text:
« Nou pran lapawòl », se yon zouti pou kontinye lit pou mas yo soti nan je wè bouch pe, pou moun sispann pale pou nou. Depi 1994, SAKS ap reyalize bilten sa a, kidonk lane 2012 la fè 18 lane depi “Nou pran Lapawòl” ap akonpaye mouvman kominikasyon popilè a kòm yon zouti edikasyon popilè. Bilten an soti chak 2 mwa.
« Bay fanmi yo manje e pwoteje tè agrikòl yo »...
Deklarasyon ki soti nan atelye refleksyon jou 15 oktob 2014 la, ki se jounen entènasyonal Fanm riral nan Twou di Nò.
Nou menm fanm peyizan ki soti nan plizyè òganizasyon kap travay nan 12 komin depatman Nòdès ak 15 komin nan depatman Nò, nan kad refleksyon ak brase lide nou fè nan okazyon jounen fanm riral sa a, nou konstate :
1. Pifò fanm nan zòn Nò ak Nòdès gen plizyè gwo baryè ki anpeche yo rive posede tè :
a. Se yo ki pi pòv, kidonk yo pa gen lajan ki pou pèmèt yo achte tè ;
b. Lè se tè eritaj, se gason yo ki benefisye tè sa yo pi plis ;
c. Ediksayon ak tradisyon fè kwè se gason ki plis kab travay latè.
2. Mwayen pwodiksyon yo pa egal ego ant fanm ak gason. Pa egzanp, lè se gwo pwojè, menm lè fanm yo gen tè tou, yo pa jwenn menm nivo kredi ak finansman pa rapò ak gason yo.
3. Lalwa nan peyi Dayiti pa kadre pou bay fanm yo jistis nan kesyon dwa yo pou genyen tè. Se Leta ki bay papye tè, e se Leta ki antann li ak gwo kapitalis yo pou pran tè.
4. Fanm yo pa gen aksè a bon jan enfòmasyon sou desizyon leta, gwo konpayi ak ONG yo ap pran nan gwo pwojè devlopman agrikòl nan zòn nan.
5. Yo pran tè nou, mizè tonbe sou nou. Vant nou depann de Repiblik dominikèn, nou bije kouri lavil fè fas kare ak move lavi.
6. Fanm yo pa sispann sibi ensekirite ak enjistis nan kesyon tè, nan lòt aktivite ekonomik ak vyolans nan relasyon fanm ak gason.
Nan kontèks jounen jodi a gen anpil gwo pwojè rekonstwiksyon/devlopman ki menase fè dappiyanp sou tè ti peyizan nan depatman Nò ak Nòdès : pwojè agwo-biznis, pwojè min. Se pou sa nou mete tèt nou ansanm pou nou reflechi epi leve vwa nou pou fè rekòmandasyon sa yo bay otorite nan Leta, gwo konpayi yo ak gwo ONG yo nan nivo nasyonal kou entènasyonal :
1) Se pou bezwen ak enterè fanm yo pran an kont nan tout gwo pwojè kap fèt nan zòn Nò ak Nòdès depi nan komansman pwojè sila yo, nan devlopman pwojè yo, jiskaske pwojè yo bout ;
2) Se pou gwo pwojè yo bay tout enfòmasyon sou kisa yap fè kouman e ak kiyès yap travay
3) Tout gwo pwojè yo dwe amelyore tèt yo pou pran an kont kesyon pwoteksyon anviwonman, entegrasyon fanm peyizan an patikilye, valorize resous lokal nan tout aksyon modènizasyon agrikilti nan depatman Nò ak Nòdès
4) Nou pa vle semans enpòte (OGM). Nou vle devlope bank semans nasyonal ak rejyonal ki soti nan zantray peyi a.
5) Nou bezwen bon jan agrikilti dirab ki baze sou devlopman lokal ak bon jan kontwòl sou pwogram kap fèt yo pou pa boulvèse anviwonman an
6) Oganizasyon fanm yo dwe reprezante nan espas desizyon yo.
7) Se pou dwa fanm ak gason respekte egalego nan zafè tè, pou fanm yo gen tè, pou yo gen kredi pou fè jaden. Konsa, fanm ap fè pwogrè ekonomik, yap kapab pwoteje anviwonman an e garanti sekirite ak souverènte alimantè.
8) Fanm yo dwe makonnen ansanm pou mande kont sou tout sa kap pase nan kesyon tè nan Nò ak Nodès.
9) Nap kontinye batay sou baz viktwa ak sa nou reyisi deja pou n kab rive nan gwo chanjman nou tout vle a.
Tè, se pou moun kap travay li.
Agrikilti se byen ak kanè bank peyizan. Modènizasyon agrikilti pa ka fèt san patisipasyon fanm peyizan.
Retire tè nan men peyizan bay miltinasyonal se yon krim !
15 oktob, Fanm peyizan òganize, revandike ! Nou mobilize, n ap kontinye lite… pou garanti Souverènte alimantè Pèp Ayisyen.
Site conçu et réalisé par AtelierWeb du Groupe Medialternatif
© Tous droits reservés - Mars 2012
Enstitisyon ki apiye SAKS
Broederlijk- Delen, Wacc, Développement et Paix, IMS, UNESCO, AJWS, Entraide et Fraternité
Ang ri Richard Jules al riyèl Levasseur # 21 A- Delmas 75
Pòtoprens Ayiti W.I.- Bwat Postal 15639 - Petyonvil
Telefòn : (509) 2945-64 22 / 3170-6422 - Imèl: saks@saks-haiti.org


c: text/html

text:
Ekspòte Imèl pespektiv ak Kontak ak pespektiv Export Sòsye
Ekspòte Imèl pespektiv (Pst anl) ak pespektiv Zouti Sòsye Export. Outlook Export Sòsye se yon milti-fonksyonèl ekspòtasyon ak konvèsyon zouti ki pèmèt ou ekstrè pespektiv PST dosye epi sove sa a done nan yon nonb de fòma.
Bezwen ekspòte Imèl pespektiv nan anl oswa MSG dosye ot menm dokiman Pawòl? Vle pataje extrait mesaj pespektiv sou entènèt la ak bezwen yo nan fòma HTML a? Kap chèche yon fason yo transfere Imèl ak kontak nan pespektiv nan yon kliyan imel altènatif? Konsidere li fè!
Pespektiv Export Sòsye se youn nan pwodwi ki pi popilè ak pi dogmatik nou pou dat pou done pespektiv leksportasyon. Yon milti-fonksyonèl Pespektiv ekspòtasyon ak zouti konvèsyon, Sòsye a Export pèmèt ou ekstrè sa ki nan pespektiv dosye pst: ekspòte Imèl pespektiv, kontak, kalandriye, nòt, dokiman, epi sove done yo nan fòma plizyè.
Chak atik ki kapab loje nan pespektiv se èksportabl ak ka konvèti ak zouti sa a yon. Imèl mesaj, nòt, kalandriye travay, jounal atik ak kontak –; pa gen anyen ki soti nan rive pou la Pespektiv Export Sòsye. Yon fwa ekspòte, sa yo dosye yo aksesib pou konvèsyon yo dwe korije, pibliye ak trete pa lòt pwogram twazyèm-pati. Anplis, a Pespektiv Export Sòsye se yon zouti backup sofistike, kapab fasilite dosye ke yo te konsilte pa editè ki koresponn.
Don’;t ever feel like your information is stagnant –; deplase li epi konvèti li, byen vit, fasil ak affordably ak Sòsye Export nou!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
WASHINGTON, DC— Daprè yon bilan pwovizwa responsab ayisyen yo pibliye, siklòn Sandy lakòz 44 moun pèdi lavi yo, 19 blese, 12 pa reponn alapèl ak 21 mil kretyen-vivan ki pa gen kote pou yo rete, san konte gwo dega nan enfrastrikti Ayiti, tankou wout koupe, pon ak kay li pote ale.
Gouvèman Martelly-Lamothe la anonse yon asistan 139 milyon goud anplis pou ede sinistre yo nan prensipal zòn afekte yo. Chèf gouvènman ayisyen an, Laurent Lamothe, sivole samdi a nan elikoptè rejyon ki sibi inondasyon ak dega yo e li dwe rankontre ak palmantè yo pou diskite sou nouvo tranch asistans li anonse samdi 27 oktòb la
Nan yon mesaj Premye Minis Laurent Lamothe mete devan pèp la byen ta jedi 25 oktòb la, li anonse Leta ayisyen pral dekese rapidman yon afè de 221 milyon goud (swa anviwon 5 milyon dola ameriken) pou li e li dwe patisipe samdi swa nan yon konsèy kabinè
-mete kit alimantè a la dispozisyon popilasyon sinistre a;
-ofri abri pou moun ki pèdi kay yo ;
-reloje moun ki te deja ap viv nan move kondisyon anba tant yo;
-fè distribisyon lajan pou fanmi sinistre yo.
Daprè Misye Lamothe, move tan an fè dega e li touye moun nan 5 sou 10 depatman jewografik peyi a.


text:
The U.S. Equal Employment Opportunity Commission
Travail EEOC, se elimine diskriminasyon nan travay. Lwa federal nan peyi-a sou diskriminasyon nan travay veye pou tout moun kap travay nan peyi sa a trete byen epi avèk jistis, epi pou yo jwenn pwoteksyon ak reparasyon yo bezwen, si yon patwon pa respekte lwa sa-a yo. Rezon EEOC fè aplike lwa sa-a yo, se pou anpeche patwon yo fè diskriminasyon ki ilegal.
Tit I Lwa 1990 sou Ameriken ki gen Pwoblèm Fizik-la -lwa ki te antre ann aplikasyon nan dat 26 jiyè 1992- defann antrepriz prive, gouvènman Eta kou gouvènman lokal, ajans ki bay travay ak sendika travay, lwa-a defann yo tout fè diskriminasyon kont moun ki kalifye paske yo gen pwoblèm fizik. Diskriminasyon sa-a kapab fèt nan pwosedi aplikasyon travay-la, nan fason yo anplwaye e revoke moun, nan pwomosyon, konpansasyon, estaj, e nan lòt kalite kondisyon, sitiyasyon ou privilèj ki gen rapò ak travay-la. Yon moun andikape se yon moun:
Yon anplwaye ou aplikan kalifye ki gen yon andikap se yon moun ki, avèk ou san aranjman pou ba li yon konfò rezonab, kapab reyalize fonksyon esansyèl travay konsène-a. Aranjman pou bay konfò rezonab-la kapab gen ladan (men se pa yon lis limite):
Yon mèt travay gen kòm devwa pou li fè aranjman ki ofri konfò ki nesesè pou yon aplikan kalifye oubyen yon anplwaye kalifye fè travay-li nòmalman, si li konnen moun sa-a gen yon andikap, e si aranjman sa-a pap pote yon "nwizans ki pa nesesè" sou dewoulman biznis mèt travay-la. Yo defini nwizans ki pa nesesè kòm yon aksyon ki fèt ak gwo difikilte ou ki mande gwo depans lè ou konsidere aksyon sa-a ansanm avèk faktè tankou gwosè biznis-la, resous finans-li, epi kalite ak estrikti operasyon-li.
Yon mèt travay pa oblije bese nan prensip sou kalite ou pwodiksyon travay-li pou fè yon anranjman ki bay konfò; se menm jan tou yon mèt travay pa oblije fè yon anplwaye jwenn Komisyon Ameriken Sou Chans Egal Nan Travay-la zouti ou ekipman pèsonèl tankou linèt oubyen aparèy ki ede moun tande (pi) byen.
Yon mèt travay pa gen dwa poze aplikan-yo kesyon sou
egzistans, kalite ou gravite yon andikap. Aplikan-yo kapab reponn
kesyon sou kapasite-yo pou yo reyalize kèk fonksyon presi
nan
yon travay. Yon travay yo ofri kapab depann sou rezilta yon egzamen medikal, men se si e sèlman si egzamen sa-a obligatwa pou tout anplwaye kap antre nan menm dyòb-la. Egzamen medikal anplwaye-yo fèt pou gen rapò ak travay-la e sa dwe repoze sou sa biznis-la bezwen.
Anplwaye ak aplikan ki mele kounye-a nan pran dwòg ilegal pa jwenn pwoteksyon anba lwa ADA-a, lè yon mèt travay pran yon desizyon ki base sou itilizasyon sibstans sa-a. Tès pou dwòg pa tonbe anba entèdiksyon ADA-a fè kont egzamen medikal. Mèt travay-yo gen dwa egzije nan men yon moun kap pran dwòg -ou ki konn bwè- menm nivo rannman li egzije nan men lòt anplwaye-yo.
Nan dat 26 jiyè 1991(ou anvan dat sa-a), Komisyon Ameriken Sou Chans Egal Nan Travay-la te pibliye kèk règleman pou fè aplike dispozisyon ki nan Tit I lwa ADA-a. Dispozisyon legal-yo antre ann aplikasyon, pou premye fwa, nan dat 26 jiye 1992, e yo konsène mèt travay ki genyen 25 anplwaye ou plis. Kòmanse nan 26 jiyè 1994, yo te vin konsène mèt travay ki genyen 15 anplwaye ou plis.
Moun kapab ale nan nenpòt biwo rejyonal Komisyon Ameriken Pou Chans Egal Nan Travay-la pou yo pote plent kont diskriminasyon nan travay ki baze sou andikap, si zak-la te rive nan dat (ou apre dat) 26 jiyè 1992. Gen biwo rejyonal nan 50 vil ki gaye nan Etazini e yo nan pi fò annyè telefonik-yo sou ribrik Govènman Ameriken (U.S. Government). Pou moun jwenn enfòmasyon sou tout lwa EEOC fè aplike, yo kapab telefone gratis nan nimewo sa-a: 800-669-EEOC. Nimewo TDD gratis EEOC se: 800-800-3302.
Si yo fè diskriminasyon kont ou poutèt ou gen yon andikap, ou gen dwa resevwa yon dedomajman ki pou mete ou nan pozisyon kote ou ta dwe ye si diskriminasyon-an pat janm fèt. Ou gen dwa mande pou yo ba ou travay, pwomosyon, reprann ou nan travay-ou, peye ou lajan ou pèdi oubyen lòt rekonpans, oubyen ankò ou ka mande kèk aranjman kap mete w alèz pou w fè travay-la (pami yo, genyen posiblite pou yo mete w travay yon lòt kote). Ou byen kapab mande domaj e enterè pou dedomaje ou pou lajan ou ka pèdi nan lavni, pou soufrans mantal oubyen pou deranjman. Se menm jan tou, li posib pou mèt travay-la sibi plis pinisyon toujou pou lalwa ka make yon egzanp sou li, si li te aji ak mechanste oubyen neglijans. Li posib tou pou ou mande mèt-travay-la remèt ou lajan ou te peye avaka.
Moun kapab jwenn dokiman sa-a tou sou lòt fòma, si yo mande sa.
Mas 2000 EEOC-FS/HC-5
This page was last modified on July 21, 2003.
Return to Index Page


