text:
Fulfulde articles
Fulfulde, Hawsankoore, e Swahilinkoore” ko ɗemɗe heɓtinaaɗe to fedde Dental Afrik (AU/UA) e fedde Dental Fagguduyankewal Leyɗeele Afrik Hiirnaange (CDEAO/ECOWAS). Jiidal Peeral e Mawɗo Saydu Bah mo KJPF (1)
Hooreejo KJPFW
Peeral heɓii fehre jokkondirde e mawɗo meeɗen tedduɗo, anndiraaɗo tiiɗnaare mum mawnde e ɓamtugol Fulfulde e Pulaagu, ko oon woni Mawɗo Saydu Bah (S. Bah), hooreejo Kawtal Janngooɓe Pulaar/Fulfulde Winndere (KJPF), jooɗiiɗo Mantu La Jolii, nder leydi Faransi.
Ngam haa waawen tarude no newori ko o yeewtidi e Peeral koo, himen addana on jiidal (interview) ngal e mbaadi callalal, ngal binndanɗe tati haa nayi, tawde hingal juuti, kadi hingal hitti, hingal soomi geɗe ɗuuɗuɗe seertuɗe… gila e pinal, renndo, haa e dawro, ko wano non kadi o addiri miijo makko ko yowitii e ƴellitugol ɗemngal men haa waawen heɓtude fodde maggal e nder rajooji e teleei hono RTS, Senegaal.
Ko ɗum ɗoo Peeral lamndii mo ko yowitii e mooɓondiral Goomu Fulfulde (FULCOM):
Peeral: Men humpitike a yahiino Senegaal to mbatu Fucom fiɓaangu nyannde 11 e 12 lewru yawtundu…, mbar hiɗa waawi sifanaade men no mabtu nguu yahri, kam e toɓɓe hawraaɗe ɗee?
S. Bah: Goomu ACALAN ngu Afrik hiirnaange jooɗike (jooɗiima) to Ndakaaru, leydi Senegaal nyande 11 e nyande 12 lewru mbooy (mars) 2010.
Ardii batu nguu ko goomuuji ɗiɗi: woni goomu Acalan mawngu e goomu Fulcom woni catal toppitiingal Fulfulde.
Goomu Acalan : sosi nguun goomu ko fedde Dental Afrik, woni UA (Union Africaine).
Ko caggal nde ɓe teskii Afrik waawaa ɓamtaade tawi alaa fof ɗo rewi so wonaa e ɗemɗe jiggaaɗe ɗee, ko ndeen ɓe njamiri yoo ɗemɗe 41 ngolle, ɗeen ɗemɗe mbi’etee ko langues transfrontalières, langues wehiculaires. Ina ardinaa ɗemɗe tati : Fulfulde, Hawsankoore e Swahilinkoore.
Gaay, ga to bannge Afrik hiirnaange, ɗemɗe 3 cuɓaa: Fulfulde, Hawsankoore, e Bammbarankoore. Ko catal Acalan toppitiingal senngo Fulfulde ngal (FULCOM) woni noddungal batu nguu, mbele yeewtude e toɓɓe nay.
Tawtoraaɓe:
Ina tawtoraa batu nguu suɓaaɓe ACALAN:
Kolaaɗo Kuuɓal fedde ndee bi’eteeɗo Profesoor Sosinho Francisco Matsinhe e cukko makko Dr Lang Fafa Dampha, jeyaaɓe leydi Mosambik.
Sokna Aram Faal, hooreejo teddungal.
Fari Siilat Kah, gardiiɗo goomu Fulcom.
Jibril Hammee Lih e Aamadu Umar Jah, suɓaaɓe leydi Muritani.
Salamatu Soh, cuɓaaɗo leydi Nijeer.
Iisaa Jallo cuɓaaɗo leydi Burkina Faso
Nyaali Buuli Bureyma e Demmba Paamanta, suɓaaɓe leydi Maali
Mammadu Aliw Moodibbo, ummiiɗo Leydi Faransi mo KJPF nawi, kono waɗtaa cuɓaaɗo leydi Kamerun.
Nulaaɓe leyɗeele ngoni :
Hammee Wat, ummiiɗo leydi Amerik ari e innde mum heeriinde.
Bootol Bah, ummiiɗo Itali e innde (AFI) Fedde Fulɓe Itali
Saydu Bah e Mammadu Abdul Sek, ummiiɓe Faransi e innde KJPF.
Tijjaani Mbaalo ummiiɗo Faransi e innde Tabital Pulaagu Orop
Tawaaɓe e leydi Senegaal:
Yuusuf Baalnde, Abbaas Jallo, Ceerrno Bah, Saydu Nuuru Njaay e jaayndeyankooɓe heewɓe.
Batu nguu:
Bimmbi 11/03/2010 ko udditgol batu nguu, haannoo waɗde ɗum ko jaagorgal toppitiingal jannde mawɓe e nder leydi Senegaal, Kaaliidu Jallo, kono o araani. Ko lomto makko ari, hay oon ko Jolfo.
Cuɓaaɗo suudu sarɗiiji jooɗaniiɗo ɗanniyankooɓe, hono Aamadu Siree Sal arii, tawtoraama. O daaraaki, o ari ko e innde makko heeriinde.
Toɓɓe nay puɗɗaa yeewteede:
- Limto Fulfulde e cellingol mbinndiin;
- Ceerndugol konnguɗi e kelme;
- Tafgol kelme ummaade e gannde kese;
- Eɓɓo ngalu.
Bimmbi 12/03/2010 : Toɓɓe ɗee njokkitaa
Ko hawraa e toɓɓe:
Ko faati e limto Fulfulde, yimɓe ɓee fof kawrii enen haalooɓe Fulfulde en keɓii fartaŋŋe, miijooji ceertaani sanne. Ko alkule Bamako ɗee tan kuutortee e leyɗeele ɗee fof. Waɗi caɗeele seeɗa tan ko alkule ɗiɗi: “ny” e “z”.
Ny ina winndee e mbaadiiji tati: “ny” mo “n + y”; “ñ” mo Espanyol, e “ɲ“ kuutorteeɗo leydi Maali. Hakkillaaji ɓuri hollude, caggal nde dukaa, ko yoo “ny” gadano oo heddo.
Alkulal Z ngal huutortee tan ko Nijeer, hawraa ko yo ngal woppe.
Ko faati e cellingol mbinndiin, ɗoon yimɓe ɓooyii e duko. Ɗemɗiyankooɓe ɓee na woodi ko ɓe kawri ko heewi, wootiɗintee ko e goomu.
Ceerndugol konnguɗi e kelme kadi, ɗemɗiyankooɓe ɓee na woodi ko ɓe kawri ko heewi, ɗum kadi wootiɗintee ko e goomu.
-Tafngo kelme ummaade e gannde kese:
Hawraama ko gollaa e oon fannu koo fof yoo renndine. Na woodi ko waɗaa Muritani, na woodi ko waɗaa Gine, won ko KJPF waɗi (Cellal, Dillere e Waylo). Wi’aama yoo fof renndine, ƴeewee goɗɗum ɓeydee waɗee “base de données”.
Ko faati e eɓɓo ngalu, hawraa ko yoo eɓɓooji ɗii mbaɗe nuldee e leyɗeele hee. Wallikinee ko wayi no Ambasaderuuji, Galleeji pineyankooji (Centruji culturel), sponsoruuji, e mesenuuji. Waɗee peŋɗe e leyɗeele hee mbele kala kattanɗo ina waɗa heen wuundu mum. Fulɓe joom jawɗeele’en njokkondiree, ko wayi no Haaruuna Jah, Abdullaay Madiina Gunaas, Aliw Arɗo Soh, Ablaay Aan e woɓɓe.
Ɗee golle fof kawraa ko e lulndeeji (ataliyeeji), ɗiin ngartirii golle mum’en tonngaama, maa waɗe gommu wootiɗina ko hawraa koo, pelle ɗee fof nuldee.
TESKO:
Yimɓe ɓee nootike (nootiima) e keewal, ummaade e leyɗeele nulanaaɗe ɗee, hay so won leyɗeele keewɗe ɗe ngaraani.
Taaɓal mawngal waɗaama: hay so dukaama sanne, kala ko waɗanoo toɓɓere won ɗo yowondiraa.
Ɗemngal ngal heɓii fartaŋŋe sanne, sabu hollireede ko e ɗemɗe mawɗe, baawɗe huutoreede e pelle mawɗe hakkunde leyɗeele ko wayi no UA e CDEAO.
Kono batu nguu yuɓɓaani hay batte. Yimɓe heewɓe tintinaaka (hollitaaka) e nder leydi Senegaal. Jaaynirɗe ngaraani mawninde golle ɗee e tele. Ari tan ko rajooji, hay ɗuum ne
ko jeewte dillooje e senngo Fulfulde ɗee. Laamu leydi ndii kadi araani, annduɓe Fulɓe heewɓe ngaraani.
Peeral: Holko hawraa e winndugol alkulal (ɲ, ñ, ny) e mbatu Fulcom?
S. Bah: Mi jaabike (jaabiima) ɗum dow. Ko Alkule ɗiɗi luurnoo alkulal z e alkulal ny, ny mo UNESCO e ‘ñ’ Espanyol hawraama kanyji ɗiɗi fof eɗi moƴƴi, kono ‘z’ o yoo woppe.
Ɗemngal fulfulde : Ɓaawo mbatu Ndakaaru ngun!
Konferansuuji yowitiiɗi e ɗemɗe Afirik hino nanndi ɗi fuu majji. Hino wa’i wa si yuɓɓinooɓe ɓen ko fiyaakuuji yewtaaɗi e mbatuuji feƴƴuɗi ɗin tun woni e nyemmbude. Ɗum non sabu mum hino waawa wonude waasude ndaartude ko haaldaa kon e waasude siinude fewjooje e waajuuji.
Hara non mbatu Fulcom yowitiingu e fulfulde laatiingu Ndakaaru ngun kadi ko e ngol laawol rewi ? Munnyo-ɗen taho haa annden njaltudi ndin. E ngol laawol ɗoo kadi doo, haala wootinɗingol yaajungol mbinndiin hino tawanoo e ginol golle yewtereeji ɗin. Annditen wonde nde tummbondiral Nyame ngal (jolal / noowaambur1997) timmunoo, ko ɗum ɗoo fewjanoo: « Fottaama wonde kala alkule wonaaɗe huutoreede e leyɗeele ɗen hino selli, fahin kala leydi hino newnanaa jokkude gollirgol alkule ɗe ndi suɓi ɗen. », ko ɗum firi yo mo kala waɗu ko faalaa kon.
Njaltudi Fulcom Ndaakaru yaltinaaka taho kono si en reenaaki, e ngol ɗoo kadi hino waawa wonude feere waɗaaka no caɗeele mbinndiin fulfulde ɗen humtiree. Fiyaake ɓurɗo hittude on ko wano hito ɗakaanyo-hinere [ɲ] taweteengo e caltuɗe fulfulde fow tawa non hingo winndireede e nooneeji seertuɗi e leyɗeele ɗen wano: /ny/ (mbinndiin aadondiraaɗo), /ñ/ (mbinndiin Senegal e Muritani) maa alkulal /ɲ/ ngal Association Phonétique Internationale maa API (mbinndiin Mali e Gine).
Saɗeende go’o kadi hino ɓeydii sabu fuɗɗaade layugol mbinndiinji hawniiɗi tuugiiɗi e ɗaɗi kelme ɗi hoolnaaki wano dewbo, lewbi, hoyre wonande debbo, lebbi, hoore tawa non ko kelme wowlirteeɗe e mbaadi wootiri e nder pulaaku ngun fow. E hino non mbinndiin tuugiindi e ɗaɗol nafii fof si tawii lurre hino woodi hakkunde caltuɗe ɗen e baŋŋe hitoyaagal.
Tippude e doosɗe ACALAN ɗen (kuulal 5 yowitiingal e golleeji akademi on), ndin njuɓɓudi hino hattani tottude yamirooje e waɗude rewindo majje e ndaartude siineede
doosɗe ɗemɗiyankeeje aadondiraaɗe ɗen, ko ɗum waɗi hino waɗɗii mbatu Fulcom Ndakaaru ngun addande en njaltudi kelɗundi.
Kɗl: Umar Bah, Otriis.
Ɗemɗe Afiriki: Ɗemɗe nyoƴƴaaɗe (1).
Hino sikkaa wonde fewndo hannde duungal Afiriki ngal hino jogii ko yahata guluuje ɗiɗi (2000) ɗemngal. Ɗuuɗeendi majje anndaaka ko laaɓi sabu wonaa tuma kala neɗɗo anndi keerol hakkunde ɗemngal e caltuka, kadi ɗemɗe goʼo hino anndiraa inɗeele ɗuuɗuɗe, seertuɗe, e misal Bammbarankoore e Maninkaare ko ɗemngal gootal ngal caltuɗe ɗiɗi maaɗum inɗeele ɗiɗi walla ko ɗemɗe ɗiɗi? Wano non kadi ɗemɗe goʼo hino mari innde wajjere kono tawa caltuɗe majje batte ko ɗe woɗɗondiri kon, yimɓe ɓen faamondirtaa fes.Ɗee ɗemɗe duungal Afiriki hino feccee hannde cuuɗi nayi, tippude e jeydigal majje:
Suudu ɗemɗe Afirikiyanke-Aasiyanke (hari ko: Haamiyanke-Saamiyanke): ɗemɗe haaleteeɗe hakkunde duuɗe Afirika e Aasiya, ɗum ko Aarabuure, ɗemngal Barbar-haaletenoongal Nano Afiriki adal alsilamaaku, ɗemngal Tuwaaregʼen kadi ko ɗon jeyaa- Misrankoore-ko adii alsilamaaku addude Aarabuure tawi Misrankooɓe ko ngal haalaynoo- Hawsaare, Soomaaliyankoore, Amharinkoore. Ibraaninkoore (ɗemngal Banii-Israaʼiilaʼen) kadi ko e nduu suudu jeyaa.
Suudu ɗemɗe Niijer-Konngo: ko ɓuri heewde e ɗemɗe Afiriki Ɓaleeri hino jeyaa ɗoo. Yoga e calɗi mayru ko wano ɗii ɗoo: Manndinke yeru: Maninkaare, Bammbaraare, Julaare, Sarankulleere, Soosoore, Meniire, Berseere, Toomaare ekn. Hiirnaange Atlantik yeru: Fulfulde, Njolfoore, Seereere, ɗemɗe Bantu wano: Suwaahiliire, Linngalaare, Zuluure ekn.
Suudu ɗemɗe Niil-Saharaa: Soŋay-Jermaare, Kooleere (Kanuuri), ɗemɗe heewɗe Sudaan e Funnaange Afiriki.
Suudu ɗemɗe Koysanʼen: suudu ɓurndu famɗude ndun, ɗum ko leƴƴi lasliiɓe Nyaamo Afiriki, yimɓe famɗuɓe, woɗeeɓe, wuurnooɓe ton ko adii argol Bantuuɓe iwruɓe Afiriki Hakkundeeri e Funnaange, hitooji heertiiɗi ɗemɗe maɓɓe inniraaɗi click consonants e Enngeleere hino waʼana janano wa herugol gertooɗe.
Caggal heɓtaare majje iwde e karhankaaku Porto, leyɗe Afiriki Ɓaleeri ɗen fow ko ɗemɗe Porto ɗen suɓii ko golliree ka laamu e ka jannde, ɗemɗe leydi ɗen jonnaa tiitoonde mehre: langues nationales & national languages, ɗum firi ɗemɗe ngenndiije e Fulfulde. E haqiiqa on, darnde majje hannde wonaa darnde ɗemɗe ngenndiije, ko darnde renndooji ɓurɗi famɗude e leydi, ko innetee minorité maa minority (famɗeendi), hay darnde ɗemɗe famɗeendiiji (minoriteeji) Yuroopu goʼo hino ɓuri moƴƴude. Ɗe huutortaake ka golle ardungal (guwerneman), ka suudu-depiteeɓe, ka lekkolji, mo yiilike e saare wano Bamakoo, Konaakiri, Firiton, Abijan hannde, yiʼataa hay nokku ka haala leydi winndii, hay si ko e ɗoworɗe ɗate ɗen. Hay e nder Fuutaari ndin, ka denndaangal hoɗuɓe ɓen haalata ɗemngal gootal, no famɗi ka yitere yiʼata Fulfulde -si naa binndi ajami e nokkuuje seeɗaaje-. E raɓɓiɗinaade, ɗemɗe ɗen alaa ko famɗi woo ko innetee environnement écrit, e fulfulde: wonunnde (marnde) mbinndudi.
Ko honɗum woni sabaabu ɗum?
E hino ɗoo, e miijo am, yoga e majji:
Aranum: laamuuji ɗin ɓaawo leyɗe men ɗen heɓtii hoore mum wiʼuno ɓamtugol ɗemɗe men bonnitay ngootaaku leyɗe ɗen immina ngayngu hakkunde leƴƴi ɗin. Sikke alaa, leydi hesiri fow hino aani fii ngootaaku ɓiɓɓe mum, leyɗe Afirika fow le fayda ko kese nde tawnoo naatugol Tuubaakooɓe e duungal ngal bonnii dawlaaji finaa-tawaaji. Kono non hino anndaa kadi wonde jogaade ɗemngal bajjal e leydi haɗataa hawre ɓiɓɓe-leydi sabu si wonaa ɗum hawre waɗataano Rwanda maa Soomaaliya sabu Rwandinkooɓe fow ko ɗemngal gootal, Kinywarwanda, haalata. Somaaliyankooɓe kadi fow ko Somaaliyankoore haalata kono ɗum haɗaali leydi ndin fusude, haa hannde hiɓe ronki fottude hay e ardungal.
Ɗimmum: sabaabu goo hino jeyaa e jiɓdu hakkille ndu njiimaandi (kolonaaku) acci e meʼen. Koloniiji Faransi ɗin hino joginoo ka lekkolji ko innetenoo symbole (maande) fewndo laamu kolonaaku: kala faljuɗo wowli ko wonaa Faransiire ka nder lekkol ronndinteno njamndi maa huunde goʼo fii yo wonan ontigi wirtere. Hay caggal heɓtaare nden ronndugol symbole hino jokkanoo. Miɗo maanditii ka lekkol Gine nder duuɓi cappanɗe jeeɗɗiiji, e maana fewndo sawra (hawtaare) wiʼanooɗo hino hittini fii ndimaaku neɗɗo Afiriki, hari symbole accaali jonneede.
Tammum: leyɗe karhunooɗe Afiriki ɗen hino jokki haa hannde ɓamtugol ɗemɗe maɓɓe ɗen ka me’en. Ɗen golle ɓamtal hino arda e nooneeji heewɗi wano neldugol maa rokkugol defte, yuɓɓugol foolondiralji wallifaaku e ɗemngal maɓɓe wondude e ngeenaari tawa non sugu ɗin ngeenaariiji alanaa ɗemɗe ngenndiije ɗen, ittugol kaalisi yahoowo e njuɓɓudiiji waawɗi ngam ɓamtude ɗemɗe maɓɓe ɗen wano jaaɓi-haaɗtirɗe, jannginooɓe ekn. Ko e nder ɗum ɓe waɗata bensondire (konferansuuji) e seminaruuji ko yowitii e ɗemɗe Afiriki e gollidugol majje e ɗemɗe laamu heɓiiɗe iwde e kolonaaku ngun. Mo ndaarii ko ɓuri heewde kon e ko yaltata e ɗin seminaruuji, faandaare nden ko yiitugol laabi e pehe no ɗemɗe ngenndiije ɗen huutortee fii no jannde ɗemngal laamu ngal newora. Jaaɓi-haaɗtirde leyɗe goo, wano Gine, alanaa hoore mum catal ɗemɗe ngenndiije, ko e ley catal Faculté de Lettres anndaangal ko e Faransiiɓe ngal ɓuri ɓahaade, ɗe woni.
Nayaɓum: si ɗemngal woowaali winndeede, innete ngal alaa finaa-tawaa mbinndudi, karahan yimɓe ɓen jaɓirta binndi e maggal sabu tagaaɗo, ko hasii kon, hino hatonjini e mboowdi, yiɗaa kesum. Ɗemɗe Afiriki ɗen le hino famɗi marɗe mbinndudi e finaa-tawaa walla e taariika mum. E nder ɗemɗe guluuje ɗiɗi tuumaaɗe hino woodi e duungal me’en ngal, tawataa hay cappanɗe jowi hino jogii mbinndudi e finaa-tawaa mum. Wonaa mehre si ɗemɗe Afiriki Hiirnaangeeri wonaaɗe winndeede hannde seeɗa ɗee, ko fuɗɗanooɗe winndireede ajami ko adii laamu Porto, ɗum ko wano Hawsaare walla Fulfulde. Ko ɗum kadi waɗi si leyɗe karhanooɗe e nokkuuje goɗɗe e winndere nden, wano leyɗe Aarabu maa leyɗe Aasiya waawuno immitinde ɗemɗe mumʼen ko yaawi sabu ko ɗemɗe winndetenooɗe adal Portooɓe fawde njaggu e hoore maɓɓe.
Ɗemɗe Afirik: ɗemɗe nyoƴƴaaɗe (2)
Kɗl: Umar Bah, Otriis.
Umar Bah
Mawbaare, 02-06-2009-Talifonhoy cinndoy (portaabulji) haaloohoy ɗemɗe Afirik, ko haɗta? Duuɓi cappanɗe jowi gila jeytal-hoore ngal, pehe alfabetisasiyon (waawude binndi e jannde) e ɗemɗe lasliije ɗen fogii e ko ɓuri kon e leyɗe Afirik senngo nyaamo Sahara ɗen. Konferansuuji, seminaruuji, pewjooje, yeewtereeji ɗi heɓaali battane le saɗaali! Hino haani ka nafoore ɗen pehe momtirɗe humambinaagal ndaartanee wondude e wiɗto luggungo ɗaɓɓitirgo sababuuji ngol fogugol. Dental Afirik ngal annditii hitte alhaali on ko ɗum waɗi ngal sinci akademi ɗemɗe Afirik nyiiɓuɗo Bamako (lowre Geese nden ko: http://www.acalan.org/).
Hujjaaji woowaaɗi addeede ɗin, e maanaa ɗuuɗal ɗemɗe, waasugol tiiɗnaare hooreeɓe ɓen, saɗteendeeji immorɗi e waasugol jawdi, hutaare hoore mum nde kolonaaku waɗi e yimɓe ɓen ekn. hino selli kono e giiɗe am, huunde wootere hittunde hino heewi yejjiteede: ko waɗi si Afirikanke hollaali tiiɗnaare e janngugol maa e winndugol ɗemngal mum, ko fii o yi’aali nafoore majje wonande nguurndam makko. Pellet, mo yahii e saare Afirik o taway ɗemɗe taakanɓe leydi ɓen yi’otaako. No gasa ka ontigi nana ɗe ka ɗate e ka luumooji kono o yi’ataa nokkuuje ka ɗe winndaa: wonaa ɗoworɗe e ɗate ɗen, wonaa takkaaɗi yeeyno (publicité), wonaa inɗeele bitikaaji fennyinaaɗe ekn.
Alhaali goo ɓurɗo hittude ko binndi sifotooɗi no piiji huuwtortee, ɗin yi’etaake e ɗemngal Afirik. Hay ɗemɗe mawɗe wano suwahiliire, hawsaare maa fulfulde alaa ɗum few e on baŋŋe, maa si hino woodi ko seeɗa. Si tawii le hiɗen faalaa yo Ɓaleeɓe ɓurtu teddinde haalaaji mum’en, hino haani annditen winndude kaydiiji sifotooɗi no piiji nafitorteeɗi nyannde woo nyannde huuwtortee, ɗum ko wano lekkeele, noddirkoy cinndoy. Miijito-ɗen si pake aspirin waɗdaama e binndi sifotooɗi no ɗe ƴettirtee non e bammbarankoore, hawsaare, yurbankoore, eweere, maa fulfulde maa si cinndel waɗda e sifoore huuwtorgol winndaande e suwahiliire, linngalaare, zuluure. Ɗum battinay e yimɓe ɓen e mbaadi mawndi.
Mo juutnii haala hino waawa hay faaleede firo dosuuji (alluuje gollinirɗe) noddirkoy cinndoy e ɗemɗe Afirik. Yoga e ɗen ɗemɗe hino jogii emmbere haalooɓe ɓurnde ɗemɗe Porto wano holanndiire, soloweniire, solowakiire, hunngariire ekn. Ko ɗum waɗi famɗugol adadu soodooɓe ɓen gasataa laataade hujja hoolniiɗo. Kadi yaltingol alkule heertiiɗe abajada on (ɗum ko alkule ɗe alaa e tappirde woowaande) haanaali ka saɗtina alhaali on sabu woodeede hannde estanndaar wi’aaɗo Unicode. Kadi winndugol ɗen alkule haanaali saɗtude hankadi: tappirɗe lomtindirooje alkule hino woodani hiisorɗe (pc-ji). Ɗen tappirɗe hino waawee hawrinaneede noddirkoy cinndoy. Si en ndaarii, en taway é-ji e ê-ji faransiire alaa kanyum kadi e tappirde noddirgel cinndel. Ko ɗum waɗi hino haani fellintinangol moƴƴinooɓe ɓen wonde waylugol ngaandiiji gollinirɗi cinndoy koy hino hasii wonande ɓe nafoore nyannde goo.
Hujja woowuɗo, wi’oowo ɗemɗe Afirik ɗen hino waasi kelmeendi karallaagal tuugaaki ka kelɗi: e miijo am, nde tawnoo Fulɓe hino yeewta maa hino winnda hannde alhaali hiisorgal teeŋtii ka Geese. Deftere huuwtorgol Windows yaltii ko neeɓaali e fulfulde. Wano non kadi dinngiral bloguuji inniraangal Maneno (ndaaru: www.maneno.org) firiraa e suwahiliire, e bammbarankoore e fulfulde wondude e kelmeendi ɓaarordi teknolooji kesiri toɗɗiindi kabaaruuji e jokkondire. Ɗin ɗon golleeji fow goonginii wonde ɗemɗe Afirik ɗen hino hattani huuwtoreede e baŋŋeeji ɗin fow.


