, nan 1705 Alessandro Scarlatti voye l' nan Venice ak castrato Nicolò Grimaldi a, ak yon arè nan Florence avèk espwa nan Bondye a nan yon plasman ak chèf la Grand. Nan yon lèt pi popilè li te ekri Ferdinand:
«Mwen lafòs detache l 'soti nan Naples, kote, byenke talan li te pran plas, li pa t' yon talan pou kote sa a. Yo menm tou yo distans li soti nan lavil Wòm, paske lavil Wòm pa gen okenn do kay akeyi mizik, ki rete la t'ap mande charite. Pitit gason sa a, ki se yon malfini ki gen zèl grandi, pa dwe san fè anyen konsa nan nich la, epi mwen pa dwe anpeche li vole " [2] .
Men, gwo chèf la Medici limite tèt li nan fè lwanj talan l 'yo. Rive nan Venice , li pa jwenn okenn travay ak ti kras li te ye nan pwochen kat ane li yo, se konsa, nan 1708 , li te rete nan lavil Wòm, kote papa l 'Alessandro te retounen nan 1703 ak fanmi li.
Scarlatti te deja yon klavikon eminan: yon tès pi popilè nan konpetans li ak Georg Friedrich Handel nan palè Kadinal Ottoboni a nan lavil Wòm, kote li te jije siperyè a Handel nan klavikord la, menm si enferyè a ògàn la. Papa l 'Alessandro, nan moman sa a nan tèt la nan chapèl la Liberya nan S. Maria Maggiore, rele pitit gason l' l 'kòm direktè nan koral la dezyèm nan mas la Panyòl pou Saint Ildefonso sou 23 janvye 1708 ak kòm ògànis nan sa ki annapre yo Septanm. Gen kèk nan konpozisyon li yo te fèt la, tankou Missa La Stella a , konsève ak kèk motèt nan achiv la nan S. Maria Maggiore.
Apresye pa noblès Women an, Scarlatti te gen yon plas enpòtan kòm chèf nan larenn Polonè a nan ekzil Maria Casimira , vèv Jan III Sobieski , ki moun ki, nan 1699 , te rete nan lavil Wòm ak imite patwonaj la atistik eksprime pa Christina nan Sweden nan anvan an syèk la. Nan lavil Wòm , nan 1709 , li te rankontre Thomas Roseingrave, admiratè l 'yo moun nou dwe resepsyon an antouzyastik nan sonata konpozitè a nan Lond , kote yon koleksyon te pibliye nan 1738 , ki gen dwa Essercizi per gravicembalo , ki gen 30 nan 555 sonatas l' yo ki te rive nan ... jou nou yo. Sa yo se travay yo klavye sèlman pa Scarlatti ki te pibliye pandan tout lavi l 'yo.
Pou Rèn Scarlatti li te konpoze oratorio La conversion di Clodoveo (septanm 1709) ak sèt opera resite pou kanaval nan ti teyat Palazzetto Zuccari , achitekti ak sèn Filippo Juvarra soti nan Messina: dram pastoral La Silvia ( 1710 ) ak pyès teyat yo. pou mizik Tolomeo et Alessandro overo Kouròn nan meprize ak Orlando overo La jalouzi bagay moun fou ( 1711 ), Tetide nan Sciro ( 1712 ), Iphigenia nan Aulis ak Ifigenia nan Tauri ( 1713 ) ak Amor d'un'ombra ak jalouzi nan yon aura ( 1714 ). Oratorio ak dram te gen libreti nan gou klasik ekskiz, otè pa sekretè larenn lan, Carlo Sigismondo Capece, yon Arcade tankou li (ak tankou Alessandro Scarlatti). Se sèlman de nan travay sa yo, Ptolemy ak Tetide , ki te desann nan nòt plis oswa mwens konplè; nan yon twazyèm, Amor d'un'ombra , yo te enprime yon vèsyon revize lè sa a anba tit Narciso (London, 1720 ). Redekouvwi ki sot pase a nan nòt Ptolemy a [3] te fè li posib konplètman re-evalye mizik teyat Scarlatti a, fonse ak elegant nan konsantre chak resous Harmony, melodi ak rit sou reprezantasyon an pathetic nan afekte ak konfli. Pou larenn lan, Scarlatti tou konpoze kantat, serenad ak oratorios.
Nan 1714 , akable pa dèt, Maria Casimira te pran refij an Frans (li te mouri yon ti tan apre). Nan menm ane a Scarlatti jwenn pwoteksyon patwon an ki ta louvri yon nouvo karyè pou li nan Penensil Iberik la, Rodrigo Anes de Sá Almeida ak Menezes, Marquis de Fontes , anbasadè ekstraòdinè nan Pòtigal nan lavil Wòm. Nan kèk dokiman nan moman an Scarlatti se "mèt chapèl" diplomat la. Pa gen okenn nouvèl sou lòt aktivite mizik sou non Marquis a, men relasyon an dwe te gen yon fen, si senk ane pita li te anboche nan tribinal la Pòtigè.
Nan pita ane Women yo Scarlatti te chèf nan St. Peter la jouk 1719 , ak nan menm peryòd sa a li te nan Lond fè opera Narciso l 'nan Teyat wa a . Trase kèk rete nan ogmantasyon nan konsiderab nan konpozisyon eklezyastik ke sèvis la Vatikan te pote, an patikilye de Miserere konsève nan do a nan chapèl la Giulia e petèt pi popilè Stabat mater la pou 10 vwa, dokimante nan kopi anpil, nan ki li se pa sèten si li te ekri pou lavil Wòm oswa Lisbon (d'Alvarenga, 2008, p. 54). Yon lide sou limit la nan pwodiksyon Vatikan Scarlatti a yo bay nan yon envantè nan (pèdi) maniskri ki soti nan achiv la nan chapèl la Giulia date tounen nan 1770: li anrejistre sèt mas ak sou senkant moso sakre [4] .
Dapre jounal pèsonèl David Nairne, ki moun ki kòm sekretè pretandan Katolik nan fòtèy angle a, James III Stuart, te rete nan lavil Wòm soti nan 22 Me a 17 Jiyè 1717 , Scarlatti te fè tankou yon chantè nan gwo kay prive, ki konfime fòmasyon an polivalan nan mizisyen nan tan an. [5] . Ant 1708 ak 1719 plizyè nan kantat li yo ak serenad yo te fèt nan espas nòb oswa piblik, ki gen ladan Palazzo Mignanelli (nan Prince Guido Vaini), Palè apostolik la ak Campidoglio a, kote nan 1711 La Virtue nan triyonf te bay, pa komisyon nan Akademi an nan S. Luca. Nan lavil Wòm, Scarlatti te ekri tou de kantat chanm [6] ak nòt opera pou teyat la Capranica: nan 1715 Ambleto (libreto pa Apostolo Zeno ak Pietro Pariati) ak entèrlud La Dirindina a (Girolamo Gigli; edisyon edite pa F. Degrada, Milan 1985) , yon satir salacious nan undergrowth la opera, ki sepandan pa t 'ale sou sèn (li te sèn sèlman nan 1729, nan Valle a, ant zak yo nan yon trajedi nan pwoz) ak nan 1718, an kolaborasyon ak Nicola Porpora , larenn Berenice nan Peyi Lejip .
Nan tribinal yo nan Lisbon ak Madrid
Imedyatman, gras a relasyon ak Marquis de Fontes yo, li demenaje ale rete nan Lisbon sou Novanm 29, 1719 . Scarlatti te rive nan Lisbòn 29 novanm 1719, "wa a te tann avèk enpasyans", jan nunsyon Vincenzo Bichi te ekri [7] ; akeyi nan palè a, li t'ap chante akonpaye pa Rèn Maria Anna nan Otrich. Anboche kòm konpozitè nan chapèl patriyakal la ak pwofesè mizik nan fanmi wa a, li te gen de elèv ki gen talan: ti frè wa a, António, ki moun ki nan 1732 te Lè sa a, dedye a nan Sonatas yo pou pyano ak senbal forte pa Lodovico Giustini da Pistoia. (premye edisyon mizikal la ekspreseman gen entansyon pou pyano a), ak Maria Magdalena Barbara ki, byento vin yon entèprèt ekselan nan mizik klavye, etabli yon relasyon atistik ak didaktik ak Domenico destine yo dire tout lavi yo.
Nan aparèy mizikal monachi Pòtigè a, nan adisyon a devwa yo nan "tèt ak direktè nan tout mizik l 'yo nan Patriyakal la", ki nunsyon apostolik la [8] pale, Scarlatti te bay serenad ak kantat pou anivèsè nesans ak jou non. nan fanmi wa a ak pou lòt okazyon fèstivite, dapre yon koutim ke larenn lan te entwodwi swiv egzanp tribinal la nan Vyèn.
Te rete nan Pòtigè koupe plizyè fwa. Ant 1723 ak 1725 Scarlatti te divèsman nan Naples , Paris , lavil Wòm e ankò Paris . Yon rete Women nan dezyèm mwatye nan 1724 se temwaye pa otobiyografi Johann Joachim Quantz a , se yon vizit nan paran granmoun aje l 'nan Naples rapòte pa Johann Adolf Hasse . Korespondans nan Anbasadè Luís da Cunha dokimante prezans Dominik nan Pari nan mwa me 1724 ak Out 1725 ak konsesyon an nan 2,500 Pòtigè kwazad pou depans vwayaj; nan Pari li sanble li tou fè an piblik.
Dokimantasyon sou aktivite l 'apre retounen li nan Lisbon se ra. Yon maniskri pibliye (Diários de notícias de Lisboa, 1 Desanm 1725 - 11 Oktòb 1727, dedye a Teresa Marcelina da Silveira, Countess Sarzedas, koleksyon prive) rapòte siksè nan yon "Serenata de Escarlatti" yo bay sou 12 janvye nan kay la nan la Konte nan São Miguel ak konfime ke serenad la nan 26 jiyè 1726, jou non larenn lan, nan palè wa a te soti nan «Escarlate la»: sa a pèmèt mizik la nan andromda yo dwe atribiye a l '(livreto a, adhespoto, se nan la Bibliyotèk Nasyonal Lisbòn).
An fevriye 1727 Scarlatti retounen lavil Wòm, gras a yon sibvansyon wa nan 1000 scudi pou vwayaj la. Sou 15 me 1728, nan S. Pancrazio, mizisyen an karant-de-ane marye Maria Caterina Gentili, yon jèn Women 16-zan.
Nan peryòd Lisbòn li te konpoze omwen 23 zèv ki gen gwo mayitid: nan anpil konpozisyon (ki gen ladan triyonf vèti ak pastè kantata , evènman amoure yo , lanmou ki fèt nan yon gade ak selebrasyon amonik ) pa gen anyen ki siviv pase premye pati nan deba a. nan sezon yo (Venice, Bibliyotèk Nasyonal Marciana, ms. It.IV.198 = 9769), ki date 7 septanm 1720 pou anivèsè nesans larenn lan. Nan mizik legliz la ki konpoze nan Pòtigal gen rete yon sòm Laetatus , motet Te gloriosus la ak yon uit-pati Te Deum (nan kopi divès kalite). Moso sa a pase a, pou biwo a maten, pa ta dwe konfonn ak Te Deum a ak kat koral (pèdi) fèt nan yon di Bondye mèsi grandè a San Silvestro nan 1721 nan legliz la Jezuit nan S. Roque. Sakre pwodiksyon Scarlatti a fèt nan kapital la, pi gwo, enkli seri konplè responsory pou Immaculate Conception a ak Nwèl, ak motèt divès kalite.
Scarlatti a nan sonatas nan sous Pòtigè diferansye ak wòl li kòm pwofesè nan Princess Maria Barbara ak favè a yo te jwi nan tribinal ak nan mitan noblès la: li te petèt fòt la nan tranbleman tè a nan 1755. Menm apre Domenico te kite peyi a kontinye pou mande kopi sonat li yo pou tribinal Pòtigè a, jan sa pwouve pa korespondans sekretè prive souveren an, Alexandre de Gusmão, nan 1747 ak 1751. nan kòmansman diznevyèm syèk la yo aksepte unaniment kòm précurseurs nan "Essercizi" nan 1738; pami sa yo Sonata n. 25 nan Yon majò genyen nan Liv tocate pou klavich, kounye a nan Bibliyotèk Nasyonal Lisbòn [9] .
