text:
Mɛjitɔ́ lɛ Mi, Mi D’alɔ Vǐ Mitɔn lɛ nú Ye Ni Ðó ‘Nùnywɛ E Nɔ Kplá Mɛ, Bɔ È Nɔ Mɔ Hwlɛngán É’
“Sín hwenu e a ɖò vǔ ɔ wɛ a ko tuùn nùwlanwlan mímɛ́ lɛ; ye hɛn ɔ, ye na na nùnywɛ e nɔ kplá mɛ, bɔ è nɔ mɔ hwlɛngán . . . ɔ we.”—2 TIM. 3:15.
1, 2. Etɛwu mɛjitɔ́ ɖé lɛ ka nɔ xò nǔ kpɔ́n hwenu e vǐ yetɔn lɛ jló na zé yeɖée jó nú Mawu lobo bló baptɛm é?
BIBLU kplɔntɔ́ afatɔ́n mɔkpan wɛ nɔ zé yeɖée jó nú Jehovah bo nɔ bló baptɛm. Ye mɛ gègě nyí mɛ winnyawinnya ɖěɖee è kplɔ́n bɔ ye sù dó nugbǒ ɔ mɛ, bo wá gbeta ɔ kɔn lobo na zán gbɛzán e nyɔ́ hugǎn lɛ é é. (Ðɛh. 1:1-3) Nú mɛjitɔ́ Klisanwun ɖé wɛ nú we ɔ, é ɖò wɛn ɖɔ a ɖò nukún ɖó hwenu e vǐ sunnu alǒ vǐ nyɔnu towe na bló baptɛm é wɛ.—Sɔ́ jlɛ́ dó 3 Jaan 4 wu.
2 Amɔ̌, nùɖé lɛ sixu nɔ wá ɖu ayi mɛ nú we. Vlafo a ko mɔ bɔ mɛ winnyawinnya ɖé lɛ bló baptɛm, bo ka wá jɛ nǔ xò kpɔ́n jí ɖò nukɔnmɛ ɖɔ nùnywɛnú jɛn é ka nyí ɖɔ è ni zán gbɛ̀ sɔgbe xá nugbodòdó Mawu tɔn lɛ à jí. Ye mɛ ɖé lɛ tlɛ wá jó nugbǒ ɔ dó lɔ. Enɛ wu ɔ, a sixu xò nǔ kpɔ́n ɖɔ vǐ emitɔn na bɛ́ Klisanwun gbɛ̀ wezun ɔ, bɔ nukɔnmɛ ɔ, é sixu wá ɖyɔ kaka bɔ wanyiyi nukɔntɔn e é ɖó nú nugbǒ ɔ é na wá bú. É sixu wá cí Klisanwun xwè kanweko nukɔntɔn ɔ tɔn e ɖò agun Efɛzi tɔn mɛ, bɔ Jezu ɖɔ xó elɔ dó ye wu lɛ é ɖɔhun: “A sɔ́ ɖó wanyiyi lee a ɖó gbɔn ɖò bǐbɛ̌mɛ é ǎ.” (Nǔɖe. 2:4) Nɛ̌ a ka sixu dó gǎn bonu nǔ mɔhun ma wá jɛ ó, lobo d’alɔ vǐ towe bonu é ni “sù . . . bo na mɔ hwlɛngán yí” gbɔn? (1 Pi. 2:2, 3) Bo na dó mɔ xósin ɔ ɔ, mi nú mǐ ni gbéjé kpɔ́ndéwú Timɔtée tɔn kpɔ́n.
“A KO TUÙN NÙWLANWLAN MÍMƐ́ LƐ”
3. (a) Ninɔmɛ tɛ lɛ mɛ Timɔtée ka huzu Klisanwun ɖé ɖè? Nɛ̌ é ka yí nùkplɔnmɛ Klisanwun tɔn lɛ gbɔn? (b) Akpáxwé nùkplɔnkplɔn tɔn atɔn tɛ lɛ wu wɛ Pɔlu ɖè wě xá Timɔtée dó?
3 É cí ɖɔ ɖò 47 H.M. hwenu e mɛsɛ́dó Pɔlu yì Lisitli azɔn nukɔntɔn ɔ é wɛ Timɔtée tuùn sinsɛn Klisanwun tɔn ɔ ɖɔhun. Timɔtée sixu kpó ɖò winnyawinnya mɛ hwe ɔ nu cobo ka nɔ zé éɖée bǐ jó nú nǔ e kplɔ́n wɛ é ɖè é. Xwè wè gudo ɔ, é huzu tomɛyitɔ́ gbɛ́ Pɔlu tɔn. Xwè 16 mɔ̌ gudo ɔ, Pɔlu wlan nǔ sɛ́dó Timɔtée ɖɔ: “Syɛnlǐn ɖò nǔ e a kplɔ́n, bo mɔ ɖɔ nugbǒ wɛ é nyí ɔ mɛ; ɖó a tuùn mɛ e kplɔ́n nǔ enɛ we lɛ. Sín hwenu e a ɖò vǔ ɔ wɛ a ko tuùn nùwlanwlan mímɛ́ lɛ [Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Ebléegbe Mɛ É]; ye hɛn ɔ, ye na na nùnywɛ e nɔ kplá mɛ, bɔ è nɔ mɔ hwlɛngán gbɔn nǔ ɖi nú Klisu Jezu gblamɛ ɔ we.” (2 Tim. 3:14, 15) Ðǒ ayi wu ɖɔ Pɔlu kɛnu dó nǔ elɔ lɛ wu: (1) nùwlanwlan mímɛ́ lɛ tuùntuùn, (2) kplɔnkplɔn bo mɔ ɖɔ nugbǒ wɛ nǔ e è kplɔ́n lɛ é nyí, kpo (3) nùnywɛ e nɔ kplá mɛ, bɔ è nɔ mɔ hwlɛngán gbɔn nǔ ɖi nú Klisu Jezu gblamɛ ɔ ɖiɖó kpo.
4. Hwenu e a ɖò nǔ kplɔ́n vǐ towe lɛ wɛ é ɔ, azɔ̌wanú tɛ lɛ a ka mɔ ɖɔ ye nyɔ́ zán? (Kpɔ́n fɔtóo e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.)
4 Ðó a nyí mɛjitɔ́ Klisanwun ɖé wutu ɔ, a na ba ɖɔ vǐ towe ni tuùn nùwlanwlan mímɛ́ lɛ, ye wɛ nyí Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Ebléegbe Mɛ É kpo Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Glɛkigbe Mɛ É kpo ɖò égbé. Nú ye na bo tlɛ nyí yɔkpɔvu tawun ɔ, è sixu kpɔ́n nǔwukpikpé yetɔn bo kplɔ́n nǔ bǐbɛ̌mɛ tɔn e kúnkplá mɛ e xó Biblu ɖɔ lɛ é kpo tan lɛ kpo é ye. Tutoblonunu Jehovah tɔn ko na azɔ̌wanú ɖěɖee mɛjitɔ́ lɛ sixu zán bo na d’alɔ vǐ yetɔn lɛ é ye. A sixu lin tamɛ dó ee ɖò gbè towe mɛ lɛ é ɖé lɛ jí. Flín ɖɔ nukúnnúmɔjɛnǔmɛ e ɖò Xó Mawu tɔn mɛ é jí wɛ è ɖó na zɔ́n dó dó sɔnǔ nú kancica syɛnsyɛn ɖé xá Jehovah.
“KPLƆ́N, BO MƆ ÐƆ NUGBǑ WƐ É NYÍ”
5. (a) Etɛ ka nyí tinmɛ è ni “kplɔ́n, bo mɔ ɖɔ nugbǒ wɛ é nyí” tɔn? (b) Nɛ̌ mǐ ka wà gbɔn bo tuùn ɖɔ Timɔtée kplɔ́n, bo mɔ ɖɔ nugbǒ wɛ nyí wɛnɖagbe e kúnkplá Jezu é?
5 Nukúnnúmɔjɛnǔmɛ e ɖò nùwlanwlan mímɛ́ lɛ mɛ é ɖò taji. Amɔ̌, nǔ gbigbɔ tɔn lɛ kpinkplɔn vǐ mɛtɔn lɛ byɔ azɔ̌ hú nǔ kpinkplɔn ye dó gbɛtɔ́ e xó Biblu ɖɔ lɛ é kpo tan e ɖò Biblu mɛ lɛ é kpo wu. Timɔtée lɛ́ “kplɔ́n, bo mɔ ɖɔ” nǔ e è kplɔ́n emi lɛ é ɔ, “nugbǒ wɛ é nyí.” Ðò gbè dòdó ɔ mɛ ɔ, tinmɛ xógbe enɛ tɔn wɛ nyí “è ni ganjɛwu” alǒ “è ni kudeji bo lɛ́ ɖeji ɖɔ nùɖé nyí nugbǒ.” Sín vǔ ɖokpoo wɛ Timɔtée ko mɔ nǔ jɛ Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Ebléegbe Mɛ É mɛ. Amɔ̌, ɖò hweɖenu ɔ, kúnnuɖenú e é xokplé lɛ é na ɛ ganjɛwu bɔ é kudeji ɖɔ Jezu wɛ nyí Mɛsiya ɔ. Ðò ali ɖevo nu ɔ, nǔ e jí é kú dó é gɔ́ sò nú nukúnnúmɔjɛnǔmɛ tɔn. Nugbǒ ɔ, nǔ e jí Timɔtée kú dó bɔ é kúnkplá wɛnɖagbe ɔ lɛ é syɛn ɖesu b’ɛ zɔ́n bɔ é bló baptɛm bo huzu ahwanvu ɖé, lobo gɔ́ nú Pɔlu ɖò mɛsɛ́dózɔ́ ɔ mɛ.
6. Nɛ̌ a ka sixu d’alɔ vǐ towe lɛ bɔ ye na kudeji ɖɔ nǔ e ye kplɔ́n ɖò Xó Mawu tɔn mɛ lɛ é nyí nugbǒ gbɔn?
6 Lee è kplɔ́n Timɔtée gbɔn é ɔ, nɛ̌ a ka sixu d’alɔ vǐ towe lɛ bɔ ye na kudeji ɖɔ nugbǒ wɛ nyí nǔ e ye ɖi nǔ na lɛ é gbɔn? Jɛ nukɔn hwɛ̌ ɔ, nɔ ɖó suúlu. È nɔ kú dó nùɖé jí ɖò zǎn ɖokpo mɛ kpowun ǎ; mɔ̌ jɛn ɖó hwɛ ko kú dó nǔ e a ɖi nǔ na é jí kpowun wutu ɔ, kúnkan towe lɔ na ɖu gǔ tɔn ǎ é nɛ. Vǐ ɖokpo ɖokpo ɖó na nɔ “ba dò nú nǔ bǐ céɖécéɖé” bo na kú dó nugbǒ Biblu tɔn lɛ jí. (Xà 1 Tɛsalonikinu lɛ 5:21.) Ðó a nyí mɛjitɔ́ ɖé wutu ɔ, a ɖó azɔ̌ taji ɖé ɖò ali enɛ nu, ɖò taji ɔ, hwenu e vǐ towe lɛ nɔ kàn nǔ byɔ we é. Ðǒ ayi kpɔ́ndéwú elɔ wu.
7, 8. (a) Nɛ̌ mɛjitɔ́ Klisanwun ɖé ka ɖexlɛ́ ɖɔ emi ɖó suúlu ɖò hwenu e é ɖò vǐ nyɔnu tɔn kplɔ́n wɛ é gbɔn? (b) A ka ko mɔ ɖɔ emi ɖó hudo suúlu mɔhun tɔn kpɔ́n à?
7 Thomas e nyí tɔ́ nú nyɔnuví xwè 11 mɛví ɖé é ɖɔ: “Vǐ nyɔnu ce nɔ kanbyɔ mì ɖɔ, ‛Nǔ lɛ jɔ nú yeɖée xó e è nɔ ɖɔ é ɔ, enɛ yɛkan mɛ wɛ Jehovah ka gbɔn bo bló bɔ nǔ e ɖò gbɛ̀ lɛ é dó tíìn à?’ alǒ ‛Etɛwu mǐ ma ka nɔ ɖ’alɔ ɖò nǔ e mɛ ɖevo lɛ nɔ wà ɖò tò ɔ mɛ lɛ é mɛ (ɖi gǎn sísɔ́ mɔ̌), bo na mɔ tɛn dó vɔ́ nǔ lɛ blóɖó ǎ?’ Hweɖelɛnu ɔ, un ɖó na hɛn nu ce bo ma wá na xósin e na zɔ́n bɔ nukɛtɛn na hán ɛ lɛ é ó. È na ɖɔ ɔ, è tuùn nǔ gègě dó nugbǒ ɔ wu kpowun wɛ na zɔ́n bɔ è na kú dó nugbǒ ɔ jí ǎ. Amɔ̌, è nɔ kú dó nùɖé jí hwenu e è ɖó kúnnuɖenú klewun klewun sukpɔ́ dó nǔ ɔ jí é.”
8 Lee Thomas ɖexlɛ́ gbɔn é ɔ, nǔ kpinkplɔn mɛ nɔ byɔ suúlu. Nugbǒ ɔ, é ɖò taji ɖɔ Klisanwun lɛ bǐ ni ɖó suúlu. (Kolo. 3:12) Thomas ɖó ayi wu ɖɔ é na byɔ ɖɔ è ni ɖɔ xó ɖó kpɔ́ azɔn mɔkpan nú táan ɖé. É ɖó na zán Mawuxówema ɔ dó jlɛ́ xó dó xó wu xá vǐ nyɔnu tɔn, bonu é na dó kú dó nǔ e kplɔ́n wɛ é ɖè lɛ é jí. Thomas ɖɔ: “Hwenu e mǐ jɛ nǔ taji lɛ jí é ɔ, nyì kpo asì ce kpo nɔ jló na tuùn nú vǐ nyɔnu mǐtɔn ɖi nǔ nú nǔ e kplɔ́n wɛ é ɖè é dóó, bo lɛ́ mɔ nǔ jɛ ye wu à jí. Enyi é kàn nǔ byɔ ɔ, é nɔ nyɔ́ tawun. Nú un na ɖɔ xó jɔ xó ɔ, enyi é yí gbè nú nùɖé kpowun bo ma kàn nǔ byɔ ǎ ɔ, ado nɔ hu mì.”
9. Nɛ̌ a ka sixu bló gbɔn bɔ Xó Mawu tɔn na byɔ ayi vǐ towe lɛ tɔn mɛ?
9 Nú mɛjitɔ́ lɛ nɔ kplɔ́n vǐ yetɔn lɛ kpo suúlu kpo ɔ, vǐ lɛ na kpé nǔ wu, bo na jɛ nǔ mɔ jɛ “lee [nùɖiɖi ɔ] gbló sɔ é, lee é ɖiga sɔ é, lee é yì jǐ sɔ é, kpodo lee é gɔ́ngɔ́n sɔ é kpo wu” jí kpɛɖé kpɛɖé. (Efɛ. 3:18) Mǐ sixu nɔ ba nǔ e na sɔgbe xá xwè e vǐ lɛ ɖó é kpo nǔwukpikpé yetɔn kpo lɛ é. Nú ye jɛ nǔ e kplɔ́n wɛ ye ɖè lɛ é jí kú dó jí ɔ, ye na kpé nǔ wu hugǎn bo na nɔ jɛhun dó nǔ e ye ɖi nǔ na lɛ é jí ɖò mɛ ɖevo lɛ nukɔn, kaka jɛ azɔ̌mɛvigbɛ́ yetɔn lɛ jí. (1 Pi. 3:15) Ði kpɔ́ndéwú ɔ, vǐ towe lɛ ka sixu zán Biblu dó tín nǔ e nɔ jɛ ɖò kú gudo é mɛ nú mɛ à? Tinmɛ e ɖò Biblu ɔ mɛ lɛ é ka nɔ zawě nú ye à? * Xó Mawu tɔn sísɔ́ dó ayi vǐ towe tɔn mɛ na byɔ suúlu, amɔ̌, gǎndido lɛ ka xɔ akwɛ.—Sɛ́n. 6:6, 7.
10. Etɛ ka na d’alɔ vǐ towe lɛ hugǎn?
10 É ɖò wɛn ɖɔ kpɔ́ndéwú towe lɛ́ ɖò taji hwenu e a ɖò gǎn dó wɛ, bonu vǐ towe na kú dó nǔ jí é. Stephanie, ee nyí nɔ nú vǐ nyɔnu atɔn é tinmɛ ɖɔ: “Sín hwenu e vǐ ce lɛ kpó ɖò vǔ bǐ é wɛ un nɔ kanbyɔ nyiɖée ɖɔ, ‘Un ka nɔ ɖɔ xó nú vǐ ce lɛ dó nǔ e wu un kudeji ɖɔ Jehovah tíìn é, wanyiyi tɔn kpo ali jlɔjlɔ tɔn lɛ kpo wu à? Vǐ ce lɛ ka nɔ mɔ vaàn ɖɔ un yí wǎn nú Jehovah dégbédégbé à?’ Nú un ma kú dó nǔ jí ǎ ɔ, un sixu ɖó nukún ɖɔ vǐ ce lɛ lɔ na wà mɔ̌ ǎ.”
“NÙNYWƐ E NƆ KPLÁ MƐ, BƆ È NƆ MƆ HWLƐNGÁN Ɔ”
11, 12. Etɛ ka nyí nùnywɛ? Etɛwu mǐ ka sixu wá gbeta ɔ kɔn ɖɔ é kún nyí xwè e mɛɖé ɖó é kpowun wɛ na zɔ́n bɔ é na zin ó?
11 Lee mǐ ko mɔ gbɔn é ɔ, Timɔtée ɖó (1) nukúnnúmɔjɛnǔmɛ e ɖò Mawuxówema ɔ mɛ lɛ é, bo (2) lɛ́ kú dó nǔ e é ɖi nǔ na lɛ é jí. Amɔ̌, etɛ ɖɔ wɛ Pɔlu ka ɖè bo ɖɔ nùwlanwlan mímɛ́ lɛ sixu zɔ́n bɔ Timɔtée ɖó “nùnywɛ e nɔ kplá mɛ, bɔ è nɔ mɔ hwlɛngán . . . ɔ”?
12 Étude perspicace des Écritures Akpáxwé 2gɔ́ ɔ tinmɛ ɖɔ, nú è ɖɔ nùnywɛ xó ɖò Biblu mɛ ɔ, nǔ elɔ lɛ nɔ ɖ’emɛ, “nǔwukpikpé ɔ bo na zán nùtuùntuùn kpo nukúnnúmɔjɛnǔmɛ kpo dó ɖeɖɛ tagba lɛ, b’ɛ na kpa mɛ, è ni nyì alɔ nú awovinú lɛ alǒ kpá kɛ́n nú ye, è ni kpéwú bo wlí nǔ e gbé nya wɛ è ɖè lɛ é alǒ ɖè wě xá mɛ ɖevo lɛ bonu ye wà mɔ̌. É nyí flijɛ xlojijɔ tɔn.” Biblu ɖɔ ɖɔ “yɔkpɔvu ɔ, xlonɔnú wɛ é nɔ wà.” (Nùx. 22:15) É ɖò gaàn ɖɔ nùnywɛ e nyí flijɛ xlojijɔ tɔn é sixu nyí kúnnuɖenú e xlɛ́ ɖɔ mɛɖé zin é tɔn. Nukɔnyiyi ɖò gbigbɔ lixo ɔ, é nyí xwè wɛ nɔ xlɛ́ ǎ, loɔ, sísí e mɛ ɔ nɔ ɖó nú Jehovah é kpo gbesisɔmɛ e é nɔ ɖè bo na setónú nú gbeɖiɖe tɔn lɛ é kpo wɛ nɔ ɖexlɛ́.—Xà Ðɛhan 111:10.
13. Nɛ̌ mɛ winnyawinnya ɖé ka sixu ɖexlɛ́ ɖɔ emi ɖó nùnywɛ e na zɔ́n bɔ emi na mɔ hwlɛngán é gbɔn?
13 Mɛ winnyawinnya ɖěɖee zin ɖó bǎ ɖé mɛ ɖò gbigbɔ lixo lɛ é ɔ, jlǒ yetɔn lɛ alǒ kɔgbidinúmɛ hagbɛ̌ yetɔn lɛ tɔn nɔ zɔ́n bonu ye nɔ ‘xò yì aɖísi, bo nɔ xò yì amyɔ, lee aslɔkɛ́ nɔ doya nú tɔjihun gbɔn é ɖɔhun ǎ.’ (Efɛ. 4:14) É nyɔ́ wà ɔ, ɖó ye “ko tuùn nǔ ɖagbe ɖò nǔ nyanya mɛ, gbɔn nǔwiwa yetɔn lɛ gblamɛ, bɔ é ko má ye” wutu ɔ, ye nɔ yì nukɔn ɖò gbigbɔ lixo. (Ebl. 5:14) Ye nɔ ɖexlɛ́ ɖɔ emi ɖò gǎn dó wɛ bo na zin gbɔn gbeta e nùnywɛ kpé lɛ é kɔn wíwá gblamɛ, é na bo tlɛ nyí ɖɔ mɛjitɔ́ yetɔn lɛ alǒ mɛxomɔ ɖevo lɛ ma ɖò ye mɔ wɛ ǎ ɔ nɛ. (Fili. 2:12) É ɖò dandan ɖɔ è ni ɖó nùnywɛ alɔkpa enɛ có bá mɔ hwlɛngán. (Xà Nùnywɛxó 24:14.) Nɛ̌ a ka sixu d’alɔ vǐ towe lɛ bɔ ye na ɖó nùnywɛ enɛ gbɔn? Jɛ nukɔn hwɛ̌ ɔ, tɛ́n kpɔ́n bo tinmɛ nugbodòdó ɖěɖee junjɔn Biblu jí lɛ é nú vǐ towe lɛ nyì wɛn. Gbɔn xó e a nɔ ɖɔ lɛ é kpo kpɔ́ndéwú towe kpo gblamɛ ɔ, nǔ ye ni tuùn ɖɔ hwi lɔ sɔ́ nugbodòdó e ɖò Xó Mawu tɔn mɛ lɛ é dó ɖó towe.—Hlɔ. 2:21-23.
14, 15. (a) Nǔ taji tɛ lɛ jí mɛ winnyawinnya e ɖò linlin wɛ bo na bló baptɛm é ɖé ka ɖó na lin tamɛ dó? (b) Nɛ̌ a ka sixu d’alɔ vǐ towe lɛ bɔ ye na lin tamɛ dó nyɔna e ɖò tónúsíse nú sɛ́n Mawu tɔn lɛ mɛ é jí gbɔn?
14 É ɖò mɔ̌ có, é na byɔ azɔ̌ ɖò así towe hú nǔ e nyí nǔ ɖagbe é kpo nǔ e nyí nǔ nyanya é kpo ɖiɖɔ nú vǐ towe. A ɖó na lɛ́ d’alɔ ye bɔ ye na lin tamɛ dó nùkanbyɔ lehun lɛ jí: ‘Etɛwu Biblu ka ɖɔ ɖɔ è ni nyì alɔ nú nùwalɔ ɖěɖee sixu dɔn mɛ dó jlǒ agbaza tɔn wiwa mɛ lɛ é? Etɛ wɛ zɔ́n bɔ un kudeji ɖɔ nugbodòdó Biblu tɔn lɛ nyí nú ɖagbe ce hwebǐnu?’—Eza. 48:17, 18.
15 È ɖó na lɛ́ d’alɔ vǐ e ɖó jlǒ bo na bló baptɛm é ɖé bɔ é na lin tamɛ dó nǔ ɖevo jí, é wɛ nyí nǔ e é nɔ lin dó azɔ̌ e Klisanwun nyínyí nɔ byɔ lɛ é wu é. Lè tɛ lɛ wɛ ɖ’emɛ? Vɔsisa tɛ lɛ é ka nɔ byɔ? Nɛ̌ lè lɛ ka zɛ vɔsisa lɛ wu flàflá gbɔn? (Mak. 10:29, 30) Nǔ enɛ lɛ wɛ nyí nǔ ɖěɖee mɛɖé sixu mɔ ɖò baptɛm tɔn gudo é. Enɛ wu ɔ, nǔ ɖagbe tawun wɛ é na nyí ɖɔ è ni lin tamɛ dó nǔ mɔhun lɛ jí cobo ɖè afɔ taji enɛ. Hwenu e è d’alɔ vǐ lɛ bɔ ye gbéjé nyɔna e ɖò tónúsíse mɛ lɛ é kpo nǔ e tónúmase nɔ jì lɛ é kpo kpɔ́n ganji gudo é ɔ, é na bɔwǔ bɔ yeɖesu na kú dó nǔ jí. Etɛ lɛ jí ye ka na kú dó? Nugbodòdó Biblu tɔn lɛ nyí nú lè yetɔn hwebǐnu.—Sɛ́n. 30:19, 20.
HWENU E MƐ WINNYAWINNYA E BLÓ BAPTƐM É ÐÉ ÐÒ NǓ XÒ KPƆ́N WƐ É
16. Nú vǐ e bló baptɛm é ɖé sín nùɖiɖi jɛ xixo jí ɔ, etɛ mɛjitɔ́ lɛ ka ɖó na gbéjé kpɔ́n?
16 Nú ɖò baptɛm vǐ sunnu towe alǒ vǐ nyɔnu towe tɔn gudo ɔ, é jɛ nǔ xò kpɔ́n dó nùɖé lɛ wu jí ɔ ka lo? Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mɛ winnyawinnya e bló baptɛm é ɖé sixu jɛ nǔ gbɛ̀ ɔ tɔn lɛ kpɔ́n dó mɔ nǔ e nɔ dɔn mɛ é jí, alǒ, jɛ nǔ xò kpɔ́n jí ɖɔ nùnywɛnú jɛn é ka nyí ɖɔ è ni zán gbɛ̀ sɔgbe xá nugbodòdó Biblu tɔn lɛ à jí. (Ðɛh. 73:1-3, 12, 13) Nú mɛjitɔ́ ɖé wɛ nú we hǔn, tuùn ɖɔ lee emi nɔ ɖeɖɛ nǔxokpɔ́n mɔhun lɛ gbɔn é wɛ na zɔ́n bɔ vǐ sunnu, alǒ, vǐ nyɔnu towe na wá gbeta ɔ kɔn bo na yí wǎn nú nùɖiɖi towe hugǎn, alǒ, ɖó wǔ zɔ na. Kanɖeji bo ma nú xó enɛ dɔn adɔn wá hwi kpo vǐ towe kpo tɛntin ó, nú é kpó ɖò vǔ alǒ é nyí mɛ winnyawinnya ɔ nɛ. Nǔ e gbé a na nya é wɛ nyí ɖɔ a ni nɔ gudo nú vǐ towe kpo wanyiyi kpo bo d’alɔ ɛ bonu é ni kpa ɛ.
17, 18. Enyi mɛ winnyawinnya ɖé ɖò nǔ xò kpɔ́n wɛ ɔ, nɛ̌ mɛjitɔ́ lɛ ka sixu d’alɔ ɛ gbɔn?
17 É ɖò wɛn ɖɔ mɛ winnyawinnya e bló baptɛm é ɖé d’akpá dó nùjɔnǔ mɛ bo zé éɖée jó nú Jehovah. É ɖexlɛ́ dó akpá enɛ mɛ ɖɔ emi na yí wǎn nú Mawu, bo sɔ́ jlǒ tɔn wiwa ɖó ta hú nǔ ɖevo ɖebǔ. (Xà Maki 12:30.) Jehovah nɔ kpɔ́n akpá enɛ dó mɔ nǔ vlɛkɛsɛ́ɛ ɖé kpowun ǎ, mɔ̌ jɛn mɛ e dó akpá ɔ é lɔ ma ɖó na sɔ́ dó mɔ nǔ vlɛkɛsɛ́ɛ ɖé ǎ é nɛ. (Nùt. 5:3, 4) Nɔ flín nǔ mɔhun vǐ towe, ɖò hwenu e é jɛxa dó é, bo lɛ́ wà mɔ̌ kpo xomɛnyínyɔ́ kpo. Amɔ̌, hwɛ̌ cobonu a na wà mɔ̌ hǔn, zǎn azɔ̌wanú e tutoblonunu Jehovah tɔn ko sɔnǔ na nú mɛjitɔ́ lɛ é ganji. Mɔ̌ wiwa sixu hun ali nú we bɔ a na tɛɖɛ̌ lě dò mɛɖée zízé jó nú Jehovah, bo bló baptɛm nyí nùjɔnǔ bo lɛ́ ɖó nyɔna lɛ sɔ́ é jí.
18 Ði kpɔ́ndéwú ɔ, a sixu mɔ wěɖexámɛ e nyɔ́ zán lɛ é ɖò Les jeunes s’interrogent—Réponses pratiques Akpáxwé 1tɔn ɔ sín xota ɖevo lɛ, ee ɖò vivɔnu wema ɔ tɔn bo nɔ nyí “Les parents s’interrogent” é glɔ. É ɖɔ: “Ma yawu wá gbeta ɔ kɔn ɖɔ mɛ winnyawinnya towe gbɛ́ sinsɛn towe ó. Ðò ninɔmɛ gègě mɛ ɔ, hwɛjijɔ tawun ɖé nɔ tíìn.” É sixu nyí kɔgbidinúmɛ hagbɛ̌ lɛ tɔn. Hwɛjijɔ ɖevo lɛ sixu nyí mɛɖokponɔ ninɔ, alǒ, é sixu lin ɖɔ Klisanwun winnyawinnya ɖevo lɛ ɖò nukɔn yì wɛ ganji ɖò gbigbɔ lixo. Xota ɔ lɛ́ tinmɛ gɔ́ na ɖɔ: “Ð’ayi wu ɖɔ hwɛjijɔ enɛ lɛ kún kàn dodonú e jí nǔ e a ɖi nǔ na lɛ é jinjɔn é kaka ɖé ó. Ninɔmɛ ɖěɖee sixu zɔ́n bɔ Mawu sinsɛn na vɛwǔ, é hwe bǐ ɔ, ɖò dìn lɛ é wɛ hwɛjijɔ enɛ lɛ kàn hugǎn.” Enɛ gudo ɔ, xota ɔ na alixlɛ́mɛ gègě dó lee mɛjitɔ́ Klisanwun ɖé sixu d’alɔ mɛ winnyawinnya tɔn e sín nùɖiɖi ɖò xixo wɛ é gbɔn é wu.
19. Nɛ̌ mɛjitɔ́ lɛ ka sixu d’alɔ vǐ yetɔn lɛ bɔ ye na ɖó ‘nùnywɛ e nɔ kplá mɛ, bɔ è nɔ mɔ hwlɛngán é’ gbɔn?
19 Ðó a nyí mɛjitɔ́ ɖé wutu ɔ, azɔ̌ ɖaxó ɖé wɛ a ɖó, bɔ é lɛ́ nyí wǔjɔmɛ ɖé, é wɛ nyí ɖɔ a na kplɔ́n vǐ towe lɛ “bo gbɛ́ nǔ nú ye, bo na kplɔ́n ye lee Aklunɔ jló gbɔn é.” (Efɛ. 6:4) Lee mǐ ko mɔ gbɔn wá yì é ɔ, enɛ byɔ ɖɔ è ni kplɔ́n nǔ e Biblu ɖɔ lɛ é ye kpowun ǎ, loɔ, è ni d’alɔ ye bonu ye ni kú dó nǔ e kplɔ́n wɛ ye ɖè lɛ é jí. Nǔ e jí ye kú dó lɛ é ɖó na syɛn tawun, ɖó enɛ wɛ na sísɛ́ ye bɔ ye na zé yeɖée jó nú Jehovah lobo sɛ̀n ɛ kpo ayi bǐ kpo. Xó Jehovah tɔn, gbigbɔ mímɛ́ tɔn kpo gǎn e dó wɛ a ɖè bo na d’alɔ vǐ towe lɛ é kpo ni bo zɔ́n bonu ye ni ɖó ‘nùnywɛ e nɔ kplá mɛ, bɔ è nɔ mɔ hwlɛngán é.’
^ akpá. 9 Alixlɛ́mɛ nǔ kpinkplɔn tɔn “Etɛ Biblu ka Kplɔ́n Mɛ Tawun?” tɔn lɛ nyí azɔ̌wanú ɖagbe lɛ, bo sixu d’alɔ mɛ winnyawinnya lɛ kpo mɛxomɔ lɛ kpo, bɔ ye na mɔ nǔ jɛ nugbǒ Biblu tɔn lɛ mɛ bo tín ye mɛ. È sixu mɔ ye dó gbè gègě mɛ ɖò jw.org jí. Yì jí dó Flansegbe mɛ bo zín LA BIBLE ET VOUS > OUTILS D’ÉTUDE DE LA BIBLE.