c: text/html

text:
Tawtee e foolotiro tafugol « Meme » ngol ka Ɗemɗe Neeniije
Musiɗɓe tedduɓe, juurotooɓe Misiide, Men hewtidii hannde kadi e kumpital mawngal, kumpital ɓamtaare Fulfulde, e jurol gannde kese. Wano woowiri non, tuma kala, men humpitay on ka ɗemngal men ngal naatiri e Jokkito »
UNESCO humpitii tiitoonde ñalaande winndere ɗemɗe neeniije ɗen 21 Fabraa’iru 2017!
Fii mawningol ñalaande Hakkunde-leyɗeere wonande Ɗemɗe Muynaaɗe Ɗen ñalnde 21 Fabraa’iru 2017, UNESCO, fedde kippunde nden fii ɗuuɗal pine e ɗemɗe.. ka aduna, okkuɓe kadi ñalaande 21 Fabraa’iru nden e hitaande kala, Jokkito »
Fabraa’iru hewtii, lewru ɗemɗe neeniije !
Banndiraaɓe tedduɓe, E hitaande 2014 nden, men yowuno winndannde ka Misiide ɗoo, nodditugol on mawningol haala men muynaaka kan battane ñalnde 21 Fabraa’iru wondude e https://fr.globalvoices.org fewndo nde ɓe fewtinirnoo men lamnde Jokkito »
Ko teddungal e mon, facebook wowlii pular
Waɗii duuɓi tati e ko fawi, gila yarlitiiɓe men fuɗɗii firde laylatol renndo ngol facebook e Fulfulde. Ko ɓaawo nde yimɓe maghribi ɓen newnananoo huutorde ɗemngal Tamazight ngal 2013 woni ko fewjooɓe facebook Jokkito »
Fulfulde, ko ɗemngal layungal
Ñalnde 16 setto (suwen) 2016, gooto e blogooɓe mondoblog yowuno winndannde ka lowre mun doudoufine.mondoblog.org, o tiitori nde : « Faransee, ngal ɗemngal battingal e Pular ». Mo janngii winndannde nden, o fellitay wonde ɗemngal Jokkito »
Geɓal Fulfulde ngal e Kuutorɗe sappo enternet
Banndiraaɓe tedduɓe, fewndo hannde, giɗo Fulfulde fow hino haani anndude wonde ɗemngal ngal naatiino e gannde kese ɗen, hingal jokki kadi naatugol e teknolooji keso on, hay si tawii non ɗuuɗaali ko waɗaa taho.
E ndee winndannde men ɗoo, men hollay on kuutorɗe (outils) firaaɗe e ɗemngal Fulfulde, ngam haali-pulaar jo kala heɓa ko wallitora.
E oo aduna mo gannde kese, alaa ko ɓuri fotude haa ɓura heɓugol teknolooji on e haala mun.
E hino ɗoo kuutorɗe firaaɗe ɗen e Fulfulde:
- Duce Foundation Mozilla ɗen e Fulfulde:
Hannde si no woodi ko mawtoren e ɗemngal Fulfulde ka gannde kese, ko wano nduungu (foundation) Mozilla! Tawde non gila wangorde (navigateur/browser) Firefox nden firaa e Fulfulde, kañum Mozilla hino jokki (e ballal Ibraahima Saar) no ɗemngal ngal heɓira geɓal e dunce (services) maɓɓe ɗen fof.
- Fewnde hannde, wano cinndel (mobile phone) ZTE OPEN naadii Pulaar ka njuɓɓude Firefox OS[1]. Ɗum Ko yuɓɓo huuɓnungo ndognoowu cinnde smartfon (nanndo mum ko Android walla IOS). Mo soodii ngel cinndel Firefox OS saatiingel yaltude ko neeɓaa, o taway ton ɗemngal Fulfulde.
- Firefox mo Android : Ɗum ko wangorde Firefox nden e Pulaar.
- Lowre Firefox OS nden e Pulaar: nde talifon/cinndel Firefox ngel tafaa lanni, lower/wonirde (site) hertinanano kañum talifon on fii humpitugol jamaa on no o fewndori, walla no heɓorta. Ɗemngal Fulfulde ngal heɓuno geɓal e ɗen lowe hertinanaaɗe Firefox OS ɗen[2].
Ɗee duce jantaaɗe dow ɗoo fow hino okki Pulaar geɓal e innde nduugu Mozilla.
- Tappirde (clavier) Pulaar e cinndel Android:
Kala jogiiɗo talifon Android, himo waawi aafde (installer) tapirde Pulaar nden ka cinndel makko, o waɗta winndirde Pulaar e talifon makko on. Ƴeewee ɗoo ndaaron.[3]
- Google e Pulaar : ko neeɓaali koo, google translation naaduno ɗemɗe Afrik jowi ka duncal mun, ɗen woni: Somaliya, Hawsa, Yoruba, ibgo, e Zulu. Gila ɗum waɗi, yarlitiiɓe men goo hino jokki fii Pulaar kadi heɓira geɓal ka Google Translation, ɓe firii ko ɗuuɗi e duncal ngal, hiɓe jokki haa jooni golle.
Ko wono non en anndintinay wonde Fulfulde hino tawaa e ɗemɗe seeɗaaje suɓaaɗe fireede e ɗemɗe gog=o (wano Engele) ka lowre Mokenon.[4]
- Wikipedia e Pulaar : Ɗum e wonde loowdi (contenu/content) Fulfulde ndin ka Wikipedia hino barkini hakkunde ɗemɗe Afrik ɗen !
- Loowdi Pulaar ndin ka lowre amaGama.locamotion.org: Miɗo waawi wiide ko e ndee lowre woni ko loowdi Fulfulde ɓuri ɗuuɗude ! Asli mayre on ko e Engele, kala helmere jeyaande e gannde kese nde ɗaɓɓataa firo mun e Pulaar, lamdo ndee lowre AmaGama Locomotion, ma a heɓu firo mun ko laaɓi pos.
- Eɓɓoore Pootle : Ɗum ko eɓɓoore nde Dwayne Bailey, fii firgol gannde kese ɗen e ɗemɗe winndere nden, eɓɓoore nden hino fira wano tafirɗe Free Minde, File Zila, WordPress e ko nanndi. Fulfulde firaama ɗon ko yahata 66 %, tawde ko Fulfulde woni yeeso ɗemɗe Afrik ɗen fof e ngal duncal !
- Eɓɓoore Transifex : Ndee ɗoo kadi lowre hino kippi fii firtugol gannde kese e filmuuji ɗin ekn ka ɗemɗe winndere nden, ko e ndee lowre woni ko sakkere (fichier) VLC e Skype nden adaa fireede. Ko e dee lowre fahin woni ko mi jokki firugol Media Player Classic, mi firii ko ɓuri feccere nden.
- Pulaar ka dunce « Boîte à innovations »: « Boîte à innovations » ko eɓɓoore nde Tony Simard, mo Kanadaa, nde sincaa e 2013 on e faandaare yottinirgol gannde kese ɗen e laawol ɗemɗe Afrik ɗen. Eɓoore nden hino mari dunce ɗuuɗe, wano: Ganndal hiisa (mathématique), informatik, e huutorɗe enternet, e ko nanndi.
Ɗum ɗoo fow ko e ɗemɗe Afrik jowi firaa, ɗen woni: Fon, baatonu, Yoruba, Julaa, Wolof, e Fulfulde[5].
- Jaaɓnirɗe (applications) Pulaar: Yeru ko mi wiƴƴitii kon, mi hawraali e jaaɓnigal woo si waa Jaaɓirgal terminolooji Hausa-Fulfude-Kanuri. Tafiraangal fii firugol kelme Engele ɗen e ɗee ɗemɗe Afrik ɗon tati.
10-Geɓal Fulfulde ngal ka eɓɓoore “Tweet in your language”: Gila hitaande 2014, lowre Global Voices nden fampino duncal mawngal battane ñalaande mawningol ɗemɗe neeniije ɗen (Mother Language Day), mawninteengal hitaande kala e lewru Fabraa’iru ñannde 21 ngam neɗɗo kala winnda e ɗemngal mun, o anndina winndere nden fow ko haa honto winndugol ɗemngal mun ngal hitti..
wano ndee hitaande hikka (2015), ko Pulaar ɓurnoo heɓude Tweete fampaaɗe ! Naatee tun www.twitter.com winndon ka ɗaɓɓitirgel ɗum ɗoo #MotherLanguage maa #Fulfulde #Pulaar #Fulah, on taway ɗemngal ngal heɓii loowdi seeɗa ka dinngiral renndo Twitter!
[1] Humpitoree ɗoo fii cinndel ngel
8 Responses to Geɓal Fulfulde ngal e Kuutorɗe sappo enternet
-
A haalii googa musiddo yo Alla 6amtungal 6amta 6i66e maggal
-
No moji haa yo alla wallu en ko fulbeben wonii a la e jaabhu de demgal ngal sinadhun hanno joni dhun fof wawama
-
Yoo 6i66e ful6e njokku golle gila e anndu6e haa e dañ6e gooto fof yoo addudu ballal mbela so sukaa6e men ngaroyii maa taw ko heewi gollaama en njetti harallee6e hatantee6e faññanii6e leñol ngol ngam firde gannde kese ze way6e no Ibraahiima M Saar en…
-
On jaraama sanneh. Yoo Allah Bamtu Demngal Pulaar e FulBe.
-
Yo ALLA wallitir cellal!
-
Yo Allah wuurnu daraniiɓe leñol haa juuta yottoo fa’ndaare maɓɓe.. ..
-
On jaarnaama dee moodi en, ligge mon no labaa moƴƴa noon!
-
on jaaraama fota Ceerno

