text:
Site de promotion des cultures et des langues créoles
Annou voyé kreyòl douvan douvan
Diplomas and the Haitian Diplomés' Mission
Dec. 13, 2004
Well, it's a good idea to have DIPLOMAS and I would encourage anyone to go for them. We have been living in a society where the majority of people are ILLITERATE. That has had so far a great impact on that country's development. The more educated people are, the better it is for a country, and we can certainly understand why most French would agree with this phrase: “The French are the resources of France”. But the BIG questions we may ask are the followings:
- What have most of those with many DIPLOMAS done for Haiti?
- What have most of those with many DIPLOMAS contributed to the building of a new Haitian society?
We could go on and on asking a series of questions pertaining to the issue, an important one if we would like to get deeper and deeper in the MISSION of the “literate citizen”.
Today, it is not surprising to many of us to hear that “THE LITERATE HAITIANS HAVE CONTRIBUTED MOSTLY TO THE FALL OF HAITI”. We could certainly go into details with this issue by developing a whole “philosophy from the Haitian Reality”. A renown Haitian scholar (a man of science and letters), Dr. Jean Metellus, a retired professor of Medicine from the prestigious College de France in Paris and one of Haiti's renown writers, states in his book of essays “Haiti une nation pathétique” that Education in Haiti has always been “un cheval de bataille” used by elite to get to power (in the sense that once getting there, they would do great things about it – quite a nice promise to get votes and people's attention, but as soon as they get there they don't perform it.
When one starts reading The 1987 Haitian Constitution, oh Lord! It's so beautiful, and anyone who happens to know a little bit about The First Independent Black Country in the world would say “Gee! These people are quite advanced democratically ” particularly when reading these sections on education:
Article 32 : The State guarantees the right to education. It sees to the physical, intellectual, moral, professional, social and civic training of the population.
Article 32-1 : Education is the responsibility of the State and its territorial divisions. They must make schooling available to all, free of charge, and ensure that public and private sector teachers are properly trained.
Article 32-2 : The first responsibility of the Sate and its territorial divisions is education of the masses, which is the only way the country can be developed. The States shall encourage and facilitate private enterprise in this field.
Article 32-3 : Primary schooling is compulsory under penalties to be prescribed by law. Classroom facilities and teaching materials shall be provided by the State to elementary school students free of charge.
Article 32-9 : The State and its territorial divisions have the duty to make all necessary provisions to intensify the literacy campaign for the masses. They encourage all initiatives to that end.
Article 32-10 : Teachers are entitled to a fair salary.
Article 33 : There shall be freedom of education at all levels. This freedom shall be exercised under the control of the State.
Well, some Haitian critics may say that it's still early because this Constitution is not yet 100% observed because of the power of darkness that still reigns over the sacred land of Dessalines after the Duvalier's Dynasty. In other words, military dictatorships, internal warfare, civilian dictatorship, “caudillismo”, and a whole reign of terror within the concept of “power of darkness”.
The questions in point “1” and “2” should be our focus, and they are also questions for any individual with DIPLOMAS to take a moment to reflect on them. Nothing wrong and absolutely wrong when you go to school, you work hard to get a diploma or diplomas in any discipline. But, what are you going to do vis-à-vis your community /your country in this sense after receiving them? Are you just going to hang them on your house, office walls to impress people? It's good that you have certain qualifications and it's also good for people to know about it, but what is your vision in the sense of changing your community /your country for the best with all the knowledge you've acquired?
Our Haitian society has been quite a selfish one, and I should say with no doubt that our scholars have contributed a great deal to the underdevelopment of our country, and to all of its chaos. This is not something new to some of us who have been trying very hard to tell the truth, even if it is risky sometimes. If we go back in history, it has been the same old song, the same tango since after Haiti 's independence where when MOST Haitian scholars after returning from Europe did NOTHING that would change our society or have a POSTIVE impact on it. They've have been an “élite de vaut rien” with neither a short-term nor a long-term vision for the country's development.
Scholars MOST take position or side when their countries are in danger. Their voice must be heard when their countries are facing chaos. Haiti is in chaos today under a third visual OCCUPATION and the saddest part of it, the year of its bicentennial of independence when everyone should have united to celebrate with joy and love such an event. So far, nobody knows for sure how long it will last or what it will bring and what impact it will have on our future generations. At this moment we can only guess and keep on guessing.
If we are occupied today, truly it is not of the U.S, Canada and France's fault but rather the fault of some of our scholars, our brothers and of many of our politicians or the so-called “leaders” who have invited them to do so in the first place for their own interests. But at the same time, they (those who have invited them) are embarrassed in a way because of their prior expectations. Now if they are smart enough, they must reflect on the taste of occupation. Quite a wrong bet! It is not the fault of the Haitian peasants, the beggars, the little merchants, the illiterates, the innocent children who are sleeping in the streets of Port-au-Prince, the little “restavèk” who have been in-house slaves across the country all their lives or all of the underdogs who are also members of our corrupted society. It's not their fault at all for they can neither read nor write. They have never been to school. They can't go to Washington to lobby in English. They can't speak neither French nor English to be in touch with the International Community that pretends to help Haiti through the powerless U.N. But they are not blind. They've been experiencing on a daily basis the Haitian Reality. They see things with their naked eyes. They can only express themselves behind closed doors with some of their close friends or neighbors.
What do most of our scholars do today in the process of DECOLONIZING Haiti as our forefathers have done two hundred years ago? The answer is grate santi or nothing and a absolutely nothing. This is the reality right here in front of us, a mirror in which we are looking at ourselves, and a part of the Haitian Reality. Who can talk about the morgue's condition of Haiti's General Hospital (where hundred of bodies are in putrefaction there; among them, bodies of many innocent citizen who have been gunned down this year, bodies of those who dies because of lack of ! medical care)? If only that morgue could talk… if only these ravines with headless corpses around Port-au-Prince neighborhoods could talk… if only the skinny and hungry dogs that are strolling down the streets days and night in search of a meat-less bone could talk… if only those silent witnesses could let us and the whole world hear their shocking voices of what they have perceived… If only God could talk directly to us, telling us the whole truth… Who can talk about violation of human right that has been going on since the beginning of March of 2004? Who can talk about innocent children who are sleeping in the streets that group of armed bandits kill for no reason in a clean-up process? Who can talk about the condition of the prisoners who've been there since March and have never seen a judge? Who can talk about the real mission of the U.N soldiers, parading the streets of Port-au-Prince and other parts of the country? Are they really doing something to help the people when Port-au-Prince has become a new Baghdad or are they just there for vacations, enjoying the good weather of the country and have all types of fun? What happen to all those people with many diplomas from big universities abroad? Those who also reside in Diaspora? Are they dead? Are they blind? Can they talk? Can! they think? Can they really write? Thinking about the issue has inspired me to write “Nos intellectuels dans l'Histoire Dayiti” (our scholars in Haiti 's history). Merry OCCUPATION to those who have welcomed it! And Happy New Year 2005 to all those who are thinking about Haiti 's political labyrinth and the best way to get out of it.
(E.W.Vedrine)
Diplòm ak misyon Ayisyen k diplome yo
E. W. VEDRINE
13 des. 2004
Bon, se yon bèl ide pou gen DIPLÒM e m ap ankouraje nenpòt moun pou eseye genyen yo. N ap viv nan yon sosyete kote pifò moun ILETRE. Sa gen yon gwo efè sou devlopman peyi a. Plis moun edike, se plis sa ta bon pou yon peyi, e nou kapab sètènman konprann poukisa pifò Fransè ta dakò ak fraz sa a: «Fransè yo se resous Lafrans». Men GWO kesyon nou kapab poze se sa yo:
- Kisa pifò moun ki gen DIPLÒM yo fè pou Ayiti?
- Kisa pifò moun ki gen DIPLÒM kontribye nan bati yon nouvèl sosyete ayisyèn?
Nou te ka kontinye, poze yon seri kesyon ki an rapò ak tèm n ap debat la, youn ki enpòtan si nou ta vle antre pi fon nan MISYON «sitwayen ki letre a».
Jodiya, li pa etonan pou anpil nan nou tande «AYISYEN KI LETRE YO PLIS KONTRIBYE NAN DEKADANS AYITI». Nou te ka sètènman antre an detay ak kesyon sa a, devlope tout yon filozofi apati «Reyalite Ayisyèn lan». Yon entelektyèl ayisyen byen koni (yon òm de syans e lèt), an palan de Dtè Jean METELLUS, yon pwofesè medsin retrete ki t ap anseye nan prestijye College de France a Pari e youn nan ekriven Ayiti ki byen koni, fè deklarasyon sa a: «L'enseignement en Haïti, n'a jamis franchement préoccupé les élites. Il a toujours été un cheval de bataille des candidats à la présidence. Mais les hommes au pouvoir oublient tès vite leurs promesses. C'est l'une des raisons pour les quelles Haïti reste l'un des pays où l'anaphabétisme sevit de façon dramatique» ( Haïti une nation pathétique ).
Lè nou kòmanse li Konstisyon 1987 la ( ), o Seyè! Li bèl anpil, e nenpòt moun ki ta konnen yon ti kras sou Premye Peyi Nwa Endepandan nan Lemonn ta di: «O! Pèp sa a avanse anpil demokratikman», patikilyèman lè n li atik sou seksyon edikasyon:
Atik 32 : Leta dwe degaje l pou tout moun jwenn bon fòmasyon. Leta fèt pou li kontwole, si yo respekte dwa sa a. Se yon dwa tout moun genyen ni pou lespri yo an fòm, ni pou yo an fòm. Ni pou yo kapab aprann mache dwa, nan lavi a. Ni pou yo kapab aprann byen viv, youn ak lòt. Ni pou yo kapab aprann travay nan avantaj peyi a. Ni pou yo kapab gen yon bon metye nan men yo.
Atik 32-1 : Bon fòmasyon pou tout sitwayen, sou kont Leta ak moun ki alatèt chak zòn peyi a. Se pou yo rive mete lekòl gratis pou tout moun. Se pou yo kontwole si moun k ap fè lekòl yo, alawotè, ni pou lekòl Leta, ni pou lekòl prive.
Atik 32-2 : Premye travay Leta, ak moun ki alatèt chak zòn peyi a, se fè yon jan pou tout moun rive al lekòl. Se sèl jan yo va kapab mete peyi a sou wout pwogrè vre. Tout moun ki vle bay konkou nan travay sa a, fèt pou yo jwenn ankourajman ak avantaj nan men Leta.