c: text/html

text:
NUKPLƆNKPLƆN 13
Jakɔbu kpo Esawu kpo Dóhwɛ Gbɔ
Jehovah d’akpá nú Jakɔbu ɖɔ emi na nya xɛ ɖò jǐ tɔn lee emi ko bló gbɔn nú Ablaxamu kpo Izaki kpo é ɖɔhun. Jakɔbu sá xwé ɖó fí ɖé, bɔ è nɔ ylɔ ɖɔ Haláani; é da asì ɖò finɛ, bo ɖó xwédo ɖaxó ɖé lobo jɛ dɔkun tawun.
Jehovah wá ɖɔ nú Jakɔbu ɖɔ: ‘Lɛ̌kɔ yì mɛ towe lɛ gɔ́n.’ Enɛ wu ɔ, Jakɔbu kpo xwédo tɔn kpo wlí ali ɖido xwé. Ðò ali ɔ jí ɔ, mɛɖé lɛ wá kpé Jakɔbu bo ɖɔ n’i ɖɔ: ‘Fofó towe Esawu jǎwe, é kpo sunnu 400 kpo!’ Xɛsi ɖi Jakɔbu ɖɔ Esawu na wá hu emi kpo xwédo emitɔn kpo. É xoɖɛ sɛ́dó Jehovah ɖɔ: ‘Kɛnklɛn hwlɛn mì ɖò fofó ce sí.’ Ayihɔngbe tɔn ɔ, Jakɔbu sɛ́ lɛngbɔ̌ gègě, gbagbǎ gègě, nyibu asì gègě, lakunmi gègě kpo tócí gègě kpo dó Esawu.
Zǎn enɛ mɛ hwenu e Jakɔbu ɖò éɖokpo é ɔ, é mɔ wɛnsagun ɖé! Wɛnsagun ɔ jɛ alɔ dó xá ɛ jí. Ye dó alɔ kaka jɛ ayitéhɔnnu. Jakɔbu sín alin sɛ̀ có, é ka jó gbè ǎ. Wɛnsagun ɔ ɖɔ n’i ɖɔ: ‘Jǒ mì dó nú má yì.’ Amɔ̌, Jakɔbu ɖɔ n’i ɖɔ: ‘Eǒ, tò dó nú mì hwɛ̌.’
Wɛnsagun ɔ wá dó nú Jakɔbu. Jakɔbu wá tuùn lo ɖɔ Jehovah kún na jó Esawu dó bɔ é na hu emi ó.
Zǎnzǎn enɛ ɔ, Jakɔbu zé ta bo mɔ Esawu kpo sunnu 400 lɛ kpo sɛ́dó. Jakɔbu jɛ nukɔn nú xwédo tɔn bo ɖèkɔ́ ɖò fofó tɔn nukɔn azɔn tɛnwe. Esawu kanwezun yì kpé Jakɔbu bo zunfan ɛ lobo kplá así kɔ n’i. Nɔví nɔví wè lɛ ya avǐ bo dóhwɛ gbɔ. Nɛ̌ a ka lin ɖɔ lee Jakɔbu ɖeɖɛ ninɔmɛ enɛ gbɔn é na ko cí nú Jehovah?
Esawu wá lɛkɔ yì xwé tɔn gbè, bɔ Jakɔbu lɔmɔ̌ yì xwé elɔ tɔn gbè. Jakɔbu ɖó vǐ sunnu 12. Nyikɔ yetɔn wɛ nyí: Hwlibɛni, Sinmɛnyɔ́ɔ, Levíi, Judáa, Dan, Nɛfutalíi, Gadi, Asɛ́ɛ, Isakáa, Zabulɔ́ɔn, Jozɛfu kpo Bɛnjamɛ́ɛ kpo. Jehovah zán ɖokpo ɖò vǐ sunnu enɛ lɛ mɛ dó hwlɛn togun Tɔn, é wɛ nyí Jozɛfu. A ka tuùn lee é bló mɔ̌ gbɔn é à? Mǐ ni kpɔ́n.
“Mi yí wǎn nú kɛntɔ́ mitɔn lɛ. Mi xoɖɛ dó mɛ e nɔ dónu mi lɛ é jí. Mi wà ɖagbe nú mɛ e nɔ gbɛ́ wǎn nú mi lɛ, bo xoɖɛ ɖagbe nú mɛ e nɔ ɖè dó mi bo nɔ doya nú mi lɛ. Enɛ ɔ, mi na nyí Tɔ́ mitɔn e ɖò [jixwé] ɔ sín vǐ.”—Matie 5:44, 45