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
GUJJO OO KOY JAGGAAMA!!! Oo debbo jaggaa ko tufnde Rooso ummaade Baabaaɓe Looti fayde Caamɓe, fotde hannde duuɓi keewɗi ko kaŋko woni mawɗo taƴtinooɓe saakuuji ñebbe demaaɗe kolongal Fori, o yeeyoya ɗum to jehre Wuro soogi. O ardii ko dental mawngal he Moritani e Senegaal. Jooɗanii mo Jowol ko Sammba Cooyel BAH, to Madiina Gunaas ko Jabuwal Pulaar BAH, to Aañam ko Huley Demmba BAH, to Wuro soogi ko Kummba BAH. Mbiyen tan jagge makko ena carii he reedu Fuuta. Caggal nde coggu muudo ñebbe ɓeydaa he jehre Kayhayɗi; Gelongal BAH hollitii laamu Moritani ko oo debbo e gollodiiɓe mum ngujjata ñebbe Moritani ana njeeyoya ɗum to leydi Senegaal. Werlaaji makko keewɗi njiytaama to Madiina Gunaas ngam nawan'de Ceerno Jalaalu diine BAH mataaji keewɗi ñebbe he daakaa jawtuɗo oo. Addani debbo oo yiyteede ko omo tottunoo Mariyam SAL hamdaat ñebbe yoo o nawan Faarmata SAL, caawgel ngel jaggaa to boowal laaɗe diwooje Ndakaaru, ɗuum rewaa haa anndaa ko Aminata Biraan BAAL mawɗo julaŋkooɓe ñebbe ɓe ndewnaani ɗum laawol heɓiraa caawgel ngel. Jooni noon Ceerno Sammba Gañaaɗo e Kaliifa Mbambiloor naatii kalwa ngam haala kaa yaɓɓee. Abdullaay BAAL noon hollitii ñebbe ɗee ngonah gujjaaɗe, so aawdi majje ƴeewtindaama, ɗe ngummorii ko Boode gila he jamaanu Sileymaani Raasin BAAL. Addani en tintino ngoo ko Laamtooro Abdul SAL mo Ndulumaaji Demɓe.
Oo debbo jaggaa ko tufnde Rooso ummaade Baabaaɓe Looti fayde Caamɓe, fotde hannde duuɓi keewɗi ko kaŋko woni mawɗo taƴtinooɓe saakuuji ñebbe demaaɗe kolongal Fori, o yeeyoya ɗum to jehre Wuro soogi. O ardii ko dental mawngal he Moritani e Senegaal. Jooɗanii mo Jowol ko Sammba Cooyel BAH, to Madiina Gunaas ko Jabuwal Pulaar BAH, to Aañam ko Huley Demmba BAH, to Wuro soogi ko Kummba BAH. Mbiyen tan jagge makko ena carii he reedu Fuuta. Caggal nde coggu muudo ñebbe ɓeydaa he jehre Kayhayɗi; Gelongal BAH hollitii laamu Moritani ko oo debbo e gollodiiɓe mum ngujjata ñebbe Moritani ana njeeyoya ɗum to leydi Senegaal. Werlaaji makko keewɗi njiytaama to Madiina Gunaas ngam nawan'de Ceerno Jalaalu diine BAH mataaji keewɗi ñebbe he daakaa jawtuɗo oo. Addani debbo oo yiyteede ko omo tottunoo Mariyam SAL hamdaat ñebbe yoo o nawan Faarmata SAL, caawgel ngel jaggaa to boowal laaɗe diwooje Ndakaaru, ɗuum rewaa haa anndaa ko Aminata Biraan BAAL mawɗo julaŋkooɓe ñebbe ɓe ndewnaani ɗum laawol heɓiraa caawgel ngel. Jooni noon Ceerno Sammba Gañaaɗo e Kaliifa Mbambiloor naatii kalwa ngam haala kaa yaɓɓee. Abdullaay BAAL noon hollitii ñebbe ɗee ngonah gujjaaɗe, so aawdi majje ƴeewtindaama, ɗe ngummorii ko Boode gila he jamaanu Sileymaani Raasin BAAL. Addani en tintino ngoo ko Laamtooro Abdul SAL mo Ndulumaaji Demɓe.


text:
Haalirde Aanyam - ɓamti pulaagu Aanyam Yeroyaaɓe ena wiya dentaangal heɗatooɓe mum Juum mo wuuri ngam Juulde men taaske ñalnde Naasaande 24 - 09 - 2015 he ngenndi Farayse. Hoyreejo haalirde Aanyam hono Katante leñol KAN ruttii dentaangal yuɓɓinooɓe jeewte he kala mbaydi.Elimaan Jumaa wuro men ƁAARGA hono Ceerno Aamadu AAW hollitii weltaare mum he ndee juulde, o hollitii mawɓe jumaa makko kala yoo cood bataaji ñebbe, ɓe mbaɗda ɗum e layyaaji maɓɓe ko ɗuum ɓuri heewde baraaji. O ñaantiima haa o yooɗi, o waɗii laafa, o weelniima sawru makko, o taccitii mooso ngam weltaare. Ko Aamadu Kummba KAH mo Aañam Yeroyaaɓe roɓindanii en ngoo tintino. On njaaraama, yoo en mbaɗtu nii mo wuuri.
JEEWTE
Kan IBRAAHIIMA UMAR | 04/04/2016 | 302 views


text:
Bone koy puniima he renndo ngenndi Pulaagu!
Aɗen ngoyatnoo Ceerno Yaayaa Saalif Ɓaas, hannde kadi en ngullaama Ceerno men Jibi Hammee LIH mo Lobbudu Ceerno Ibraahiima, oon mo heewɓe kumpaaka darnde mum he ɓamtaare Pulaagu e Pulaar. Ceerno Jibi maayii hannde Hoyre biir 17 - 10 - 2015 to leydi Kanadaa. Yoo Geno waɗ toon fooftorde makko, soñcere makko heddoo he men. En nduwaniima Habbullaay Jibi Hammee e kuuɓal pulaagu. Mi naatatah he haalde holi gonnooɗo Jibi Hammee Lih, mi artirat tan ko min njeewtidnoo mbele o haala hoyre makko.
Aɗen ngoyatnoo Ceerno Yaayaa Saalif Ɓaas, hannde kadi en ngullaama Ceerno men Jibi Hammee LIH mo Lobbudu Ceerno Ibraahiima, oon mo heewɓe kumpaaka darnde mum he ɓamtaare Pulaagu e Pulaar. Ceerno Jibi maayii hannde Hoyre biir 17 - 10 - 2015 to leydi Kanadaa. Yoo Geno waɗ toon fooftorde makko, soñcere makko heddoo he men. En nduwaniima Habbullaay Jibi Hammee e kuuɓal pulaagu. Mi naatatah he haalde holi gonnooɗo Jibi Hammee Lih, mi artirat tan ko min njeewtidnoo mbele o haala hoyre makko.


text:
dimanche 18 décembre 2011
« Avec quel œil regarderions-nous ces centaines de tortionnaires qui ont ôté la vie à des centaines d’innocents ?»
Il y'a toujours des choses horribles dans la vie de tous les jours que la conscience humaine ne peut concevoir. Et s’il nous arrivait, serait-ce que un tout petit instant, de nous se mettre à la place de cet enfant dont la maman vient d'être abattue sous ses yeux et de partager sa douleur, avec quel œil regarderions-nous ces centaines de tortionnaires qui ont ôté la vie à des centaines d’innocents et qui circulent aujourd’hui sans impunité.
Mo woyi maayɗo maa deƴƴu
Mo yeewni ɗum ne, maayda e yeeweende.
Maayde e yurminaade, ko nde jaakoranooɗo ardii
Teeŋti e ɗalɗo baaye, mo anndaa to tiindii.
Yurminiima to jawdi e to ndiwri
Saka e aadee, joom miijooji.
Ko yiɗi maayɓe nguurta fof, ko oo ɓuri
Cinndiiɗo mette, ɗawaaɗo mbelemmaaji.
Jinnaaɗo woppii mo, o diwaani
Omo daggi-daggina, yahdu, o waawaani
Korsa e nguleeki makko, o haaraani
Hay ayaawo makko, o mooftaani
Wonde mo doofollo, o mawnaani.
Taaniraagel ko nguuriiki daande-maayo
Heɓɓitiima kono juutaani
Anniya e korsa, maayde ɗaccaani.
Pamaro duuɓi, omo yiɗi deenoowo
Pamaro doole, omo sokli balloowo
Pamaro peeje, omo hatojini e ɗowoowo
Kono e ndee yolnde, o dañaani ɗoftoowo.
O ɗaldaama kadi ceddeejo pamaro njurum
Pamaro hakkille, ɓernde ena wiyi kurum
Pamaro korsa mo anndaa hurum.
Waɗtii mo ndolo galle, mo fooftataa
Ko foti e ko fotaani, golle, o sownataa
Ko o waawi e ko o waawanaa, liggey, o riiwtataa
Tawa ɗuum fof, piyle e mbonka, o daɗataa.
Ɓalel haƴƴii nde yontaani
Joote e najooje ngardii nde haanaani
Puɗal haa mutal, omo e darnde
Mutal haa puɗal, omo e miijo
Omo miijoo battande makko
Battande kala njabeeri ndi aldaa e galle.
Sinketaake, suɗetaake
Weltotaako, weltintaake.
Ñalnde ñaantungal, ko o ɓoliiɗo
Ñalnde softeende, ko o junnginiiɗo
Ñalnde weltaare, ko o cuniiɗo
Sibu yolnde jahɗo mo wonaa gartoowo.
Ñalnde tonngii ɗoyngol, humtanii mo sannju
O waala anngude no tanngiiɗo felewere
O seeka leeɗe, o tiindoo baamuule
O feeca ndee sahre goonga, omo lawoo janaale
Omo ñuuña ko hiwtinta mawɗo, woynata baaye.
Udumere waawaa lomtaade baafal
So lomtiima ne tawa asli mum ko baasal.
Mo dañaani ko yiɗi koo, yiɗa ko dañi koo
Mo ronki yumma mum, muyna e taani mum.
Gelongal Fuuta lollirɗo
Njaay Saydu Aamadu
Inscription à : Publier les commentaires (Atom)


text:
A
laa mo
nanaani "Konnko Bah" baar mo naalaŋke men lolluɗo Buuɗi Kummba Ceɗɗel
yaltini e hitaande 2013 ndee. Gila ndeen ngol haastaaka sabu welde e
sañaade. Holi Buuɗi Kummba
Ceɗɗel? Ko ngal naamnal, jiɗ-ɗen jaabaade
walla jubbude sabu wiyde ena haalda ɗoo nguurndam makko juutat. En
njokkondirii e ngenndiyaŋke men mawɗo hoto Mammadu Jibi Sek, hooreeje
fedde
wiyeteende "Gaynaako Ñeeñal" mo keew-ɗen yiyde golle mum e ɓamtude
ngawlaagu e naataŋkaagal Fulɓe. Ko kaŋko inniri Buuɗi Kummba Ceɗɗel
"deftordu" Alla a mum anndude ganni e daarti Fuuta-Tooro.
Buuɗi Kummba Ceɗɗel jeyaa ko wuro ena Ɓokijawe e diiwaan Maatam, leydi Senegaal. Yumma makko ko dariiɗo gila hannde araana ngam mawninde ngawlaagu e renndo Fuutaŋkooɓe. Kono
kaŋko ne seedaama e nder kiirɗeeli juɓɓinaaɗi e Senegaal e Muritani wonde ko e baawɗo jimol gila omo woni suka kecco. Ngati Yelaa makko ko Yelaa hakkunde Yelaaji. Eɗen
nganndi Yelaa jibinaa ko jamaanu seɓɓe deeniyaŋkooɓe sahnga nde jaambareeɓe jimantee ngam darnde mum'en golwole Fuuta. So Awluɓe ndonii oon Yelaa noon, ko sabu nde wonnoode-ɓe
yimooɓe gila ndeen araani. Ko kumbali e kolli ngonnoo duƴƴal Yelaa hade naatneede gitaruuji e sahaa mo gonɗen oo. Yelaa ena anndaa ko duƴƴal nanndungal e Reggae sabu heewɓe
ena mbiya ko kañum jibini ngaal duƴƴal ummaniinde-en Jamayka, wuro Bob Marley en.
Baaba Baydi Maal ne addii heen jeloode mum sabu makko wonde ɓadiiɗo awluɓe e fittaandu Maysuur Diine Sek, kamɓe ɓee sehilaaɓe ɓooyduɓe koɗi to Podoor. Ngati yimde Yelaa ɗo Baaba
Maal ɗoo wonaa fompaade walla fooɗondirde e Awluɓe, kono ko mawninde enɗam makko e Pulaagu, mawninde giɗli makko e sehil makko Maysuur Sek mo o wondi e Daande Leñol haa hannde.
Buuɗi Kummba Ceɗɗel hannde limetee ko e daaɗe ɓurɗe toowde e welde e nder naalaŋkaagal, haa teeŋti e Awkuɓe. Ko e hitaande 2013 Buuɗi Kummba Ceɗɗel yaltini albom mum gadano ena
wiyee "Beyli Mannga", kono ko o fuɗɗii yimde ɓurii duuɓi cappanɗe nay. Ko e oon albom yaltinaa jimol lollungol hannde e nokkuuji caartuɗi ena wiyee "Konnko Bah". En nanii kadi
ena ñuumbee wonde o woni ko e heblude albom ɗiɗaɓo e oo sahaa. Enɗen cummbana oo kabaaru Alla e men yiɗde kadi weltinde pittaali e oo albom garoowo. En nduwiima nde Alla hokkata
nguurdam e cellal haa ñalawma mo albom oo yalti.
Kuɗol Ibraahiima Saar


text:
Sikke alaa, heewɓe ana nganndi darnde oon debbo, kono tan mi etoo jubban’de ɓe nganndaano ɓee huunde he ñalaaɗe oon mo kaalaten hannde: Maymuuna Cuun jibinaa ko hitaande 1962 to wuro maɓɓe Aañam SIWOL. Baaba makko wiyatee ko Elimaan Mayram Aali. Yumma makko ko Pennda Kummba Ummul to Jahjaaɓe Giray worgo.
Maymuuna Cuun jeyaa ko Aañam Siwol he Falnde Boosoya to reedu Fuuta tooro. Ko ngoon wuro woni laamorgo gure Aañam 11 ɗee.Leegal maɓɓe wiyatee ko Tuldenaaɓe, fooyre maɓɓe jeyaa ko he galle Dokkaa. Galle maɓɓe jeyaa ko he galleeji 5 Cuunɓe ɗi Aañam Siwol.
Cuunɓe Aañam ɓuri heewde ko he Siwol e Coɗay, kono cuunɓe ana tawe he gure Fuuta keewɗe ko wayi no Ɓokki sabbudu , Mogo tooroɓɓe e Giray worgo...
Maymuuna Pennda ko debbo dardaro, ɓaleejo juumo, belɗo ƴiiƴam, jooɗɗo jalirko mo ɗakkundi njuumri. Huley ko jeewtoowo, keewɗo sehilaaɓe, beeɓaaɗo jaleeɗe, baawɗo heɗaade kaaloowo, moƴƴo mbaydi, tedduɗo ƴiiƴam.
Maymuuna Elimaan ko daraninooɗo jaŋde e pinal pulaagu, keewɗo yila (hakkille) mo heñortaako konngol. Maymuuna wonoo ko jokkoowo enɗam, o woni meselal hakkunde ɓesngu jiɗnaaɓe makko haa hay gooto waawatah anndude heen gonɗo ɓiy makko walla miñi makko.
Maymuuna ko baawɗo cehilaagal, teddinɗo mawɓe mum tawi kadi ana yankinanii wonɓe les mum. Maymuuna ko coftanɗo golle galle, ŋanaajo he gollal moorol, tettu mo wuuranaano tan hoyre mum. Caggal nde o ƴaaftii, dewgal nawii mo to wuro maama makko en Giray. O woni toon haa o afii ɓiyi makko biyateeɗo Faama Muusaa Cuun.
Ɓaawo ɗuum Geno artiri mo wuro maɓɓe Aañam Siwol, o tawtoyi jiɗnaaɓe makko
to Ndakaaru he leegal Yommbol. Garal makko Ndakaaru, jibinii jokkondire e humpitooji keewɗi nguurndam. Nde o ummii Yommbol, ko joom galle makko soodani ɓe galle to legal Ɓokki Faati Mayga “guy faati mayga”. Ko ndeen o janngi Pulaar haa o dañi heen udditaare mawnde. O naatani eɓɓooji e gollondiral e pelle ɗe ngonah laayaŋkooje ngam ɓamtaare.
Ndeen ummannde, rokkii mo fartaŋŋe ardaade fedde rentinnde janngooɓe e jannginooɓe Pulaar tawi ko tawateeeɓe he leeɗe ndakaaru limtinɗe. O gollodiima e fedde sanɗaaji arab, ummaninoode ɓamtaare pulaar ena wiyee IMAAM AALII to Ndakaaru. O huɓɓii duɗe keewɗe he ndakaaru, duɗal nder galle maɓɓe ngal o inniri ɗum ko KATANTE LEÑOL.
Darnde Maymuuna Cuun baɗtinii he ɓesngu mum no feewi, aɗen mbaawi rokkude yeru he miñi makko biyateeɗo Habii CUUN mo darnde mum maantinii to pelle ɓataare pulaar to falnde Aañam. Koo on woni hannde hoyreejo fedde ƴellitaare cellal debbo.
Jokkondiral Maymuuna Cuun e ngenndiyaŋkooɓe ena yaaji, teeŋti e miin kaaw makko mo o heewnoo wostondirde miijooji he kala tuma. Katante leñol en meeɗii tawde omo huurnii ngesa maɓɓe waalo to kolangal Awre. Fotde no o woniri tedduɗo, o heli cammeeje 3,o seŋtii ɗe, o wuɗɗii haa laaɓi, o ɓadini Katante e ardiiɓe mum.
Ko teskaade teddungal oo pullo, addani Katante leñol naatnude ngaal gollal he yimre mum wiyateende GIƊGOL GOONGA:
Nokku kogole dariiɗe he kollalle
To ɗiselaaji lomtii jakkaaji
Ñalɗe boombi kawtirgal jolɓe
Seŋtotooɓe ɓadlina yontaaɓe
Saanga nde colli pooftii he dunɗi
Nguurndam Maymuuna Cuun wonanii leñol Fulɓe daawal ngal majjatah he daartol ɓeen daraninooɓe ɓamtaare Pulaagu. Maymuuna Cuun abbiima ceerno mum Murtuɗo Joob e ngenndiyaŋkooɓe heewɓe. Yoo Geno waɗ toon fooftorde maɓɓe, o waɗa barke he ɗaccaaɓe. Njokken golle, yoo Geno won ballo.