Scarlatti, Lè sa a, nan lavil Wòm, pa t 'ale nan pèfòmans nan selebrasyon an Harmony li konpoze pou maryaj la doub wayal nan Maria Barbara ak eritye nan fòtèy la nan Espay, lavni Fernando VI a, ak nan Marianna Vittoria di Borbone ak Prince Giuseppe, lavni wa Pòtigal; ni li pa te patisipe nan pwosesyon seremoni troca das Princesas sou rivyè Caia sou fwontyè ant de rèy yo [10] . Yon ti tan apre li te retounen Lisbòn, nan 1729, Scarlatti te bay lòd pou l vwayaje Seville , apre disip Out la.
Nan 1729 li demenaje ale rete nan lavil la, rete la pou kat ane yo. Ant 1729 ak 1733 tribinal la nan Filip V ak Isabella Farnese abite nan Seville sou lòd la nan larenn lan, anvi pou fè pou evite abdikasyon nan consort li, aflije pa depresyon grav. Nan peryòd senk ane sa a (sa yo rele ekla wa a) vil andalouz la te òganize mizisyen, pent ak atis tout kalite. Soti nan pozisyon piblik la ki te fèt nan Lisbon, ki anbrase divès kalite kò mizikal nan tribinal la ak fonksyon yo nan reprezante monachi a nan jaden yo sakre ak pwofan, mizisyen an te pase nan estati a sèlman prive nan pwofesè mizik nan Princess la nan Asturies. Ki, omwen an pati, eksplike vizibilite a modès li Lè sa a, te jwi nan tribinal la Panyòl. Gen kèk nan serenad Scarlatti a deja fèt nan Lisbon yo te rekòmanse nan Seville: sa a se ka a nan Amor ki te fèt nan yon gade , yo bay sou 27 Desanm 1725 sou Tagus la pou jou a non nan Jan V ak repete sou Guadalquivir la sou 1 me 1731 pou la non jou nan Filippo V. Lis la nan mizik posede pa Maria Barbara, Lè sa a, pase sou Farinelli, mansyone yon pastoral ak 14 serenad ak 4 ak 8 vwa pa Scarlatti [11] , ki sepandan te kapab byen dat tounen nan peryòd la lusitanyen. Nan 1733 li te ale nan Madrid , ankò kòm pwofesè mizik Princess Maria Magdalena Barbara.
Dedye bay wa Jan V, Essercizi a pou gravicembalo (K. 1-30) grave nan Lond nan 1738 nan edisyon an nan Benjamin Fortier, te bay yon gwo UN t'ap nonmen non Ewopeyen an Scarlatti la. Anvan sa a te gen yon edisyon parizyèn nan 1737 , pwobableman san otorizasyon. Pou pati li yo, Roseingrave pibliye nan Lond ansanm ak edisyon an Fortier yon koleksyon diferan nan 30 moso yo menm, ogmante pa 12 sonat (K. 31-42).
Sou 21 avril 1738 , wa a nan Pòtigal te bay Scarlatti tit la nan Knight nan Lòd la nan Santiago, epi, ak yon dekrè nan 10 jen 1739 , akòde l 'yon anwite anyèl nan 400,000 Pòtigè réis, yo dwe divize egalman nan mitan pitit pitit yo apre lanmò a. . Pòtrè a byen koni nan Scarlatti, te deja atribiye a Domingo Antonio Velasco , kounye a nan koleksyon José Relvas, Casa dos Patudos (Mize Alpiarça), dwe dat tounen nan peryòd sa a.
Nan 1746, lè Filip V te mouri, Fernando ak Maria Barbara te sipoze twòn Espay la. Monte nan fòtèy la nan mèt li pa t 'egzije pou Domenico yon retou nan gwo estil yo dramatik vokal: sou kontrè a, li kontinye nan wòl nan pwofesè mizik prive nan monak yo. Anba nouvo souveren an direksyon opera mizik ak festival wayal yo te reskonsab chantè castrato Farinelli , ki te travay nan tribinal, jan sa mansyone, depi 1737. Malgre ke Isabella Farnese te rele l nan Madrid, castrato a te etabli yon relasyon pwòch ak prensyès la. mari oswa madanm, pran pati nan amizman mizik nan apatman prive yo: gen kèk kantat chanm nan matirite Scarlatti a te vin ansent pou l '; Scarlatti te gen an reyalite yon amitye ki dire lontan ak chantè a castrato ak korespondans ki genyen ant de la te defini pa musicologist la ak klavices Ralph Kirkpatrick "sous ki pi enpòtan nan enfòmasyon sou tèt li ke Scarlatti te transmèt nan pitit pitit."
Dènye ane yo ak lanmò
Nan faz ki sot pase a nan karyè li, pa volonte nan larenn lan, Scarlatti te planifye reòganizasyon an nan sonat yo ak anbalaj la nan komèsan yo maniskri ki gen prèske tout nan yo, sitou ranje nan pè nan tonalite a menm. Kopye yon volim 61 sonat dat tounen nan 1742 , yon lòt nan 41 a 1749. Nan 1752 travay la te petèt rekòmanse pa kopis la Joseph Alaguero [12] , ki moun ki nan yon peryòd senk ane kopye 28 komèsan, nan de prèske jimo. seri Farinelli: komèsan I-XIII nan premye a, dekore avèk friz Pòtigè ak Panyòl ak rad, finalman te rive ak sa yo ki nan 1742 ak 1749 nan Venice (Biblioteca Nazionale Marciana; faks, I-XV, Florence 1985-1992), kenz la nan dezyèm lan nan Parma (Biblioteca Palatina; faks, I-XVIII, New York-London 1972) Lè Princess la te vin Rèn nan Espay , Scarlatti rete nan peyi a pou ven-senk ane, e li te gen senk pitit. Aprè lanmò madanm li an 1742 li marye ak panyòl Anastasia Maxarti Ximenes.
Domenico Scarlatti te mouri nan Madrid a laj de 71 an. Rezidans li nan Calle Leganitos make ak yon plak istorik, ak pitit pitit li toujou ap viv nan Madrid jodi a. Rès li yo te pèdi, ak kavo a ki te kenbe yo ak kouvan a kote li te, akòz renouvèlman an iben nan Madrid nan kòmansman ane 1900 yo. Katye an antye te ranplase pa yon lòt.
Sonatas yo
555 sonat yo, nan ki kèk yo te pibliye pandan lavi Scarlatti a, yo te enprime nan yon fason ki pa sistematik nan de syèk sa yo ak yon mwatye. Scarlatti gen, sepandan, atire admirateur remakab, ki gen ladan Bach , Handel , Clementi , Mozart , Beethoven , Czerny , Liszt , Chopin , Mendelssohn , Brahms , Verdi , Debussy , Bartók , Shostakovich , Casella , Poulenc , Messiaen ak Schenker . Lekòl la nan pyano Ris patikilyèman valè sa yo sonatas.
Nan ti moso sa yo, jeneralman ki fòme ak yon sèl mouvman inite toulede bò, Scarlatti te pwouve yon pyonye nan teknik klavye nouvo pou tan li, tankou arpèj, nòt repete nan ladrès, travèse men, oktav kase ak bat, nòt doub: tout difikilte teknik yo dwe metrize progresivman, kòm konpozitè a revele potansyèl la ton, melodi ak rit nan ekri rich li yo ak atikile. Soti nan pwen de vi nan style, sonatas l 'yo karakterize pa yon mobilite trè rapid ekspresif, ak pa yon gwo envansyon Harmony, ak itilize nan kòd souvan etone. Li se jisteman travay klavye l 'yo, olye ke yon sèl nan teyat, ki konstitye eritaj la pi gran nan mizisyen an napolitèn, ak sa a se tou demontre pa pwa a atribiye nan li pa tradisyon an didaktik pa sèlman klavikord, men tou, pyano. Genyen tou kat sonat pou ògàn, ak yon kantite evidan nan moso nan ki Scarlatti sèvi ak yon ti enstrimantal "ansanbl" (jeneralman pou enstriman solo ak continuo). Gen kèk ki rich nan odas Harmony, ak itilize nan disonans ak modulasyon menm orijinal pou tan li.
Lòt atribi diferan nan style Scarlatti a se sa ki annapre yo:
- Enfliyans nan mizik popilè ibérique (Pòtigè ak panyòl). Yon egzanp se itilize Scarlatti nan mòd Phrygian la ak lòt enflexyon ton plis oswa mwens etranje nan mizik Ewopeyen an atistik.
- Enfliyans nan gita a Panyòl, discernible nan nòt yo repete byen vit.
- Affinity ak style la galan .
- Estrikti a nan sonata la. Lèt la, an reyalite, anjeneral divize an de seksyon nan dire egal, yo chak nan ki mennen nan yon moman kadinal, ki savan Ralph Kirkpatrick a te defini "pwen an kritik" (kritik) [13] , epi ki pafwa souliye pa yon poz oswa sispann. Anvan pwen enpòtan sa a, sonatas Scarlatti a souvan gen varyete prensipal tematik yo, epi apre pwen enpòtan mizik la fè pou sèvi ak repete figurasyon, modulation nan ton byen lwen soti nan yon sèl prensipal la (nan premye seksyon an) oswa piti piti pi pre (nan dezyèm seksyon an) .
Non Ralph Kirkpatrick, klavices ak mizikològ, se pre relasyon ak travay Scarlatti a, an reyalite se nimero sonat ki soti nan edisyon 1953 li kounye a prèske toujou itilize (kantite K.), ranplase nimero ki prepare nan 1906 pa ... Calabrian pyanis ak musicologist Alessandro Longo (nimewo nan L.).
Lòt konpozisyon
Scarlatti te otè a nan yon pwodiksyon evidan ak trè valab nan mizik sakre ak opera. Sa yo se konpozisyon Women yo pou larenn lan ansyen nan Polòy Maria Casimira, fèt nan Palazzo Zuccari la :
- Shepherdess la rijid ak Lè sa a, lover (serenad pa Giovanni Domenico Pioli, 1708; dezyèm pati ki konpoze pa Giovanni Pietro Franchi)
- Konvèsyon Clovis, wa Lafrans (oratwa Carlo Sigismondo Capece, 1709)
- La Silvia (pastoral dram pa Carlo Sigismondo Capece, 1710)
- Tolomeo et Alessandro overo kouwòn nan meprize (dram pou mizik pa Carlo Sigismondo Capece, 1711)
- L'Orlando overo Foli jalouzi (idem, 1711)
- Tethys nan Sciro (idem, 1712)
- Iphigenia nan Aulis (idem, 1713)
- Iphigenia nan Tauri (idem, 1713)
- Renmen nan yon lonbraj ak jalouzi nan yon Aura (idem, 1714)
Sa yo se konpozisyon Women yo ekri apre Maria Casimira te kite lavil Wòm pou li retounen nan peyi natif natal li, an Frans:
- Kantata yo dwe resite nan Palè apostolik sou nwit la nan Nwèl la ki pi apa pou Bondye (kantata pa Francesco Maria Gasparri, 1714)
- Pou maryaj la nan mesye yo ki pi ekselan Donna Terresa Borromei ak Don Carlo Albani (menm, 1714)
- Amleto (dram pou mizik pa Apostolo Zeno ak Pietro Pariati , Capranica Teyat, 1715)
- La Dirindina (farsetta pou mizik pa Girolamo Gigli, Capranica Teyat, 1715)
- Kantata yo dwe resite nan Palè apostolik sou nwit la nan Nwèl la beni (kantata pa Francesco Maria Gasparri, 1717)
- Berenice larenn peyi Lejip oswa vre Konkou yo nan renmen ak politik (dram pou mizik pa Antonio Salvi, Teatro Capranica, 1718; an kolaborasyon ak Nicola Porpora )
Pami konpozisyon yo nan mizik sakre kanpe pi popilè Stabat Mater a pou 10 vwa, ki gen dat 1715, ak Salve Regina a nan 1757, pwobableman dènye travay li.
Enfliyans kiltirèl
- Kratè Scarlatti a sou planèt Mèki a te rele apre l 'ak papa l' Alessandro .
- Oditoryòm nan Rai nan Naples pote non l 'yo.
- Tras la ouvèti ki nan ' Collage ', yon album pa Italyen gwoup la pwogresis wòch Le Orme , gen yon seksyon klavich ki te pran nan pi popilè sonata K 380 a pa Domenico Scarlatti.
- Pi popilè djaz pyanis la ak konpozitè Chick Corea souvan te di ke li te enspire pa l ', tankou nan chan an "Tempus Fugit" ki sòti nan yon elaborasyon byen bonè pa Bud Powell .