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NUKPLƆNKPLƆN 31
Jozuwée kpo Gabawɔ́ɔnnu lɛ Kpo
Nǔ e jɛ ɖò Jeliko lɛ é sín wɛn gbakpé akɔta ɖevo lɛ mɛ ɖò Kanáa. Axɔsu yetɔn lɛ wá gbeta ɔ kɔn bo na zɔn kpɔ́ bo wá fun ahwan xá Izlayɛli-ví lɛ. Amɔ̌, Gabawɔ́ɔnnu lɛ kàn ayixa ɖevo. Ye dó awu vúnvún lɛ bo wá Jozuwée gɔ́n bo ɖɔ: ‘Tò e lín é ɖé mɛ wɛ mǐ gosin. Mǐ sè xó dó Jehovah kpo nǔ ɖěɖee é bló nú mi ɖò Ejipu kpo Mɔwabu kpo lɛ é bǐ wu. D’akpá ɖɔ emi kún na tɔ́n ahwan mǐ ó, enɛ ɔ, mǐ na huzu mɛsɛntɔ́ towe lɛ.’
Jozuwée ɖi nǔ nú ye bo yí gbè ɖɔ emi kún na tɔ́n ahwan ye ó. Azǎn atɔn gudo ɔ, é wá mɔ ɖɔ ye kún gosin tò línlín ɖé mɛ ó. Kanáa wɛ ye gosin. Jozuwée kanbyɔ Gabawɔ́ɔnnu lɛ ɖɔ: ‘Etɛwu mi ka ɖó adingban nú mǐ?’ Ye yí gbè n’i ɖɔ: ‘Xɛsi wɛ ɖi mǐ! Mǐ tuùn ɖɔ Jehovah Mawu mitɔn ɖò ahwan fun dó ta mitɔn mɛ wɛ. Kɛnklɛn bo ma hu mǐ ó.’ Jozuwée ɖè akpá e é dó é bo jó ye dó nyì gbɛ̀.
É sɔ́ lín ǎ bɔ axɔsu Kanáa tɔn atɔ́ɔ́n kpo ahwangɔnu yetɔn lɛ kpo gblɔ́n adǎn ɖɔ emi na tɔ́n ahwan Gabawɔ́ɔnnu lɛ. Jozuwée kpo ahwangɔnu tɔn kpo ɖi zɔnlin ɖò zǎn ɔ bǐ mɛ bo na yì hwlɛn Gabawɔ́ɔnnu lɛ. Ahwanfunfun ɔ bɛ́ ayihɔngbe tɔn zǎnzǎn tɛɛn. Kanáanu lɛ jɛ hinhɔn gbɔn fí lɛ bǐ jí. Ye hɔn yì fí ɖebǔ ɔ, Jehovah nɔ sɛ́ kɛ́njí kloklo ɖé dó bɔ é nɔ xò ye. Enɛ gudo ɔ, Jozuwée byɔ Jehovah ɖɔ é ni bló bonu hwe ɔ ni nɔte xwii. Hwe ko nɔte mɔ̌ kpɔ́n ɖ’ayǐ ǎ, bɔ etɛwu é ka byɔ Jehovah ɖɔ é ni bló bonu nǔ ni nyí mɔ̌? Ðó é ɖeji dó Jehovah wu wutu wɛ. Hwe ɔ nɔte ɖò azǎn ɔ bǐ jí kaka bɔ Izlayɛli-ví lɛ ɖu ɖò axɔsu Kanáa tɔn lɛ kpo ahwangɔnu yetɔn lɛ kpo jí.
“Enyi xó mitɔn nyí ‘ɛɛn’ hǔn, ni nyí ‘ɛɛn’, é ka nyí ‘eǒ’ hǔn, ni nyí ‘eǒ’. Nǔ e mi nɔ xwlé d’eji ɔ bǐ ɔ, awovi gɔ́n wɛ é gosin.”—Matie 5:37


text:
XOTA E ÐÒ AKPÀ Ɔ JÍ É | A KA NA YÍ GBÈ NÚ NÙNINA ÐAXÓ HUGǍN MAWU TƆN À?
Nùnina Mawu Tɔn E Hugǎn Bǐ É: Etɛwu É ka Xɔ Akwɛ Sɔmɔ̌?
Etɛ ka na zɔ́n bɔ nǔ e è na we é ɖé na xɔ akwɛ ɖò nukún towe mɛ nugbǒ? Nǔ ɛnɛ sixu ɖò nǔ e nɔ zɔ́n lɛ é mɛ: (1) mɛ e na nǔ ɔ we é, (2) nǔ e wu é na nǔ ɔ we é, (3) nǔ e é sɔ́ dó savɔ̌ cobo na nǔ ɔ we é, kpo (4) nùnina ɔ ka sú nùɖé sín dò nugbǒ alǒ gbɔ à jí kpo. Tamɛ linlin dó nǔ enɛ lɛ jí na d’alɔ mǐ, bɔ lee gbɛxixɔ e nyí nùnina Mawu tɔn e hugǎn bǐ é sù nukún mǐtɔn mɛ gbɔn é na lɛ́ jɛji.
MƐ̌ KA NA?
Nùnina ɖé lɛ nɔ xɔ akwɛ ɖó mɛ e na é nyí gǎn ɖé, alǒ nyí mɛ e mǐ nɔ ɖó sísí ɖaxó na é ɖé wutu. Nùnina ɖevo lɛ xɔ akwɛ mɔ̌ ǎ có, è nɔ wlíbò na tawun ɖó hagbɛ̌ xwédo tɔn vívɛ́ ɖé alǒ xɔ́ntɔn ɖeji d’ewu ɖé wɛ na mɛ wutu. Nǔ e nùnina e Russell na Jordan bɔ mǐ mɔ ɖò xota e wá yì é mɛ é ɖexlɛ́ é nɛ. Nɛ̌ è ka sixu jlɛ́ enɛ dó gbɛxixɔ ɔ sín nùnina wu gbɔn?
Nukɔntɔn ɔ, Biblu ɖɔ jí “Mawu . . . sɛ́ vǐɖokponɔ tɔn dó gbɛ̀ ɔ mɛ, bonu mǐ na nɔ gbɛ̀ gbɔn jǐ tɔn.” (1 Jaan 4:9) Nǔ enɛ zɔ́n bɔ nùnina elɔ xɔ akwɛ nugbǒ. Gǎn ɖebǔ sɔ́ hugǎn Mawu ǎ. Ðɛhan wlantɔ́ Eblée ɖé wlan dó wu tɔn bo ɖɔ: “Hwɛ mɛ e sín nyikɔ nɔ nyí Jehovah é, Hwiɖokponɔ wɛ nyí Ajalɔnlɔn ɖò ayikúngban ɔ bǐ jí.” (Ðɛhan 83:18, nwt) Mɛ e hugǎn mɔ̌ é ɖé ɖè bo na na nùnina ɖé mǐ ǎ.
Wegɔ ɔ, Mawu wɛ nyí “tɔ́ mǐtɔn.” (Ezayíi 63:16) Gbɔn nɛ̌ é? É wɛ na mǐ gbɛ̀. Gɔ́ na ɔ, é nɔ kpé nukún dó mǐ wu kpo gbejininɔ kpo lee tɔ́ wanyiyinɔ ɖé nɔ kpé nukún dó vǐ tɔn lɛ wu gbɔn é ɖɔhun. É ylɔ togun tɔn hwexónu tɔn ɔ ɖɔ Eflayimu bo ɖɔ dó wu tɔn ɖɔ: “Eflayimu ɔ, vǐ vívɛ́ ce wɛ, un yí wǎn n’i tawun . . . Un yí wǎn n’i ɖesu. Nǔ tɔn nɔ blawu nú mì titewungbe.” (Jelemíi 31:20) Lee nǔ nɔ lɛ́ cí nú Mawu dó mɛsɛntɔ́ tɔn lɛ wu ɖò égbé é nɛ. É nyí Gbɛɖotɔ́ hlɔnhlɔnnɔ mǐtɔn kɛɖɛ wɛ é nyí ǎ, loɔ, é lɛ́vɔ nyí Tɔ́ mǐtɔn kpo Xɔ́ntɔn mǐtɔn gbejinɔtɔ́ kpo. Enɛ zɔ́n bɔ nùnina ɖebǔ e na gosin gɔ̌n tɔn é na xɔ akwɛ tawun à cé?
ETƐWU È KA NA?
Nùnina ɖé lɛ nɔ xɔ akwɛ ɖó wanyiyi jɔ wanyiyi wɛ sísɛ́ mɛ ɔ bɔ é na mǐ wutu, é nyí ɖɔ é ɖó na na nǔ mǐ dandan wutu wɛ ǎ. Nùnamɛtɔ́ e ma nyí cejɛnnabinɔ ǎ é nɔ ɖó nukún ɖɔ è na sú xomɛ e emi nyɔ́ bo na nǔ mɛ é sín axɔ emi ǎ.
Mawu sɔ́ Vǐ tɔn jó dó ta mǐtɔn mɛ ɖó é yí wǎn nú mǐ wutu. Biblu ɖɔ: “Lee Mawu ɖè wanyiyi e é ɖó nú mǐ ɔ xlɛ́ mǐ gbɔn ɔ ɖíe: é sɛ́ vǐɖokponɔ tɔn dó.” Linlin tɛ wu É ka wà mɔ̌? “Bonu mǐ na nɔ gbɛ̀ gbɔn jǐ tɔn.” (1 Jaan 4:9) Dandan wɛ Mawu ka na wà mɔ̌ à? Ðebǔ ǎ! “Fɛ́nú” Mawu tɔn sín xlɛ̌ wɛ nyí “gbɛxixɔ sín axɔ e Klisu Jezu sú é”.
Etɛwu nùnina Mawu tɔn ka nyí “fɛ́nú” ɖé? Biblu tinmɛ ɖɔ: “Mawu ɖè lee é yí wǎn nú mǐ sɔ́ ɔ xlɛ́ mǐ, ɖó hwenu e mǐ kpò ɖò hwɛhutɔ́ nyí wɛ ɔ wɛ Klisu kú dó ta mǐtɔn mɛ.” (Hlɔmanu lɛ 5:8) Wanyiyi e ma nyí cejɛnnabi tɔn ǎ é sísɛ́ Mawu b’ɛ d’alɔ gbɛtɔ́ hwɛhutɔ́ e ma ɖó gǎn ɖě ǎ, bo ma lɛ́ ɖó ɖɔxatɔ́ ɖě ǎ lɛ é. Mǐ jɛxa wanyiyi enɛ ǎ, mǐ ka lɛ́ sixu sú axɔ tɔn ɛ gbeɖé ǎ. Nùnina tɔn wɛ nyí wanyiyi sín xlɛ́ ɖaxó hugǎn bǐ e è sixu mɔ kpɔ́n ɖò hwenuxó mɛ é.
VƆSISA TƐ È KA BLÓ?
Nùnina ɖé lɛ nɔ xɔ akwɛ ɖó é nɔ byɔ vɔsisa ɖaxó ɖò nùnamɛtɔ́ ɔ sí wutu. Enyi mɛɖé sɔ́ jlǒ dó na nǔ e xɔ akwɛ n’i tawun é ɖé mǐ ɔ, nùnina enɛ nɔ sù nukún mǐtɔn mɛ tawun ɖó vɔsisa e mɛ ɔ bló é wu.
Mawu “sɔ́ Vǐɖokponɔ tɔn jó.” (Jaan 3:16) É sɔ́ sixu na nǔ e vɛ́ n’i hugǎn mɔ̌ é ɖě mǐ ǎ. Ðò xwè liva mɔkpan e Jehovah da wɛkɛ ɔ na lɛ é mɛ ɔ, Jezu wà azɔ̌ xá ɛ bo nyí “mɛ e é yí wǎn na tawun é.” (Nùnywɛxó 8:30, nwt) Jezu nyí ‘Vǐ vívɛ́ná’ Mawu tɔn bo lɛ́ nyí “akpajlɛ Mawu e è ma nɔ mɔ ǎ é tɔn.” (Kolosinu lɛ 1:13-15) Mǐ sixu mɔ nukúnnú jɛ kancica e ɖò Mawu kpo Jezu kpo tɛntin é mɛ yì fó gbeɖé kpɔ́n ǎ.
É ɖò mɔ̌ có, Mawu ka “hwlɛn Vǐ éɖesunɔ tɔn ǎ.” (Hlɔmanu lɛ 8:32) Jehovah na nǔ e ɖò así tɔn bo nyɔ́ hugǎn é mǐ. Nùnina ɖé sɔ́ vɛ́ n’i hú mɔ̌ kpɔ́n ǎ.
SÚ DÒ ÐAXÓ ÐÉ
Nùnina ɖé lɛ nɔ xɔ akwɛ ɖó ye nɔ sú dò taji ɖé, kaka jɛ ee è ɖó na yawu sú lɛ é jí wutu. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, enyi mɛɖé sɔ́ jlǒ dó sú dotóoxwé sín axɔ e hwlɛn gbɛ̀ towe gán bɔ hwiɖesunɔ ma sixu kpéwú bo sú kpɔ́n ǎ é ɖé ɔ, kpɔ́n lee é na sù nukún towe mɛ sɔ́ é! Nùnina enɛ na xɔ akwɛ tawun, mɔ̌ wɛ à cé?
“Lee gbɛtɔ́ bǐ nɔ kú ɖó bǔ e ye ɖè xá Adamu ɔ wutu ɔ, mɔ̌ ɖokpo ɔ, mɛ e ɖò bǔ xá Klisu lɛ bǐ ɔ, Mawu na fɔ́n ye sín kú.” (1 Kɔlɛntinu lɛ 15:22) Ðó mǐ nyí kúnkan Adamu tɔn wutu ɔ, mǐ bǐ wɛ nɔ “kú,” bɔ é sín enɛ wu bɔ mǐ sixu gló azɔn kpo kú kpo ǎ, mǐ ka sɔ́ sixu lɛ́ dóhwɛ gbɔ xá Mawu mǐɖesunɔ bo mɛ́ ɖò nukún tɔn mɛ ǎ. Ðó mǐ ma kpé nùɖé wu ǎ wutu ɔ, mǐ sixu “fɔ́n” mɛɖebǔ sín “kú” kpɔ́n ǎ. Biblu ɖɔ nyì wɛn ɖɔ: “Gbɛtɔ́ sixu xɔ gbɛ̀ nú mɛɖé ǎ; é ka sixu xɔ gbɛ̀ nú éɖée ɖò Mawu sí ǎ . . . Mɛɖé sixu kpéwú bo sú ǎ kpowun bɔ xó fó.” (Ðɛhan 49:8, 9) Mǐ ɖó alɔdo sín hudo tawun ɖó mǐ sixu sú gbɛxixɔ ɔ sín axɔ mǐɖesunɔ ǎ. Mǐ ɖóɖó ɔ, mǐ kpé nǔtí wu ǎ.
Ðò wanyiyi tɔn ɖaxó ɔ mɛ ɔ, Jehovah ɖò gbesisɔmɛ bo sú nǔ e sín hudo mǐ ɖó é sín axɔ, bɔ mɔ mɛ ɔ, gbɔn Jezu jí ɔ, é “na fɔ́n [mɛ bǐ] sín kú.” Nɛ̌ gbɛxixɔ ɔ ka wà enɛ gbɔn? “Vǐ tɔn Jezu sín hun nɔ lɛ̀ mǐ wé sín hwɛ mǐtɔn lɛ bǐ mɛ.” Nugbǒ ɔ, nùɖiɖi ɖiɖó ɖò hun e Jezu kɔn nyì ayǐ é mɛ hun hwɛsɔkɛ kpo gbɛ̀ mavɔmavɔ kpo sín hɔn nú mɛ. (1 Jaan 1:7; 5:13) Etɛ gbɛxixɔ ɔ ka na wà nú mɛvívɛ́ mǐtɔn e ko kú lɛ é? “Lee kú gbɔn gbɛtɔ́ ɖokpo jí wá ɔ, mɔ̌ jɛn fínfɔ́n sín kú mɛkúkú lɛ tɔn gbɔn gbɛtɔ́ ɖokpo [Jezu] jí wá é nɛ.”
Nùnina ɖé ko tíìn bo gosin nùnamɛtɔ́ ɖaxó ɖé gɔ́n alǒ wanyiyi ɖaxó ɖé ko sísɛ́ mɛɖé bɔ é na nǔ mɛ b’ɛ hugǎn vɔsisa e Jezu bló é ǎ. Mɛɖebǔ ko sɔ́ nǔ ɖaxó ɖé dó savɔ̌ dó ta mǐtɔn mɛ kpɔ́n sɔ ee Jehovah Mawu bló é ǎ. Bɔ nùnina ɖé ka sú dò ɖaxó ɖé hú vɔsisa e tún kàn nú mǐ sín hwɛhuhu kpo kú kpo sí é ǎ. Nugbǒ ɔ, è sixu jlɛ́ nùnina ɖebǔ dó akwɛ e gbɛxixɔ ɔ xɔ é wu ǎ.
^ akpá. 19 Nú a jló na mɔ nǔ ɖevo lɛ dó linlin e Mawu ɖó dó fínfɔ́n sín kú mɛkúkú lɛ tɔn jí é hǔn, kpɔ́n wemata 7gɔ́ ɔ wema Etɛ Biblu ka Kplɔ́n Mɛ Tawun? tɔn, Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ wɛ ɖetɔ́n b’ɛ lɛ́ ɖò www.jw.org jí.


text:
Xónusɔ́ɖóte Akpáxwé 2gɔ́ ɔ Tɔn
Etɛwu Jehovah ka sɔ́ sìn dó vɔ gbɛ̀ hwenɛnu tɔn na? Ðò bǐbɛ̌mɛ hwenuxó gbɛtɔ́ lɛ tɔn tɔn ɔ, ahwan ɖé bɛ́ ɖò nǔ ɖagbe kpo nǔ nyanya kpo tɛntin. Gbɛtɔ́ ɖé lɛ ɖi Adamu, Ɛvu kpo vǐ yetɔn Kanyɛ́ɛ kpo jló bo nɔ nǔ nyanya sín akpáxwé. Mɛ klewun ɖevo lɛ, ɖi Abɛli kpo Nɔwée kpo jló bo nɔ nǔ ɖagbe sín akpáxwé. Gbɛtɔ́ gègě wá huzu nǔnyanyawatɔ́ sɔmɔ̌ bɔ Jehovah gbɔ bo wá vɔ gbɛ̀ nyanya enɛ. Akpáxwé elɔ na d’alɔ mǐ bɔ mǐ na tuùn ɖɔ Jehovah nɔ mɔ akpá e xwé mǐ jló na nɔ é; bɔ é kún na na tɛn nǔ nyanya nú é na ɖu ɖò nǔ ɖagbe jí gbeɖé ó.
ƉÒ AKPÁXWÉ ELƆ
NUKPLƆNKPLƆN 3
Adamu kpo Ɛvu kpo Tlitó nú Mawu
Etɛ ka gbɔn vo ɖò atín e ɖò jikpá Edɛni tɔn mɛ lɛ é ɖokpo mɛ? Etɛwu Ɛvu ka ɖu sínsɛ́n tɔn?
NUKPLƆNKPLƆN 4
Sín Xomɛsin Jí Jɛ Mɛhuhu Jí
Mawu yí vɔsisa Abɛli tɔn bo ka gbɛ́ Kanyɛ́ɛ tɔn. Hwenu e Kanyɛ́ɛ mɔ mɔ̌ é ɔ, é sìn xomɛ tawun bo dó nǔ baɖabaɖa ɖé sìn.
NUKPLƆNKPLƆN 5
Tɔjihun Nɔwée Tɔn
Hwenu e wɛnsagun lɛ wá da nyɔnu lɛ ɖò ayikúngban jí é ɔ, ye jì vǐ jiganjigan dakaxotɔ́ lɛ. Adakaxixo kpé fí bǐ. Amɔ̌, Nɔwée gbɔn vo; é yí wǎn nú Mawu bo nɔ setónú n’i.
NUKPLƆNKPLƆN 6
Mɛ Tantɔn Gán Bo Byɔ Gbɛ̀ Yɔyɔ̌ ɖé Mɛ
Jǐ ja nú kéze 40 zǎn 40. Nɔwée kpo xwédo tɔn bǐ kpo nɔ tɔjihun ɔ mɛ nú xwè ɖokpo jɛji. Ye wá kpéwú bo na tɔ́n lo.