text:
Teknolojii
Ko mbattumi hakkile koo, hakkunde Kahaydi (sammee Naayoo) e Rinjaw, ko saretaaji tamppudi, di ngalaa, sahaa, hay do baggaa sa ka do tuggaa, ndogata doon. Idi nawa yummiraabe men, suddiibe men e baniraabe men rewbe. Les naange toosnge... Sahaa tobo muusngo heptoo dumen e yolnde.Taw joomum koko duggoynoo ko yimbe ngottii.
Mbadee feere dum natta!
feere ndee, e sikke meeden, ko wootere: jangude.
danjbe yaade e leydi ndi jangde buri hoybineede e aduna, yoo jangu.
Goonga nii weerhaws o ko heen jeyaa, kono battane dee ciiraani. Te, so en njangii, maataw ma en mbaaw feewnande minjiraabe men hono o saret.


text:
Haalirde Aanyam ena heblana en hiirde heeriinde ngam Faatimata Abdul Ñaŋ mo Aañam Tulel calle tuggi njamndi 19 ɓiri haa 20-30 weeyo Pari. Bisimilla mon he haalirde men Aanyam. Njaɓɓoɗen yimre men hesere pul. FAAMA ÑAŊ WAƊII YEEWEENDE Hajju hajjaama, haa beddagol kaaƴe dawraa to leydi Makka, jatti nulaaɗo men Muhammadu ɓurnaaɗo winndere. Ko ndeen ɓerɗe mbeltorii fadndaare hajjiyaŋkooɓe rewɓe e worɓe. wanngiiɓe kaaba, totti farilla mbela njaaƴtoo Ngenndi. Mi tinaani, ndeke ko yaanoonde arti nde mi yeewnaano. Ko ndeen ngullaa mi tokara Faatima Bintu kay heddiima to leydi bajjo Aminata. Debbo Tulel calle kay yahii nde hare ndimaagu joofaani, kono min ceediima o yahdaani e gacce. Hannde kadi mi waasii giɗo am gila ɓiɓɓe takaɓe e gayi ɓakke, nde neenooy am Bahyel banndu jiɗɗo mooroyotonoo to neene am Meeta. Faama Abdul, walla mbiyen Faatimata Meeta, ko a debbo ngenndiyaŋke mo darnde mum waylaaki, fiɓnde mum haa pele ngasi fiɓtaaki. Faama Ñaŋ mo fedde pinal e muñal ngam ɓamtaare to Aañam Tulel calle ngo ciluki Bukka saŋe Almaami, nokku Mammu Sammba Ñaŋ, boolumbal pinal mo wullah mehre. En mbaasii Faatimata sahre mo majjaani pine duumaale, sooynee yiɗee, yottoo bismee, ɓooydateeɗo golle mum ñemmbee. Ko oon wonnoo Faama uurɗo ngalu moorooɓe. Min njejjittah darnde maa he fedde ƴellitaare cellal debbo, Mitiyel Aañam e dawrugol ngenndi ngam ɓamtaare. Seydi Ñaŋ, a ɗaldii min yeeweende, nde min kirtii sunaare, kono min njaɓiri joom baɗe mo heerii ɗum tan baawɗe. Oon tawnoyɗo ma ɓurɗo tagoore min njoortii ngesa njoɓdi. A tawoyii Faatimata Alanaa, Sariifatu Sammba Ñaŋ e Geddel Demmba, kadi a ɗaldii yeeweende Cillo Hammadi e Habii Elimaan Cuun. Oon ko debbo mo Siwol sahre miñigel Maymuuna. Hajjaa Faatimata, seydi Ñaŋ a huuɓnii tigi aadi, warñeende e ƴiiƴam maa fof a tottii ngenndi. A takkoyiima ɓurɗo fof, nde min ceeratah he miijaade e duwaade haa nde min ngabbii jahɗo. Goranam aduna ko nii tan dawi wayde. Yoo Geno yurmo yahɓe, o moƴƴana heddiiɓe, soñcere Faama heddoo nafa renndo. Miin Katante Leñol KAN mo Aañam Yeroyaaɓe, mi neldii njelaari ƴoogaande he ɓernde mbele jeyɗo moƴƴo waɗa toon fooftorde. Ñalnde Dewo 11 – 10 – 2015 to Pari Farayse. Kuɗol Ibraahiima Umar KAN – Katante Leñol mo Aañam Yeroyaaɓe
JEEWTE
Kan IBRAAHIIMA UMAR | 04/04/2016 | 302 views


text:
Anndugol ko dagii
Halal winnduɗo
© 2014 “ Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Inc. ” Hay gooto haana waɗude ɗun.
Ndee jokkorde Enternet ko “ Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. ” (“ Watchtower ”) waɗi nde e tabintini nde. Sinaa hara ko ko hollaa, kala winndannde e kala ko hollaa e ndee jokkorde Enternet ko halal “ Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Inc. ”
Maandeeji
“ Adobe ”, “ logo Adobe ” on, “ Acrobat ”, e “ logo Acrobat ” on ko maandeeji “ Adobe Systems Incorporated ”. “ iTunes ” e “ iPod ” ko maandeeji “ Apple Inc ”. Maandeeji luttuɗi ɗin fow e maandeeji winndaaɗi ɗin ko halal mo kala e maɓɓe.
No huutortee non e newnugol no jokkorde nden huutortee non
Koo ko sifaa ɗoo kon no holli honno huutortoɗon ndee jokkorde Enternet. Si on huutorii ndee jokkorde Enternet, haray on jaɓii ko haalaa ɗoo kon fow. Si on jaɓaali fii ko haalaa ɗoo kon fii no huutortee non maa kala senngo ko haalaa ɗoo kon, wota on huutor ndee jokkorde Enternet.
Ko honno ɗun huutortee no haaniri non ? On waaway ndaarude, loowude, e muulude golle halal, saakital majaawo, galli, fotooji, winndannde, vidiooji (“ Rewro ”) iwde e ndee jokkorde Enternet fii mon tun hara hinaa fii ɗaɓɓugol kaalisi, ɗun wonay sabu anngal huutorgol wano ko hollaa ley ɗoo kon e nokkeeli goo e nder no huutortee non. Haray, on haanaa :
Postude piiji iwde e ndee jokkorde Enternet (kala jokkorde Enternet, jokkorde Enternet ka fisiyeeji sennditetee, maa reezoo “ social ” ;
Saakitude piiji iwde e ndee jokkorde Enternet ko tawaa kala lojisiel ;
Ɲemmbugol, eggugol, maa huutora ko woni e ndee jokkorde Enternet fii ɗaɓɓirgol kaalisi maa fii mbuuɗi (hay si tono alaa), sennditugol lojisielji wonɗi ka ordinateeriiji, selirgal, maa lien Enternet (statik maa dynamik) e ndee jokkorde Enternet ;
Yahugol e ndee jokkorde Enternet fii waɗugol e sennditugol kod surs, aalaaji, maa antal fii waɗugol kala data systematik maa otomatik, golle mooɓindiraaɗe (ko tawti sottingol hara kattudi alaa, ɗaɓɓugol data, suutugol data, e ƴettugol data) e ndee jokkorde Enternet ;
Huutorgol jokkorde nden maa duncal mayre no boniri, wano yollitagol maa yahugol ka jokkorde Enternet maa huutorgol duncal mayre hara wonaa ko hollaa ɗoo kon ;
Huutorgol ndee jokkorde Enternet no woniri woo ko bonnata, maa waɗa ko bonnata jokkorde nden maa ɗuyta feere mayre fii yahugol ka jokkorde Enternet ; maa ko woni woo ko sariya on newnaa, ko haanaa, maa ko boni, maa kala ko sariya on newnaa, ko haanaa, maa piihun bonkun maa golle bonɗe ;
Huutorgol ndee jokkorde Enternet fii kala ko nanndi e njulagol ;
Bonnugol no huutortee non
Hara ɓurnindirgol alaa ka “ Watchtower ” fii feere no huutortee non, si on bonnii no huutortee non no woniri woo, “ Watchtower ” no waawi waɗude wano no “ Watchtower ” tawiri no haaniri woo hilnagol e ko bonnaa kon, ɗun no tawti haɗugol on yahugol ka jokkorde Enternet, toŋangol on fii yahugol ka jokkorde Enternet, baara ordinateeriiji huutorayɗi adereesi mon on IP fii yahugol ka jokkorde Enternet, humpondira e jonnooɓe on Enternet ɓen fii yeetagol ɓe fii no ɓe baarira on hara on yahaali ka jokkorde Enternet e/maa naɓa on ka sariya.
Seertigal
“ Watchtower ” no waawi ndartude no huutortee non saa’i woo saa’i. Ndartannde nden wonay fii ndee jokkorde Enternet no huutortee non gila ɲalaande nde saakital ngal waɗa fii ndee jokkorde Enternet. Yanndi ndartee ngoo senngo ɗoo saa’i woo saa’i fii no andiron e no wowtiron “ version ” keso on.
Sariya e doole tirbinal on
Fii no huutortee non tippude e sariyaaji ɗin, ko etaa Niw Yok on, U.S.A., fewjata ɗun hara lurral sariyaaji ndaaraaka. Kala ko waɗetee ko haani ko yaadi e no huutortee non addete e nder etaa maa ka tirbinal federal maruɗo doole e nder etaa Niw Yok on, U.S.A.
Jeyal-hoore fii ƴettugol feere
Si tawii huunde e no huutortee non moƴƴaa, haanaa gollireede, ko tirbinal on mari doole wowlugol ɗun, ko heddii kon fow no haani gollireede. Si “ Watchtower ” ronkii waɗude kala huunde e koo ko huutortee haray ɗun ittataa maa ɗun wona sabu ittugol duruwaa huutorgol huunde nden.
Ahadi timmundi
Koo ko huutortee no waɗi ahadi timmundi hakkunde mon e “ Watchtower ” fii huutorgol ndee jokkorde Enternet, e no lontii ahadiiji arani ɗin foo fii huutorgol ndee jokkorde Enternet.


text:
Wuro ngoo mawninii he nder majji sukaaɓe mum ɗiɗo ruttiiɓe e joomum en, tawi ene ngoppi yeeweende caggal :
Haamiidu Hammaat Dem jom wuro Demɓe mo aldaa e naamndal lollirnooɗo Sammba Kajja inniraama laawol tugude posto haa diŋirel Sammba Saara e gardagol mawɗo diiwaan Maatam.
Mammadu Boolo Dem, winndiyaŋke ŋanaa, gorko darinooɗo e kala ko ina ɓamta wuro ngoo haa teeŋti to baŋnge pinal. Kaŋko ne o inniraa ma Galle Pinal Ndulumaaji Demɓe mahaaɗo e hitaande 1992 e ballal fedde KJPF e pelle ɗanniyaŋkooɓe wuro ngo.
Ɓee ɗiɗo noon so mawninaa ma ene haani, ko yimɓe ɓe wuurdaaɓe nguurndam moƴƴam kadi ɓe nguuranaano so wonaa wuro ngoo, ɓe njehii kono ɓe majjataa, sabu ndulumaaji ruttii ɓe teddungal yontaaji garaaji maa naamndo holi Haamiidu Hammaat gidiiɗo innireede laawol he wuro he ? Holi Mammadu Boolo inniraaɗo e galle duttorɗo pinal e aadaaji men ?
Ñalɗi ɗii keɓii fartaŋŋe jaambereeɓe leñol ngol tawtoraama ɓe lomtiima kala daraniiɗo ɗemngal ngal tawi heɓaani tawtoreede :
Njaay Saydu Aamadu mo Jiinge so lomtiima timmat, o arii o tawtoraama ñalɗi ɗii,
Mammadu Alasan Bah hooreejo Tabital Pulaagu Senegaal arii tawtoraa ma
Fedde Pulaar Speaking waɗii nelaaɓe mum, ngarii tawtoraama golle ɗee
Jinndaa Dem mo Aañam arii tawtoraama ñalɗi ɗii
Mammadu Abdul Sek Feetere Jeyngol tawtoraama ñalɗi ɗii ko winndiyaŋke jeyaaɗo e fedde KJPF
Talla Daf hooreejo Faderma tawtoraama golle ɗee.
Yuusuf Baalde mo Catal Bordoo, gardinooɗo fedde KJPF, ngenndiyaŋke cuusɗo arii tawtoraama
Mustafaa Jiggo mo Bordoo jaalal mawngal arii tawtoraama ñalɗi ɗii.
Naalaŋkooɓe men mawɓe e sukaaɓe ngarii, Alhajji Baaba Maal e diɗɗal Daande Leñol jammaaji ɗiɗi ene tambii golle ɗee, ne heedi hakkunde maɓɓe e ɗoyli jamma. En njejjitaani Gormbolle Kaŋŋe Usmaan Hammadi Joob, ŋirliiɗo nde ndulumaaji noddi fof so noddaama, so noddaaka ko garoowo, sabu caggal Kaydimmbee ko ɗoo tigi woni wuro makko.
Mammadu Dem mo Baabaaɓe lootii, Adama Jah lollirɗo ndey Kummba Jah, Rj Racine Dia, Jolof Bannda, Demmba Hammee gise….
Wuro ngoo yuɓɓinii kawgel jontaaɗo wuro, leegɗe nay, leegal fof hebli jontaaɗo mum, hoowooro ñalnde heen ko ndaare dañaama, ko ene yeeɓii dañaama, fuuta haŋki wuurtinaama, ñarule haŋki kolliraama, ñalnde heen anndaama ko men koo alaa fof ko waawi ɗum faɗɗude.
Ñaawooɓe korii haa yoori haalde holi leegal kawngal, coppule keewi, kono seerndude ɓe ɓe ndokkii, ɗum hookii, ɓe mbiyi hikka hay gooto hawaani, hay gooto hawaaka ko pulaagu tan nawi raay !
Jammaaji jime jimɗi e magooji mbaɗii, awluɓe e lawɓe ko men kollirii, fuutaŋkaagal ene welnoo yonta hannde jaɓii !
Dognirɗe pujji mbaɗii, e hoddaaɓe gasataa ko maa gostondiral ko ɗuum waɗi hay gelooɗi ngarii !
Pinal e ɓamtaare yahdata, jeewte juɓɓuɗe mbaɗaa, yimɓe paamnaa ndema hannde e gannde kese e ɓamtaare pulaar ko ɗoon Ibiraahiima Malal Saar haɗtaa, kono wuuri so ko rufaani sahaa haaɗaani e gooto.
Liise Ndulumaaji keso o udditaa e gardagol PAISD, FADERMA, ARNSF/AD « fedde Ndulumaajinaaɓe wonɓe e France » ko ɗee pelle njiili ngalu nguu fotde miliyoŋaaji keewɗi, liise o mahraa e balal ndulumaajinaaɓe wonɓe e cate godɗe.
Safrirde Ndulumaaji mawnitinaande ndee udditaa, e taweede ɗee pelle ɗe limtu ɗen dow e jaagorɗe leydi Senegaal tawtoraaɗe.