Remak
- ^ Carlo Raso, Naples. Gid Mizik. Tout vil la nan 34 itinerè , Sorrento, Di Mauro, 2004
- ^ Pagano, 2015, p. 253
- ^ pibliye nan Domenico Scarlatti a «Tolomeo et Alessandro»: yon ankèt ak edisyon, edited by K. De La Matter, Ph.D. diss., City University of London, 2011
- ^ Rostirolla, 2014, pp. 497-500
- ^ «M. Scarlatti le jeune, grand musicien, joua du clavessin et chanta "(Pagano, 2015, p. 365)
- ^ omwen 18, Fabris - Veneziano, 2010, p. 106
- ^ Doderer - Rosado Fernandes, 1993, pp. 92 s.
- ^ 21 novanm 1719; nan Doderer - Rosado Fernandes, 1993, p. 93
- ^ faks modifye pa G. Doderer, Lisboa-Regensburg 1991
- ^ J. da Natividade, Fausto de Hymeneo, Lisboa 1752, pp. 157, 176
- ^ Cappelletto, 1995, pp. 211-221
- ^ Pedrero Encabo, 2012, pp. 155 s.
- ^ Raffaele Mellace, nòt revètman nan edisyon an dosye: Domenico Scarlatti, Sonatas , entèprèt Ottavio Dantone, Emilia Fadini, Marco Farolfi, Mauro Squillante, Raffaele Vrenna, Maria Cecilia Farina, doub CD Amadeus AMS 102-2 DP (2007).
Bibliyografi
- Giorgio Pestelli, sonat Domenico Scarlatti a , Giappichelli, Turin, 1967
- Ralph Kirkpatrick (1953), Domenico Scarlatti , RAI-ERI Edizioni, Turin, 1984
- Adriano Bassi, Domenico Scarlatti , Edizioni del Girasole, Ravenna, 1985 ISBN 88-7567-154-0
Edisyon mizik
- Bibliyotèk Schirmer a nan klasik mizik, Domenico Scarlatti, Swasant Sonatas Vol I-II, URTEXT, pa revizyon nan Ralph Kirkpatrick
- Ricordi, Domenico Scarlatti, edisyon kritik nan tout sonata, edited by Emilia Fadini
- Adriano Bassi: Domenico Scarlatti Edizioni del Girasole, janvye 1985, ISBN 978-8875671549
Diskografi
- Enrico Baiano - "Domenico Scarlatti - Sonatas pou klavich", Symphonia
- Nella Anfuso - Domenico Scarlatti, CD Stilnovo 8824 - Cantate
- Scott Ross - Domenico Scarlatti, Sonatas klavye yo (san detay) 34 CD, Warner Classics
- Pieter-Jan Belder - klavye Sonatas yo (unabridged), Klasik briyan
- Richard Lester - klavye Sonatas yo (unabridged), Nimbus
Atik ki gen rapò
Lòt pwojè
- Wikiquote gen site soti nan oswa sou Domenico Scarlatti
- Wikimedia Commons gen imaj oswa lòt dosye sou Domenico Scarlatti
Lyen ekstèn
- Domenico Scarlatti , sou Sapienza.it , De Agostini .
- ( EN ) Domenico Scarlatti , nan Ansiklopedi Britannica , Encyclopædia Britannica, Inc.
- Cristina Fernandes, SCARLATTI, Giuseppe Domenico , nan Diksyonè biyografik Italyen yo , vol. 91, Enstiti Ansiklopedi Italyen an , 2018.
- Travay pa Domenico Scarlatti , sou Liber Liber .
- Travay pa Domenico Scarlatti / Domenico Scarlatti (lòt vèsyon) , sou openMLOL , Horizons Unlimited srl.
- ( EN ) Travay pa Domenico Scarlatti , sou Open Bibliyotèk , Achiv Entènèt .
- Domenico Scarlatti , sou Last.fm , CBS entèaktif .
- ( EN ) Nòt oswa libreto pa Domenico Scarlatti , sou Pwojè Bibliyotèk Nòt Mizik Entènasyonal , Pwojè Petrucci LLC.
- ( EN ) Domenico Scarlatti , sou AllMusic , tout rezo medya .
- (EN) Domenico Scarlatti , sou Discogs , Zink Media.
- ( EN ) Domenico Scarlatti , sou MusicBrainz , MetaBrainz Foundation.
- ( EN ) Domenico Scarlatti , sou entènèt fim baz done , IMDb.com.
- ( EN ) Domenico Scarlatti , su AllMovie , All Media Network .
- ( DE , EN ) Domenico Scarlatti , su filmportal.de .
- Associazione Domenico Scarlatti , su domenicoscarlatti.it .
- Domenico Scarlatti: ascolta alcune sonate su Magazzini-Sonori
- ( EN ) John Sankey — Harpsichordist to the Internet , su web.ncf.ca .
- ( EN ) Sheet music for K1 to K176 , su web.ncf.ca .
- ( EN ) Keyboard Tuning of Domenico Scarlatti , su web.ncf.ca .
- ( EN ) Complete edition, harpsichord, downloadable recordings in MIDI , su web.ncf.ca .
- ( EN ) Piano Society - A short biography and some free recordings in MP3 format, performed by Roberto Carnevale , Chase Coleman , Graziella Concas , Knut Erik Jensen
- ( EN ) Scarlatti Marathon - official site of the 1st Global Scarlatti Marathon, Scarlathon
- ( EN ) Classic Cat - Scarlatti - Overview of free Scarlatti mp3s
- ( EN ) Scarlatti compositore in residence dal Festival Oude Muziek Utrecht 2007
- Domenico Scarlatti profilo del personaggio di Enzo Amato scritto per le Celebrazioni del 250 anniversario della morte -
- [ https://web.archive.org/web/20070927213210/http://www.dacapoalfine.it/2007/07/08/domenico-scarlatti-raccontato-da-enrico-baiano/ [ collegamento interrotto ] Domenico Scarlatti raccontato da Enrico Baiano in podcasting] -
- Domenico Scarlatti e le influenze andaluse. Intervista audio a Enrico Baiano -
- RADIO '700 Amici del '700 Musicale Napoletano Radio , su livestream.com . URL consultato l'11 agosto 2009 (archiviato dall' url originale il 26 luglio 2011) .
- Antra valles, divo plaudant , su digitale.bnnonline.it . mottetto a 5 voci di D. Scarlatti, riproduzione del manoscritto conservato presso la Biblioteca Nazionale di Napoli


text:
CHAPIT 8
⇐ CHAPIT ANVAN | PWOCHEN CHAPIT ⇒
-
Entwodiksyon
Pati ki pèdi nan tribinal premye enstans oswa tribinal ki pi ba anjeneral gen dwa pou fè apèl nan yon tribinal ki pi wo. Nan apèl, tribinal ki pi wo a, ki rele tribinal apèl la, revize desizyon nan tribinal ki pi ba a, epi li pral anjeneral swa konfime oswa anile li (afime oswa anile). Pwosedi kote tribinal ki pi wo a fè revizyon an rele yon apèl, oswa yon pwosedi apèl. Chapit sa dekri kilè ak kijan yon apèl kont yon jijman oubyen yon lòd final kòmanse.
Apèl yo se yon etap enpòtan nan sistèm jidisyè Etazini an. Nan tout Eta nan peyi sa a, sistèm jidisyè a rekonèt pou tout moun, dwa pou yo ale nan omwen yon nivo apèl, pou mande yon revizyon. Dwa pou mande revizyon nan apèl la soti nan Konstitisyon Florid ak Etazini. Tribinal apèl yo etabli pou revize epi korije erè ki fèt pi ba yo. Apèl yo pèmèt ekilibre pwosedi jidisyè yo, epi yo sèvi kòm referans pou lòt jij, nan jijman ki fèt pi devan. Jij nan tribinal ki pi ba yo konprann sa byen.
Pou fè apèl kont yon lòd oswa jijman yon tribinal ki pi ba, pati a dwe te pèdi, oswa omwen te afekte pa lòd lan oswa jijman an (sa a ka gen ladan li pa resevwa tout mezi li te mande nan tribinal premye enstans lan). Pati k ap fè apèl la rele pati ki fè apèl la. Pou genyen nan yon apèl, pati k ap fè apèl la gen pou montre tribinal apèl la ki erè ki te fèt nan pwosedi tribinal ki pi ba a, e ke erè sa yo te move ase pou anile jijman final la oswa yon lòd ki te pase nan zafè a. Sa moun ki fè apèl la genyen pou l fè, se (1) idantifye pwoblèm lan oswa erè a, epi (2) konvenk tribinal apèl la genyen yon erè vre nan desizyon, jijman, oswa vèdik final li mande pase nan revizyon an, epi (3) montre ke se yon erè tèlamna grav yo dwe voye li tounen bay tribinal ki pi ba a epi korije l, oswa “anile ak ranvwaye l.”
Pati ki opoze nan apèl la, ki rele pati yo fè apèl kont li a, se pati ki dakò ak rezilta lòd la oswa jijman an epi li pral diskite pandan apèl la ke desizyon jij la oswa jiri a dwe rete konsa, oswa “konfime” li. Gen kèk ka kote pati yo fè apèl kont li a kapab pa dakò tou avèk yon eleman nan desizyon, jijman, oswa vèdik final la, epi li depoze sa yo rele yon “kont-apèl.”
Pi gwo tribinal ki genyen nan Florid, se Tribinal Siprèm Florid la. Pwochen pi gwo tribinal apèl nan Florid rele “Tribinal Distri pou Fè Apèl.” Gen senk tribinal distri nan apèl, ki kouvri konte vwazin espesifik: Premye Tribinal Distri pou Fè Apèl, biwo santral li nan Tallahassee; Dezyèm Tribinal Distri pou Fè Apèl, biwo santral li nan Lakeland ak yon branch nan Tampa; Twazyèm Tribinal Distri pou Fè Apèl, biwo santral li nan Miami; Katriyèm Tribinal Distrik pou Fè Apèl, biwo santral li nan West Palm Beach; ak Senkyèm Tribinal Distri pou Fè Apèl, biwo santral li nan Daytona Beach. Tribinal gran enstans yo ka sèvi tou kòm tribinal apèl pou kèk kalite ka; pa egzanp, nan yon apèl kont desizyon ki soti nan yon tribinal konte oswa aksyon yon ajans gouvènman yon konte.
Aksyon yon tribinal apèl pase nan revizyon, se aksyon tribinal ki pi ba, se pa aksyon pati yo. Tribinal apèl la konsantre pou gade si tribinal ki pi ba a te pran bon desizyon an. Gen divès kalite rezilta ki posib nan yon apèl. Nan deside yon apèl, tribinal apèl la kapab, pa egzanp:
- Pa jwenn erè ki komèt, epi “konfime” desizyon, jijman, oswa lòd desizyon tribinal ki pi ba a, kidonk deklare desizyon tribinal ki pi ba a kòrèk epi l ap kenbe li konsa.
- Jwenn erè, men konsidere li kòm “inofansif,” sa vle di erè a pa te afekte rezilta nan zafè a, e konsa desizyon tribinal ki pi ba a afime tankou si pa te gen okenn erè.
- Jwenn erè ak “anile” desizyon tribinal ki pi ba a, ki souvan (men se pa toujou) tou lakòz “ranvwaye,” oswa voye zafè a tounen, bay tribinal ki pi ba a ak enstriksyon konsènan plis pwosedi, tankou yon nouvo jijman oswa odyans.
- Jwenn erè ak “modifye” desizyon tribinal ki pi ba a, ki souvan tou (men se pa toujou) tou lakòz “ranvwaye,” oswa voye zafè a tounen, bay tribinal ki pi ba a ak enstriksyon konsènan plis pwosedi.
- Afime anpati ak anile anpati desizyon tribinal ki pi ba a, epi ranvwaye ak direktiv pou plis pwosedi nan tribinal pi ba a.
Si tribinal apèl la anile ak/oswa ranvwaye zafè a, souvan li pral eksplike desizyon li pran an ak rezilta nan zafè a ak yon desizyon ekri, oswa “opinyon.” Tribinal apèl la gendwa eksplike desizyon li pran tou nan yon opinyon ekri si li afime, men li pa oblije. Si tribinal apèl la ap afime, li ka tou senpleman bay yon lòd kout ki deklare ke desizyon oswa jijman tribinal ki pi ba a “sètifye” (yo rele sa òdinèman yon afimans “per curiam”).
