text:
Oté
Bann Shagosien domin zot sar in pèp, in nasyon dan zot péi natal !
/ 22 févrié 2013
Zédi soir, moin lété Sin-Pol pou suiv in konférans dsi la baz Diégo-Garcia. In konférans bien intérésan dsi lo pli gran baz militèr bann zamérikin nana dan l’oséan Indien. Konm lo konféransyé té i di, li pans pa l’Amérik va abandone so baz-la l’ané 2016, inn pèrsone dan lo piblik la domandé si bann Shagosien i pé gard kant mèm léspoir rotourn dan zot péi natal, na in moun la réponn : Chagos, sé in bann zil lé loin inn par rapor a l’ot : nana par-la dé san kilomète rant Diégo épi Péros Banos, donk li oi pa pou kosa, mèm si bann l’Amérik i rès Diégo, bann Shagosien nora poin la posibilité alé viv dann Péros Banos, ou sinonsa Salomon, pétète mèm dann Diégo, l’androi na poin la baz militèr.
Moin la toujour pans sa é mi ariv pa ziska zordi konprann koman bann zamérikin épi bann zanglé la fini par mète azot dan l’idé té i falé vir bann Shagossien — l’avé arienk 1.400 dann tan-la déplas azot dsi Maurice épi lé Seychelles. Mi oi pa koman in pti pé d’moun konm sa noré gingn mète lo baz amérikènn dann difikilté épi dan linsékirité. Konm di mon vyé gran-mèr, sa in rézonman la pakotiy l’amenn azot kalkil in n’afèr konm sa.
Bann Shagosien, pou zot par, i pans sèryèzman zot va rotourn dan zot péi natal, zot é pi zot zanfan, mèm zot ti zanfan. Sé pou sa zot i ronons pa. Sé pou sa Olivier Bancoult èk son lékip i ménaz pa son tan, pa son fatig pou ariv o-bi. Mé afors zot i mobiliz zot bann konpatriyot, afors i kominik bann Shagosien lamour lo péi natal, moin lé sir, dann kèr banna l’apré énète zot lidantité konm Shagosien. Mi pans koméla, na pi bann Péros-Banos, na pi bann Salomon, na pi bann Diégo : firamézir, nana bann Shagosien. Lidantité, ou i trap sa dan la lite komine, lidantité, sé sak i fé ou i dovien in pèp, in nasyon. Mi pans, san tardé bann Shagosien sar in pèp, in nasyon.
NB : Sansa, akoz Maurice k’i vé arpran Les Chagos i komans propoz azot in éstati lotonomi ? Sansa, pou kosa bann konsèrvatèr zanglé i komans propoz azot in diskisyon pou ède azot rotourn shé zot ? Zot lidantité é zot rovandikasyon i fé son shomin.
Justin


c: text/html

text:
Travay 27Haitian Creole Version (HCV)
27 ¶ Lè yo deside pou fè n' pati nan batiman pou peyi Itali, yo renmèt Pòl ansanm ak kèk lòt prizonye nan men Jiliyis, kòmandan yon batayon lame Wòm lan yo te rele Batayon Seza.
2 Nou anbake sou yon batiman ki te soti lavil Adramit ki tapral fè lakòt nan Lazi. Epi nou pati. Aristak, yon moun lavil Tesalonik nan peyi Masedwan, te avèk nou.
3 Nan denmen nou rive lavil Sidon. Jiliyis te boule byen ak Pòl, li te ba l' pèmisyon pou li al wè zanmi l' yo pou li al chache sa l' te bezwen.
4 Apre nou kite Sidon, nou pase sou bò dwat lil Chip, nou lonje kòt la sou anwo, paske van an te kontrè pou nou lòt bò a.
5 Nou travèse lanmè a devan Silisi ak Panfili, nou rive lavil Mira nan Lisi.
6 Antan nou la, kòmandan an jwenn yon batiman ki te soti lavil Aleksandri tapral an Itali. Li fè nou anbake sou li.
7 Pandan plizyè jou nou vwayaje ti pa ti pa. Se pa ti traka anvan nou te ka rive devan lavil Nid. Van an pa t' ban nou chans pou n' al pi lwen nan k'ap sa a. Nou te blije desann, pase devan k'ap Salmone, vire anba lil Krèt.
8 Nou lonje kòt la avèk anpil traka jouk nou rive yon kote yo rele Bon Pò, toupre lavil Laze.
9 Nou te deja pèdi anpil tan, jou pou jwif yo te fè jèn yo te deja pase. Lè sa a se te gwo danje pou moun vwayaje.
10 Se poutèt sa Pòl ba yo konsèy sa a: Mesye, mwen wè vwayaj la pral gen gwo danje ladan li: n'ap pèdi chay la ansanm ak batiman an. Ata moun ka mouri tou.
11 Men, kòmandan women an te gen plis konfyans nan pawòl kaptenn lan ak amatè batiman an pase nan pawòl Pòl.
12 ¶ Pò a pa t' bon pou yo te rete pase sezon fredi a tou: se poutèt sa pifò moun ki te abò a te vle pati. Yo t'ap pran chans rive Finiks, yon lòt pò nan lil Krèt la ki bay sou lanmè nan direksyon siwa nòwa. Konsa, yo ta ka pase sezon fredi a la.
13 Lè yo wè yon ti van swèt leve, yo te kwè yo te kapab rive Finiks. Yo leve lank, yo pran lonje kòt lil la.
14 Men, yon lòt moman, yon gwo van yo rele nòde desann soti nan mòn lil la.
15 Li pran trennen batiman an. pa t' gen mwayen kenbe tèt ak li. Nou te blije kite l' pote n' ale.
16 Nou pase bò anba yon ti zile yo rele Kloda. La, nou pran yon ti souf. Se pa ti traka anvan nou resi sove ti kannòt bò a.
17 Yo rale l' moute abò. Apre sa, yo pran mare kèk kòd, yo sentre batiman an byen sentre. Yo te pè tou pou batiman an pa t' al chwe sou yon fon plat ki nan mitan lanmè a devan peyi Libi. Yo desann vwal yo. Se konsa nou kite van an bwote nou.
18 Gwo van an t'ap bat nou pi rèd. Nan denmen, nou te blije jete chay yo nan dlo.
19 Nan denmen ankò, marin yo voye tout aparèj batiman an jete nan dlo ak pwòp men yo.
20 Pandan plizyè jou nou pa wè ni solèy, ni zetwal. Van an menm t'ap soufle byen fò toujou. Lè n' wè sa, nou pèdi tout espwa sove.
21 ¶ Moun ki te abò yo pa t' manje anyen depi lontan. Pòl kanpe devan yo, li di yo konsa: Mesye, nou te dwe koute mwen. Nou pa t' dwe soti kite Krèt. Nou ta egzante tout danje sa yo ak tout pèt sa yo.
22 Men, koulye a, m'ap di nou pran kouraj. Pesonn p'ap mouri. Se batiman an ase k'ap pèdi.
23 Yè oswa, Bondye m'ap sèvi a, li menm ki mèt mwen, li voye yon zanj li bò kote m',
24 li di mwen: Pa pè, Pòl. Fòk ou konparèt devan Seza. Epi Bondye fè favè sa a pou ou: li ba ou lavi tout moun k'ap vwayaje ansanm avèk ou yo.
25 Se poutèt sa, mesye, pran kouraj. Mwen gen konfyans nan Bondye. Sa gen pou l' rive jan li di m' lan.
26 Men, nou pral chwe sou yon zile.
27 Sa te fè katòz nwit deja. Van an t'ap bwote nou toujou sou lanmè Mediterane a. Vè menwi konsa, marin yo vin santi nou t'ap pwoche bò yon tè.
28 Yo mare yon sonn nan yon liy, yo lage l' nan fon. Yo jwenn dlo a te gen vin bras. Pi devan ankò yo lage liy lan, yo jwenn kenz bras ase.
29 Yo te pè pou batiman an pa moute sou resif. Yo lage kat lank nan dèyè batiman an. Yo t'ap tann solèy la leve.
30 Marin yo menm t'ap chache chape kò yo. Yo desann ti kannòt bò a nan dlo, yo pran pretès yo tapral mare kèk lank devan batiman an.
31 Men, Pòl di kòmandan women an ak sòlda yo: Si moun sa yo pa rete nan batiman an, nou yonn p'ap sove.
32 Lè sa a, sòlda yo koupe kòd ki te mare ti kannòt bò a, yo kite l' ale.
33 Anvan solèy leve, Pòl mande tout moun pou yo manje yon ti manje. Li di yo: Mezanmi, jòdi a fè katòz jou depi nou rete la san manje, n'ap tann.
34 Tanpri, koulye a, mete kichòy nan vant nou. N'a byen bezwen l' pou nou sove. Ata yon branch cheve nou p'ap pèdi.
35 Lè li fin di sa, Pòl pran pen, li di Bondye mèsi devan yo tout, li kase pen an, epi l' kòmanse manje.
36 Tout moun reprann kouraj; yo menm tou yo manje.
37 Te gen desanswasannsèz (276) moun antou abò batiman an.
38 Lè yo fin manje kont yo, yo jete rès ble a nan lanmè pou deleste batiman an.
39 Lè solèy leve, marin yo pa t' rekonèt tè a. Men, yo wè yon lans ak yon bèl plaj. Yo fè lide pran chans ale fè tè la.
40 Yo demare lank yo, yo lage yo nan lanmè. Yo demare kòd ki te kenbe zaviwon ki te sèvi yo gouvènay la. Yo moute fòk la pou van an pouse batiman an tou dwat devan yo. Yo mete k'ap sou plaj la.
41 Men, batiman an moute sou yon ban sab nan mitan de kouran, li chwe. Devan batiman an te antre kole nan sab la, dèyè a menm gwo lanm yo t'ap fin kraze li.
42 Sòlda yo te vle touye prizonye yo pou okenn ladan yo pa t' naje sove.
43 Men, kòmandan women an ki te vle sove Pòl di yo non pa fè sa. Li bay lòd pou tout moun ki konn naje jete kò yo nan dlo anvan pou y' al atè.
44 Lòt moun yo va swiv apre, y'a kenbe kèk planch osinon kèk moso nan batiman an. Se konsa nou tout nou rive atè anbyen, san lòt donmaj ni malè.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1 Wa 11Haitian Creole Version (HCV)
11 ¶ Salomon te renmen ak anpil fanm ki moun lòt nasyon. San konte pitit fi wa peyi Lejip la, li te gen fanm ki soti nan peyi Moab, nan peyi Amon, nan peyi Edon, nan peyi Sidon ak nan peyi Et.
2 Li te marye ak anpil fanm ki soti nan lòt nasyon, atout Seyè a te bay moun pèp Izrayèl yo lòd pou yo pa janm marye ak moun sa yo, pou yo pa janm kite yo mele ak yo, paske moun sa yo va pran tèt yo pou fè yo sèvi bondye pa yo. Men, Salomon te sitèlman renmen yo, li marye ak yo.
3 Salomon te marye ak sètsan (700) madanm ki soti nan fanmi gwo chèf, lèfini li te gen twasan (300) fanm kay. Medam sa yo fè l' vire do bay Bondye.
4 Lè Salomon konmanse granmoun, medam yo pran tèt li, yo fè l' al sèvi lòt bondye. Li pa sèvi Seyè a, Bondye li a, ak tout kè li ankò, jan David, papa l', te fè l' la.
5 Li pran sèvi Astate, bondye peyi Sidon an, ak Milkòm, vye zidòl degoutan peyi Amon an.
6 Salomon tanmen fè sa ki mal devan Seyè a. Li pa sèvi l' ak tout kè li jan David, papa l', te fè a.
7 Sou mòn ki sou bò solèy leve lavil Jerizalèm lan, li bati de tanp, yonn kote yo fè sèvis pou Kemòch, vye zidòl degoutan peyi Moab la, ak yonn kote yo fè sèvis pou Molòk, vye zidòl degoutan peyi Amon an.
8 Se konsa li bati lòt tanp kote pou medam lòt nasyon li te marye yo al boule lansan ak ofri bèt pou touye pou bondye pa yo.
9 ¶ Seyè a move sou Salomon paske Salomon te vire do bay Seyè a, Bondye pèp Izrayèl la. Atout Seyè a te parèt de fwa devan Salomon,
10 atout li te ba li lòd pou li pa sèvi bondye lòt nasyon yo, Salomon pa t' koute Seyè a, li pa swiv lòd li yo.
11 Seyè a di Salomon konsa: -Gade sa ou fè! Ou pa respekte kontra mwen te pase avè ou la, ou pa fè sa m' te ba ou lòd fè. M'ap wete baton kòmandman an nan men ou, m'ap mete yonn nan chèf ou yo nan plas ou.
12 Men, poutèt David, papa ou, mwen p'ap fè sa nan vivan ou. Se nan men pitit gason ou lan m'ap wete gouvènman an.
13 Men, mwen p'ap wete tout peyi a nèt anba lòd li. Poutèt David, sèvitè m' lan, poutèt lavil Jerizalèm mwen chwazi pou rele m' pa m' lan, m'ap kite yon branch fanmi pou li.
14 ¶ Se konsa, Seyè a fè Adad, yon moun nan fanmi wa Edon an, leve dèyè Salomon.
15 Men istwa Adad: Lontan sa, nan tan David t'ap fè lagè ak peyi Edon, Joab, kòmandan lame li a, te moute nan peyi Edon al antere kadav sòlda pèp Izrayèl yo ki te mouri nan lagè a. Lèfini, yo touye dènye gason ki te nan peyi a.
16 Joab rete sis mwa nan peyi a ansanm ak tout lame a jouk yo fin touye dènye gason ladan l'.
17 Lè sa a, Adad te timoun. Li te rive chape kò l' ansanm ak kèk lòt moun peyi Edon ki t'ap travay kay papa l'. Y' ale nan peyi Lejip.
18 Yo kite lavil Madyan, yo pase lavil Paran. Antan yo la, yo pran kèk gason avèk yo, yo desann peyi Lejip bò kote wa peyi a. Farawon an ba li yon kay pou l' rete ak yon pòsyon tè pou l' travay. Lèfini li ba li manje.
19 Adad sitèlman vin bon zanmi farawon an, farawon an pran bèlsè li, sè larenn Takpènès, li bay Adad li pou madanm.
20 Madan Adad fè yon pitit gason yo te rele Genoubat. Larenn Takpenès fè elve Genoubat nan palè a kote li grandi ansanm ak tout pitit wa yo.
21 Lè nouvèl lanmò David ak lanmò Joab rive nan peyi Lejip, tonbe nan zòrèy Adad, Adad di farawon an konsa: -Kite m' tounen nan peyi m'.
22 Farawon an mande l': -Poukisa? Eske ou janm manke anyen isit lakay mwen kifè ou vle tounen lakay ou? Adad reponn li: -Mwen gen tou sa m' bezwen. Men se pou ou kite m' ale. Se konsa Adad tounen nan peyi l'.
23 Bondye fè yon lòt moun leve dèyè Salomon ankò. Se te Rezon, pitit gason Elyada, ki te kouri kite lakay mèt li, Adadezè, wa peyi Soba a.
24 Rezon sanble yon bann gason avè l'. Se konsa li vin chèf yon bann bandi. Lè sa a, David te bat Adadezè, li touye tout moun peyi Siri ki t'ap mache avèk Adadezè. Se konsa Rezon desann lavil Damas. Li vin chèf lavil Damas.
25 Pandan tout rèy wa Salomon, Rezon pa t' vle wè pèp Izrayèl la. Mete sou mechanste Adad t'ap fè pèp Izrayèl la, Rezon pa t' vle wè pèp Izrayèl la menm. Rezon te vin wa nan peyi Siri.
26 ¶ Yon lòt moun ki te bay Salomon do ankò, se te Jewoboram, yonn nan moun ki t'ap sèvi avèk Salomon yo. Jewoboram te pitit Nebat, yon nonm lavil Zereda nan peyi Efrayim. Manman l' te yon vèv yo te rele Sewa.
27 Men rezon ki te pote Jewoboram bay Salomon do. Salomon t'ap fè yo ranbleye teras ki bay sou solèy leve lavil Jerizalèm lan. Li t'ap fè repare miray Lavil David, papa l'.
28 Jewoboram te yon vanyan gason, lèfini li te konn sa li vle. Lè Salomon wè jan jenn gason an te travay rèd, li mete l' reskonsab travay kòve nan pòsyon tè ki pou fanmi pitit Jozèf yo.
29 Yon jou, Jewoboram te fèk kite lavil Jerizalèm, li kontre sou wout li ak Akija, pwofèt lavil Silo a. Akija te gen yon rad tou nèf sou li. De mesye yo te pou kont yo sou wout la nan mitan jaden yo.
30 Akija wete rad nèf ki te sou li a, li chire l' fè douz moso.
31 Lèfini, li di Jewoboam: -Pran dis moso pou ou, paske Seyè a, Bondye pèp Izrayèl la, voye di ou: Mwen pral wete kòmandman peyi a nan men Salomon, m'ap ba ou dis branch fanmi pou ou.
32 Salomon pral rete ak yon sèl branch fanmi. M'ap fè sa pou li poutèt David, sèvitè m' lan, poutèt lavil Jerizalèm mwen te chwazi nan tout peyi Izrayèl pou rele m' pa m' lan.
33 Salomon vire do ban mwen, l' al adore bondye lòt nasyon, tankou Astate, zidòl fanm moun peyi Sidon yo, Kemòch, bondye moun Moab yo, ak Milkòm, bondye moun Amon yo. Salomon pa fè sa ki byen devan je mwen, li pa mache dwat, li pa swiv lòd ak kòmandman mwen yo tankou David, papa l', te fè l' la.
34 Men, mwen pa t' wete gouvènman tout peyi a nan men l'. M'ap kite l' gouvènen konsa jouk li mouri. M'ap fè sa pou li poutèt David, sèvitè m' lan, yon nonm mwen te chwazi, yon nonm ki te mache sou lòd ak kòmandman mwen yo.
35 Men, m'ap wete gouvènman tout peyi a nan men pitit gason l' lan. M'ap ba ou dis branch fanmi pou gouvènen.
36 M'ap kite yon sèl branch fanmi pou pitit li a. Konsa, David, sèvitè m' lan, va toujou gen yon moun nan ras li ap gouvènen lavil Jerizalèm, lavil mwen te chwazi pou m' rete a.
37 Ou menm, mwen pran ou, m'ap mete ou wa sou tout peyi Izrayèl la. Konsa, w'a chèf sou tout peyi ou vle a.
38 Si ou fè tou sa mwen mande ou fè, si ou mache sou lòd mwen, si ou fè sa ki dwat devan je m', si ou kenbe tout lòd ak tout kòmandman mwen yo tankou David, sèvitè m' lan, te fè l' la, m'ap toujou kanpe la avè ou. Lèfini, tankou mwen te fè sa pou David, m'ap fè ou toujou gen yon moun nan fanmi ou k'ap wa apre ou. M'ap ba ou peyi Izrayèl la pou ou.
39 Se konsa m'ap pini moun fanmi David yo. Men, se p'ap pou tout tan.
40 Se poutèt sa Salomon te soti pou l' touye Jewoboam. Men, Jewoboram leve, li kouri ale nan peyi Lejip, bò Chichak, wa peyi a. Li rete la jouk Salomon mouri.
41 ¶ Se nan liv istwa Salomon an nou jwenn tout lòt bagay Salomon te fè yo ak jan li te gen bon konprann.
42 Salomon te wa lavil Jerizalèm, li te gouvènen tout pèp Izrayèl la pandan karantan.
43 Lè li mouri, yo antere l' nan lavil David, papa l'. Se Woboram, pitit li, ki moute nan plas li sou fotèy la.