text:
Ko ɗo ngon-ɗaapolitik
politik
Ñaawooje guut
E lebbi cakkitiiɗi ɗii, laamu Muritani ko ko weri sawru tan. Kala ɗippuɗo, taƴanee kasoo duuɓi dutal ! Ñaawoore ɗo ɓuraaɓe doole potnoo fawde yaakaare, ko kuutorɗe ɗe laamiiɓe tami e juuɗe mum en, ina tooñira yiylotooɓe yooltude hujjaaji mum en. Wontii hankati, “ɗo dogee dañaama, ɗo huccee alaa”. Ko ɗuum heɓtii yimɓe fedde wiyeteende IRA fawaaɓe kuuge kasoo duuɓi 3 haa duuɓi 15, caggal nde leeptaa, sabu takkeende huunde nde tawaaka.
Diskuur Neema addii coow
Ñalnde 3 mee, hooreejo leydi Muritani yilliima wuro Neema. Oon nokku noon ko « sohre » Maawiya wonnoo, sabu ko toon o heewnoo yahde so tawii won ko o yiɗi fewjude, ko wayi no kuule politik maantinɗe (yeru ndeen hitaande eeraango makko sabu « himme mo o yiɗnoo rokkude rewɓe ». Kono kadi teski-ɗen ko, Abdul Ajiiju, gila teetti laamu e hitaande 2008, rewi ko e teppe makko, nde o ummanii njilluuji nder leydi fof, ko toon o fuɗɗortoo. Hikka ne o ruttiima toon hay so tawii noon ko o wayri toon wonaani hitaande.
Hol ko meerotoo Muritani ? Jarabi laamu
Ɗuum jiidaa e yeruuji bonannde goɗɗi keewɗi, gardooji e kaaɗi kaɓɓagol e laamu. Jooni ne, ko maa Alla faaboo Muritani, sibu ko ɗiin bawɗi bonɗi puɗɗii tunngeede ɗoo, nde ministeruuji tati kaali mbiyi yo hooreejo leydi ƴam manndaa tataɓo mo o fawnoo junngo makko e kaamiilu o wiyi o ƴamataa.
Nguyka woote : Hol ko Maasina waɗi ?
Haala dorog deƴƴaaka, ko ɓurka ɗum mawnude timpiima e Muritaninaaɓe : haala njeenaari ndi muulirde feewnoore karte e ɗereeji woote rokki hoohooɓe won ɗiin laamuuji e nder Afrik, haa arti noon e Muritani.
Makki Sal : “Wax waxeet“
Gila o toɗɗaa hooreejo leydi Senegaal e lewru abriil 2012, o seeraani e reftude heen. Ko o wiynoo koo ina laaɓti “Oɗon nganndi mi fellitii artirde manndaa duuɓi 7 toɗɗoraa-mi e les ngalɗoo Doosgal leydi oo e duuɓi 5...”
Laamu Muritani : ngardiigu memmbagol
Ñalnde talaata 9 feebariyee 2016, laamorgo leydi habrii toɗɗagol hilifaaɓe hesɓe. Iselmu Ahmed Iɗidbih toɗɗaa kalifu geɗe caggal leydi, Muttar wul Njay toɗɗaa kalifu faggudu e kaalis, o lomtii wul Rayiis e faggudu.
Takkugol galaŋuuji
Hono no o heewnoo waɗde hitaande kala, mawɗo leydi oo, ñaantii heewɓe e feeto hikka ngoo. Kono, « nana wonta aada, ñaantetee tan ko sehilaaɓe e banndiraaɓe ».
“Ko on nganndaano e Kajjata Maalik Jallo”
Habsa Jah, ɗoowoowo binndol jaaynde Mauritanies1 jokkondirii e Kajjata Maalik Jallo e nder hello ngo ɓe inniri “AYAAWO”. Tiitoonde jokkondiral ngal ko “Debbo Mawɗo, ko on nganndaano e Kajjata Maalik Jallo”. E nder jokkondiral ngal Kajjata maalik Jallo yeewtanii mo cukaagu mum e darnde mum to bannge hare, darnde addannde ɗum, e no o wiyiri «wellitaare tigi rigi» ha o waawa naftude Moritani.
Ñaawoore Husen Habree : "ko tonngu daasi kala, maa artir e koyɗe joom mum" !
Ñalnde 20 sulyee 2015, ñaawoore Husen Habree udditii to Ndakaaru. Ɗumɗoo ko kewu teskinɗo, paayodinɗo e banngeeji kala. Ko kewu maantinɗo sibu ko ngol woni go’o e nder Afrik ko meeɗnooɗo ardaade leydi ina ñaawee e nder leydi Afrik ngoɗndi. Ko ngol woni go’o ko Dental Afrik ina yuɓɓina ñaawoore hooreejo leydi. Ko ngol woni go’o ko hooreejo leydi Afrik ina ñaawree bonanndeeji waɗnoo nde laamii ndee. Ɗum jibinanii tooñanooɓe kala ɗamaawu, haa arti noon e nder Afrik ɗo yoga e laamiiɓe mbaɗata ko mbelaa.
CPI seppii Umar, kono yahaani
Umaar El Beshiir, hooreejo Sudaan, yaltii kadi ɗo fotnoo loggaade. Ɗuum ko caggal nde ñaawirdu Pretoriyaa weddii haɗoore mo yaltude leydi Afirik bannge worgo, tuma nde o arnoo nootitaade batu kuuɓtodinngu 25ɓu fedde Ngootaagu Afrik (UA), jooɗinoongu tuggude 7 haa 15 lewru suwee 2015 to Johanesburg. Nde teleeji kolliri mo to pottital too, omo jooɗodii e laamɓe arnooɓe tawtoreede ɓee,


text:
dimanche 17 août 2014
Puzzorze gollondiral hakkunde "Teraanga Gold Operation" e SODEFITEKS ngam danndude Hottollo ko e ndema ka e dii- waan Keedugu oo. E oo aset 9 ut 2014, sete sosiyetee wi'eteezo Teranga Gold Operations (nde catalmum Sabodala Gold Operations SA toppitii gasgol kaqqe zo Sabodola zoo) wa-zii njillu e diiwaan hottollo Senegaal oo. Tawanoo e sete oo ko...
samedi 2 août 2014
Rewindo kampaa 2014/2015 haa e 25 sulyee 2014 : "25 sulyee, dartingol aawre nde !" Veto tovo ngo Caggal xeftitgol tovooli teskangol e diiwaan hottollo oo fof e nder balze sappo hakkunde sappo e noogaas e lewru Sulyee ndu, tovooli zi ndartinooma e balze sappo sakket ze, teeqti e diiwaan Tammbaa/Kawon. Zuum addii cazeele e tim-mingol evvoore...
lundi 5 mai 2014
Heblo Golle e mecce dowri kese zee, ko coktirgal vamtaare ndema hottollo Senegaal Humpito hollirii, te wizo baqke aduna oo e kitaale 90 seedtinii wonde si tawii remoove njanngii eve veyda keval mavve e ko wonata 15 %. Ko addata vamtaare ndema Senegaal ko heblo ngo, kumpital ngal e veydugol karallaagal e faggudu haantanndeeji zi. Ko zum wazi, zii...
vendredi 21 mars 2014
GOLLE NJEEYGU HOTTOLLO ZE NGASII ! Yontere 17vere sakkitiinde e njeeygu ngu (yontere 11 vere e 2014), fuzzi 10 haa 16 marse, gollii zum ko ekipaaji 12 soodgol jiilotoozi, ina heen 8 to Pakuur e to Janke, ko ziin keddoranoo soodgol. Wakkilaare soodgol ngol, tawi zum hiisaa ko e limoore soodgol e kala allal e nder faandaare evvanoonde ndee...
mardi 11 mars 2014
Fuzzagol gollondiral moxxal hakkunde Yiilirde Momtugol Hu- mambinnaagu e Zemze Ngenndiije, e SODEFITEKS Sokna Ndey Naam Juuf, hooreejo Galle Jaqde e Zemze Ngenndiije yilliima e duze Sodefiteks, fuzzi 27 haa 28 febariyee 2014 e diiwanuuji Tammbaa e Kolda. Omo wonndunoo e diisneteezo makko Suleymaani Lih. E nguu zoo njillu wonndungu e...
mardi 11 février 2014
I.Peeje xeftaaze fii moxxingol soodgol ngol. Ndee zoo yontere 11 viire e golle soodgol ngol (yontere joyavere e 2014), fuzzi 27 samwiyee haa 2 feebariyee, golloraa ko ekipaaji 38. Ko nih zum feccorii e diiwanuu-ji zi : 13 to Welingara, 10 to diiwaan Tammbaa, 2 to diiwaan Kawoon e 4 to Keedu- gu. Faandaare soodgol ngol wonnoo e nder yontere...
mercredi 22 janvier 2014
I. Peeje xeftaaze e moxxingol golle njeeygu ze E ndee yontere jeetavere e njeeygu ngu (yontere tonngoode 2 e hitaande 2014), fuzzi 07 haa 11 samwiyee 2014, peeje xeftanooze ze ko ekipaaji 38. Ko nih zum fecciraa e diiwanuuji zi : 13 to Welingara, 9 to Kolda, 10 to Tammbaakun-nda, 2 to Kawoon e 4 to Keedugu. Ko faanditanoo soodeede...


text:
Posts: 426
Threads: 7
Likes Received: 30 in 20 posts
Likes Given: 8
Joined: Apr 2016
Reputation:
0
Namaste jee
Oh naa naa jee mere saath esa nahi hoya jee per jeee mere hushband sonu da nal bohut vari hoya..
wo ki ha humare kamre mein tv shivi ha .. aab jee hum wo tv shivi dekhte ha per remote jee table per hota jee.. sonu jee tv dekhne jate ha aur main kitchan me kuch karti rehti ho.. to jee kamal ha jee.. wo bolte ha sweeto sweeto.. main aye aur bole oh jee sweeto wo remote do na.. phir jee me deti hon jee.
fir tori der mein TV unko bore karta ha to tv band ker k fir pukarte ha sweeto sweeto.. mein ati aur bolte rakh do wapis.. fir mein na unse fight karleti hno bol ke oh jee aap na khud b kuch kam karo.. ese beth beth k mote ho jayenge.. ghuse me ho k main wo remote unse ley kar wahan rakh deti hon wo ajeb sa shakal banadete ha aur jee mei room se wapis kitchen me chali jati hon... tori der se wo bed pe bait bait k bore ho jate ha to fir awaz lagate ha sweeto sweeto ao jee wo book do na.. mein na kehti hon oh jee me bj hun aap utho aur lo.. woh na sometimas lajy hote ha .. aise hi bilkul ese hi bed se table tak pohch ke apna book leynge... mei dekha aise karte ha yeh .. lajyy ha ka karien..
raat ko b wohi karte ha ... tand rehta ha or wo kehte ha oh sweeto utho na remote do na.. mein kehti no .. aap jao aur khud lo .. wo aise hi bilkul ese hi karte ha ... kya karie adatie badalti nahi ha unse jinnaaa b ladu wo na wahi karte ha ..
•


text:
BAABUWOL 17
Yeesu ekkitini ko laarani Laamu Allah
Yeesu ekkitini pukara’en maako kuuje ɗuuɗɗe, fahin o darni hakkiilo yimɓe nder habaru wooru—Laamu Allah
NGAM ɗume Yeesu wari lesdi? Ndaa ko o wi’i bee hoore maako: “Mi waajina kubaruwol ɓelŋgol ngol laamu Allah haa gure goɗɗe boo, ngam maajum Allah neli yam.” (Luka 4:43) Ndaaren jonta kuuje nayi ko Yeesu ekkitini ko laarani Laamu ngu ɗonno nder waaju maako.
1. Yeesu laatanno Laamiiɗo. Yeesu wi’i bee hoore mum o Almassihu mo Allah iini. (Yuhanna 4:25, 26) O wi’i o woni Laamiiɗo mo annabi Daniyel yi’i nder gi’ki. Yeesu wi’i pukara’en maako o jooɗoto nyande feere dow “koromwal tedduŋgal” e kamɓe boo, ɓe njooɗoto dow koromje. (Matta 19:28) O wolwi dow laamiiɓe ɓe’e bana “tokkere famarde,” e o wi’i o mari “baali goɗɗi,” ɗi laataaki nder waalde nde’e.—Luka 12:32; Yuhanna 10:16.
2. Laamu Allah waddan adilaaku gooŋgaaku. Yeesu anndini yoo, Laamu Allah majjitinan sooynde adilaaku ngam ngu senan innde Yeehova Allah e lootan nde diga halleende jey Sayɗaanu waddi dow innde Allah saa’i tuurtol maako nder Adnin. (Matta 6:9, 10) Yeesu holli bee waaju maako yoo, yimɓe fuu poti kal ngam o ekkitini worɓe e rewɓe, riskuɗo e talakaajo, bilaa sendindirki. Koo to o wari haa lesdi ngam yimɓe isra’iila, o walli Samariya’en e yimɓe ummatooje, waato yimɓe jey ngalaa Yahuudu’en. O waɗaay bana arduɓe saa’i maako. O hollaay sendindirki.
3. Laamu Allah laataay bee duniyaaru. Yeesu yeeɗi saa’i saklere politik. Lesdi danyeeki maako ɗonno juuɗe hoɗɓe. Fahin, nyande jey yimɓe maako yiɗino lammingo mo, o teeti. (Yuhanna 6:14, 15) O wi’i goɗɗo politik: “Laamu am iwaay haa duniyaaru ndu.” (Yuhanna 18:36) Haa pukara’en maako o wi’i: “On laataay bee duniyaaru.” (Yuhanna 15:19) O haɗi ɓe maa huuwtinirgo balmol ngam seetugo mo.—(Matta 26:51, 52)
“Yeesu yehi berniiji e gure fuu, o waaji, o yecci habaru laamu Allah.”—Luka 8:1
4. Laamu Almasiihu ɗon darni dow yiide. Yeesu iini o hokkan yimɓe siwtaare, o ittan ɓe dooŋle. (Matta 11:28-30) O tokki laawol ngol. O hokki dawruki bee yiide bana noy yimɓe poti yeeɗugo bilaa kulol, bana noy ɓe ngiɗindira, bana noy ɓe ittata suuno ceede, e bana noy ɓe keɓtata hayru. (Matta, fasluuji 5-7) Ngam o holli yiide, yimɓe fuu njaɓi mo. Yimɓe ummatooje toy fuu—koo yimɓe jey woni nder ɓillaare—ngari haa maako, ngam ɓe anndi fakat o jogan ɓe bee hinnuye e hormu. Nume seɗɗa bana noy Yeesu laamata!
Yeesu waaji Laamu Allah bee dabare feere fahin. O waɗi kaayeefiiji. Ngam ɗume o waɗi kaayeefiiji ɗi’i? Ndaaren.
—Ndaare defte Matta, Markus, Luka, e Yuhanna.


text:
Ena tiiɗaa suturo maa e Geese udditiiɗe
Waɗiraa ko yoo ardin yiɗde maa
Min meeɗaa yiɗde so wonaa tafde Firefox toppittooɗo kisal e suturo humpito maa. That’s why we’re proud to be voted the Most Trusted Internet Company for Privacy.
Wayi ko no njiɗir-ɗaa
No kuutorto-ɗaa Geese nih alaa nanndo. Firefox ena wayloo haa nannda e maa. Ittu ko a huutortaako, fanndin ko kuutorto-ɗaa tee mbaɗaa ɗuum kala ɗo njiɗ-ɗaa.
Ɓurnde yaawde e ko ɓur-ɗaa hatonjinde
Firefox inniraa ko ”laamɗo banngorɗe” alla e mum yaawde e jerondire nuunɗuɗe e ƴeewndooji hakkunde mum e banngorɗe goɗɗe. Yejjit leeltere tee mbaɗaa ko njiɗ-ɗaa fof e no ɓuri yaawrude.
- Firefox
- 392
- Opera Next
- 329
- Chrome
- 326
- Internet Explorer 10
- 182
- Opera
- 147