text:
The U.S. Equal Employment Opportunity Commission
Nwizans seksyèl se yon fòm diskriminasyon ki vyole Tit VII Lwa sou Dwa Sivik 1964-la.
Avans seksyèl deplase, demann pou favè seksyèl avèk lòt konpòtman (jès ou pawòl) ki gen rapò ak sèks, reprezante yon nwizans seksyèl lè sa gen move konsekans dirèkteman ou endirèkteman sou travay moun ki sibi ou ki rejte nwizans-la, lè sa afekte san rezon randman yon anplwaye nan travay-li, oubyen lè sa kreye yon klima travay kote anplawye-a sibi kraponnay, opozisyon oubyen mank-dega.
Moun kapab komèt nwizans seksyèl nan divès sikonstans; pami sikonstans sa-a yo genyen sa nou pral site la-a yo, men se pa yo sèlman:
Sa ka itil viktim-nan si li fè moun kap komèt nwizans-la konnen ke li pa apresye sa lap fè a, epi konpòtman sa-a fèt pou l sispann. Pou viktim-nan soumèt doleyans-li, li ta fèt pou sèvi ak nenpòt ki mwayen moun konn itilize pou pote plent kont yon patwon, ou nenpòt ki sistèm li genyen a la dispozisyon-li pou sa.
Lè EEOC ap mennen ankèt sou yon swadizan akizasyon kont nwizans seksyèl, li pran tout dosye-a an konsiderasyon: sikonstans-yo, tankou kalite avans seksyèl ki te fèt-yo, epi kontèks kote swadizan ensidan-yo te pase-a. EEOC sèvi ak fè reyèl-yo pou l pran yon desizyon sou akizasyon-yo, e li konsidere chak ka yon fason separe e apa.
Pi bon mwayen pou elimine nwizans seksyèl nan travay, se pran dispozisyon pou sa pa rive ditou. Li ta bon pou mèt travay-yo pran dispozisyon ki nesesè pou yo evite nwizans seksyèl. Yo ta fèt pou fè anplwaye-yo konnen klèman ke pap gen okenn tolerans pou nwizans seksyèl. Pou yo fè sa, yo ka tabli yon pwosesis efikas pou anplwaye-yo pote plent e soumèt doleyans-yo, epi yo ka pran imedyatman dispozisyon ki apwopriye-yo lè yon anplwaye pote plent.
Si yo komèt diskriminasyon kont ou paske ou se yon fi oubyen yon gason, ou gen dwa resevwa yon dedomajman ki pou mete ou nan pozisyon kote ou ta dwe ye si diskriminasyon-an pat janm fèt. Ou andwa mande pou yo ba ou travay, pwomosyon, reprann ou nan travay-la, peye ou lajan ou pèdi oubyen lòt rekonpans. Se konsa tou, ou byen kapab mande domaj e enterè pou dedomaje ou pou lajan ou ka pèdi nan lavni, pou soufrans mantal oubyen pou deranjman ou kontraryete. Se menm jan tou, li posib pou otorite-yo bay mèt travay-la plis pinisyon toujou, si li te aji ak mechanste oubyen neglijans. Li posib tou pou ou mande mèt travay-la peye depans avoka-ou.
Moun ka pote plent kont nwizans seksyèl nan nenpòt biwo rejyonal Komisyon Ameriken pou Chans Egal nan Travay-la (U.S. Equal Employment Opportunity Commission). Gen biwo rejyonal nan 50 vil atravè Etazini e telefòn-yo nan pi fò annyè telefonik sou ribrik Gouvman Ameriken (U.S. Government). Pou moun jwenn enfòmasyon sou tout lwa EEOC fè aplike, yo ka telefone gratis nan nimewo sa-a: 800-669-EEOC. Nimewo TDD gratis EEOC-a se 800-800-3302. Si moun fè demann-la, yo ka jwenn dokiman sa-a sou lòt fòma.
Janvye 1994 EEOC-FS/HC-4
This page was last modified on July 21, 2003.
Return to Index Page


text:
Komisyonè Jean Monestime ap Prezante yon Konsè Sware Twopikal Gratis avèk Lejann Mizik Konpa 'Magnum Band'
Komisyonè Konte Miami-Dade Jean Monestime, Distrik 2, envite kominote a fè eksperyans mizik vif ak kilti Ayisyen nan yon konsè gratis jou vandredi 9 novanm nan Oak Grove Park, avèk gwoup lejandè Magnum Band. Tout sa fè pati seri espetak gratis sezon an Noches Tropicales/Swari Twopikal prezante pa Depatman Miami-Dade Parks, Rekreyasyon ak Espas Ouvè epi patwone pa Knight Foundation. Admisyon ak pakin gratis pou evenman sa-a. Konsè de (2) èdtan sa-a ap de 7:00 p.m. - 9:00 p.m.
"Sa a se yon bon okazyon pou rezidan ak timoun yo pwofite de yon sware inoubliyab ak fanmi yo nan pak bò lakay yo, Sa a tou, se yon eksperyans kiltirèl rich avèk mizisyen remakab sa yo ki nan kominote mizikal Ayisyen an", deklare Komisyonè Monestime.
Oak Grove Park sitiye nan 690 N E 159 St., Miami. Espektatè yo ki vin nan konsè a ka pwofite de yon pis pou danse ak Fresko gratis jiskaske yo fini. Konsè a ka anile anka ta gen lapli. Pou plis enfòmasyon sou konsè Magnum Band nan Oak Grove Park la, rele Biwo Komisyonè Konte Miami-Dade Jean Monestime, nan 305-694-2779.
Apwopo Magnum Band:
Magnum Band te fòme an 1976, pa de (2) frè Ayisyen André "Dadou" Pasquet ak Claude "Tico" Pasquet; e endistri mizik Ayisyèn lan rekonèt li kòm youn nan gwoup pi divèsifye, kaptivan, e ki la depi pi lontan. Gwoup la lejandè poutèt li kreye yon estil inik mizik konpa (mizik Ayisyen ak rasin Afriken); melanje lirik konsyans sosyal ak eleman rasin Ayisyen ak kilti Karibeyen, ak yon zès ritm djaz, pòp, ak dè ritm ki plen nanm.
Koulye a nan 36yèm ane li, Magnum Band kontinye ap pèfòme mizik anpil enèji ak ritm konpa inik ki selebre pwofondè pèsistan ak popilarite mizik ak kilti Ayisyen an. Gwoup la gen pliske 33 albòm, notaman dènye albòm li an "Rété Avè'm Chéri."
Pou plis enfòmasyon sou Magnum Band ale sou: http://www.fansofmagnum.com/home2.html.
690 N E 159 St.
Miami, FL


text:
Jaise Suraj Ki Garmi Se Jalte Huae Tan Ko Mil Jaye Taruvar Ki Chhayaa Mp3 Download
Full Original old Hindi movie Bhajan Jaise Suraj ki Garmi se...
Suraj Ki Garmi Se Jalte Huay Tan Ko - Lord Rama Prayer
suraj ki garmi se मिल जाए तरुवर की छाया...
Sonu Nigam Jaise Suraj Ki Garmi Se
suraj ki garmi se jalte hue tan ko..
Jaise Suraj Ki Garmi Se
sooraj ki garmi se jalte
Suraj Ki Garmi Se ...
Suraj Ki Garmi Se
(Bhajan) Suraj ki garmi se jaltey huye tan ko mil .....sung...
Suraj ki garmi se jalte hue tan ko by Students of jagganath...
Ram Bhajan: Suraj Ki Garmi Se Jalate Hue Tann Ko Mil Jaye Taruvar...
Stage Performance of Singing by Aruna Anan & Armaity
Chhaya - Suraj ki garmi se jalte hue
BSLND-Jaise Suraj Ki Garmi se-by Amitji in LA convention 201
Suraj Ki Garmi Se - Bhajan
Paging | Next Page


text:
WASHINGTON, DC— Asanble Nasyonal Venezuela a reeli Diosdado*Cabello kòm prezidan. Misye Cabello se yon alye pwòch prezidan Hugo Chavez e li ka tounen prezidan pwovizwa si misye Chavez demisyonnen oubyen desede.
Misye Cabello pwomèt pou l defann sa li rele “revolisyon Chavez la” nan moman li tap prete sèman samdi 5 janvye a. Alye prezidan Chavez yo genyen majorite nan Asanble a e yo okipe tout pozisyon lidèchip nan Chanm nan.
Prezidan palman venezuelyen an ka okipe fonksyon prezidan an an’n atandan nouvo eleksyon dewoule nan peyi a.
Prezidan Hugo Chavez ap swiv tretman nan kiba pou yon kansè nan rejyon pelvis. Moun pa wè li an piblik depi anviwon yon mwa. Responsab venezuelyen yo pa di ki typ kansè lidè yo a genyen e yo pa non plis di ki eta kondisyon sante li.
Misye Chavez te ranpòte yon nouvo manda nan mwa oktòb 2012 kòm prezidan Venezuela. Vis-prezidan Nicolas Maduro di si misye Chavez pa kapab prete-sèman jedi kap vini la a devan Asanble Nasyonal la, li kapab toujou fè sa pita devan Kousiprèm venezuelyen an.
(*Dieudonné, Dyedone)


text:
The U.S. Equal Employment Opportunity Commission
Lwa 1967 sou Diskriminasyon nan Travay Poutèt Laj-la (ADEA) pwoteje moun ki gen 40 an ou ki pi gran-moun toujou kont diskriminasyon nan travay ki baze sou laj. Pwoteksyon ADEA-a ofri yo valab ni pou anplwaye ni pou moun kap aplike pou travay. Dapre lwa ADEA-a, diskriminasyon kont yon moun (gason kou fi)poutèt laj-li, se yon bagay ilegal; diskriminasyon sa-a ka gen rapò avek nenpòt ki antant, kondisyon ou privilèj ki konsène travay-la --pami yo genyen sa nou pral di la-a (men se pa sa sèlman): desizyon pou bay travay, revokasyon, pwomosyon, konpresyon, konpansasyon, benefis, distribisyon travay, avèk estaj.
Li ilegal tou pou yon moun pran revanch kont yon lòt moun paske li leve kanpe kont pratik travay ki fè diskriminasyon ki baze sou laj, oubyen paske moun-nan pote plent kont yon diskriminasyon pou laj, paske li ta sèvi temwen ou byen li ta patisipe yon fason kèlkonk nan yon ankèt, nan yon seyans-depozisyon, oubyen yon pwosè ki fèt dapre lwa ADEA-a.
Lwa ADEA-a aplike pou patwon/l ki genyen 20 anplwaye oubyen plis -pami patwon sa-yo, genyen gouvènman lokal-yo ak gouvènman eta-yo. Li aplike tou ni pou ajans-travay ni pou òganizasyon sendikal, e pou gouvènman federal-la.
Jeneralman li ilegal pou pwogram aprantisaj-yo fè diskriminasyon ki baze sou laj yon moun --pami pwogram sa-yo, genyen pwogram aprantisaj ke patwona ak sendika mete ansanm pou yo ofri. Sèl jan pou limit nan laj valab nan yon pwogram aprantisaj, se pou limit sa-a tonbe nan sèten eksepsyon byen detèmine dapre Lwa ADEA-a oubyen si EEOC bay yon pèmi byen presi kòm eskiz.
Dapre Lwa ADEA-a, li ilegal pou moun mete preferans pou yon laj, pou yon limit nan laj oubyen yon laj presi nan anons ou reklam pou travay. Gen yon sèl grenn eksepsyon pou règ jeneral sa-a: yon anons ou reklam pou travay kapab presize yon laj-limit nan kèk sikonstans ra kote gen prèv ki montre ke laj reprezante an tout bòn fwa yon kalifikasyon pou yon moun okipe pozisyon-an e si larezon ka fè wè ke tèl ou tèl laj nesesè pou travay-la akonpli kòmsadwa.
Lwa ADEA-a pa di aklè yon patwon pa gen dwa mande yon aplikan laj-li oubyen dat li te fèt. Men sèlman, paske ankèt konsa kapab dekouraje travayè ki gen yon ti laj e ki ta vle aplike pou yon dyòb, oubyen ankò paske sa ka montre patwon an ka byen gen entansyon pou l komèt diskriminasyon ki baze sou laj, otorite-yo pral veye tout demann pou enfòmasyon sou laj, yon fason pou yo gen asirans demann sa-a fèt pou yon rezon legal, e non pa pou yon rezon ke Lwa ADEA-a defann.
Lwa 1990 sou Pwotekson Benefis Pou Travayè/Amplwaye Granmoun-yo (OWBPA) te amande Lwa ADEA-a espre pou mete patwon-yo sou pinga-yo, pou yo pa refize bay anplwaye granmoun-yo benefis. Yon patwon kapab diminye benefis-yo poutèt laj si, e sèlman si, pri sa ap koute pou li bay anplwaye granmoun-yo benefis pi piti-a, se yon pri ki egal-ego ak kòb sa koute pou l ofri benefis pou jenn anpwlaye-yo.
Sou demann yon patwon, yon moun ka aksepte renonse dwa li genyen ak reklamasyon li ka fè dapre Lwa ADEA-a. Men sèlman, poutèt amannman Lwa OWBPA-a pote nan Lwa ADEA-a, Lwa ADEA-a vini avèk kèk prensip minimòm presi ke moun dwe respekte pou otorite-yo kapab konsidere yon desizyon yon anplwaye pran pou li renonse dwa-li, se yon desizyon li pran an tout konesans e ak tout volonte-li,e konsa, se yon desizyon ki valab. Anplis lòt kondisyon ADEA poze pou yon desizyon konsa valab, genyen: (1) fòk li sou papye e fòk moun ka konprann sa ki ekri-a; (2) fòk li pale aklè sou dwa ak reklamasyon ADEA rekonèt yo; (3) li pa fèt pou elimine dwa ou reklamasyon ki kapab reparèt nan lavni; (4) fòk moun-nan resevwa yon rekonpans valab an retou; (5) fòk moun-nan resevwa konsèy, sou papye, pou l kontakte yon avoka anvan li siyen papye-a; epi (6) fòk moun-nan genyen, pou pi piti, 21 jou pou l reflichi sou akò-a e 7 jou, pou pi piti, pou l kraze akò-a apre li fin siyen li. Anplis sa, si yon patwon ap mande pou yon anpwlaye renonse dwa-li dapre Lwa ADEA-a, nan kad yon pwogram kote anplwaye-a ap kite travay-la, oubyen nan kad yon lòt pwogram kote lap mete fen nan travay anplawye-a,lè sa-a, kondisyon minimòm pou li resevwa yon desizyon valab sou kesyon-an vin ranfòse.
Yon moun ka pote plent pou diskriminasyon kont laj nan nenpòt biwo rejyonal Komisyon Ameriken pou Chans Egal nan Travay-la (EEOC). Genyen biwo rejyonal nan 50 vil nan tout Etazini e moun ka jwenn non-yo nan pifò annyè telefonik-yo sou ribrik "Gouvènman Ameriken" (U.S. Government). Ou kapab rele tou nan nimewo gratis sa-a: 1-800-669-4000 oubyen 1-800-669-6820 (TDD) pou ou konnen ki biwo rejyonal EEOC ki koresponn pi byen ak zòn kote ou rete-a. Pou yon moun jwenn enfòmasyon sou tout lwa EEOC fè aplike yo, li ka rele gratis nan nimewo sa-a: 1-800-669-EEOC oubyen 1-800-800-3302 (TDD).
Tan-limit pou yon moun pote yon plent devan EEOC, se 180 jou apre dat diskriminasyon ilegal-la fèt-la, oubyen se 300 jou nan Eta ki genyen Ajans Pou Pratik Jis nan Travay. Si ou te sibi diskriminasyon poutèt laj-ou, se posib ke ou gen dwa resevwa yon dedomajman; dedomajman sa-a se kapab posiblite pou yo ofri ou yon travay, ba ou pwomosyon, repran ou nan travay, peye lajan ou pat touche, peye ou pou tout depans ou fè pandan ou pap travay-la, avèk remèt ou lajan ou peye avoka-ou.
Si moun fè demann-nan, yo ka resevwa dokiman sa-a sou lòt fòma.
U.S. Equal Employment Opportunity Commission
Office of Communications and Legislative Affairs
131 M Street, NE
Washington, DC 20507
Jen 1996 EEOC-FS/HC-9
This page was last modified on July 21, 2003.
Return to Index Page