text:
Oté
Shante ton konte, domin ta fète !
/ 6 avril 2010
Na dé foi, bann gran résponsab i di in n’afèr épi lé shoz i bouj pa... touléka, i bouj pa assé vite, é dan lo sans lo kozman lo boug. Mèm si sé lo Prézidan la Répiblik la kozé, mèm si li la fé konm k’i diré in vré sérémoni pou fé son z’anons. I diré son bann minis i fé pa tro in konte ansanm sak zot patron la di.
In légzanp ? Méssyé Sarkozy la di i sar donn bann Domyin travay dan l’androi zot i viv, plito k’fé vnir demoun, par karguézon, épi obliz bann Domyin alé okip in post an Frans… byinsir li koz pou bann fonksyonèr. Kozman-la li la di lo sis novanm, mé konm k’i dire, in pé la pankor majine lé tan pou mète sa an aplikasyon. La prèv ? In bann poféssèr i sort gingn tout zot diplome, olèrk donn azot in post issi, la déside anvoy azot Créteil, vi k’i paré sa in lakadémi lé pa to roshèrshé.
Konm avan ? Oui konm avan ! Malgré diskour lo Prézidan ? Oui malgré son kozman, malgré son désizyon. Pétète lo Réktora va fé konm l’ané passé, va fé vni in kota proféssèr an plis, konmsa apré li va di li gingn pa done toute amontrèr rényoné travay sir plass.
Bin, an atandan, kèl konte i fé avèk promèss lo prézidan ? Kèl konte ? Konm bann vyé moun i di souvann foi, an parlan pa réspé : « shante ton konte, domin ta fète ! ».
Justin


text: Artist: Wyclef Jean Album: Masquerade Song: MVP Kompa Typed by: lmcolas@videotron.com * * send corrections to the typist Men Wyclef Gadé Elizabetch faché Elizabeth pas faché non Li di sé pa ou ké li vlé Sé nèg tèt gren lap tan Li di sé bab boy yo lap tan Li renmen dreadlocks yo Pou li kapab dansé Li renmen jan nou mixé Chorus: Kompa direc direc direc Nou mixé'l avec on ti reggae reggae reggae Aprè sa nou mété hip-hop sou li Lévé men nou si nou représenté pou Haiti Encor, encor, kompa direc direc direc Nou mixé'l avec on ti jagon n-ga-gap, n-gué-gue, n-gou-gou n-ga-gap, n-gué-gue, n-gou-goooooou Ééééééééééyyyyy Men yo, men yo Men MVP yo Most Valuable Player Sé pa basketball nap joué Sé kompa nap maté Men non, Men non Men MVP a Most Valuable Player Sé pa football nap joué Sé kompa nap maté Gadé jan tout moun conten Kan kou lè ou jwen chèk ou vendredi Papa'm té kon travaille nan yon factory Pendan mon onc Reynold tap joué New York, New York, New York, New York, New York City, City Chorus Blow, blow, blow Nou pa pè Vin ak zam Nou pa pè Sé dansé Nou vin dansé Belle fi Nou vin caressé Si-vou-plè Avancé Sé fété Nou vin fété Ou pa palé kreyol Ou palé anglè: Yo dog let me tell you like this Get out of my face or i'm a bust your ass You heard Pali, Boulova Wyclef ak Gérald vini ak MVP kompa Digital pa a la mod encor On y va Nou pa pè, nou pa pè Nou pa pè, nou pap janm pè Nou pa pè, nou pa pè Nou pa pè, nou pap janm pè Nèg Brooklyn, yo pa pè Nèg Miami, yo pa pè Nèg Cité-Soleil, yo pa pè Dérespeté nou nap météw en ba tè Nou pa pè, Jacmel pa pè Jérémie nou konnin nou pa pè Pétionville, Croix-des-Bouquets pas pè Canada nou konnin nou pa pè Koté Brooklyn, Brooklyn pap janm pè New Jersey, New Jersey pap janm pè L'Artibonite nou konnin nou pa pè Gonaïves nou konnin nou pa pè Aux Cayes, Au Cap pap janm pè Kot moun Jacmel yo, yo pa pè Saint-Marc, nou pa pè Port-au Priiiiiince!!!!!! An-mwé, m'cwè Ti-Jo mouri Sa lap fè la é minui li yé la oui mé zanmi Zombi, barré yo Barré Ti-Jo, mé zanmi, barré-l Zombi, barré yo Lévé men nou, Lévé men nou, Lévé men nou, Lévé men nou Zombi, barré yo Barré Ti-Jo pou mwen, mé zanmi Zombi, barré yo Woy, sé Wyclef mé zanmi Woy, depui m'piti mon onc Reynol té montré'm mizik sa tandé Coupé Cloué Ti-Mano Raymond Jean-Baptiste Papa'm pat vlé m'tandé bagay sa non Gen moun ki di m'fè on plak kompa M'fè on lot men li, men li, men li Bon, bagay digital la pa a la mod tandé Style kompa no jou a yo rélé'l MVP Most Valuable Player Si sé pa kompa MVP nap joué Nou pa vlé tandé'l tandé Nap ba nou on roche tandé messieurs Ok tout moun ki daco ak kompa MVP an Bay radio'ou volum Si ou pa gen radio, al volè youn Bal volum...


text:
Oté
I aprann pa vyé sinj pou fé la grimas !
/ 16 février 2013
Dopi in pé d’tan bann jenn i vanj in pé partou. Kosa zot i domann ? In travay ! Sa in n’afèr lé rar konm korn lapin. Bann jenn, épi bann shomèr an jénérali i koné sa osi. In pé i di, i fo alé rode kontra èk la komine, d’ot i di i fo alé rode sa Konsèy réjyonal, sansa Konsèy zénéral. Biensir tout i pans nora moiyin grat-grat in pé, mé pèrsone i kroi pa va vni a bou fé kontra an kantité pou domoun dann shomaj. Pou sak la fine obliyé, mète bien dann zot koko dsi troi pèrsone an aj travayé, nana inn lé dann shomaj é sa i amènn anou avèk plis san soisant mil shomèr.
Kosa l’amenn anou dann malizé konmsa ?
Na in kantité rézon, mé sak lé lo pli résponsab sé la politik gouvèrnman dann nout péi. Kèl gouvèrnman ? In pé tout, gosh konm droit… In défo d’réfléksion ? Mi pans pa, pars bann Rényoné kisoi dann zot parti, kisoi dann zot sindika, kisoi dann zot z’asosyasion, kisoi ankor dann Konsèy réjyonal épi Konsèy zénéral la pa arète rode solision pou dévlop nout lékonomi, amélyor nout sosyété, ésèy éstop in pé lo shomaj. La plipar d’tan sé l’aplikasion la fé défo. In légzanp ? Kan Sarkozy la dévlop son program dsi lo dévlopman andojène i pé pa di té in mové program vik d’apré sak moin la konpri lo bi lété d’insèr La Rényon dann son l’anvironeman, kas in pé nout kordon onbilikal avèk la Frans. Mé la ministrèz l’Outre-mèr épi lo gouvèrnman li-mèm la pa konprann lé shoz konmsa. Zot la mèm konpri té i falé agrav ankor la politik néokolonyal. Sé sak in pé i kalkil, zordi ankor, i pans ankor zordi èk zot san, désan sansa troi san produi.
I sèy fé pran anou po d’shanm pou pla kouvèr, makaroni pou la bouji. I paré pou trap sinj i mète banane. Dann in zanr l’arozoir. La min i pass bien pou alé trapé, mé i arpas pi pou sorti. L’èr-la : sinj lé pri dann pyèj. Mé obli pa non pli lo patoi : i aprann pa vyé sinj pou fé la grimas.
Justin


text:
Gen laj la nouvo sou dirijabl la
Reliance sou pouvwa solè vle di avyon an ta dwe byen lwen pi dousman pase yon plan regilye, vwayaje nan jis 25km èdtan yon, men reyalite a li se se sans vle di li te kapab potansyèlman rete ayeryèn, nan altitid wo, pou peryòd long nan tan.
“Li nan tout bagay sou vitès, ak optimize enèji,” te di Jafaar. “Ki sa ki itilize moute enèji ki pral vit. Moun toujou vle ale pi vit men nou pa ap ale nan dwe pote moun, se konsa vitès ki pi ba yo ka tolere sa.”
Si, epi lè Cloud Solèy la vin sou tè a – ki Jafaar admèt pa kapab rive pou kèk ane ankò – li pouvwa byen jwenn li se pa dirijabl la sèlman plan otou pi wo pase nou.
Lide a te devlope pa Kazakhstan pitit gason enjenyè Igor Pasternak, ki moun ki demenaje ale rete nan Etazini an nan 1994 epi li moute nan blimps piblisite biznis bilding nan.
Li te pase sot pase yo de deseni yo k ap travay yo rezoud pwoblèm ki poze pa aeronèf tradisyonèl yo.
“Mwen konprann aeronèf byen,” li te di CNN. “Mwen te bati yon anpil nan yo.”
Aeroscraft li se yon dirijabl rijid-Kò eksteryè navigatè mezire yon kolosal 169 mèt nan longè, ak yon chaj nan 66 tòn (ak plan yo pou yon vèsyon tono 250), yon vitès krwazyèr ki rive jiska 120 ne, ak yon ran de 3.100 kilomèt naval.
“Li yon ti jan tankou machin rèv mwen an,” li te di.
“Nan dezas natirèl ak lòt sitiyasyon kote enfrastrikti se ki pa-inexistant, te kapab Aeroscraft la dwe itilize yo pote nan atik pou ka dijans: manje, dlo, lenn – 66 tòn sekou nan yon moman,” eksplike kominikasyon nan konpayi an direktè John Kiehle.
Men, pandan y ap Rezon prensipal li se chans yo dwe lojistik, k ap deplase kago yo, twoup militè yo ak pwovizyon pou sekou imanitè nan tèren remote ak inospitalye, konpayi an admèt ke desann liy lan gen pouvwa pou sèvi ak lòt pou teknoloji a, ki soti nan “otèl k ap flote” nan “syèl YACHTS pou milyonè yo. ”
Koulye a, 90 ane apre lansman de dirijabl premye Amerik la, Shenandoah a USS, dirijabl ak aerostats ap sibi yon bagay nan yon renesans.
Pami moun ki espere mennen chaj la se California ki baze sou Aeros, ki ap devlope sa li espere ke li pral gen yon revolisyonè dirijabl nouvo kago yo, theAeroscraft, mete ansanm eleman nan regilye ‘pi lejè-pase-lè’ (LTA) navèt tradisyonèl yo ak fiks zèl avyon .
Se konsa, lwen, konpayi an te kreye yon vèsyon pipiti-desann nan avyon an a pwouve ke desen an ka travay; pwochen etap la se yon pwototip gwo dimansyon. Bi a se gen Aeroscraft an premye vole pa 2016, ak flòt inisyal la nan 24 machin leve, li kouri pa 2020 2021.
“Sa a se vre wi: se yon jwèt-changer,” te di Bill Feeley, direktè yo nan konpayi an nan finans estratejik. “Se yon chanjman reyèl nan teknoloji endistriyèl yo, sou yon par ak bilding lan nan skyscrapers, oswa kreyasyon an enèji nikleyè.”
Tweets soti nan @ cnni/paris-airshow-2013
Pasternak ak Kiehle di youn nan pi gwo avantaj ki genyen Aeroscraft a se ke li kouri sou dyezèl regilye, olye ke gaz chè aviyasyon ki kapab difisil jwenn kenbe nan nan mond lan nan rejyon plis aksesib.
Men, yon lòt pwojè dirijabl kounye a nan rechèch ak devlòpman te kapab yo te fini menm pi bon mache ak pi fasil sou pouvwa a: inovasyon ak Cloud Solèy jeni konsiltasyon gwoup Altran a se yon dirijabl patrone pa enèji solè.
Li nan yon zòn konpayi an te gen kèk eksperyans nan, li te gen deja te travay sou enpilsyon Solè, premye avyon nan mond lan Powered sèlman pa solèy la.
Menm jan ak dirijabl Aeros ‘, se Cloud Solèy la ki fèt yo pote chay gwo nan kago sou long distans tan – men Cloud Solèy la ki manke yon sèl eleman chans yo dwe kle nan siksè Aeroscraft la a: pilòt la.
Etid posibilite Altran a ap ekzamine si wi ou non li se posib pou avanse pou pi charj nan jiska 250 tòn nan plas kote yo mete nan sa ki se efektivman yon abèy super-gwosè.
Li plis: Sou mak ou a, jè seri, ale!
“Nou pa ap chèche ranplase fòm tradisyonèl nan transpò kago yo,” eksplike manadjè pwogram la, Ali Jafaar. “Bato Veso ka pote 500,000 tòn nan yon tan – nou pa ap chèche fè sa.”
Olye de sa lide a se pou kapab deplase atik gwo, tankou pati plan, long distans tan soti nan yon faktori nan yon lòt.
US defans kontraktè Raytheon se deja planifye yo mete aerostats pwòp li yo (aeronèf ki fè yo kole ak tè a) nan syèl la pi wo a kapital la US, Washington.
Li plis: moman enkwayab Paris salon an
Men, olye pou yo pote twoup oswa founiti fabrikasyon, blimps Raytheon a pral chaje ak ekipman siveyans, yo gade pou menas la nan atak.
Yon fwa sou yon tan, yo te dirijabl la konsidere kòm tan kap vini an nan vòl: kòm selèb, abondan ak alamòd kòm epòk la dekorasyon Atizay ki make gran jou de glwa li yo.
Men, yon seri de dezas, pa pi piti aksidan an nan Hindenburg an nan New Jersey, an 1937, ak pèt la sou 36 lavi, mete yo peye rèv yo nan vwayaj entèrkontinanto Zeppelin.
Blimps yo toujou yon je abitye nan piblisite, men moun ki desine ak bati sa yo avyon kwè gen pi plis yo – ak nan tan kap vini yo – pase tou senpleman siyalizasyon konsesyonè a machin lokal oswa bay odyans televizyon yon View pi bon nan jaden an foutbòl pandan matche ak an gwo.