text:
Gimol Fii Faatunde Siriifu Sagale
Siriifu Sagale
1890 - 1957
Bismil’llaahi’rahmaani’rahiim – Mi wallifino yimre arabu fii duanagol Siriifu Sagale
Fewndo ko bhe faatii e 1957. Yimbhe buy tori lan yo mi wattanbhe dhi e pular no dhi woniri ka arabu non. Wattirmidhi non ka pular.
Mi yetii ILAAHII wardho wurni, si on yidhii
O immitinay yhie kiddhe huunde O waasiraa.
Alaa hunde ley Allaahu Sakko O rondoyee
alaa huunde dow Jooman si foolamo maa bhuraa.
O naataa e nder goddhun si dhun howa zaatikin
mi torikema Jooman walliton non mi yubbhiraa
Yo julde e kisiyee duumo poomaa e Annabiijo
peewal ko, 0n woni maayo okkoowo dandoraa.
Mutii naange googa e Fuuta waghtu nde wirninoo
Shiriifunjo men Shaykhuujo wullen mo Haydaraa.
Enee mayde sugu bhee dhun ko hattirde dhuytagol
waliyyu si faatike mofte hawkoto hayroraa.
No haani ka hullen alyatiirnaku diyulbhe fow
ka rottyude pitilol Diina ngol Fuuta fewniraa.
Ko alkamisaare e lewru hadju ka walluha
ka jowi mayru dhon faatunde oo Shayku hoddrraa.
Ko Allaahu immini oo Shiriifuujo Fuuta men
yonii duubhi nay tyappandhe himo janna waajoraa.
Fudhi naange peewal nyande bhee hewti fuuta men
bhe seenii bhe subhoyii leydi Sagale ka fow araa
Ko dhon nootoyii nde bhee noddunoo Alla yimbhe fow
Bhe fewni jamaaji arroobhe, tuunubhe laabhiraa
Mo faala e kisal ko Sagale o hammata
o artira annooraaji hewdhi o naftoraa.
Enee nadho huunde e yiidho fotataa mo ebbhidii
enen en yi’ir oo Shoykhu mawdho ko haaworaa
o fondindiray wano nyiiyhe saayordhe yimbhe fow
si won landho maa wonu bahdho gooto o bhurniraa
E mbatu wootu bhee fow waajetee fiyakunji Diina
mabhe e Lamru e Nahyu fow hino weltoraa
Si larnbhe ariino ka dambugal makko bhen wa'ay
wa suufaabhe wornbhe e dambuqal larnbhe fus bhuraa
karamaaji makko no wai wa naange e tumbo kammu,
naa jungo ombata naange jalbunge liilliraa
Enee yahugol Abdul-Majiidi Konaakiri
ko Shaykhu me en radhorii mo hiila no suudhoraa
Ko sagataa mo meedhaa yaltugol ka misiide dhon
si Shaykhu, rne'en newnii yo on yahu yawnoraa
Ko fii wota oo hebhu shokhola nawnaare Shaykhu nden
e fii wota yiu mayde Shaykhu o wemboraa
Ko sappo e' tato woni worbhe jiblnaabhe Shaykhu men
ko dhen koode fudhudhe e kammu hentiidho hooloraa
Wonii afo Mabhe Waliyyu Siidi Mohammadu
ko moyyhudho jikku befeejo okkaydho walloraa
Ko on reeninaa bheyngure Shaykhu ko ngal gebhal
njanal subhanii mo Shiriifu, nee himo hooloraa
No anda e on dhon wakkilaare e pellital '
yo Allahu wallu mo aynugol bhe o hisnoraa.
No hikkii e on Abdurrahiimi mo darja mun
a gandal moyyhal hay gooto hewtaa mo saka bhuraa
Ga yiidhaa mo woo himo. moosi dhaati no deyyhinii
no fertii no laabhi ko kuudhe moyyhe o andiraa
No hikkii e on Abdulmajiidi siffaji on .
hedhee dhi nanon ndin ngaari Diina ndi jalliraa
O sukkaama law law endu andal o mupnl ndun
o -duumii e mun himo muyna ilmu e sukkaraa.
O sukkaarna endu munyal e nuuru e ruudhagol
ko waliyaaku rewgol Alia ooboo o.entiraa
Maqhaarnunji jeenay entiraama mo lando dhin
bhe haalante wonde ko dhin walyyaku ombiraa
O roninaama Shaykk me'en o lontike ardagoI.
no wai wane waawu hay huunde seediraa
Enee Ahmadul'Mukhtaaru naange zamaanu on
ko sagataa o foolu goreebhe sugu makko dhuudhiraa
O tinni e Diina ,ko, yewtudhaa woo a lannataa
o eltira rewgo! AlIa eltande haydaraa
Konni Mustafaa ndun lewru timmundu jalbinayndu
tateeji feewubhe nurdhugol jalba andtraa
Ko Annabi Yuusufu on mo suddidho poodhunoo
o nandi e nhari kala nedho yiidho mo sintiraa
No hikki e oo Mahmuudu jon nuuru jon hudaa
ko non wai Iburaahiima mantaadho farnorra.
No lintaa e Karnbhe gedhalbhe bhen Ahmadun 'Umar
laamiinu mo nandi e baaba muudhun 0 toonyiraa
Aliyyu ko jowlol nuuru on kadi lintu dhun
ka jande faransi e arabu huunde o mirnyoraa.
E Ahmadu Mahmuudu e Abdul Lattif en
Mohammadu Laqhzafu bhee ko koode ko bhen maraa
Ko naange e lewru e koode sappo ego'o woni
gedhalbe Shiriifu mi joopi tasko no faamiraa
Gedhalbhe ka rewbhe ko sappo hino indhe mabbhe dhen
e nder gimi tati jangandht kala yiddho fassiraa
Ko Aaisatun woni mawdho mabbhe e Marya a
E wieteedho Ummul-Khayri, khayru o andiraa
E wieteedho Ummul-Fal'iin, summa Rughayyatun
E Faatimatun Khayraati Maymuunatun arra
E Aaisatul-Khayri e toolaajo Faatima
ko bhe'e woni bhibbhe Shiriifu rewbhe no hunjoraa
Bhe fow ko bhe julbhe newlibhe tuububhe laabhi pos
dewal Alia tun woni haaju mabbhe, bhe nawliraa
Bhe fow hibhe ruudhii jangi haa faami Diina kan
no hen mawbhe hen tyurbaabhe needi bhe eltiraa
Mi torike ma yaa Rahmaanu yurmininde Shaykhu an
wadhan mo ka mofturu gangunal ko o khutbiraa
Nabhaa mo e takko Nulaadho soro makko newnoyaa
o tefana yowiibhe e makko nyande bhe nangiraa.
Wadhaa mo e takko bhe yaafidhaa sappo yarlidhaa
ka nder lahadi hibbaa nuuru haa heewa ombiraa
Ndiyan bhuubhudhan e gilaasi yanaa mo soonowo
ka weendu Nulaadho subhaadho innaandu Kawsaraa
Mi torike ma teddin fanda makko yo jooma an
yedhaa Shaykhu an Aljanna firdawsi yanjiraa
E waabili yurmingol e waabili yaafagol
e fowtere urli e salsabiilu e ambaraa.
Mi torike rna okkan min e bheynquure an e julbhe
fow barke bhee yedhoyaa mi yiude bhe laakharaa.
Mi torike ma wurnu mo wurnudhaa e amen e hoore
diina yedhaa mo dewal jabhaangal o dandoraa
Mi torike ma wargoI men e hoore medhen malla
medhen jogitii liimaanu tuma saai hoddiraa
Ko an Aabidurrahmaani ado timmugol yimoo
re ma'a ewno kala fuutanke mun'nyinbhe mun'nyoraa
Mi mun'nyintinii on yimbhe Funta e faatagol
Shiriifuujo fewnudho Fuuta findini naftoraa
Mi mun'nyintinii on mofte Annabi Ahmaduu
e faataade Almamiijo almiidho weltoraa
Ga timmoode yimugol an mi toroto AIlaahu an
O juula e on tefoyoowo tuma kala sattiraa
O juula e makko salaatu humnaydho Aali en
mi yettii lLAAHII wardho surri mo waasiraa!
Labe Nyande 31/07/1957
Wallafuyee Thierno Abdourahmane Bah


text:
Darnde amen ko ƴellitde udditaare, kesamaagu & fartaŋŋe e Geese.
Ɗoo e Mozilla ko min harbiyaŋkooɓe huuɓnuɓe, miijiyaŋkooɓe e tafooɓe, gollidooɓe ngam Enternet laatoo wuurde e heɓaade, haa yimɓe winndere ndee kala mbaawa wontude tafooɓe e humpitiiɓe geɗe Geese. Amin ngoongɗini ballotiral adeeji e dinndeere udditiinde ko huunde tiiɗnde nawoore mo woni kala e renndo men fof yeeso.
Tar Manifeste Mozilla oo ngam ɓeydude faamde ko min tiiɗaa e ko min ndiinii e ko wallata min jokkude darnde amen.
-
Ar yantu e amen
Fartaŋŋeeji yarlitaare ena keewi ɗo amen ɗoo e fannuuji ceertuɗi
-
Daartol
To min ngummii e hol no min ngardi haa ɗo min ngoni ɗoo
-
Jeewtirɗe
Amin kumpita heen baɗte wallitorde, topirɗe amen e karalleeje.
-
Ɗowamteeru
Sifaa maen, njuɓɓudi amen, e renndo huuɓngo Mozilla


text:
Tawtee e foolotiro tafugol « Meme » ngol ka Ɗemɗe Neeniije
Musiɗɓe tedduɓe, juurotooɓe Misiide, Men hewtidii hannde kadi e kumpital mawngal, kumpital ɓamtaare Fulfulde, e jurol gannde kese. Wano woowiri non, tuma kala, men humpitay on ka ɗemngal men ngal naatiri e Jokkito »
UNESCO humpitii tiitoonde ñalaande winndere ɗemɗe neeniije ɗen 21 Fabraa’iru 2017!
Fii mawningol ñalaande Hakkunde-leyɗeere wonande Ɗemɗe Muynaaɗe Ɗen ñalnde 21 Fabraa’iru 2017, UNESCO, fedde kippunde nden fii ɗuuɗal pine e ɗemɗe.. ka aduna, okkuɓe kadi ñalaande 21 Fabraa’iru nden e hitaande kala, Jokkito »
Fabraa’iru hewtii, lewru ɗemɗe neeniije !
Banndiraaɓe tedduɓe, E hitaande 2014 nden, men yowuno winndannde ka Misiide ɗoo, nodditugol on mawningol haala men muynaaka kan battane ñalnde 21 Fabraa’iru wondude e https://fr.globalvoices.org fewndo nde ɓe fewtinirnoo men lamnde Jokkito »
Ko teddungal e mon, facebook wowlii pular
Waɗii duuɓi tati e ko fawi, gila yarlitiiɓe men fuɗɗii firde laylatol renndo ngol facebook e Fulfulde. Ko ɓaawo nde yimɓe maghribi ɓen newnananoo huutorde ɗemngal Tamazight ngal 2013 woni ko fewjooɓe facebook Jokkito »
Fulfulde, ko ɗemngal layungal
Ñalnde 16 setto (suwen) 2016, gooto e blogooɓe mondoblog yowuno winndannde ka lowre mun doudoufine.mondoblog.org, o tiitori nde : « Faransee, ngal ɗemngal battingal e Pular ». Mo janngii winndannde nden, o fellitay wonde ɗemngal Jokkito »
Tag Archives: sarr
GOODAL présente l’ouvrage de Hamet Amadou LY, intitulé « ƊALEE MAWƁE NDEENA »
Le groupe GOODAL en collaboration avec l’ONG USE, animés par la volonté de récompenser les bonnes actions, organise une cérémonie de présentation de l’ouvrage du journaliste Hamet Amadou LY intitulé: « ƊALEE MAWƁE NDEENA ». Cette cérémonie est prévue le samedi 07 juin 2014 au Centre Bopp de 16h à 18h.


text: har ek harf-e-aarazuu ko daastaa.N kiye hue zamaanaa ho gayaa hai un ko mahamaa.N kiye hue suruur-e-aish talKhi-e-hayaat ne bhulaa diyaa dil-e-hazii.n hai bekasii ko hijr-e-jaa.N kiye hue kalii kalii ko gulistaa.N kiye hue vo aaye.nge vo aaye.nge kalii kalii ko gulistaa.N kiye hue sukuun-e-dil kii raahato.n ko un se maa.Ng luu.N sukuun-e-dil kii raahato.n ko bekaraa.N kiye hue vo aaye.nge to aaye.nge junuun-e-shauq ubhaarane vo jaaye.nge to jaaye.nge tabaahiyaa.N kiye hue mai.n un kii bhii nigaah se chhupaa ke un ko dekh luu.N ki un se bhii hai aaj rashk bad_gumaa.N kiye hue


text:
Toɓere 11
Ko honno tugaale Deftere Allah nden nafirta en ?
1. Fii honɗun tagaaɗo no haani ɗoweede ?
Taguɗo en on no ɓuri en faamu. Wa baaba wonduɗo e giggol, Allah no dankii en. O tagiraa en fii yo en wonan hoore men (Yeremiiya 10:23, TMN). Wano paykun haani ɗowireede mawɓe mun ɓen, ko non Allah ɗowirta en (Isaaya 48:17, 18, TMN). Tugaale Deftere Allah nden no holli en laawol moƴƴungol. — Janngee 2 Timotee 3:16.
Sariyaaji e tugaale Yahuwah ɗen no jannude en ko ɓuri en moƴƴande e no holli en honno heɓirten moƴƴere janngo. Hiɗen haani jokkude sariyaaji e tugaale Allah ɗen ɓayri ko kanko tagi en. — Janngee Zabuura 19:7, 11, TMN ; Feɲɲinannde 4:11.
2. Honɗun woni tugaale Allah ɗen ?
Tugaale Allah ɗen ko haqiiqa. Hiɗe serti e sariyaaji (Kuuɗe sahaabaaɓe ɓen 15:29). Hiɗen haani faamude honno huutortoɗen tugaale Allah ɗen e saa’iiji ɗin fow (Tindi 2:10-12, TMN). Wano ko Deftere Allah nden wi’i kon, ngurndan ko dokkal Allah. Ngal tugalal ɗoway en ka golle, ka suudu e ka yaadu. Ɗun wallay en fii no dankoroɗen hoore men. — Janngee Kuuɗe sahaabaaɓe ɓen 17:28.
3. Ko tugaale honɗe ɓuri hittude ?
Annabi Iisaa holluno tugaale ɗiɗi ɓurɗe hittude. Tugalal aranan ngal no holli fanndaare fii ngurndan tagaaɗo — fii anndugol Allah, yiɗugol mo e rewugol mo no laaɓiri. Ngal tugalal no haani en ɗowude e ko waɗeten kon fow (Tindi 3:6, TMN). Ɓee wonuɓe huutoraade ngal tugalal, heɓoyay moƴƴere e ngurndan poomayankeejan. — Janngee Matta 22:36-38.
Tugalal ɗimmal ngal wallay en no weldiren e fow e nder ɓuttu (1 Korenti 13:4-7). Huutoragol ngal tugalal ɗimmal, wallay en jogaade yimɓe no Allah jogorii ɓe non. — Janngee Matta 7:12 ; 22:39.
4. Honno tugaale Allah ɗen nafirta en ?
Tugaale Allah ɗen no wallude ɓeynguureeji no ɓe yiɗindira e no ɓe fottira (Koloosi 3:12-14). Deftere Allah nden no jannude en tugalal goo fii dewgal — ko fii dewgal ko haa poomaa. — Janngee Fuɗɗooɗe nden 2:24.
Si en jokki ko Deftere Allah nden janni en kon, en waaway danndugol dewgal men. Wano si hiɗen gollande goɗɗo e nder peewal e wakkilaare, mo wonuɗen gollande on weltanto en (Tindi 10:4, 26, TMN ; Yahuudiyankeeɓe 13:18). Deftere Allah nden no janni en kadi weltoragol ko maruɗen e yiɗen Allah ɓuri fow. — Janngee Matta 6:24, 25, 33 ; 1 Timotee 6:8-10.
Jokkugol sariyaaji Allah ɗin dannday en hay fii cellal men (Tindi 14:30; 22:24, 25, TMN). Wano si en ɗoftike ko Allah daalani en kon fii beere, ɗun dannday en fii ɲabbeeli e albala’u (Tindi 23:20, TMN). Yahuwah toŋaa yarugol beere, kono hinaa yo en manndilu (Zabuura 104:15 TMN ; 1 Korenti 6:10). Sariyaaji Allah ɗin nafay en ɓayri no holli en ko haanuɗen waɗude e miijaade (Zabuura 119:97-100, TMN). Hinaa fii sariyaaji Allah ɗin no nafi en ɗoftortoɗen mo, kono ko fii teddingol mo wonuɗen ɗoftoraade mo. — Janngee Matta 5:14-16.
Ɓeydee janngugol
Lanndee fii jannde Deftere Allah
Janngee Deftere Allah nden e saa’i mo yiɗuɗon e nokkuure ka faalaɗon.