text:
DƆKUN MAWUXÓ Ɔ TƆN ÐÉ LƐ | JƆBU 1-5
Jɔbu Nɔ Gbeji Ðò Mɛtɛnkpɔn Mɛ
Jɔbu nɔ gbɛ̀ ɖò Wusi ɖò hwenu e Izlayɛli-ví lɛ ɖò kannumɔgbenu ɖò Ejipu é. Jɔbu nyí Izlayɛli-ví ǎ có, é sɛ̀n Jehovah kpo gbejininɔ kpo. É ɖó xwédo ɖaxó ɖé, bo ɖó dɔkun gègě, lobo lɛ́ nyí mɛ nukúnɖeji ɖé ɖò xá tɔn mɛ. Wěɖexámɛtɔ́ e mɛ lɛ nɔ ɖó sísí ɖaxó na é ɖé wɛ n’i, bo lɛ́ nyí hwɛɖɔtɔ́ e ma nɔ kpɔ́n mɛ nukúnta dó ɖɔhwɛ ǎ é ɖé. É nɔ na nǔ wamamɔnɔ lɛ kpo gbɛ̌dónanɔ lɛ kpo. Nya gbejinɔtɔ́ ɖé wɛ nú Jɔbu.
Jɔbu xlɛ́ céɖécéɖé ɖɔ Jehovah wɛ nyí Mɛ e ɖò taji hugǎn ɖò gbɛzán emitɔn mɛ é
Satáan ɖ’ayi gbejininɔ Jɔbu tɔn wu. É gbɛ́ ɖɔ Jɔbu kún nɔ setónú nú Jehovah ó ǎ, loɔ, nǔ e nɔ sísɛ́ ɛ b’ɛ nɔ setónú ɔ é wu é mɔ xó ɖɔ dó
Satáan ɖɔ jí nǔ nyɔ́ nú Jɔbu wɛ zɔ́n b’ɛ sɛ̀n Jehovah
Bo na dó na xósin nú jidómɛ Satáan tɔn ɔ, Jehovah jó è dó b’ɛ tɛ́n nya nùɖitɔ́ enɛ kpɔ́n. Satáan hɛn nǔ gblé dó Jɔbu wu ɖò ali lɛ bǐ nu
Ee Jɔbu tɛnkpɔn bo nɔ gbeji é ɔ, Satáan mɔ xó ɖɔ dó gbejininɔ gbɛtɔ́ lɛ bǐ tɔn wu
Jɔbu hu hwɛ ɖebǔ ǎ, é ka ɖɔ nǔ ɖebǔ nyì dò nú Mawu ǎ


text:
AKPÁXWÉ 1
Nùbudo E Tuùntuùn Tɔn Hɛn Awǎjijɛ Wá nú Mǐ É
Mɛɖé ka ko ɖɔ nùbudo ɖé nú we kpɔ́n à?— * Biblu ɖɔ “nùbudo” taji ɖé xó bɔ é gosin Mawu gɔ́n. È ylɔ ɖɔ nùbudo, ɖó gbɛtɔ́ lɛ mɔ nukúnnú jɛ mɛ ɖò hwexónu ǎ. Wɛnsagun lɛ lɔ tlɛ jló na tuùn nǔ gègě d’ewu. A ka jló na mɔ nukúnnú jɛ nùbudo enɛ wu à?—
Etɛ a ka lin ɖɔ wɛnsagun lɛ tɛnkpɔn bo na mɔ dò na?
Ðò hwenu línlín ɖíe ɔ, Mawu ɖó sunnu nukɔntɔn ɔ kpo nyɔnu nukɔntɔn ɔ kpo. Nyikɔ yetɔn nɔ nyí Adamu kpo Ɛva kpo. Mawu na ye xwé ɖagbe ɖagbe e è nɔ ylɔ ɖɔ jikpá Edɛnu tɔn é. Enyi Adamu kpo Ɛva kpo ko setónú nú Mawu wɛ ɔ, ye kpo vǐ yetɔn lɛ kpo na ko bló bɔ ayikúngban ɔ bǐ na huzu palaɖisi ɖé, bo na cí jikpá Edɛnu tɔn ɖɔhun. Bɔ ye na ko nɔ gbɛ̀ ɖò Palaɖisi mɛ kaka sɔyi. Amɔ̌, a ka flín nǔ e Adamu kpo Ɛva kpo wà é à?—
Adamu kpo Ɛva kpo tlitó nú Mawu. Nǔ e wu ye ma sɔ́ ɖò gbɛ̀ ɖò Palaɖisi mɛ ɖò égbé ǎ é nɛ. Amɔ̌, Mawu ɖɔ ɖɔ emi na bló, bɔ ayikúngban ɔ bǐ na huzu fí ɖagbe ɖagbe ɖé, bɔ mɛ bǐ na nɔ gbɛ̀ kaka sɔyi ɖò awǎjijɛ mɛ. Nɛ̌ é ka na bló enɛ gbɔn? Gbɛtɔ́ lɛ mɔ nukúnnú jɛ enɛ mɛ ǎ nú hwenu línlín. Nùbudo ɖé wɛ.
Hwenu e Jezu wá ayikúngban jí é ɔ, é kplɔ́n nǔ mɛ lɛ dó nùbudo enɛ wu. É ɖɔ ɖɔ é kúnkplá Axɔsuɖuto Mawu tɔn. Jezu ɖɔ nú mɛ lɛ ɖɔ ye ni xoɖɛ ɖɔ Axɔsuɖuto enɛ ɔ ni wá. Axɔsuɖuto enɛ na bló bɔ ayikúngban ɔ na nyí palaɖisi ɖɛkpɛɖɛkpɛ ɖé.
Xomɛ hun we ɖɔ a mɔ nǔ jɛ nùbudo enɛ mɛ à cé?— Flín ɖɔ mɛ e setónú nú Jehovah lɛ é kɛɖɛ wɛ na nɔ Palaɖisi mɛ. Biblu kpi sunnu kpo nyɔnu kpo e setónú nú Jehovah lɛ é gègě sín tàn nú mǐ. A ka jló na kplɔ́n nǔ dó ye wu à?— Mǐ ni kpɔ́n mɛ alɔkpa e ye mɛ ɖé lɛ nyí é kpo lee mǐ sixu wà nǔ ye ɖɔhun gbɔn é kpo.
XÀ ÐÒ BIBLU TOWE MƐ
^ akpá. 3 Ðò tàn e ɖò wema elɔ mɛ lɛ é mɛ ɔ, a na mɔ wuntun elɔ (—) bɔ é nɔ bɔ dó nùkanbyɔ ɖé lɛ wu. Hwenu e é jɛ ɖɔ a ni yì agbɔ̌n jí bonu vǐ towe ni na xósin é nɛ.


text:
XOTA E ÐÒ AKPÀ Ɔ JÍ É | WƐNSAGUN LƐ: ETƐ BIBLU KA ÐƆ DÓ YE WU?
Lee Wɛnsagun lɛ Sixu D’alɔ We Gbɔn É
Nǔ gbɛtɔ́ lɛ tɔn nɔ ɖu ayi mɛ nú wɛnsagun gbejinɔtɔ́ lɛ tawun, bɔ ye nɔ lɛ́ ɖó alɔ ɖò jlǒ Jehovah tɔn wiwa mɛ titewungbe tɔn. Hwenu e Mawu ɖó ayikúngban ɔ é ɔ, wɛnsagun lɛ “ɖò kpɔ́ bo ɖò han jì wɛ, [bo] ɖò xó sú wɛ kpo xomɛhunhun kpo.” (Jɔbu 38:4, 7) Sín bǐbɛ̌mɛ ɔ, wɛnsagun lɛ “jló na mɔ nǔ jɛ wɛn” nǔɖɔɖ’ayǐ tɔn e kúnkplá nǔ ɖěɖee na jɛ ɖò ayikúngban jí ɖò sɔgudo lɛ é wu.—1 Piyɛ́ɛ 1:11, 12.
Biblu xlɛ́ ɖɔ bo na dó wà jlǒ Mawu tɔn ɔ, wɛnsagun lɛ cyɔn alɔ Mawu sɛntɔ́ nugbǒ lɛ jí ɖó bǎ ɖé mɛ ɖò hweɖelɛnu. (Ðɛhan 34:8) Kpɔ́ndéwú ɖé lɛ ɖíe:
Hwenu e Jehovah ɖò kún na sú dó nú toxo nyanya Sodɔmu kpo Gomɔ́ɔ kpo wɛ é ɔ, wɛnsagun lɛ d’alɔ nǔjlɔjlɔwatɔ́ Lɔti kpo xwédo tɔn kpo bɔ ye hɔn.—Bǐbɛ̌mɛ 19:1, 15-26.
Hwenu e è ɖó kúhwɛ́ nú dɔnkpɛvu Eblée atɔn bo bɛ́ ye kɔn nyì myɔ ɖaxó ɖé mɛ ɖò Babilɔnu hwexónu tɔn mɛ é ɔ, Mawu “sɛ́ wɛnsagun tɔn dó, bɔ é wá hwlɛn mɛsɛntɔ́ tɔn lɛ gán.”—Daniyɛli 3:19-28.
Ee nya nǔjlɔjlɔwatɔ́ Daniyɛli nɔ kinnikinni domɛ bɔ ayǐ hɔ́n é ɔ, é tinmɛ ɖɔ emi gán ɖ’emɛ ɖó “Mawu . . . sɛ́ wɛnsagun tɔn dó, bɔ é wá sú kinnikinni lɛ sín nu.”—Daniyɛli 6:17, 23.
WƐNSAGUN LƐ D’ALƆ AGUN KLISANWUN TƆN BǏBƐ̌MƐ TƆN Ɔ
Hweɖelɛnu ɔ, wɛnsagun Mawu tɔn lɛ ɖ’alɔ ɖò azɔ̌ agun Klisanwun tɔn bǐbɛ̌mɛ tɔn ɔ tɔn lɛ mɛ, hwenu e mɔ̌ wiwa ɖò dandan bonu linlin Jehovah tɔn ni jɛnu é. Kpɔ́ndéwú ɖé lɛ ɖíe:
Wɛnsagun ɖé hun gankpa ɖé sín hɔn lɛ nú mɛsɛ́dó lɛ bo ɖegbe nú ye ɖɔ ye ni gbɛkan dó wɛnɖagbejijla ɔ nu ɖò tɛmpli ɔ mɛ.—Mɛsɛ́dó 5:17-21.
Wɛnsagun ɖé ɖɔ nú wɛnɖagbejlatɔ́ Filipu ɖɔ é ni yì gbetótló li e gosin Jeluzalɛmu yì Gaza é jí bo ɖɔ Mawuxó nú Etiopíinu e wá yì sɛ̀n Mawu ɖò Jeluzalɛmu bo lɛkɔ é ɖé.—Mɛsɛ́dó 8:26-33.
Hwenu e gan ɔ xò nú Mawu bɔ mɛ e ma nyí Jwifu ǎ lɛ é na huzu Klisanwun é ɔ, wɛnsagun Mawu tɔn ɖé tɔ́n dó ahwangán Hlɔmanu Kɔnɛyi jí ɖò nǔmimɔ ɖé mɛ, bo ɖɔ n’i ɖɔ é ni ylɔ mɛsɛ́dó Piyɛ́ɛ wá xwé tɔn gbè.—Mɛsɛ́dó 10:3-5.
Hwenu e mɛsɛ́dó Piyɛ́ɛ ɖò gankpa mɛ é ɔ, wɛnsagun ɖé tɔ́n dó jǐ tɔn, lobo kplá ɛ sín gankpa ɔ mɛ.—Mɛsɛ́dó 12:1-11.
LEE WƐNSAGUN LƐ SIXU D’ALƆ WE GBƆN É
Mawu sɔ́ nɔ zán wɛnsagun lɛ ɖò nùjiwǔ linu dó d’alɔ mɛ lɛ lee Biblu ɖexlɛ́ gbɔn é ɖò égbé bonu kúnnuɖenú ɖé xlɛ́ ǎ. É ɖò mɔ̌ có, Jezu ɖɔ dó hwenu mǐtɔn wu ɖɔ: “È na jla axɔsuɖuɖu Mawu tɔn sín wɛnɖagbe gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ, bonu é na nyí kúnnuɖiɖe nú gbɛtɔ́ lɛ bǐ. Enɛ ɔ gudo ɔ, gbɛ̀ ɔ na vɔ.” (Matie 24:14) A ka tuùn ɖɔ ahwanvu Klisu tɔn lɛ ɖò azɔ̌ enɛ wà wɛ ɖò alixlɛ́mɛ wɛnsagun lɛ tɔn glɔ à?
Wema Nǔɖexlɛ́mɛ tɔn ɖexlɛ́ ɖɔ wɛnsagun lɛ na ɖò alɔ dó gbɛtɔ́ lɛ wɛ ɖò ayikúngban ɔ bǐ jí, bonu ye na kplɔ́n nǔ dó Jehovah Mawu kpo linlin e é ɖó nú gbɛtɔ́ lɛ é kpo wu. Mɛsɛ́dó Jaan wlan ɖɔ: “Un mɔ wɛnsagun ɖevo, bɔ é ɖò zinzɔn wɛ gbɔn jɔhɔn mɛ aga; é ɖó Wɛnɖagbe mavɔmavɔ ɖé bo na dó mɛ e ɖò ayikúngban jí lɛ; é na dó wɛn ɔ tò bǐ, akɔta bǐ, gbè bǐ kpodo togun bǐ kpo. Wɛnsagun ɔ zé gbè yì jǐ bo ɖɔ: ‘Mi ɖó sísí nú Mawu, bo kpa susu n’i! Ðó hwenu e é na ɖɔhwɛ xá gbɛtɔ́ lɛ dó ɔ sù. Mi sɛ̀n mɛ e bló jixwé, bo bló ayikúngban, bo bló xù kpo tɔjɔtɛn lɛ kpo é!’” (Nǔɖexlɛ́mɛ 14:6, 7) Nǔ e nɔ jɛ égbé lɛ é gègě nyí kúnnuɖenú ɖɔ wɛnsagun lɛ ɖò gudo nú Axɔsuɖuto ɔ jijla gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ sín azɔ̌ ɔ. Nugbǒ ɔ, enyi hwɛhutɔ́ ɖé jó hwɛ tɔn lɛ dó bo lɛkɔ wá Jehovah gɔ́n ɔ, “wɛnsagun Mawu tɔn lɛ nɔ j’awǎ.”—Luki 15:10.
Etɛ ka na jɛ hwenu e wɛnɖagbejijlazɔ́ ɔ na fó é? Enɛ gudo ɔ, “ahwangɔnu jixwé tɔn lɛ” na nɔ gudo nú Jezu Klisu, Axɔsu axɔsu lɛ tɔn ɔ bo na fun “ahwan e ye na fun ɖò Mawu Nǔbǐwukpétɔ́ ɔ sín azǎn ɖaxó ɔ gbè,” bɔ è nɔ ylɔ ɖɔ Haamagedɔni é. (Nǔɖexlɛ́mɛ 16:14-16; 19:14-16) Wɛnsagun hlɔnhlɔnnɔ lɛ na gɔ́ nú Aklunɔ Jezu bo “na dɔn tó nú mɛ e . . . ma nɔ setónú nú wɛnɖagbe e ɖɔ xó dó Aklunɔ mǐtɔn Jezu wu ǎ lɛ.”—2 Tɛsalonikinu lɛ 1:7, 8.
Enɛ wu ɔ, kudeji ɖɔ nǔ towe nɔ ɖu ayi mɛ nú wɛnsagun lɛ. Ye nɔ lin ganjininɔ mɛ e jló na sɛ̀n Mawu lɛ é tɔn tawun, bɔ Jehovah ko zán ye azɔn gègě dó dó wusyɛn lanmɛ nú mɛsɛntɔ́ tɔn gbejinɔtɔ́ e ɖò ayikúngban jí lɛ é bo lɛ́ cyɔn alɔ ye jí.—Eblée lɛ 1:14.
Enɛ wu ɔ, ɖokpo ɖokpo mǐtɔn ɖó na wá gbeta taji ɖé kɔn. Mǐ ka na ɖótó wɛnɖagbe e jla wɛ è ɖè lɛlɛ̌ dó gbɛ̀ ɔ bǐ é lobo setónú na à? Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn e ɖò xá towe mɛ lɛ é na hun xomɛ bo kplɔ́n nǔ xá we bɔ a na ɖu alɔdo wanyiyinɔ wɛnsagun Mawu tɔn hlɔnhlɔnnɔ lɛ tɔn sín lè.


text:
Wema lɛ Xwíxwlémɛ
ATƆXWƐ
Nùkanbyɔ: Mi ka lin ɖɔ xó elɔ lɛ na wá jɛnu gbè ɖokpo à?
Wemafɔ: Nǔ 21:3, 4
Nùxwlémɛ: Atɔxwɛ elɔ ɖɔ xó dó lee Mawu na ɖè akpá enɛ e é dó é gbɔn é kpo lè e enɛ na hɛn wá nú mi é kpo jí.
ATƆXWƐ (wexwɛ gudo tɔn)
Nùkanbyɔ: Mi kpɔ́n nùkanbyɔ elɔ. [Xà nùkanbyɔ nukɔntɔn ɔ kpo xósin e mɛ lɛ nɔ na é ɖé lɛ kpo ɖò wexwɛ 32gɔ́ ɔ jí.] Etɛ mi ka lin d’ewu?
Wemafɔ: Ðɛ 83:19
Nùxwlémɛ: Xota elɔ ɖɔ xó dó nǔ ɖevo e Biblu ɖɔ dó nyikɔ Mawu tɔn wu lɛ é jí.
BIBLU KPLƆ́N MƐ
Nùkanbyɔ: Mɛɖé lɛ nɔ lin ɖɔ Mawu sín acɛ mɛ wɛ gbɛ̀ ɔ ɖè. Amɔ̌, mi ka tuùn ɖɔ Biblu kún kplɔ́n mɔ̌ mɛ ó à?
Wemafɔ: 1Jn 5:19
Nùxwlémɛ: Wema elɔ tinmɛ nǔ e Biblu kplɔ́n mɛ tawun dó xota enɛ kpo ɖevo lɛ kpo wu é hézéhézé.
NÙXWLÉMƐ HWIÐESUNƆ TƆN
Zǎn kpɔ́ndéwú e wá yì lɛ é dó sɔnǔ nú nùxwlémɛ hwiɖesunɔ tɔn.