text:
Oté
Bonzour tristès !
/ 10 mars 2012
Na poin tro lontan, prézidan Sarko la parl dsi son avnir. Li la di konmsa, si li gingn pa z’éléksyon moi d’mé, i antann ar pi parl dé li. Li va kit la politik... Zédi soir, li la rodi lo mèm zafèr. Mèm li la di lo zournalist, i pé poz ali lo mèm késtyon inn, dé, troi foi, li va fé lo mèm répons. Lé in pé bizar, in boug lé angajé dann in konba, olèrk kriy : "Tyinbo la pa largué !", i di in n’afèr konmsa. Pars demoun lé riskab majine lo ga i kalkil déza li la fine pèrd la parti.
Solman, konm Sarko i fé pa arien san bien kalkilé, i pé di, kosa i spas ankor dan son tèt ? Pétèt li majine demoun va konprann li sé l’om providansyèl, pars lé zot, sanm pou li, i vo pa arien. Pétèt li di dan son fonnkèr, bann Fransé va santi azot konm orfélin, konm z’anfan na pi papa, na pi momon, é va réfléshi avan bat ali a-tèr. In kalkil ? Mé mi koné pa si sé in bon kalkil, pars in pé i pé di, alon fors ankor in pé, nou va nyabou kapot ali dann fon. D’ot i pé di, koz touzour, shant ton kont, zordi ta fèt. Sinonsa, li lé konm in moun i prévien bann Fransé, domin zot va rogrété, pars in nouvo sar zamé in moun kapab konm li ! Dizon, konm in paryaz dsi l’avnir.
Bien bon ! Mé anon oir pou kosa li lé bon ! Tout sondaz i amontr la mazorité d’moun i pans son mandatir lété sèt bann rish kont bann pov. La pa arienk bann sondaz, lo bann shif galman i amontr bann rish la vni pli rish é bann moun o-flan la vni plis o-flan. Alor di sak li di, mi pans pa bann shomèr va pléré dann fon zot kaz, mi pans pa non pli bann vièy pèrsone va pléré, épi arzout èk sa tout sak la vi zot sityasion dégradé. Moin lé sir, dan la kaz bann rish, demoun sar tris vi k’la mashine pou anrishi nora détraké. Konm in liv l’ékrivèn Françoise Sagan i di dan son tit : "Bonzour tristès !".
Justin


text:
Metapad
-
Pake:
-
-
Creole:
-
-
Lang:
-
Telechaje Metapad
Deskripsyon:
Karakteristik prensipal:
- Travay ansanm ak fichye tèks nan gwosè gwo
- Anviwònman nan polis
- Entelijan rechèch ak ranplasman nan mo
- Auto-indent mòd
Kòmantè sou Metapad:
Metapad Lojisyèl ki gen rapò:
Editè a fonksyonèl yo travay avèk kòd. Lojisyèl an gen yon seri karakteristik pwisan ak kapasite yo Upload dosye lokal yo nan yon ftp-sèvè.
Youn nan analogue yo dirijan ak gratis nan Biwo a Microsoft. Lojisyèl an sipòte fòma ki pi popilè reyalize maksimòm konpatibilite ak lòt lojisyèl biwo.
Lojisyèl an fè lis yo travay ak plan woutin nan chak jou. Aplikasyon an sipòte travay la ak dokiman yo nan fòma popilè yo ak sa ki ekri nan divès kalite.
suite nan biwo nan travay ak dokiman yo tèks ak tab. Li sipòte yon gwo kantite fòma ak fonksyon kòm yon altènativ a Microsoft Office.
Editè a tèks ki se lajman itilize nan mitan pwogramasyon yo. Lojisyèl an konsantre sou koreksyon an ak fòma nan tèks la ki ekri nan C ++ lang nan pwogram.
Yon zouti pwisan pou Layout a nan dokiman nan nivo pwofesyonèl. Se lojisyèl an ekipe ak zouti yo espesyal pou pwosesis la dokiman avanse.
Lojisyèl an yo ekri liv, atik yo syantifik ak liv sou syans yo egzak sa ki ekri nan ki gen ladan fòmil yo difisil matematik.
Zouti yo jwenn enfòmasyon ki nan baz done a nan bibliyotèk ak enstitisyon syantifik nan mond lan. Lojisyèl an sipòte senkronizasyon a ak bibliyotèk sou entènèt nan sèvis la.
Editè a tèks pwisan ak yon seri karakteristik pou travay pi pwodiktif ak dosye yo tèks. Lojisyèl la se kapab anpil akselere travay la ak dosye yo tèks.
Editè a yo optimize epi senplifye pwosesis la nan PHP devlopman. Lojisyèl an pèmèt ou edite dosye yo ak gen ladan zouti yo pou travay konfòtab ak kòd la.
Zouti pwoteje òdinatè w lan kont menas yo divès kalite. Lojisyèl la pèmèt yo detekte ki kalite diferan nan viris ak lokalize dosye yo ki enfekte nan karantèn.
Vit ak sekirite navigatè ak sipò nan teknoloji modèn. Lojisyèl an gen yon seri fonksyon itil ak sipòte sèvis sa yo nan yandèks motè rechèch.
Anviwònman an al touye web-sèvis sa yo san yo pa itilize yon navigatè. Lojisyèl an sipòte travay la nan aplikasyon pou, jwèt ak zouti yo amelyore rannman an.
Seri a nan zouti nan pwòp ak optimize sistèm nan fonksyone. Lojisyèl an pèmèt ou jere sistèm nan epi retire dosye yo nesesè.
Fasil a yo sèvi ak konvètisè ki konvèti dosye nan fòma yo diferan. Lojisyèl an sipòte yon gwo kantite zouti yo Customize pandan konvèsyon an.
Wè plis lojisyèl
Sistèm operasyon:
- Windows
- Android
Top lojisyèl:
Wè plis lojisyèl


text:
Mesye Lal la le 15 (Mr Lal The Detective 15)
Jwe: 138 Fwa
Pataje ansanm ak zanmi ou
Mesye Lal la le 15: OUCHE LAL le épisode 15 se yon pwen enteresan ak fascinants ak klike tip nouvo sove jwèt devlope pa jwèt ENA gratis. Imajine yon sitiyasyon tèworis te kenbe bonm nan divès kote nan city.MR LAL gen enfòmasyon teworis kay ak al lakay yo. Finalman te resevwa enfòmasyon sou plas yo, kote yo kenbe bonm. Menm jan ou se yon moun ki gen bon pwoblèm rezoud nati, si ke nou va reyisi pa jwenn atik ki gen valè nesesè e rezoud puzzles yo. Fè pi gwo eksitasyon epi amizman pou jwe sove jwèt chak jou. Bòn chans yo ak pi bon souhaite nan jwèt sove.
Kontwòl yo: Mouse Interaction.
Kontwòl yo: Mouse Interaction.
Nouvo jwèt
Mesye Lal la le 15 se yon jwèt flash sa ou kapab jwi jwe en gratis. Malgre sa OUCHE LAL le épisode 15 se yon pwen enteresan ak fascinants ak klike tip nouvo sove jwèt devlope pa jwèt ENA gratis, ou ka jwenn nouvo jwèt jouer chak jou. Si ou renmen game, sa a, ou ka jwe jwèt menm jan an pou Mesye Lal la le 15 nan Gamelola.com. Houke jwèt Favoris ou:, Ajoute ou pi renmen jwèt Blog ou Facebook nan paj ou ak peut jwe sou sit entènèt kont ou!
Plis jwèt


text:
2 Korint 10Haitian Creole Version (HCV)
10 ¶ Men sa mwen menm Pòl, m'ap mande nou ak dousè ansanm ak bon kè ki soti nan Kris la. Gen moun ki pretann mwen fèmen lè m' nan mitan nou, men lè m' lwen nou mwen sevè.
2 Tanpri, pa fòse m' moutre nou jan mwen ka sevè lè m'a rive lakay nou. Paske mwen sèten m'a ka moutre m' sevè annegad moun ki konprann m'ap aji dapre bon konprann lèzòm.
3 M'ap viv koulye a nan yon kò tankou tout moun, se vre. Men, mwen p'ap goumen menm jan ak tout moun.
4 Zam m'ap sèvi nan batay m'ap mennen an, se pa menm ak zam moun k'ap viv dapre lide ki nan lemonn yo. Zam mwen se zanm ki gen pouvwa devan Bondye pou kraze tout gwo fò. M'ap kraze tout pawòl esplikasyon ki pa bon,
5 m'ap kraze tou sa lèzòm nan lògèy yo ap fè pou anpeche moun konnen Bondye. M'ap mare tout vye lide ki nan tèt lèzòm yo, m'ap fè yo vin obeyi Kris la.
6 Mwen pare pou m' pini tout moun ki va dezobeyi. Men, anvan sa, se pou nou moutre m' jan nou soti pou nou soumèt nou nèt.
7 ¶ Nou menm, moun Korent, n'ap gade sou laparans. Enben, si yon moun mete nan tèt li se moun Kris la li ye, se pou l' mete sa nan tèt li tou, mwen menm tou mwen se moun Kris la mwen ye menm jan avè li.
8 Enpi, menm si m' te fè grandizè yon ti jan twòp pou otorite Seyè a ban mwen an, mwen pa wont pou sa. Paske, otorite sa li ban mwen an, se pou m' fè nou grandi nan konfyans nan li, se pa pou m' kraze nou.
9 Mwen pa ta vle nou konprann m'ap chache kraponnen nou lè m'ap ekri nou konsa.
10 Gen moun ki di: Lè Pòl ap ekri nou, li rèd konsa, li sevè. Men, lè li la nan mitan nou li tou dou. Ata pale li pa ka pale.
11 Enben, moun ki di sa a, li mèt mete sa nan tèt li: Pa gen diferans ant sa m'ap ekri nan lèt mwen voye ban nou lè mwen pa la ak sa mwen pral fè lè m'a la nan mitan nou.
12 ¶ Konprann sa byen: mwen pa ka pèmèt mwen pou m' mete m' sou menm wotè ak moun ki kwè yo plis pase sa yo ye, ni mwen p'ap konpare tèt mwen ak yo non plis. Se yon bann san konprann! Y'ap mezire tèt yo ak mezi yo menm yo fè. Y'ap konpare tèt yo ak pwòp tèt pa yo ankò.
13 Men, pou mwen menm, mwen p'ap vantè tèt mwen depase limit. M'ap rete nan limit travay Bondye ban mwen an. Nou menm, moun Korent, nou nan limit travay mwen.
14 Se sak fè, mwen pa t' depase limit mwen lè m' te rive lakay nou ak bon nouvèl ki pale sou Kris la.
15 Konsa, nou wè, mwen pa depase limit Bondye ban mwen. Mwen p'ap fè grandizè pou travay lòt moun te deja fè. Okontrè, mwen gen espwa n'a grandi nan konfyans, pou m' ka fè yon pi gwo travay ankò nan mitan nou, toujou nan limit Bondye ban mwen an.
16 Apre sa, m'a kapab al anonse bon nouvèl la nan peyi ki pi lwen pase lakay nou, san m' p'ap bezwen fè grandizè pou travay lòt moun deja fè nan limit pa yo.
17 Paske, jan sa ekri nan Liv la: Si yon moun vle fè lwanj tèt li, se pou l' fè lwanj tèt li nan sa Bondye fè pou li.
18 Se konsa wi: Se pa moun k'ap fè lwanj tèt yo ki bon pou travay la, men se moun Seyè a rekòmande ki bon pou travay la.


text:
Pou Variant a konpatib FS2004 klike isit la Sur "L" yo sa aktive afteburner efè. kabin an 2D se pi konplè pase kabin an vityèl
Nò Ameriken XB-70 Valkyrie la te yon pwototip supèrsonik commando nan 1950 la byen ta nan US. Li se ki fèt nan Nò Ameriken. Se sèlman de kopi yo te konstwi, youn nan ki te detwi nan yon aksidan.
Pèt la nan yon pwototip siyen manda a lanmò nan pwogram nan. vòl Sa a se yon piblisite vòl, anpil jounalis yo se temwen yo aksidan an fèt la nan sa a machin trè chè, li peze 250 tònn ak te koute 10 fwa pwa li yo nan lò.
aksidan an fèt la
Sou 8 jen 1966, pwototip nan dezyèm kite Edwards AFB fè mezi nan ranp bonm. Anplis de sa, egzamen sa a pèmèt General Electric, manifakti a motè yo XB-70, pran foto nan piblisite a avyon ak yon F-4B Phantom Mondyal la, F-104N Starfighter, F-5A Libète avyon de gè ak yon T -38 Talon, tout mache ak motè soti nan General Electric. Men, F-104 a, ki te parèt nan tourbiyon nan reveye ki te pwodwi pa XB-70 a, frape, detwi estabilizasyon gòch la vètikal. Apre 16 segonn nan vòl, commando a vin soti nan kontwòl, lè sa a te fè aksidan.
Al Blan, pilòt la XB-70, dechaje nan tan men kopilot li Carl Lakwa se kapab retire e li te touye yo, ansanm ak pilòt la nan F-104 a, Jozèf Albert Walker. (Sous Wikipedia)