Atik 32-3 : Tout timoun dwe fè klas primè yo. Lalwa va di ki pinisyon yo prevwa lè sa pa fèt. Leta dwe bay elèv lekòl primè tout liv ak tou sa ki nesesè pou yo aprann, gratis.
Atik 32-9 : Leta ak moun ki alatèt chak zòn peyi a dwe fè mwayen posib yo, pou tout granmoun nan peyi a, rive konn li fen, e rive konn ekri fen. Yo va ankouraje tout lòt moun ki soti pou yo bay konkou pou sa.
Atik 32-10 : Lajan yon pwofesè dwe touche kòm salè, pou pi piti, dwe sifi pou bezwen l.
Atik 33 : Lekòl pou tout degre konesans, dwe lib. Men, Leta gen pou li kontwole kouman yo sèvi ak dwa sa a.
Bon, kèk kritik ayisyen ta di li bon è toujou paske Konstitisyon sa a poko 100% antre an(n) aplikasyon akoz pouvwa fènwa ki reye toujou sou tè sakre Desalin nan apre Dinasti Duvalier yo. Andotretèm, diktati militè, gè sivil, diktati sivil, «caudillismo», e tout yon rèy tèrè anndan konsèp «pouvwa fènwa».
Kesyon nan pwen #1 ak #2 ta bousòl nou, e se kesyon pou nenpòt moun ki gen DIPLÒM pou ta pran yon moman pou reflechi sou yo. Pa gen anyen mal e absoliman anyen mal lè ou al lekòl, ou travay di pou gen yon diplòm ou plizyè nan nenpòt disiplin. Men, kisa ou pral fè vizavi kominote /peyi ou nan sans sa a apre w fin resevwa yo? Èske w jis pral kwoke yon an panno lakay ou, nan ofis ou pou enpresyone moun ? Li bon ke w genyen sèten kalifikasyon e li bon pou moun konn sa, men ki vizyon ou nan sans chanje kominote /peyi ou pou l vin pi bon ak tout konesans ou ranmase yo?
Sosyete nou an se youn ki trè egoyis, e mwen dwe di san oken dout ke entelektyèl nou yo kontribye anpil nan soudevlopman peyi nou, e nan tout pwoblèm li. Sa se pa yon bagay nouvo pou kèk nan nou k ap eseye di laverite, menm si sa se yon gwo ris pafwa. Lè nou retounen nan listwa, se toujou menm chanson an, menm tango a depi apre endepandans Ayiti kote PIFÒ entelektyèl ayisyen, apre yo retounen sot Ewòp, pa fè ANYEN ki pou ta chanje sosyete nou an oubyen pou ta genyen yon efè POZITIF sou li. Yo gen yon elit ki pa vo anyen ki pa gen yon vizyon ni akoutèm ni alontèm pou devlopman peyi a.
Entelektyèl DWE pran pozisyon lè peyi yo an danje. Yo dwe fè tande vwa yo lè peyi yo ap travèse pwoblèm. Ayiti nan pwoblèm jodiya sou yon twazyèm OKIPASYON vizyèl e sa ki pi tris la, ane bisantnè endepandans li lè tout moun ta dwe ini yo pou selebre ak jwa e ak lanmou yon tèl moman. Jiskaprezan pesonn poko konnen konbyen tan sa ap dire oubyen kisa sa pral pote e ki efè sa pral genyen sou jenerasyon ki gen pou vini yo. Nan moman sa a, nou ka sèlman devine, kontinye devine.
Si jodiya nou okipe, vrèmanvre se pa fòt Etazini, Kanada ak Lafrans men pito se fòt entelektyèl, frè nou yo ak anpil politisyen oubyen swadizan «lidè» ki envite yo fè sa an premye lye pou pwòp enterè yo. Men an menm tan, (sa ki envite yo) yo anbarase nan yon fason akoz de sa yo te atann avan. Kounyeya si yo entelijan ase, yo ta dwe reflechi sou gou okipasyon an. Ala yon move paryaj yo fè! Se pa fòt peyizan ayisyen yo, madyan yo, ti machann yo, iletre yo, timoun inosan yo k ap dòmi nan lari Pòtoprens, ti «restavèk yo» ki nan esklavay anndan kay atravè peyi a pandan tout vi yo oubyen tout sa yo ki san pouvwa ki manm sosyete kowonpi nou an tou. Se pa fòt yo ditou paske yo pa kapab ni li ni ekri. Yo pa t janm pase lekòl. Yo pa kapab al Wachington pou lòbi nan lang anglè. Yo pa ka pale ni fransè ni anglè pou ta an kontak avèk Kominote Entènasyonal la ki pretann l ap ede Ayiti atravè Nasyonzini ki san pouvwa. Men yo pa avèg. Yo esperyanse reyalite ayisyèn lan chak jou Bondye mete. Yo wè bagay ak de grenn je yo. Yo kapab sèlman esprime yo dèyè pòt ki fèmen ak kèk zanmi pwòch ou oubyen vwazen.
Kisa pifò nan entelektyèl nou yo fè jounen jodiya nan pwosesis pou DEKOLONIZE Ayiti menm jan zansèt nou yo te fè desanzan de sa? Repons lan: grate santi oubyen anyen e absoliman anyen. Sa a se reyalite ki devan je nou, yon miwa kote n ap gade tèt nou ladan l, e yon moso nan Reyalite Ayisyèn nan. Kilès ki kapab pale de kondisyon mòg Lopital Jeneral (kote plizyèn santèn kadav tonbe an pouriti; pami yo, kadav anpil sitwayen inosan zam blayi ane sa a, kadav sa yo k mouri akoz swen medikal yo pa jwenn)? Si sèlman mòg la te ka pale… Si sèlman ravin sa yon an zòn Pòtoprens yo ak kò san tèt te ka pale… Si sèlman chen lamègzo ki grangou k ap frite nan lari lajounen kou lannuit dèyè yon zo san vyann te ka pale… Si sèlman temwen bouch be yo ta di nou ak tout lemonn tande vwa chokan yo de kisa yo pèsevwa… Si sèlman Bondye te ka pale dirèk dirèk ak nou pou l di nou tout verite… Kilès ki ka pale de vyolasyon dwa moun ki blayi depi kòmansman mwa mas 2004? Kilès ki kapab pale de timoun inosan k ap dòmi nan lari ke gwoup bandi ame touye san rezon nan pwosesis netwayaj la? Kilès ki ka pale de kondisyon prizonye yo ki nan prison depi mwa mas ap viv san yo pa janm wè yon jij? Kilès ki ka pale de vrè misyon sòlda Nasyonzini yo k ap fè parad nan Pòtoprens ak lòt kote nan peyi a? Èske vrèmanvre y ap fè yon bagay pou ede pèp la lè Pòtoprens vin tounen yon Bagdad oubyen èske yo jis an vakans la, ap kontante bèl tanperati peyi a epi pran tout kalite plezi? Sa k pase moun ki gen anpil diplòm yo nan inivèsite lòt bò dlo? Sa yo ki rezide nan Dyaspora a? Yo mouri? Yo avèg? Èske yo ka pale? Èske yo ka panse? Èske yo ka ekri vrèman? Lè m panse a tout koze sa yo, sa te enspire m ekri «Nos intellectuels dans l'Histoire Dayiti». Bòn OKIPASYON pou sa yo ki di l byenveni! Bòn ane 2005 a tout sa yo k ap panse a labirent politik Ayiti ye a e ki meyè fason pou soti ladan.
(E.W.Vedrine)
COMMENTS
Lemane VAILLANT: Dévrions-nous choisir Polydor ou Pyram (de Pèlin têt) comme notre Leader en Haiti? La grande question, camarade Emmanuel Vedrine!
E. W. VEDRINE: Vaillant, on est au XXIème siècle. On parlait déjà du XVIIIème siècle comme siècle du LUMIÈRE. Donc, on ne vit plus dans les ténèbres. Nous, qui vivons maintenant, sommes peut-être les plus chanceux du globe de voir les merveilles de la HAUTE technologie, de l'internet... Sans doute vous avez été au Japon (comme observateur de leur civilisation / sagesse / techonologie). Chapeau bas pour ce grand peuple! Nous dévons suivre leur modèle avec fierté. Un de mes amis japonais m'a dit que le Japon était comme Ayiti après la Deuxième Guerre Mondiale (en terme de sous-développement).
Pensez-vous que les analphabètes d'Ayiti aimeraient avoir un autre ANALPHABÈTE comme leur chef d'état en plein XXIème siècle? Je le doute fortement. Mais ils ne sont pas bêtes! Ils ont un haut niveau de réflection, il peuvent réfléchir (comme on peut voir dans beaucoup d'œuvres littéraires et historiques) et ils ont une idée (indirecte) de la MONDIALISATION. Il faut rélire le fond de mon article et commenter la-dessus pour dire au grand public ce que vous en pensez.
Nous, lecteurs, savons qu'il existe déjà certain rapport entre la pièce de Frankétienne (écrit sous la dictature du p'tit bon homme) et mon article (écrit en déc. 2004). En même temps, je dois dire qu'il existe aussi quelques intellectuels Ayisiens serieux qui aimeraient voir un changement radical pour Ayiti et pour le prestige de tous les Ayisiens. Ils ne sont pas au pouvoir; en outre, beaucoup d'entre eux ne caressent pas ce rêve non plus. Ce qu'il faut c'est UNE PRISE DE CONSCIENCE de la part de nos intellectuels, une prise de conscience de la Réalite Haitienne et en même temps voir ce qu'ils peuvent faire, comment ils peuvent contribuer au développement du pays pour le bien-être de tous ses fils.
Nous avons déjà trop de gens MÉDIOCRES comme leaders et dans notre société (ça ne veut pas dire pour autant qu'ils n'ont pas été à l'école, mais c'est la façon dont ils gèrent les affaires du pays, la façon dont ils font les choses). Pourtant, ils savent bien comment piller les caisses de l'État, comment fabriquer des chèques zonbis, comment tromper les gens. Je suis sûr que vous avez lu avec appétit une histoire louche qu'un diplomate Ayisien (en poste en Suisse) vient de révéler sur l'internet cette semaine concernant des detournements de fonds (il montre qu'il veut voir un changement et que les choses ne peuvent pas continuer ainsi - ça, c'est «une prise de conscience») et cette prise de conscience lui a couté sa révocation. Les gens qui sont actuellement au pouvoir en Ayiti parlent de corruption lavalassienne, les anciens lavalassiens parlent de corruption duvalierienne. Men se wete chat mete mimi.
Nos ancêtres qui ont fait la Revolution de 1803 n'ont pas même eu la chance de décrocher le Certificat d'Études Primaires mais n'ont-ils pas fait des merveilles dans notre glorieuse histoire? En même temps, on ne vit pas au temps de ces héros, on est au XXIème siècle comme j'ai dit avant. Je suis sûr que vous avez, en maintes fois, lu le concepte «CIVILISATION vs. BARBARIE», l'un des conceptes qui domine l'histoire politique de l'Amérique Latine. Ayiti n'est pas exclu de ce grand concepte dévéloppé dans le contexte politique de notre continent.
KÒMANTÈ
Lemane VAILLANT: Èske nou dwe chwazi Polydor oubyen Pyram (re: Pèlin têt ) pou lidè nou an(n) Ayiti? Gwo kesyon pou kanmarad Emmanuel Vedrine!E. W. VEDRINE: Vaillant, nou nan XXI nyèm syèk. Yo pale deja de XVIII nyèm syèk kòm «siècle de LUMIÈRE». Donk, nou p ap viv ankò nan tenèb. Nou menm k ap viv kounyeya, petèt se nou menm ki pi chanse sou glòb la pou wè mèvèy HOT teknoloji, entènèt la. San dout ou vizite Japon (kòm obsèvatè sivilizasyon / sajès / teknoloji yo). Chapo ba pou gran pèp sa a! Nou dwe suiv modèl yo ak fyète. Youn nan zanmi japonè m yo di m ke Japon te tankou Ayiti apre Dezyèm Gè Mondyal (an tèm soudevlopman).
Ou panse analfabèt ki an(n) Ayiti yo ta renmen wè yon lòt ANALFABÈT kòm chèf leta XXInyèm syèk la? Mwen doute sa anpil. Men yo pa bèt! Yo gen yon wo nivo refleksyon, yo ka reflechi (kòm nou ka wè nan anpil nan zèv literè ak istorik yo) e yo gen yon ide (endirèk) de MONDYALIZASYON. Fò w reli fondèt atik mwen an epi kòmante sou sa pou di gran piblik la sa ou panse.
Nou menm, lektè, nou konnen ke gen deja yon rapò ant pyès Frankétienne nan (ki ekri sou diktati ti nonm nan) ak atik pa m nan (ki ekri an des.. 2004). An menm tan, mwen di ke gen tou kèk entelektyèl Ayisyen serye ki ta renmen wè yon chanjman radikal pou Ayiti e pou prestij tout Ayisyen. Moun sa yo pa sou pouvwa, e anpil nan yo pa reve sa nonplis. Sa k nesesè se yon PRIZDEKONSYANS lakay entelektyèl nou yo, yon prizdekonsyans de Reyalite Ayisyèn nan e an menm tan wè kisa yo ka fè, kijan yo kapab kontribye nan devlopman peyi a pou byennèt tout pitit li yo.
Nou gen twòp MEDYÒK deja kòm lidè e nan (sa pa vle di pou otan ke yo pa t pase lekòl, men se fason yo jere afè peyi a, fason yo fè bagay yo). Poutan, yo konnen byen kijan pou piye kès leta, kijan pou fabrike chèk zonbi, kijan pou twonpe moun. Mwen pa gen gen dout ke w li deja avèk apeti yon istwa louch yon diplomat Ayisyen (ki an pòs Lasuis) sot revele sou entènèt la semèn sa a, konsènan detounman fon (li montre ke l ta renmen wè yon chanjman e ke bagay yo pa ka kontinye konsa, donk sa se yon «prizdekonsyans») e prizdekonsyans sa a te koute revokasyon l. Moun ki sou pouvwa aktyèlman an(n) Ayiti yo pale de koripsyon lavalasyen, ansyen lavalasyen yo pale de koripsyon divalyeris. Men se wete chat mete mimi .
Zansèt nou yo ki te fè Revolisyon 1803 a pa t gen chans gen okenn diplòm, pa menm Certificat d'Études Primaires men èske yo pa t fè mèvèy nan bèl istwa nou ki gen laglwa? An menm tan, nou p ap viv nan tan ewo sa yo, nou nan XXInyèm syèk kòm mwen di avan. Mwen pa gen dout ke ou, plizyè fwa, li konsèp «SIVILIZASYON vs. BARBARI», youn nan konsèp ki domine istwa politik Amerik Latin. Ayiti pa eskli nan gran konsèp sa a ki devlope nan konsèp politik kontinan nou an.
Emmanuel W. Védrine
E. W. VEDRINE CREOLE PROJECT, Inc.
P.O.B. 255962
Dorchester, MA 02125-5110 (U.S)
evedrine@hotmail.com, e_vedrine@yahoo.com