text:
Tawtee e foolotiro tafugol « Meme » ngol ka Ɗemɗe Neeniije
Musiɗɓe tedduɓe, juurotooɓe Misiide, Men hewtidii hannde kadi e kumpital mawngal, kumpital ɓamtaare Fulfulde, e jurol gannde kese. Wano woowiri non, tuma kala, men humpitay on ka ɗemngal men ngal naatiri e Jokkito »
UNESCO humpitii tiitoonde ñalaande winndere ɗemɗe neeniije ɗen 21 Fabraa’iru 2017!
Fii mawningol ñalaande Hakkunde-leyɗeere wonande Ɗemɗe Muynaaɗe Ɗen ñalnde 21 Fabraa’iru 2017, UNESCO, fedde kippunde nden fii ɗuuɗal pine e ɗemɗe.. ka aduna, okkuɓe kadi ñalaande 21 Fabraa’iru nden e hitaande kala, Jokkito »
Fabraa’iru hewtii, lewru ɗemɗe neeniije !
Banndiraaɓe tedduɓe, E hitaande 2014 nden, men yowuno winndannde ka Misiide ɗoo, nodditugol on mawningol haala men muynaaka kan battane ñalnde 21 Fabraa’iru wondude e https://fr.globalvoices.org fewndo nde ɓe fewtinirnoo men lamnde Jokkito »
Ko teddungal e mon, facebook wowlii pular
Waɗii duuɓi tati e ko fawi, gila yarlitiiɓe men fuɗɗii firde laylatol renndo ngol facebook e Fulfulde. Ko ɓaawo nde yimɓe maghribi ɓen newnananoo huutorde ɗemngal Tamazight ngal 2013 woni ko fewjooɓe facebook Jokkito »
Fulfulde, ko ɗemngal layungal
Ñalnde 16 setto (suwen) 2016, gooto e blogooɓe mondoblog yowuno winndannde ka lowre mun doudoufine.mondoblog.org, o tiitori nde : « Faransee, ngal ɗemngal battingal e Pular ». Mo janngii winndannde nden, o fellitay wonde ɗemngal Jokkito »
Monthly Archives: avril 2013
Hadiise: Fillayee wi’annooɗo weldiiɗo mun on: Mi woondirii Alla a yaafantaake!
Eggaama e Abaa Hurayrata yo Alla wele mo o wi’i: Mi nanii nulaaɗo Alla on mo jam e kisiyee woni e mun on no maaka: “Yimɓe ɗiɗo e banii israa’iila laatino welduɓe, gooto on ko bakkondinaynoo ɗo, oya on ko tiiɗninoo ɗo e dewe. On tiɗninoo ɗo non seerataano himo yi’a oya on e bakkaatu, o wi’ana mo: Ɗuytito, ñannde goo o tawi on e bakkaatu o wi’ani mo: Ɗuytito; on naɓti jaabii: Tertodo lam e joomi am kaa a nela e am fii aynugol lam? O jaabii: Mi woondirii Alla a yaafantaake, walla Alla naadataa ma Aljanna, ɓe ƴettitaa (maayi)
Ko goɗɗo woni goɗɗum, wanaa goɗɗum woni goɗɗo
A yahay ko woɓɓe, ɓen inneteeɓe fus ɓe maraa
ɓe werne e cuurun huɗo, ɓe weƴƴitane gurun be’e,
ɓe ndaɗɗane ɓe teddina maa.
Si ɓe maritoraano ɓe ñawloyoo gerto kun ɓe defana maa.
Ɓe sagginane ataaya hun ɓe ñallanama.
Yi’aa giggol ka gite maɓɓe nde hiɓe moosana maa.
Moose ɗen ka yeeso maɓɓe hino weltina maa.
Ka yewtere maɓɓe hiɓee jalna maa haa kenkitaa.
Daartol (Taariixa) Watikaan (Vatican)
Watikaan ko leyngal he laamorgo ngenndi Itali; Room (Rome). Yimɓe hoɗɓe he maggal ko 832 (2011) neɗɗo. Njaajeendi maggal ko 44 ha. Ngal sosaa ko ñande 11/02/1929.
Dawrugol leygal Watikaan, fuɗɗii ko he hemre sappo e jowaɓiire « IVe siecle » hay so tawii semmbe doole ganndo ceniiɗo mawɗo oo »Pape » ɓamtorii ko daawe juutɗe, dewɗe njuɓɓudi semmbe diine laatinɗo goodal leygal Watikaan he ndeer laamorde ngenndi Itali, ko heen ngal woni haa he hemre noogaas e go’aɓiire
Tele: Pulaar heɓii geɓal e ɗemɗe suɓanaaɗe ɗen Telewisiyon diina fii Afrik
Bandiraaɓe tedduɓe,
Oo telewisiyon mo joopi-ɗen fii mun ka tiitoonde ko sincaaɗo immorde e laamateeri sawdi Arabiya, faandaare makko ko huulangol ɗemɗe Afriknaaje lolluɗe ɗen ngam yewtude ɓiɓɓe Afrik ɓen fiyakuuji diina maɓɓe tawa ko ka ɗemɗe maɓɓe, gila non o sincaa o heɓii geɓe tati sertuɗe geɓal kala hino kippi fii ɗemɗe heertinaaɗe.


text:
samedi 19 septembre 2015
Alerte : consternation, le général Félix Negri prive le quartier de Samiya de l’eau première source de vie!
1 commentaire:
Kayel yero Wade ko noku ganndado, hay kotkiku ñaawani joomom en. Sabu ko hayre bar ummotoda, bitodaa kaayel yerwade, gara naatirgol, to jungoma ñaamo, ada sooyno luge bara, walla cooynoda jaawlo nokku nene e kaw do kosam waali edo e dam uuratami noku momi haabata,mi yejjitaani hammadi kuno e tulel bar noku joobar dobaale e joobar telmoudo , do so tawi capaato jeynaama daw bureede doole, e waasde rewindaade jikkuuji mawbemen bennube beennde be jaadani egacce yoo allahu yurmobe yaa foobeRépondreSupprimer


text:
Tawtee e foolotiro tafugol « Meme » ngol ka Ɗemɗe Neeniije
Musiɗɓe tedduɓe, juurotooɓe Misiide, Men hewtidii hannde kadi e kumpital mawngal, kumpital ɓamtaare Fulfulde, e jurol gannde kese. Wano woowiri non, tuma kala, men humpitay on ka ɗemngal men ngal naatiri e Jokkito »
UNESCO humpitii tiitoonde ñalaande winndere ɗemɗe neeniije ɗen 21 Fabraa’iru 2017!
Fii mawningol ñalaande Hakkunde-leyɗeere wonande Ɗemɗe Muynaaɗe Ɗen ñalnde 21 Fabraa’iru 2017, UNESCO, fedde kippunde nden fii ɗuuɗal pine e ɗemɗe.. ka aduna, okkuɓe kadi ñalaande 21 Fabraa’iru nden e hitaande kala, Jokkito »
Fabraa’iru hewtii, lewru ɗemɗe neeniije !
Banndiraaɓe tedduɓe, E hitaande 2014 nden, men yowuno winndannde ka Misiide ɗoo, nodditugol on mawningol haala men muynaaka kan battane ñalnde 21 Fabraa’iru wondude e https://fr.globalvoices.org fewndo nde ɓe fewtinirnoo men lamnde Jokkito »
Ko teddungal e mon, facebook wowlii pular
Waɗii duuɓi tati e ko fawi, gila yarlitiiɓe men fuɗɗii firde laylatol renndo ngol facebook e Fulfulde. Ko ɓaawo nde yimɓe maghribi ɓen newnananoo huutorde ɗemngal Tamazight ngal 2013 woni ko fewjooɓe facebook Jokkito »
Fulfulde, ko ɗemngal layungal
Ñalnde 16 setto (suwen) 2016, gooto e blogooɓe mondoblog yowuno winndannde ka lowre mun doudoufine.mondoblog.org, o tiitori nde : « Faransee, ngal ɗemngal battingal e Pular ». Mo janngii winndannde nden, o fellitay wonde ɗemngal Jokkito »
Ko teddungal e mon, facebook wowlii pular
Waɗii duuɓi tati e ko fawi, gila yarlitiiɓe men fuɗɗii firde laylatol renndo ngol facebook e Fulfulde. Ko ɓaawo nde yimɓe maghribi ɓen newnananoo huutorde ɗemngal Tamazight ngal 2013 woni ko fewjooɓe facebook ɓen eɓɓindanii naadugol ɗemɗe afriknaaje ɗen ka duncal maɓɓe. Ɓe sincani ɗum goomu wi’eteengu Facebook Translation Team, ɓen naadi heen ɗemɗe ariknaaje sappo (10). Tawano e majje gila on tuma, ɗemngal Fulfulde ngal, ngal okkiraa ton innde Pulaar-Fulfulde, ɓaawti-mun, arti Fula, ɓe sincani ngaldinngiral ka facebook e innde Translator Community for Pulaar
Nden eɓoore naatugol Fulfulde ka facebook ko e Moodi Ibrahiima Saar en iwrunoo, ɓe firti kelmeendi ɓaarordi ndin fow ka Pulaar. Ko non yaari haa yerlitiiɓe goo kadi tawti dental ngal wano Moodi Bokar Bah en, Moodi Saajo Bah en, Tafsir Balde en, Moodi Hammadi Jah en, e woɓɓe goo.
Golle ɗen wonaa ko hoyi, sabu ko firugol yeru faamu mun on, refti woota kadi suɓoo ko ɓuri feewude kon. Gooto bee hino marunoo feere firugol woota suɓoo ka hello firingo
E lebbi yawtuɗi, kañum goomu Facebook Translation Team ngun nelduno en ɓatakuru humpitugol men wonde facebook firaama haa hewtii 85%. Ɓaawo ɗum, ko neeɓaali koo, ɓe weltinirii en fampagol facebook ngol ka ɗemngal Pular. E hino suutannde welo-welo ngol : » Just in time for International Translation Day on Friday, we are launching three new languages: Corsican, Maltese, and Fula. With these three additions, Facebook is now available in 101 languages, and more than one billion people are using Facebook in a language other than English « .
Peeral hesal no suppitoo
sama’u on no fina feroo
Fuɗnaange e hiirnaange
Nano e ñaamo
Karambi no settitee
Sabu ɗemngal heɓtitaama
12 Responses to Ko teddungal e mon, facebook wowlii pular
-
En keɓii weltaare e darnde maɓɓe e hakkillaaji maɓɓe ŋelɗi eɗen ndu’anooɓe balɗe juutɗe wondudee cellal e semmbe kala daraniiɗe ɓamtaare ɗemngal Pulaar?
-
Yoo allah wone ballon,foti ndé poular yetti do,KO ndé yonti tane wonata
-
A haali goonga huunde konde yottii en njettii Allah e nulaaɗo makko e kala fannu eɗen ñaagi Allah yo Allah Pulaar ɓamtaade ha ɓura ɗo yaajude ya seydinaa Muhammad.
Ngenndiyaŋke Joop mo Madiina Gunaas
-
Wallahi huunde fof konde Allah newni yo Allah naɓiran en yeeso ya barke muhammadu !
-
-
Yo allá wallu fulBE fof njokke golpe has yeeso no laawo
-
Emin njetta denndaangal banndiraaɓe goomu ngu golle maɓɓe faayodinɗe fulɓe tinnee e kawtal ko kawtal faabu leñol
-
Ko welo-welo mawngo! Ko yettude Allah ! Jooni non haray mo bee ko yo wallito haa fulɓe ɓen fow waawa gollitirde facebook e ɗemgal pular. Ka fuɗɗoode sattay seeɗa sabu ko pular fuuta tooro ɓuraa huutoreede ton kono e nder ɓalɗe walla jonte tun haray wowtaama!
-
ñende nanmii facebook wattaama e ngal ɗemngal diimal ñende hen weeltaare e weeytaare waɗimi ngada mbeña goonga geloo ngal bah wii`anno ko duwaade wonɓe sabaabu ɓe yoo. GENO yoɓɓe


text:
Tawtee e foolotiro tafugol « Meme » ngol ka Ɗemɗe Neeniije
Musiɗɓe tedduɓe, juurotooɓe Misiide, Men hewtidii hannde kadi e kumpital mawngal, kumpital ɓamtaare Fulfulde, e jurol gannde kese. Wano woowiri non, tuma kala, men humpitay on ka ɗemngal men ngal naatiri e Jokkito »
UNESCO humpitii tiitoonde ñalaande winndere ɗemɗe neeniije ɗen 21 Fabraa’iru 2017!
Fii mawningol ñalaande Hakkunde-leyɗeere wonande Ɗemɗe Muynaaɗe Ɗen ñalnde 21 Fabraa’iru 2017, UNESCO, fedde kippunde nden fii ɗuuɗal pine e ɗemɗe.. ka aduna, okkuɓe kadi ñalaande 21 Fabraa’iru nden e hitaande kala, Jokkito »
Fabraa’iru hewtii, lewru ɗemɗe neeniije !
Banndiraaɓe tedduɓe, E hitaande 2014 nden, men yowuno winndannde ka Misiide ɗoo, nodditugol on mawningol haala men muynaaka kan battane ñalnde 21 Fabraa’iru wondude e https://fr.globalvoices.org fewndo nde ɓe fewtinirnoo men lamnde Jokkito »
Ko teddungal e mon, facebook wowlii pular
Waɗii duuɓi tati e ko fawi, gila yarlitiiɓe men fuɗɗii firde laylatol renndo ngol facebook e Fulfulde. Ko ɓaawo nde yimɓe maghribi ɓen newnananoo huutorde ɗemngal Tamazight ngal 2013 woni ko fewjooɓe facebook Jokkito »
Fulfulde, ko ɗemngal layungal
Ñalnde 16 setto (suwen) 2016, gooto e blogooɓe mondoblog yowuno winndannde ka lowre mun doudoufine.mondoblog.org, o tiitori nde : « Faransee, ngal ɗemngal battingal e Pular ». Mo janngii winndannde nden, o fellitay wonde ɗemngal Jokkito »
Monthly Archives: janvier 2014
SantarAfrik : Si julɓe ɓen tampii e gere ɗen, fulɓe ɓen ɓuror
SantarAfrik (Centre Afrique), lesdi jeyaandi e lesɗe hakkundeeje ɗen Afrik hino e fiyaaku yurmuɗo aaninɗo. Gila porto keesi naatiri e mayri innde ñippugol yiite hakkunde murtuɓe e laamiiɓe ; fitina on ɓurtu tiiɗude. Gere ɗen tiiɗii, waru hoore on dabii hakkunde leƴƴi e feddeeji diina ɗin, julɓe waraama ko ɗuuɗi ; musiɗɓe men fulɓe wuuruɓe e ndin lesdi kadi lettaama ko tiiɗi. Gooto alaa ko walla-ɓe.
Maanditaare : Misiide Network dañii hitaande e duncal pulaaku
Banndiraaɓe tedduɓe, janngooɓe Misiide,
Rowani wa nii hari miɗen e tafangol en lowre (wonirde/sit) fulfulde fii ɓamtal pulaaku e ɗemngal mun. Ɗum hawri e lewru sanwiyee ndun hitaande 2013, lewru ɓawti mun Geno on newnani’en fampagol lowre nden ka enternet, waɗa-nde e sookeeje janngooɓe hittimɓe fii pulaar e pine fulɓe ɓen.
Miijo: Yo Fulbe faamu
Ko adii kon taho fof, Miɗen yelanoo on jam, cellal, kisal, welo-welo, mbelam, e kuntal haajuuji e nder ndee hitaande hesre 2014. Ko wano non kadi miɗen lamndoo on si Mawluudu on feƴƴirii he jam ka mon ton ? Alla tawnii en hikka, yo o tawnu en ko feewi haa juuta. Aamiin.
Au Cœur de la journée internationale de la vache
La visite de Son Altesse Royale le Lamido du Fombina, Lamido de Yola-Adamawa, République Fédérale du Nigeria, a été l’évènement majeur qu’a vécu le Lamidat de Ngaoundéré au courant de l’année 2013.


text:
Tawtee e foolotiro tafugol « Meme » ngol ka Ɗemɗe Neeniije
Musiɗɓe tedduɓe, juurotooɓe Misiide, Men hewtidii hannde kadi e kumpital mawngal, kumpital ɓamtaare Fulfulde, e jurol gannde kese. Wano woowiri non, tuma kala, men humpitay on ka ɗemngal men ngal naatiri e Jokkito »
UNESCO humpitii tiitoonde ñalaande winndere ɗemɗe neeniije ɗen 21 Fabraa’iru 2017!
Fii mawningol ñalaande Hakkunde-leyɗeere wonande Ɗemɗe Muynaaɗe Ɗen ñalnde 21 Fabraa’iru 2017, UNESCO, fedde kippunde nden fii ɗuuɗal pine e ɗemɗe.. ka aduna, okkuɓe kadi ñalaande 21 Fabraa’iru nden e hitaande kala, Jokkito »
Fabraa’iru hewtii, lewru ɗemɗe neeniije !
Banndiraaɓe tedduɓe, E hitaande 2014 nden, men yowuno winndannde ka Misiide ɗoo, nodditugol on mawningol haala men muynaaka kan battane ñalnde 21 Fabraa’iru wondude e https://fr.globalvoices.org fewndo nde ɓe fewtinirnoo men lamnde Jokkito »
Ko teddungal e mon, facebook wowlii pular
Waɗii duuɓi tati e ko fawi, gila yarlitiiɓe men fuɗɗii firde laylatol renndo ngol facebook e Fulfulde. Ko ɓaawo nde yimɓe maghribi ɓen newnananoo huutorde ɗemngal Tamazight ngal 2013 woni ko fewjooɓe facebook Jokkito »
Fulfulde, ko ɗemngal layungal
Ñalnde 16 setto (suwen) 2016, gooto e blogooɓe mondoblog yowuno winndannde ka lowre mun doudoufine.mondoblog.org, o tiitori nde : « Faransee, ngal ɗemngal battingal e Pular ». Mo janngii winndannde nden, o fellitay wonde ɗemngal Jokkito »
Seedaaku
Janngooɓe tedduɓe,
On salminaama, on jaɓɓaama kesum ka lowre men, ka yiitirde men, ka Misiide men; Misiide Ɓamtaare, fii pinal e pulaaku men.
Hiɗon weltanaa e jokkondiral ngal, e jikke ko yowu-ɗon kon e lowre men nden, ma men ɓurtu tiɗnaare e softeende, ngam heɓon ko ɗaɓɓo-ton ka Misiide men kon so Alla jaɓirii no wawri.
Ngoo hello (page) ɗoo, miɗen weeɓitana on seeɗa e ko mokobaaɓe men softini en ka Misiide kon, ɗum woni seeditagol maɓɓe e lowre nden, e eɓɓɓoje Misiide ɗen, ekn.
belajo’o, hawnaaki ka ɗum ɓurta softinnde yogaaɓe e men daranagol pulaaku ngun, waɗa yeru mun on haa heɓen (dañen) ko woɓɓe ronira en…
E bangal goo, ko fii yo on ɓurtu gelaade wonde golle ɗen Misiide, ko e fewjodal yeesooɓe men ɓen mahii. Kala eɓɓoore ton, men hollitay ɓurɓe men humpitaade ɓen; ɓe rokka miijo maɓɓe, men fewnita ɗum ado on weeɓitaneede ɗoo…
Ɓe maakiri nii:
Mi torike ma yanndi neldan winndanɗe fii « duɗal » ngal e nyiwre nden, sabu hiɗa yooɗi binndol. [Aagibu SOH, ka Jowlol.org]
« Mi weltike fota e golle maa kelɗuɗe wano woowiri non. Pellet hiɗa wakkilii, hiɗa jokkindiri golle maa ka daranagol Fulfulde, Pulaagu e Lislaamu. wota hay huunde haɗe fampaade lowre nden ko ɓuri e yaawude. Hinde hitti, kadi pellet miɗo hoolii a fuɗɗike ko toownataa. A jaaraama fota yo Md. Tafsiiru, meɗen weltor maa, sabu ko a ɓeydaari mawndi e daraniiɓe ngal ɗemngal ».
[Saajo Bah, mo Peeral Media Network]
Mi weltike buy e teddinireede ndee lowre men hesere. Binndi ka haala men ɗuuɗaa, famɗu! Ko ɗum waɗi, deftere hesere maa sit internet keso yaltuɗo woo no haani bismeede.
[Moodi Umaar Bah, ka Peeral Media Network]
Mi weltoorii ɗee golle ŋarɗuɗe sanne, lowre ndee na moƴƴi. Mi yi’ii ɓeydaare ko waɗi e wonirde (lowre) misiide, wano seŋngo Arab ngo, na moƴƴani hoore mum.
[D. Abdu Bah. Keer/Senegaal]
Tu sais, ce matin lorsque je me suis réveillé, j’ai aussitôt pensé à toi, notamment à tes remarquables activités pour la cause peule…Excellent travail Tafsir! C’est une très bonne initiative. Ton site est réellement bien vivant… continue ! Il fallait absolument le faire. T’es impressionnant et ton intelligence est fort admirable… Tu as frappé fort… en trouvant le nom génial de MISIIDE comme nom de site.
[Dian Diallo, fondateur de Jamaa média, Community Manager, Dakar, Sénégal.]
Je suis convaincu que tu es l’un des rares intellectuels Guinéens qui œuvrent pour l’affirmation de notre identité.Quand je lis tes billets, je suis très content de voir qu il y a de gens qui sont fier de s’exprimer dans leur propre langue, Chapeaux à toi ; et qu’Allah guide tes pas !
[Thierno Diallo, collaborateur à Guineeinfos, Blogueur à Rivières du sud et Mondoblog]
Mi salmnii on yon ka misiide.net yo Moodi Fulani. j’en profits beaucoup de tes leçons; c’est vraiment bénéfique pour tous ceux qui aiment l’islam. Merci a vous.
[Lamine Billybebi Diallo]
An e Saajo Bah jom peeral, ko on gomɗimɓe Pulaar. Miɗo yetta on no feewi. Ɗum non a jaaraama BALDE.
[Moodi Tijjaani Mbaalo]
Abdullaay Soh Moodi Tafsir Balde, ligge mon waɗii faayiida, ko arnoɗon Keer ko kadi rokkii yimɓe heewɓe faamu moƴƴa noon, ko hono mon en woni ko leñol ngol mari haaju, yimɓe annduɓe huunde kadi fellitɓe waɗugol goɗɗum, yo Geno wonu ballo men!
Bocar Amadou Ba Moodi Tafsiir Alla yiyii golle mon. On njaaraama. Yo Alla ɓamtu #pulaagu!
Usmaan Bah On njaaraama fulɓe dariiɓe gollande pulaagu. Yo on nguurko juuti fulɓe. Mi weltinii ma mon.
One Response to Seedaaku
-
KO WELTAARE MAWNDE E NDE JAAYYNDE HEEW NDE NAFOORE WONANDE KALA NANOOWO PUULAR E JANNGOOWO PULAAR YO ALLA WALLU AMIIN