text:
(Pati twasan swasanndis uit), Depok, West Java, Endonezi, Septanm 30, 2015, 3:18 pm).
Ant 1960 ak ane 1970 yo vilaj sonm, ak vilaj la en nan gwo larivyè Lefrat sonm wayn la epi li toujou dezè.
Pa gen anpil peple, tou de lokal yo (Dayak flechèt) Bugis ak imigran yo soti nan Java.
Yo rive jwenn vilaj la UPRIVER tou de soti nan bouk la nan New ulu, Balikpapan anjeneral moun ki lè l sèvi avèk yon ti bato (avèk yon pedal), ak ki lè gwo larivyè Lefrat la ankò kouran rapid (akòz lapli) lè sa a pran jou fèk rive nan vilaj la en nan gwo larivyè Lefrat la, kounye a vilaj la te deja ansanm ak lavil la nan Balikpapan, ak wout la aksè te deja fasil, swa ak yon kat machin kondwi rou ak motosiklèt la.
Rezidan lokal yo majorite flechèt Dayak te pase desann yo rete nan vilaj la en ak en sonm wayn.
Popilasyon an ap viv nan jaden agrikilti, men paske nan kondisyon tè ki kiltivatè anjeneral agrikilti diri ki kapab fèt sèlman rekòlte yon fwa chak ane.
Men, anjeneral nan adisyon nan diri k ap grandi, kiltivatè anjeneral intercrop jaden yo ak legim, tankou konkonb, papay, mayi ak kasav.
Se konsa, si rezèv la nan diri aksyon manje apovri, kiltivatè gen ase aksyon manje nan kasav, mayi oswa rekòt mayi janm jwenn nan forè a,
Anplis de sa nan fwi tankou papay ak tomat yo te plante, forè toujou anpil duryan ak rambutan ak tan (duku forè).
Pandan ke pwason ak lòt bò asyèt anjeneral yo Mizilman lachas sèf (sèf) Dayak moun rele dégoutant, pandan ke pou rezidan lokal Kaharingan Endou, ak animsme kretyen yo lachas sèf ak kochon.
Moun ki rete pa konn lachas piton kantite vas ak pandye sou yon branch pye bwa ansanm larivyè Lefrat la.
Se poutèt sa lè li menm si ansanm larivyè Lefrat la gen anpil piton, rezidan tou dousman zaviwon bato soti nan en en san entèripsyon, li te di anpil te mouri nan yon vlope oswa chire piton se chasè nan (sòlda) yo souvan tire a mò tèt la nan koulèv la ,
Pandan ke pwason dlo dous se anpil vivan nan gwo larivyè Lefrat la menm je a ka wè, paske gwo larivyè Lefrat la se klè.
Moun ki rete anjeneral souvan fè lasisiy pwason, oswa pa mete yon pèlen pwason banbou (nou rele séchage).
Kiltivatè yo lè li te anvan plante diri, nòmalman louvri agrikilti peyi pa boule forè.
Paske si kiltivatè peyi klè pa selektif antre (kouto jetab / manchèt) nan de ekta nan peyi fèm pran plizyè mwa ki fèk kreye de ekta nan peyi fèm, Lè nou konsidere ke lè boule, se sèlman nan yon peryòd de yon semèn.
Sepandan, kiltivatè lokal yo kòm deja ki gen eksperyans, yo ka boule forè a ak yon zòn ki se mezirab, si ou vle sèvi ak de ekta, lè sa a boule sèlman de ekta, yo gen fason ki dife nan forè pa gaye ak gaye toupatou.
Se konsa, pratik lavi domestik nan kiltivatè yo, menm yon flechèt Dayak kay long rete ant 3 a 5 tèt de lokatè ki nan yon kay sèl.
Manje chak jou yo ak diri (diri / diri) makonnen ak pwason, vyann (sakadé) sèf, ak yon varyete de legim, tankou fèy kasav ak konkonb. Yo ke yo rekòlte tèt yo, ak grandi pandan tout ane a, altène ant sezon rekòt la nan diri, mayi, kasav ak SAGO, li nan jis lauknya nan menm sepnjang pwason ane dlo dous oswa vyann ache sèf (sèf) oswa vyann kochon (Dayak kretyen / Endou Kaharingan)
majorite Dayak relijyon kretyen oswa Endou Kaharingan, men espesyalman Dayak flechèt, paske majorite nan ap viv nan flechèt la distri bò lanmè, anjeneral, sou se kòt a pi ki gen rapò ak nomad yo ki gen orijin Bugis / Bajau (Sulawesi) yo te Mizilman yo, anpil flechèt Dayak swiv ansèyman yo nan relijyon an nan Bugis nan / Bajau sa a.
Paske te popilasyon an manje debaz yo (machandiz premyè nesesite) yo jwenn nan jaden an e li te jwenn nan forè (SAGO), Lè sa a, moun ki pa fè sa dezòd otou ak enflasyon yo ak yon vag nan revokasyon (revokasyon) ale sou ak rezidan nan vil la. Televizyon Radyo espesyalman, lè li se pa la, se konsa ke totalman mank de enfòmasyon ki soti nan mond lan deyò /
Pa te gen meli melo Prezidansyèl kanpay eleksyon an, Gunernur, majistra ak Regents, tou pa gen okenn eleksyon vilaj, epi gen pa te nonmen tèt nan bouk la, se sèlman chèf tit pou tèt la nan bouk / vil la.
Se pa etonan pa lè li te tout moun ki abite gen yon kat idantite nasyonal (KTP).
Anpil Dayak te vin aderan nan Krisyanis, paske lè li nan yon anpil pastè / prèt nan men Netherland yo ke anpil te antre nan Woods yo menm anpil etabli yon legliz nan Woods yo.
Lavi yo nan vilaj yo te nan amoni ak lanati, paske pa nati yo ka rekòlte rezilta yo dirab.
Nan lane 1970 la, menm si papa m 'te yon sòlda, men deside pou avanse pou pi kay ki sòti nan monte Sentosa lame II Balikpapan, pa bati pwòp kay yo sou plaj la nan Kampung Baru Santral, Balikpapan, Konprann nou sekelurga deja gen frè ak sè sis moun (ampai pou pran retrèt, Papa m 'te gen senk pitit gason, senk pitit fi) si kalkile ak foskouch twa fwa, Lè sa a, manman m' te fèt nan (gen timoun 13).
Se konsa, papa m 'yo bati yon kay gwo etap, ki anba lanmè a anba kay la se lè mare nan).
Se konsa, wc / twalèt / latrin imedyatman ta plonge nan lanmè. Konprann lè pa te gen okenn planin familyal (KB), se konsa tout timoun kapab plen ak rasyon diri soti nan biwo yo.
Nan tan sa a timoun nou rezidan lokal ansanm pase tan amizman ak berenamg ak zaviwon yon ti bato sou plaj la dwat dèyè kay la. Kdang lapèch, ak krab kaptire nou yo se anpil nan do a nan kay la.
Nan tout tan nou te ak zanmi pedale bato nan alantou èstuary Wayne ak rivyè sonm nan yon nouvo fen vilaj, gen nou menjaing krab ak yon gran varyete espès, ki gen ladan woma ak Molisk mang (kalmason mang) ki se lajman disponib sou katye yo nan forè mang lè li toujou dekore bò kòt la nan Gòlf la nan Balikpapan.
An 1990 lè nou tounen vin jwenn kote sa a (apre fanmi nou demenaje ale rete nan Jakarta byen bonè nan mwa 1973) jis al vizite frè fanmi ki toujou ap viv nan London, nou jwenn kòt la nan Balikpapan souvan yo te jwenn fatra plastik ak fatra lòt pase devèsman an.
Suli di pechè lokal yo ta ka jwenn ankò anpil espès nan pwason, Crab, kribich (woma) ak Molisk nan mang nan bò lanmè Balikpapan, lòt pase detwi mang, plaj bò lanmè te tercenar divès kalite fatra.
Nou menm tou nou pa t 'kapab jwenn ankò orangutans Daulu pi pandye sou pyebwa ansanm soti nan en en, ki gen ladan piton a te difisil jwenn.
Orang utan-nou ka toujou ka jwenn nan depòte orang utan nan wayn nan gwo larivyè Lefrat konsève Gouvènmantal Òganizasyon ki administre orang utan la.
Koulye a, zile a nan Borneo yo pa majorite itilize dezè, kounye a htannya anpil boule yo dwe ranplase fonksyon ak plantasyon palmis lwil oliv, ak koule a nan dlo gwo larivyè Lefrat te réduction, paske pyebwa yo fonksyon yo absòbe dlo lapli anvan li ap koule nan gwo larivyè Lefrat la te kòmanse disparèt, Evaris ekonomi imen ki se ouvè lwil oliv tè agrikòl pa boule forè, sa ki lakòz nan Endonezi yo kounye a se enkli nan ijans kondisyon lafimen
Indonesian ensidan forè dife kapab Samai 1997
(BBC) Forest ak dife nan tè nan peyi Endonezi nan lane 1997 te rive jwenn dè milyon de ekta.
Limit ak enpak ekonomik la nan forè yo ak peyi dife nan yon nonb de pwovens nan Endonezi gen anpil chans matche ak echèl la nan ensidan menm jan an nan 1997, dapre chèchè yo.
Atravè siveyans, Robert Field evalye peyi ak forè dife ki frape Endonezi ane sa a se yon bagay ki grav.
Field, yon chèchè Columbia University ki ap fè etid nan Enstiti a Goddard pou Espas Etid Ajans Espas Etazini yo, menm kwè ke sitiyasyon an nan Endonezi ka gen plis difisil si sechrès la ap kontinye kòm yon rezilta nan fenomèn nan El Nino.
"Kondisyon yo nan Singapore ak Sumatra yo se chemen an apwoche pati nan sidès nan 1997. Si tan pwevwa sezon an sèk dire pi lontan, li ta ka konsidere tankou ki 2015 yo pral anrejistre kòm ensidan ki pi mal la nan dosye a," te di Jaden te fè remake ke li di nan ajans nouvèl AFP.
Nan peryòd ki 1997-1998, gouvènman an Indonesian estime ke kantite lajan an nan peyi ki ekspoze a dife a rive nan 750,000 ekta.
Sepandan, plizyè ajans anviwònman tankou Forum nan pou anviwònman an (WALHI) estime nimewo a rive nan 13 milyon dola ekta. Lè sa a, etidye Ajans la Planifikasyon Devlopman Nasyonal aji ansanm ak Bank la Devlopman Azyatik (adb) estime ke kantite lajan an nan peyi ki afekte nan dife rive jwenn 9.75 milyon dola ekta.
Sou enpak ekonomik la, kantite lajan an nan estimasyon an varye. Ekonomi ak Anviwònman Pwogram pou Azi Sidès Endonezi predi blese US $ 5 milya dola a $ 6 milya dola kòm yon rezilta nan peyi yo ak forè dife nan 1997-1998.
Lè sa a, Bappenas ak adb etid anrejistre yon pèt nan US $ 4,861, ekivalan a Rp711 billions.
Pèt ekonomik Endonezi a akòz dife ak lafimen nan lane 1997 alan soti nan $ 4 milya dola a $ 9 milya dola.
Ekosistèm detèminasyon
Herry Purnomo, enstiti rechèch Sant pou Entènasyonal Forè Rechèch (CIFOR), tou diskite peyi yo ak forè dife ane sa a egal dosye a nan lane 1997.
"Fenomèn la nan El Nino ane sa a se yon ti kras pi piti konpare ak 1997. Sepandan, detèminasyon an nan ekosistèm nou an pi vilnerab a dife nan forè paske nou ve yo te degrade pa endistri yo ak palmis lwil oliv plantasyon," te di Herrera te di bbC Endonezi, Jerome Wirawan.
Herrera pa t 'ekskli posibilite ke enpak ekonomik yo nan forè ak peyi dife ane sa a te kapab matche ak dosye-a 1997.
"Pwovens la kapab sèlman Rp20 billions pèt akòz dife. Oke, kounye a gen nan omwen senk pwovens te afekte pa grav, sètadi Riau, Jambi, South Sumatra, West Kalimantan, ak Central Kalimantan, "te di Herrera.
Dapre l ', valè a nan pèt la se pa sa sèlman kalkile sèlman pa manke dife a bwa. "Te gen deranje aktivite ekonomik, ki afekte sante piblik, dlo domaje, transpò, ak lòt moun," te di Herrera.
Nan yon entèvyou ak bbC Endonezi, Head Enfòmasyon sou Done ak Relasyon Piblik, National Ajans Jesyon Dezas (BNPB), Sutopo Purwo Nugroho, te di enpak ekonomik la nan smog dezas ki te fèt nan pwovens plizyè nan Endonezi nan 2015 te kapab depase 20 billions.
Nimewo sa a, li te di, ki baze sou done pou ane pase.
Li te revele ke pèt yo akòz brouyar nan 2014, kalkile sou twa mwa ki soti nan mwa fevriye ak avril sèlman nan men pwovens Riau rive Rp20 billions.
Twa pwovens mete repons lan ijans asap
Tè ak forè dife ki lakòz smog te vin devni yon evènman regilye chak ane.
Gouvènman Indonesian ensiste pa ta aksepte asistans ofri de peyi vwazen, Singapore ak Malezi, ki pou anpil ane te tou afekte smog soti nan dife nan forè yo ak peyi nan Endonezi.
Nan yon entèvyou BBC, Prezidan Joko Widodo di Endonezi te fè yon efò grav, pa deplwaye dè milye de manm nan militè a ak lapolis menm jan tou plizyè douzèn elikoptè genyen batay yo.
Prezidan Joko Widodo di bezwen twa ane yo fini travay fizik la yo nan lòd yo sispann brouyar a.
"Sa vle di nou te mobilize tout nan yo okipe, men sa a pran tan. Mwen estime twa ane fè travay fizik, "te di Jokowi te di bbC la Karishma Vaswani.
Pandan ke Minis la nan forestière ak Anviwònman, siti Nurbaya, eksplike ki kalite asistans ki Singapore te ofri menm bagay la tou ak sa yo ki nan Endonezi, elikoptè yo Chinook, ede blakawout la.
Men, nimewo a yon sèl inite.
Paske moun ki abite nan vizit sant sante a se wo ase ki asosye ak anwo enfeksyon nan aparèy respiratwa ak laj la nan gwo risk yo tibebe, nou te pran sal la gouvènman vil pou evakyasyon.
Helda Suryani
"Li te (Singapore) sèlman bay yon sèl avyon, se konsa sof si 20 tablèt ngasihnya oswa 30," te di siti.
Eta dijans
Yon total de twa pwovens, sètadi Riau, Jambi ak Central Kalimantan enpoze estati a gen yon ijans apre semèn nan endikatè polisyon nan lè a nan rejyon an pi lwen pase sèn nan danjere.
Nan Mèkredi, 30 septanm, polyan nan endikatè nan Pekanbaru, Riau -according kalkil la nan Metewoloji, klimatoloji, ak Geofisika- rive jwenn 450 oswa 100 pi wo pase nivo a nan danje.
Desi te kondisyon malere, manman an nan yon yon ane tibebe fin vye granmoun ki te trete nan yon lopital nan Pekanbaru, Riau, depi soufri yon enfeksyon nan poumon. Enfeksyon te vin agrave pa yon brouyar epè nan mwa ki sot pase yo.
"Pitit gason m 'te gen nan kay la, pa ale nenpòt kote akòz smog nan. Te toujou an kontak ak yon enfeksyon nan poumon. Poukisa se gouvènman an pa fè anyen? Poukisa tann jouk timoun nou mouri tout paske lafimen an "Li te di?.
Chèf Ofisye Medikal nan Vil Pekanbaru, DRG. Helda Suryani, te di li te pran divès kalite etap, ki gen ladan bay sal la sou twazyèm etaj la nan yon bilding pou biwo Majistra Pekanbaru kòm sit evakyasyon pou tibebe ki fenk fèt jiska sis mwa fin vye granmoun.
Se sal la kounye a okipe pa kat timoun, yon fanm ansent, ak twa chaperones paran.
Nan Mèkredi (30/09), polyan nan endikatè nan Pekanbaru, Riau, dapre kalkil la nan Metewoloji, klimatoloji, ak jeofizik rive jwenn 450 oswa 100 pi wo pase nivo a nan danje.
"Kòm sitwayen nan yon vizit nan sant sante a se wo ase ki asosye ak anwo enfeksyon nan aparèy respiratwa ak laj la nan gwo risk yo tibebe, nou te pran sal la gouvènman vil w evakye," te di Helda te di repòtè nan Pekanbaru, Sari Indriati.
Evakyasyon nan zòn smog jije enpòtan pa Azisman Saad, espesyalis poumon an Pekanbaru. Sepandan, dapre l ', lè se evakyasyon an fè nan rejyon an menm, li pa pral dwe efikas.
"Si evakyasyon an Pekanbaru tou, mwen panse ke mwens efikas la. Paske Pekanbaru te kache nan smog, "te di Azisman.
Ki moun ki aktè 'dèyè boule a nan forè yo ak peyi?
Chak gwoup fè aktivite netwaye peyi ap resevwa yon pousantaj nan revni pwòp li yo.
Genyen apeprè 20 aktè ki enplike nan jaden an ak jwenn benefis ekonomik soti nan forè yo ak peyi dife. Pifò nan klinèks la nan enterè ak benefis nan aktè ekonomik se difisil pou aksyon fè respekte lalwa.
Gouvènman anprizone aksyon oswa pouswiv moun ak konpayi yo sispèk ki boule peyi a pa ta dwe ase yo anpeche frekan smog.
Facts ak konklizyon ki eksprime nan rechèch la sou 'Ekonomi an politik nan Tè ak Forest dife' nan chèchè Sant pou Entènasyonal Forè Rechèch (CIFOR) Herry Purnomo.
Konpleksite nan jaden an, dapre Herrera, rive paske brûler yo otè krim forè, tou de kominote a ak klas nan mitan ak konpayi an se toujou an kontak ak moun ki pwisan, tou de nan distri a, nasyonal, e menm jiska nivo a ASEAN.
Herry Purnomo etid te jwenn ke gen pri a nan peyi te otorize pa boule li ap monte kòm pare pou plante palmis lwil oliv.
"Li se pa fasil pou gouvènè yo ki moun ki va mande (boule bwa), li te kapab fè ki gen (jaden) palmis lwil oliv, dife nan forè, ki gen rapò nan pati a espesifik ki se fò nan zòn nan, se konsa Regent a oswa gouvènè se pa fasil twò (aji), dwe wè konstelasyon politik la "Herry sou bbC Endonezi, Mèkredi (23/9).
Aktè sa yo, ki baze sou rechèch l 'yo, travay kòm yon fòm nan "krim òganize".
Gen gwoup ki pote soti nan travay diferan, tankou reklamasyon peyi, òganize kiltivatè ki abati oswa koupe oswa boule, jouk ekip la maketing ak ki enplike ofisyèl bouk.
Men, pa sèlman nan nivo santral la, mèt kay la te kapab fè fanmi nan vilaj yo, anplwaye yo nan konpayi an, anplwaye nan distri a, yon bizismann, oswa yon mwayen-echèl envestisè soti nan Jakarta, Bogor, oswa Surabaya.
Òganize
Chak gwoup fè aktivite netwaye peyi ap resevwa yon pousantaj nan revni pou kont li, men an mwayèn, tablo a nan gwoup kiltivatè resevwa pòsyon nan pi gwo nan revni, ant 51% -57%, pandan ke gwoup nan kiltivatè abati, koupe, ak boule vin pòsyon ki pou revni ant 2 % -14%.
Nan rechèch l 'yo, te jwenn ke te Herry pri a nan peyi te otorize pa netwaye la nan jaden yo ofri nan yon pri nan RP 8.6 milyon dola pou chak hectare.
Sepandan, nan tè nan peyi 'pare pou plante' oswa te boule olye pou yo ap ogmante pri li yo, sètadi Rp11.2 milyon dola pou chak hectare.
Lè sa a, twa ane pita, apre peyi a te plante pare pou sezon rekòt, kiltivatè yo deja se konsa li ka gen pou l vann nan yon pri nan Rp40 milyon dola pou chak hectare.
Imaj copyrightGETTY IMAJ
Caption Imaj
Mèt tè boule te kapab fè nan gwo vil yo oswa manm fanmi ou nan nan vilaj yo, anplwaye distri, nan chèchè.
Ogmante a nan valè ekonomik la nan peyi a se sa ki fè aktè ki t'ap chache benefisye de peyi yo ak forè dife rive toujou ap.
Anplis de sa, modèl yo pou yo achte ak vann peyi, preparasyon peyi a se responsablite a nan achtè a, si li pral boule oswa netwaye mekanikman. Pi bon mache pri a la nan netwaye, achtè chans yo pral menm pi gran.
Pou konparezon, selon Herrera, pou chak hectare boule depans $ 10-20, pandan ke se peyi a netwaye mekanikman mande pou $ 200 pou chak hectare.
Herry etid ki fèt nan la 11 sit nan kat distri nan Riau, sètadi Rokan lmondefr, Rokan Hilir, Dumai ak lè l sèvi avèk apwòch Bengkalis kat, fè sondaj sou, ak politik.
Nan Riau, gen 60 plantasyon palmis lwil oliv ak plantasyon pyebwa endistriyèl 26.
Kliyan Politik
Konpayi oswa moun ki nan zòn nan ki te vin mèt kay la nan plantasyon palmis lwil oliv nan zòn nan ka jwenn kliyan politik nan nivo lokal.
Herrera vize deyò, "Sipoze gen ti-echèl antrepriz ki gen yon patwon trè fò pati politik nan distri a ki afekte pwosesis yo nan desizyon y ap pran-yo ak fè respekte nan zòn nan. Li kapab yo ke yo ap sipòtè fò nan incombe la."
Jwè nan nivo entèmedyè oswa 'gwo chèf', Herrera dekouvri, ta ka nenpòt ki moun.
"Soti nan chèf yo gouvènman endividyèl, lapolis, sòlda yo, chèchè, te kapab patisipe, ka gen jiska dè santèn de ekta nan palmis ak palmis nan pwosesis la nan devlopman ka (fè) boule akeyi pwochen sezon lapli a," li te di.
Aktè sa a se lizibl oswa kenbe nan yon modèl nan ki fè respekte lalwa ap pase kounye a fè fas ak smog.
Pou jwenn li, li enpòtan yo trase kote pwodwi nan lwil palmis soti nan plantasyon se afèkte.
Peyi Fuel
Kont sa yo jwenn, pòtpawòl pou Asosyasyon an Indonesian Palm lwil oliv Association (GAPKI), Tofan Mahdi, te di gen 2,500 konpayi palmis lwil oliv ti ak mitan klas, ak nan total te gen sèlman 635 konpayi yo ki se manm GAPKI.
Nuajeu nan Riau ki te ale sou pou dènye 18 ane yo.
"Sa se konsa manm nou Mwen si pa gen okenn (boule nan peyi), paske nou kontwole leve, li desann. Manm Deyò GAPKI, nou pa gen enstriman mizik yo oswa enterè, men nou ankouraje, sipòte sa ki te prezante pa gouvènè a nan Sid Kalimantan pou egzanp, sa yo ke yo (konpayi lwil Ti ak mwayen lwil oliv) yo dwe yon manm GAPKI lòd yo kontwole pi fasil, "li te di.
Sepandan, Tofan admèt ke yo pa te gen yon metòd rijid nan siveyans jouk anba. "Men, GAPKI gen estanda, gen kondisyon, konfòme yo avèk règ yo nan akò ak règleman yo nan santral la, lokal ak rejyonal," li te di.
Anplis de sa, Polis la Riau te etabli PT Inti Langgam Ibrid tou yon manm GAPKI kòm sispèk dife nan forè.
Efò ki fè respekte lalwa sa yo ki te byen lwen tèlman pa te manyen kliyan politik ki pwoteje konpayi an oswa mèt kay la nan peyi boule.
Edi Saputra, kiltivatè nan ògàn ògàn Ilir, South Sumatra te di ke pratik la nan boule peyi a se deja sou pye nan kominote a pou dè santèn de ane sa yo.
Men, pratik la se pa sa te pote soti chak ane, anjeneral sèlman 5-10 ane kowenside ak sezon an plante.
"Nou gen dè santèn de ane ap boule, men poukisa nou meli melo kounye a sou lafimen an, sa vle di, poukisa li parèt nan dife yon pwisan? Paske tout konsesyon yo li akòde sosyete a, se konsa peyi a se konsa ki ka pran dife. Kòporasyon Tè sa a, se dezidrate, pa ka plante ak diri . Koulye a, pase anvan, byen lwen tout bon, si grate, gen tach nan dife, dirèk boule peyi a, "li te di.
Dife Sanksyon forè: Poukisa gwo konpayi 'pa manyen'?
23 septanm 2015
Pifò konpayi te ensandyè forè te ankòz, men pwosesis la se visye
Aktivis anviwònman an Riau apresye sanksyon nan konpayi ki gen rapò ak peyi yo ak forè dife nan Sumatra, men yo kesyon poukisa yon kantite de konpayi pwofil segondè 'pa manyen'.
Kowalisyon monitè debwazman an Riau di, gouvènman an kapab tou bay yon fèrm sanksyon yo pote ka a nan tribinal epi mande pou konpayi yo yo peye konpansasyon bay pèp la ki afekte nan brouyar a.
"Bay sanksyon yo te yon etap pi vit, byen pwomèt. Men, nou pral wè si wi ou non etap menm jan an pral te pote soti sou gwo konpayi yo ki ap detekte, epi yo make dife ak dife ki gen eksperyans chak ane nan zòn konsesyon li yo," te di kowalisyon an aktivis monitè destriksyon Forest (Je sou forè a) nan pwovens lan nan Riau, Afdhal Mahyuddin, te di bbC Endonezi, Heyder Affan, Mèkredi (09/23) maten.
Byen bonè, kat konpayi yo nan Sumatra sanksyon pa Ministè a nan Anviwònman ak Forêts (KLHK) ki gen rapò ak peyi yo ak forè dife.
Konpayi ki gen lisans yo sispann PT LIH (Riau), PT TPR (South Sumatra) ak PT WAJ (South Sumatra), pandan y ap gen PT HSL lisans (Riau) te revoke.
Konpayi yo te dwe bay ekipman prevansyon dife
Konpayi yo te dwe sispann tout operasyon nan jaden an epi ki satisfè obligasyon li yo, tankou prevansyon dife ekipman konpleman.
Te sanksyon sa a ki baze evènman nouvèl fòs travay espesyal (Satgasus) Ministè Anviwònman ak forè. Yo kounye a te vizite 286 kote boule nan Sumatra ak Kalimantan.
Konpansasyon Peye
Pli lwen Afdhal Mahyuddin di ke li pa te twò etone aprann ke gouvènman an te nan frizè LIH nan pèmisyon PT.
"Paske, an 2013 ak lè sa a, yo te vin tounen sispèk Jouk koulye untried," te di Afdal.
Menm jan tou, Afdal pa t 'twò sezi lè gouvènman an revoke lisans biznis la nan PT HSL nan Riau. "Natirèlman, kòm ki depi lontan te inaktif," li te ajoute.
Sepandan, li te ajoute, gouvènman an ta dwe kapab bay sanksyon ki similè yo, oswa fèrm, kont lòt gwo konpayi ki pou ane fè vyolasyon menm jan an.
"Nou sonje, gen konpayi yo plizyè konsesyon endike nan vyolasyon. Surprenante, yo pa revoke oswa yo kapab sanksyon," te di Afdal.
Aktivis konsidere, anpil gwo konpayi yo ki pase ensandyè forè
"Mwen panse li bezwen aksyon kont gwo-echèl antrepriz oswa pwofil segondè," li te ajoute.
Li te tou pwopoze a, penalite a yo ta dwe pi plis pase jis yon sispansyon oswa revokasyon lisans fonksyònman li yo, tankou pote ka a nan yon tribinal kriminèl oswa sivil yo.
"Yo menm tou yo gen yo peye konpansasyon nan kominote ki afekte a lajman akòz smog nan," li te di pi lwen.
Kounye a, ekip la te vizite 286 kote KLHK boule nan Sumatra ak Kalimantan.
Pli lwen, li te di, KLHK di ke konpayi a sispann lisans la va konplete enfrastrikti nan se ankò yo dwe rive vre diminye potansyèl la pou dife.
Lè w konjele pral impact revokasyon lisans si se konpayi a yo jwenn koupab paske nan tribinal la, ofisyèl yo te di KLHK.
Pataje nouvèl sa a Sou b
"Ki sa ki se gouvènman an ap tann pou timoun nou mouri akòz fimen?"
Nan se sal la ekipe regilatè lè sou twazyèm etaj la nan City Hall Pekanbaru, Apriyani gade nan yon ti bebe kat-mwa-fin vye granmoun, mouri Sensèman.
Fanm lan 35-zan se youn nan kat manman ki te pran refij nan swen tibebe ijans bay Pekanbaru gouvènman vil la. Sa a se yon efò pwoteje ti bebe a soti nan lafimen toksik kòm yon rezilta nan peyi yo ak forè dife ki te ale sou pou mwa.
"Isit la, ti bebe mwen an gratis nan lafimen. Kontrèman ak nan kay la," te di Apriyani.
'Lè nou rete nan kay la, ti bebe mwen an se touse kontinyèlman. Si isit la, se biwo a fèmen, e gen purifikateur lè.
Polisyon nan lè a nan Pekanbaru anrejistre sou 1000 figi Move Standard Index (PSI). Menm si se 100 PSI pou kont li klase kòm malsen, epi si plis pase 300 ki konsidere kòm danjere.
"Timoun Piti ki soufri pi plis la. Sa a ti bebe menm te toujou ap touse"
Pa gen okenn ti bebe kabann yo lwe, ak silend oksijèn, men Afriyani mengaakan li pa t 'vle rete la pou lontan.
"Mwen swete gouvènman an nan travay pi rèd elimine lafimen, se konsa ke timoun nou pa fè sa pwoblèm pou respire chak fwa. Paske li se move pou sante yo, dwa?
Dr Helda Suryani, ki an tèt depatman an sante nan Pekanbaru te di yo te abri a rezève espesyalman pou fanmi pòv ki vilnerab.
"Moun ki rich gen pwòp èkondisyone yo, e yo ka jwenn tèt yo yon kote an sekirite. Pandan ke sa a kote pou moun ki gen kay nou wè chak jou plen nan lafimen danjere.
Lè yo te mande poukisa sa lontan apre gouvènman an nan nouvo yo bay abri, li ri wryly.
"Poukisa tèlman lontan? Nou te ap priye pou lapli, ak lè lame a rive ede, cleaner lè pou de jou. Men koulye a, isit la ankò. Se konsa, li ta tankou sa a pou tout tan."
Kòm pou Desi, abri a se twò ta. Jenn manman sa a chita avè l 'yon ane fin vye granmoun nan Lopital la nan Santa Maria. Li te dyagnostike ak yon enfeksyon nan poumon.
"Mwen kenbe pitit mwen andedan kay la tout tan tout tan an. Nou pa pwal nenpòt kote paske nan lafimen sa a, men pitit gason m 'toujou an kontak ak nemoni."
"Poukisa se gouvènman an pa fè anyen?" li te mande
"Èske gouvènman an ap tann pou timoun nou mouri akòz fimen?" (BBC)