text:
Ayiti : Pouvwa kreyòl la
lundi 7 novembre 2011
Anba pwoblèm Ayiti yo, gen yon gwo goumen k ap fèt ak pwòp lang li. Men, gen yon pwofesè ki rele Michel DeGraff ki gen yon plan odasye pou regle koze a. DeGraff ap travay kòm pwofesè lengwistik nan Enstiti Teknoloji Masachousèts (Massachusetts Institute of Technology : “MIT”)
Sa se tradiksyon an kreyòl Iv Dejan fè sou yon atik Leyon Neyfakh te ekri ann angle nan “Ideas” nan jounal Boston Globe nan dat 24 jiyè 2011 [1]
Dokiman sa a vin jwenn AlterPresse 26 oktòb 2011
Lè DeGraff te yon jenn ti gason ann Ayiti, yon gran frè l tounen sot lekòl ak yon fèy règleman, pou elèv yo ak paran yo sonje règleman lekòl la. Nan tèt lis la te gen : “Nanpwen zam”. Jis kounye a, DeGraff sonje sa ki te ekri tousuit apre : “Nanpwen pale Kreyòl”. Elèv te dwe pale franse epi franse sèlman.
Se te kon sa tout kote nan peyi a. [E nan pi fò lekòl [2] ] se kon sa toujou, kwak an reyalite pi fò timoun k ap grandi ann Ayiti, se kreyòl sèlman yo tande, se kreyòl sèlman yo pale. Kreyòl se lang pi fò moun pale, se lang pi fò moun tande kote yo abite, ni lakay yo, ni nan mizik yo, ni nan pwovèb, ni nan blag, elatriye. Men, depi yo antre lekòl, yo vle fòse yo tonbe sèvi ak yon lang yo pa konnen. Franse se lang ti gwoup moun ki alatèt peyi a pale. Ki fè nanpwen pwoblèm ak franse pou timoun ki fè pati ti lelit sa a.
Men, pou tout lòt yo, fòse yo sèvi ak franse lakòz [pi fò ladan yo [3] ] yo prèske pa ka aprann anyen. Anpil elèv annik pe bouch yo nan klas la, yo pa pale. Dapre kalkil Ministè Edikasyon, se mwens pase yon tyè elèv ki antre nan premye ane lekòl primè ki rive nan sizyèm ane, epi se sèlman 10 pou 100 elèv ki konmanse lekòl segondè ki reyisi nan egzamen ki nan fen lekòl.
Yon pwoblèm nan afè lang lekòl ka sanble yon ti pwoblèm tou piti devan lòt maladi Ayiti genyen. Pa egzanp : tranblemanntè ki malmennen peyi a, grangou k ap tòde trip kominote l yo, kokennchenn feblès politik peyi a ak anpil zak abi k ap pede fèt pandan 200 ane istwa ki sot pase yo.
Men dapre DeGraff ak lòt entelektyèl ayisyen k ap chèche mwayen geri yon peyi ki blese e ki domaje, pwoblèm n ap pale a se nannan pwoblèm nan.
DeGraff di : “Ayiti pa p janm ka bay rannman pou li bay la si gen 90 pou 100 Ayisyen ki pa enstwi jan pou yo ta enstwi a. Depi rezèvwa sa a louvri, ki sa ki ka rive ? Se pa ni youn ni de bagay ki ta ka rive... Kalkile konbyen gran sèvo byen prepare nou ta genyen k ap eseye rezoud pwoblèm peyi a.”
Kounye a DeGraff se yon pwofesè lengwistik nan MIT. L ap sèvi ak enfliyans li genyen pou li kraze baryè prensipal ki bare wout edikasyon tout bon pou pi fò timoun Ayiti yo. Pandan twa dènye ane sa yo, li foure pye l fon nan yon esperyans lekòl k ap sèvi ak kreyòl ann Ayiti. Li travay san rete ni ann Ayiti ni o Zetazini pou li fè moun asepte yon bèl lide yo pa abitye genyen : Pou pèp aysyen regle sèten pwoblèm peyi tèt anba nou an ki sanble pwoblèm san bout, pou fè souf lavi antre nan sitiyasyon ekonomik peyi a, pou refè fondasyon l yo, pou nou fè pwogrè nan batay kont krim ak maladi, fòk pèp ayisyen chanje fason li aji ak lang manman l lan.
Fè sa rive, se plis pase yon koze règleman nan lekòl. Ayiti se yon ansyen koloni franse. Afè meprize kreyòl, sa gen rasin fon nan istwa klas sosyal ki kanpe youn kont lòt nan peyi a. Kwak kreyòl ak franse se 2 lang ki sanble, kreyòl pi jèn pase franse : kreyòl devlope nan zile a sa gen yon 300 ane kon sa pandan franse vin makònnen kò li ak lòt lang. Kreyòl gen pwòp gramè pa l, pwononsyasyon pa l epi òtograf pa l. Men, depi dat Ayisyen te konmanse pale kreyòl, gen moun ki gade li kòm yon lang ki enferyè, yon lang ki sou mank, yon espès franse ti dejwe, yon franse ki gate, yon lang ki fè moun ki pale l pa mele ak lòt moun ki sou latè a. Lengwis (ki vle di, savan ki espesyalis nan etid sou lang) wè kreyòl la kounye a kòm yon lang tout bon vre, kòm yon lang ki kenbe wòl lang li. Malgre sa, gen yon vye lide mepri nan fon kè tout kalite moun nan sosyete ayisyen an pou kreyòl la jouk jodi a, ata pami moun ki pa pale lòt lang pase kreyòl. Lide sa a gaye nan popilasyon an : kòmkwa, pou yon moun remèt kichòy nan lavi a, pou li jwenn bon djòb, pou li sou moun nan lasosyete, fòk li konn franse. [4]
Gen yon mouvman pou chanje lide sa yo depi vè 1960. Men, DeGraff, ki gen 48 an, parèt tou dènyèman kòm yon lidè pami moun save yo, kwak sa pa ofisyèl. Men pawòl Alix Cantave, fondatè Asosiyasyon Etid Ayisyen nan Inivèsite Masachousèt Boston (University of Massachusetts, Boston) : “Michel tounen savan ki alatèt mouvman sa a, sètènman.”
DeGraff ap mennen batay la 2 kote. Ann Ayiti, met sou travay l ap fè ak timoun epi rechèch l ap fè sou kreyòl, l ap ankouraje Ministè Edikasyon peyi a pou yo sipòte kreyòl nan lekòl. Lè li retounen MIT, l ap travay sou pwoblèm lengwistik, l ap fè konferans nan reyinyon syantifik epi l ap pibliye atik k ap atake vye lide sou lang kreyòl Ayiti a ak sou lòt lang ki fomè menm jan. Vye lide sa yo di kòmkwa kreyòl se lang wòwòt, lang pou pèp an reta.
Nan lekòl kote DeGraff ap travay ann Ayiti a, kote se an kreyòl yo montre tout matyè, se ak 2 grenn je l li wè chanjman ki fèt lè timoun rive etidye nan lang ni yo menm ni fanmi yo pale chak jou. Li wè jan timoun sa yo resi rive aprann kòm sa dwa.
Michel DeGraff di yon pawòl tou lòt jou nan biwo l ki nan MIT a : “Se pa ti swaf yo swaf pou chans pou yo montre sa yo vo. Gen yon timoun k ap rele m tout tan pou l di m : ‘Gade, gade, gade : M jwenn repons sa a’. Li cho, li cho. Yon timoun kon sa, petèt se li ki ta ka pwochen Einstein la. Epi yo t ap fin gaspiye ti pitit sa a. Kounye a, kalkile sa. Miltipliye timoun tan sa a ak timoun tan k ap vini an ak timoun lòt tan k ap vini an. Èske nou kalkile konbyen timoun kon sa ki pral gaspiye ?”
Yon timoun ki pale kreyòl sèlman ann Ayiti, kouman li santi kò l lè li lekòl ? Sa k pase l lè l ap fè yon devwa lakay li ? Lè l ap etidye pou egzamen ? DeGraff rakonte sa ki rive l yon jou swa nan mwa chalè, etan li t ap mache sou Channmas nan Pòtoprens, pandan youn nan vwayaj regilyè li yo ann Ayiti. Se te dat egzamen ofisyèl lè elèv sètifika ap pare kò yo pou egzamen ki pral deside si y ap kontinye etid segondè. Timoun te rasanble sou plas piblik la pou yo etidye. Se nan Channmas yo te ka jwenn limyè pou yo etidye. Lakay pi fò nan yo, nanpwen elektrisite.
Kwak Channmas la chaje ak tant pou moun ki pèdi kay yo pandan tranblemanntè a, sa li wè a te paret kichòy ki ankourajan : Timoun ki mete tèt yo ansanm pou yo etidye lè soley kouche. Men, lè DeGraff pwoche pou l koute, sa li tande a pa te ka ankouraje l menm. Elèv yo t ap fè yon dènye efò san souf pou yo pase nan egzamen an. Elèv yo t ap resite pawòl an franse yo te kopye nan liv lekòl yo. Yo t ap aprann son yo pa kè, moso pa moso. DeGraff di : “W a di se chante yo t ap chante.” Gen yon bagay ki te klè nèt pou li : pi fò timoun yo pa te konprann pawòl yo t ap repete yo menm. Kenpòt matyè yo t ap etidye, se pa aprann yo te aprann anyen ladan n.
Istwa tèt anba Ayiti ak lang franse a konmanse depi nan mwatye disetyèm syèk la, lè kolon franse mete pye sou lil Ispayola. Sa pa pran tan pou zòn nan tounen yon avantaj bab e moustache pou Lafrans. Se mas tabak, mas koton, mas sik tè yo te donnen, epi se konbyen kantite esklav afriken ki t ap redi travay pou rekòlte richès sa yo pou Lafrans.
Kreyòl Ayiti a, yo kwè li konmanse parèt bò ane 1700 kon sa. Se lang sa a Afriken yo te vin pale apre yo te rive ann Ayiti, apre yo te bwote yo kòm esklav soti divès kote ann Afrik. Kwak Kreyòl makònen moso lang franse ak moso plizyè lang afriken, li te vin tounen yon nouvo lang ki diferan ak yo tout. Li vin gen pwòp òganizasyon pa l. Epi moun ki pa pale l pa ka konprann li. (Pou lengwis, yon kreyòl se yon nouvo lang ki vin fèt kòm pitit lang ki te egziste anvan. Kwak gen moun ki kwè kreyòl se yon lang ki sou mank, lengwis rekonèt lè timoun ap grandi pandan sa yo pale a se yon kreyòl, lang lan devlope yon gramè ki anfòm nèt e ki gen menm pouvwa pou li di nenpòt ki sa nenpòt ki lòt lang ki nòmal ka di.)
An 1804, esklav ki te revolte ann Ayiti te vin fòme premye repiblik nwa ki endepandan. Men, franse rete lang gouvènman peyi a. Epi moun enstwi ak lelit ki te mèt pi bon tè yo, se franse yo te kontinye pale. Jodi a ni kreyòl ni franse pote non lang ofisyèl Ayiti. Men, yo pa prèt pou yo mete kreyòl ak franse sou menm pye egalego. Tout travay biwo gouvènman ki mande ekriti fèt an franse, tankou tout dokiman ak rapò diskisyon nan palman. Franse se lang tout dokiman fòmel tankou papye tè, rapò medical, pèmi konstriksyon. Siyal wout ekri an franse. Menm jan pou non bilding leta. De jounal ki pi enpòtan nan peyi a, Le Nouvelliste ak Le Matin, ekri sitou an franse. Se menm afè pou Le Moniteur ki pibliye nouvo lwa ak dekrè gouvènman. Tout bagay sa yo ansanm, ki rezilta sa bay ? Sa klè, sosyete ayisyen divize kareman fè 2 bò : yon ti pòsyon moun ki mele dirèk nan afè ofisyèl leta ki regle an franse a epi mas pèp la ki pa ka mele nan sa.
Arthur Spears se yon pwofesè nan City University of New York ki pibliye yon liv dènyeman kote plizyè moun ekri sou kreyòl Ayiti a. Spears di : "Gen yon sistèm lide ki derespekte kreyòl e ki bese valè li”. E se pa pami manm lelit ayisyen an sèlman kwayans sa a gaye. Nou jwenn kwayans sa a nan mas pèp la tou. Spears di : “ Se abi moun sibi ki antre fon nan lide yo. Yo toujou tande moun ap di se konn franse ki fè moun avanse. Gran nèg nan sosyete a konn franse, yo pale franse. Si w vle pitit ou reyisi pi byen pase w, sa depann de franse.” [5]
Si se kon sa, sa fasil pou nou wè pou ki sa, an jeneral, paran ann Ayiti kwè se an franse pou yo fè lekòl, e se sa yo egzije. Men, lide franse sa a kaba lè moun kalkile sa k ap pase vre nan lekòl ann Ayiti lè timoun plonje sibit, plonje nèt nan franse : sa vle di aprann pa kè tankou yon chante y ap chante san konprann. Rezilta : timoun yo betize nan matematik, nan syans, nan istwa, nan literati. Le pli souvan, yo pa aprann ni li ni ekri vre menm. Epi se pa sèlman paske yo pa konprann pwofesè yo. Nan ti lekòl andeyò ki gaye nan peyi a, gen bon valè pwofesè ki pa menm ka pale franse tout bon.
DeGraff di : “Anpil fwa, men sa w jwenn : Pwofesè yo pa konn pale franse byen, epi y ap pede fè erè nan sa y ap montre elèv yo. Epi timoun yo, pandan y ap kopye sa yo wè sou tablo a, san yo pa konprann sa y ap kopye a, yo mete lòt erè pa yo tou.”
Lòt fason pou sa chanje, se gras a sa DeGraff ak moun ki dakò avè l yo wè pou pi devan nan edikasyon ann Ayiti : Se enstwi timoun yo an kreyòl an premye. Se mete premye baz konesans lekòl yo nan lang yo deja konnen an. Lè kon sa, timoun yo ka aprann franse pi ta, kòm yon lang etranjè. Edikatè ki wè pwoblèm nan kon sa, se paske yo konnen gen teyori edikasyon ak rezilta rechèch lengwistik aplike ki fèt depi lontan e ki montre sa pi fasil pou timoun aprann li an premye nan lang yo pale a.
Gen moun ki panse si plis Ayisyen rive etidye an kreyòl, sa pral kreye chanjman ki pral refè sosyete a. Lang lan ap pèdi move non l. Sa pral kreye yon nouvo wout pou anpil moun ka rantre nan klas mwayèn. Anpil nan moun sa yo pa ka jwenn travay ki pi piti nan biwo kounye a paske anpil nan djòb sa yo mande franse. Brian Concannon, ki se direktè Enstiti pou Jistis ak Demokrasi ann Ayiti ki nan Boston, di nou : “Anplwayè (di) yo dekouraje ak pawòl anplwaye moun ki kalifye. Nan peyi a, gen ant 50 ak 80 pou 100 popilasyon an ki pa gen travay, epi anplwayè pa ka jwenn moun pou yo anplwaye. Sa se yon foli. Afè moun ki pa egalego ak afè pòv, se pwa lou sa a ki anba pi fò pwoblèm Ayiti yo. Nou ka fè inegalite ak lamizè bese si nou ka fè yon valè moun antre nan klas mwayèn epi si nou ka bay lòt moun espwa yo ta ka rive antre nan klas mwayèn nan tou. Si nou ka fè sa, sa ta ka mennen gran chanjman.”
Te gen yon lè, sa gen 30 an kon sa, sa te sanble sistèm edikasyon ann Ayiti t ap pral chanje nan direksyon sa a. Poutèt travay moun DeGraff gade kòm grantèt, kreyòl vin genyen yon òtograf estanda an 1979. Epi, an 1987, lalwa fè gouvènman ayisyen rekonèt kreyòl kòm yon lang ofisyèl ann Ayiti. Yon seri lwa, ki vin gen non Refòm Bèna, pase kòm lwa, nan dat sa a. Men, sa te kreye pwotestasyon. Refòm Bèna mande pou lekòl ann Ayiti sèvi ak kreyòl kòm lang prensipal pandan kat (4) premye ane lekòl anvan yo ajoute franse kòm yon matyè apa.
DeGraff di lwa sa yo prezante bon jan pwomès, pwomès ki ta ka fè edikasyon ayisyen chanje pou pi gran byen. Men, an lagan, yo bare yo. Paran, ata sa ki konn kreyòl sèlman, te mande kareman pou lekòl fèt an franse pou pitit yo, epi se sa ofisyèl gouvènman an te fè tou. Ofisyèl sa yo te panse lwa sa yo te trayi sa Ayiti te jwenn kòm eritye Lafrans, kòm yon peyi ki pale franse.
DeGraff di : “Se tout boulin lwa a tounen yon moso papye san valè.”
Yon jou aprèmidi, tou dènyèman, Degraff chita nan biwo l nan MIT, yon biwo ki chaje dokiman a dwat a goch. L ap pale de pwochen vwayaj li ann Ayiti. Chak mwa l al pase yon semenn oubyen ti kras plis, lè li pran avyon nan ayewopò Boston epi li pase Miyami. Vòl Miyami–Pòtoprens se 90 minit. Dènyèman, l ap okipe mete yon seri jwèt an kreyòl nan òdinatè pou yon klas elèv katriyèm ane nan Lekòl Kominotè Matènwa sou zile Lagonav pre kòt Ayiti. Fanmi ki la yo prèske tout pòv e bon valè timoun al lekòl tou grangou. Se kèk grenn moun sèlman ki konn pale franse.
DeGraff fè lide ekri yon liv sou esperyans l ap fè la a pou li montre rezilta yo jwenn nan montre timoun nan pwòp lang yo angiz eseye fè maji pou franse antre nan tèt yo. L ap sèvi ak rechèch li ansanm ak sa li wè sou pwogram lekòl la pou li pibliye atik nan revi. Epi l ap prepare prezantasyon travay li bay kolèg li nan lengwistik. Se kon sa l ap ranpli yon bò misyon li kòm pwofesè inivèsite. Aktivite sa a diferan anpil ak rechèch li fè nan lekòl ann Ayiti. Men, tou lè 2 aktivite sa yo se pou defann lang kreyòl.
Travay DeGraff kòm lengwis tounen yon atak kont sa li rele yon kwayans dejwe moun k ap pede di kreyòl pa ka sèvi pou prezante lide konplike. Li ekri anpil sou kalite teknik lang kreyòl la, nan detaye règ gramatikal li yo epi nan analize òganizasyon sentaks li. Nan atik tankou “Mit ki pi danjere lèngwis envante : Erè ki di kreyòl se lang ki pa nòmal” [6] DeGraff prezante bon rezon ki kont lide lang yo rele kreyòl, yo ta fòme yon kategori apa ki ta diferan nèt ak lòt lang. Li pa dakò ak lengwis ki te vle etidye lang kreyòl kòm yon mwayen pou yo ta rive konprann kòman lang konmanse fòme, kichòy ki sanble yon mistè. Li montre ki jan lang kreyòl ka fè chèlbè menm jan ak nenpòt ki lòt lang, epi lang kreyòl konplike menm jan ak lòt lang ki pi granmoun tankou franse oubyen angle.
Natirèlman gen yon kokennchenn diferans ant revi savan kote li ekri ak ti zòn ann Ayiti kote l ap fè rechèch sou lekòl li vle chanje yo. Men, DeGraff kwè pou sosyete ayisyen an ta asepte valè kreyòl la nèt, pou moun ki pale kreyòl konmanse santi yo fyè poutèt sa, gen yon chanjman fon ki pou fèt nan kilti a. E sa mande yon gran tèt ansanm ak ni paran, ni politisyen, ni pwofesè inivèsite, ni gran atis ayisyen ki koni.
Fè aktivite sa a demare, sa difisil. Men, DeGraff kwè aktivite a ap bay prèv li gen vale si plis paran konmanse wè timoun yo ap devlope lè yo ka pale kreyòl lekòl. Nan lekòl Lagonav la, dapre sa li di, gen yon efò ki fèt pou paran yo wè sa timoun yo remèt, epi tou pou enspektè Ministè Edikasyon wè sa ki rive. Yo rekonèt kreyòl, lang yo pale lakay yo epi non lari, se ka lang ki fè y ap aprann.
DeGraff di : “O konmansman, paran yo pa t sou sa. Yo te pè pou timoun yo pa rive okenn kote si yo pa aprann franse. Men, kounye a, yo wè timoun yo ap aprann ak kreyòl la. Yo li, yo konprann sa yo li. Lekòl la ap fè bon jan travay fè kominote a wè pi klè. Epi lekòl la montre paran yo : ‘Gade, timoun yo p ap mare ak kreyòl la. Kreyòl se bon kondisyon an menm pou pitit nou derape pou yo rive pi wo, pi wo, pi wo.’” [7]
.....................
Se Dieu Nalo Chery ki te pran foto ki nan atik la pou Boston Globe. Michel DeGraff ap pale ak elèv Lekòl Kominotè Matènwa nan Lagonave, Ayiti. DeGraff se yon pwofesè lengwistik nan MIT nan disiplin sentaks, mòfoloji, istwa lang, etid kreyòl ak kreyòl ayisyen.
[1] Nou ka jwenn vèsyon ann angle sou entènèt nan adrès sa a : http://www.boston.com/bostonglobe/i...
[2] Se Iv Dejan ki ajoute pawòl sa a [“Nan pi fò lekòl”] paske gen yon ti gwoup lekòl ki sèvi ak kreyòl kòm sa dwa.
[3] Se Iv Dejean ki ajoute pawòl sa a [“pi fò ladan yo”] paske nou dwe rekonèt gen yon ti gwoup ayisyen ki pa nan lelit la e ki kanmenm rive aprann kichòy an franse.
[4] Iv Dejan di : Mwen pase plis pase 50 an ak anpil kontak ak moun ki nan mas pèp la. Mwen pa kwè, an wetan kèk pitit mas pèp la ki fè gwo etid, gen okenn “mepri pou kreyòl”. Nou dwe fè atansyon ak lide sa a : “pou [yon moun] jwenn bon djòb, pou li sou moun nan lasosyete, fòk li konn franse.” Pou tout Ayisyen ti mwayen ki rive o Zetazini, pou yo jwenn bon djòb, yo dwe aprann angle. Sa pa mele ak “mepri pou kreyòl”. Nou merite reflechi sou sa ki rive anpil papa ak manman pitit Ayisyen o Zetazini. Se angle yo bezwen pitit yo aprann pou yo reyisi nan lavi. Ki mele yo ak franse ? Men, kreyòl mache nan santiman yo. E anpil nan paran sa yo, yo regrèt pitit yo pa nan afè kreyòl ankò.
[5] Iv Dejan di : Al gade sa mwen deja di sou lide sa a nan nòt nimewo 3 a.
[6] “Linguists’ most dangerous myth. The fallacy of Creole Exceptionalism”. Language in Society, 34.4, 2005 : http://web.mit.edu/linguistics/peop...
[7] Nou ka jwenn plis detay sou travay DeGraff nan sit entènèt sa yo :
Kèk atik : http://web.mit.edu/linguistics/peop...
“Se pawòl nou ki mare nou ansanm” (Voices from Haiti, entèvyou) : http://www.voicesfromhaiti.com/kreyol/
"Baryè lang an Ayiti : Kreyòl se lang peyi a ; se pou sa fòk lekòl fèt an kreyòl" (Le Nouvelliste, Haiti, 30 out 2010) http://www.lenouvelliste.com/articl...
"MIT’s Michel DeGraff on Expanding Access to Education in Haiti" (Education Portal, Sep 01, 2011) http://education-portal.com/article...
"A champion of Creole" (MIT News, May 12, 2011) http://web.mit.edu/newsoffice/2011/...