-
Gid la.
Jan nou te byen di depi koumansman Gid sa a, yon pwosedi apèl se yon bagay ki an rapò ak yon zòn nan lalwa ki konplèks, epi ki espesyalize, ki mande etid ak rechèch detaye. Gid sa a, se sèlman yon gid pou kòmanse. Yon pati ki reprezante pwòp tèt li, pati “pro se,” ki vle depoze yon apèl dwe konsidere seryezman pran yon avoka apèl si sa posib apre tou. Si yon pati resevwa yon notifikasyon ki di pati advès la ap fè apèl kont yon desizyon, li dwe pran kontak tou avèk yon avoka ki espesyalize nan apèl lè sa posib apre tou.
Tankou jij apèl ki travay sèlman sou desizyon apèl, gen avoka apèl ki pratike sèlman (oswa sitou) dwa apèl. Youn nan rezon pou sa, se paske plede yon zafè nan yon pwosedi apèl pa menm ak reprezante yon moun nan yon jijman, epi règ pou fè apèl yo diferan anpil. Si yon pati pa kapab peye yon avoka ki espesyalize nan apèl, epi li te kalifye pou gouvènman an ba li yon avoka pou reprezante l nan premye jijman an, nòmalman pati sa a ap kalifye tou pou gouvènman an ba li yon avoka pou reprezante l nan pwosedi apèl la. Osinon, si moun lan vle reprezante tèt li kòm moun k ap fè apèl la oubyen pati yo fè apèl kont li a, sa ki rele yon”pro se “, li pral gen pou fè anpil rechèch sou pwosedi jijman ak apèl yo ak Lwa nan Florid.
Yon pati “pro se” ki pa ka pran yon avoka apèl (oswa nenpòt avoka) responsab kanmenm pou swiv règleman yo nan pwosedi apèl la ansanm ak lwa Florid. Kidonk, menmsi Gid sa a ka sèvi kòm yon pwen konmansman pou yon pati “pro se” ki nan konfli, se yon pati “pro se” pa dwe li Gid sa a sèlman depi nan premye paj jouk rive nan dènye paj, men revize tou Règ pou Pwosedi Apèl nan Florid, ak Lwa Florid ki zafè aplike nan ka li a.
-
Règ Jijman Final
Yon jijman oubyen lòd “final” se yon lòd ekri yon tribinal premye enstans bay (oubyen “yon tribinal ki pi ba”) pou mete fen nan yon dosye e ki pa kite lòt bagay pou fè apa suiv sa jijman final la di a oubyen egzije pou pati yo fè. Epi nan yon lide ki kontrè, yon lòd ki “pa final” pa mete yon fen nan dosye a e yo paka rele l nan apèl menm kote a. Pa egzanp, si tribinal jijman an pase lòd kont yon pati sou yon pwoblèm oubyen yon mosyon anvan jijman oubyen nan yon jijman, pati a nòmalman dwe ret tann epi souvan li pa ka fè apèl jouk jijman an fini e tribinal la pran yon jijman final. Apresa, pati a nòmalman gen dwa pou li fè yon apèl pou li konteste jijman final la epi, nan apèl kont jijman final la, pati a ka anjeneral konteste tou nenpòt desizyon oubyen lòd ki pa final ki pase anvan jijman final la. Kidonk, ak kèk eksepsyon, apèl yo ka fèt anjeneral kont yon jijman final sèlman. Se sa ki rele “règ sou jijman final” la. Lòt Chapit Gid sa a kouvri kèk nan eksepsyon nan règ sou jijman final la tankou Chapit 9 sou Apèl kont Lòd ki Pa Final yo ak Chapit 10 sou Òdonans Estrawòdinè.
Règ jijman final se yon bagay ki enpòtan paske yon apèl gen dat limit ak limit tan ki dwe swiv. Pa egzanp, gen yon limit tan pou depoze yon apèl epi pati ki pa rive depoze apèl la nan limit tan sa a ka pèdi oubyen “renonse” ak dwa li pou li fè apèl. Kidonk, youn nan rezon enpòtan pou konsilte oubyen pran yon avoka apèl, si youn disponib, se pou jwenn si sa posib pou fè apèl kont yon lòd espesyal epi, si sa posib, gade si apèl la depoze nan bon fason an.
-
Konsèy pou Detèmine Finalite
Se pa tout desizyon yon jij pran ki yon desizyon final. Anjeneral, se kont yon jijman final sèlman, oswa lòd ki se desizyon definitif sou tout zafè a, yon apèl kapab fèt. Si desizyon an oswa lòd la pa fini zafè a, li pwobableman pa yon desizyon oswa jijman final. Pandan yon jijman ap fèt, depi lè yo depoze plent lan jouk tan yo rann yon jijman final, yon jij nan tribinal ki pi ba nòmalman pran anpil desizyon ki pa “final.” Pa egzanp, si yon pati pa renmen yon jijman ki bay anvan pwosè a, pa egzanp sou yon pwoblèm dekouvèt, pati sa a dwe nòmalman tann jouktan pwosè a oubyen zafè a fini epi tribinal la “rann” yon jijman final, anvan pou pati a kapab fè apèl kont jijman an. Kòm yon lòt egzanp, lè yon jij refize yon mosyon pou rejte oswa pou jijman somè, zafè a kontinye pou avanse nan tribinal ki pi ba a. Se pou rezon sa lòd ki refize mosyon sa yo, anjeneral yo konsidere kòm lòd ki pa final la. Lòd ki akòde mosyon sa yo ka final oswa yo ka pa final—–li depann de si lòd la jis akòde mosyon an, oswa si bay lòd tou pou yon jijman final (revokasyon oswa jijman somè) anfavè youn nan pati yo.
Kesyon asavwa si yon lòd “final” pou yon apèl se yon zòn konfizyon nan lwa apèl, espesyalman nan zafè sivil yo. Sa ki rele final la pa toujou klè. Si gen nenpòt dout sou si wi ou non lòd la se yon desizyon final, yon pati dwe anjeneral asire li fè apèl kont li nan lespas 30 jou, pou diminye risk renonse a yon apèl, si vin jwenn lòd la te final la (sa vle di li te dwe fè apèl nan lespas 30 jou, si li t ap fè li). Kesyon annapre la yo ka ede yon pati detèmine si lòd la se yon desizyon final:
- Èske lòd la alekri, li siyen, ak gen dat?
- Èske desizyon an depoze nan biwo grefye a?
- Èske lòd la fini zafè a annantye?
- Sòf kesyon mosyon lajan avoka ak depans jijman, pou tribinal ki pi ba a kalkile, èske desizyon an kite anyen ankò pou tribinal ki pi ba a deside?
- Èske lòd la sanble final la? Èske li deklare “pou ki kite pwoblèm ekzekisyon” oswa “ale san jou” oswa “jijman final” oswa “revokasyon tout reklamasyon ak prejidis” oswa “zafè fèmen”?
Si repons pou kesyon sa yo se “wi”, sa vle di gen anpil chans pou desizyon an final. Tablo ki anba a bay kèk egzanp lòd ki anjeneral final ak kèk ki anjeneral pa final:
Men kèk egzanp sou Lòd ki Final Anjeneral:
- Lòd ki anile zafè a ak prejidis
- Rezime jijman final ki bay jijman an favè yon pati
- Jijman final ki pran sou vèdik yon jiri apre yon pwosè
- Yon lòd ki alafwa akòde yon pati dwa pou jwenn frè avoka ki detèmine montan an (oswa yon lòd ki fikse montan an pita apre yo te deside dwa a)
- Yon lòd ki refize yon mosyon pou frè avoka an apre jijman final la
- Yon jijman final ki akòde frè tribinal epi ki fikse montan an
Men kèk egzanp sou Lòd Anjeneral ki pa Final:
- Lòd ki akòde yon mosyon pou rejte ki pa vrèman rejte zafè a
- Lòd ki akòde yon mosyon pou rejte san prejidis pou chanje plent lan
- Lòd ki akòde yon mosyon pou jijman somè ki pa vrèman pran yon jijman pou yon pati politik oswa pou lòt la, oswa ki pa fini zafè a
- Lòd ki refize mosyon pou rejte oswa pou jijman somè
- Lòd desizyon sou zafè dekouvèt ak lòt lòd anvan jijman
- Lòd ki akòde dwa pou frè avoka nan men ak montan ki dwe deside pita
Sa yo se kèk egzanp sèlman sou kalite desizyon tribinal apèl ki konsidere anjeneral final, ak sa ki anjeneral pa konsidere kòm final. Tablo a pa kouvri tout kalite desizyon ki posib, nan pami desizyon yon pati kapab fè apèl kont yo. Yon pati ki vle fè apèl kont yon lòd dwe chèche ki kalite lòd li ye, jwenn desizyon apèl yo, epi chèche si kalite lòd sa konsidere kòm final ak yo ka fè apèl kont li oswa li pa final epi yo pa ka fè apèl kont li.
An rezime, yon desizyon final, ki rele tou yon jijman final oswa lòd final, fini zafè a nan tribinal ki pi ba a, anjeneral, lè yo pran yon jijman an favè yon pati epi kont yon lòt. Si pati ki nan pwosè a pa fin sèten, yo dwe kontakte yon avoka ki espesyalize nan apèl tousuit apre yo resevwa desizyon an, pou yo kapab konnen si se yon desizyon final epi si yo ka fè apèl kont desizyon an. Si se pa yon desizyon final, epi yo pa ka fè apèl kont li, oubyen si yo pa depoze yon notifikasyon pou apèl anvan tan limit la pase, tribinal apèl la pa pral gen konpetans pou apèl la, kidonk apèl la pral anile.
-
Kijan, Kilè ak Kikote pou Depoze yon Apèl kont yon Lòd oubyen yon Jijman Final
Dwa pou fè apèl la kon desizyon final pa dire pou tout tan. Menm jan ak yon delè preskripsyon, chak tribinal gen yon règ ki kontwole kantite tan yon pati genyen pou depoze yon apèl apre jijman final la. Nan Tribinal Florid, ou dwe fè apèl kont desizyon final yon tribinal ki pi ba nan lespas 30 jou, oswa dwa pou fè yon apèl pèdi pou tout tan. Gade Règ pou Pwosedi Apèl nan Florid 9.110(b)&(d) (zafè sivil), 9.140(b)(3) (zafè kriminèl), ak 9.900(a)-(f) (fòma).
Anjeneral pou kòmanse yon apèl ou depoze yon dokiman ki rele “notifikasyon pou apèl” nan tribinal ki pi ba (se pa tribinal apèl la), ak yon kopi lòd w ap fè apèl kont li a ki tache, nan lespas 30 jou ki vini apre lè yo pase lòd oswa jijman an. Pati ki fè apèl la, moun k ap fè apèl la, dwe peye tou frè pou depoze pyès yo. Biwo grefye a tribinal ki pi ba a dwe gen yon lis montan frè pou depoze yon apèl. Anjeneral notifikasyon pou apèl la dwe depoze pèsonèlman nan biwo grefye tribinal ki pi ba a, sof si yo otorize depoze elektwonik. Anjeneral, grefye tribinal ki pi ba a dwe resevwa epi anrejistre yon notifikasyon pou apèl anvan dat limit la 30 jou pou apèl la (se pa sèlman mete li pou poste). Anjeneral, yon pati ka pote yon dezyèm kopi notifikasyon pou apèl la, epi mande asistan grefye nan biwo grefye a pou mete yon so dat sou kopi a, pou pati a kenbe nan pwòp dosye pa li.
Limit tan 30 jou pou depoze yon notifikasyon pou apèl se yon dat limit “jiridiksyon”. Sa vle di si yon avi pou apèl pa depoze nan limit tan, tribinal apèl la anjeneral p ap gen pouvwa oubyen “jiridiksyon” pou tande apèl la epi apèl la ap anile. Rès dat limit yo, tankou limit tan pou peye frè depo, oswa pou depoze ekspoze apèl yo, yo enpòtan tou epi yo dwe respekte, men anpil ladan yo pa pou “jiridiksyon.” Sa vle di tribinal apèl la toujou gen pouvwa pou tande apèl la, men li ka deside pou anile l si yon pati pa rive suiv règ ak pwosedi yo pou apèl la.