text:
BIBLU NƆ HUZU GBƐZÁN MƐTƆN
Un J’ayǐ Azɔn Gègě Cobɔ É Wá Kpa Mì
È JÌ MÌ ÐÒ: 1953
TÒ CE: AUSTRALIE
TAN CE: KANNUMƆ FƆTÓO NÙBLIBLIWIWA TƆN LƐ KPINKPƆN TƆN
NǓ E UN WÀ WÁ YÌ LƐ É:
Tɔ́ ce sɛ̀ tɛn sín Allemagne wá yì Australie ɖò 1949. É wá azɔ̌ ba gbé ɖò azɔ̌xwé e nɔ kun dɔkun doglɔ tɔn lɛ é kpo ee nɔ bló zota (groupes électrogènes) lɛ é kpo, bo jɛ agban ɖó gletoxo Victoria tɔn mɛ. Finɛ wɛ é da nɔ ce ɖè, bɔ ye jì mì ɖò 1953.
Xwè yɔywɛ ɖé gudo ɔ, nɔ ce jɛ Biblu kplɔ́n xá Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ jí, bɔ nùkplɔnmɛ Biblu tɔn lɛ ɖò nǔ e è dó dó ayi mɛ nú mì ɖò vǔ ce lɛ é mɛ. Amɔ̌, tɔ́ ce nɔ mɔ sinsɛn ɖebǔ gbɔ ǎ. É wá huzu adakaxotɔ́, bo nɔ lɛ́ dó xɛsi mɛ, bɔ nɔ ce nɔ ɖi xɛsi n’i tawun. Nɔ ce ka kpò ɖò Biblu ɔ kplɔ́n wɛ ɖò nǔglɔ, lobo wá yí wǎn nú nùkplɔnmɛ e ɖ’emɛ lɛ é. Enyi papa ce ma ɖò xwégbe ǎ ɔ, é nɔ má nǔ e é kplɔ́n lɛ é xá nɔví ce nyɔnu ɔ kpo nyì kpo. É ɖɔ palaɖisi ayikúngban jí tɔn sɔgudo tɔn ɔ kpo awǎjijɛ e nugbodòdó Biblu tɔn lɛ xwixwedó sixu hɛn wá nú mǐ é kpo sín xó nú mǐ.—
Hwenu e un ɖó xwè 18 é ɔ, adakaxixo papa tɔn zɔ́n bɔ un gbɔ bo jɛ gbě. Un ɖi nǔ nú nǔ e nɔ ce kplɔ́n mì ɖò Biblu mɛ lɛ é, amɔ̌, ye ka xɔ akwɛ ɖò nukún ce mɛ ǎ. Enɛ wu ɔ, un xwedó nùkplɔnmɛ enɛ lɛ ǎ. Un jɛ lɛtlikizɔ́ wà jí ɖò fí e è nɔ kun akán ɖè é ɖé. Un ɖó xwè 20 é ɔ, un d’asì. Mǐ jì nukɔnví mǐtɔn e nyí nyɔnu é ɖò xwè atɔn gudo, bɔ un vɔ́ tamɛ lin kpɔ́n dó nǔ e ɖò taji ɖò gbɛzán ce mɛ é jí. Un tuùn ɖɔ Biblu sixu d’alɔ xwédo mǐtɔn, enɛ wu wɛ un jɛ Biblu kplɔ́n xá Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn ɖé jí. Amɔ̌, asì ce gbɛ́ wǎn nú Kúnnuɖetɔ́ lɛ tawun. Hwenu e un yì kplé yetɔn lɛ ɖokpo é ɔ, é sɔ́ nǔ wè ɖó te bo ɖɔ nyì ɖó na sɔ́ ɖokpo: jǒ Biblu kplɔnkplɔn dó alǒ tɔ́n sín xwégbe. Un mɔ ɖɔ un kún kpé nùɖé wu ó, bo gbɔ bo yí gbè nú nǔ é byɔ mì é lobo jó Kúnnuɖetɔ́ lɛ dó. É wá vɛ́ nú mì ɖò gudo mɛ ɖɔ un kún wà nǔ e sɔgbe bɔ un tuùn é ó.
Gbè ɖokpo ɔ, azɔ̌gbɛ́ ce lɛ xlɛ́ mì fɔtóo nùblibliwiwa tɔn lɛ. É dɔn mì tawun bo lɛ́ xyɔwǔ nú mì, b’ɛ zɔ́n bɔ ayi ce dóhwɛ mì syɛnsyɛn. Un flín nǔ e un kplɔ́n ɖò Biblu mɛ lɛ é, bo mɔ ɖɔ Mawu na dɔn tó nú mì jɛn wɛ. Amɔ̌, ee un fɔ́n bo ɖò ɖiɖe kwijikwiji lɛ kpɔ́n wɛ é ɔ, linlin e un ɖó dó fɔtóo nùblibliwiwa tɔn wu é wá ɖyɔ. Un tlɛ wá huzu kannumɔ na.
Ðò xwè 20 e bɔ d’ewu lɛ é vlamɛ ɔ, un sɛyi zɔ bǐ nú nugbodòdó e nɔ ce kplɔ́n mì lɛ é. Nǔ e un nɔ bɛ́ dó ayi mɛ lɛ é nɔ tɔ́n ɖò walɔ ce lɛ mɛ. Xó gblégblé lɛ nɔ tɔ́n sín nu ce mɛ, bɔ un yí wǎn nú alisá gblégblé lɛ. Un wá ɖó linlin agɔ dó xóɖóxámɛ wu. Nyì kpo asì ce kpo kpó ɖò kpɔ́ có, un nɔ tɔ́n xá nyɔnu ɖevo lɛ. Un kpɔ́n nùkpɛ́n mɛ gbè ɖokpo bo ɖɔ nú nyiɖée ɖɔ, ‘Un gbɛ́ wǎn nú we.’ Sísí e un nɔ ɖó nú nyiɖée ɔ wá bú bǐ bɔ nǔ nyiɖesunɔ tɔn sɔ́ nɔ nyɔ́ nukún ce mɛ ɖebǔ ǎ.
Alɔwliwli ce gbà, bɔ gbɛ̀ ce byɔ kɔ́blumanya mɛ. Un wá xoɖɛ sɛ́dó Jehovah kpo ayi ce bǐ kpo. Un jó Biblu kplɔnkplɔn dó é ɔ, xwè 20 ko wá yì có, un lɛ́vɔ bɛ́. Tɔ́ ce ko kú hwenɛnu, bɔ nɔ ce ko bló baptɛm bo huzu Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn.
LEE BIBLU HUZU GBƐZÁN CE GBƆN É:
Lee un nɔ zán gbɛ̀ gbɔn é gbɔn vo tawun dó nugbodòdó Biblu tɔn titewungbe lɛ. Amɔ̌ dìn ɔ, un kudeji bo na ɖó vivo ayi mɛ tɔn e sín akpá Biblu dó é. Un ɖɔ nú nyiɖée ɖɔ na bló bɔ xógbe e mɛ́ lɛ é na nɔ tɔ́n sín nu ce mɛ, bo kún sɔ́ na nɔ yawu sìn xomɛ ɖě ó. Un lɛ́vɔ wá gbeta ɔ kɔn bo na jó gbɛ̀ blíblí zinzan, akɔxixo, ahannudingan, kpo ajojija dó gǎn ce kpo dó.
Azɔ̌gbɛ́ ce lɛ mɔ nukúnnú jɛ nǔ e wu un jló na bló huzuhuzu kpligidi mɔhun lɛ é wu ǎ. Ye nɔ sísɛ́ mì bonu má lɛ́ jɛ gbɛ̀ ce xóxó ɔ zán jí, kaka nú xwè atɔn. Enyi un ɖè afɔ nyì dò klewun, ɖi un yawu sìn xomɛ alǒ ɖɔ xó masɔgbe ɖé ɔ, ye nɔ súxó ɖɔ: “Eenɛ! Joe mǐtɔn xóxó ɔ ɖíe hǔn.” Xógbe enɛ lɛ nɔ vɛ́ nú mì kpɔ́n! Hwɛhwɛ wɛ un nɔ mɔ ɖɔ é kún na kpa mì ó.
Fɔtóo nùblibliwiwa tɔn lɛ gɔ́ azɔ̌ ce mɛ, ɖò ɔdinatɛ́ɛ kpo wema lɛ kpo mɛ. Azɔ̌gbɛ́ ce lɛ ɖó aca bo nɔ sɛ́ fɔtóo jikwikwi tɔn lɛ dó yeɖée lɛ gbɔn ɔdinatɛ́ɛ yetɔn lɛ jí, lee un nɔ bló gbɔn ɖ’ayǐ é. Un ɖò tintɛnkpɔn wɛ bo sɔ́ na nyí kannumɔ na ǎ, amɔ̌, é cí ɖɔ ye kanɖeji bo na zin mì dɛ́ jɛn wɛ ɖɔhun. Un ba alɔdo kpo akɔnkpinkpan kpo ɖò mɛ e nɔ kplɔ́n Biblu xá mì é gɔ́n. É ɖótó mì kpo sɔxwixwe kpo hwenu e un ɖò xomɛ ɖɔ n’i wɛ é. É zán wemafɔ Biblu tɔn tawun tawun ɖé lɛ, bo xlɛ́ mì lee un ma sɔ́ na nyí kannumɔ na ǎ gbɔn é, lobo dó wusyɛn lanmɛ nú mì ɖɔ má fɔ́n bo ɖò ɖɛ xò sɛ́dó Jehovah wɛ bo nɔ byɔ alɔdo tɔn.—
Un ɖɔ nú azɔ̌gbɛ́ ce lɛ gbè ɖokpo ɖɔ un jló na mɔ ye. Ee ye kplé é ɔ, un ɖɔ nú ye ɖɔ ye ni na biya sunnu wè e ɖɔ nú mǐ ɖɔ emi nyí ahannumunɔ ɖ’ayǐ lɛ é. Ye bǐ súxó bo ɖɔ: “A ma sixu ɖɔ mɔ̌ nɛ! Xwi ɖí wɛ mɛ enɛ lɛ ɖè bo sɔ́ na nyí kannumɔ na ǎ sín!” Un yí gbè nú ye ɖɔ: “Nugbǒ wɛ, nǔ e wà wɛ nyì lɔ ɖè é nɛ.” Bɛ́sín gbè nɛ gbè ɔ, ye mɔ nǔ jɛ wu ɖɔ un ɖò xwi ɖí wɛ bo kún sɔ́ na nyí kannumɔ nú fɔtóo nùblibliwiwa tɔn lɛ kpinkpɔn ó, lobɔ ye sɔ́ nɔ gbidi kɔ nú mì bonu ma lɛ́ jɛ gbɛ̀ ce xóxó ɔ zán jí ɖě ǎ.
É wá yá é ɔ, kpodo alɔdo ɖaxó Jehovah tɔn kpo ɔ, un ɖu ɖò kannumɔ e un nyí nú fɔtóo nùblibliwiwa tɔn lɛ kpinkpɔn é jí. Ðò 1999 ɔ, un bló baptɛm bo huzu Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn, bɔ ali e hun nú mì azɔn wegɔ ɔ bonu má zán gbɛ̀ mímɛ́, awǎjijɛ gbɛ̀ é sù nukún ce mɛ tawun.
Un mɔ nukúnnú jɛ nǔ e wu Jehovah gbɛ́ wǎn nú nǔ e un yí wǎn na nú xwè mɔkpan lɛ é wu dìn lo. Ðó é nyí Tɔ́ wanyiyinɔ ɖé wutu ɔ, é jló na cyɔn alɔ jǐ ce ɖò nǔ e fɔtóo nùblibliwiwa tɔn lɛ kpinkpɔn nɔ hɛn gblé dó mɛ wu lɛ é sí. Xó nugbǒ tawun wɛ Nùnywɛxó 3:5, 6 ɖɔ! Wemafɔ enɛ lɛ ɖɔ: “Ðeji dó Mawu Mavɔmavɔ wu kpo ayixa towe bǐ kpo. Ma ganjɛ nùnywɛ hwiɖesunɔ tɔn wu ó. Ba jlǒ Mawu Mavɔmavɔ tɔn ɖò nǔ e a nɔ wà lɛ bǐ mɛ; enɛ ɔ, é na xlɛ́ ali we.” É nyí alɔ kɛɖɛ wɛ nugbodòdó Biblu tɔn lɛ nɔ cyɔn mɛ jí ǎ, loɔ, ganjɛwu ɖuɖeji tɔn wɛ ye lɛ́vɔ nyí.—
LÈ E UN MƆ LƐ É:
Ð’ayǐ ɔ, un gbɛ́ wǎn nú nyiɖée tawun, amɔ̌ dìn ɔ, un ɖó sísí mɛɖesunɔ tɔn kpo vivo ayi mɛ tɔn kpo. Un nɔ zán gbɛ̀ mímɛ́ ɖé bo tuùn ɖɔ Jehovah sɔ́ hwɛ kɛ mì bo lɛ́ ɖò gudo ce. Ðò 2000 ɔ, un da Karolin, nyɔnu Klisanwun ɖɛkpɛɖɛkpɛ ɖé wɛ bo yí wǎn nú Jehovah tawun nyì ɖɔhun. Xwé mǐtɔn gbè nyí vivotínsá ɖé. Wǔjɔmɛ ɖaxó ɖé wɛ é nyí nú mǐ, bɔ mǐ ɖò kplékplé Klisanwun lɛ tɔn e mɛ́ bo ɖó wanyiyi, lobo gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ é ɖé mɛ.


text:
KPLÉ GBƐZÁN KPO SINSƐNZƆ́ KPO TƆN SÍN AZƆ̌WEMA Juin 2017
Wema lɛ Xwíxwlémɛ
Réveillez-vous kpo nugbǒ Biblu tɔn dó nùnina e gbɛ̀ nyí é wu kpo xwíxwlémɛ. Zǎn kpɔ́ndéwú e ɖò finɛ lɛ é dó sɔnǔ nú hwiɖesunɔ tɔn lɛ.
DƆKUN MAWUXÓ Ɔ TƆN ÐÉ LƐ
Xó Jehovah Tɔn Nɔ Jɛnu Tɛnwin Lɛnwin
Nǔɖɔɖ’ayǐ Jelemíi tɔn e kúnkplá Babilɔnu kpodo gbigbá tɔn kpo é jɛnu pɛ́pɛ́pɛ́.
KLISANWUN GBƐ̀ ZINZAN
Nɛ̌ Nǔ E A Ði nú Akpá E Jehovah Dó lɛ É ka Lidǒ Sɔ?
Jozuwée dó zǒgbe jí ɖɔ akpá e Jehovah dó lɛ é bǐ jɛnu. Nɛ̌ mǐ ka sixu hɛn nǔ e mǐ ɖi nú akpá e Jehovah dó lɛ é lidǒ ɖ’eji gbɔn?
DƆKUN MAWUXÓ Ɔ TƆN ÐÉ LƐ
Nukún Ðiɖó Nǔ Nɔ D’alɔ Mǐ Bɔ Mǐ Nɔ Dɛ
Etɛ ka d’alɔ Jelemíi bɔ é dɛ bo ɖó linlin ɖagbe ɖò wuvɛ̌ syɛnsyɛn lɛ hwenu? Nɛ̌ mǐ ka sixu sɔnǔ ɖ’ayǐ nú tagba e ja lɛ é gbɔn?
DƆKUN MAWUXÓ Ɔ TƆN ÐÉ LƐ
Wɛn Mawu Tɔn Didó Víví nú Ezekiyɛli
Ðò nǔmimɔ ɖé mɛ ɔ, Jehovah sɔ́ wema mlámlá ɖé nú Ezekiyɛli bo ɖɔ n’i ɖɔ é ni ɖu. Etɛ ka nyí tinmɛ nǔmimɔ enɛ tɔn nú Ezekiyɛli?
KLISANWUN GBƐ̀ ZINZAN
Mɔ Awǎjijɛ Ðò Wɛnɖagbe ɔ Jijla Mɛ
Axɔsuɖuto Mawu tɔn sín wɛnɖagbe ɔ jijla sixu vɛwǔ hweɖelɛnu, amɔ̌, Mawu jló ɖɔ mǐ ni sɛ̀n emi kpo awǎjijɛ kpo. Nɛ̌ mǐ ka sixu hun xomɛ dó wà wɛnɖagbejijlazɔ́ e è ɖè nú mǐ é gbɔn?
DƆKUN MAWUXÓ Ɔ TƆN ÐÉ LƐ
A ka Na Ðò Mɛ E È Na Ðó Wuntun Bɔ Ye Na Gán lɛ É Mɛ À?
Nǔmimɔ Ezekiyɛli tɔn jɛnu ɖokpo hwenu e è gbà Jeluzalɛmu hwexónu tɔn é. Nɛ̌ jijɛnu tɔn égbé tɔn ɔ ka kàn mǐ gbɔn?
KLISANWUN GBƐ̀ ZINZAN
Tɛ́ Dó Nugbodòdó Jehovah Tɔn E Kúnkplá Walɔ Ðagbe lɛ É Wu
Mǐ ɖó na tɛ́ dó nugbodòdó walɔ ɖagbe tɔn Jehovah Mawu tɔn lɛ wu kpo akɔnkpinkpan kpo. Gbɔn nɛ̌ é? Etɛwu é ka nyí nǔ taji sɔmɔ̌?


text:
1Wěma e ɖɔ xó dó Jezu Klísu, Davídi ví, Ablaxámu ví ɔ́ sín tɔ́gbó tɔgbo lɛ́ɛ wú ɔ́ ɖíe: 2Ablaxámu ji Izáki, Izáki ka ji Jakɔ́bu, bɔ Jakɔ́bu ji Juda kpódó nɔví tɔn lɛ́ɛ kpó. 3Juda ji Pɛlɛ́si kpódó Zeláxi kpó ɖo Tamáa xomɛ; Pɛlɛ́si ji Hɛklɔ́ni, bɔ Hɛklɔ́ni ji Alamu; 4Hlamu ji Aminadabu, Aminadabu ji Naxicɔ́ni, bɔ Naxicɔ́ni ji Saluma. 5Saluma ji Bowozi ɖo Hlaxábu xomɛ; Bowozi ji Ovɛ́di ɖo Hwliti xomɛ, bɔ Ovɛ́di ji Jɛsée; 6Jɛsée ka ji Davídi axɔ́sú ɔ́. Davídi ji Salomɔ́ɔ ɖo Ulíi e kú ɔ́ sín asi xomɛ; 7Salomɔ́ɔ ji Hlobowámu; Hlobowámu ji Abiya, bɔ Abiya ji Asa. 8Asa ka ji Jozafáti; Jozafáti ji Jolámu, bɔ Jolámu ji Oziasi. 9Oziasi ji Yotámu, Yotámu ji Akázi, bɔ Akázi ji Ezekiyási; 10Ezekiyási ka ji Manasée; Manasée ji Amɔ́ni, bɔ Amɔ́ni ji Joziyási; 11Joziyási ka ji Jekoniyási kpódó nɔví tɔn lɛ́ɛ kpó hwenu e ahwan wlí mɛ lɛ́ɛ hɛn yi Babilɔ́nu é. 12Ée è bɛ̌ mɛ lɛ́ɛ yi Babilɔ́nu gúdo ɔ́, Jekoniyási ji Calutiyɛ́li, bɔ Calutiyɛ́li ji Zolobabɛ́li; 13Zolobabɛ́li ka ji Abiwúdi; Abiwúdi ji Eliakímu, bɔ Eliakímu ji Azɔ́ɔ; 14Azɔ́ɔ ka ji Sadɔ́ki; Sadɔ́ki ji Akímu, bɔ Akímu ji Eliwúdi; 15Eliwúdi ji Eleazáa; Eleazáa ji Matáan, bɔ Matáan ji Jakɔ́bu; 16Jakɔ́bu ji Jozɛ́fu e da Mali é; Mali ka nyí Jezu e è nɔ ylɔ́ ɖɔ Klísu ɔ́ sín nɔ. 17Jijimɛ lɛ́ɛ bǐ sín kplékplé ɖíe: bɛ́ sín Ablaxámu jí wá jɛ Davídi jí ɔ́, é bló jijimɛ wɛ̌nɛ; sín Davídi jí wá jɛ hwenu e è bɛ̌ mɛ lɛ́ɛ yi Babilɔ́nu gúdo ɔ́, é bló jijimɛ wɛ̌nɛ; sín hwenu e è bɛ̌ kannumɔ yětɔn yi Babilɔ́nu káká wá jɛ Klísu sín hwenu ɔ́, é bló jijimɛ wɛ̌nɛ. 18Lě e è ji Jezu Klísu gbɔn ɔ́ ɖíe: Mali, Jezu sín nɔ ɔ́, asixɔ́ntɔn Jozɛ́fu tɔn wɛ é nyí; yě ká kó jɛ kpɔ́ cóbɔ é mɔ Jezu sín xo gbɔn Yɛsinsɛn sín nǔwiwa gbla mɛ ǎ. 19Jozɛ́fu Mali xɔ́ntɔn ɔ́, gbɛtɔ́ ɖé wɛ, bó nɔ́ nyi Mɔyízisɛ́n ɔ́ ganjí. É jló ná dó winnyá asi tɔn ǎ, bó ɖo linlin dó ayi mɛ wɛ ɖɔ émí ná jó e dó ɖo nǔglɔ́. 20Nǔ énɛ́ lin kpɔ́n wɛ é ɖe, bɔ wɛnsagun Aklúnɔ tɔn wá xo dlɔ̌ ɛ bó ɖɔ n'i ɖɔ: “Jozɛ́fu Davídi ví, xɛsi ma ɖi we, nú a gɔn Mali da ó; ɖó xo e é mɔ ɔ́, Yɛsinsɛn sín nǔwiwa wɛ. 21É ná ji vǐ súnnu ɖokpó, bɔ a nǎ sun nyǐ vǐ ɔ́ ɖɔ Jezu, ɖó é ná hwlɛ́n togun tɔn gán sín hwɛ tɔn lɛ́ɛ mɛ.” 22Nǔ e jɛ nɛ́ lɛ́ɛ bǐ sɔgbe xá xó e Aklúnɔ kó ɖɔ ɖ'ayǐ gbɔn gbeyíɖɔ tɔn jí é: 23“É ɖíe, nyɔ̌nu ɖo alɔjí ná mɔ xo, bó ná ji vǐ súnnu ɖokpó, bɔ è nǎ sun nyǐ i ɖɔ Emanuwɛ́li.” (Nyǐkɔ énɛ́ ɔ́ sín tínmɛ wɛ nyí: “Mawu ɖo kpɔ́ xá mǐ.”) 24Ée Jozɛ́fu fɔ́n sín amlɔ mɛ ɔ́, é bló nǔ e wɛnsagun Aklúnɔ tɔn ɖɔ n'i ɔ́ ɖ'é jí, bó yí asi tɔn dó xwé gbe. 25Lo ɔ́, é ɖó xó xá ɛ, káká cóbɔ é ji vǐ ɔ́ ǎ. Jozɛ́fu sun nyǐ vǐ ɔ́ ɖɔ Jezu.
Copyrighted Material
Learn More