text:
Ozetazini, Prezidan Barack Obama patisipe, dimanch 11 novanm nan, nan seremoni ki komemore Jou Veteran Lagè (Veterans Day) ou ankò fèt konbatan lame amerikèn nan. Nan okazyon an, Misye Obama voye remèsiman li bay tout militè ameriken (prezan e pase) pou sèvis yo rann peyi a. Lidè ameriken an deklare –nap site:
“Nan okazyon jounen sa a, nou rèmèsye tout manm lame nou an ki te patisipe nan tout lagè nou yo, non sèlman pou sèvis yo rann peyi nou an, men poutèt yo fè nou sonje poukisa Lèzetazini se pi bon peyi sou latè e lap toujou rete pi bon peyi sou latè.”
Anvan Prezidan Obama te pwononse yon diskou de sikonstans nan okazyon Jou Veteran yo dimanch 11 novanm nan, li t al depoze yon jèb flè sou tonm Sòlda Enkoni an tou prè Washington D.C. Jou ansyen konbatan yo te tounen yon jou ferye Ozetazini lè Ameriken yo te kòmanse obsève Jou Amistis la nan ane 1919.
Lezetazini ak alye li yo te deklare yon amistis, swa yon trèv, avèk Lalmay pou mete fen nan premyè gè mondyal la ane anvan an (sètadi an 1918), a 11 zè di maten, sou 11èm jou 11èm mwa a. An jeneral, yo selebre Jou Veteran yo Ozetazini le 11 novanm chak ane; men kòm dat la tonbe yon dimanch ane sa a, gouvènman an fè obsève jou ferye a lendi 12 novanm nan.
La Grand Bretay make anivèsè sa a tou nan okazyon sa britanik yo rele “Day of Remembrance” ou Jou Souvni , avek yon seremoni ki dewoule devan monuman Cenotaph la, nan vil Lond, kote Rèn Elizabeth ak lèt manm fanmi wayal la onore sitwayen peyi manm Commonwealth Britanik la ki te mouri nan lagè. Nan vil Pari, an Frans, Prezidan Francois Hollande make jounen an ak yon seremoni kote li depoze yon jèb flè devan Arc de Triomphe la pou onore fransè ki te mouri nan lagè peyi a te livre.


text:
The U.S. Equal Employment Opportunity Commission
Tit VII Lwa sou dwa sivik 1964-la defann patwon yo fè diskriminasyon kont moun poutèt relijyon-yo. Lwa-a defann patwon yo fè diskriminasyon lè yap anboche oubyen revoke moun e nan kondisyon yap enpoze lè yap fè anbochaj. Lwa-a egzije patwon yo tou pou yo akomode yon fason rezonab pratik relijyon yon anplwaye oubyen yon kandida pou yon dyòb, sòf si sa ap kreye yon difikilte ki pa nesesè pou patwon-an (gade tou 29 CFR 1605). Men kèk egzanp nan fason patwon yo kapab akomode kwayans relijye yon anplwaye: ba yo orè ki fleksib, pèmèt yo twoke orè ak lòt anplwaye, transfè lateral, e ba yo fè lòt kalte dyòb nan travay-la.
Yon patwon pa kapab fikse dat egzamen ni pwogram aktivite ki tonbe nan menm dat avèk aktivite relijye yon anplwaye oubyen yon posib anplwaye, li pa kapab poze yon aplikan kesyon pou l mande si lap lib pou travay nan lavni e a tèl ou tèl moman, li pa pakab mete restriksyon sou mòd rad anplwaye yo ap mete, ni anpeche yo obsève Saba oubyen fèt relijye, sòf si patwon-an kapab pwouve ke si l pa fè sa, lap fè fas ak yon difikilte ki pa nesesè.
Pou yon patwon di lap fè fas ak difikilte ki pa nesesè si li akomode pratik relijye yon anplwaye, se si, lè li tolere pratik sa-yo, sa koute l plis lajan pase depans administratif nòmal. Yon lòt egzanp difikilte ki pa nesesè, se si lè patwon-an chanje yon bon jan sistèm ansyènte pou l akomode pratik relijye yon anplwaye, li ta refize bay yon lòt anplwaye dyòb oubyen orè ke sistèm ansyènte-a garanti lòt anplwaye-a.
Yo pa kapab egzije yon anplwaye peye kotizasyon nan sendika, si relijyon-li defann peye kotizasyon konsa-yo; men anplwaye sa-a kapab remèt menm valè lajan-an bay yon òganizasyon charite.
Pwogram fòmasyon obligatwa "nouvo laj" ki la pou amelyore motivasyon anplwaye yo, kowoperasyon oubyen pwodiktivite gras a meditasyon, yoga, biofeedback oubyen kèk lòt pratik, kapab an dezakò ak atik anti-diskriminatwa ki nan Tit VII-la. Patwon yo fèt pou akomode nenpòt anplwaye ki avèti yo ke pwogram sa-a kapab yo pa tonbe dakò ak kwayans relijye yo, menm si patwon-an pa ta kwè ke gen yon baz relijye pou objeksyon anplwaye-a.
Yon moun kapab pote plent kont diskriminasyon poutèt relijyon nan nenpòt biwo Komisyon Ameriken Sou Chans Egal nan Travay-la (U.S. Equal Opportunity Commission). Genyen biwo sa-yo nan 50 vil Etazini e ou kapab jwenn nimewo telefòn-yo nan pi fò annyè telefonik lokal yo, nan paj ki bay nimewo Gouvènman Ameriken-an. Ou kapab jwenn enfòmasyon sou tout lwa ke EEOC-a fè aplike, si ou rele nan nimewo gratis sa-a: 800-669-EEOC. Nimewo gratis TDD EEOC-a, se 800-800-3302. Ou kapab jwenn paj enfòmasyon sa-a tou sou lòt fòma, si ou mande sa.
Si ou te viktim diskriminasyon sou baz relijyon, ou merite yon soulajman oubyen yon reparasyon ki pou mete w nan pozisyon ou tap okipe si ou pat viktim diskriminasyon-an. Ou kapab merite pou yo anboche ou, pou yo ba ou pwomosyon, pou yo repran ou nan travay-la, peye ou lajan yo pat peye ou oubyen lòt rekonpans, oubyen aranjman rezonab tankou ba wou yon lòt pozisyon. Ou kapab jwenn tou domaj-enterè pou dedomaje w pou lajan ou deja pèdi, pou lajan ou ka pèdi nan lavni e pou soufrans mantal ak kontraryete. Kapab gen plis pinisyon toujou, si yon patwon te aji avek mechanste ou ak yon endiferans ki pa nòmal. Li posib tou pou yo remèt ou lajan ou depanse nan peye avoka.
Janvye 1994 EEOC-FC/HC-3
This page was last modified on July 21, 2003.
Return to Index Page


text:
WASHINGTON, DC— Nan yon deklarasyon li fè lendi 31 desanm nan depi Mezon Blanch lan, prezidan Barack Obama di li pre yon akò" ak lidè nan Kongrè a sou Falèz Fiskal la, men li di akò a poko fin pare paske rete toujou kèk kesyon pou yo rezoud, men nou gen espwa Kongrè kapab regle kesyon sa yo".
Misye Obama ajoute: Nou dwe rezoud kesyon sa yo (rediksyon depans gouvènman an ak pwogram sosyal yo) yon fason ekilibre e responsab. Dènye bagay sitwayen yo pa ka sipòte kounye a se peye $2 mil dola taks anplis ane kap vini an.
"Premye priyorite nou, se anpeche fanmi klàs mwayèn yo peye plis taks e mwen egzòte Kongrè a aji jodi a menm" , deklarasyon prezidan Barack Obama sou negosyasyon konsènan "mur budgétaire la" ke yo rele isit Ozetazini "Falèz Fiskal".
Si 2 pati yo pa rive jwenn yon akò anvan minui jou 31 desanm nan gouvènman an pral otomatikman oblije koupe 600 milya nan depans li e taks tout sitwayen ameriken pral ogmante apati premye janvye 2013 la–yon sitiasyon, dapre ekonomis yo, ki ka lage ekonomi ameriken an ki deja "pa lasante" nan yon resesyon.
Lidè minorite repibliken an nan Sena a, Mitch McConnell, li-menm tou di yo pa lwen yon akò pou evite peyi a tonbe nan sitiasyon sa a.


text:
Bourik
Bourik se yon bèt kout ki kapab pote anpil chay. Yon bèt ki nan menm fanmiy avèk cheval, men li pi piti pase yon cheval e li gen zòrèy long. Papa yon milèt. Yon moun ki gen rayaksyon vyolan menmsi yon lòt moun byen dous avèk li. Yon moun ki pa konnen jwe, men ki konnen goumen byen.
Tradiksyon[edite | modifier le wikitexte]
- Lòt kreyòl:
- Franse: âne
- Angle: donkey
- Alman: Esel
- Panyòl: burro, asno
Etimoloji[edite | modifier le wikitexte]
Mo bourik la soti nan lang franse a (bourrique) ki soti nan lang panyòl la (burro).