text:
Oté
Lé pa défandi komansé !
/ 28 décembre 2009
Na poin lontan, in kamarade la di amoin... demoun dé foi, i antann i n’afèr mé i pran pa konte... i diré zot i konpran pa koman déssèrtinn z’afèr i pé shanz z’ot vi, an byin, sansa an mal.. so kou issi, an mal. Par raport, i paré in bann péi L’Azi la déside diminyé la kantité d’ri zot i plante o-moins karant pour san. Pou kossa ? Pars, solon zot, zot i anpèrde larzan pou déporte z’ot prodiksyon.
In n’afèr konmsa lé mol, pars manzèr dé ri, sa i anmank pa déssi la tèr, é o-moins nora, o-plis lo pri va goumanté, é o-plis lo pri va goumanté, o-plis nou nora poin larzan pou ashté : nou, épi lé zot, sak nana ti pé larzan é sak lé vréman dann l’okisité. Mon dyé momon, koman zot va fé ? Pars koman-koman, in moun si li vé viv, li lé dann l’obligasyon ranpli son bouzaron. Li va manz d’ote shoz ? Byin bon, sa kouzin, mé se d’otshoz-la, sa va goumanté ossi. Arzoute èk sa, ravaz-konblaz, sa lé bon pou in pé d’tan, v’ariv in zour nou va réklame nout ri. E lé riskab na pi. Alors ?
Alors, nout parti dann son program i anparl la sifizans manzé, par lo ko-dévlopman avèk nout bann voizin. Sa mèm i fo fé, mé konm di lo konte sa i fé pa èk la krash, é sirtou pa an in zour. Solman, mé lé pa défandi komansé !
Justin