Gen yon egzanp fòma jeneral pou yon notifikasyon pou apèl ki nan Règ pou Pwosedi Apèl nan Florid 9.900 (fòm yo). Yon notifikasyon pou apèl nan yon zafè sivil ta sanble ak sa a:
NAN TRIBINAL GRAN ENSTANS NAN 13YÈM AWONDISMAN JIDISYÈ POU KONTE HILLSBOROUGH, FLORIDA
Nimewo Dosye.________________________
Msye Smith, Akize/Pati ki fè apèl la
kont
Madmwazèl Jones, Pleyan/Pati yo fè apèl kont li an
NOTIFIKASYON POU APÈL
Avèk dokiman sa, li anonse ke Akize/Moun ki fè apèl la, Msye Smith, fè apèl nan Dezyèm Tribinal Distri Apèl kont lòd tribinal sa a te rann le 2 novanm 2015. Nati lòd la se yon jijman final ki ka sibi revizyon kòm yon desizyon final dapre Règ pou Pwosedi Apèl nan Florid 9.110. [Tache yon kopi lòd w ap fè apèl kont li a, dapre Règ 9.110(d)].
________________________
Msye John Smith
[adrès, adrès imèl, ak nimewo telefòn]
Yon fwa notifikasyon pou apèl la depoze nan grefye tribinal ki pi ba a, tribinal ki pi ba a ap transfere zafè a nan tribinal apèl la pou apèl la. Apre zafè a transfere nan tribinal apèl la, rès pwosedi yo pou apèl la fèt nan tribinal apèl la.
-
Apre Depo Avi pou Fè Apèl, Kisa Ki Rive Apresa?
Apre depo yon avi pou apèl, moun k ap fè apèl la gen 10 jou pou l depoze sa yo rele “direktiv pou grefye a” ak “deziyasyon pou rapòtè tribinal la.” Gade Règ Eta Florid la pou Pwosedi Apèl yo 9.200(a)-(b). Direktiv pou grefye a, se direktiv ki di grefye tribinal ki pi ba a kisa moun k ap fè apèl la vle mete nan dosye pou apèl la. Nan Chapit 3 Gid sa a, gen eksplikasyon an detay sou jan pou rasanble yon dosye pou apèl.
Pati ki opoze ak apèl la, “pati yo fè apèl kont li a “anjeneral gen 10 jou apati depo avi pou apèl la pou depoze yon “kont-apèl.” Yo depoze yon kont-apèl si pati yo fè apèl kont li a kwè tribinal ki pi ba a te fè yon erè lè l pa te bay pati yo fè apèl kont li a èd li te vle a. Gade Règ Eta Florid la pou Pwosedi Apèl yo 9.110(g) (dosye lwa administratif final ak sivil), ak Règ pou Pwosedi Apèl nan Florid 9.140(b)(4) a (pou dosye kriminèl). Lè gen yon kont-apèl ki depoze, yo rele pati yo “pati ki fè apèl/pati yo fè apèl kont li a” ak “pati yo fè apèl kont li a/pati ki fè kont- apèl la”.
Li enpòtan pou konprann diferans ant yon avi pou apèl ak yon avi pou yon kont-apèl. Yo depoze yon avi pou kont-apèl sèlman kote pati yo fè apèl kont li an kwè yon tribinal ki pi ba te fè yon erè lè li pa ba l tout èd li te bezwen nan jijman final espesyal oubyen lòd final li depoze apèl kont li an. Men si pati yo fè apèl kont li a kwè genyen yon lòd final oubyen yon jijman final separe nan menm dosye ki te gen erè a oubyen ki pa t ba l tout èd li te bezwen an, alò pati sa a dwe depoze pwòp avi pou apèl li kont lòd sa a e non pa yon avi pou kont-apèl. Epitou, ankò, nenpòt pati dwe depoze notifikasyon pou apèl la anvan 30 jou pase, apre dat jijman final oswa desizyon final la.
Depi yo fin depoze notifikasyon pou apèl la, grefye tribinal ki pi ba a ap pare dosye pou apèl la epi voye l nan tribinal apèl la. Senkant jou apre yo depoze yon notifikasyon pou apèl, tribinal ki pi ba a ap voye bay pati ki nan apèl yo (pati ki fè apèl la, ak pati yo fè apèl kont li a) yon “endèks dosye” pou apèl la. Endèks dosye pou apèl la, se yon lis ki gen tout sa ki nan dosye tribinal ki pi ba a, avèk nimewo paj yo; grefye tribinal ki pi ba a pral voye endèks sa a bay tribinal apèl la. Dosye ki nan apèl la, nou diskite sou sa ak plis detay nan Chapit 3, fèt ak dokiman—tankou akt pwosedi yo, mosyon anvan jijman yo, lòd yo, dekouvèt ak prèv yo (“ekspozisyon yo”)—ki depoze yo e yo fè pati “dosye” ki nan tribinal ki pi ba a. Anjeneral gen transkripsyon odyans jij nan tribinal ki pi ba a kenbe epi transkripsyon nenpòt ki jijman, si yo te “tranksri” odyans lan oubyen jijman an (yon rapòtè tribinal lan tape), epi si youn nan pati yo te depoze transkripsyon sa yo ak tribinal ki pi ba a. Gade Règ Eta pou Pwosedi Apèl nan Florid 9.200.
Genyen tou limit tan pou depoze ekspoze pou apèl yo. Ekspoze pou apèl yo, se agiman ekri pati ki fè apèl la ak pati yo fè apèl kont li a prezante bay tribinal apèl la. Agiman nan yon ekspoze pou apèl dwe rete sèlman nan limit sa ki nan dosye apèl la. Anjeneral, moun k ap fè apèl la dwe depoze ekspoze inisyal li anvan 70 jou apre li fin depoze yon avi pou apèl. Gade Règ Eta Florid la pou Pwosedi Apèl yo 9.110(f). Ekspoze repons pati yo fè apèl kont li a dwe fèt pou pi plis 20 jou apre ekspoze inisyal la e ekspoze refitasyon pati ki fè apèl la dwe fèt pou pi plis 20 jou apre ekspoze repons lan. Gade Règ pou Pwosedi Apèl nan Florid 9.210(f). Si pati ki fè apèl la bezwen plis tan pou li depoze yon ekspoze, li dwe anjeneral depoze yon mosyon pou jwenn plis tan nan men tribinal apèl la (anjeneral pou 30 oubyen 60 jou), depi mosyon pou ekstansyon an depoze anvan delè pou ekspoze a rive. Anvan depo yon mosyon pou yon ekstansyon, anjeneral yo egzije pati ki fè apèl la pou li kontakte pati opoze a pou mande l si l dakò oubyen genyen yon objeksyon ak mosyon pou mande ekstansyon an. Mosyon pou ekstansyon an dwe, anplis li mande yon ekstansyon, di tou si pati opoze a genyen yon objeksyon kont oubyen dakò ak mosyon an. Menm pwosedi jeneral la pou chache ekstansyon yo dwe aplike ak ekspoze repons lan epi ekspoze refitasyon an.
Yo depoze ekspoze apèl yo devan tribinal apèl la anvan agiman oral la. Yon agiman oral, se tankou yon odyans ofisyèl devan yon jij. Diferans prensipal yo se yon “panèl” twa jij ki anjeneral tande agiman oral apèl yo epi yo limite agiman yo ak sa ki nan ekspoze apèl yo epi ki jwenn sipò dosye apèl la—pa gen nouvo prèv oubyen nouvo agiman ki kapab fèt. Pati ki ap chache prezante agiman oral la dwe depoze yon “demann pou agiman oral” nan yon dokiman separe, anjeneral pa plis pase 10 jou apre dat ekspoze repons lan rive. Gade Règ Eta Florid la pou Pwosedi Apèl yo 9.320. Apre pati yo fin depoze ekspoze yo epi si te gen yon demann agiman oral ki te fèt, tribinal apèl la pral deside si pou li bay agiman oral la. Tribinal apèl yo pa toujou satisfè demann agiman oral la. Si yo pa satisfè agiman oral la, yo pral deside sou dosye a dapre agiman ki nan ekspoze apèl yo san yo pa kenbe yon agiman oral. Si tribinal apèl la satisfè demann pou agiman oral la, tribinal apèl la pral voye yon lòd oubyen yon avi pou agiman oral ki pral bay dat ak lè agiman oral la ak konbyen minit chak pati ap genyen pou defann ka yo an.
-
Sou Kisa Tribinal Apèl yo Ka Fè yon Revizyon?
Tribinal apèl yo limite nan sa yo ka fè revizyon sou yo, epi pran yon desizyon. Moun k ap fè apèl la dwe defini kesyon klè li vle tribinal apèl la reponn. Kesyon an gendwa laj tankou, “Èske tribinal ki pi ba a te fè erè nan deside an favè pleyan an?” oswa li kapab trè espesifik. Lè yon moun mete plis presizyon nan kesyon li prezante devan tribinal apèl la, sa pèmèt tribinal apèl la konprann pi fasil sou kisa moun lan mande l fè revizyon an, ak kisa moun lan mande l fè.
Pafwa, nan yon apèl, yo konn di se aksyon jij tribinal ki pi ba a yo voye nan jijman, non pa aksyon pati ki enplike nan pwosè orijinal la. Tout bon vre, pati ki enplike nan pwosedi apèl la pa gen yon chans pou yo rekòmanse plede devan tribinal apèl la. Yon apèl se pa yon dezyèm pwosè. Nivo jijman an se sèlman okazyon pou prezante prèv, ak pou toude pati yo poze temwen kesyon, ak pou yo chak plede kòz yo dapre lwa ki aplikab yo. Sèl sa tribinal apèl la gade, se si jijman an te fèt yon jan ki kòrèk, epi si tribinal ki pi ba a te rive nan desizyon l dapre yon aplikasyon lalwa ki kòrèk, an rapò avèk fè ki te rive yo.
Se sèlman pwen ki te deja pote devan tribinal ki pi ba a, ki kapab konteste nan nivo tribinal apèl la. Moun k ap fè apèl la te genyen pou l denonse erè li di ki rive a devan tribinal ki pi ba a, pandan tribinal sa a te toujou gen yon chans pou korije erè a. Pa egzanp, si moun k ap fè apèl la (oubyen avoka l) pa t fè objeksyon kont yon erè pandan jijman an, sa vle di li te “renonse” fè apèl sou pwen sa a, sa ki vle di pwen sa a pa te “prezève” pou mande tribinal apèl la pase l nan revizyon.
Nan nivo apèl la, tribinal la oblije rete sou dosye ki devan l lan. Gade Règ pou Pwosedi Apèl nan Florid 9.200. Sèl sa tribinal apèl la ka gade, se prèv, agiman, temwayaj, ak objeksyon ki te fèt devan tribinal ki pi ba a. Lè yo mete akt pwosedi ak prèv yo ansanm, se sa ki dosye a. Tout eleman ki konsidere tankou yon prèv, ak tout agiman avoka pati yo prezante, klase nan yon sèl gwo dokiman, ki se dosye a; depi jijman an fini epi jijman final la rann, yo konsidere dosye a “fèmen”. Yon fwa dosye a fèmen, yo pa ka mete okenn prèv anplis ladan li. Epitou, pa gen okenn objeksyon anplis ki kapab fèt kont prèv. Règ jeneral sa yo gen kèk eksepsyon, men dapre pifò ladan yo, yon pati ki nan yon pwosè pa kapab prezante nouvo prèv ni nouvo objeksyon devan tribinal apèl la, si pati a pa t prezante yo devan tribinal ki pi ba a.
Tribinal apèl la pa kapab anile desizyon tribinal ki pi ba a sou baz yon nouvo dokiman jij nan tribinal ki pi ba a oswa tribinal premye enstans lan pa t janm gen chans wè. Se jijman an ki te sèl chans moun lan te genyen pou prezane dokiman sa. Kidonk, pa egzanp, yon pati ka diskite nan apèl ke tribinal premye enstans lan te dwe pèmèt sèten dokiman nan prèv nan jijman, men se sèlman si pati a te prezante dokiman an nan tribinal premye enstans lan epi te fè objeksyon lè tribinal premye enstans lan te refize konsidere li oswa pèmèt li nan prèv, epi, apre objeksyon an rejte te asire tou ke dokiman an depoze kanmenm nan dosye tribinal la epi enkli nan dosye pou apèl la.