text: Souvan dan sa paz-la nou finn fer mansion term « ekolozi » kan nou finn abord bann kestion ki konsern langaz. Zordi nou pou pran enn tipe plis letan pou explike ki ete ekolozi langaz. Deza, li bon kone ki konsep « ekolozik langaz » (« écologie des langues » an Franse, « ecology of language » an Angle) finn vinn popiler dan kontext emerzans globalizasion. Kot enn sel kou, posiblite ki mazorite bann lang dan lemond kapav disparet sou lefe presion lang bann ansien pwisians kolonial (ki souvan, gras-a lefe kolonizasion, finn vinn bann lang internasional), me sirtou sou lefe presion lang Angle, ki’nn vinn limem enn lang siper-internasional (enn « lang global » kouma boukou apel li). Sakenn inn anvi, dapre perspektiv siantifik ou ideolozik ki li finn swazir, sey konpran dan ki manier globalizasion kapav afekte destin bann lang, sey antisip so bann lefe lor diversite lingwistik ki ena dan lemond, e propoz, kan bizin, bann solision pou ki lemond pa perdi, avek globalizasion, so rises lingwistik ek kiltirel. Ena plizier lekol panse ki travay dan perspektiv teorik ‘ekolozi langaz’, e azordi, dan nou edision Anou Koz Parol, nou pou zet enn ti koudey rapid, avek Shameem Oozeerally ek Kevina Ramasawmy, lor trwa parmi zot : (1) ekolozi langaz dan perspektiv drwa lingwistik (lekol skandinav) ; (2) ekolozi langaz dan kad evolision bann lang ek (3) ekolozi langaz dan perspektiv distribision bann lang dan enn lemond global.


text:
Dosye, dokiman
Tèt Kole ti Peyizan ap make 27 lane depi "lenmi pèp la" te masakre peyizan Janrabèl
Ekri jou mèkredi 23 jiyè 2014Deklarasyon òganizasyon Tèt kole ti peyizan
Dokiman sa a vin jwenn AlterPresse 17 jiyè 2014
23 jiyè 1987 - 23 jiyè 2014, sa fè 27 lane depi lenmi pèp la te masakre peyizan Janrabèl poutèt yo t ap goumen pou move kondisyon lavi peyizan ak mas popilè yo chanje nan peyi a. Jodi a, 27 lane apre, peyizan ayisyen ak mas pèp ayisyen an tonbe nan yon katchouboumbe ki pa gen parèy. Se yon veritab lagè kriminèl mafyozo gouvènman Martelly - Lamothe la ak ti gwoup moun k ap domine ekonomi peyi a ap mennen kont peyizan ak mas pèp ayisyen an, pou jan yo lage peyi a bay etranje pou piye tout min ak tout bon venn tè (...)
Fèt manman : SOFA mande prezidan Martelly pibliye lwa sou patènite responsab ak filyasyon an
Ekri jou sanmdi 24 me 2014Kominike Solidarite Fanm Ayisyen
Dokiman sa a vin jwenn AlterPresse 23 mai 2014
Nan okazyon fèt manman ane sa a, Solidarite Fanm Ayisyèn-SOFA, yon lot fwa anko, mande Prezidan Mateli pibliye lwa sou Patènite Responsab ak Filyasyon k ap kanni nan tiwa Palè Nasyonal depi avril 2012.
SOFA rale kreyon l make kouman yon lwa konsa ki tèlman enpòtan pou fanm yo ak sosyete a, pat enterese okenn aktè dyalòg El Rancho. Se menmjan ak lwa sou travay domestik la ki nan tiwa depi 2008 nan yon konteks kote yo ap pale sou koze salè. Aloskke nou konnen pifo moun k ap travay kay moun se fanm . Fanm sa yo ki (...)
Refòm nan Inivèsite Leta d Ayiti
Ekri jou jeudi 22 mai 2014Fritz Deshommes
Pwofesè Fritz Deshommes, Vis Rektè Rechèch nan Inivèsite Leta a, fèk ekri yon liv sou « Brase lide sou refòm nan Inivèsite Leta d Ayiti. Li te dwe soti, nan okazyon Fèt Drapo ak Inivèsite a, 18 me.
AlterPresse pibliye entwodiksyon liv sa a
ENTRODIKSYON
Lè y ap pale sou Inivèsite Leta d Ayiti, sitou nan dènye moman sa yo, yo gen plis tandans sonje etidyan k ap manifeste, pwofesè k ap fè grèv, pwoblèm alatèt yo jwenn lè y ap eseye fè respekte kèk prensip. Men, anpil enfòmasyon pa sikile vre sou brase lide k ap fèt anndan enstitisyon an sou yon seri kesyon ki konsène l dirèkteman.
Moun pa (...)
Komite pou tabli akademi kreyòl ayisyen an : « Mize nan wout pote bon nouvèl »
Ekri jou lendi 12 me 2014Nòt pou laprès apre pwomilgasyon ak piblikasyon lwa sou akademi kreyòl la nan jounal monitè
Dokiman sa a vin jwenn AlterPresse 2 me 2014
Komite pou tabli Akademi Kreyòl Ayisyen an gen anpil satisfaksyon pou l anonse piblik la Lwa sou òganizasyon ak fonksyònman Akademi Kreyòl Ayisyen an parèt nan jounal ofisyèl peyi a « Le Moniteur » nimewo 65 nan dat 7 avril 2014 la.
Pawòl la di « mize nan wout pote bon nouvèl ». Se vre nou mize nan wout paske mwa avril sa a fè 12 mwa depi lwa a te vote nan chanm Depite a apre Sena a te deja vote l depi nan mwa desanm 2012.
27 ane apre Konstitisyon 1987 la te kreye (...)
Yon politik lengwistik nan mitan deba politik nan peyi d Ayiti
Ekri jou dimanch 13 avril 2014Marie Rodny Laurent Estéus *
Atik sa a vin jwenn AlterPresse 7 avril 2014
Entwodiksyon
Kesyon lang nan peyi d Ayiti toujou rete yon pwen sansib anpil moun pè abòde seryezman. Youn nan rezon ki esplike sa se istwa dominasyon franse a sou kreyòl la depi nan tan lakoloni jis rive jounen jodi a. Istwa dominasyon sa a tèlman kreye diskriminasyon kont moun ki pa pale franse, ki pa ka pwononse detwa mo franse, sa te kreye anpil polemik ak rivalite nan mitan entelektyèl tankou nan mitan divès gwoup sitwayen nan peyi a.
Istwa sa a tèlman peze lou nan balans gouvènans peyi a, chak fwa pou yo pran yon (...)


text:
Otorite nan Pretorya di yo fè arestasyon sa yo byen bonè madi 5 fevriye 2013 la nan provens Limpopo, nan nò Afrik di Sid ; men yo pa bay plis detay.
Sispèk yo dwe konparèt devan yon tribinal pi ta nan jounen an, pou yo reponn akizasyon kap peze sou do, daprè lwa Afrik di Sid sou ssistans militè etranje.
Gwoup M23 gen ladan n ansyen rebèl ki te fòme lame kongolèz la daprè yon akò lapè pati konsène yo te siyen nan lane 2009.
Rebèl yo te pati kite lame a ane pase pou yo te dononse diskriminasyon ak move tretman.


text:
Sekretè Jeneral Nasyonzini an, Ban Ki-moon, mande pati k ap goumen nan Siri yo pou yo sispann batay.
Chèf l’ONU an di li konsidere sitiyasyon an nan peyi a kòm yon katastwòf. Misye Ban lanse apèl sa a mèkredi 30 janvye 2013 la nan okazyon yon konferans kap dewoule nan Kowet kote ajans imanitè Nasyonzini an ap chache yon milya 500 milyon dola asistans pou refijye siryen kap sibi move konsekans konfli a depi preske 2 lane.
Kowet ak Emirat Arab Ini pran angajman pou yo bay 300 milyon dola. Konferans la ap fèt yon jou apre anvwaye espesyal l’ONU/Lig Arab la, Lakhdar Brahimi, te mande Konsèy Sekirite Nasyonzini a pase alaksyon pou anpeche destriksyon Siri.


text:
Barikad Crew Kanaval 2014 via tele haiti
Description
Barikad Crew Kanaval 2014 Terapi - Barikad Crew Kanaval 2014 HaitiT-Micky, Alan Cave, K-Dans, T-Vice, Nu-Look, Mass Kompa, Djazz, JBeatz, Carimi, Gabel, Tropicana, J Perry, Mikaben, Michel Martelly, Sweet Micky, Konpa Kreyol, Harmonik, Djakout #1, Shabba, Zenglen, Zin, Klass, Olivier Martelly, Koudjay, Fantom, RAM, Barikad Crew, Rockfam, Tabou Combo, Tropicana, Septem, Kanpech, Tokay, Boukman Eksperyans, Boukan Ginen, Brother's Posse, Kreyol La, Sweet Micky, Bad Boy Stylo, Bel Plezi, Vwadezil Boukman Boukan "King Kessy" "Mass Compas" "Mass Kompa" Anbyans, Kreyola, Karizma, Izolan, Shassy, Dug G, Top Vice, Ti Manno, Le Konpa, Paste Blaze, DJakout Mizik, D Jakou


text:
Klike Kouri al nan byen vit kite sit sa a. Aprann plis
Pou èd touswit, tanpri rele Liy Dirèk pou Vyolans Domestik nan Florid la nan 1-800-500-1119
Fason pou Reponn Apèl TTY ak Relè nan Liy Dirèk Kriz ou ki Fonksyone 24 Èdtan pa Jou
Liy Dirèk Eta a pou Rapòte Vyolans Domestik 24 èdtan pa Jou aksesib nan sèvis relè ak nan TTY. Sivivan ki soud ak lòt sivivan k ap itilize sèvis relè yo, rele 711 epi bay nimewo liy dirèk 1-800-500-1119 pou operatè relè a. Itilizatè TTY yo ka rele liy dirèk TTY pou rapòte vyolans domestik dirèkteman nan nimewo 1-800-621-4202.
Nou bay enfòmasyon sa yo pou moun k ap fè defans moun ki viktim nan vyolans domestik yo.
Pou kapab ede ekip liy dirèk pou kriz la prepare pou resevwa apèl yo nan aparèy kominikasyon, tankou yon TTY, oswa sèvis telekominikasyon, tankou sèvis relè, FCADV ofri asistans teknik enstriksyonèl pou itilize yon TTY ak pou fè yon apèl relè. Si ou ta renmen jwenn lòt enfòmasyon sou sèvis relè a, ale nan sit wèb www.ftri.org.
Apèl TTY
Fason pou Resevwa yon Apèl Liy Dirèk nan TTY
- Rekonèt yon apèl TTY – Koute ton TTY, rete an silans sou liy lan, oswa yon anonsè k ap fè konnen moun ki rele a gen pwoblèm pou tande epi li itilize TTY.
- Mete konbine a sou TTY. Sonje pou kòd telefòn nan rete sou bò gòch TTY. Si li konekte dirèkteman, senpleman limen TTY.
- Limen TTY avèk bouton on/off la. (Tcheke limyè ki sou TTY pou asire kouran an limen.)
- Kòmanse tape epi idantifye tèt ou san pèdi tan (Alo se FCADV. Kim la a. Èske ou pwoteje QQ GA).
- Sonje pou itilize abrevyasyon kòrèk.
- GA ap fè moun ki rele a konnen kilè pou li kòmanse tape. (Stacy la GA)
- Li enpòtan pou poze kesyon ki asosye ak sekirite imedyatman (Èske ou pwoteje QQ OSWA Èske ou bezwen atansyon medikal QQ).
- Pandan w ap fini konvèsasyon an fè moun ki rele a konnen ou pare pou fini. Pou fè sa, tape GA to SK.
- Fini pou di Bye SK SK.
- Fèmen TTY epi retounen konbine a nan telefòn nan.
Fason pou Rele yon Itilizatè TTY
- Konpoze nimewo telefòn lan nan telefòn regilye a. Asire telefòn nan sonnen. Si li konekte dirèkteman aprann kijan pou konpoze TTY avèk eksplikasyon ki vini avèk nouvo TTY ou a. Si ou pa gen liv la, kontakte FCADV oswa chèche sit wèb la pou jwenn eksplikasyon pou machin ou.
- Limen TTY avèk bouton on/off la. (Tcheke limyè ki sou TTY pou asire kouran an limen.)
- Mete konbine a nan kouplè akoustik la. Sonje pou kòd telefòn nan rete sou bò gòch TTY.
- Rete tann jouk lè itilizatè TTY reponn TTY ak kòmanse idantifye tèt li. W ap kòmanse tape lè itilizatè TTY tape GA.
- Konnen imitasyon trè fasil nan teknoloji konsa. Kontakte FCADV oswa ADWAS pou estrateji planifikasyon sekirite.
- Pandan w ap fini konvèsasyon an fè moun ki rele a konnen ou pare pou fini. Pou fè sa, tape GA to SK.
- Tape SK SK pou di orevwa.
- Fèmen TTY epi retounen konbine a nan telefòn nan.
Abrevyasyon TTY
Fason pou Fè Apèl Relè
Genyen plizyè aparèy diferan ki ka itilize pou fè yon apèl relè nan yon liy dirèk vyolans domestik. Operatè Relè yo fasilite “apèl” nan telefòn/entènèt ant moun ki Soud yo oswa moun ki gen andikap nan odisyon oswa nan pale ak lòt moun. Defansè liy dirèk yo ta dwe prepare pou yo resevwa ak fè apèl sa yo.
Itilizatè telefòn estanda yo ka kòmanse apèl yo san pwoblèm pou rele itilizatè TTY yo (ak lòt aparèy kominikasyon). Operatè relè a ap tape mo pale moun ki tande a pou itilizatè TTY epi l ap li sa itilizatè TTY reponn.
- Rele 7-1-1 pou Sèvis Relè Florid.
- W ap tande, “Florida Relay Operator (number), may I have the number you are calling please?" (Operatè Relè Florid (nimewo), èske mwen ka gen nimewo ou itilize pou rele a souple?)
- Bay operatè Relè a kòd rejyonal ak nimewo telefòn ou vle rele a ak nenpòt lòt enstriksyon.
- Operatè Relè a ap travay sou apèl ou, pou relye egzakteman sa itilizatè TTY tape a. Operatè Relè a ap relye sa ou reponn nan pou itilizatè TTY.
Lè ou fini konvèsasyon an epi ou pare pou rakwoche, pa bliye di “SK”, ki vle di pou “sispann tape” (k ap fè Operatè Relè a ak lòt moun nan konnen ou pare pou fini konvèsasyon an) answit rakwoche.
Konsèy pou moun ki rele epi ki tande
- Asire ou pale dirèkteman avèk moun ki rele a.
- Poze kesyon enpòtan sou sekirite bonè nan apèl la.
- Evite di "tell him" oswa "tell her".
- Di konsa "GA" oswa "Go Ahead" nan fen repons ou.
- Si konsa "Signing Off" anvan ou fèmen telefòn nan.
Lyen itil pou bay sèvis aksesib pou sivivan ki Soud oswa ki mal pou tande
Abused Deaf Women's Advocacy Services
ADWAS ap fonksyone nan Seattle, Washington. Li ofri sèvis konplè pou moun ki Soud ak moun ki Soud-Avèg epi ki viktim nan kadejak, vyolans domestik ak atak. ADWAS kwè vyolans se yon konpòtman moun vin genyen epitou li imajine yon monn kote yo pa tolere vyolans. ADWAS ofri you yon liy dirèk pou rapòte vyolans domestik ki fonksyone 24 èdtan pa jou nan nimewo 1-800-787-3224.
Florida Telecommunication Relay, Inc.
Florida Telecommunications Relay, Inc. (FTRI) se yon òganizasyon non-komèsyal 501(c)3 ki administre Pwogram Distribisyon Ekipman Telekominikasyon Espesyalize pou sitwayen Florid ki Soud, Mal pou Tande, Soud/Avèg ak Malpalan. FTRI responsab tou pou edikasyon ak pwomosyon Sèvis Relè Florid. Sèvis Relè Florid se koneksyon nan kominikasyon pou moun ki Soud, Mal pou Tande, Soud/Avèg, oswa Malpalan. Nan Sèvis Relè Florid, moun ki itilize ekipman telefòn espesyalize kapab kominike avèk moun ki itilize ekipman telefòn estanda. Pou rele Relè Florid, konpoze 7-1-1 oswa itilize nimewo telefòn gratis apwopriye.
Florida Alliance for Assistive Technology
Ogmantasyon aksè ak akizisyon sèvis ak teknoloji asiste pou kapab amelyore kalite lavi pou tout Floridyen ki andikape. Teknoloji asiste pèmèt moun yo metrize baryè nan edikasyon ak travay endepandan lè li ofri yo zouti ak teknoloji ki ta ka pèmèt yo antre pi fon nan sosyete a. FAAST ofri yon pwogram pou prete ekipman epi li genyen "AT Bay" pou ofri yon opòtinite pou achte, vann oswa boukante teknoloji asiste. FAAST fè patenarya avèk enstitisyon bankè yo pou ofri prè pou achte Teknoloji Asiste. Moun ki prete lajan yo kapab resevwa ant $500 ak $20,000 pou veyikil oswa pou modènizasyon kay yo, ekipman enfòmatik adaptasyon, eskoutè, elatriye.
Florida Association of Centers for Independent Living
Centers for Independent Living (CIL) yo bay moun andikape yo dwa pou pran responsablite lavi yo ak gide pwòp desten yo. Answit, anplwaye CIL, konsèy administrasyon ak konsomatè yo travay ansanm pou retire baryè ak enjistis nan sosyete a pou tout moun kapab viv ak travay ak jwi tout sa kominote yo gen pou ofri. Chwazi lyen sa a pou jwenn Center for Independent Living k ap sèvi kominote ou.