text:
Akèy > Entwodiksyon : Nanm Kadans
Nou konnen rit danse se fòs revolisyon mouvman ak konsyans ki kapab avive pwisans fòs enteryè nou pou nou toujou apresye tèt nou pi byen, prezans nou nan linivè epi viv ak ekilib epi amoni alawonnbadè.
Kè ak kò an amoni, nou mache tankou yon sèl fòs ak pwisans nanm kadans nou, bèl eritaj nou sou rit danse, nan tout pwodondè lajwa fondas nou, pou n pataje depase tan ak lemonn antye...
Pataj sou rit danse...
Mwen ankouraje w pran plas alèz
nan jounen sila a ak revolisyon mouvman ak konsyans nou.
Pa ale nan twòp lojik oswa analiz san bout.
Kite tout zèt ou viv moman yo.
Kite rit nanm mo yo soulve w.
Entè-aji! Pataje nètale!
Poze kesyon / bay repons
kò w, kè w, lespri w ak nanm ou santi, ou viv.
Kite maji nanm rit danse w deplwaye!
Ou konnen byen, si w konprann li byen, kadans rit danse gen fòs revolisyon sosyal, ekonomik, kiltirèl, politik epi espirityèl.
Tout rit danse ki genyen nan lemonn grandi toupatou sou planèt la alòske nou bezwen libere lapawòl nou epi pataje kwayans nou, kè sote nou ak valè nou.
Kadans rit danse se mwayen tout moun rekonèt kòm sous plezi diven ak bèl detant epi kannal vibrasyon enèji lèzom.
Nou tout konnen mouvman danse ak konsyans transmèt pi plis pase sa nou wè ak je nou. Ou dakò?
Li depase kò nou, depase tan an epi li nouri fondas nanm nou.
Pearl Primus di aklè kouman mouvman danse aprann nou dekouple tan an epi depase tout baryè kiltirèl ki kapab egziste :
''Kadans rit danse se pwofesè mwen, ak pasyans depi toujou,
li montre mwen diyite, bèlte ak fòs ki genyen nan eritaj kiltirèl zansèt mwen yo, tankou yon pati esansyèl nan bèl eritaj tout limanite''.
~ My Statement in Accelerated Motion Dance History
Kèlkeswa laj ou, abilite w ak fòm fizik ou, ou kapab santi jouk nan zantray ou, fòs eritaJ danse pote epi entegre benefis yo, byen natirèl, sou kadans rit.
Nou konnen rit chita toupatou nan lavi nou.
Rekonèt pwisans natirèl rit anndan w, se viv chalè chak moman an amoni ak vibrasyon souf ou.
Nou devlope tout potansyèl kapasite vital nou ak rit, lè nou pran li natirèl san kondisyon, aprann apresye li pou entegre fòs li byen:
Nou pran san kondisyon lè n ap viv ak tout zèt nou, san prejije, san nou pa dekoupe sansasyon nou.
Nou aprann apresye sa ki fè tout kò nou ak tout nanm nou reponn pozitif.
Nou kontinye aktive enèji vital pozitif la pou nou viv li plis an pwofondè, rafine konsyans nou epi entegre fòs rit yo toujou pi byen.
N ap konekte ak moun toupatou sou latè epi n ap pran aprantisaj nan eksperyans lan san kondisyon.
N ap pataje richès la epi n ap bati ansanm yon revèy konsyans alenfini ansanm ak plis konfyans pou n apresye tèt nou ak prezans nou nan tout kilti nan lemonn epi nan linivè.
Nou konekte ak dlo, tè, dife, lè epi divinite.
Nanm kadans konekte nou pou nou entegre tout eleman ki nan lavi pou nou kapab jwi, toujou pi byen, fondas rit nanm nou, nannan entim nou.
N ap mache konnen tradisyon rit danse zansèt nou yo ak fason yo janbe rive nan mouvman tout kilti, atizay kontanporen epi modèn. N ap apresye lafwa ak mistè yo, alòske nou kenben, oubyen nou reveye, pwòp fondas nanm nou.
Nou te tout yon fwa, yon ti kokenn mèvèy mirak. Se sa nou toujou ye.
N ap konprann toujou plis, ak tout pataj n ap fè, ke eritaj ki nan danse se enèji lavi nou, rit nanm nou, esans nou ki se limyè nan tout aksyon nou pou nou pa janm viv nan fènwa ou nan lapè.
Espas sa a se pou nou pi byen konprann, ansanm, eritaj nou nan rit fòs vital lemonn.
Se privilèj pa nou pou nou santi nou an pouvwa nan jounen sa a ak lemonn antye. Se bèl plezi tout bon pou mwen sèvi nou nan fòs kwaze chemen sila a pou nou pataje alèz ak konviksyon ak tout fòs enèji pozitif rit nanm nou nan danse lavi n.
N ap rejwenn tout kominote sou planèt la. N ap resevwa epi simaye pawòl sajès an amoni ak mache konnen nou sou tradisyon, atizay, lekòl epi byennèt espirityèl ak lakou sakre.
N ap aprann anpil danse epi etidye entrenman kò nou.
N ap entegre lemonn entye nan tout repètwa rit danse.
N ap devlope konesans tèt nou pi plis, ak fòs revolisyon mouvman ak konsyans, pou nou jwi tout fòs lajwa fondas nou depase tan, epi rejwenn, epi pataje, pi fò, pi fon, limyè nou toujou ye, nan danse lavi nou.
''Pou konprann kilti yon pèp, etidye jan l danse.
Pou konprann danse l, etidye pèp la.''
~ Chuck Davis
Pataje santiman w, eksperyans, lanmou, lajwa danse lavi w!
Pawòl pou ou...


text:
Deklarasyon linivèsèl Dwa Moun
Jou ki te 10 desanm 1948, Asanble Jeneral Nasyonzini te vote epi pwoklame Deklarasyon linivèsèl sou Dwa Moun ki andedan ti liv sa a. Apre li fini fè gwo jès moun pa ka bliye sa a, Asanble Jeneral la te rekòmande tout peyi ki manm Nasyonzini yo, pou yo pibliye Deklarasyon an epi fè tout mwayen posib pou simaye li afiche li toupatou, fè moun li ak fè kòmante sou deklarasyon an, sitou nan lekòl ak lòt lokal kote yo fè edikasyon moun, kèlkeswa sitiyasyon politik peyi yo oswa teritwa yo.
Entwodiksyon
Lè nou sonje ke desizyon rekonèt valè chak moun genyen nan li menm-menm kòm moun, desizyon rekonèt tout moun gen menm dwa egalego, dwa pèsonn pa ka wete nan men yo, desizyon sa a se veritab baz libète, veritab baz lajistis ak lapè sou tè a.
Lè nou sonje ke inyorans ak mepri dwa moun, konn lakòz divès move zak sovaj, zak ki revolte konsyans mezi moun sou tè a, san nou pa bliye ke, pi gwo espwa nou kòm moun, sèke yon jou va rive lè chak kretyen-vivan va gen libète lapawòl, libète pou li gen konviksyon pèsonel li, yon jou lè tout moun va santi yo debarase ak lapèrèz ak lamizè sou tè a.
Lè nou sonje nesesite pou gen yon seri règleman ki pou pwoteje dwa moun sou tè a, dekwa pou lèzòm pa toujou santi yo oblije pran lèzam pou delivre tèt yo anba chèf k ap kraze brize ak moun k ap fè abi.
Lè nou sonje nesesite pou nou ankouraje tout nasyon tabli relasyon bon zanmitay antre yo.
Lè nou sonje ke nan batistè Nasyonzini an menm, pèp peyi manm yo te retounen deklare ankò, ke yo gen lafwa nan dwa fondalnatal chak moun, lafwa nan diyite ak valè chak kretyen-vivan, lafwa nan dwa egalego pou ni fanm, ni gason.
Lè nou sonje ke tout peyi sa yo te pran pozisyon anfavè pwogrè sosyal sou tè a, epi yo te pran desizyon pou fè tout moun sou tè a jwenn plis libète ak pi bon kondisyon pou yo viv.
Lè nou sonje ke peyi manm yo te pran angajman, pou yo kole tèt ak Nasyonzini, pou fè respekte dwa moun ak libète ki endispansab yo, toutbon vre, toupatou sou tè a.
Lè nou sonje jan li enpòtan pou tout moun sòti dakò sou sa dwa ak libète sa yo vle di, pou yo ka asepte angajman sa a nan tout sans li.
Asanble Jeneral la pwoklarme:
Deklarasyon Dwa Moun sa a fèt pou sèvi tankou pi gwo espwa pou tout moun, nan tout nasyon sou tè a. Y ap eseye realize li, yon fason, dekwa pou tout kretyen-vivan, tout enstitisyon ki fè pati lasosyete, ka pran Deklarasyon sa a kòm gid, nan efò y ap fè, pou yo sèvi ak edikasyon kòm mwayen pou fè respekte dwa ak libète ki nan Deklarasyon sa a; nan efò y ap fè pou yo tabli bon jan règleman, pou soutni Deklarasyon sa a, ni lakay yo ni lòt kote. Règleman sa yo sipoze ranfòse, fè rekonèt epi fè aplike dwa ak libète ki nan Deklarasyon sa a, nan mitan popilasyon tout peyi manm Nasyonzini yo dabò epi nan mitan popilasyon tout teritwa ki sou kòmannman yo.
Atik 1
Tout moun sou tè a fèt tou lib. Tout gen menm valè (nan je lasosyete), tout moun gen menm dwa devan Lalwa. Tout moun fèt ak yon bonsans, tout fèt ak yon konsyans epi youn fèt pou trete lòt tankou frè ak sè.
Atik 2
Chak grenn moun sou tè a fèt pou kapab benefisye libète ak dwa ki pwoklame nan Deklarasyon sila a, san okenn diferans, tankou diferans ki baze sou ras, sou koulè po, sou si se fanm oswa si se gason. Pa fèt pou gen okenn diferans ki baze ni sou lang, ni sou relijyon, ni sou opinyon politik oswa lòt fason sèten moun panse; ni pa dwe gen diferans ki baze sou nasyonalite moun, klas sosyal yo, richès yo, nan ki kondisyon paran yo te fè yo; ni sou okenn lòt rezonman nan jan sa a.
Pa fèt pou gen okenn diferans non plis, ki gen rapò ni ak sitiasyon politik, ni ak kalite rapò relasyon diplomatik ki egziste ant peyi kote moun nan ye a ak peyi kote moun nan sòti a, kit se yon peyi oswa yon tèritwa endepandan, kit li anba drapo yon lòt peyi, ki li gran moun lakay li, oswa t a gen kèk règleman ki limite pouvwa peyi sila a pou li pran desizyon poukont li.
Atik 3
Se dwa chak moun pou li chache mwayen pou konsève lavi li, konsève libète li epi pwoteje tèt li.
Atik 4
Pèsonn pa gen dwa fè okenn moun tounen esklav ni fòse okenn moun fè yon travay. Pa fèt pou gen ni esklavaj, ni komès esklav, kèlkeswa jan y ap fèt la.
Atik 5
Yo pa gen dwa bat okenn moun, ni fè li pase mizè, ni fè li sibi lòt kalite soufrans pou fè li pèdi kontwòl li oswa fè li sispann konsidere tèt li kom moun, fè li tounen zonbi.
Atik 6
Chak moun gen yon seri dwa Lalwa ba li. Dwa sila yo fèt pou respekte toupatou sou tè a.
Atik 7
Tout moun egalego devan Lalwa. Lalwa fèt pou bay tout moun menm pwoteksyon, san distenksyon. Lalwa fèt pou pwoteje tout moun menm jan, kont tout prejije ke deklarasyon sa a pa dakò ak yo epi tout pwovokasyon ki ka kreye kalite prejije sa yo tou.
Atik 8
Se dwa tout moun pou otorite lajistis nan peyi kote y ap viv la, ba yo bon jan konkou pou anpeche yo viktim move zak ki dozado ak dwa Konstitisyon oswa Lalwa peyi a ba yo eke Dwa sa yo pesonn pa sipoze wete nan men yo.
Atik 9
Yo pa gen dwa rete konsa pou yo arete yon moun, ni pou yo fèmen li nan prizon ni pou yo ekzile li san kòz.
Atik 10
Se dwa chak moun ki parèt devan lajistis, pou yo tande kòz li menm jan ak pa tout lòt moun. Kòz chak moun fèt pou jije klè, san paspouki, devan yon tribinal ki pa nan patipri. Se tribinal sa a ki pou fè jijman sou dwa ak responsablite moun nan. Se tribinal la tou ki pou deside si lalwa rekonèt te gen ase kòz pou yo mennen moun nan devan lajistis.
Atik 11
- Nenpòt ki moun yo ta akize pou move zak, yo dwe konsidere moun nan inosan, jiskaske Lalwa vini rekonèt li kòm koupab; oubyen apre yo fin tande kòz la nan yon tribinal piblik. Tribinal sa a dwe bay moun nan tout mwayen pou li defann tèt li.
- Yo pa fèt pou kondane okenn moun poutèt li te aji yon fason ki pa bon si, lè moun nan t ap aji a pat ko gen okenn Lwa nan peyi a, ni okenn Lwa entènasyonal ki te ko deklare moun nan pa gen dwa aji fason sa a. Menm jan an tou, yo pa gen dwa bay okenn moun yon kondanasyon ki pi gwo pase sa Lalwa te fikse pou move zak la, lè moun nan t ap komèt li a.
Atik 12
Pèsonn pa fèt pou fouye nan lavi prive okenn lòt moun, nan zafè fanmi li, ni nan sa k ap pase andedan lakay li. Pèsonn pa gen dwa fouye nan lèt yon lòt moun ekri oswa lèt li resevwa, ni fè anyen ki ka dezonore moun nan oswa fè li pèdi repitasyon li. Chak moun gen dwa pou Lalwa ba li pwoteksyon kont zak fouyapòt ak medizan-malpalan sa yo.
Atik 13
- Chak moun gen dwa pou li sikile lib epi pou li chwazi ki bò li vle abite nan peyi kote li'ap viv la.
- Nenpòt ki moun fèt pou gen dwa pati kite nenpòt ki peyi, menm si se peyi pa li. Se dwa moun nan pou li retounen nan peyi li lè lide li di li.
Atik 14
- Lè gen pèsekisyon, tout moun gen dwa chache refij nan anbasad oswa teritwa yon lòt peyi. Se dwa tout moun pou yo benefisye pwoteksyon sa a.
- Dwa sa a pa valab si y'ap pouswiv moun nan pou yon krim Lalwa kondane, oswa pou kèk ajisman ki pa ale nan menm sans ak entansyon epi ak prensip Nasyonzini yo.
Atik 15
- Se dwa chak kretyen-vivan pou li gen yon nasyonalite.
- Pèsonn pa ka wete nasyonalite yon moun nan men li, ni retire dwa moun nan pou li chanje nasyonalite li.
Atik 16
- Depi yon gason ak yon fi majè, kèlkeswa ras yo nasyonalite yo oswa relijyon yo, yo gen dwa marye epi fonde yon fanmi. De moun sa yo toujou egalego tout tan yo ansanm epi menm lè y ap kite.
- Maryaj la pa sa fèt san se pa ak lib konsantman 2 moun ki pral marye yo.
- Maryaj se asosiyasyon ki pi konsekan nan je lasosyete. Li fèt pou benefisye pwoteksyon lasosyete ak leta.
Atik 17
- Se dwa chak moun pou li genyen yon byen, swa poukont li swa nan tèt ansanm ak lòt moun.
- Pèsonn pa ka rete konsa pou li deside wete byen yon moun nan men li.
Atik 18
Se dwa chak moun pou li gen fason panse pa li, konviksyon ak relijyon lide li di li. Ak dwa sa a, chak moun sipoze lib chanje relijyon jan li vle, ak konviksyon li tou. Chak moun sanse lib fè antrenman, fè pratik, fè sèvis ak seremoni pou manifeste relijyon oswa kwayans li. Li sanse lib fè tout bagay sa yo, swa poukont li swa nan yon gwoup, kit se devan tout piblik la, kit se yon kote apa.
Atik 19
Se dwa chak moun pou li gen fason panse pa li. Epi pou li gen dwa lapawòl. Sa vle di tou, dwa pou pesonn pa ba li pwoblèm poutèt jan li panse, epi li ka sèvi ak nenpòt kalite mwayen pou li mache chache, swa asepte, swa resevwa enfòmasyon epi simaye yo tribò-babò, ak tout kalite lide.
Atik 20
- Tout moun lib fè reyinyon epi pran pa nan asosiyasyon san zam.
- Yo pa gen dvva oblije pèsonn vini manm okenn asosiyasyon .
Atik 21
- Tout moun gen dwa patisipe nan direksyon zafè piblik peyi li. Gen 2 fason moun nan ka patisipe: swa li chache antre li menm-menm nan yon administrasyon Leta; swa li pran pa nan yon eleksyon lib, pou chwazi moun ki pou dirije onon li.
- Tout moun gen dwa chache yon djòb epi jwenn nan Leta san parenn, ni piston.
- Se sou volonte pèp tout pouvwa ak otorite piblik repoze. Volonte sa a fèt pou manifeste nan eleksyon onèt, ki ta dwe fèt nan yon dat fiks, kote chak sitwayen gen libète vote nan sans li vle. Volonte pèp la gen dwa manifeste tou nan nenpòt lòt demach ki sanble ak eleksyon, kote chak sitwayen lib fè chwa ki nan gou li
Atik 22
Se dwa chak moun, kòm manm nan sosyete a, pou Leta ba li garanti sekirite sosyal, sa vle di, mwayen pou li satisfè tout bezwen ekonomik, sosyal ak kiltirèl ki endispansab pou li pa pèdi diyite li kòm moun epi pou devlope pèsonalite li alèz. Demach pou jwenn sekirite sosyal sa a gen dwa fèt avèk konkou ajans ki tabli nan yon peyi oswa avèk konkou kèk ajans entènasyonal, selon fòm òganizasyon ak resous chak peyi.
Atik 23
- Chak moun gen dwa travay, dwa pou li deside ki travay li vle fè o li pa vle fè. Se dwa li pou li travay nan bon kondisyon ki pa kont enterè li epi ki pwoteje li.
- Se dwa tout moun ki fè menm kalite ak menm kantite travay, pou yo touche menm salè, san paspouki.
- Se dwa chak moun k ap travay pou li touche salè ki koresponn ak travay li ap fè a. Li fèt pou touche dekwa pou li menm ak tout fanmi li ka mennen yon vi respektab. Chak fwa gen posiblite yo fèt pou ta ajoute tout lòt mwayen pwoteksyon sosyal ki genyen sou salè sa a.
- Tout moun gen dwa fè kolonn ak lòt moun pou fonde sendika oswa antre nan sendika ki la deja pou defann enterè yo.
Atik 24
Tout moun gen dwa pran repo epi jwenn tan pou li anmize li. Se dwa moun nan pou li pa travay depase limit epi pou li gen peryòd konje peye si li se yon anplwaye.
Atik 25
- Se dwa chak moun pou li gen ase mwayen pou li bay tèt li ak fanmi li tout kalite swen nesesè tankou manje, rad, lojman, swen medikal ak tout lòt sèvis sosyal ki nesesè. Se dwa chak moun pou li gen yon api pou ka maladi, donmaj, lanmò mari oswa lanmò madanm, vyeyès, nenpòt lòt ka oswa sikonstans kalamite ki ta vin fè moun nan pèdi mwayen li te genyen pou li viv.
- Se dwa fi k ap akouche ak ti bebe nan kouchèt pou yo jwenn asistans ak pwoteksyon espesyal. Tout ti moun, pitit lejitim kou pitit deyò, fèt pou benefisye menm pwoteksyon an.
Atik 26
- Se dwa tout moun pou y'al lekòl. Lekòl leta fèt pou gratis sitou lekòl elemantè ak lekòl fondamantal. Lekòl elemantè fèt pou obligatwa. Lekòl teknik ak lekòl pwofesyonèl fèt pou alapòte tout moun. Epi posiblite antre nan inivèsite ta dwe egziste pou tout moun, selon kapasite etid yo.
- Edikasyon fèt pou vize devlopman pèsonalite moun epi ranfòse respè Dwa Moun ak libète ki endispansab yo. Li fèt pou fasilite antant, tolerans ak zanmitay fleri nan mitan tout peyi, tout kalite ras moun tout kalite relijyon. Edikasyon fèt pou ede Nasyonzini travay pou mentni lapè sou tè a.
- Manman ak papa se premye moun ki gen dwa deside ki kalite edikasyon yo ta renmen pitit yo resevwa.
Atik 27
- Se dwa chak moun pou li deside pran pa nan aktivite kiltirèl kominote a, jwi nan sa atis ak atisan ka ofri. Se dwa li tou, pou li patisipe nan pwogrè lasyans, ap fè epi pou li benefisye tou nan avantaj aktivite sa yo pote.
- Chak moun gen dwa defann enterè lalwa rekonèt li genyen ak lòt avantaj vizib ki sòti nan nenpòt ki aktivite lasyans osinon travay atis ak intelektyèl k ap ekri liv.
Atik 28
Se dwa chak moun pou li fè presyon sou lasosyete, ni nan peyi li, ni nan lòt peyi, pou lasosyete ranje zafè yo yon fason, dekwa pou dwa ak libète y ap pale non Deklarasyon Dwa Moun sa a, ka reyalize tout bon vre.
Atik 29
- Chak kretyen-vivan gen yon seri obligasyon anvè kominote kote li ap viv la. Paske kominote a se sèl kote li kapab alèz pou li devlope pèsonalite li tout bon vre.
- Lè yon moun ap egzèse dwa ak libète li, li pa fèt pou gen lòt limit ke sa Lalwa fikse, pou anpeche moun nan pilonnen dwa lòt moun epi pou fè li obeyi tout prensip ki la pou fè respekte Lalwa, respekte lòd piblik epi respekte byennèz lòt moun nan yon sosyete kote yo pratike demokrasi.
- Kelkeswa sikonstans ki ta prezante, dwa ak libète sa yo pa ka sèvi pou fè anyen ki an dezakò ak vizyon epi ak prensip Nasyonzini yo.
Atik 30
Pa gen youn nan dispozisyon ki nan Deklarasyon sa a, yo ka bay yon sans ki pou ta otorize yon nasyon, yon gwoup moun, oswa yon endividi mennen yon aktivite oswa komèt yon zak k ap chache detwi dwa ak libète ki nan Deklarasyon sila a.