An rezime, tribinal apèl yo pa resevwa nouvo prèv. Tribinal apèl yo deside si jij jijman an te fè erè baze sou sa ki te pase nan tribinal ki pi ba a. Anjeneral apèl pa konsidere nouvo agiman nonplis. Si yon agiman oswa objeksyon pa te fèt nan tribinal ki pi ba a, anjeneral tribinal apèl la pa pral konsidere li pou premye fwa nan apèl, sof si erè a te “fondamantal,” sa vle di li te detwi ekite Règleman nan zafè a.
-
Kèk Plis Pwen Enpòtan Sou Prezève Agiman pou yon Apèl
Jan nou te diskite pi wo a, anjeneral yon tribinal apèl pa konsidere nouvo agiman oswa objeksyon pou premye fwa nan apèl yo, eksepte pou erè fondamantal yo. Anjeneral pou prezève yon pwoblèm, yon pati dwe fè objeksyon lè pwoblèm nan premye vini, pou bay tribinal ki pi ba yon chans pou ranje pwoblèm nan. Anpil fwa, pou li prezève, menm agiman an oswa objeksyon an dwe soulve ankò apre jijman oswa desizyon nan tribinal ki pi ba a, tankou nan yon mosyon pou nouvo jijman oswa nouvo odyans. Konsa, pou li konsève, souvan yon diskisyon oswa objeksyon dwe soulve ni lè pwoblèm nan premye vini (anjeneral nan yon odyans oswa jijman) epi ankò apre jijman an oswa desizyon an.
Nan yon zafè sivil kote yon pwosè avèk jiri ap fèt, yon mosyon pou yon nouvo jijman dwe depoze nan yon delè 15 jou apre vèdik jiri a (se pa jijman an, ki pran pita). Gade Règ pou Pwosedi Sivil nan Florid 1.530(b). Nan yon zafè jiri, pifò kalite objeksyon dwe soulve ankò nan yon mosyon alè pou nouvo jijman pou prezève yo pou apèl (sa a se anplisde objeksyon nan tribinal nan pwosè oswa nenpòt lè pwoblèm nan te premye vini). Egzanp yo gen ladan objeksyon pou pèmèt oswa pa pèmèt prèv espesifik nan pwosè, bay oswa kenbe enstriksyon jiri ki mande, ak move agiman fèmti, pou site sa yo sèlman.
Nan yon zafè sivil yon jij deside (san yo pa yon pwosè avèk jiri), yon mosyon pou nouvo odyans dwe depoze nan yon delè 15 jou apre lòd oswa jijman final la. Gade Règ pou Pwosedi Sivil nan Florid 1.530(b). Objeksyon paske jij la pa konsidere sèten prèv oswa pa bay ase konstatasyon sa ki te rive nan lòd final la se egzanp pou kalite objeksyon ke yo dwe soulve ankò anjeneral nan yon mosyon pou nouvo odyans kont yon desizyon oswa jijman final.
Depo yon mosyon pou nouvo jijman, yon mosyon pou nouvo odyans, ak kèk lòt kalite mosyon apre jijman, ka pwolonje tan pou depoze apèl la—men se sèlman si mosyon an te ni depoze alè epi li otorize presizeman pa règleman pwosedi yo. Gade Règ pou Pwosedi Apèl nan Florid 9.020(i). Teknikman, yon mosyon konsa pa reyèlman pwolonje tan pou fè apèl la; alaplas, dat limit 30 jou pou depoze notifikasyon pou apèl la annik pa kòmanse jiskaske tribinal ki pi ba a antre yon desizyon lòd sou mosyon an. Men, si mosyon pou nouvo jijman, mosyon pou nouvo odyans, oswa lòt mosyon apre jijman an te swa pa alè oswa li otorize presizeman pa règleman pwosedi yo, dat limit 30 jou pou depoze yon apèl la pa pral pwolonje nan okenn fason, alaplas apati dat lòd oswa jijman final la kòm dabitid (epi se pa apati yon desizyon ki pran sou mosyon ki pa alè, ki pa otorize). Youn nan fason pou redwi risk pou swa pa prezève yon pwoblèm oswa pou pa depoze apèl la alè se gendwa: (1) depoze yon mosyon pou nouvo jijman, nouvo odyans, oswa lòt mosyon apre jijman, epi apresa (2) apre depo mosyon an kontinye, epi depoze notifikasyon pou apèl la tou. Gade Règ pou Pwosedi Apèl nan Florid 9.020(i).
Òganigram pou Final Apèl
Tribinal la rann yon desizyon final, yo ka fè apèl kont li
↓
nan lespas 30 jou ki vini apre desizyon final:
moun k ap fè apèl la depoze notifikasyon pou apèl nan tribinal ki pi ba a epi li peye frè depo a
↓
anvan 10 jou pase apre notifikasyon pou apèl la:
pati ki fè apèl la depoze “direktiv bay grefye tribinal la” ak “deziyasyon bay rapòtè tribinal lan”
moun yo fè apèl kont li a depoze yon notifikasyon pou kont-apèl si l ap menm lòd la
↓
anvan 50 jou pase apre notifikasyon pou apèl la:
grefye nan divizyon apèl la prepare dosye pou apèl la ak endèks la nan dosye pou apèl la
↓
anvan 70 jou pase apre notifikasyon pou apèl la:
moun yo fè apèl kont li a depoze ekspoze inisyal la nan tribinal apèl epi voye (remèt) yon kopi bay moun ki fè apèl
↓
nan 20 jou ki vini apre ekspoze repons lan:
(plis senk jou si yo te voye ekspoze inisyal la pa lapòs Etazini oswa voye yon imèl)
moun k ap fè apèl la depoze ekspoze refitasyon nan tribinal apèl epi voye (remèt) yon kopi bay moun yo fè apèl kont li a
↓
nan 20 jou ki vini apre ekspoze repons lan:
(plis senk jou si yo te voye ekspoze inisyal la pa lapòs Etazini oswa voye yon imèl)
moun k ap fè apèl la depoze ekspoze refitasyon nan tribinal apèl epi voye (remèt) yon kopi bay moun yo fè apèl kont li a
↓
pa pita pase dat ekspoze refitasyon an dwe la:
tout mosyon pou frè avoka apèl depoze nan tribinal apèl epi yo voye (te remèt) yo bay pati opoze a (anpil moun rate dat limit sa a)
↓
nan lespas 10 jou apre ekspoze refitasyon an dwe la:
nenpòt demann pou agiman oral depoze epi li voye (remèt) bay pati opoze a
↓
grefye tribinal apèl la gendwa fikse yon dat pou agiman oral nan apèl la
(pa gen delè egzat pou dat agiman oral la)
↓
agiman oral la prezante, si tribinal apèl la pwograme li
↓
tribinal apèl la bay yon opinyon
↓
anvan 15 jou pase apre dat opinyon an:
nenpòt mosyon apre opinyon pou nouvo odyans, nouvo odyans “en banc”, oswa sètifikasyon depoze epi remèt ofisyèlman
↓
tribinal apèl la bay yon desizyon sou nenpòt opinyon ki vin apre (pa gen okenn delè)
↓
nan yon delè 15 jou apre yon desizyon oswa yon lòd ki refize nenpòt mosyon apre-opinyon:
tribinal apèl la soti manda li ki fini zafè a (epi ki retounen jiridiksyon an bay tribinal ki pi ba a)
Telechaje Chapit 8 PDF la isit la.
CHAPIT 8
⇐ CHAPIT ANVAN | PWOCHEN CHAPIT ⇒


text:
Nan yon nòt ki pote siyati doktè Kelly C. Bastien, doktè Shiler Louidor, doktè Ernso Casimir, Evalière Beauplan ak Bertrand Sinal, estrikti Operasyon Tèt Ansanm eksprime enkyetid li sou koze vaksinasyon kont kowonaviris Jovenel Moïse ap pale a.
Anndan nòt sa, estrikti a fè konnen li pa sezi wè Jovenel Moïse ke l kalifye gwo ènmi popilasyon an pran dekrè sou vaksinasyon kont kovid 19. Pandan estrikti a fè konnen li pou vaksinasyon men li dwe yon pwogram vaksinasyon ki garanti lasante ak lavi.
Pi lwen anndan nòt sa, Operasyon Tèt ansanm kwè ke dekrè vaksinasyon sa plis sanble yon plan Jovenel Moïse ap marinen pou donmaje ak touye ayisyen san kontwòl. Paske daprè sa estrikti a fè konnen, pouvwa an plas la pa bay okenn eksplikasyon sou kalite, pri, dòz, avantaj, nivo pwoteksyon, garanti sekirite, pwovnans, pwogram, sètifikasyon sou kesyon vaksinasyon sa.
Operasyon Tèt Ansanm di anndan nòt sa li rete kwè se yon vaksen trafike pandan l fè konnen MSPP pa gen okenn kontwòl sou trafik move medikaman
“Dekrè sa pa bay garanti, si ta gen ayisyen ki viktim lè l fin vaksinen, viktim yo p ap ka trennen devan lajistis: ni leta, ni konpayi ki fabrike vaksen an. Kòm gen anpil trafik move medikaman ki deja ap taye banda nan peyi Dayiti ki pa sou okenn kontwòl MSPP, Operasyon Tèt Ansanm prese enfòme pèp ayisyen an, sou posiblite vaksen trafike ki se yon gwo danje”, nou kapab li anndan nòt sa.
Estrikti a kritike dekrè a ke l di ki pa esplike klè kou klèwòz tout dispozisyon ki ta garanti pwoteksyon sante tout moun.
Operasyon Tèt Ansanm fè konnen l ap pare pou akonpaye popilasyon an douvan lajistis si yo ta viktim nan koze vaksinasyon an pandan l envite sitwayen yo monte volim mobilizasyon an pou kanpe wilib yo di Jovenel Moïse ap pran depi 7 fevriye pase a sou pouvwa a.


text:
Mwen pase 2 semèn avan eleksyon mimanda yo pou renouvle plizyè syèj nan Kongrè ameriken an yon bagay ki vin kreye laperèz ak dout nan tèt anpil moun se dosye yon nonm lapolis arete vandredi pase a apre li fin voye adrès plizyè lidè demokrat, yon pakè ki gen yon bonm atizanal ladan.
Otorite federal yo te anonse vandredi 16 oktòb la ke sispèk, ki responsab aksyon sa a anba men otorite lajistis yo. Dapre sa medya ameriken yo rapòte, lapolis arete sispèk la nan lokalite Olantation nan Florid, tou pre Miami. Televizyo lokal yo montre videyo kote lapolis ap ekszaminie yon kamyonèt blan ki chaje ak postè politik ki kouvri tout fenèt li.
Aksyon voye kourye anbale ak bonm atizanal nan adrès lidè pati demokrat yo vin renouvle atansyon moun sou pawòl piman bouk sou sèn politik la e ki pandan lontan kreye yon atmosfè divizyon Ozetazini. Li se tou yon apèl pou tou le 2 pati yo mete dlo nan diven patizan yo nan avan dewoulman eleksyon mimanda yo.


text:
Flowmètr elektwomayetik la apwopriye pou mezire prèske tout likid kondiktè elektrik, osi byen ke mezi koule labou, keratin ak labou. Site a se ke medyòm a mezire dwe gen omwen kèk konduktivite minimòm. Tanperati, presyon, viskozite ak dansite pa gen okenn efè sou rezilta mezi yo.
Li kapab tou itilize pou mezire medya korozivite osi lontan ke yo chwazi bon materyèl pawa tiyo ak materyèl elektwòd. Patikil solid nan mwayen an pa pral afekte rezilta mezi yo.
Capteur a koule ak konvètisè a entèlijan fòme yon mèt koule konplè entegralman oswa separeman.