text:
Deklarasyon Komisyonè Jean Monestime sou Rapò Depatman Sante Piblik Eta Florid sou Posibilite Ensidan Gwoup Kansè
Depatman Sante Piblik Eta Florid sòt pibliye rapò li ki bay detay sou rezilta ankèt li tap fè pou konen èske gen yon ensidan gwoup kansè ki egziste nan kominote Broadmoor la nan zòn Konte Miami-Dade ki pa enkòpore. Se Rezolisyon R-722-12 mwen te sipote ki te pouse fè ankèt sila. Mwen remèsye Depatman Sante Piblik Eta Florid pou rapidite yo nan egzaminen kesyon enpòtan sa-a ak pou pwofesyonalis yo pandan ankèt sila. Ankèt la te jwenn ke gen 634 pasyan ki te dyagnostike ak 693 kansè soti lane 2000 pou rive lane 2010 nan kominote Broadmoor la. Byenke rapò Eta a konstate ke kantite ka kansè ki nan kominote a pat ogmante pandan dènye ane ki sot pase yo, epi kantite ka yo nan rejyon an nan menm nivo ak kantite kansè nan Eta Florid an jeneral, kantite kansè nan vant nan rejyon an pi wo pase sa Eta Florid la. Enfòmasyon sa a boulvèlsan e bezwen yon ankèt pi apwofondi. Depi rezolisyon orijinal la te adopte, plis rezidan ankò nan kominote Broadmoor la ap plenyen ak maladi opresyon, pwoblèm pou respire ak lòt maladi respiratwa. Nan semèn kap vini a, mwen pral made Depatman Sante Piblik Eta Florid pou li eseye jwenn enfòmasyon sou enkyetid sa yo. Sante ak sekirite rezidan yo nan distrik mwen an se pi gwo priyorite mwen.


text:
Filozofi
« eboch »
Filozofi se egzèsis entelektyèl baze sou spekilasyon rezonab. Objektif disiplin sa se pou abouti ak yon systèm ki ka pemet kretyen vivan reponn ak keksyon tankou ki rol nou sou late, kote nou soti, kote nou prale. Nan disiplin sa ki englobe tout ekzesis intelektyel spekilativ sa yo, gen bransh ki devlope ak yon tradisyon ansyenn ke konvensyon rekonet kom bransh etabli nan domen filozofik akademik.
N ap devlope kounye a branch ke syans sa genyen.
Kontni
Epistemoloji[edite | modifier le wikitexte]
Bransh nan filozofi ki gen pou objektif fouye sou lanati konesans ; setadi bagay nou ka konen, bagay nou paka konen. gen plizye filozof ki travay nan domen sa-- nonm tankou plato ak aristot. de filozof sa yo reprezante de teori maje nan epistemoloji. setadi, teori ideyalis la, ak teyori reyalis la. nan teori ideyalis, aderan teori sa kwe ke vre verite ya ekziste nan yon fom esensyel ki transande tout apwoksimasyon nan mond fizik la. gen menm ideyalis ki di ke sa nou we nan mond fizik la se yon lonbray de fom ideyal la ke nou paka vreman we ak sans komen yo( zwe, zorey, men, santi, ak goute. pou sipote konsepsyon sa, ideyalis yo gen tandans pran matematik kom yon langaj ki pemet nou dekouvri plizye bagay nan mond sa, men menmsi nou trase yon sek ak instriman ki pi presi nan mond lan, nou pap jame vreman arive pre ekwasyon sek la ki se (x-h)^2 + (y-k)^2 = r^2( h ak k se kowodone pwen sentral sek la, r se reyon sek la).Dapre ideyalis yo, se ekwasyon sa ki vreman fom esensyel yon sek ki egziste selman nan mond ideyal. yon mond ki ka selman penetre avek zouti abstre-mental. bagay yo totalman diferan nan kan reyalis la--- yo we bagay la nan yon lot lonevi; pou yo, se opoze ya ki vre, setadi se mond sensoryel la ki egziste. nonm tankou aristot kwe ke nan pwen bagay ki egziste an deyo mond lan, se pa mond lan kap eseye fe sans ak ide ya, okontre, dapre filozof reyalis yo, se ide mental la kap eseye fe sans ak vre fom esensyel la ki se mond sa. ti mesye reyalis yo gen yon lot non ke yo ba yo nan etid akademik filozofik ki se " anpirisis". neg sa yo, se neg ki kwe nan sa ke yo rele "sipremasi sensoryel", setadi ke tout verite ki gen vale ekzistensyel irefitab dwe fe pati de mond sa. konye la nan etid monden filozifik, pa gen okin akademik ki intenalize eksklisivman yonn nan teori sa yo--- paske kompite ki pemet moun etidye de pre fenomen konpleks tankou fraktal, mond fisik pemet matematisyen penetre yon paket ide abstre nan matematik. sa sijere ke gen yon interelasyon ant mond abstra ya ak mond sensoryel ke plato ak aristot te souzestime. daye, listwa resen intelektyel lemond demontre ke gen yon sipepozisyon irefitab nat mond abstre ya ak mond sensoryel la ( setadi len depann de lot pou avanse nan yon fason ou yon lot)-- reyalis devlope lasyans ak sans yo ke yo itilize nan obsevasyon syentifik yo, men yo bezwen ide matematik yo pou fe sans ak inteprete ou teorize sa yo obseve ya. nan ka sa, li fe sans pou fe ke verite sanble gen yon ale mennen vini ke lap fe ant mond ideyal la e mond sensoryel la.
Teyoloji[edite | modifier le wikitexte]
Bransh nan filozofi ki etidye bagay ki gen pou li we ak konsepsyon sipenatirel ; tankou zafe bondye, santa, ak lespri, e relasyon ke entite sa yo sipoze genyen ak kretyen vivan. gen plizye gwo filozof nan teoloji--- nonm tankou augustin, thomas aquinas. Augustin sete yon filozof katolik ki posede yon intelek pwisan, li ede leglis katolik evite yon paket pwoblem filozofik tankou paradox aparan nan labib. li se premye filozof kretyen ki asepte ke se pa tout moun ki pa kwe nan jezi ki pral nan lanfe. li dekouraje tou intepretasyon literal labib, sitou intepretasyon apokaliptik yo. pa ekzanp, nan komansman listwa legliz kretyenn lan, se gen yon tendans pou moun lye tout ti ge, ak pwoblem natirel kom prev ke retou jezi ap rive sou nou. augustin fe rekonet ke se pou aderan sispann fe bagay konsa paske listwa lemond shaje ak ge ant nasyon, shaje ak kalamite ki te pi mal ke sa nou ap we jodi'a menm avan nesans jezi. setadi, le moun pral jije sa, le yo we ke te gen kalamite ki te pi mal, yap pral pase nou nan rizib. infliyans augustin ale nan menm agiman nap kont abosyon jodia. pa egzanp, le pret katolik di ke depi nan moman konsepsyon, gen yon nanm ki rantre nan gamet menmsi li reprezante yon selil. se augustin ki te vinn ak ide sa pou dekouraje infanticid elatriye. men ide sa rankontre yon gwo pwoblem nan ka vre marasa. lasyans prouve ke vre marasa soti nan divizyon yon sel gamet--- si augustin di ke nanm lan indivizib, eke nanm lan rantre nan moman konsepsyon, alo ka vre marasa kontredi teori sa paske li montre ke introdiksyon enstantane nanm lan nan moman konsepsyon mityelman eksklisiv ak indivibilite menm nanm sa. setadi nan ka vre marasa, swa nanm lan indivizib, ou li pa rantre nan moman konsepsyon an.
Lojik[edite | modifier le wikitexte]
Bransh ki etidye deklasyon ak relasyon deklarasyon sa yo genyen antre yo pou detemine vale veridik yo. Nan lojik deklarasyon sa yo gen yon non espesyal ki se "pwopozisyon".
Yon nan relasyon ki inpotan anpil nan lojik se yon pwose kognitif ke yo rele " inferans".
Inferans se pwose ki pemet ou fe yon konklizyon dapre sa ou konen ou ou sipoze ou konen. Sa ou sipoze ou konen an yo rele li "premis".
Gen plizye inferans, inferans disjonktiv, inferans kondisyonel.
Ekzanp inferans disjonkdiv: gen de moun ki gen kle kay la, se ti mari ak ti poushon. Si pot la ouve, se yonn nan yo pou ki ta ouve li.
Ti mari okap, li pa potoprins. Setadi, se pa timari ki ouve pot. Si se pa timari, fok se ti poushon. Konklizyon sa valid lojikman paske se yon konklizyon ke nou abouti ak li atrave inferans disjonktiv lan.
Etik[edite | modifier le wikitexte]
Bransh nan filozofi ki gen pou detemine vale moral aksyon yon kretyen vivan. Gen plizye system ki devlope pou reponn ak pwoblem sa ; men de pi gran ssyetem ki domine yo se "konsekanlis" ak "univesalis".
Diferans maje nan de system sa yo se kijan yo konkli vale moral yo aksyon. Nan yon kote, konsekanlis di ke se konsekans yon aksyon ki detemine vale moral tandiske univesalis la di ke vale moral yon aksyon objektif e li an deyo de konsekans aksyon an. dapre teori sa, moralite se yon bagay ki sibjektiv, setadi ki varye selon kondisyon aktyel. yon aksyon gen dwa bon nan yon sitiyasyon X, tandiske menm aksyon sa move nan yon aksyon Y Nan kan konsekanlis la, ou gen filozof tantou "jeremy bentham" ki se papa "utilitaryan". Utilitaryan kwe ke si yon aksyon abouti ak plis byen ke mal, li se yon aksyon moral ak vale pozitiv. Nan kan universalis yo ou gen filozof tankou "emmanuel kant" ki di ke vale moral yon aksyon pa gen aryen pou li we ak motivasyon akte ya, ou konsekans aksyon an. pou sipote avi sa, kant devlope yon konsep ki rele " inperatif kategorikal"--- konsep la di ke avan ou fe yon aksyon, imajine ki konsekans aksyon sa si tout moun sou late te adopte menm aksyon sa.
Lojik[edite | modifier le wikitexte]
se bransh nan filozofi ki etidye sifikasyon, validite yon konklizyon, ak relasyon ki egziste ant senbol ke lezom itilize nan moyen komikasyon yo. Se pou tet sa, gen yon gwo interaksyon ant etid lengwistik ak Lojik. Lojik fomel itilize 2 metod kle, sa nou rele "Lojik Dediktiv" ak sa nou rele Lojik Indiktiv. lojik dediktiv la se lojik kote ke konklizyon an se yon ekspresyon eksplicit ki fondamentalman konekte ak sa ki te nan premis lan ou premis yo. setadi validite yon konklizyon nan lojik dediktiv depann direkteman sou validite premis ki presede li yo. Tankou, "potoprens nan depatmanlwes, site soley nan potoprens, alo site soley nan depatman lwes". Tout edid nan jewometri baze sou pwose(ou inferans) dediktiv ki se kle nan lojik dediktiv la. baz lojik dediktiv la jwen sous li nan travay ke aristot tap fe sou sa nou rele jodi ya " syllogismes d'aristote". li enpotan pou remake ke konklizyon yon lojik dediktiv gen 2 posibilite, swa li setenman fos, oubyen li setenman vre. nan lagaj pwobabilite, li gen yon pwobabilite "0" oubyen "1" pagen antrede.
lojik indiktiv[edite | modifier le wikitexte]
Filozofi reprezante yon gwo pati nan aktivite intelektyel lezonm. Tout moun atikile konsepsyon pesonal yo sou lavi; nan pwose sa, nou di ke mounn sa yo ap filozofe; men moun ki ale pi lwen pou rantre nan rasin pwoblem sa yo, ak jefo yo fe pou devlope system nomatif ak deskriptif pou tante klarifye ak resoud pwoblem sa yo, sa yo vinn jwe wol filozof pwofesyonel. nan ka sa filozofi vinn pran yon sans fomel ak skolastik ke nou ka rele "Filozofi Systematik". Kisa Filozofi systematik sa ye, e kijan li divize? Kwake Filozofi fomel la gen plizye aspe, men gen 3 kokenn shenn bransh ki reprezante preske tout edifis etid filozofik la. Bransh sa yo, se Metafizik, Epistemoloji, ak Lojik.
Lojik: se bransh nan filozofi ki etidye sinifikasyon senbolik, validite yon konklizyon, ak relasyon ki egziste ant senbol ak sa senbol sa yo reprezante ou ta vle reprezante. paske lojik gen pou li we ak deklarasyon, gen yon interaksyon natirel ki fet ant lojik ak lengwistik. Lojik fomel itilize 2 metod kle, sa nou rele "Lojik Dediktiv" ak sa nou rele Lojik endiktiv. lojik dediktiv la se lojik kote ke konklizyon an se yon ekspresyon eksplicit ki fondamentalman konekte ak sa ki te nan premis lan ou premis yo. setadi validite yon konklizyon nan lojik dediktiv depann direkteman sou validite premis( deklarasyon) ki presede li yo. Tankou, "potoprens nan depatman lwes; site soley nan potoprens; alo site soley nan depatman lwes". Pa selman analiz deklarasyon yo KI Tonbe anba labanye lojik dediktiv, men pi fo etid matematik tankou jewometri baze sou inferans dediktiv( pwose dediktiv) ki se kle nan strikti lojik dediktiv la.Istorikman, baz lojik dediktiv la jwen sous li nan travay ke Aristot tap fe sou sa nou rele jodi ya " syllogismes d'aristote". Li enpotan anpil pou nou remake ke konklizyon yon lojik dediktiv gen 2 posibilite, swa li setenman fos, oubyen li setenman vre. nan langaj pwobabilite, li gen yon pwobabilite "0" oubyen "1" pa gen antrede.
"lojik endiktiv" se lojik ki baze sou probabilite ak koneksyon ou sou yon inifomite natirel ke nou gen rezon pou nou presipoze. se lojik sa ke Syans Aplike yo plis itilize. diferan ak lojik dediktiv, li enpotan pou nou remake ke konklizyon lojik endiktiv la sa pa janm 100%; setadi konklizyon an toujou kikonstansyel, konsekaman, li sije ak modifikasyon. Yonn nan moun ki devlope prensip metodolojik pou lojik endiktiv la se filozof angle ke nou rele john stuart mill. Prensip yo baze sou metod sa yo: Metod Diferans,Metod Menm bagay, Metod Menm Varyasyon", ak 2 lot medod derivativ ki se konbinezon metod prensipal sa yo.
Metod Diferans: jan ak pye ale nan yon restoran yal manje. jan mande diri blan, legim ak sos pwa nwa, pye li menm li mande diri blan, legim ak sos pwa blan. kom se marasa yo ye, yo mande pou yo mete diri blan an nan yon sel bol, ak legim la nan yon sel plat, men pou pwa yo ale nan 2 bol diferan. Apre mesye yo fin manje, yo ale lakay, yo poko rive lakay yo, vant Pye ap fe li mal, lap vomi ak dyare. pye ale kay dokte, dokte ya konkli apre tes loratwa li ke pye manje yon manje kontamine. nan twa manje diferan sa yo, ki les ki fe Pye malad? Dapre metod diferans lan, se pwa blan an ki koz maladi pye, paske se sel sos pwa blan an ke jan, ki pat malad, pat manje, e se menm sos pwa blan sa ke pye te manje pou kont li. si diri blan an ou legim lan te kontamine, jan tap malad tou. setadi, maladi ya ki se yon diferans ki pat pataje ant jan ak pye dwe soti nan manje ke jan ak pye pat pataje ya, kise sos pwa blan an.
Metod Menm bagay : yon kriptograf kap travay nan lame dayiti intesepte yon mesaj kode " abc = fo lespinas kraze; mcs = solda kraze rak; cpdk = mashin kraze jeneral jimenez. kisa let c ya reprezante? paske c paret tout kote kraze paret, eke sel let ki paret 3 fwa, menm jan kraze se sel mo ki paret 3, nou konkli ke dapre metod menm bagay la ke c = kraze.
Metafizik: se bransh nan filozofi ki shashe devlope kondisyon ak krite pou egzistans. tankou, ki sak konpoze reyalite? e ki relasyon ki genyen an eleman ki konpoze reyalite sa? nan bransh sa gen yon konsep kle yo rele "ontoloji". ontoloji se nati egzistans yon bagay, setadi nan ki konteks nou ga di yon bagay ekziste. konsep sa, yo elaji pou vinn ak yon lot konsep ke nou rele" "stati ontolojik". tankou, li pa sifizan pou mwen di ke "bouki ak malis" ekziste, fok mwen ale pi mwen pou mwen klarifye stati ontolojik "bouki ak malis"; setadi, se pou mwen klarifye pou yon moun ki pa konen ke bouki ak malis se karakte nan literati folklorik ayisyen. nan lot mo, mwen afime stati ontolojik bouki ak malis.
EpistemolojiTèks italik: se bransh nan filozofi kap sheshe konen lanati konenans, sou ki sa konesans baze. tankou ki sa ki jistifye sa nou asepte kom konesans. nan etid ak reshesh ki tap fet pou bay klarifikasyon sou lanati konesans gen de group kle ke nou rele" rasyonalis" ak empiricis".
rasyonalis se filozof ki kwe ke tout konesans ki non-patilye, setadi konesans ki gen aspe jeneral, se konesans nou aprann a-priori, setadi konenans nou aprann direkteman nan yon pwoses intelktyel ki indepandan de eksperyans. filozof sa yo tankou rene descartes ak platon fe alizyon ak matematik ak jewometri pou jistifye pozisyon sa. tankou, pou filozof sa yo, le moun gen metrize teorem pythagore la, se pa eksperyans ki fe menm moun sa reyalize definitivman ke sinis okare plis cosinis okare ap egal ak 1. se aspe jeneral konenans sa ke ou ka penetre direkteman san lintemedye eksperyans ki prouve pozisyon rasyonalis la depre filozof ki nan kan sa. li enpotan pou remake ke rasyonalis yo pa di ke tout konesans yon moun atenn, atenn li a-priori. paske yo di ke konesans patikilye baze sou eksperyans setadi ou aprann yo aposteri. tankou, si mwen rekonet koule mashinn mwen an, e ou menm ou rekonet koule mashin ou an, konesans patikilye sa pa bay yonn nan nou okin rezon pou jistifye yon konklizyon jeneral sou koule tout mashin sou late.
empiricis se filozof ki konkli ke tout sa ke nou ka rele konesans lejitim, nou aprann yo aposteri. setadi, se sou eksperyans nou, ak eksperyans lot moun ke konesans sa yo baze. se sak fe, enpiriris konsidere lasyans kom sel sous konesans lejitim paske li pa baze sou spekilasyon ou aktivite cerebral indepandan de eksperyans. yon nonm tankou jeremy benthman ak john stuart mill se 2 filozof ki vreman bati fondasyon kosmoloji enpiricis la.
Metafizik[edite | modifier le wikitexte]
se branch nan filozofi ki chache devlope kondisyon ak kritè pou egzistans, tankou, ki sak konpoze reyalite? e ki relasyon ki genyen an eleman ki konpoze reyalite sa? nan bransh sa gen yon konsep kle yo rele "ontoloji". ontoloji se nati egzistans yon bagay, setadi nan ki konteks nou ga di yon bagay ekziste. konsep sa, yo elaji pou vinn ak yon lot konsep ke nou rele" "stati ontolojik". tankou, li pa sifizan pou mwen di ke "bouki ak malis" ekziste, fok mwen ale pi mwen pou mwen klarifye stati ontolojik "bouki ak malis"; setadi, se pou mwen klarifye pou yon moun ki pa konen ke bouki ak malis se karakte nan literati folklorik ayisyen. nan lot mo, mwen afime stati ontolojik bouki ak malis.
Epistemoloji[edite | modifier le wikitexte]
se bransh nan filozofi kap sheshe konen lanati konenans, sou ki sa konesans baze. tankou ki sa ki jistifye sa nou asepte kom konesans. nan etid ak reshesh ki tap fet pou bay klarifikasyon sou lanati konesans gen de group kle ke nou rele" rasyonalis" ak empiricis".
rasyonalis se filozof ki kwe ke tout konesans ki non-patilye, setadi konesans ki gen aspe jeneral, se konesans nou aprann a-priori, setadi konenans nou aprann direkteman nan yon pwoses intelktyel ki indepandan de eksperyans. filozof sa yo tankou rene descartes ak platon fe alizyon ak matematik ak jewometri pou jistifye pozisyon sa. tankou, pou filozof sa yo, le moun gen metrize teorem pythagore la, se pa eksperyans ki fe menm moun sa reyalize definitivman ke sinis okare plis cosinis okare ap egal ak 1. se aspe jeneral konenans sa ke ou ka penetre direkteman san lintemedye eksperyans ki prouve pozisyon rasyonalis la depre filozof ki nan kan sa. li enpotan pou remake ke rasyonalis yo pa di ke tout konesans yon moun atenn, atenn li a-priori. paske yo di ke konesans patikilye baze sou eksperyans setadi ou aprann yo aposteri. tankou, si mwen rekonet koule mashinn mwen an, e ou menm ou rekonet koule mashin ou an, konesans patikilye sa pa bay yonn nan nou okin rezon pou jistifye yon konklizyon jeneral sou koule tout mashin sou late.
empiricis se filozof ki konkli ke tout sa ke nou ka rele konesans lejitim, nou aprann yo aposteri. setadi, se sou eksperyans nou, ak eksperyans lot moun ke konesans sa yo baze. se sak fe, enpiriris konsidere lasyans kom sel sous konesans lejitim paske li pa baze sou spekilasyon ou aktivite cerebral indepandan de eksperyans. yon nonm tankou jeremy benthman ak john stuart mill se 2 filozof ki vreman bati fondasyon kosmoloji enpiricis la.
Filozofi Mental[edite | modifier le wikitexte]
Se yon branch nan filozofi analitik ki gen pou objektif: etidye fenomèn mental, fonksyon mental, pwopriete mental tankou konesans tèt ou ak konesans entouraj ou.
Men, teori nan branch sa ale pi lwen nan chèche konnen ki jan diferan aspè mental sa yo makònen ak kò fizik la, patikilyèman kijan yo konekte ak ògan fizik nou rele “sèvèl tèt la”.
Devlopman filozofi sa konsantre nan rezoud yon pwoblèm kle nan filozofi ki vrèman domine metafizik depi lantikite jis jodi ya.
Pwoblèm saa; nan filozofi, nou rele l “pwoblem nanm ak kò”. Setadi, ki nati nanm lan, e kijan li kominike ak ko a. Kòm nou deja mansyone l, se pwoblèm sa ki trouve l nan rasin filozofi mental la.
Nan atant ke filozof tap fè pou rezoud pwoblèm saa, de gwo kan filozofik bay dizon yo sou lanati fenomèn mental yo. Filozòf ki kwè ke yon moun konpoze de 2 nati: youn fizik ke ou ka penetre ak sans komen yo, e youn invisib ke ou ka penetre sèlman ak rezon ou intelek. Yo rele yo dyalis. sètadi yo konsevwa moun divize an 2 nati.
Nan lòt kan opoze ya, nou jwenn sa nou rele Monis, setadi filozof ki kwè ke pa gen 2 nati, men plito yon sel nati ki konpoze tout egzistans reyèl la. Yonn nan premye moun ki atikile filozofi sa se Benedictus Spinoza.
Chak kan sa yo gen plizye vesyon. Tankou, Dyalis yo divize an 2 pati. Moun tankou Rene Descartes , menmjan ak Platon ki te vinn avan li, kwè ke nanm lan se yon sibstans indepandan ki ekziste indepandan de kò a, e li ale pi lwen pou sijere ke nanm saa ka menm siviv lanmo ko fizik la.
Sa ki pran pozizyon patikilye saa, yo rele yo Dyalis Sibstans. Men, nan menm kan dyalis la, gen yo lòt group ki pran yon pozisyon ki ta vle fè konnen ke Nann lan soti nan zantray Sèvèl Tèt La.
Kwake Nann ou lespri soti nan zantray ògan nou rele sèvèl tèt la, propriete Nanm lan paka redwi sou baz mekanik ak bio-chimik Sevel Tet ki ba li nesans lan.
Group sa nou rele yo Dyalis Pwopriyete.
Li enpòtan pou remake ke se fòm Dyalis Pwopriete ya ki alamòd pami dyalis modèn yo.
Monis[edite | modifier le wikitexte]
E monis yo menm? Nan kan monis la, nou jwen de kan patikilye ki domine sèn nan kwake yo gen monopòl la akoz siks7 aplikasyon syans fizik yo tankou chimi, fizik ak biyoloji.
Monis fizikalis[edite | modifier le wikitexte]
Monis fizikalis se group ki kwè ke gen yon sèl sibstans e ke sibstans saa parèt sèlman sou fom fizik ou enejik ki sou labanye lwa natirel yo e ke lè lasyans avanse nap ka rive esplike tout fenomèn mantal sa yo ki parèt ineksplikab jodi ya.
Monis ideyalis[edite | modifier le wikitexte]
Monis ideyalis Gwoup saa panse ke tout sa ki ekziste gen esans mantal, e ke menm bagay ak evenman ki parèt sou fom fizik se vrèman pwojeksyon ou ilizyon ke antite imateryel yo rele nanm lan kreye. Yon nonm tankou Berkeley te adopte filozofi saa. Voir le profil de l'utilisateur