text:
Jenèz 19Haitian Creole Version (HCV)
19 ¶ De zanj Bondye yo rive Sodòm nan aswè. Lòt te chita bò pòtay lavil la. Wè li wè yo, li leve, li al kontre yo. Li bese tèt li jouk atè pou l' di yo bonjou.
2 Li di. Mesye, mwen la pou m' sèvi nou. Tanpri, vin lakay mwen. n'a ka lave pye nou, n'a pase nwit la la. Denmen maten, n'a leve, n'a reprann wout nou. Mesye yo reponn. Non. Nou pral pase nwit la sou laplas la.
3 Men Lòt te fòse yo sitèlman, y' al lakay li avè l'. Lòt pare yon bon manje pou yo, li fè pen san ledven. Epi yo manje.
4 ¶ Yo pa t' ankò kouche, lè mesye lavil Sodòm yo, jenn gason kou vye tonton, sènen kay la. tout gason nan lavil la te kouri vini.
5 Yo rele Lòt, yo di l' konsa. Kote mesye ki vin pase nwit lakay ou aswè a? Fè yo soti vin jwenn nou pou nou kouche ak yo?
6 Lòt soti al jwenn yo nan papòt la. Li fèmen pòt la dèyè do l',
7 li di yo konsa Tanpri, mezanmi. Pa fè bagay sal sa a.
8 Gade, mwen gen de pitit fi ki tifi toujou, m'ap mennen yo ban nou. Nou mèt fè sa nou vle avèk yo. Men, pa fè mesye sa yo anyen, paske mwen resevwa yo lakay mwen, mwen fèt pou m' pwoteje yo.
9 Men, yo di. Wete kò ou la. Se moun vini ou ye! Kisa ou ye atò pou ou vin di nou sa pou nou fè. Sispann fè radòt la a, anvan nou pa fè ou pi mal pase yo. Sa ou tande a, yo bourade Lòt, epi yo pwoche pou yo defonse pòt la.
10 Men, de mesye yo ki te anndan an lonje men yo, yo rale Lòt antre anndan, epi yo fèmen pòt la.
11 Lèfini, yo vegle tout mesye ki te devan pòt kay la, depi pi piti a jouk pi gran an. Se konsa mesye yo t'ap vire tounen adwat agoch, yo pa t' kapab jwenn kote pòt kay la te ye.
12 ¶ De mesye yo pale ak Lòt, yo di l' konsa. Ki moun ankò ou gen nan lavil la? Pran bofi ou yo, pitit gason ou yo, ak pitit fi ou yo ansanm ak tout bagay ou gen nan lavil la, mete kò ou deyò.
13 Nou pral detwi tout bò isit la. Seyè a te tande tout sa yo t'ap di sou moun lavil sa a. Li voye nou detwi l'.
14 Lòt soti, li al jwenn mari pitit fi li yo, li di yo. Leve non, fè vit, ann met deyò. Seyè a pral detwi lavil la. Men bofi li yo te kwè se jwe li t'ap jwe.
15 ¶ Kou jou pral kase, zanj Bondye yo leve Lòt pou l' fè vit. Yo di l'. Fè vit non, monchè! Pran madanm ou ak de pitit fi ou yo, met deyò. Si se pa sa, n'ap mouri tout lè Bondye ap pini lavil la.
16 Lè yo wè Lòt t'ap kalbende, yo pran men li, yo pran men madanm li ansanm ak de pitit fi li yo, yo mennen yo andeyò lavil la, yo lage yo. Yo te fè sa, paske Seyè a te gen pitye pou Lòt.
17 Apre zanj yo te fin fè yo soti nan lavil la, yo di l'. Sove poul ou, si ou pa vle mouri. Pa gad dèyè. Pa rete menm nan plenn lan. Kouri al nan mòn yo pou ou pa pase tou.
18 Men, Lòt reponn li. O! Non, Mèt. Tanpri, pa mande m' tout sa.
19 Gade, ou deja fè m' yon gwo favè. Ou moutre m' jan ou gen pitye anpil pou mwen. Ou sove lavi m'. Men, mòn lan twò lwen. m'a mouri anvan m' rive, malè a va gen tan rive sou mwen.
20 Gade: ou wè ti bouk sa a? Li toupre. m'a gen tan rive la pou m' kache kò mwen. Tanpri, kite m' ale la. Ou wè se yon ti kote ki tout piti. Konsa m'a sove lavi m'.
21 Zanj lan di l'. Dakò, Mwen fè ou favè sa a ankò: mwen p'ap detwi ti bouk w'ap pale m' lan.
22 Kouri vit ale. Mwen p'ap ka fè anyen toutotan ou poko rive la. Se poutèt sa yo rele ti bouk la Zoa.
23 Solèy te fèk ap leve lè Lòt rive Zoa.
24 ¶ Lè sa a, Seyè a fè yon sèl lapli souf ak dife soti nan syèl la tonbe sou Sodòm ak Gomò. Wi, se Seyè a menm ki te fè sa.
25 Li detwi de lavil sa yo ak tout plenn lan ansanm ak tout moun ki te rete nan lavil yo ak tout plant ki t'ap pouse nan tè a.
26 ¶ Men, madan Lòt vire gade dèyè. Lamenm li tounen yon gwo estati sèl.
27 ¶ Nan granmaten, Abraram leve, li ale kote li te kanpe ap pale ak Seyè a.
28 Li voye je l' bò Sodòm ak Gomò, li wè tout plenn lan. Epi li rete konsa li wè gwo lafimen ap moute soti nan tè a tankou lafimen k'ap leve nan yon gwo founo dife.
29 Se konsa, lè Bondye t'ap detwi lavil yo nan plenn lan, li chonje Abraram. Li fè Lòt chape anba malè li tapral lage sou lavil kote li te rete a.
30 ¶ Men Lòt te pè rete nan bouk Zoa a. Se konsa, li menm ak de pitit li yo, yo soti Zoa, yo moute, y al rete nan mòn yo. Yo fè kay yo nan yon gwo twou wòch.
31 Pi gran fi a di pi piti a. Papa nou ap fin granmoun. Pa gen gason nan peyi a pou marye ak nou pou nou ka fè pitit jan sa fèt toupatou.
32 Vini non. Annou fè papa bwè diven jouk li sou. Apre sa, n'a kouche avè l'. Konsa, n'a fè pitit pou papa nou.
33 Menm jou sa a, lè aswè rive, yo fè papa yo bwè diven jouk li sou. Pi gran fi a kouche ak papa l'. Men, papa a te sitèlman sou, li pa t' konn anyen.
34 Nan denmen, pi gran an di pi piti a. Yèswa, mwen te kouche ak papa m'. Aswè a se tout pa ou: N'ap fè l' bwè diven ankò jouk li sou. Epi w'a al kouche avè l', pou nou de nou kapab fè pitit pou papa nou.
35 Se konsa, lè aswè rive, yo fè papa a bwè diven ankò jouk li sou. Epi pi piti a kouche avè l'. Men, fwa sa a ankò, Lòt pa t' konnen anyen.
36 Se konsa de pitit fi Lòt yo vin ansent pou papa yo.
37 Pi gran an fè yon pitit gason, li rele l' Moab. Se li menm ki zansèt moun Moab yo ki la jouk koulye a.
38 Pi piti a tout fè yon pitit gason. Li rele l' Bennami. Se li menm ki zansèt moun Amon yo ki la jouk jòdi a.


text:
Oté
Zanfan i plèr pa i gingn pa tété !
/ 22 séptanm 2015
Vantrodi 11 séptanm la bon o ron pwin kasèrn bann zènn sin pir la désid blok tout. Lavé pwin pou kas la pat in kanar. Sanm pou mwin té pa in gro kililik pou vréman mé konm nou néna bonpé loto si shomin, inn ti nestan tout la éstopé toudinkou. Marmay kazèrn i domann zis inn ti kontra, i domann ziss in ti travay é dikou zot la tap zis ousa i fo vik dan lo ti mouvman ralé-pousé, lo mèr sin pir la trouv 30 contra édé pou zot. Konm koué i sifi sinploman domandé.
Dapré sak i di dopi yèr, po lo 30 contra édé, banna i di lé pa sifizan. Ala dikou, mi koné pa si banna la donn lo mo an minm tan, dopi yèr marmay chodron la ba sin – dni èk bann marmay sin-pir la désid boush shakinn son koté. Minm séga minm dans, banna i domann travay touzour. Sak lé nouvo, sék marmay sinn-dni i donn in solisyon. Pou zot si i réstor lo zoo sin-dni néna la plas pou donn travay inn dé dalon. Sin-pir konm sinn-dni minm rovandikasyon, ni vé travay. Sirtou, alé pa di partou travay la pwin.
In madam kandida zéléksyon rézyonal la di konm sa li va nyabou trouv 30000 anplwa pou banna. Mwin la anvi di, an minm tan domann madam la, vik li lété mèr é zordi li lé ankor dépité, li lé ki é shomiz èk gouvérman. Mé domann lèr la, atann pa domin apré zéléksyon. Dan nout sitiasyon, mi domann a mwin si lé pou vréman résponsab promèt 30000 anplwa. Aprésa ni étonn a nou si tanzaot nout zénèss i bouy. Sirtou, dopi lo 11 séptanm, èk lo 30 kontra édé, zot la konpri “Zanfan i plèr pa i gign pa tété“ !