text:
DƆKUN MAWUXÓ Ɔ TƆN ÐÉ LƐ | ÐƐHAN 52-59
“Sɔ́ Nǔ Linlin Towe Dó Alɔ Mɛ nú Mawu Mavɔmavɔ”
Davidi gbɔn mɛtɛnkpɔn syɛnsyɛn gègě mɛ dín ɖò gbɛzán tɔn mɛ. Hwenu e é wlan Ðɛhan 55gɔ́ ɔ é ɔ, é ko jiya nǔ elɔ lɛ tɔn . . .
Mɛzunzun
Yadonumɛ
Hwɛdómɛɖée Syɛnsyɛn
Awěxomɛ Xwédo Tɔn
Azɔn
Mɛzinzan
Agban kpinkpɛn Davidi tɔn lɛ cí nǔ e è ma sixu hɛn ǎ é ɖɔhun có, é mɔ ali bo tɔ́n sín mɛ. Davidi ɖè wě elɔ e Mawu sɔ́ d’ayi mɛ n’i b’ɛ wlan é xá mɛ ɖevo e nǔ sixu cí mɔ̌ na lɛ é: “Sɔ́ nǔ linlin towe dó alɔ mɛ nú Mawu Mavɔmavɔ.”
Nɛ̌ mǐ ka sixu zán wemafɔ enɛ gbɔn ɖò égbé?
Xoɖɛ vívɛ́ sɛ́dó Jehovah bo ɖɔ tagba, adohu adohu, alǒ linkpɔ́n ɖebǔ e mɛ a ɖè é n’i
Ba Alixlɛ́mɛ Jehovah tɔn kpo alɔdo tɔn kpo ɖò Xó tɔn kpo tutoblonunu tɔn kpo mɛ
Wà nǔ e ɖò jlɛ̌ jí bɔ a sixu wà é dó túntún da kpò nú ninɔmɛ ɔ sɔgbe kpo nugbodòdó Biblu tɔn lɛ kpo


text:
ATƆXWƐ: NÙKPLƆNKPLƆN TƆN Mai 2017
Xota ɖěɖee è na kplɔ́n ɖò kplé jí ɖò 3-30 Juillet 2017 lɛ é wɛ ɖò Atɔxwɛ elɔ mɛ.
Alɔdido “Jonɔ lɛ” nú Ye Na “Sɛ̀n Jehovah kpo Xomɛhunhun Kpo”
Nɛ̌ mǐ ka sixu jla wɛnɖagbe ɔ mɛ ɖěɖee hɔn sín tò yetɔn mɛ, bo ma ko tuùn Jehovah ǎ lɛ é b’ɛ na na sinsɛn gbɔn?
Alɔdido Vǐ “Jonɔ lɛ” Tɔn
Nú a nyí mɛjitɔ́ e gosin jɔtɛn towe bo wá ɖò tò ɖevo mɛ é ɖé ɔ, nɛ̌ a ka sixu wà nǔ e wu a kpé é bǐ bo d’alɔ vǐ towe lɛ bonu ye na tuùn Jehovah gbɔn? Nɛ̌ mɛ ɖevo lɛ ka sixu d’alɔ gbɔn?
TAN GBƐZÁN TƆN
Tokunɔ E Un Nyí É Zɔ́n Bonu Un Gɔn Nǔ Kplɔ́n Mɛ Ðevo lɛ Ǎ
Walter Markin Markin nyí tokunɔ có, sinsɛnzɔ́ e é wá nú Jehovah Mawu é hɛn awǎjijɛ kpo lè gègě kpo wá n’i
Ma nú Wanyiyi Towe Ðekpo Ó
Klisanwun xwè kanweko nukɔntɔn ɔ tɔn ɖé lɛ tín bɔ wanyiyi e ye ɖó ɖò bǐbɛ̌mɛ é ɖekpo. Etɛ ka sixu d’alɔ mǐ bɔ wǎn e mǐ yí nú Jehovah é na fɔ́n bo na ɖò syɛnsyɛn wɛ?
“A Yí Wǎn nú Mì Hú Elɔ lɛ À?”
Jezu kplɔ́n nǔ taji ɖé Sinmɔ́ɔ Piyɛ́ɛ dó nǔ e è na sɔ́ dó tɛn nukɔntɔn mɛ é wu. Nɛ̌ mǐ ka sixu zán nùkplɔnmɛ enɛ ɔ gbɔn ɖò égbé
Lee Gayiwusi D’alɔ Nɔví Tɔn lɛ Gbɔn É
Mɛ̌ ka nyí Gayiwusi? Etɛwu mǐ ka ɖó na xwedó kpɔ́ndéwú tɔn?
Awǎjijɛ E È Nɔ Mɔ Ðò Gbɛzán E Bɔkun É ɖé Zinzan Mɛ É
Etɛ ka sísɛ́ asú kpo asì kpo ɖé bɔ ye hɛn gbɛzán yetɔn bɔkun? Nɛ̌ ye ka wà mɔ̌ gbɔn? Etɛwu gbeta e kɔn ye wá é ka hɛn awǎjijɛ wá nú ye?
DƆKUN E ÐÒ NǓ XÓXÓ SƐXWETƐN MǏTƆN LƐ É
“Kanɖodonǔwu kpo Wanyiyi kpo Gɔ́ Ayi Mǐtɔn Mɛ Hú Ð’ayǐ Tɔn”
Ðò kpléɖókpɔ́ ɖaxó 1922 tɔn gudo ɔ, nɛ̌ Biblu Kplɔntɔ́ lɛ ka xwedó weɖéxámɛ e ɖɔ ɖɔ è ni ‘jla Axɔsu ɔ kpo Axɔsuɖuto tɔn kpo’ é gbɔn?