c: text/html

text:
Nan sosyete nou an, premye pawòl nou di tifi sou gason pi souvan pa janm yon bagay pozitif. Depi yon tifi kòmanse rantre nan laj pou fòme, nou tou montre yo gason se dyab. Lè n ap pale ak yo, nou fè referans ki montre gason se bèt ki la sèlman pou pwofite de yo epi mache ale. Se vre gen anpil gason ki konsa vre, men kreye yon imaj konsa de gason nan tèt tifi pa nan avantaj pèsonn. Pratik sa a fè anpil tifi toujou vle al konnen si jan moun ki nan antouraj yo pale de gason an se verite. Se sa ki fè, premye eksperyans anpil tifi ak gason gen anpil chans pou yo mal pase paske nivo atant nou mete nan tèt yo de gason an ba anpil.
Jis jounen jodi a, anpil paran toujou fè tifi pè ti gason. Se sak fè, Kontinye li →
Pou n ka met pye sou seksyalite fanm nan kilti nou, depi tou piti nou fè tifi konprann si yo cho se yon pwoblèm. Si n ta remake yon tifi ki montre kèk siy ki ta fè kwè li entèrese bay tèt li plezi, nou gen pou n pini l pou sa e nou ka menm rive fè vyolans sou li. Nou wè tifi ki ta sou sa tankou yon danje sosyal. Non sèlman nou pa janm wè ti gason menm jan an menm si zak yo fè ta depase lontan zak pa tifi yo, men li lè pou nou kwape ipwokrizi sa a paske li fè fanm ak tifi twòp mal.
Pi souvan nou pa vle wè tifi ki cho a je, paske nou pè pou yo pa ansent tankou sa sèlman kont pou anfle vant yo. Men Kontinye li →
Lajan se yon mal nesesè, jan nou repete l souvan nan kilti nou an Ayiti. Se vre nou bezwen l pou nou itilize chak jou, men se pa tout bagay li ka achte. Anpil gason lakay nou panse yo ka achte fanm ak lajan. Se sa ki fè pou anpil nan yo, fanm parèt nan je yo tankou yon machandiz e yo toujou pare pou met lajan deyò pou yo posede fanm sa a. Nou pa ta dwe kontinye leve ni tifi ni ti gason nan yon mantalite konsa, paske jan yo pral konsidere tèt yo ak jan y ap gen pou konsidere lòt moun nan antouraj yo pita ka bay sosyete a plis pwoblèm.
Se vre n ap viv nan yon peyi kote mizè ap detwi lavi ak avni moun chak jou, men jan nou fè timoun sitou ti gason wè lajan, gen anpil danje ladann. Rapò nou fè ti gason gen ak lajan fè yo panse lè yo pi gran, depi Kontinye li →
Règ tifi ak fanm se youn nan pi gwo sijè tabou an Ayiti. Nou wont pale de dosye sa a paske nan tèt anpil nan nou, règ fanm se yon bagay ki sal e ki dwe ret nan kache. Atitid sa a fè anpil tifi leve san enfòmasyon ki te kapab itil yo sou règ yo. Soti anndan lakay rive sou ban lekòl, pi fò mesaj tifi ak fanm kontre pandan y ap grandi fè yo kwè règ yo se yon pwoblèm, mete sou sa yo dwe wont lè yo genyen l. Li lè, li tan pou nou sispann pale de règ tankou nou te nan epòk grangrann nou, paske konsepsyon nou gen de règ fè tifi ak fanm nan sosyete a plis mal pase byen.
Se pa pale nou pa pale de règ fanm ditou an Ayiti. Nou pale de li, men lè nou resi fè sa se Kontinye li →