text:
Codotooɗo ...
E mawningol ñalngu jeytaare Muritani 2015, haala heewii. E nder kaan haala, jaaynde Le Calame winndii « Won ko feewaani e leydi men hee, sibu hay gooto woƴaaka laawol, woƴaaka sariya, woƴaaka doosɗe renndo. Hooreejo leydi oo dartinii fijo fuku bal caggal 63 hojom, sabu tan haaɓii. »
Jokkere yeeso fof
Heewnoo jokkeede ko terɗe, kono hay yeeso ina jokkee (muultee). Pompiyee ameriknaajo muultanaama yeeso mum sumnoongo haa boni.
Leydi Misra
Ndenndaandi Arab Misra, walla e raɓɓiɗinaade Misra, ko leydi ndi ko ɓuri yaajde e mum jeyaa e Afrik rewo. Ko bannge fuɗnaange rewo oo tan woni e duungel Sinay, jeyaa e Asii. Ko heddii koo fof ko e Afrik woni. Misra hannde woni ko e nokku Misra ɓooyɗo oo.
Gumɗo, paho, ganndo !
Oo suka debbo Ameriknaajo iwdi Eritere, ko gumɗo, paho, kono ko ganndo. Ko o keedoowo (awokaa) karallo ko faati e hakkeeji siwil, tee o janngi ko e duɗal Duɗal jaaɓi haaɗtirde lollungal biyeteengal Harvard, ɓurngal moƴƴude jaŋde e winndere hee kala.
Hol no hoɗɓe e Nuwaasot Cellirta?
Nuwaasot ko sahre lofiinde e mbooko lamɗam, hoɗnde koɗki nduumiiki e dow jinnde hakkunde jiibaaji gamotinɗi ɗo buubi caɓata, gilɗi ɓuñata, gila e bamɗi, beyi, baali, dawaaɗi, ulluɗi, gertooɗe e kankaleeje, jonne kedde ñameele, biifi haa e laalaaɗe werlaaji.
Haayre Mbaar laawiima, lawii Laaw
Baaba Baal aroyi ko jamma, ñalnde 12 ndee tawi hoɗooɓe ɓee ngarii gila beetawe. O taƴtiri ko Kasga, caggal futuro. Ko ɗoon o tawi fotde 30 werlaa ena ndarii, ena padndii mo. Ena e arɓe jaɓɓaade mo, meer wuro ngoo hono Jeŋ Mammadu Abdullaay e aaleeɓe mum e yontaaɓe nokku oo. O joli, gaarawol jokkondiri, loocol punndi darii haa nder wuro Haayre Mbaar.
“Ngootaagu ngenndi, ngooroondi ɓamtaare huuɓtodinnde, duumiinde”
Hikka, ko Nuwaadibu suɓaa ngam wonde Laamorgo leydi ndii, ñalnde 28 Noofaambar 2015. Ene hawri e maanditaare Leydi men, woni 55 nde Muritani heɓi hoyre mum. Ko heewi yuɓɓinaama toon. Ene heen lammbaaji, magooji, daɗndo pucci e gelooɗi, e fannuuji coftal ɓalli goɗɗi.
Debbo Añaan
Fotde 380 miliyoŋ ugiyya debbo nayeejo gooto ostarilinaajo waɗti ketton ketton hade mum maayde. Ko noon kadi o duppiri karneeji makko ngowaari baɗnooɗi ko ina tolnoo e kaalis mo o seeki oo. Yimɓe na kaawaa, mbele ko añande ronooɓe makko walla ko goɗɗum...
Ko e “Homo naledi” ummi-ɗen !
“Homo naledi” ko tagoore aadeere ɓooynde, nde anndanooka haa e oo sahaa. E tuugnaade e jiyte ƴiye baɗaaɗe ko sakkitii koo to Afrik worgo, ina sikkaa maa en ɓeydo faamde silsil tago aadee…
Conngi e Kerooje
Conngi ko jimɗi waañooɓe. Kerooje, keroole walla kerooɗe (fawii ko e ngaddinaaji haalooɓe) ko njimri raddooɓe. Tesko-ɗen wonde daddoowo e baañoowo ngonaa gootum, eɓe ceerti seeɗa.
Tibbooje Misra : geɗe tunnduɗe hakkillaaji
Ɓe cikkatnoo ko ɓe nganndidii geɗe tibbooje (Piraamidaaji / karamaaje), kono ɓe tawii ɓe nganndidaano ɗe, sibu, e wiɗtooji maɓɓe cakkitiiɗi kuutortooɗi ɓeto nguleeki, ɓe teskiima heen geɗe kaawniiɗe. Holi kamɓe ɓee?
Siin : leƴƴi, faggudu, karallaagal, jokkondire (jookere)
Siin ina heɓtini 56 leñol nder leydi ndii (leƴƴi keertinɗi to bannge pinal). Ina winndaa e doosɗe leydi ndii wonde « leƴƴi ɗii kala poti baɗɗiiɗe e hakkeeji ».
COP21 : nanondiral ngam daɗndude winndere
Batu Pari 2015 njowitiingu e baylagol ngonka weeyo jooɗii ko tuggi 30 noowammbar 2015 haa 11 desammbar 2015 to Pari. Kanngu woni Batu 21ɓu Jeyaaɓe e Nanondiral kuuɓtodinngal Fedde Ngenndiije jowitiingal e Mbayliigu Ngonka Weeyo (COP21). So tawii en mbiyiino « alaa ko dañaa e batu Kopenhag”, hannde eɗen mbiya “alaa ko dañaaka e batu Pari”.
Kaawisaaji funeeɓe kadi
Ngolɗoo ko to Inndo tiggu maayɗo yaltinaa e ɓalndu cukalel gorel jahrowel e duuɓi 4. Reedu maggel ina waɗno ƴuulde mawnde. Caggal muus reedu caɗtuɗo, ngel nawaa opitaal ñalnde altine 5 oktoobar. Ngel seekaa, baawɗe Alla, tawaa ko tiggu wonnoo e reedu maggel !
Jaŋde e ɓiɗɓe jannginooɓe
Duuɓi 12 ngelɗoo cukalel biyeteengel Maximilian, jeyangel to Siwis naatiri hitaande ɗiɗmere duɗal jaaɓi haaɗtirde Perpignan (UPVD), tee wonaa oon fannu fof, sibu ngel waɗata ko matematik e informatik. Walla so en njiɗii ɓeydaade faamde, ɗum wayi ko no heɓrude bakkaa duuɓi jeenay (9) nii.


text:
Ko ɗo ngon-ɗaaKewuuji renndo
Kewuuji renndo
Jokkondiral am e Jibi Hammee Lih
Pulaar wiyi ko : « Nafa yeti guurɗo woyi maayɗo ». So leñol walla leydi waasii hono ooɗoo gorko alaa e sago sunoo no feewi. Nde ngartu-mi iwde Misra to njanngoynoo-mi, ko toon njanngu-mi Pulaar, ko Yero Dooro Jallo janngini-mi.
“So sagata remaani, yaha ko ɓuri casol mum !”
Eɗen ciftina ɓesngu nguu ko Pulaar walla Fulfulde haali e ndema : « So neɗɗo wammbaani naange, woni turaaki remi, roondoo nge, woni yahde ina jiggoyoo ko wuurdi. So neɗɗo remaani, yaha ko ɓuri casol mum woni taƴde jolɗe ina ɗaɓɓoya ko wuurdi. Fitti, fottee woni so neɗɗo gaynii ko soñnoo alaa e sago ɗannoo ina yiyloo ko wuurdi. Ndema ɗeɓiino mettude, kono mettaade ɗalaani ».
Amerik : haa hannde paltoor ina lutti toon
Lowre internet wootere to Amerik ina waɗi wiɗto ngam anndude “hakkunde kitaale 60 (nde paltoor woodi toon ndee) e jooni, hol heen nde ɓaleeɓe ɓuri heewde wareede”. Najoore ! Wiɗto ngoo yaltinii wonde “jooni ɓe ɓuri heewde wareede e nde paltoor woodnoo toon ndee”.
Hol fof ko jaŋde nafata ?
“Hol no mbaawirten faamninirde sukaaɓe men wonde ko jaŋde woni coktirgal ɓamtaare ɗoon ɗo annduɓe ngoni waasɓe, warkoyeeɓe ngoni alɗuɓe ?” (konngol Robert Mughabe)
Laamu ñukkintoongu ɓiɓɓe leydi
Nduu lewru kadi sooynaani jikke, gajaaɗe na njokkondiri ndartaaki. Caggal haala Neema ngadduka coow e njiylawu kaŋŋe ɗo laamu ɓolata miskineeɓe jawkal mum en, e fitina ɗum waawi jibinde, jaaynde Al Akhbar, hono no heewnoo waɗde, saaktii ajaande woɗnde.
Hiirde ciftorgol Aamadu Saydu Kan (2)
Hiirde ndee fuɗɗoyii ko waktuuji sappo e jeetati (W18) kikiiɗe, nde fuɗɗorii ko jaŋde Ɓuraana e daande Ceerno Aamadu Soh, tergal catal NDB. Rewi heen ko gardiiɗo goomu jeeyngal e juɓɓingol, hono musidɗo Sih Jibriil Aamel, ƴetti konngol ngam salminde yimɓe ɓee e haalande ɓe no njuɓɓudi hiirde ndee lelorii.
1-Udditirde hiirde ndee jaŋde Ɓuraana. 2-Konngol hoyreejo Catal fayde e joɗnde ndee.
Ciimtol cabborgol Philip Alston : Baasal e paltoor ina njaaji e Muritani
Ciimtoowo keeriiɗo Fedde Ndenndiije Dentuɗe (NgD) jilliiɗo Muritani hakkunde 2 e 11 mee 2016 oo, wiyetee ko Philip Alston (Filip Alston). Faandaare njillu nguu wonnoo ko ɓetde golle laamu Muritani to bannge hare kaaɗtudi baasal kam e ɗooftagol ko hunanii winndere ndee to bannge ɗooftagol jojjanɗe Aadee, e dow bismaango Laamu Muritani.
Goppitgol Biraam
Ñaawaama ñalnde 17/05/2016. Ñaawirde Lommet yamirii goppitgol Biraam Daa Abeydi e Barahiim Ramdaan, sokanooɓe lebbi 16 hannde. Ɓe cokranoo koo hujja « jeyeede e fedde nde heɓtinaaka, dental ngal yamiraaka e noddugol e dental ngal yamiraaka kam e wasde e doole kisal.
Yarlitanaade banndum
To leydi Amerik, jannginoowo gooto yoɓanii almudɓe mum noogaas e njeegomo (26) yahrooɓe tawo e jaŋde gaggaaji, denndaangal fere duuɓi 4 jaŋde to duɗal jaaɓi-haaɗtirde, mbele janngo mbaawa jokkude jaŋde mum en, tee ko fereeji ɗii kala.
Faatimata Mbay heɓii “Njeenaari Cuusal”
Ko ñalnde talaata 29 marse 2016 wonnoo, to Washington, leydi Amerik. Tee o heɓi njeenaari ndii ko e juuɗe John Kerry hono Kuuɓal Dental Dowlaaji Amerik. Njeenaari ndii ko njeenaari ndokketeendi Debbo Cuusɗo, mo Departemaa Detaa (Ministeer geɗe caggal leydi) Dowla Amerik rokkata hitaande kala rewɓe aduna oo ɓe darnde mum en teskini e nder hare jooltugol jojjanɗe aadee e nder leyɗe mum en.
Catal FƁPM Nuwaadibu : Ñalnde ciftorgol Aamadu Saydu Kan
Catal Nuwaadibu Fedde Ɓamtaare Pulaar e Muritani, yuɓɓinii ñalnde Hoyre-biir 20/02/2016, Ñalngu Kan Aamadu Saydu, ngam siftorde e neldude duwaawu oo musidɗo jaltuɗo aduna, kanko e maayɓe juulɓe kala.
Hol Kan Aamadu Saydu ?
Kan Aamadu Saydu yiyi aduna ko e hitaande 1949 to wuro Likseyba Gorgol. Kan Aamadu Saydu ko gorko ngenndiyanke, cuusɗo, katante jiɗɗo leñol, caliiɗo yawaare,
Ko woni hakkunde Muritani e AQMI ?
“Muritani ina fiɓondiri e Al KAYDA (Aqmi) gila e hitaande 2010, aadi wonde Moritani yanataa e tuddule maɓɓe konu e nder leydi mum, kamɓe ne maa ɓe ndartin njanguuji maɓɓe e nder leydi hee”. Ɓe ɓeydi heen nii “Muritani nii huniima rokkude ɓe hitaande kala hakkunde ujunaaje 10 miliyoŋ haa ujunnaaje 20 miliyoŋ ooro e sarɗi tawa ɓe ndiftotaako tuubakooɓe e nder leydi eɓe ɗaɓɓira lomtinaneede kaalis” .
Hakkunde Muritani e dorog : So Alla jolaama bonde e baañoowo, wuurtata e mum ko teko !
Tuggi 2007, nde laanel ndiwoowa jippinnoongel keesuuji keesuuji dorog to Nuwaadibu yiytaa faade hannde, alaa hitaande meeɗnde ɓennude tawi ajaande njulaagu dorog kewaani e leydi Muritani. E hitaande 2009, Ahmeddu wul Abdallaahi wiyiino “Miɗo sikki ownugol fotaani wonde ko tuubakooɓe mbiyata “lekki mbirnuki dunndu” koo. Hol ko woni dunndu nduu ? Dunndu nduu ko njeenaari tuddiinndi e huunde e juɓɓule kisal kam e sarwisaaji ndenndaandi, kono noon, e ko ɓuri teeŋtude ko dorog.” Ɗum firti ko ɗee gajaale mawɗe kewooje e leydi men e ɗii duuɓi cakkitiiɗi ɗii fof, kam en fof njiydi lamol...
Ko Pulaagu naatni en e Duunde Orop
Banndiraaɓe hay so ciimtol ngol mbinndatno-ɗen e njillu men e Duunde Orop ɗeɓii leeltude ne, ngol joofii hannde oo e ballal Geno. Fulɓe ena mbiya wonde moƴƴere leeltunde ɓuri moƴƴere haaytunde.
Ekkol Nessiba : Goddi taƴii
E balɗe jawtuɗe ɗee, won ko kewi e Nuwaasoot ko heewɓe tinaani walla paamaani ko woni tigi rigi. Ɗum jotondiri ko e ekkol biyeteeɗo Nessiba. Nessiba ko ekkol lesleso gonɗo e leegal El Miina, leegal waasɓe.