text:
1 Timote 5Haitian Creole Version (HCV)
5 ¶ Pa fè granmoun gason yo repwòch twò di. Pale ak yo tankou ou ta pale ak papa ou. Aji ak jenn jan yo tankou si yo te frè ou;
2 ak granmoun fanm yo, tankou si yo te manman ou; ak jenn fi yo, tankou si yo te sè ou, san okenn move lide.
3 ¶ Pran swen vèv ki vèv tout bon yo.
4 Men, si yon vèv gen pitit, osinon pitit pitit, se pou pitit yo aprann fè tout devwa Bondye mande yo fè pou pwòp fanmi yo anvan. Konsa, y'a fè tou sa yo dwe fè pou papa yo, manman yo ak granparan yo. Se sa ki pou fè Bondye plezi.
5 Yon fanm ki vèv tout bon, ki pa gen pesonn pou okipe l', li mete tout espwa li nan Bondye, l'ap lapriyè tout tan, l'ap mande l' konkou lajounen kou lannwit.
6 Men, yon vèv ki lage kò l' nan plezi, se yon vèv ki mouri, menm si l' vivan toujou.
7 Men sa pou ou moutre yo, pou pesonn pa jwenn okenn repwòch pou fè yo.
8 Si yon moun pa pran swen fanmi l', sitou moun k'ap viv lakay li, li nye konfyans li nan Bondye, li pi mal pase yon moun ki pa janm kwè nan Bondye.
9 Pa mete okenn vèv sou lis toutotan li pa gen swasantan. Epi, se pou l' te marye yon sèl fwa.
10 Se pou tout moun konnen tou sa li te fè ki byen: tankou si li elve pitit li yo byen, si l' konn resevwa moun byen lakay li, si l' konn lave pye moun pèp Bondye a, si l' ede malere yo, si l' fè tout lòt kalite byen.
11 Men, pa mete okenn vèv ki poko gen laj sa a sou lis. Paske, lè anvi a pran yo pou yo marye, yo vire do bay Kris la.
12 Lè konsa yo vin antò, paske yo pa kenbe premye pwomès yo te fè l' la.
13 Apre sa, yo pran abitid pèdi tan yo ap mache pòt an pòt. Sa ki pi rèd ankò, yo vin tripòt, fouyapòt. Y'ap foure bouch yo nan sa ki pa gade yo.
14 Se poutèt sa, mwen ta pito wè jenn vèv yo marye pou yo ka gen pitit, pou yo sa okipe kay yo. Konsa, yo p'ap bay lènmi nou yo chans pale nou mal.
15 Paske, gen vèv ki vire do yo deja, y'ap swiv Satan.
16 Men, si yon fanm ki gen lafwa gen yon vèv nan fanmi l', se pou l' ede l', pou l' pa kite l' sou kont legliz la, pou legliz la ka ede vèv ki nan nesesite tout bon yo.
17 ¶ Kanta chèf reskonsab yo k'ap dirije legliz la byen, se pou yo resevwa yon lajan doub, sitou ansyen k'ap bay tout tan yo pou bay pawòl la ak pou fè enstriksyon moun yo.
18 Se sa ki ekri nan Liv la: Pa mare bouch bèf la lè l'ap fè moulen kann lan mache. Ou ankò: Moun ki travay fèt pou resevwa lajan travay li.
19 Pa kite pesonn vin pote plent pou yon chèf reskonsab, esepte si moun lan gen de osinon twa temwen avè li.
20 Se pou ou fè moun ki fè peche yo repwòch devan tout moun. Konsa, lòt yo va pè.
21 Devan Bondye, devan Jezikri, devan tout zanj k'ap viv pou Bondye yo, men sa m'ap mande ou: swiv lòd sa yo san fè ni patipri ni moun pa nan tou sa w'ap fè.
22 Pa prese mete men sou tèt yon moun pou ba l' yon chaj nan legliz la. Pa mele nan peche okenn moun. Evite tou sa ki mal.
23 Ak maladi lestonmak ou a, sispann bwè dlo sèlman. Bwè ti diven tou pou ede ou fè dijesyon.
24 Gen moun, anvan menm ou jije yo, ou gen tan wè tout peche yo aklè konsa. Gen lòt menm, se lontan apre ou wè sa yo fè ki mal.
25 Konsa tou, tout byen yon moun fè gen pou parèt aklè, menm sa ou pa wè lapoula. Yo pa ka rete kache.


text:
Sòm 75Haitian Creole Version (HCV)
75 ¶ (75:1) Pou chèf sanba yo. Se pou yo chante l' sou menm lè ak chante ki di: Pa detwi. Sòm Asaf sa a se yon chante li ye. (75:2) N'ap fè lwanj ou, Bondye! N'ap fè lwanj ou! Se tout tan n'ap nonmen non ou! N'ap fè konnen bèl mèvèy ou fè yo!
2 (75:3) Bondye di: -Mwen fikse yon dat pou jijman an. Lè sa a, m'a jije jan sa dwe fèt.
3 (75:4) Nou te mèt wè latè a ansanm ak tout sa k'ap viv sou li yo pran tranble, m'ap kenbe fondasyon li yo byen fèm.
4 (75:5) M'ap di moun k'ap fè grandizè yo: Sispann gonfle lestonmak nou! M'ap di mechan yo: Sispann fè awogans!
5 (75:6) Pa gonfle lestonmak nou konsa! Pa fè awogans konsa sou Bondye ki anwo nan syèl la!
6 ¶ (75:7) Jijman an pa soti bò kote solèy leve a, ni bò kote solèy kouche a. Li pa soti nan nò ni nan sid.
7 (75:8) Non. Se Bondye k'ap jije: L'ap bese yonn, l'ap leve yon lòt.
8 (75:9) Seyè a kenbe yon gode nan men l'. Gode a plen divès kalite tranpe ki fèt ak diven. L'ap vide diven bay tout mechan ki sou latè, y'ap bwè, y'ap bwè san yo pa kite yon ti tak.
9 (75:10) Mwen menm, mwen p'ap janm sispann nonmen non Bondye Jakòb la. Mwen p'ap janm sispann chante pou fè lwanj li.
10 (75:11) L'a kraze fòs kouraj mechan yo. Men, l'ap bay moun ki mache dwat yo plis kouraj ankò!


text:
Oté
La pa bézoin matla divé, kan ou lé dsi la plime !
/ 29 avril 2015
Matante Zélida la ékrir Justin :
Mon shèr nové, mon spès salté, rouj-de – fon dovan l’éternité,
Ala k’in pé i komans ankor pou krétik mésyé Didier. Pou dir la vérité vré, bann krétikèr la pakor arète krétiké. So kou isi, par raport lo féstival Sésèl. Kosa in pé i krétik so kou isi ? I krétik konsèy réjyonal pars i donn l’arzan pou roganiz lo féstival Sésèl : in gran féstival avèk vinn-nèf péi la partisipé. Zot i pans pa lé normal i ède inn-a-l’ot dann in féstival konmsa ? Si zot i trouv pa normal sé ké, pou zot, lo kodévlopman na poin in sans ditou. Arzout èk sa lo kodévlopman avèk bann zil l’oséan indien ! D’apré zot, sa la pa in l’okazion fé konète La Rénion, son valèr, son gayar épi tout sak i fé k’in péi i apèl bann vizitèr pou vni shé zot. Rozman mésyé Didier la pa dégonflé dovan bann kritik. Ni vé ni vé pa, nout l’avnir lé osi dann l’oséan indien é lo l’avnir, sa sé in n’afèr k’i doi z’ète préparé. Tok ! Pran sa pou toi !
Justin la fé pou répons :
Mon vyé matant ki koz touzour la boush rouvèr,
Moin lé konm vou, mi trouv normal shakinn i ède inn-a-l’ot, sitrtou kan nou lé péi frèr. Solman oila, vi soré dir amoin kansa Sésèl la ède anou fé kékshoz ? Mi souvien pa. Mi souvien ké kan Sésèl lété ataké, nout parti kominis la fé son méyèr posib pou défann la répiblik Sésèl, é sa, dann in tan difisil.
Moin lé konm ou, mi vé bien ké ni ède nout bann voizin kan zot lé dann la difikilté. Kansa ? Par ébzanp kan siklone i kraz Madégaskar… mé sa, i diré bann la droit i èm pa sa pou vréman. Kansa ankor ? kan demoun Komor i mor dann kwasa-kwasa, mi pans i fo ni dénons in n’afèr konmsa é sirtou ké ni bate pa la min pars plis vin mil komor lété ranvoyé shé zot shak ané.
Mi antan dir, pou l’IRT, féstival Sésèl sé inn grann foir pou sak i profite l’arzan rényoné. Mi vann konm moin l’ashté é mi éspèr i an voudra pa d’moin… Pars, mi vé dir i fo pa ni kroi ké nou mèm nou lé si rish ké sa, pars la mizèr i vien kongn dsi la port in bonpé d’moun La Rényon. Pars si ni fé pa antansion nou lé riskab fini konm Job dsi son ta fimyé. La pa pars nou l’apré gaspiy lo kagnote anmasé par Paul Vergès ké ni pé kroir nou lé rish. Konm di lo kont, la pa bézoin matla divé kan ou lé dsi la plime. Tok ! Pran sa pou ou !


text:
Oté
« Faye-faye i tié gro bèf ! » - in kozman pou kla rout
/ 22 zwiyé 2015
I prétan dir in boushé dann la komine sint-sizane demoun téi apèl ali Faye-Faye pars li lété sèk konm in fouète.. mé sa téi anpèsh pa li fé son travay konm k’i fo. Donk sa té i anpèsh pa li tyé bèf, mèm bann gro bèf.
Ala si zot I vé koman la lézann lé né, mé kèl sans figiré ? Zistoman sa i vé dir i fo pa ziz in moun dsi l’aparans. Agard David, lo pti, avèk Golliath, lo jéan : inn é l’ot shanpion dann z’ota armé pou kroizé épi arête la gèr. Kisa la gagné ? David pars li la nyabou lans in gale avèk son flesh dan la tèt lo jéan.
Kosa sa i di azot ? Arien ditou ? Fé travay z’ot koko ! Fé bouye z’ot matyèr griz ! zot va oir, si rant-rant, ni tonm pa tazantan dakor rantre nou.


text:
Kisa OMH ye?
Eta Nouyòk gen yon gwo sistèm sante mantal ak plizyè fasèt ki bay plis pase 500,000 moun sèvis chak ane. Biwo Sante Mantal la [Office of Mental Health, OMH] opere plizyè sant sikyatri atravè Eta a, epi tou li kontwole, sètifye ak sipèvize plis pase 250 pwogram, ki sou direksyon gouvènman lokal ak ajans karikativ. Pwogram sa yo gen plizyè pwogram tankou sa kote pasyan bezwen oswa pa bezwen entène lopital pou jwenn sèvis, pwogram ijans, soutyen kominote a, swen rezidansyèl ak pou fanmi.
Pou kesyon sou sèvis sante mantal, pou jwenn yo kote ki ofri sèvis sante mantal oswa pou depoze yon plent, rele Relasyon Kliyan OMH la gratis nan 1(800) 597–8481.
Si ou gen yon Kriz nan moman an 1(800) 273–TALK (8255)


text:
Oté
I fo bien éklèrsi lé shoz ! Oir kosa gouvèrnman nana dan l’idé
/ 28 novanm 2012
Matant Zélida la ékrir Justin :
Mon shèr nové, mon spès salté,
Mi domann amoin bien pou kosa in pé dmoun i èm fé z’afèr i ansèrv de rien. Sa lé vré pou sak i fé in domann é zot i koné par avans sa i ansèrv rien domandé, pars sé in n’afèr i gingn pa. Sa lé vré galman pou bann moun na poin la fors pou fé pas in n’afèr é i sèy kant mèm. Na in bonpé l’égzanp i vien dan mon tèt kan mi di sa, mé ma pran in sèl l’égzanp : bonis COSPAR. Lo sinkant éro, demoun la gingné pars Sarkozy la doné. Zot i oi bien sa sé in n’afèr k’i gingn ar pa vik Paul Vergès li mèm la domann lo Séna in votaj la-dsi épi bann sénatèr la di non. La arzèt son propozision. Donk, sa i vé dir, lo mouvman té pa bon é té i falé pa rant dann in trin konm sa. Bann zorèy i di, pou zot par, l’avé poin in bon l’oportinité. Tok ! Pran sa pou toi.
Justin la fé pou répons :
Mon vyé matant k’i koz touzour la boush rouvèr,
Dabor, dann in n’afèr, i vo myé konprann lé shoz avan rouvèr son bèk. Pou kosa mi di sa ? Pars la domann Paul Vergès té i port pa dirèktoman dsi la prime COSPAR. Dsi kosa té i port alor ? Paul Vergès l’avé domann gouvèrnman kontinié ankor èd pèy la kotizasion dsi lo bonis COSPAR san pèrd l’arzan. Pou sa, li la propoz mèt in taks dsi sigarèt konm sa pou l’Éta té in l’opérasion san doulèr, é an oplis ké sa, sa té i rant dann program gouvèrnman pou diminié fimé. Komision finans lété dakor, mé gouvèrnman la di, sa i sa done difikilté an plis, é bann batèr tanbour Parti sosialis la suiv gouvèrnman. In batay initil ? Non, sa la pa in batay initil pars i fo gouvèrnman i fini par di si li vé, sansa si li vé pa raz la pint nivo d’vi bann travayèr. Kroi amoin, sa lé pa initil. Pars i fo bien éklèrsi lé shoz. I fo oir kosa gouvèrnman nana dan l’idé. Lo konba i kontinié ! In poin sé tou. Tok ! Pran sa pou ou !
Justin


text:
Oté
A linsi de zot plin gré !
/ 21 mé 2015
Néna moun lé gran, gran minm parské zot i wa lwin, lwin. Néna konm sa, i di in nafèr zordi, lo nafèr i réaliz pouvréman domin ousinonsa apré domin, i provwa in nafèr i sar tourn konm sa, i tourn pa otroman. Koman ni apèl sa ? Ni apèl sa bann visionèr. Ni pé an koz dé sa vik néna dan nout Parti. Mé la zordi mi vé an koz in nafèr i fé di a mwin lo boug té i wa lwin. 1977, si tout radio, dann tout télé ni antann in shanson Pièr Péré, mwin lé sir zot i koné. Lili. Dann son shanson li rakont listwar inn ti mamzèl i sort an somali pou v’ni travay Pari.
Li rakont koman dann in bato plinn zémigré (sa i rapèl pa zot kekshoz zot la vi dann télé ?) zot i véné de zot plin gré pou vid bann poubèl a Pari. Li rakont osi koman Lili té akèyi, li di osi poukoué Lili la kit la Somali, pou fui la gèr, pou alé rod son soso. Li di konmsa lili lé v’ni dé son plin gré, dann tan la navé travay déor, pou rokonstri la frans, zis apré la gèr, lavé bozwin bann zémigré. Ek Lili, li la poz lo problinm lintégrasyion bann zémigré an frans. Poukoué mi parl dé Lili zordi ?
Sé dérnié tan, Kan mi rogard télé mi wa ryink bato rampli d’moun i sort in pé partou, an dériv. Andan la néna gramoun, néna madam, néna zanfan. Konbyin Lili néna ? Kisa lo kèr i singn pa kan i wa sa ? Néna i di pou rézon lé konsa vik néna la gèr la ba, néna la faminn osi é bann vizionèr zistoman i di la pa zordi la vèy pou éstopé. Bann zanimo lé konm sa, i mèt a li in landrwa lé sèk, na pwin ryin é bin li sava touzour rod in landra néna dolo é néna pou manzé. Konm zanimo, bana i vyin « A linsi dé zot plin gré » !