robotstxt: allowed

filter: keep


text: Jwèt adolesan tortu Ninja mutan yo gen yon jenn dezyèm fwa. Wi, sa yo ewo kat mitasyon kapab pwoteje mond lan soti nan avantur yo nan Chanselye. Jwèt Ninja te yon fwa trè popilè. Se poutèt sa, n ap ofri Jwèt Online adolesan tortu Ninja mitasyon yo. Li ta dwe te note ke jwèt adolesan tortu Ninja mutan , ki moun ki renmen yo jwe ti gason. Liberasyon an nan pati yo, tankou yo te jwe adolesan tortu Ninja mutan, lè sa a te vini jwèt tortu yo Ninja mutan adolesan 2, jwèt adolesan tortu Ninja mutan 3, adolesan tortu Ninja mutan jwèt-5. Kat tortu Ninja kounye a - Donatello te, Michelangelo, Leonardo, Raphael, ansanm ak rat chofe a mitasyon ak repòtè avril O'Neil se toujou vle ede nenpòt ki moun. Chanselye bati souvan lyezon move yo, men jwe jwèt sou entènèt tòti Ninja gratis ou ka reziste fòs yo nan sa ki mal. Se konsa, ale sou yon avanti - Jwe jwèt ensèk pou gratis. Jwèt # # # # adolesan tortu Ninja mutan Ninja mutan tortu adolesan Online jwèt


text: Nou tout sonje fanmi an desen ki pi ba senpzon a? Lè sa a, kontre yo sou sit entènèt nou an. Senpzon a - jwèt, ki pote ri ak kè kontan bay tout jwè yo, san okenn eksepsyon. Sou sit nou an w ap rankontre karaktè yo konnen yo. Li pral Homer Simpson, Maggie ak Lisa Simpson, Bart Simpson, e mwen vle asire ou ke sa a se pa fen a nan lis la, patisipan gwan distribisyon seri anime. Jwèt Senpzon a sou entènèt yo fèt pou ke ou ka vizite yo nan kay yo epi l ap gade fanmi sa a ti kras ap fè nan tan lib l 'tire, manyen tout moun sou anmèdan yo. Nou espesyalman kreye jwèt sa Simpson ke jwe nan yo, ou vle pou li retounen nan li anpil fwa. Se konsa, chwazi jwèt yo senpzon, jwe ki pral ba ou yon tòn plezi.


text:
Oté
Sote koman ti vé koko, toué lé pri dan la min korbo !
/ 25 octob 2011
Kosa k’i ansèrv in prézidan la Répiblik bouzé konm sa ? Kosa k’i ansèrv ali alé Berlin in dimansh, alé rényon partou dan l’Erop, mèm l’androi lé pa prévi ? Kosa k’i ansèrv fé sak li fé, san rézilta, la plipar d’tan dé foi san an avoir arien pou déklaré. Dimansh dèrnyé, li lété Berlin, pou li anons mèrkrodi 26 i sava trouv in bon solisyon. I paré, solon sak in pé i di, li fé tousala pou rasir bann marshé. Lé bien domaz, bann marshé lé pa pli rasiré avan son vizit ké apré. Sof mon réspé, li nora myé fé okip in pé son pti baba la-ba dann Paris.
Zot i koné, bann moun i arète pa boujé konm nout ti-prézidan, sa i done lé z’ot in tournman dan la tète. Moin lé sir, si li té arète in pé trankil, bann marshé nora roprann in pé plis konfyans... Si lé posib. Pars kan ou i apran mové nouvèl par dsi mové nouvèl, lé pa fasil ète rasiré. Kou dsi kou, i anons bann bank sar blizé abandone la moityé l’arzan zot la anprète la Grèce, pétète in pti zyèk anplis si lé nésésèr. I di ankor, l’Itali lé si tèlman dann malizé ké inn apré l’ot, madam Mèrkèl é nout ti prézidan la tap dsi l’doi Berluskoni. Mi pans lo boug la trouv lo pilil amèr, konm kashé kinakrine, pars la pa li solman lé dann malizé. L’Espagne galman la pankor trouv son shomin galizé. Mèm to pou la Frans. Boudikont, na arienk bann péi l’Erop di nor l’ékonomi i marsh a popré konm k’i fo.
Kosa nout ti prézidan i éspèr an avoir ? La popilarité ? Kont touzour, mé fyé pa dsi. Li pans bann Fransé i sava argingn konfyans dan li ? Mèm si zénéral De Gaulle té i di bann Fransé na poin la mémoir, so kou isi, i diré zot i souvien bien lo kou Sarkozy la done azot dépi 2007. La pa arienk la Frans... i paré ké son popilarité lé apré dégringolé isi La Rényon. I di konmsa, katrovin-troi pour san bann Rényoné i vé li sava. Alor, son boujé, dan tout diréksyon, sanm pou moin, sa i ansèrv de rien. Konm bann vyé shanson Mardi Gra té i di : « Sote koman ti vé koko, toué lé pri dan la min korbo ! ».
Justin