text:
“Xó E Mawu Mǐtɔn Ðɔ ɔ Na Nɔ Ayǐ Kaka Sɔyi”
“Nugbǒ ɔ, gbehan nɔ xú, folowa nɔ mlú ɖa, amɔ̌, xó e Mawu mǐtɔn ɖɔ ɔ na nɔ ayǐ kaka sɔyi.”—EZA. 40:8.
1, 2. (a) Nɛ̌ gbɛ̀ ka na cí Biblu mɛvo? (b) Etɛ ka sixu zɔ́n bɔ mǐ na ɖu lè Xó Mawu tɔn tɔn tawun?
A SIXU dó nukún mɛ bo kpɔ́n lee gbɛ̀ towe na cí Biblu mɛvo é à? A na mɔ wěɖexámɛ ɖejid’ewu ɖě nú gbɛzinzan towe ayihɔngbe ayihɔngbe tɔn ǎ. A ka na mɔ xósin ɖagbe ɖě nú nùkanbyɔ ɖěɖee a nɔ ɖó dó Mawu, gbɛ̀, kpo sɔgudo kpo wu é ǎ. Mɔ̌ jɛn a ma ka na lɛ́ tuùn nùɖé dó lee Jehovah wà nǔ xá gbɛtɔ́ lɛ gbɔn ɖò hwexónu é wu ǎ é nɛ.
2 É sù nukún mǐtɔn mɛ ɖɔ mǐdɛɛ lɛ kún ɖò ninɔmɛ blawu enɛ mɛ ó. Jehovah na mǐ Xó tɔn e nyí Biblu ɔ é. Bɔ é lɛ́ na ganjɛwu mǐ ɖɔ wɛn e ɖ’emɛ é na nɔ ayǐ kaka sɔyi. Mɛsɛ́dó Piyɛ́ɛ ɖè xó sín Ezayíi 40:8 mɛ. Nugbǒ wɛ ɖɔ wemafɔ enɛ kún ɖò Biblu dó gesí wɛ tlɔlɔ ó, amɔ̌, xó enɛ e Mawu sɔ́ dó ayi mɛ nú mɛ é ɔ, è gbló ada na ɔ, é sɔgbe xá wɛn Biblu tɔn. (Xà 1 Piyɛ́ɛ 1:24, 25.) É ɖò wɛn ɖɔ mǐ sixu ɖu lè nǔ e ɖò Biblu mɛ lɛ é tɔn tawun, nú ye ɖò gbè e mǐ sè ɔ ɖě mɛ ɔ nɛ. Mɛ ɖěɖee yí wǎn nú Xó Mawu tɔn lɛ é mɔ nǔ jɛ enɛ mɛ. É nɔ bɔkun hwebǐnu ǎ có, ɖò xwè lɛ vlamɛ ɔ, gbɛtɔ́ ayijlɔjlɔnɔ lɛ ɖókan dó Mawuxówema ɔ lilɛ lilɛ dó gbè ɖevo mɛ kpo mímá tɔn kpo wu. Jlǒ yetɔn sɔgbe xá Mawu tɔn ee nyí ɖɔ “gbɛtɔ́ lɛ bǐ ni mɔ hwlɛngán, bo na tuùn nugbǒ ɔ bǐ dégbédégbé” é.—1 Tim. 2:3, 4.
3. Etɛ mǐ ka na gbéjé kpɔ́n ɖò xota elɔ mɛ? (Kpɔ́n ɖiɖe e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.)
3 Ðò xota elɔ mɛ ɔ, mǐ na gbéjé lee Xó Mawu tɔn nɔ ayǐ gbɔn (1) hwenu e gbè lɛ ɖò ɖyɔɖyɔ wɛ é, (2) hwenu e toxóɖiɖɔ ɖò nukɔn yì wɛ bo wà nǔ dó gbè e gbɛtɔ́ lɛ nɔ dó kpaà lɛ é wu é, kpo (3) hwenu e è klán gbè xá lilɛ lilɛ tɔn dó gbè ɖevo mɛ é kpo kpɔ́n. Nɛ̌ mǐ ka sixu ɖu lè nǔ enɛ e mǐ na gbéjé kpɔ́n é tɔn gbɔn? É na bló bɔ lee Xó Mawu tɔn nɔ sù nukún mǐtɔn mɛ gbɔn é na jɛji. Bo na lɛ́ zɔ́n bɔ wanyiyi e mǐ ɖó nú Dowatɔ́ Biblu tɔn e na mǐ Xó tɔn nú lè mǐtɔn é na gɔ́ngɔ́n d’eji.—Micée 4:2; Hlɔ. 15:4.
HWENU E GBÈ LƐ ÐÒ ÐYƆÐYƆ WƐ É
4. (a) Xwè lɛ ɖò yiyi wɛ ɔ, nɛ̌ gbè lɛ ka nɔ ɖò ɖyɔɖyɔ wɛ gbɔn? (b) Etɛ ka nɔ ɖexlɛ́ ɖɔ Mawu kún nɔ ɖè gbè ɖě ɖó vo nú ɖevo ó? Nɛ̌ enɛ ka cí nú we?
4 Xwè lɛ ɖò yiyi wɛ ɔ, gbè lɛ nɔ ɖò ɖyɔɖyɔ wɛ. Xókwin lɛ kpo xógbe lɛ kpo sixu lɛ́ wá ɖó tinmɛ ɖevo sésé. Vlafo a sixu lin tamɛ dó lee gbè e a nɔ dó é ko ɖyɔ gbɔn lɛ é jí. Nǔ ɖokpo ɔ wɛ é nyí nú Ebléegbe kpo Glɛkigbe kpo ɖěɖee mɛ è wlan ɖibla nyí Biblu ɔ bǐ xwii dó é. Ebléegbe kpo Glɛkigbe kpo e è nɔ dó ɖò égbé é gbɔn vo sésé nú ee è nɔ dó ɖò Biblu sín táan mɛ é. Enɛ wu ɔ, ɖibla nyí mɛ e ba na ɖó mɔjɛmɛ Xó Mawu tɔn tɔn lɛ é bǐ ɖó na xà lilɛdogbeɖevomɛ Biblu tɔn ɖé, é na bo tlɛ nyí mɛ ɖěɖee sè Ebléegbe alǒ Glɛkigbe azǎn mǐtɔn gbè tɔn lɛ é ɔ nɛ. Mɛɖé lɛ lin ɖɔ emi ɖó na kplɔ́n Ebléegbe kpo Glɛkigbe kpo hwexónu tɔn bo na mɔ tɛn dó sixu xà Biblu dó gbè dòdó lɛ mɛ. Amɔ̌, nǔ enɛ e ye lin na wà é sixu nɔ ma hɛn lè wá nú ye lee ye lin gbɔn é. * É sù nukún mǐtɔn mɛ ɖɔ è ko lilɛ Biblu ɔ blebu alǒ akpáxwé tɔn ɖé dó gbè 3 200 jɛji mɛ. É ɖò wɛn ɖɔ Jehovah ba ɖɔ ali ɔ ni hun nú “akɔta bǐ, gbè bǐ” bonu ye ni ɖu lè Xó tɔn tɔn. (Xà Nǔɖexlɛ́mɛ 14:6.) Nǔ enɛ bló bɔ a sɛkpɔ Mawu wanyiyinɔ mǐtɔn e ma nɔ ɖè mɛɖé ɖó vo ɖò mɛɖé mɛ ǎ é hú ɖ’ayǐ tɔn à cé?—Mɛ. 10:34.
5. Etɛ wɛ zɔ́n bɔ Bible du roi Jacques ka nyí lilɛdogbeɖevomɛ Biblu tɔn taji ɖé?
5 Gbè e mɛ è lilɛ Biblu dó lɛ é lɔ nɔ ɖò ɖyɔɖyɔ wɛ ɖò xwè lɛ gblamɛ. Lilɛdogbeɖevomɛ Biblu tɔn ee mɛ è mɔ nǔ jɛ ganji ɖò hwenu e è ɖetɔ́n é ɖé sixu wá huzu nǔ e ma nyɔ́ zán sɔmɔ̌ ǎ é ɖé ɖò nukɔnmɛ. Ðǒ ayi kpɔ́ndéwú e kúnkplá lilɛdogbeɖevomɛ Biblu Glɛnsigbe tɔn ɖé é wu. È ɖè Bible du roi Jacques tɔ́n azɔn nukɔntɔn ɖò 1611. É wá huzu ɖokpo ɖò Biblu Glɛnsigbe tɔn e gbakpé lɛ é mɛ bo wá wà nǔ dó Glɛnsigbe jí tawun. Amɔ̌, Bible du roi Jacques dɔn ayi mɛ lɛ tɔn wá nyikɔ Mawu tɔn jí sɔmɔ̌ ǎ. É zán nyikɔ “Jehovah” ɖò wemafɔ kpɛɖé kpowun mɛ, lobo zán wekwín ɖaxó lɛ dó wlan tɛnmɛ-nyikɔ “AKLUNƆ” dó wemafɔ ɖevo ɖěɖee mɛ nyikɔ Mawu tɔn tɔ́n ɖè ɖò Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Ebléegbe Mɛ É mɛ. Nukɔnmɛ ɔ, wemazínxɔsa lɛ lɔ zán wekwín ɖaxó lɛ dó wlan tɛnmɛ-nyikɔ “AKLUNƆ” dó wemafɔ Biblu tɔn ɖé lɛ mɛ ɖò Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Glɛkigbe Mɛ É mɛ. Ðò ali enɛ nu ɔ, Bible du roi Jacques tuùn tɛn e mɛ nyikɔ Mawu tɔn ɖó na nɔ ɖò akpáxwé Biblu tɔn e è nɔ ylɔ ɖɔ Alɛnuwema Yɔyɔ̌ é mɛ é ganji.
6. Etɛwu Traduction du monde nouveau e tíìn é ka sù nukún mǐtɔn mɛ?
6 É ɖò mɔ̌ có, xwè lɛ ɖò yiyi wɛ é ɔ, gègě xógbe e ɖò Bible du roi Jacques mɛ lɛ é tɔn wá jɛ xó dó jí. Nǔ ɖokpo ɔ wɛ é nyí nú Biblu nukɔn nukɔntɔn e è lilɛ dó gbè ɖevo lɛ lɔ mɛ é. Lilɛdogbeɖevomɛ Les Saintes Écritures. Traduction du monde nouveau e mǐ ɖó égbé bɔ è lilɛ dó lee è nɔ dó gbè lɛ gbɔn ɖò égbé é lɔ jí é sù nukún towe mɛ à cé? Lilɛdogbeɖevomɛ enɛ blebu tɔn alǒ akpáxwé tɔn ɖé ko ɖò gbè 150 jɛji mɛ, enɛ xlɛ́ ɖɔ é ko tíìn nú mɛ e ɖò gbɛ̀ ɔ mɛ égbé lɛ é habǔ. Xógbe tɔn e ɖò wɛn lɛ é nɔ zɔ́n bɔ wɛn e ɖò Xó Mawu tɔn mɛ é nɔ byɔ ayi mǐtɔn mɛ. (Ðɛh. 119:97) Nǔ e lɛ́ nyɔ́ tawun é wɛ nyí ɖɔ Traduction du monde nouveau sɔ́ nyikɔ Mawu tɔn ɖó tɛn e mɛ é ɖó na nɔ lɛ é.
GBÈ E È NƆ DÓ KPAÀ É
7, 8. (a) Etɛwu nukúnnú mimɔ jɛ Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Ebléegbe Mɛ É mɛ ka vɛwǔ nú gègě Jwifu xwè kanweko atɔngɔ J.H.M. tɔn lɛ? (b) Etɛ ka nyí Septante Glɛkigbe tɔn?
7 Nukɔnyiyi ɖò toxóɖiɖɔ linu ko wà nǔ dó gbè e è nɔ dó kpaà é wu ɖò hweɖelɛnu. Nɛ̌ Mawu ma ka lɔn bonu nukɔnyiyi enɛ hɛn Xó tɔn d’ablu nú togun tɔn ǎ gbɔn? Kpɔ́ndéwú hwexónu tɔn ɖé d’alɔ mǐ bɔ mǐ mɔ xósin ɔ. Wema Biblu tɔn 39 nukɔntɔn lɛ ɔ, Izlayɛli-ví lɛ alǒ Jwifu lɛ wɛ wlan ye. Togun e “Mawu sɔ́ xó tɔn lɛ dó así” na ɔ wɛ nú ye sín bǐbɛ̌mɛ. (Hlɔ. 3:1, 2) É ɖò mɔ̌ có, bɛ́sín xwè kanweko atɔngɔ ɔ J.H.M. ɔ, gègě Jwifu lɛ tɔn sɔ́ nɔ mɔ nǔ jɛ Ebléegbe mɛ ǎ. Aniwu? Ðó Alexandre le Grand vlɔ́n kàn nú Axɔsuɖuto Glɛki tɔn gbɔn ahwanfunfun tɔn lɛ gblamɛ. (Dan. 8:5-7, 20, 21) Ee axɔsuɖuto enɛ ɖò kàn vlɔ́n wɛ é ɔ, Glɛkigbe wá huzu gbè é mɛ gègě nɔ dó kpaà é, kaka jɛ Jwifu e gbakpé fí vovo lɛ é jí. Amɔ̌, ee Jwifu gègě jɛ Glɛkigbe dó jí é ɔ, nukúnnú mimɔ jɛ Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Ebléegbe Mɛ É mɛ wá jɛ wuvɛ̌ nú ye mɛ gègě jí. Nɛ̌ è ka na ɖeɖɛ xó enɛ gbɔn?
8 Ðò xwè kanweko atɔngɔ J.H.M. sín tɛntin mɔ̌ ɔ, è lilɛ wema atɔ́ɔ́n nukɔntɔn Biblu tɔn lɛ sín Ebléegbe mɛ dó Glɛkigbe mɛ. È wá lilɛ Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Ebléegbe Mɛ É kpé ɖò xwè kanweko wegɔ J.H.M. È wá ylɔ xokplé wema Biblu tɔn enɛ lɛ tɔn ɖɔ Septante Glɛkigbe tɔn. Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Ebléegbe Mɛ É blebu tɔn sín lilɛdogbeɖevomɛ nukɔntɔn ɔ wɛ wá nyí Septante ɔ.
9. (a) Nɛ̌ Septante kpo lilɛdogbeɖevomɛ nukɔntɔn ɖevo lɛ kpo ka d’alɔ Xó Mawu tɔn xatɔ́ lɛ gbɔn? (b) Wemafɔ Biblu tɔn tɛ a ka yí wǎn na tawun ɖò Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Ebléegbe Mɛ É mɛ?
9 Septante d’alɔ Jwifu e nɔ dó Glɛkigbe lɛ é kpo mɛ ɖevo lɛ kpo bɔ ye nɔ xà Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Ebléegbe Mɛ É. Dǒ nukúnmɛ bo kpɔ́n lee é na ko sɔ́ akpàkpà ye, ɖɔ ye ni sè alǒ xà Xó Mawu tɔn ɖò gbè e wá huzu anɔnugbe yetɔn é mɛ gbɔn é! É wá yá é ɔ, è lilɛ akpáxwé Biblu tɔn lɛ dó gbè kpaà e è nɔ dó lɛ é ɖevo lɛ mɛ, ɖi Syriaque, Gotique kpo Latɛ́ɛngbe kpo. Ðó nùxatɔ́ lɛ nɔ gbéjé Nùwlanwlan Mímɛ́ lɛ kpɔ́n dó gbè e mɛ ye sixu mɔ nǔ jɛ é wutu ɔ, é ɖò wɛn ɖɔ gègě yetɔn ɖó wemafɔ Biblu tɔn e ye yí wǎn na lɛ é, lee é nyí gbɔn nú mǐ lɔ ɖò égbé é. (Xà Ðɛhan 119:162-165.) Nugbǒ ɔ, gbè e mɛ lɛ nɔ dó kpaà lɛ é nɔ ɖò ɖyɔɖyɔ wɛ, amɔ̌, Xó Mawu tɔn nɔ nɔ ayǐ kaka sɔyi.
HWENU E È KLÁN GBÈ XÁ BIBLU LILƐ LILƐ DÓ GBÈ ÐEVO MƐ É
10. Etɛwu gègě gbɛtɔ́ lɛ tɔn ma ka ɖó Biblu ɖò hwenu e John Wycliffe nɔ gbɛ̀ é ǎ?
10 É wá yá é ɔ, gbɛtɔ́ ɖěɖee ɖó agbɔ̌n tawun lɛ é dó gǎn bonu mɛ kpaà lɛ ma sɔ́ mɔ Biblu bo xà ó. É ɖò mɔ̌ có, gbɛtɔ́ ayijlɔjlɔnɔ lɛ gbí dɔn ɖò gbeklanxamɛ enɛ nukɔn. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, ɖǒ ayi sinsɛn-núkplɔnmɛtɔ́ xwè kanweko 14gɔ́ ɔ tɔn e è nɔ ylɔ ɖɔ John Wycliffe é wu. É ɖi nǔ syɛnsyɛn ɖɔ gbɛtɔ́ lɛ bǐ ɖó na kpé nǔ wu bo ɖu lè Xó Mawu tɔn tɔn. Amɔ̌ ɖò hwetɔnnu ɔ, gbɛtɔ́ kpaà e ɖò Angleterre lɛ é nɔ mɔ Biblu xà ǎ. Etɛwu? Hwɛjijɔ ɖokpo wɛ nyí ɖɔ gègě mɛ lɛ tɔn sixu kpéwú bo xɔ Biblu ǎ, ɖó wlǎn wɛ è nɔ wlan ɖó alɔ wu bɔ ɖiɖetɔ́n tɔn nɔ lɛ́ v’axi tawun. Gɔ́ na ɔ, gègě mɛ lɛ tɔn sè wema ǎ. É ɖò wɛn ɖɔ amísa jɛn ye na yì cobo na sè bɔ è na xà akpáxwé Biblu tɔn lɛ. É ɖò mɔ̌ có, é cí ɖɔ ye kún nɔ mɔ nǔ jɛ nǔ e ye nɔ sè lɛ é mɛ ó ɖɔhun. Etɛwu? Ðó Latɛ́ɛngbe mɛ wɛ Biblu e sɛ́n yí gbè bɔ è nɔ zán ɖò amísa ɔ é (Vulgate) ɖè. Amɔ̌, ɖò hwenɛnu ɔ, gbɛtɔ́ kpaà lɛ mɔ nǔ jɛ Latɛ́ɛngbe ɔ mɛ ǎ. Nɛ̌ dɔkun xɔ akwɛ e ɖò Biblu mɛ lɛ é ɔ, ye ka na mɔ gbɔn?—Nùx. 2:1-5.
11. Nɛ̌ Biblu Wycliffe tɔn ka d’alɔ mɛ lɛ gbɔn?
11 Ðò 1382 ɔ, è ɖè lilɛdogbeɖevomɛ Glɛnsigbe tɔn e è nɔ ylɔ ɖɔ Biblu Wycliffe tɔn é tɔ́n. Biblu enɛ gbakpé ahwanvu Wycliffe tɔn lɛ sí. Ðó wɛnjlatɔ́ tomɛyitɔ́ e nɔ nyí Lollard lɛ é jló ɖɔ Xó Mawu tɔn ni byɔ ayi gbɛtɔ́ kpaà lɛ tɔn mɛ wutu ɔ, ye nɔ ɖi zɔnlin sín gletoxo ɖé mɛ jɛ ɖevo mɛ gbɔn Angleterre. Hwɛhwɛ ɔ, Lollard lɛ nɔ xà wemafɔ ɖé lɛ sín Biblu Wycliffe tɔn mɛ nú mɛ ɖěɖee ye xò gò lɛ é lobo nɔ sɔ́ wema e è wlan kpo alɔ kpo é ɖé nú ye. Gǎn e ye dó lɛ é zɔ́n bɔ huzuhuzu ɖaxó ɖé tíìn, jlǒ e mɛ lɛ ɖó nú Xó Mawu tɔn é lɛ́ wá gbɛ̀.
12. Nɛ̌ sinsɛngán lɛ ka wà nǔ gbɔn xá Wycliffe kpo azɔ̌ e é wà é kpo?
12 Nɛ̌ sinsɛngán lɛ ka wà nǔ gbɔn? Ye gbɛ́ wǎn nú Wycliffe, Biblu tɔn kpo ahwanvu tɔn lɛ kpo. Sinsɛngán lɛ doya nú Lollard lɛ bo sú kún dó nú Biblu Wycliffe tɔn e ye mɔ lɛ é bǐ. É na bo tlɛ nyí ɖò kú Wycliffe tɔn gudo ɔ, é kpò ɖò gǔfɔntɔ́ nyí wɛ ɖò ye nukúnmɛ. É ɖò wɛn ɖɔ è kún sɔ́ sixu doya nú mɛ e ko kú é ɖé ó. Amɔ̌, sinsɛngán lɛ kun xú Wycliffe tɔn lɛ bo dó zo, lobo bɛ́ afín ɔ kɔn dó tɔsisa Swift mɛ. Amísa ɔ kpé nǔ wu bo glɔ́n ali nú hlɔnhlɔn Xó Mawu tɔn tɔn, bonu mɛ e ɖó jlǒ bo na xà bá mɔ nǔ jɛ mɛ lɛ é ba nu tɔn kpò ǎ. Ðò xwè kanweko e bɔ d’ewu lɛ é mɛ ɔ, mɛ gègě ɖò Elɔpu kpo akpáxwé gbɛ̀ ɔ tɔn ɖevo lɛ kpo, bo jɛ Biblu lilɛ lilɛ dó gbè ɖevo mɛ kpo mímá tɔn kpo sín kàn xò jí nú lè gbɛtɔ́ kpaà lɛ tɔn.
“NYÌ WƐ NA ÐƆ NǓ E NA NYƆ́ NÚ WE Ɔ NÚ WE”
13. Etɛ jí mǐ ka kú dó? Nɛ̌ enɛ ka nɔ na hlɔnhlɔn nùɖiɖi mǐtɔn gbɔn?
13 Égbé ɔ, é byɔ ɖɔ Klisanwun lɛ ni lin ɖɔ Mawu wɛ sɔ́ xó lɛ dó ayi mɛ nú mɛ lɛ bɔ ye wà lilɛdogbeɖevomɛzɔ́ Septante tɔn tɔn, Biblu Wycliffe tɔn tɔn, Bible du roi Jacques tɔn tɔn alǒ Biblu ɖevo ɖebǔ tɔn ǎ. Amɔ̌, enyi mǐ vɔ́ tan lilɛdogbeɖevomɛ enɛ lɛ kpo gègě ɖevo e è ɖetɔ́n lɛ é kpo tɔn jí gbɔn ɔ, mǐ mɔ nugbǒ xó elɔ tɔn: Lee Jehovah ko d’akpá tɔn gbɔn é ɔ, Xó tɔn nɔ ayǐ kaka sɔyi. Nǔ enɛ na hlɔnhlɔn nùɖiɖi towe ɖɔ akpá Jehovah tɔn ɖevo lɛ bǐ na jɛnu gbɔn mɔ̌ à cé?—Joz. 23:14.
14. Nɛ̌ Xó Mawu tɔn ka na hlɔnhlɔn wanyiyi e mǐ ɖó n’i é gbɔn?
14 É nyí nùɖiɖi mǐtɔn kɛɖɛ wɛ lee Biblu nɔ ayǐ kaka sɔyi ɖò xwè lɛ gblamɛ gbɔn bɔ mǐ ɖɔ xó d’eji é na hlɔnhlɔn ǎ, loɔ, é lɛ́ na hlɔnhlɔn wanyiyi e mǐ ɖó nú Jehovah é. * Amɔ̌, etɛwu é ka na Xó tɔn mǐ jɛ nukɔn? Etɛwu é ka na mǐ ganjɛwu ɖɔ é na nɔ xò nǔ lɛ bǐ zlɛ? Ðó é yí wǎn nú mǐ bo jló na kplɔ́n mǐ lee mǐ na wà gbɔn bɔ nǔ na nɔ nyɔ́ nú mǐ é. (Xà Ezayíi 48:17, 18.) É ɖò wɛn ɖɔ é sɔgbe ɖɔ mǐ ni yí gbè nú wanyiyi Jehovah tɔn gbɔn wǎn yíyí n’i kpo tónúsíse nú sɛ́n tɔn lɛ kpo gblamɛ.—1 Jaan 4:19; 5:3.
15. Etɛ jí mǐ ka na ɖɔ xó dó ɖò xota e bɔ d’ewu é mɛ?
15 É sɔgbe ɖɔ mǐ ni sú ta na bo ɖɔ ɖɔ ɖó Xó Mawu tɔn sù nukún mǐtɔn mɛ wutu ɔ, mǐ na jló na ɖu lè tɔn bǐ mlɛ́mlɛ́. Nɛ̌ mǐ ka sixu ɖu lè Biblu xixa mɛɖesunɔ tɔn tɔn hugǎn gbɔn? Etɛ ka sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na dɔn ayi mɛ lɛ tɔn wá Biblu jí ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ? Nɛ̌ mɛ ɖěɖee nɔ kplɔ́n mɛ sín ataa jí lɛ é ka sixu bló gbɔn bɔ nùkplɔnmɛ yetɔn na jinjɔn Biblu jí? Mǐ na mɔ xósin nùkanbyɔ enɛ lɛ tɔn ɖò xota e bɔ d’ewu é mɛ.
^ akpá. 4 Kpɔ́n xota “Faut-il apprendre l’hébreu et le grec?” ɖò Atɔxwɛ (Flansegbe) 1er Novembre 2009 mɛ.
^ akpá. 14 Kpɔ́n gbàví “ Nɔ Kpɔ́n Dó Mɔ Towe!”