text:
Tag Archives: papiyon
Mwen Emé W
Pä Zenglen i (2x) Papiyon vole– Se tchè mwen k’ chavire. Pou ou mwen s’on joujou. Doudou, I love you. M santi m minote. Cheri m’anprizone e Mwen pa vle lage. Pou mwen— Ou se sèl fanm ki ekziste. Si … Continue reading
Flè Diz’ê
Pä Jean Claude Martineau Nou toujou panse ke Kreyòl la se pou fè moun ri ou bien fè moun danse. Gen moun menm menm, grand savait yo, ki di konsa ke «ce n’est pas une langue de culture». Alò, mwen … Continue reading
Lè w Souri, tout Zwazo Chante
Kriye… Chante Pä Jacques Sauveur JEAN (alias Jackito) Premie Pati Yon ti kout je-w, se sa k’ fè mwen krake. Yon ti souri-w, se sa k’a fè m dòmi. Lè w elwagne m, kè-m dechire, Pou m admire w se nan … Continue reading


text:
Twokèt
Judite Blanc ak Serge Madhère
Liv sa a se rezilta yon woumble entènasyonal ki te òganize nan Institut d’Etudes et de Recherches Africaines d’Haiti-(IERAH/ISERSS) nan Inivèsite Leta D Ayiti nan Pòtoprens an Me 2016. Judite Blanc ak Sterlin Ulysse, ki te majòjon inisyativ la, te chwazi kòm tematik prensipal woumble a pou patisipan yo analize diferan fason lesklavaj ak kolonizasyon kite mak-donnen ni sou po nou ni nan lespri nou. Jistifikasyon teyorik pou chwa sa a soti nan 2 gran sous ki ap alimante rechèch nan Sikoloji alèkile : Dabò gen yon seri modèl ki ede n sènen pi byen konsekans vyolans sou devlopman ak ekilib moun. Ansuit gen yon lòt seri modèl ki ap kadriye faktò epijenetik yo, kidonk ki pote yon lòt limyè sou entèraksyon ant byoloji ak ekoloji (sa vle di, anviwònman ni fizik ni sosyal moun).
Konsènan premye modèl yo, yon moun kapab konsilte Manyèl Dyagnostik sou Deranjman Mantal (Diagnostic and Statistical Manual for Mental Disorders) Asosyasyon Amerikèn pou Sikyatri pibliye an 2013. Nan liv referans sa a, yo admèt genyen gwo risk pou yon moun (timoun ou menm granmoun) vin devlope sèten fòm deranjman nan konpòtman l, apre li te fin sible oswa tou senpleman li te twouve l kòm temwen (li te wè ak 2 je l; li te tande ak 2 zòrèy li) nan mitan yon sitiyasyon twomatik, kote gen kretyen-vivan ki mouri oswa blese gravman grav (APA, 2013). Menas pou touye oswa blese yon moun, menm jan ak nenpòt ki atanta sou entegrite fizik limenm ak pwòch li, sifi pou vire lòlòj moun lan tèt anba (Hill & Madhère, 1996). Konsènan dezyèm seri model yo, travay syantifik grasa etid sou epijenetik pèmèt yo dekouvri kòman twoma yon grandèt sibi kapab kite sekèl ki pase de jenerasyon an jenerasyon. Etid sa yo (ki fèt nan yon kad yo defini kòm “biyo-siko-sosyal”) rive konekte sèten varyason jenetik ak koub devlopman yon moun, san bliye kontribisyon chapant lafanmi an ak anviwònman sosyal la. Pa manke piblikasyon kounye a ki dokimante kòman twoma pase soti nan yon jenerasyon al nan yon lòt. Yo deja dekri divès kategori moun ki rive chape anba 4 kalite evènman twomatik :
- Gwo twoma istorik : olokòs Jwif yo, jenosid ki te fèt sou pèp Amenyen an, viktim diktati nan peyi Chili ak Ajantin;
- Veteran lagè modèn yo, tankou sila yo ki te nan batay Vietnam;
- Vyolans ki pete nan zafè sèks san konsantman oswa lè bagay yo gate ant 2 moun ki ap viv nan menm kay;
- Evènman ki make sèten sosyete : Atanta ki te fèt jou 11 sektanm 2011 lan nan peyi Etazini.
Anplis deranjman nan konpòtman, yo idantifye tou kèk dezekilib newolojik kay plizyè timoun ki te ekspoze anba kondisyon twomatik depi nan vant manman yo. Dezekilib sa yo manifeste nan reyaksyon fizyolojik timoun yo devan strès : kèsere pou anyen; pwoblèm nan konsantrasyon (atansyon), nan devlopman langaj, avèk nan aprantisaj; yon konpòtman ki montre timoun lan toujou sou pinga l, oswa yon atitid ki fè li evite kontak ak lòt moun; boutofen, yon mouvman san rete sou sikui ki konekte 2 ògàn anndan sèvo a (ipotalamis ak glann ipofiz moun lan) : Se sa ki mennen timoun lan vin gen yon to elve pou kòtizòl, òmòn ki make strès la (Kinney et al., 2008), kòmsi li te gen yon foulay mantal.
Lè nou pran tout etid sa yo an konsiderasyon, èske se pa yon ipotèz lejitim pou n sipoze tout twoma zansèt nou yo te sibi pandan peryòd lesklavaj ak kolonizasyon an kite yon rado sekèl ki peze sou nou menm desandan yo grenn pa grenn epitou kòm kominote? Si se vre, pandan konbyen tan sekèl sa yo dire? Sou ki fòm epi pa ki mwayen egzakteman transmisyon sa a fèt? Kòman sa manifeste nan diferan domèn nan lavi nou? Se nan objektif pou nou louvri chemen refleksyon ak rechèch sou tout kesyon sa yo ki fè nou deside prepare liv sa a ke Judite Blanc, anseyan nan Inivèsite Leta d Ayiti ak Serge Madhère, pwofesè retrete nan Inivèsite Howard nan Wachintonn dirije.
Anvan n al pi lwen, n ap pwofite di yon grap mèsi bay Dekana a nan IERAH, bay Direksyon Biwo Nasyonal Etnoloji a, bay dirijan Fondasyon Maurice Sixto yo, poutèt gwo kontribisyon yo te pote pou nou dekwa pou woumble a li menm te kapab rive reyalize : « Men anpil, chay pa lou ». N ap tou deplwaye drapo rekonesans nou devan pòt 4 lòt moun ki te kouri ranmase pwojè liv la ak 2 bra : (a) Florence Piron mete n alèz pou n sèvi ak tout resous ESBC, (b) Edwin Beck Magloire trase yon konsèp wodpòte pou remèt nou yon kouvèti wololoy, kot penti Ayisyèn pot labanyè Dogon, pou imaj ak koulè liminen sans kache; nan menm gam sa a, nou pap bliye Pascal Merisier ki te konsanti pou nou itilize tablo l la, (c) Michel Anne Frederic DeGraff pa janm machande n konsèy li chak fwa li fin li tèks Kreyòl nou yo. Dènye ochan an se li ki pi swa : fòk nou rele ayibobo pou jan 7 otè ki konpayèl nou yo fè nou konfyans epi montre anpil pasyans depi lè yo te vin depoze travay yo a nan men nou.
Se yon travay kolektif kidonk ki mande pou plizyè otè pote-kole. Lektè a ap santi yon divèsite nan apwòch yo ni nan ekriti yo. Nou rive gade koyerans tematik la, san nou pa al chèche efase diferans yo. Kòm moun ki ap dirije ouvraj la, pou nou pa tonbe nan pyèj « inifòmite », nou te kenbe nan lespri n pawòl Lyndon B. Johnson lan : « Nan yon gwoup, si w wè tout moun panse epi pale menm jan tout tan, ou mèt konn se yon sèl grenn ki ap panse reyèlman» (1965, p. 722).
Demach pou n evalye konsekans lesklavaj ak kolonizasyon an, nou pa te vle fè l an viktim, an rechinya, an plenyadò. Pou nou reprann Serge Madhère (1987, p.6), « si n chèche konprann yè, se pou n kab pare demen » . Kidonk nou tap chèche konprann an menm tan ki fòm rezistans ak ki sekrè-batay pèp nou an te rive devlope pou eksperyans makawon sa a pa te fin desounen l nèt. Nou vin reyalize byen vit mòd tematik sa a pa kab trete kòmsadwa san nou pa soulve yon seri kesyon sou epistemoloji. Eske n ap janm rive wete lespri n nan chenn si nou pa dezantòtye tèt nou nan pèlen epistemolojik edikasyon ewopeyen an tann pou nou an? Se vre yon apwòch kritik sou filozofi ewopeyen te toujou kapab fèt san nou pa soti anndan lakou Ewòp la. Apretou nou familye ak travay sèten filozòf tankou Mortimer Adler ki detaye 10 erè epistemolojik (1985) ki lakòz kouran panse ewopeyen yo fè bèk atè kèk jou. Men nou te pi pito manyen kesyon yo sou yon lòt ang nèt, al kanpe sou yon bit diferan totalman. Konsa nou vin plase travay nou nan yon kouran refleksyon plizyè nèg-lespri Afriken nan 4 kwen kontinan an ap mennen depi kèk tan.
Li pa posib, nan kad entwodiksyon sa a, pou nou ta fè yon rale sou tout filozòf Afriken modèn sa yo. Men n ap louvri yon fenèt sou travay 3 nan yo ki danse-kole ak pwòp lide pa nou. Premye a se Souleymane Bachir Diagne ki soti Senegal. Misye ofri nou yon « evalyasyon meta-kritik sou larezon », kote li ekspoze prejije ak fòskote ki genyen nan refleksyon pi gwo filozòf Ewopeyen yo sou desandan Nèg Lafrik. Yon dezyèm save Afriken ki pote yon lòt ekleraj pou nou se Achille Mbembe ki soti Kamewoun. Nan yon liv ki rele « De la post colonie » (2000), misye fè remake kòman filozòf Ewopeyen yo pèdi lidèchip entènasyonal la paske yo pa kapab menm jwenn repons pou pwoblèm ki poze anndan pwòp peyi yo. Sou bit yo kanpe a, lè yo resi di yon koze sou nou menm Nèg, se kò nou sèlman yo wè, epi yo menm redui kò sa a nan eta yon « objè », yon veso pou yo annik sèvi avè l. Gen yon twazyèm ekriven, Sabelo Ndlovu-Gatsheni ki soti Zimbabwe; li fè yon analiz (2013) ki ale nan menm sans lan. Konklizyon pa l se pou nou soti anba bouch moun sa yo, pou nou fè yon « divòs epistemik » avèk filozòf Ewopeyen yo.
Men èske Ayiti kapab fè tande vwa l nan yon deba sou epistemoloji ak filozofi? Pou nou di verite, nou pa genyen yon kouran filozofik ki djanm nan peyi a. Gen dezoutwa nan nèg save nou yo ki ekri bèl analiz sou filozòf Ewopeyen (paregzanp, Hurbon gen yon liv sou Ernst Bloch, ki te parèt an 1974). Men anpil gen tandans sèvi ak kilti nasyon an tankou yon lamayòt : Yo montre l pou etranje pran yon jòf. Men yo pa al pi lwen pase senp ti istwa ak ti desen, yo pa pouse analiz la pou ede pwòp pèp nou an devlope refleksyon l, jouk pou l ta konprann pi byen kondisyon l kòm moun.
Nou seleksyone 9 nan prezantasyon ki te fèt nan woumble a pou n òganize chapit liv la. Genyen 2 faktò enpòtan nou pran an konsiderasyon nan seleksyon sa a. Premyèman, nou te vle liv la byen balanse ant ekriven gason ak ekriven fanm. Se pou n te evite yon fòskote ki rive twò souvan : se mesye yo sèlman ki kouri pran lapawòl. Sa lakòz gen de bagay nan sosyete a nou pa wè ditou osnon nou mal konprann. Nou pa kapab kontinye pèdi tout richès nan travay medam Ayisyèn yo ap pwodui a depi plizyè lanne, paske n pa vle lage vye prejije ak move mès. Kidonk se pa ti kontan nou kontan dèske prèske mwatye nan chapit yo se fanm ki ekri yo. Dezyèmman, sou 9 chapit yo, gen 3 ki an Kreyòl : 2 an Kreyòl Ayisyen, youn an Kreyòl Gwadloupeyen. Se yon fason pou nou pran pozisyon sou yon pwoblèm ki ap brase bil sosyete nou yo seryezman : Nou kab defini pwoblèm sa a nan kad yon jefò pou “jistis kognitif”, sa vle di ki plas pou nou bay lang lokal yo, lang-manman mas pèp la nan peyi ki te kolonize yo? Pwoblèm sa a poze kounye a nan anpil peyi sou kontinan Afriken an. Li te poze ann Ayiti depi nan ane 1950 yo anba plim F. Morisseau Leroy epi tou J.S. Alexis (1956). Li te vin poze an Gwadloup tou nan ane 1970 yo, jan nou kab wè sa nan liv Bébel-Gisler ak Hurbon an (1975). Gen peyi an Afrik, tankou Rwanda, ki fè anpil pwogrè sou kesyon an. Kenya ap leve pye l tou. Men ann Ayiti, si n avanse se tankou tòti, malgre 70 lane jefò. Nan liv sa a, nou pa te deside annik kontinye repete jan nou an favè lang Kreyòl, san nou pa demontre kòman nou kapab pwodui bon kalite kontni an Kreyòl. Nou pa te dakò rebobine yon pratik kote nèg ap fè bèl analiz sou Kreyòl men nan yon lang etranjè. Se kòmsi nou kite mantalite kolonyal la paralize n : nou byen konprann nesesite pou nou kreye konesans, men nou pito rale dèyè n dèyè pou konesans lan pa distribye lajman laj epi egalego. Nou pa di se an Kreyòl sèlman pou yon Ayisyen ekri, (laprèv liv nou an bileng). Men fòk nèg-save ak nègès-save Ayisyen (ki serye) poze tèt yo kesyon sa a : Eske sosyete nou an kapab jwenn yon nivo devlopman kote majorite moun tire pwofi si, nan fè kou rèd, nou neglije, meprize, epi refize sèvi ak sèl lang majorite moun yo pale a?