text:
CHAPIT NÈF
Li te aji ak bon konprann
1-3. a) Ki jan malè te fè vin pandye sou kay Abigayil? b) Ki sa n pral aprann sou fi estrawòdinè sa a?
ABIGAYIL te ka wè jan jènjan an pè. E jènjan an te gen rezon pou l pè. Te gen gwo malè ki te pandye sou tèt yo. Pandan l t ap pale a, te gen anviwon 400 sòlda ki t ap vini pou touye tout gason nan kay Nabal, mari Abigayil la. Poukisa yo t apral fè sa?
2 Pwoblèm nan te kòmanse akoz Nabal. Kòm se te abitid li, li te fè yon zak ki derespektan e ki mechan. Men fwa sa a, li t apral jwenn ak pa l! Li te fè dirijan yon gwoup sòlda ki te byen fòme nan zafè lagè fache anpil. Sòlda sa yo, ki te fidèl, te renmen dirijan sa a anpil. Kounye a, youn nan jènjan yo, petèt yon bèje, ki te travay pou Nabal te vin kot Abigayil ak espwa Abigayil t ap ka fè yon jan pou sove yo. Men, ki sa yon sèl fi te ka fè kont yon lame?
Ki sa yon sèl fi te ka fè kont yon lame?
3 Toudabò, ann aprann kèk bagay sou fi estrawòdinè sa a. Ki moun Abigayil te ye? Kòman pwoblèm sa a te fè kòmanse? Epi, ki leson nou ka aprann nan fason li te demontre li gen lafwa?
“Li te gen bonsans e li te yon bèl fi”
4. Ki jan de moun Nabal te ye?
4 Abigayil ak Nabal se de moun ki pa t byen ale ansanm. Nabal pa t ap ka jwenn yon pi bon madanm pase Abigayil. E Abigayil pa t ap ka jwenn yon pi move mari pase Nabal. Se vre, Nabal te gen anpil kòb. Se pou rezon sa a li te pran tèt li pou yon pakèt afè. Men, kòman lòt moun te wè l? Li t ap difisil anpil pou n jwenn yon lòt moun nan Bib la yo pale de li pi mal pase Nabal. Non l vle di “Moun ki pa gen bonsans” oubyen “Moun sòt”. Èske se non sa a paran l te ba li depi l te fèt, oubyen èske se yon ti non lòt moun te ba li ki tou rete? Antouka, kit se sa kit se pa sa, fason l te aji te montre li byen merite non sa a. Nabal te “yon moun ki te di e ki te konn aji mal”. Li te yon moun ki te renmen fè moun abi, li te tafyatè, anpil moun te pè l e yo pa t renmen l. — 1 Sam. 25:2, 3, 17, 21, 25.
5, 6. a) Dapre ou menm, ki pi bèl kalite Abigayil te genyen? b) Ki sa petèt ki fè se ak yon voryen konsa Abigayil te marye?
5 Abigayil pa t menm moun ak Nabal. Non Abigayil vle di: “Papa m fè tèt li kontan.” Gen anpil papa ki kontan lè yo gen yon pitit fi ki bèl anpil, men, yon papa ki saj pi kontan toujou lè pitit fi l se yon fi ki gen bèl kalite lakay li. Souvan, moun ki bèl anpil pa wè li enpòtan pou yo chèche gen bèl kalite lakay yo tankou bon konprann, sajès, kouraj ak lafwa. Se pa konsa sa te ye pou Abigayil. Nan Bib la yo fè lwanj pou li pou bon konprann li ak bote l. — Li 1 Samyèl 25:3.
6 Gen kèk moun k ap mande tèt yo ki jan yon jèn dam entèlijan konsa te fè marye ak yon voryen konsa. Pa bliye, nan tan lontan, souvan se te paran yo ki te konn chwazi moun pou pitit yo marye. Menm lè sa pa t fèt konsa, li te toujou enpòtan pou paran yo dakò ak chwa pitit la. Èske se lajan ak pouvwa Nabal te genyen ki te vire lòlòj paran Abigayil yo ki fè yo te dakò pou Nabal marye ak Abigayil, oubyen ki fè yo te menm aranje maryaj la? Èske se afè pa bon ki fè yo te dakò pou Abigayil marye ak Nabal? Kèlkeswa rezon an, Nabal pa t yon bon mari ditou pou Abigayil.
7. a) Jodi a, ki sa paran yo dwe evite si yo vle pou pitit yo byen wè maryaj? b) Ki sa Abigayil te detèmine pou l fè?
7 Paran ki saj yo ede pitit yo gen yon bon pwennvi sou maryaj. Yo pa ankouraje pitit yo marye pou lajan e yo pa fè presyon sou pitit yo pou yo kòmanse renmen pandan yo twò jèn, alòske yo poko pare pou responsablite ki gen nan maryaj (1 Kor. 7:36). Sepandan, nan ka Abigayil la, li te deja twò ta pou l fè jan de refleksyon sa yo. Donk, kèlkeswa rezon ki fè Abigayil te marye a, li te gentan fin marye ak Nabal e li te detèmine pou l te fè sa l kapab nan sitiyasyon difisil li te ye a.
Li “rele sou mesye yo, li manke yo dega”
8. De kiyès Nabal te pale lèd la, e sa k fè n ka di misye pa t saj ditou?
8 Nabal te fè sitiyasyon Abigayil la vin pi difisil toujou. Moun Nabal te pale lèd de li a pa t lòt moun, se te David. David se te yon sèvitè Jewova ki fidèl, e pwofèt Samyèl te vide luil sou tèt li, sa k montre Jewova te chwazi l pou vin wa nan plas Sayil (1 Sam. 16:1, 2, 11-13). Etandone David t ap sove anba men Sayil ki te jalou e ki t ap chèche touye l, li t ap viv nan bwa ak 600 sòlda ki fidèl avè l.
9, 10. a) Ki kote David ak sòlda l yo t ap debat ak lavi a? b) Poukisa Nabal te dwe bay sa David ak sòlda l yo t ap fè a valè? (Gade nòt anba paj paragraf 10 la tou.)
9 Nabal t ap viv nan yon zòn ki rele Mawon, men li pwobab pou se Nabal ki te mèt tè ki te toupre vil Kamèl la, yon tè li konn abitye travay *. Vil nan zòn sa yo te gen anpil ti mòn ki te chaje ak zèb. Se te yon bon kote pou moun gade mouton. Nabal te gen 3 000 mouton. Toutotou vil sa yo se te rak bwa. Te gen gwo dezè Paran an ki te nan direksyon sid. Nan direksyon lès, lè yon moun met tèt nan direksyon Lanmè Sale a, li te pase nan yon seri zòn ki te sèch, e ki te chaje ak ravin ak gwòt. Se nan zòn sa yo David ak sòlda l yo t ap debat ak lavi a. Sandout, yo te fè lachas pou yo jwenn manje e yo te oblije fè fas ak anpil difikilte. Souvan, yo te konn rankontre ak jènjan yo ki t ap travay kòm bèje pou Nabal, mesye rich la.
10 Kòman sòlda sa yo, ki t ap travay di, te trete bèje yo? Li te fasil pou yo pran yon mouton nenpòt lè yo te vle, men yo pa t fè sa. Okontrè, sòlda yo te tankou yon miray toutotou bèje Nabal yo ak mouton l yo pou pwoteje yo. (Li 1 Samyèl 25:15, 16.) Bèje yo ak mouton yo te konn fè fas ak anpil danje. Nan epòk sa a, te chaje ak bèt sovaj ki te ka atake yo. Anplis de sa, fwontyè ki te nan sid Izrayèl la te tèlman pre, sa te fè bandi ki soti nan lòt nasyon ak vòlè vin atake yo souvan *.
11, 12. a) Ki jan David te montre l janti e l respekte Nabal nan mesaj li te voye ba li a? b) Ki pwoblèm ki te gen nan repons Nabal te voye bay David la?
11 Li dwe pa t fasil pou David bay tout sòlda sa yo manje nan dezè a. Konsa, yon jou, David voye dis sòlda pou al mande Nabal pou l ede yo. David te chwazi bon moman an pou l te fè sa. Se te epòk yo te konn taye lenn mouton. E selon koutim nan, nan moman sa a moun yo te renmen bay e yo te konn fè anpil manje. Anplis de sa, David te byen chwazi pawòl li t ap voye di yo. Se te bon ti pawòl, pawòl ki te montre respè. Li te menm pale de tèt li antanke ‘pitit gason Nabal’ nan mesaj li te voye a petèt pou l te montre respè li te gen pou Nabal ki te pi gran pase l. Kòman Nabal te reyaji? — 1 Sam. 25:5-8.
12 Se pa ti fache Nabal te fache! Men sa jènjan nou te pale de li anvan an te esplike Abigayil: “Li rele sou mesye yo, li manke yo dega.” Etandone Nabal te peng, li tonbe plenyen byen fò bay moun yo pou pen, dlo ak vyann li te genyen yo. Nan pawòl li te di yo, li te rabese David e li te konpare David ak yon esklav ki sove kite kay mèt li. Genlè Nabal te wè David menm jan ak Sayil, yon moun ki te rayi David. Sayil ak Nabal pa t wè bagay yo menm jan ak Jewova. Bondye te renmen David e li pa t wè David kòm yon esklav ki te kite mèt li, men kòm wa ki t apral dirije pèp Izrayèl la. — 1 Sam. 25:10, 11, 14.
13. a) Ki premye reyaksyon David pou fason Nabal te manke l dega a? b) Ki sa prensip ki nan Jak 1:20 an ede n konprann nan reyaksyon David la?
13 Lè mesye yo retounen epi yo di David sa k te pase a, David te vin an kòlè. Men lòd li te ba yo: “Nou tout, met epe nou nan ren nou!” David te pran zam li, li mennen 400 nan sòlda l yo avè l pou y al atake Nabal. Li te sèmante l ap touye tout gason kay Nabal (1 Sam. 25:12, 13, 21, 22). Nou ka konprann rezon ki fè David te an kòlè a, men, fason l te eksprime kòlè a pa t bon. Men sa Bib la di: “Kòlè lèzòm pa reyalize sa jistis Bondye mande.” (Jak 1:20). Men, ki sa Abigayil te ka fè pou l sove moun lakay li?
‘Mwen swete pou Bondye beni w poutèt ou gen bonsans!’
14. a) Nan ki sans Abigayil te fè yon premye pa pou l rezoud pwoblèm Nabal te lakòz la? b) Ki leson pratik nou ka aprann nan diferans ki gen ant Nabal ak Abigayil? (Gade nòt anba paj la tou.)
14 Nan yon sans, nou deja wè premye aksyon Abigayil te fè pou l korije gwo pwoblèm sa a. Kontrèman ak Nabal, mari l, Abigayil te dispoze koute. Bon, poukisa yo pa t pale koze a ak Nabal? Men sa jèn sèvitè a te di: “Misye tèlman di, pa gen yon moun ki ka pale avè l.” * (1 Sam. 25:17). Malerezman, lefètke Nabal te pran tèt li pou yon pakèt afè, sa te fè l pa t dispoze koute pèsonn. Jis jounen jodi a, gen anpil moun ki awogan menm jan ak Nabal. Men, jènjan an te konnen Abigayil pa t tankou mari l, e sandout, se pou rezon sa a li t al kot Abigayil pou l fè l konn pwoblèm nan.
Kontrèman ak Nabal, Abigayil te dispoze koute.
15, 16. a) Kòman Abigayil te montre li tankou bon madanm liv Pwovèb la pale de li a? b) Poukisa sa Abigayil te fè a pa t yon rebelyon kont otorite mari l?
15 Abigayil te reflechi vit e li te aji san pèdi tan. Men sa nou li: “Konsa, Abigayil kouri.” Yo itilize menm vèb “kouri” a kat fwa nan istwa sa a pou pale de fason fi sa a te aji. Li te prepare anpil bagay pou l bay David ak mesye ki te avèk David yo. Li te ba yo pen, diven, mouton, grenn griye, gato rezen ak gato fig frans. Sa parèt klè, Abigayil te byen konnen tout sa l te gen nan kay la e l te byen jere kay li menm jan ak bon madanm liv Pwovèb la te vin pale de li a (Pwo. 31:10-31). Li te voye kèk nan sèvitè l yo devan ak pwovizyon yo, epi li suiv yo poukont li. Men sa nou li: “Men, li pa t di Nabal, mari l, anyen.” — 1 Sam. 25:18, 19.
16 Èske sa te vle di Abigayil te rebele kont mari l antanke chèf li? Non. Pa bliye Nabal te aji ak mechanste kont moun Jewova te chwazi pou vin wa a, yon aksyon ki te ka fè anpil moun lakay Nabal pèdi lavi yo san rezon. Si Abigayil pa t fè anyen, èske sa pa t ap montre li dakò ak aksyon mari l la? Nan ka sa a, li te oblije soumèt devan Bondye anvan l soumèt devan mari l.
17, 18. Ki sa Abigayil te fè lè l rankontre David, ki sa l te di, e sa k fè pawòl li yo te efikas?
17 Nan yon ti tan, Abigayil te rankontre David ak sòlda l yo. Yon lòt fwa ankò, li te fè prese, li te kouri desann sot sou bourik la epi l bese fas atè devan David (1 Sam. 25:20, 23). Apre sa, li fè David konnen jan l santi l, li sipliye David pou l gen mizèrikòd pou mari l ak lòt moun nan kay li. Ki sa k fè pawòl li yo te efikas?
18 Li te pran pwoblèm nan met sou do l epi l mande David pou l padone l. Li te admèt mari l se yon moun ki sòt, jan siyifikasyon non mari a montre sa, e petèt nan pawòl li, li te fè konprann David twò bon moun pou l ta gaspiye tan l nan pini yon moun tankou mari l. Li te montre l kwè David se reprezantan Jewova, lè l te rekonèt “se pou Jewova [David] ap fè lagè”. Anplis de sa, li te montre l konnen Jewova pwomèt l ap fè David vin wa, paske men sa l te di: “[Jewova] mete w chèf pèp Izrayèl la.” Anplis de sa, li te ankouraje David pou l pa fè anyen ki te ka fè l responsab san moun, pou David pa vin “gen remò”, oubyen pou konsyans li pa vin ap bat li. (Li 1 Samyèl 25:24-31.) Se pa ti jantiyès ak ankourajman ki parèt nan pawòl Abigayil yo!
19. Ki jan David te reyaji devan pawòl Abigayil yo, e poukisa David te fè lwanj pou li?
19 E ki jan David te reyaji? Li te aksepte kado Abigayil te pote yo epi l te di: “Glwa pou Jewova, Bondye Izrayèl la, ki voye w vin rankontre m jodi a! Mwen swete li beni w poutèt ou gen bonsans! Mwen swete pou Bondye beni w, paske jodi a, ou anpeche m fè san koule.” David te fè lwanj pou Abigayil paske Abigayil te montre l gen kouraj e l te aji san pèdi tan pou l vin rankontre l. E David te rekonèt Abigayil te anpeche l fè san koule. Men sa David te di l: “Ou mèt monte al lakay ou anpè.” Epi, avèk imilite, David te di Abigayil: “Mwen koute sa w di a.” — 1 Sam. 25:32-35.
“Men esklav nou an”
20, 21. a) Ki sa w apresye nan fason Abigayil te dispoze retounen al jwenn mari l? b) Ki jan Abigayil te montre l gen kouraj ak bonsans lè l t ap chwazi moman pou l pale ak Nabal?
20 Apre Abigayil te fin ale, li pa t ka bliye rankont li te fè ak David la e l pa t ka pa remake gwo diferans ki genyen ant David, yon moun fidèl e ki janti ak Nabal, mari l, yon moun ki brital. Men, Abigayil pa t ret ap reflechi sou sa. Bib la di: “Apre sa, Abigayil retounen al jwenn Nabal.” Wi, Abigayil te retounen al jwenn mari l e l te detèmine pou l fè plis efò toujou pou l byen jwe wòl li antanke yon bon madanm pou Nabal. Abigayil te oblije fè mari l konnen li te pote kado bay David ak mesye l yo. Antanke mari Abigayil, Nabal te gen dwa pou l konnen sa k te pase a. Anplis de sa, Abigayil te dwe di mari l li te oblije aji pou malè pa tonbe sou kay li. E li te dwe fè sa anvan yon lòt moun t al di Nabal sa. Ala yon gwo wont pou Nabal paske se madanm li ki te oblije aji! Men, moman an potko rive pou Abigayil di Nabal sa k te pase a paske misye t ap fete tankou yon wa e li te sou anpil. — 1 Sam. 25:36.
21 Yon lòt fwa ankò, Abigayil te demontre li gen kouraj e li gen bon konprann lefètke li te tann jis nan demen maten, lè mari l pa t sou ankò, pou l te pale avè l. Konsa, Nabal t ap ka konprann sa Abigayil t ap di a. Men, sa te ka fè Nabal vin pi an kòlè. Malgre sa, l al kot mari l epi li di l tout sa k te pase a. Sandout, Abigayil te atann pou Nabal fache anpil, petèt menm pou l vin vyolan. Olye de sa, Nabal te annik ret chita, li pa t fè anyen. — 1 Sam. 25:37.
22. Ki sa k te rive Nabal, e ki sa sa aprann nou sou moun k ap toupizi moun oswa k ap maltrete moun nan fanmi yo?
22 Ki sa k te rive Nabal? Bib la fè nou konnen “kè Nabal te vin tankou kè yon moun ki mouri. Nabal te vin paralize, li te vin tankou yon wòch.” Petèt li te fè yon stwok. Sepandan, se anviwon dis jou annapre li te vin mouri e se pa t pwoblèm sante a sèlman ki te touye l. Men sa Bib la fè nou konnen: “Jewova frape Nabal, epi Nabal mouri.” (1 Sam. 25:38). Grasa aksyon jis sa a Bondye te fè a, Abigayil te tou soti anba soufrans li te gen nan maryaj sa a. Se vre, jodi a Jewova pa fè mirak pou l touye moun, men, istwa sa a ede n sonje Jewova wè tout kalite pwoblèm ki ka genyen nan yon fanmi tankou lè y ap toupizi yon moun oswa y ap maltrete l. Jewova ap toujou fè jistis fèt nan moman li chwazi a. — Li Lik 8:17.
23. Ki lòt benediksyon ankò Abigayil te jwenn, e ki jan l montre privilèj pou l vin madanm David la pa t fè l chanje?
23 Nonsèlman Abigayil te libere anba yon move maryaj, men l te jwenn yon lòt benediksyon tou. Lè David tande Nabal mouri, li voye moun kot Abigayil pou mande Abigayil si l dakò marye avè l. Men sa Abigayil reponn: “Men esklav nou an, mwen se yon sèvant ki la pou lave pye sèvitè mèt mwen an genyen yo.” Sa klè, Abigayil pa t kite ògèy plen tèt li lefètke l te konnen li ka vin madanm David. Li te menm ofri tèt li pou l vin sèvant moun k ap sèvi David yo. Apre sa, Bib la di li leve byen vit fwa sa a pou l prepare l pou l al jwenn David. — 1 Sam. 25:39-42.
24. Ki difikilte Abigayil te jwenn antanke madanm David, men, ki jan mari l ak Bondye te wè l?
24 Sa pa t vle di tout bagay nan lavi Abigayil t apral dous. Lavi l t apral gen ak David la pa t ap fasil. David te deja marye ak Ayinowam, e menm lè Bondye te pèmèt yon gason gen plizyè madanm, yon lavi konsa dwe te difisil pou medam ki te fidèl yo nan tan lontan. Anplis de sa, David potko wa. Li t apral gen anpil obstak ak difikilte pou l fè fas anvan l te ka sèvi Jewova antanke wa. Men, lefètke Abigayil te ede David, li te soutni l pandan tout vi l e l te ba l yon pitit gason, sa te fè l vin konprann li gen yon mari ki ba l valè e k ap pwoteje l. Gen yon lè, David te menm sove l anba men kidnapè (1 Sam. 30:1-19). Konsa, David te imite Jewova Dye ki renmen e ki bay medam ki gen bon konprann, ki gen kouraj e ki fidèl yo anpil valè.
^ § 9 Yo pap pale la a de Mòn Kamèl ki te nan nò a, kote pwofèt Eli te vin rankontre ak pwofèt Baal yo. (Gade chapit 10 la.) Kamèl y ap pale la a se te yon vil ki te nan pwent dezè sid la.
^ § 10 Petèt David te panse se yon sèvis li t ap bay Jewova Dye lè l t ap pwoteje tè yo ak bèt yo. Nan epòk sa a, se te objektif Jewova pou pitit pitit Abraram, Izarak ak Jakòb yo viv sou tè sa a. Donk, se te yon fòm sèvis sakre sa te ye lè yon moun te pwoteje zòn sa yo kont bandi ak vòlè.
^ § 14 Ekspresyon jènjan an itilize a vle di mo pou mo “yon pitit gason belyal (san valè)”. Gen lòt tradiksyon Labib ki mete “yon moun ki pa vle koute pèsonn” pou yo tradui fraz sa a, e kòm rezilta “sa pa vo lapenn pou moun pale avè l”.