text:
Ensidan Sibstans Danjere
Yo jwenn sibstans chimik tout kote. Yo pirifye dlo pou bwè, yo ogmante pwodiksyon danre, epitou yo fè travay nan kay vin senp. Men sibstans chimik yo ka danjere tou pou moun oswa pou anviwònman an si moun itilize yo oswa degaje yo yon fason ki pa kòrèk. Kapab gen danje pandan pwodiksyon, estokaj, transpò, itilizasyon oswa eliminasyon. Oumenm ak kominote ou nan risk si yo itilize yon sibstans chimik yon fason ki danjere nan kantite ki nuizib pou anviwònman kote w ap viv, travay oswa jwe.
Materyèl danjere sou plizyè fòm kapab lakòz lanmò, domaj grav, efè ki dire lontan sou sante ak domaj nan bilding, kay, ak lòt pwopriyete. Yo itilize ak konsève anpil pwodui ki gen sibstans chimik danjere nan kay nòmalman. Yo pote pwodui sa yo chak jou nan otowout, chemennfè, wout navigab, ak oleyodik peyi a.
Fabrikan sibstans chimik yo se yon sous materyèl danjere, men gen anpil lòt, tankou ponp gaz, lopital, ak espas dechè materyèl danjere.
Yo fè, itilize ak estoke plizyè kantite materyèl danjere nan apeprè 4.5 milyon lokal Ozetazini--depi nan gwo izin endistriyèl pou rive nan lokal lavaj asèk oswa nan magazen ki vann materyèl pou fè jaden.
Materyèl danjere yo vini sou fòm eksploziv, sibstans flamab ak konbistib, pwazon ak materyèl radyo-aktif. Sibstans sa yo degaje pi souvan akòz aksidan nan transpò, oswa akòz aksidan chimik nan izin yo.
Anvan
Anvan yon Ensidan Materyèl Danjere
Anpil kominote gen Komite Planifikasyon Ijans Lokal yo (LEPC). Responsablite komite sa yo gen ladan rasanble enfòmasyon sou materyèl danjere nan kominote a epi mete enfòmasyon sa yo disponib pou piblik la sou demann. LEPC yo gen responsablite tou pou devlope yon plan pou ijans pou prepare ak reponn pou ijans chimik nan kominote a. Plan an gen ladan fason y ap fè piblik la konnen ak aksyon piblik la dwe fè sizoka gen yon degajman sibstans chimik.
Kontakte LEPC yo pou konnen plis enfòmasyon sou danje chimik ak sa ki dwe fèt pou diminye risk la nèt pou moun ak pou kominote a nan materyèl sa yo. Biwo jesyon ijans lokal ou kapab ba ou enfòmasyon pou kontak sou LEPC yo. Chèche jwenn biwo oswa ajans jesyon ijans eta kote w ap viv la.
Bagay ki anba la yo se bagay ou kapab fè pou pwoteje tèt ou, fanmi ou ak byen ou kont konsekans yon ensidan materyèl danjere:
- Prepare yon Twous Rezèv pou Ijans, ki genyen ladan atik tankou manje ki p ap gate, dlo, ak yon radyo ki fonksyone avèk pil oswa avèk manivèl, flach ak pil siplemantè. Ou ta dwe mete bach plastik, adeziv twal, ak sizo nan twous la pou kapab pi byen prepare pou yon ensidan materyèl danjere. Ou ka vle prepare yon twous pòtatif pou mete li nan vwati ou sizoka yo mande ou pou deplase.
- Fè yon Plan Fanmi ou pou Ijans. Fanmi ou ka pa ansanm lè gen yon katastwòf, poutèt sa li enpòtan pou konnen kijan youn ap kontakte lòt, kijan n ap tounen ansanm ak sa w ap fè sizoka gen yon ijans.
Pandan
Pandan yon Ensidan Materyèl Danjere
Koute estasyon radyo oswa televizyon lokal pou jwenn enfòmasyon detaye ak enstriksyon yo. Swiv enstriksyon yo avèk anpil prekosyon. Ou ta dwe rete lwen zòn nan pou diminye risk kontaminasyon nèt. Sonje kèk sibstans chimik toksik pa gen odè.
Sekirite Abri pou Chanm ki Bouche yo
Dis (10) pye kare espas planche pou chak moun ap bay ase lè pou evite gaz kabonik anpile pandan apeprè senk (5) èdtan, si ou sipoze chak moun ap respire nòmalman pandan y ap repoze.
Men, li mwen posib pou ofisyèl lokal yo rekòmande pou moun yo pran abri piblik nan yon chanm ki bouche pandan plis pase 2-3 èdtan, paske yon abri konsa ap vini mwen efikas apre yon sèten tan poutèt lè deyò a ki kontamine a ap enfiltre nan abri a ofi-amezi. Nan pwen sa a, deplasman nan zòn nan se aksyon pou pran pou jwenn plis pwoteksyon.
Epitou, ou ta dwe ayere abri a lè ijans lan pase pou pa respire lè ki kontamine pandan ou toujou andedan abri a.
Apre
Apre yon Ensidan Materyèl Danjere
Sa ki anba la yo se gid pou peryòd ki vini apre yon ensidan materyèl danjere:
- Ale nan yon abri piblik yo bay si yo te di ou pou deplase, oswa si ou santi ou pa gen sekirite pou rete lakay ou. Voye tèks SHELTER + Kòd postal ou nano 43362 (4FEMA) pou jwenn abri ki pi pre nan zòn ou (egzanp: shelter 12345).
- Aji vit si ou te pran kontak avèk sibstans chimik danjere oswa si ou te ekspoze ladan.
- Swiv enstriksyon otorite lokal yo bay pou de-kontaminasyon. Yo ka mande ou pou pran yon douch okonplè, oswa yo ka mande ou pou rete lwen dlo epi pou swiv yon lòt pwosedi.
- Chèche tretman medikal san pèdi tan si ou gen sentòm ki dwòl.
- Mete rad ak soulye ki ekspoze yo nan bwat ki byen fèmen. Pa kite yo nan kontak avèk lòt materyèl. Rele otorite lokal yo pou konnen ki bon fason pou elimine yo.
- Fè tout moun ki vin an kontak avèk ou konnen ou te ka ekspoze nan yon sibstans toksik.
- Koute radyo oswa televizyon lokal pou jwenn dènye enfòmasyon sou ijans lan.
- Ede yon vwazen ki ka bezwen asistans espesyal - tibebe, granmoun aje ak moun ki gen bezwen pou aksè oswa bezwen fonksyonèl. Moun k ap pran swen yo oswa ki gen gwo fanmi ka bezwen lòt asistans nan sitiyasyon ijan yo.
- Retounen lakay ou sèlman lè otorite yo endike pa gen pwoblèm. Louvri fenèt ak bouch ayerasyon yo, epi limen vantilatè yo pou bay ayerasyon.
- Mande otorite lokal yo kijan pou netwaye teren ak kay ou.
- Rapòte nenpòt vapè ki pwolonje oswa lòt danje ba biwo sèvis ijans lokal ou.
Plis Enfòmasyon
Sitwèb Asosye
Ale sou Entènèt nan sitwèb ki anba la yo pou jwenn plis enfòmasyon sou fason pou planifye ak prepare pou yon ensidan materyèl danjere ak sou fason pou konnen resous ki disponib yo:
- Ajans Federal pou Jesyon Ijans
- Lakwa-Wouj Ameriken
- Depatman Oleyodik Transfè ak Administrasyon Sekirite Materyèl Danjere
Koute Ofisyèl lokal yo
Aprann kichòy sou plan pou ijans yo gouvènman eta ak gouvènman lokalkreye nan zòn ou. Nan nenpòt ijans, toujou koute enstwiksyon ofisyèl jesyon ijans lokal yo bay.