Pou n rann lekti liv la pi fasil, nou òganize l an 5 pati. Nan premye pati a, Serge Madhère pwopoze nou yon kad refleksyon jeneral pou nou byen sènen tout konsekans esklavaj ak kolonizasyon an genyen sou nou. Li apiye l sou yon modèl teyorik ki rele INGAM pou li demontre sou ki levye kolon yo jwe pou rive mete anplas yon sistèm ki depatcha nou pakanpak. Li devlope dabò yon nosyon dechoukay kiltirèl, ki mennen dèyè l mafwezay po-nwè / mas-blan, pourisman rapò sosyal yo, depandans, ak ratresisman « espas sikolojik » kolonize yo. Ansuit li fè n wè aklè nan ki mezi eksperyans dyab-krabinay yo rele « latrèt negriye » a rive deklannche nan kò moun yon seri reyaksyon fizyolojik, e sa gen konsekans manch long sou sante popilasyon an. Dezyèm pati liv la (« Defi : Twoma ak Patrimwàn ») ekspoze dimansyon twoma kolonizasyon an nan konpòtman nou devan patrimwàn materyèl (fizik) ak patrimwàn imateryèl (pratik espirityèl) peyi a. Nan premye chapit (2) nan seksyon sa a, Jerry Michel analize konsekans sa genyen sou memwa nou ak pwòp imaj nou kòm pèp lè nou neglije oswa menm bandonnen yon seri anplasman nan peyi a kote zansèt nou yo te konn viv chak jou. Si Madhère pale de « espas sikolojik kòm yon kalòj an griyaj », nan lide pa Michel nou pa menm aji nan espas fizik la kòmsi li te janm rele n chèmèt-chèmètrès. Nan pwochen chapit la (3), Kesler Bien-Aimé etidye an detay yon egzanp mafwezay po-nwè / mas-blan an ki parèt sou fòm “mimétisme chrétien”. Otè a ap fè n wè kòman se yon bonèt kolonizasyon an taye foure nan tèt nou. Listwa ta vle pouse n kopye relijyon ewopeyen yo; men, anpil fwa, gen yon degre “disonans” ki lakòz bagay yo mal pou fonn ansanm : Nan moman lanmò paregzanp, pratik Katolik yo ak Vodou a rete tankou dlo ak luil ki pa kab melanje. Twazyèm pati liv la (« Idantite ak Kreyativite anba Jouk ») montre kòman kolonizasyon an vire lavi nou lanvè landrèt. Nan premye chapit (4) nan seksyon sa a, Lucie-Carmel Paul sonnen lalam sou danje ki menase n lè sa ki sipoze fòs nou tounen feblès nou : Li eseye bay limyè sou fason konsèp mawonaj la ap pouri nan men nou : Se paske mefyans fin anvlimen rapò sosyal nou yo. Nan kout kat la, nou vin tonbe nan fè mawonnaj youn ak lòt, e menm ak pwòp tèt nou. Nan yon lòt chapit (5), Sterlin Ulysse ekspoze jwèt kolonizasyon an nan tan modèn, ak dispozisyon li pran pou kontinye dechoukay kiltirèl Madhère dekri a. Dapre li, depi 1942, « kanpay rejete » a kreye yon chimen-jennen ki anpeche eskilti Ayisyen jwenn plas pou li ta layite kò l nan sosyete a, malgre talan pa manke. Se kòmsi nou gen laperèz pou nou monte nan yon wotè kote kilti nou ta kapab mennen nou. Katriyèm pati liv la (« Opòtinite pou Solidarite ») laji sèk la. Nan 3 chapit, li detaye kòman se menm pwoblèm yo ki antòtye moun menm jan nan diferan ansyen koloni. Kidonk li soulve posiblite pou menm solisyon yo ta petèt mache pou libere nou tout anba chenn lesklavaj la kite nan sèvo nou an. Nan premye chapit (6) nan seksyon sa a, Ena Eluther montre n, malgre kout grif kolonizasyon an, anpil eleman nan mantalite (sikoloji) Afriken pèsiste epi yo boujonnen nan literati Nèg nan Karayib la. Nan yon lòt chapit (7), Angelo Destin fè paralèl la ant Ayiti ak Benen : Li souliyen wòl Vodou nan fason toude pèp yo rive bati pan memwa yo epi konprann eksperyans lesklavaj la. Nan dènye chapit (8) nan seksyon sa a, Iramène Destin analize kòman sistèm kolonyal la mete an plas ni an Ayiti ni nan peyi Burkina Faso yon kalte lekòl ki se yon moul pou fòme tyoul. Li mande si nou pa ta kapab refòmate nouvo teknik pedagojik yo pou n wè si nou ta bay edikasyon an yon lòt direksyon ki pi nan enterè nasyon nou. Nan senkyèm pati liv la, Judite Blanc fè yon ranmase nan gran laye sou kesyon epistemolojik yo : Kòman pou nou fè konnen nou konnen? Kote pou n al chèche referans pou nou rive valide konesans nou? Eske nou poze tout bon kesyon ki merite poze yo? Eske gen yon mòd espitemoloji ki pote mak-fabrik Ayiti? Se yon seri kesyon ki kab parèt teyorik. Men toutotan nou pa jwenn repons pou yo, nou pap janm rive soti nan faz jako-repèt la, pou n antre nan yon lòt faz kote n ap kreye konesans ki itil tout bon.
Liv sa a pa vini ak kòmandman fètefouni sou okenn nan sijè nou prezante yo. Sou yon planèt ki an boulvès konsa, tankou yon lanmè tanpèt ap ajite e kote vag yo fin awoyo, se dangoye bato n ap dangoye : Se lite n ap lite pou lespri n pa fè fon. Se sa n endike depi nan soutit Kreyòl liv la : « Dangoyaj Afwo-Karayibeyen ». Se la sans travay nou an chita. Kidonk chak chapit yo gen anpil chans soulve plis kesyon pase yo pote repons. Depi sou premye jou woumble a menm, diskisyon cho te leve lè Madhère te lage de konsèp tounèf tankou gedeyizasyon ak badagrizasyon pou dekri konpòtman nan sosyete nou an. Nou pap sezi si menm bagay la rive pou tout lòt chapit nan liv la. Sa vle di chak chapit yo te kapab sèvi kòm baz pou yon lòt woumble, pou brase-lide yo ta kapab kontinye pi lwen. Si sa ta rive fèt, enben nou tap di n akonpli youn nan pi gwo objektif nou yo.
Judite Blanc, nan Margate, Florida
Serge Madhère, nan Boukan-lapli, Ayiti
Referans
Adler, M.J. (1985). Ten philosophical mistakes. New York : MacMillan Publishing.
Alexis, J.S. (1956). Prolégomènes au réalisme merveilleux des Haitiens. Paris : Présence Africaine.
American Presidency Project (1965). Public papers of the presidents of the United States: Lyndon B. Johnson. Washington, DC: Government Printing Office
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental. Disorders (5th ed. Text revision). Washington, DC : Author.
Bébel-Gisler, D., & Hurbon, L. (1975). Cultures et pouvoir dans la Caraibe : Langue créole, vaudou, sectes religieuses en Guadeloupe et en Haiti. Paris : L’Harmattan.
Diagne, S.B. (2013). L’encre des savants : Réflexions sur la philosophie en Afrique. Paris : Présence Africaine.
Hill, H.M. & Madhère, S. (1996). « Exposure to community violence and African American children ». Journal of Community Psychology, 24, 1, 26-43.
Hurbon, L. (1974). Ernst Bloch : Utopie et espérance. Paris : Cerf.
Johnson, Lyndon B. (1965). The Public papers of the Presidents of the United States: Lyndon B. Johnson, American Presidency Project. Washington, DC: Government Printing Office.
Kinney, D.K., Miller, A.M., Crowley, D.J., Huang, E., & Gerber, E. (2008). « Prenatal stress and risk for autism » Neurosci Biobehav Rev. October, 32, (8), 1519–1532. doi :10.1016/j.neubiorev.2008.06.004.
Madhère, S. (1987). Piti piti plen kay. New York : Kapab.
Mbembe, A. (2000). De la postcolonie : Essai sur l’imagination politique dans l’Afrique contemporaine. Paris : Karthala.
Ndlovu-Gatsheni, S.J. (2013). « The entrapment of Africa within the colonial matrices of power ». Journal of Developing Societies, 29, 4, 331-353.


text:
Resous sa a parèt nan seri sa a : Liv Lang Manman
Liv Lang Manman (LLM) se yon pwojè pou aprantisaj lekti ak ekriti kote ti moun ekri liv pou ti moun parèy yo e pou gran moun tou. (Tanpri, klike la pou n jwenn lòt liv nan pwojè LLM.)
Sa se yon egzanp liv LLM sou syans esperimantal. Ekri yon liv sou syans esperimantal, sa mande pou ti moun yo reflechi sou sa yo konn wè nan lanati — ki vle di sa mande pou yo reflechi sou konsèp ak sistèm ki konplike.
Nan kategori biyoloji a, ti moun yo ekri sou bèt ak plant yo wè nan lavi yo tou lè jou.


text:
Pwogram yo
Sèvis ak lojman pou sanzabri
Fwaye Akèy pou Sanzabri & Sant Vizit Lib
Sèvis ak lojman tanporè pou granmoun ak fanmi ki genyen timoun.
Jwenn plis enfòmasyon : Fwaye Akèy pou Sanzabri & Sant Vizit Lib
Nouvo Resous pou aksè ak pwopriyete nan bon pri
Sant Pou Katye New York yo (Center For NYC Neighborhoods) (CNYCN)
Jwenn èd pou evite yo sezi kay ou, fè fas ak peman ipotèk an reta oswa vòlè, ak plis.
Jwenn plis enfòmasyon : Sant Pou Katye New York yo (Center For NYC Neighborhoods)
Èd finansyè pou ijans
Kontra ki Siyen yon Sèl fwa (One Shot Deal)
Èd finansyè pou moun ki pa kapab fè yon depans akòz yon sitiyasyon oswa yon evènman enprevi.
Jwenn plis enfòmasyon : Kontra ki Siyen yon Sèl fwa (One Shot Deal)
Nouvo Sèvis ak sipò pou jèn ki sanzbri yo
Sant Akèy pou Jèn moun ki Kite Kay yo ak Sanzabri yo
Jèn ki gen ant 14–24 lane ki sanzabri yo kapab resevwa èd ak referans pou jwenn yon chèltè an ijans.
Jwenn plis enfòmasyon : Sant Akèy pou Jèn moun ki Kite Kay yo ak Sanzabri yo
Nouvo Jwenn yon pwogram gadri ki gen lisans
NYC Child Care Connect (NYC CCC)
Se yon resous sou entènèt ki la pou ede w rete enfòme de pwogram gadri yo nan kominote ou a.


text: Ki li swa swazir zwe masin a su, video poker uswa bann zwe de tab kuma roulette ek blackjack, lor ordinater kuma telefon, tu bann zwe kazino zot amizan, ek lasans kapav frape a tu moman. JackpotCity finn pey buku gayan depi 1998, ek bann nuvo gayan et kurone preske tu le zur. Ki li swa enn spin sanse lor enn masin a su uswa enn la ru roulette, enn bon la me ki finn et zwe dan enn zwe video poker, uswa bann bon kart ki finn et zwe dann enn parti blackjack, buku zwer finn experyans enn la me uswa spin gayan, ek kontin experyans sa - zet enn kudey lor la lis de nu bann gayan aktyel.