text:
Radòt la fin pasé pagen entérè pou nap vin...
Radòt la fin pasé pagen entérè pou nap vin révéyé le chat ki dòr, bonDyé papa nou ki nan syèl la bay Satan ak mové zanj yo otorizasyon pou yo rantré menm andédan légliz al ravajé fo krétyen yo sak pa krétyen ki pa manm légliz yo antravé pi rèd si yo pa ranjé zafè yo avèk sovè.
Antouka bon Ange ki nan syèl la, Satan, mové zanj yo ak tout alkolik kap défan li sou tè a paka di ké bonDyé sé diktatè.
Gadé kijan fil kouran yo pasé byen profésyonèl nan Croix des Bouquets alò nou vlé dim ké yon koté char kanaval ap pasé chak ané pou fil kouran yo pasé konsa dépi an 1804-2015; dyab tan pyèj li poul bwè sang nou paka wè sa?
Sé paské nou nan fè nwa ki fè nou paka wè yo, répanti ban égaré.
Au nom de Jésus de Nazareth, nou pa chwazi Martélly poul kenbé tèt pouvwa a an Haiti pou yon long tèm paskél sé bon moun, puiské pati opposition an tap gaspiyé d'Haiti dépi 1804-2010; yo pa kon sak rélé production, yo plis kwè nan déstruction, alò bonDyé wè Prézidan Martélly kon sak rélé labou santi, moun mouri nan lari ké gouvernman Haitien an pat janm lévé, poupou nan lari, kochon ak tout lòt bèt ap maché nan lari pat gen Gouvernman ki té janm wè sa, ti injéniyè yo fouyé trou régo ak tout lòt trou kité yo dékouvri janl pasél pasé étc.
Kounyé a Haiti nou fèk gen yon nouvo gouvènman kap travay pou Haiti vin miyò janl pasél pasé, sé nou ki pou véyé bwa ké nou dévan Prézidan Martélly pa menm vin ap chasé akizé, map vin au Canada mwen pa bézwen konnen si Steven Harper ap sèvi bonDyé ou pa, sé Prémyé Ministre lan ki pou ranjé kozé li ak Léternèl, gouvernman Canadien pa kenbé nou nan fatra sé sak fè nou fyèr de Canada, mwen paka fout fyèr de moun ki kont bonDyé papa nou ki nan syèl la menm ka fyèr de Haiti kap dévlopé, véyé bwa ké nou janl pasél pasé, opposition an pagen dwa janm monté Prézidan pou jistanm mouri, sé kaka yo yé yo pa kanpé sou anyen nou pa fout bézwen yo.
Map byen préparém au nom de Jésus poum al pran klé Palais a nan men Prézidan Martélly, bon krétyen yo rét tèt frèt, rété nan la priyè.
BonDyé pa enbésil li kon sa lap fè, sil pa ta voyém lap jwen lot mou an Haiti ki ankò pi puisan ké mwen kél ka voyé al fè travay la, pa pè.
Related Article:
Haiti - SHOCKING VIDEO shows Haiti Kanaval Victims being electocuted along side Barikad Crew Float...
An eyewitness video surfaced on Facebook showing exactly what happened at Haiti Kanaval 2015 that dreaded Tuesday morning of 22 February when 18...