text:
Pwojè Katye Senesòf
Distrik Sid Laflorid
Pwojè Katye Senesòf (PSN) se yon inisiyatif kap konbat vyonlans anti-gang, anti-zam Depatman Lajistis Etazini. Li gen kat eleman prensipal.
FÒs Piblik
Pwojè Katye Senesòf apiye ak fasilite kooporatif pouswit federal, eta ak lokal de krim zam, kriminel vyolan, delikan vyolan ak aktivite kriminèl ki relye ak gang.
Lyn ki Relye ak FÒs Piblik
Inisiyatif Anti-Gang
Pwojè Katye Senesòf founi komisè yo ak Inisiyatif Anti-Gang pou cheche fasilite ankèt, apreyansyon ak pouswit manm gang kriminel vyolan. Lè l posib, fòs piblik federal, eta ak lokal epi gen resous pou pouswiv koordone pou founi yon strateji fòs piblik ki konsantre pou eliminen gang kriminèl vyolan ak aktivite gang nan tout Distrik la.
Lyn ki Relye ak Anti-Gang
Pwojè Santinèl se anfòsman, prevansyon ak entèvansyon jènjan ki konsantre sou inisiyatif kont krim vyolan zam Pwojè Katye Senesòf. Fòs piblik la travay ak gwoup kominote yo pou ankouraje aktivite edikasyonèl ak rekreyasyonèl pou jènjan kominote afekte yo. Bi yo se pou montre konsekans negative ak patisipasyon ak vyolans ak zam de pwendvi egspozisyon a andomajman fizik ak anprizonman ak pwendvi dezòd vyolans zam kreye nan fanmi, katye ak vi tout moun ki afekte. Pwojè Santinèl konsantre sou jenjan pa prezantasyon anti-gang ak anti-zam nan lekol, gwoup kominote, some jenjan ak kan dete. Depi 2005, PSN Pwoje Santinèl rive jwenn plis ke 10,000 jenjan ak mesaj anti-gang ak anti-vyolans nan Konte Miami-Dade, Broward ak Palm Beach.
Kisa Paran Ka Fè pou Anpeche Patisipasyon nan Gang (PDF)
Inisiyatif Re-antre Distrik Sid Laflorid
Nan 2003, yon koze ki te mansyonnen nan Diskou a Nasyon Prezidan Bush se te chalenj pou re-antre yon kriminèl nan sosyete a. Nan epok sa a li te estime ke te gen preske 600,000 moun yo ta pral lage de prizon federal oswa eta chak ane pou retounen yo nan kominote nou. Chalanj lan se te, epi li se, pou ba yo ouveti pou yo ka re-antre nan sosyete a ki pral pwoteje kominote nou yo de konsekans si yo ta tounen komèt krim anko.
PSN nan Distrik Sid Laflorid te sou premye plan nan koodine, fasilite ak otorize inisiyatif re-antre nan tout distrik la. Pwojè Katye Senesòf ak patnè PSN nou yo genyen:
A. Depi 2004, 2006 ak 2008, chak ane gen somèt ki sponsè pou vyolans gang ak re-antre, planinn stratejik ak gwoup travay.
B. Aktivite re-antre ki finanse direkteman ak aktivite patnè re-antre non likratif kouwè: pwobasyon ak pouswit patwouy pawol, koodinatè enfòmasyon pou re-antre ak aktivite founisè sèvis- lisans pou kondwi, restorasyon dwa sivil, plasman edikasyon travay, ak asistans plasman travay ak transpotasyon, fwa preparasyon pou re-antre ak fwa re-antre nan tout kominote a.
C. Ankouraje devlopman Koalisyon Kolaborasyon Re-antre nan tout konte a pa rasanble patnè re-antre yo de fasilite prizon federal ak eta/lokal; ansyen kriminèl' ajans plasman travay; biznis; enstitisyon relijye; ofisye ki eli ak medya a, epi travay ansanm avèk yo pandan ke yap rasanble resous enfòmasyonèl , ekonomik ak pèsonèl pou founi yon sèvis re-antre ki pi efikas.
D. PSN ede koalisyon Konte Broward ak Miami-Dade nan pibliye lis asistans re-antre nan tout konte an epi nan kenbe "fwa tranzisyon ak re-antre, ak aktivite nan lide sa ki vize a jwenn founisè sèvis sa yo pou kenbe kontak ak kriminèl yo lè yo re-antre nan sosyete a.
Lyen ki Relye a Reantre KriminÈl
Gid Resous Re-antre Miami-Dade
Broward Reentry Resource Guide
Asosiyasyon Baze nan Kominote a
Depatman Lajistis Etazini ak Biwo Komisè Gouvènman Etazini pou Distrik Sid Laflorid travay ak santenn ajans ak òganizasyon an konekson ak inisiyatif pouvwa kominote a. Kelke nan asoye enpòtan nou:
FÒs Piblik
United States Bureau of Alcohol Tobacco and Firearms
Federal Bureau of Investigation
United States Drug Enforcement Administration
United States Department of Housing and Urban Development Inspector General
United States Department of Immigration and Customs Enforcement
United States Marshals Service
Florida Department of Law Enforcement
Fort Pierce Police Department
St. Lucie County Sheriff's Department
Martin County Sheriff's Department
Okeechobee County Sheriff's Department
Highlands County Sheriff's Department
Palm Beach County Sheriff's Department
City of Del Rey Beach Police Department
Riviera Beach Police Department
West Palm Beach Police Department
Ft. Lauderdale Police Department
Pompano Beach Police Department
North Lauderdale Police Department
Broward Sheriff's Office
Hallandale Beach Police Department
Miramar Police Department
Florida Department of Corrections
Ajans ak Depatman GouvÈnman Sivil
United States Department of Housing and Urban Development
Miami-Dade County Housing Authority
Palm Beach County Housing Authority
Oganizasyon Non Likratif, Charite, Enstitisyon Biznis ak EdikasyonÈl
United Way of Broward County Commission Substance Abuse
Helping Hands of Miami-Dade County, Inc.
5000 Role Models of Excellence of Miami-Dade County
Miami Coalition for a Safe and Drug Free Community, Inc.
The Elijah Project
Hosanna Community Foundation
Wayne Rawlins Consulting
The Advocate Program
South Florida Work Force
Legal Services of Greater Miami
Transitions, Inc.
Broward County Commission on Homelessness
AdisyonÈl Lyens
Citizens' Crime Watch of Miami-Dade County
Hosanna Community Foundation, Inc.
R.E.S.P.E.C.T. Program/City of Miami Parks & Recreation
Broward County Re-Entry Coalition
Palm Beach County Criminal Justice Commission


text:
Ozetazuni, lavi nòmal la deranje totalman nan anpil eta sou kòt ès peyi a nan moman siklòn Sandy ap lage lapli epi pote van sou eta sa yo, depi Kawolin di Nò rive jous nan Eta Konektikit, epi li menase plis rejyon toujou sou kot ès la pandan lap avanse nan direksyon nò.
Otorite yo pase lòd pou yo fèmen lekòl, sèvis otobis ak tren nan gwo vil yo tankou Washington, New York, Baltimore, Filadèlfi); pa egzanp, yo kanpe sèvis tren ki konn sòti nan kapital federal la pou ale Filadèlfi, New York ak Boston.
Nan kad menm mezi prekosyon sa yo, konpayi ayeryèn yo pran desizyon pou yo anile plizyè milye vòl ki ta prale oubyen sòti sou kòt ès la, menm jan konpayi tren nasyonal la, AMTRAK, deside kanpe tout operasyon nan rejyon an pou jounen lendi a. Menas Sandy poze, lakoz mache d labous ameriken an –ki gen katye-jeneral li nan vil Manhattan- anile tout aktivite pou jounen an.
Daprè previzyon meteowolojik yo, siklòn SANDY kapab lakoz lanm-lanmè yo monte yon wotè kap depase 3 mèt sou kòt vil New York, yon sitiyasyon ki kapab pwovoke gwo inondasyon. Se konsa, otorite nan vil la pase lòd pou 375 mil moun pati kite zòn kote yap viv yo, si yo sitiye prè lanmè; pami rejyon sa yo genyen Manhattan. Majistra New York la, Michael Bloomberg, pale ak popilasyon an dimanch 28 oktòb la pou l di tout moun fèt pou pran avètisman ak konsèy otorite yo oserye. Majistra Bloomberg di –nap site:
”Kite m ensiste pou m di si ou pa deplase, wap tou senpleman mete lavi ou an danje; non sèlman wap mete lavi ou an danje, men tou wap mete an danje lavi sekouris ki pral oblije deplase pou vin pote w sekou, pou wete w kote w rete a. Nou pa swete ou gen pou fè fas ak yon sitiyasyon difisil konsa; men se yon bagay ki posib…”
Daprè previzyon yo toujou, siklòn Sandy genyen pou l touche tè sou kòt Eta New Jersey nan jounen lendi 29 oktòb la oubyen byen bonè madi. Menm previzyon yo fè konnen sistèm nan pral lage anpil lapli nan rejyon li pral travèse yo.
Akoz pasaj siklòn Sandy sou yon gwo pati nan rejyon ès Lèzetazini, Prezidan Barack Obama ak rival repibliken n nan, Mit Romney, pran desizyon pou yo anile kèk aktivite elektoral yo ta pral mennen nan Vijini, yon eta trè zenpòtan pou eleksyon prezidansyèl 6 novanm nan e kote elektè deja kòmanse vote. Responsab kanpay chak nan 2 kandida yo patisipe dimanch nan divès pwogram televizyon kote yo di Prezidan Obama ak Gouvènè Romney genyen kè-sote anpil pou byennèt elektè kap viv nan rejyon kote siklòn nan pral pase yo.


text:
Vis Prezidan Edmonson vizite Sena Florid la pou mande pi bon règleman pou resikle fè kwiv ke moun te pran ilegalman
Lendi ki sot pase a, Vis Prezidan Audrey M. Edmonson pale ak Komite Afè Kominotè Sena Florid la pou bay sipò li pou yon pwojè lwa ki kreye dè restriksyon adisyonèl sou tranzaksyon metal ki reglemante yo, pou fè li pi difisil pou resiklè metal segondè yo achte metal reglemante yo, ikonpri kwiv, ke yo te petèt obteni ilegalman.
Nan pwojè lwa a gen sèten egzijans pou dilè dezyèmmen yo, tankou:
• Egzije yo bay prèv ke yo se pwopriyetè biznis la anvan yo achte sèten metal reglemante
• Antretni sèten dosye sou yon tranzaksyon acha nan yon metòd estandadize;
• Pèmèt yo achte metal reglemante yo pandan dè orè limite;
• Limite valè tranzaksyon kash yo a $1000, egzije peman chèk pou tranzaksyon ki koute plis yo.
Pwojè lwa a te jwenn sipò konpayi konstriksyon yo, resiklè yo, cherif yo, yon kantite vil ak konte, AT&T, Electrical Coop, ak Endistri Asosye yo.
Vis Prezidan Edmonson souliyen ke pwoblèm vòl feray ak kab kwiv yo “pa sèlman denati kriminèl men se yon zak ki gen konsekans grav epi ki kreye yon efè domino. Anplis de ogmante depans pou ranplase kab kwiv ki sou poto limyè yo, aparèy elektwonik yo ak aparèy klimatizè yo toupatou nan Konte Miami-Dade, ak enkonvenyans pou elektè yo pou ranplase aparèy yo nan antrepriz ak kay prive yo, gen yon menas pou sekirite rezidan ki pi vilnerab yo, granmoun aje yo ak timoun yo”, di Vis Prezidan an.
“Poto limyè ki pa gen kouran yo kreyen fènwa nan zòn kote granmoun aje yo ak timoun yo tranvèse lari ki gen anpil machin oswa travèse pou rantre ak soti lakay yo. Te gen agresyon, vòl ak moun ke yo tire nan zòn ki konplètman nan fè nwa yo. Pi trajikman, te gen aksidan yon fanm ki te mouri nan Konte Miami-Dade pandan li tap travèse lari nan yon zòn ki fè nwa epi yon machin frape li”, di Vis Prezidan Edmonson.
Ni òdonans Konte Miami-Dade la, ni pwojè lwa a ki prezante bay komite Sena Eta a, se pa pou kreye annwi pou dilè yo, dapre Vis Prezidan Edmonson, men pou fè li pi difisil pou vòlè yo vann metal ke yo. Asanble Komisyonè Konte Miami-Dade la kreye yon task force, ak responsabilite pou jwenn solisyon pou aleje enpak ke sa genyen sou biznis yo, rezidan yo ak Konte a epi li konpoze de reprezantan minisipalite vwazin yo, Depatman Konte Miami-Dade yo, Lapolis, Florida Power and Light, dilè feray yo, Biwo Avoka Eta a ak rezidan zòn ki afekte yo.
“Òdonans lokal ki adopte nan Konte Miami-Dade la orijinalman soti apati plent rezidan yo konsènan poto limyè ki pa limen ki te lakoz enkyetid sekirite”, Vis Prezidan an di manm komite Sena Eta a. “Apre sa, biznis yo koumanse kontakte mwen pou di ke vòlè pran aparèy klimatizè yo sou pwopriyete yo. Nan semèn ki sot pase yo, vòlè te pran aparèy klimatizè yo nan legliz yo ak gadri yo ki kite manm legliz yo ak timoun yo enkonfòtab nan chalè a. Piske lapolis lokal la gen difiklite kenbe kriminèl sa yo kap fè zak sa a, sèl chwa yo genyen se pou eseye kreye plis sanksyon pou dilè feray nou yo ki achte metal sila yo”.