text:
Adobe AIR
-
Creole:
-
-
Lang:
-
Telechaje Adobe AIR
Deskripsyon:
Karakteristik prensipal:
- Deplwaman nan sit entènèt aplikasyon pou-
- Sipòte itilize nan plizyè fenèt
- Aksè nan aplikasyon nan sistèm lan dosye ak papye
Kòmantè sou Adobe AIR:
Adobe AIR Lojisyèl ki gen rapò:
Aplikasyon an popilè pou navigatè yo ki bay lèktur la nan kontni nan medya pandan sejou a nan entènèt la. Epitou se lojisyèl an itilize yo devlope kontni an amizman.
Yon seri eleman yo elaji karakteristik yo ki entèaktif ak miltimedya nan òdinatè a. Lojisyèl an asire operasyon ki kòrèk la nan aplikasyon pou ak divès kalite jwèt.
Lojisyèl an yo travay avèk dokiman yo nan fòma PDF. Lojisyèl an ki genyen ansanm ki nesesè nan zouti yo wè, ekri an lèt detache ak anot dosye PDF.
Seri a nan eleman ki nesesè pou operasyon an nan lojisyèl ak entènèt aplikasyon an ki baze sou achitekti a .NET. Lojisyèl an sipòte lang yo pwogramasyon divès kalite.
Teknoloji a pou operasyon an plen nan eleman ak divès kalite aplikasyon pou ekri nan lang nan pwogram Java. Lojisyèl an anpil ogmante posiblite yo nan navigatè a ak gratis-kouri aplikasyon yo nan rezo a.
Lojisyèl an download yo ak mete ajou pwodwi yo nan Adobe. Epitou lojisyèl an montre enfòmasyon an detay sou aplikasyon yo disponib nan download.
Manadjè a bonbon nan navigatè yo popilè. Lojisyèl la pèmèt yo kreye yon lis nan bonbon yo anpeche retire yo.
zouti nan lèktur miltimedya a ak kontni entèaktif nan entènèt la. Lojisyèl la se anpil ogmante posiblite yo nan navigatè yo popilè.
Lojisyèl an yo elaji posiblite yo nan navigatè yo modèn ak web-aplikasyon yo. Lojisyèl an konbine kontni an miltimedya ak entèaktif nan platfòm la lojisyèl sèl.
Yon seri odyo ak videyo kodèk ede w lèktur pi fò nan fòma yo ranpli medya ak reyaji ak nenpòt jwè yo.
Lojisyèl an multi pou travay la pi pwodiktif ak yon e-mail. Lojisyèl la gen yon pwisan sistèm sekirite ak Spam filtè.
Se zouti a ki fèt yo detekte epi retire modil yo piblisite. Lojisyèl an efektivman retire bar yo, inite anons ak testaman vle.
Lojisyèl an yo retire viris, trojans yo ak espyon. Lojisyèl an analiz pou menas yo ki te resevwa nan sistèm lan nan yon rezilta nan lè l sèvi avèk rezo a.
Youn nan Emulation yo ki mennen nan pletasyon pòtatif jwèt konsole la. Lojisyèl an sipòte jwèt anpil ak jesyon sèvis nan Rezo a pletasyon.
Yon seri kodèk reparèt fòma yo modèn nan odyo ak videyo dosye yo. Lojisyèl la bay konpatibilite ki genyen ant kodèk ak pèmèt yo Customize konfigirasyon yo.
Wè plis lojisyèl
Sistèm operasyon:
- Windows
- Android
Top lojisyèl:
Wè plis lojisyèl


text:
Dekri teren: Ninja motosiklèt apwe ke vlope kò li pandan se yon lòt motosiklèt apwe ke siprime jwèt ki kote ou gen pou jwe kòm ninja Et monte motosiklèt apwe ke ou sou tren trè difisil. Pou monte e balans motosiklèt apwe ke ou, ou gen pou sèvi ak flèch kle e asire w pou kenbe yon vitès ki bon pou fè passe long pou lòt pwoblèm yo. Nan jwèt sa a genyen nivo sis nan total pou yo jwe, chak nivo ki gen diferan total ansanm ak defi diferan. Kolekte tout ninja dore gadgets pou ta fè nòt Asebyen plis pwen yo. Ou gen sèlman 5 lavi nan jwèt lan, se konsa ka fin sèten pou itilize yo pou konplete tout nivo yo correctement. Sèvi ak ou compétences ninja nan ke motosiklèt apwe ke Et genyen jwèt la.
Sa pou nou fè: Sèvi ak flèch kle pou yo jwe jwèt sa a.


text:
billet - chronique
Laritret Matinik pa trankil lecha ! - kréyolad 287
- Détails
- Publié le samedi 17 octobre 2009 15:21
Jid (qui a apparemment survécu à son court-bouillon de poisson de la baie des Flamands - cf kréyòlad 285) a rencontré cette semaine Ildèvè ... Menmsi Jid pòkò alaritrèt, Jid et Ildèvè nous font penser aux deux retraités de Wopso! la pièce de Marius Cultier que tout résident en Martinique a vu au moins une fois. Ildèvè porte aussi son témoignage sur la société martiniquaise, en lâchant deux trois blagues et en rapportant les propos des "malpalan"...
Sé jou-tala, ou sé di nou ka tonbé bien ba, an manniè tjoupoutet. Lot jou an ti-fi koki zié an tibolonm, atjelman sé an boug ki asazinen madanm li avan I pann kò’y. Madanm la té lé chanjé lavi, i té bizwen yonn dé bo. Boug-la pa konprann i pa pran sa, i bay dé bal.
Ildèvè ki fini sòti lot péyi, tou abazoudi. Misié fini rantré pou dapré’y pasé an ti laritret trankil lecha, épi i ka tann tou sa. I jik mandé mwen es sé pa dan an péyi lotbò éti boug ka fè sa yo anvi épi fanm i té ké yé. Man di misié :
- Sé bien Matinik ou yé !
Sé pa Matinik la ou té kité a ni pasé trantan. An tan-tala té ni plis respé menm si boug té ka pran koutla-yo tou. Jòdijou Fanm pa ka rété pran kou ankò, sa fini ! Kou pa soup !
Misié di-mwen :
- Man ka viré pati, man té konprann ki sé la man té yé a ki té cho, mé isiya ankò pi danjéré !
Man pa té tro sav sa pou té réponn, man di’y konsa :
- Ga sa, si ou pa dakò épi vakabonajri-tala, sanmdi bonmaten désann douvan Lakatédral!
Zot sav ni boug ki pa djè enmen palé pou ayen, tann sa yonn di :
- Sé pa dot ki lo gaz lafimen sé avion « la patrouille de France » la ki simen an kochoni anlè tet-nou. An plis di sa, lafimen an té blé blan rouj, sa sé mové sin !
Vréman, vréman, ni boug ki enmen palé pou ayen !
Man tann anlot di :
- Pou tout lo bordel-tala sispann, fo nou alé an swasannkatoz la lamenn !
I poko té fini di sa, anlot koupé pawol li ek i di :
- Mé wi, sé pas zot lé chanjé ki fè tousa ka rivé nou !
Palapenn man di zot, sé té an swasanntrèzis ki vréyé fion-tala !
Antouléka, Niko la, i ka gadé jan isi débat kon dé mal krab dan an menm tou. I pa konnet kréyol mé i asiré ki « dé mal krab pa pou rété dan an menm tou ». Asirépapétet le 17 ek le 24 janvié lanné prochenn, nou ké sav ki manniè krab-la ka dékalé a. Sé la nou ké sav asou ki sa nou ka tonbé oben chwézi : 73 oben 74 !
Jid
Bel poveb kréyol 74
« Si ou lé ni rézon douvan lakras, fok ou benyen tou lé jou »
Jid


text:
Oté
« Tourn sète foi son lang dann son boush »
In kozman pou la rout
/ 29 avril 2016
Nou lé fine di la lang sé lo méyèr z’afèr é lo pli pir an mèm tan. I pé dir dé bone shoz ansanm, mé i pé dir galman dé movèz shoz. Pli pir kan ou la lès in parol alé, ou i koné pa kèl koté li v’arété : konm i di koméla, li fé lo buzz é son déga lé konm zoignon miltipliyan. In pti parol i fé l’èr inosan pou komansé, dizon pou farsé kan i ariv o-bout la fine vni in z’afèr monstré. Sa i fé fash demoun ! Sa i fé pète la gèr ! Sa i amenn kalité trikmardaz, vèy pa koman ! L’èr-la la sazès i komann toulmoun bien réfléshi avann parlé. I anpèsh ar pa di dé shoz k’i fo pa, mé moins é moins sé déza dé shoz ginyé. Alé sèy tash moiyin bien réfléshir avann kozé, tourn sète foi son lang dann son boush : sa i done lo tan pou kalkilé. Alé ! Ni artrouv !


text:
Oté
Konmsa o moins la ségrégasyon sar ékri dann in tèks de loi
/ 24 novanm 2010
Matant Zélida la ékrir Justin :
Mon shèr nové, mon spès salté,
Lotrozour, moin té apré ékout in radyo kankan. Demoun té apré ésplènn déssi sak zot té i apèl zot maléré sor. A s’ki paré, zot l’avé difikilté pou joinn lé dé bout par l’milyé. Mèm manzé, zot té blijé manj a krédi. Parl pi kan faktir téléfone, léstrésité, d’lo i sorte. L’èr-la té la galèr pou vréman. Momandoné, in madam la apèl lo radyo pou domann lo moun arète pléré konmsa. El la di in n’afèr, moin pèrsonèl, mi trouv lé vré : tout lo moun na moiyin ariv o-bi si i dépans an rézon sak i gingn. Pran sa pou toi !
Justin la fé pou répons :
Mon vyé matant k’i koz touzour la boush rouvèr,
Fransh vérité, ankor in moun la tyé kouyon pou pran son plas, ankor in tik-tak i fo demann Sarko pou brévétizé. Dépans sak vi gingn é konmsa pèrsone nora poin pou ésplènn. Sof ké la vi lé shèr parèy pou toulmoun !
Toute i pass la kès é na poin in pri suivan larzan lo moi ou i gingn. Amoins ké ou i vé dir lo moun ashté solman sak li lé kapab péyé, épi sèr sintir plizanpli séré. Mèm sa i ariv pa o-bit !
Si i ékoute in pé, zot nora drès la list sak bann pov na lo droi ashté... In tan, l’avé in kode noir pou di sak bann zésklav l’avé lo droi fé é sak zot l’avé poin lo droi fé. Pétète in pé i vé in n’afèr konmsa zordi, in nouvo kode konsomatèr pov, avèk sak lo moun na lo droi dépansé é sak li la poin lo droi dépansé. Konmsa o moins la ségrégasyon sar ékri dann in tèks de loi.
Justin


text:
Haititempo.com chita pale ak Jonel Desire sou chwa li fè pou jwe sezon sa a pou ASC apre li te deja fin siyen ak Aigle Noir. Selon jèn atakan Ayisyen an, se paske paran li pa’t dakò pou’l al viv nan kapital la se rezon sa a ki lakoz li chwazi al jwe pou ASC. Vedèt seleksyon U20 an pote yon demanti fomèl sou enfòmasyon ki fè konnen li te deja pran lajan nan men Aigle Noir avan li ale jwenn ASC. Pi lwen nan entèvyou a, Jonel revele l’ap gen pou’l al jwe pou America nan kad tou preliminè CONCACAF la k’ap gen pou fèt nan peyi vwazen nan mwa k’ap vini an.
Nou envite’w swiv entèvyou sila a.
HT: Jonel, pou sezon 2016 la nan ki ekip w’ap jwe?
JD: Bon avan m kòmanse m’ap salye tout moun atravè mond la, tout fanatik Tempo yo, pou sezon 2016 la m’ap jwe pou ASC pandan sezon 2016 la. Mwen siyen ak ASC pou 3 zan.
HT: Men dimanch pase ou pa’t jwe, poukisa?
JD: Te gen yon dosye antre ASM ak ASC ki ta’p fini rezoud se sa’k te lakoz mwen pa’t prezan.
Eske finalman 2 ekip yo jwenn yon antant?
JD: Wi, m ka di a 90%. Gen prezidan ASC a nou toujou pale, li di’m wi y’ap rive jwenn on antant epi dimanch mwen ap prezan fas Roulado.
HT: Pouki se ASC ou chwazi pami tout ekip ki t’ap koutize’w yo?
JD: Bon pou chwa ASC an m panse rezon sa pesonèl a mwen menm, men pou’m vini nan kesyon an mwen chwazi yon kote m’ap enpoze mwen e map alèz e mwen panse se youn nan kote foutbolè gen plis disiplin se Okap sitou nan ASC. Epi respè pou jwè yo tou bò kote dirijan yo. Mwen pou’m byen diw lè mwen fè chwa de yon ekip m pa selman baze sou lajan ekip la, mwen baze sou respè dirijan yo avèk jwè yo et disiplin ki genyen anndan gwoup la e se yon bagay tout moun konnen, si yon ekip pa gen disiplin deyò teren e anndan ekip sa pap bouje pou devan se bak l’ap fè sèlman epi mwen m pa vle bak la se avan mwen vle paske mwen renmen lè ekip mwen ap fè viktwa.
HT: Eske Jonel Désiré te siyen e pran lajan nan men Aigle Noir epi ale siyen ak ASC aprè sa?
JD: Bon wi, mwen te siyen avèk Aigle Noir pou yon sezon men aprè paran mwen pat dakò chwa a epi yo pa’t okouran lè yo vin tande se chwa Pòtoprens mwen fè yo pa’t dakò pou mwen viv nan kapital la. Sitou gen de moun apre desizyon m pran pou’m kite ASM nan yo tout konnen mwen pral nan Aigle Noir ki gentan ap swete vye bagay pou mwen, kounye a lè moun lakay mwen vini tande sa yo vini plis ap banm problem pou’m pa jwe Pòtoprens. Mwen vin fe yon lòt chwa de Okap epi yo vin dakò men mwen pa’t pran lajan nan men dirijan Aigle Noir. An pasan tout moun ki pwòch mwen konnen amitye mwen ak Jerome Velfert ( coach Aigle Noir a), yo konnen ke mwen ak Jerome se pitit ak papa, mwen te vin gen yon ti problèm mwen rele Jerome mwen eksplike li pwoblèm nan, mwen mande li prete yon lajan li di’m pa gen danje vini lakay li. Sèl mwen avèl ki te la epi li prete mwen kòb la, men li te gentan konnen mwen tap vini e se youn nan bagay ki banm problèm paske m te premye jwè Jerome te mande Aigle Noir pou’l genyen. Kounye a Jerome al eksplike dirijan Aigle Noir yo afè lajan li te prete’m nan paske sa te fèl mal, depi lè a kèk nan dirijan sa yo di ke’m pran kòb Aigle Noir. Epi gen radio nan kapital la tou m konnen ki pa renmen’m ki fè bagay la fè anpil eskandal . Map tou profite di mesye radio yo san mwen pa site non yo ke map toujou Jonel e ma’p toujou fe efò nou pap ka fèm fè bak.
HT: Ou di paran’w pa’t vle’w al viv Pòtoprens, eske sa vle di ou pap janm jwe pou ekip nan kapital la?
HT: Bon sa pral depan paske fòk nou konnen mwen jèn toujou gen desizyon mwen pa ka pran yo konsa. Men mwen pa di m pa’p jwe nan ekip Pòtoprens paske gen anpil bèl ekip nan kapital la.
HT: Kòman moun Okap resevwa’w?
JD: Tout bagay ok, bon akèy bò kote dirijan e bò kote jwè yo epi tout moun Okap byen resevwa’m.
HT: Ki objektif ou pou sezon 2016 la?
JD: Objektif mwen se ranpòte chanpyona nasyonal la avèk ASC epi pou’m briye plis pase ane ki pase deja yo, answit mwen vle pami jwè kap kalifye pou reprezante peyi a nan eliminatwa mondyal 2018 la ak Copa America epi jwenn biyè dezyèm faz CONCACAF avèk ekip Okay la, America.
HT: Donk w’ap jwe pou America pou CONCACAF la?
JD: Wi nou sipoze kite peyi a nan semèn kap vini la.
HT: Eske gen antant ant ASC ak America pou w al jwe CONCACAF la?
JD: Mwen ka di wi paske avan mwen te siyen mwen te di ke’m gen CONCACAF pou’m al jwe avèk America, se te premye paròl mwen ak ASC. Prezidan ASC a okouran de tout bagay.
HT: Tempo remèsye’w epi nou swete’w bòn chans!
JD: Mèsi, mwen remèsye Tempo pou sipò ke na’p pote nan spò a nan peyi a menm lè gen moun ki pap konprann.
—
Entèvyou reyalize pa Benson Petit-Clair


text:
Oté
Vanj pou la liberté ? Sa ni koné !
/ 16 zanvié 2015
Pou sak i pans La Rényon lé né kan zot l’ariv Gillot, ou pou sak i pans La Rényon lé né avèk zot, pétète zot i pans nout péi étan, konm in pé i di, « in bout La Frans » sé in péi la libèrté. Poitan i fo pa i obli nout péi la konète lésklavaz, lo réjime kolonyal, sistèm zangajé lété pa roz, é zordi ankor nou na in sosyété l’inégalité. Sé dir si La Rényon nana léspèryans lo mank libèrté é lo mank l’égalité.
Ankor in n’ot afèr la poin si tan tèlman lontan nou la konète la frode éléktoral ; nou la konète la réprésyon kont sak té i vanj pou la libèrté. Donk tousala i fo pa obliyé : i fo pa di lo pasé sé lo pasé, é tousa la pass dann tan la marine a voil. Listoir i fo pa obliyé, sirtou si ni vé pi sa i rokomans.
Tousala i vé dir si na in kanpagn zordi pou la libèrté bann zournal, nou lé pour, ni sign dé min mé sa i anpèsh pa nou oir klèr… oir ké souvan dé foi désèrtin konba pou la libèrté i déboush dsi la réprésyon, la guèr, lo bonbardman bann péi pa tro loin d’nou é dan so bann péi demoun i konète pa la pé, i viv pa trankil é shak zour zot i oi tyé, oprimé, ésploité épi fane la mor. Donk, pou moin pèrsonèl, ii fo shakinn i rogard ali an fas, pou oir si li la poin arien pou roprosh ali. Konm di lo kont, si i san pa bon, mi komans par rogard dsou mon soulyé.
Pou lo rès, mèrsi pou bann donèr d’loson, é pou loson zour apré zour zot i vé done anou, m’a dir azot sinploman : vanj pou la libèrté ? Sa ni koné !