text:
Lee Klisanwun ɖé Sixu Bló Gbɔn Bɔ Alɔwliwli Tɔn Kpa ɛ É
“Sunnu ɖokpo ɖokpo ɖó na yí wǎn nú asì tɔn éɖesunɔ ɖɔhun; nyɔnu ɖokpo ɖokpo ɖó na sí asú tɔn.”
HAN LƐ: 87, 3
1. Alɔwliwli nɔ bɛ́ kpo awǎjijɛ kpo hwɛhwɛ có, etɛ mɛ e wlí alɔ lɛ é ka sixu ɖó nukún? (Kpɔ́n fɔtóo e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.)
HWENU e yawo ɖɛkpɛɖɛkpɛ ɖé xwetɔ́n ɖò asúxɔ́ntɔn tɔn ɖɛkpɛɖɛkpɛ ɔ nukɔn ɖò alɔwliwlizán yetɔn gbè é ɔ, nu sixu ɖɔ awǎjijɛ e ye nɔ ɖó é ǎ. Hwenu e ye ɖò xɔ́ntɔn mɛ é ɔ, wanyiyi e ye ɖó nú yeɖée lɛ é jɛji sɔmɔ̌ bɔ ye ɖò gbesisɔmɛ bo na d’akpá nú yeɖée lɛ ɖɔ emi na nɔ gbeji nú emiɖée lɛ bo nyí asú kpo asì kpo. Nugbǒ wɛ ɖɔ huzuhuzu ɖé lɛ ɖò dandan, ɖó gbɛzán wè wɛ jɛ kpɔ́ bo ɖó xwédo yɔyɔ̌ ɖé ayǐ. Amɔ̌, Xó Mawu Tɔn ɔ ɖè wě e nùnywɛ kpé lɛ é xá mɛ e jló na wlí alɔ lɛ é, ɖó Dowatɔ́ alɔwliwli tɔn ɔ ba ɖɔ asú kpo asì kpo ɖokpo ɖokpo sín alɔwliwli ni kpa ye bo lɛ́ na awǎjijɛ ye. (Nùx. 18:22) É ɖò mɔ̌ có, Mawuxówema ɔ ɖɔ nyì wɛn ɖɔ gbɛtɔ́ hwɛhutɔ́ e wlí alɔ lɛ é “nɔ mɔ wuvɛ̌ ɖò gbɛ̀ e ye nɔ zán ayihɔngbe ayihɔngbe ɔ mɛ.” (1 Kɔ. 7:28) Nɛ̌ è ka sixu ɖè wuvɛ̌ mɔhun kpò dɔɔ gbɔn? Etɛ ka sixu zɔ́n bɔ Klisanwun ɖé sín alɔwliwli na yì ta?
2. Wanyiyi alɔkpa tɛ lɛ mɛ e wlí alɔ lɛ é ka ɖó na ɖó nú yeɖée lɛ?
2 Biblu tɛɖɛ̌ jí ɖɔ wanyiyi ɖò taji. È ɖó hudo wanyiyi e gɔ́ngɔ́n é (phi·liʹa ɖò Glɛkigbe mɛ) tɔn ɖò alɔwliwli mɛ. Wanyiyi xóɖóxámɛ tɔn (eʹros) nɔ dó vivǐ alɔwliwli mɛ, lobɔ wǎn yí nú xwédo (stor·geʹ) ɖò taji hwenu e vǐ xó byɔ mɛ é. É ɖò mɔ̌ có, wanyiyi e jinjɔn nugbodòdó jí é (a·gaʹpe) wɛ nɔ zɔ́n bɔ alɔwliwli ɖé nɔ yì ta. Mɛsɛ́dó Pɔlu wlan dó wanyiyi enɛ wu ɖɔ: “Sunnu ɖokpo ɖokpo ɖó na yí wǎn nú asì tɔn éɖesunɔ ɖɔhun; nyɔnu ɖokpo ɖokpo ɖó na sí asú tɔn.”
AZƆ̌ E NYÍ MƐ E WLÍ ALƆ LƐ É TƆN LƐ É
3. Bǎ tɛ mɛ wɛ wanyiyi e ɖò alɔwliwli ɖé mɛ é ɖó na syɛn ɖó?
3 Pɔlu wlan ɖɔ: “Sunnu lɛ mi, mi yí wǎn nú asì mitɔn lɛ, lee Klisu yí wǎn nú agun ɔ gbɔn kaka bo sɔ́ éɖée jó dó ta tɔn mɛ é.” (Efɛ. 5:25) Bonu ahwanvu Jezu tɔn lɛ na wà nǔ éɖɔhun ɔ, ye ɖó na yí wǎn nú yeɖée lɛ lee éyɛ yí wǎn nú ye gbɔn é ɖɔhun. (Xà Jaan 13:34, 35; 15:12, 13.) Enɛ wu ɔ, wanyiyi e nɔ tíìn ɖò alɔwliwli Klisanwun lɛ tɔn mɛ é ɖó na syɛn sɔmɔ̌ bɔ asú ɔ alǒ asì ɔ na ɖò gbesisɔmɛ bá kú dó mɛ ɖě ɔ tamɛ, enyi é byɔ ɖó mɔ̌ ɔ nɛ. Mɔ̌ biblo sixu vɛwǔ tawun hwenu e gbemanɔkpɔ́ syɛnsyɛn ɖé tíìn ɖò tɛntin yetɔn é. É ɖò mɔ̌ có, wanyiyi a·gaʹpe “nɔ dɛ ɖò nǔ bǐ nu” bo “nɔ hɛn nùɖiɖi mǐtɔn, kpo nukúnɖiɖo mǐtɔn kpo, kpodo hunkúkú mǐtɔn kpan ɖó te.” Nugbǒ ɔ, “wanyiyi na vɔ gbeɖé ǎ.” (1 Kɔ. 13:7, 8) Enyi asú kpo asì kpo e nɔ ɖi xɛsi nú Mawu lɛ é nɔ flín akpá e ye dó nú yeɖée lɛ ɖɔ emi na yí wǎn nú emiɖée lɛ, bo lɛ́ nɔ gbeji nú emiɖée lɛ é ɔ, é na d’alɔ ye bɔ ye na w’azɔ̌ ɖó kpɔ́ sɔgbe kpo nugbodòdó titewungbe Jehovah tɔn lɛ kpo, bo na nɔ ɖeɖɛ tagba ɖebǔ e sixu fɔ́n é.
4, 5. (a) Ði tatɔ́ xwédo ɖé tɔn ɔ, azɔ̌ tɛ ka nyí asú ɖé tɔn? (b) Linlin tɛ asì ɖé ka ɖó na nɔ ɖó dó tatɔ́ e asú tɔn nyí é wu? (c) Huzuhuzu tɛ lɛ asú kpo asì kpo ɖé ka bló?
4 Pɔlu wlan dó azɔ̌ e nyí mɛ ɖokpo ɖokpo tɔn ɖò alɔwliwli mɛ é wu bo ɖɔ: “Nyɔnu lɛ mi, mi ni nɔ hwíhwɛ́ miɖée ɖó asú mitɔn lɛ glɔ, lee mi nɔ hwíhwɛ́ miɖée ɖó Aklunɔ glɔ gbɔn é. Ðó asú wɛ nɔ kpa acɛ nú asì tɔn, lee Klisu kpa acɛ nú agun tɔn gbɔn é.” (Efɛ. 5:22, 23) Tuto enɛ ɔ sɔ́ asì ɔ hwe ɖò asú tɔn kpá ǎ. É nyɔ́ wà ɔ, é d’alɔ ɛ bonu é na wà azɔ̌ elɔ e Mawu zɔ́n asì lɛ é: “É nyɔ́ bonu gbɛtɔ́ [Adamu] na nɔ éɖokponɔ ǎ. Un na bló alɔgɔnúmɛtɔ́ ɖokpo n’i, bɔ é na jɛxa ɛ.” (Bǐb. 2:18) Ði lee Klisu e “kpa acɛ nú agun” ɔ é ɖè wanyiyi xlɛ́ gbɔn é ɔ, mɔ̌ ɖokpo wɛ asú Klisanwun ɖé ɖó na wà tatɔ́zɔ́ tɔn kpo wanyiyi kpo gbɔn. Enyi é wà mɔ̌ ɔ, asì tɔn sín ayi na j’ayǐ, bɔ sísí ɖiɖó n’i, gudo ninɔ n’i, kpo glɔ tɔn hwíhwɛ́ hwíhwɛ́ dó kpo na nɔ jɛmɛ n’i.
5 Cathy [1] yí gbè ɖɔ alɔwliwli nɔ byɔ huzuhuzu ɖé lɛ ɖò mɛ sí bo ɖɔ: “Hwenu e un nyí nɔví nyɔnu tlɛnnɔ ɖé é ɔ, un ɖò nyiɖée sí bo nɔ kpé nukún nyiɖée wu. Alɔwliwli byɔ huzuhuzu ɖé lɛ ɖò así ce, ɖó un ɖó na nɔ kpɛnzɔn asú ce. É nɔ bɔwǔ hwebǐnu ǎ, amɔ̌, nǔ lɛ biblo lee Jehovah jló gbɔn é zɔ́n bɔ mǐ vɛ́ d’eji.” Asú tɔn Fred ɖɔ: “Gbeta lɛ kɔn wiwa bɔwǔ nú mì kpɔ́n ǎ. Ðò alɔwliwli mɛ ɔ, tamɛ linlin dó mɛ wè jí cobo wà nǔ zɔ́n bɔ é lɛ́ vɛwǔ d’eji. Amɔ̌, ɖɛxixo bo ba alixlɛ́mɛ Jehovah tɔn kpo tó ɖiɖó nǔ e asì ce lin é ganji kpo nɔ ɖò nǔ lɛ hɛn bɔwǔ wɛ ayihɔngbe ayihɔngbe. Un mɔ ɖɔ gbɛ̌ta jɔ gbɛ̌ta ɖé wɛ mǐ nyí!”
6. Hwenu e tagba lɛ fɔ́n ɖò asú kpo asì kpo ɖé tɛntin é ɔ, nɛ̌ wanyiyi ka nɔ ‘dɔn ye cá bonu ye na nɔ bǔ ganji’ gbɔn?
6 Bonu alɔwliwli ɖé na lidǒ ɔ, mɛ wè lɛ ɖó na yí gbè ɖɔ emi mɛ bǐ wɛ nyí hwɛhutɔ́. Ye ɖó na ‘nɔ mɔ yeɖée gbɔ bo na nɔ sɔ́ jlǒ dó sɔ́ hwɛ kɛ yeɖée.’ Nugbǒ ɔ, sunnu ɔ kpo nyɔnu ɔ kpo bǐ wɛ na wà nǔ nyì dò. É ɖò mɔ̌ có, enyi nǔ nyí mɔ̌ ɔ, ali wɛ hun nú ye bɔ nùwanyido enɛ lɛ na kplɔ́n nǔ ye, bɔ ye na nɔ sɔ́ hwɛ kɛ yeɖée, lobo na na tɛn wanyiyi b’ɛ na kp’acɛ bo ‘dɔn ye cá bonu ye na nɔ bǔ ganji.’ (Kolo. 3:13, 14) Gɔ́ na ɔ, “wanyiyi nɔ kú hǔn; é nɔ nyɔ́ xomɛ. . . . é ka nɔ lɛ́ hɛn mɛ dó xomɛ ǎ.” (1 Kɔ. 13:4, 5) È ɖó na nɔ yawu sè nǔ jɛ mɛɖée gbè mɛ. Enɛ wu ɔ, asú kpo asì kpo Klisanwun ɖé ɖó na nɔ tɛnkpɔn bo ɖeɖɛ gbemanɔkpɔ́ ɖebǔ e na wá tɛntin yetɔn é cobɔ hwe na nɔ yì xɔ. (Efɛ. 4:26, 27) “Ma sìn xomɛ ó, sɔ́ kɛ mì” ɖiɖɔ dó nùjɔnǔ mɛ nɔ byɔ mɛɖesɔhwe kpo akɔnkpinkpan kpo, amɔ̌, é nɔ d’alɔ asú kpo asì kpo lɛ tawun bɔ ye nɔ ɖeɖɛ tagba lɛ, bo nɔ sɛkpɔ yeɖée d’eji.
WALƆ WANYIYI TƆN LƐ ÐÒ TAJI TAWUN
7, 8. (a) Wě tɛ Biblu ka ɖè xá mɛ dó xóɖóxámɛ ɖò alɔwliwli mɛ wu? (b) Etɛwu asú kpo asì kpo lɛ ka ɖó na nɔ ɖè wanyiyi xlɛ́ yeɖée lɛ ɖò walɔ yetɔn lɛ mɛ?
7 Biblu kplɔ́n nǔ titewungbe e na d’alɔ asú kpo asì kpo lɛ bɔ ye na ɖó linlin e ɖò jlɛ̌ jí é dó xɔ yiyi nú yeɖée wu. (Xà 1 Kɔlɛntinu lɛ 7:3-5.) Lee nǔ nɔ cí nú mɛ e è da é kpo hudo tɔn lɛ kpo hinhɛn dó ayi mɛ ɖò taji. Enyi è ma wà nǔ xá asì ɖé kpo wanyiyi kpo ǎ ɔ, é sixu vɛwǔ n’i bonu é na mɔ vivǐ ɖò akpáxwé alɔwliwli tɔn enɛ ɔ mɛ. È ɖɔ nú asú lɛ ɖɔ ye ni nɔ “zán gbɛ̀ ɖagbe” xá asì yetɔn lɛ alǒ nɔ wà nǔ xá ye kpo nukúnnúmɔjɛnǔmɛ kpo. (1 Pi. 3:7) Xóɖóxámɛ ɖó na nɔ nyí kɔgbidinúmɛ xó alǒ nùbyɔbyɔ xó ǎ, loɔ, mɛ wè lɛ bǐ wɛ ɖó na ɖò gbesisɔmɛ na. Sunnu ɔ sixu nɔ yawu yí gbè na hú nyɔnu ɔ, amɔ̌, ye bǐ ɖó na ɖó jlǒ tɔn hwe ɔ nu.
8 Biblu ɖɔ ayihun wanyiyi tɔn alɔkpa e na nɔ zɔn kpɔ́ kpo xóɖóxámɛ ɔ kpo é, kpodo bǎ e mɛ è na da ayihun enɛ lɛ ɖó é kpo ǎ; é ɖò mɔ̌ có, é ɖɔ wanyiyi ɖiɖexlɛ́ xó. (Han. 1:2; 2:6) Klisanwun asú kpo asì kpo lɛ ɖó na nɔ ɖè wanyiyi xlɛ́ yeɖée lɛ ɖò walɔ yetɔn lɛ mɛ.
9. Aniwu jlǒ xóɖóxámɛ tɔn ɖiɖó nú mɛ ɖevo zɛ asú alǒ asì mɛtɔn wu ka nyla?
9 Wanyiyi ɖaxó ɖiɖó nú Mawu kpo nɔzo kpo na zɔ́n bɔ mɛɖebǔ alǒ nǔ ɖebǔ na d’avaja kancica alɔwliwli ɖé tɔn mɛ ǎ. Alɔwliwli ɖé lɛ tíìn bɔ tagba ko byɔ mɛ alǒ ye ko gbà, ɖó sunnu ɔ abǐ nyɔnu ɔ huzu kannumɔ nú fɔtóo nùblibliwiwa tɔn lɛ kpinkpɔn wutu. È ɖó na li za xá jlǒ mɔhun alǒ jlǒ xóɖóxámɛ tɔn ɖebǔ e è na ɖó nú mɛ ɖevo zɛ asú alǒ asì mɛtɔn wu é titewungbe tɔn. Alɔlwɛ ɖúɖú xá mɛ e è ma wlí alɔ xá ǎ é tlɛ nyí wanyiyi má ɖó sín nǔ, bɔ è ɖó na nyì alɔ na. Flínflín ɖɔ Mawu mɔ nukúnnú jɛ linlin kpo walɔ mǐtɔn lɛ bǐ kpo wu na zɔ́n bɔ jlǒ e mǐ ɖó bo na nyɔ́ nukún tɔn mɛ, lobo na lɛ́ nɔ mímɛ́ jí é na syɛn d’eji.—Xà Matie 5:27, 28; Eblée lɛ 4:13.
HWENU E KANCICA ALƆWLIWLI TƆN LƐ JƐ GBLÈGBLÉ JÍ É
10, 11. (a) Nɛ̌ mɛ gbigbɛ́ xó ɔ ka gbakpé sɔ? (b) Etɛ Biblu ka ɖɔ dó kínklán wu? (c) Etɛ ka na d’alɔ asú ɖé alǒ asì ɖé b’ɛ ma na zɔn kplakpla jí bo klán ǎ?
10 Tagba syɛnsyɛn e kpa zinkpo ɖò alɔwliwli mɛ lɛ é sixu zɔ́n bɔ mɛ ɖokpo alǒ ye mɛ wè lɛ bǐ lin tamɛ dó kínklán alǒ mɛ gbigbɛ́ jí. Ðò tò ɖé lɛ mɛ ɔ, mɛ e wlí alɔ lɛ é vlɔɖówe jɛji nɔ wá gbɛ́ yeɖée lɛ. Nǔ enɛ sukpɔ́ ɖò agun Klisanwun tɔn mɛ ǎ, amɔ̌, tagba alɔwliwli tɔn lɛ e fɔ́n bo ɖò jijɛji wɛ ɖò togun Mawu tɔn mɛ é nɔ ɖu ayi mɛ nú mɛ.
11 Biblu na alixlɛ́mɛ elɔ lɛ mɛ ɖɔ: “Nyɔnu e da asú ɔ ɖó na jó asú tɔn dó ǎ; sunnu ɖé ka ɖó na nya asì tɔn ǎ . . . Enyi nyɔnu ɔ ka wá jó asú tɔn dó ɔ, ni ma sɔ́ vɔ́ asú ɖevo da ó, abǐ ni dóhwɛ gbɔ xá asú tɔn.” (1 Kɔ. 7:10, 11) È ɖó na sɔ́ nukún kpɛví dó kpɔ́n kínklán kpo mɛ e è wlí alɔ xá é kpo na ǎ. È sixu mɔ ɖɔ kínklán wɛ na ɖeɖɛ tagba syɛnsyɛn e fɔ́n lɛ é có, mɔ̌ biblo nɔ hɛn tagba ɖevo lɛ wá hwɛhwɛ. Ee Jezu vɔ́ xó e Mawu ɖɔ bo ɖɔ ɖɔ sunnu ɖé na jó tɔ́ tɔn kpo nɔ tɔn kpo dó bo na jɛ kpɔ́ xá asì tɔn é ɖɔ gudo é ɔ, é ɖɔ: “Gbɛtɔ́ ni bo ma klán nǔ e Mawu dɔn cá ɔ ó.” (Mat. 19:3-6; Bǐb. 2:24) Tinmɛ enɛ tɔn wɛ lɛ́vɔ nyí ɖɔ asú ɖé alǒ asì ɖé ɖó na “klán nǔ e Mawu dɔn cá ɔ” ǎ. Tɛgbɛnú wɛ Jehovah nɔ kpɔ́n alɔwliwli dó mɔ. (1 Kɔ. 7:39) Hinhɛn d’ayi mɛ ɖɔ mǐ mɛ bǐ wɛ na ɖó gbè nú Mawu ɖó na sísɛ́ asú kpo asì kpo lɛ, bɔ ye na nɔ tɛnkpɔn bo yawu ɖeɖɛ tagba lɛ, bonu ye ni ma wá syɛn ó.
12. Etɛ ka sixu zɔ́n bɔ mɛ e wlí alɔ é ɖé na lin tamɛ dó kínklán jí?
12 Nukúnɖiɖo e ma ɖò jlɛ̌ jí ǎ lɛ é sixu dɔn tagba wá alɔwliwli ɖé mɛ. Hwenu e mɛɖé lin ɖɔ emi na ɖó awǎjijɛ ɖò alɔwliwli mɛ, b’ɛ ma ka sɔ́ wá nyí mɔ̌ ǎ é ɔ, mɛ ɔ sixu mɔ akpɔ̀, mɔ ɖɔ è táfú emi, bo tlɛ sixu sìn xomɛ tawun. Ðó lee nǔ nɔ cí nú mɛ ɖokpo é gbɔn vo dó mɛ ɖě ɔ tɔn, bɔ ye ka lɛ́ yí kplɔ́n vovo lɛ wutu ɔ, tagba lɛ sixu wá; alǒ gbemanɔkpɔ́ lɛ sixu fɔ́n dó akwɛ, hɛnnumɔ lɛ, kpo vǐ lɛ kplɔnkplɔn kpo wu. É ɖò mɔ̌ có, awǎjijɛ sín nǔ wɛ é nyí ɖɔ Klisanwun asú kpo asì kpo gègě nɔ mɔ ɖɔgbotínsá nú tagba mɔhun lɛ, ɖó ye nɔ jó Mawu dó b’ɛ nɔ xlɛ́ ali ye.
13. Hwɛjijɔ tɛ lɛ ka sixu zɔ́n bɔ è na klán?
13 Hweɖelɛnu ɔ, hwɛ mɛtɔn sixu jɔ ɖɔ è ni klán. Jlǒ sísɔ́ dó gbɛ́ ɖɔ è kún na kpé nukún dó xwédo mɛtɔn wu ó, adakaxomɛwu zɛ xwé wu, kpo hwenu e Jehovah sinsɛn wá vɛwǔ bǐ é kpo nyí ninɔmɛ bunɔ e zɔ́n bɔ mɛɖé lɛ klán é ɖé lɛ. Klisanwun asú kpo asì kpo ɖěɖee ɖò tagba syɛnsyɛn lɛ mɔ wɛ ɖò alɔwliwli yetɔn mɛ é ɖó na ba alɔdo ɖò mɛxo agun tɔn lɛ gɔ́n. Nɔví sunnu enɛ lɛ e ko mɔ nǔ gègě kpɔ́n é sixu d’alɔ asú kpo asì kpo lɛ bɔ ye na zán wěɖexámɛ Xó Mawu Tɔn tɔn. Hwenu e mǐ ɖò tagba xɔsa tɔn lɛ ɖeɖɛ wɛ é ɔ, mǐ ɖó na xoɖɛ bo byɔ gbigbɔ Jehovah tɔn kpo alɔdo tɔn kpo, bo na dó sixu zán nugbodòdó Biblu tɔn lɛ bo ɖè nǔ e gbigbɔ tɔn nɔ na mɛ lɛ é xlɛ́.
14. Etɛ Biblu ka ɖɔ nú Klisanwun ɖěɖee wlí alɔ xá mɛ e ma ko ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ ǎ lɛ é?
14 Ðò ninɔmɛ ɖé lɛ mɛ ɔ, é nɔ wá jɛ bɔ Klisanwun ɖé nɔ wlí alɔ xá mɛ e ma ko ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ ǎ é ɖé. Ðò ninɔmɛ enɛ lɛ mɛ ɔ, Biblu na hwɛjijɔ ɖagbe e wu ye ɖó na kpó ɖò kpɔ́ lɛ é. (Xà 1 Kɔlɛntinu lɛ 7:12-14.) Enyi asú alǒ asì nùmaɖitɔ́ ɔ na bo tlɛ mɔ nǔ jɛ wu kpo é gbɔ kpo ɔ, “mɛɖeɖóvo Mawu tɔn” wɛ é nyí, ɖó é da nùɖitɔ́ ɖé wutu. Vǐ ɖebǔ e ye na jì lɛ é na nyí “mɛ mímɛ́,” bo na ɖò alɔcyɔnmɛji Mawu tɔn glɔ. Pɔlu tinmɛ ɖɔ: “Hwi nyɔnu e ɖi nǔ nú Klisu ɔ, a tuùn nú a na hwlɛn asú towe gán à? Abǐ hwi sunnu e ɖi nǔ nú Klisu ɔ, a tuùn nú a na hwlɛn asì towe gán à?” (1 Kɔ. 7:16) Agun Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ tɔn lɛ bǐ mɛ wɛ è nɔ ɖibla mɔ asú kpo asì kpo e mɛ e nyí Klisanwun ɖò ye mɛ é ‘hwlɛn mɛ ɖě ɔ gán’ é ɖè.
15, 16. (a) Etɛ Biblu ka kplɔ́n asì Klisanwun e sín asú ma nɔ sɛ̀n Mawu ǎ lɛ é? (b) Enyi “mɛ e ma ɖi nǔ nú Klisu ǎ ɔ jló na klán” ɔ, etɛ Klisanwun ɖé ka na wà?
15 Mɛsɛ́dó Piyɛ́ɛ kplɔ́n asì Klisanwun lɛ ɖɔ ye ni nɔ hwíhwɛ́ yeɖée dó asú yetɔn lɛ glɔ, “bonu mɛɖé ɖò ye mɛ, bo ma ɖi nǔ nú Mawuxó ɔ ǎ ɔ, [ye] na dɔn ɛ gbɔn walɔ [ye]tɔn lɛ gblamɛ, bɔ é na ɖi nǔ. É byɔ ɖɔ [ye] ni ɖɔ xó ɖé ǎ; ɖó ye na mɔ lee zinzan [ye]tɔn mɛ́, bo ɖó sísí gbɔn é.” “Fífá kpo vivo ɖò ayi mɛ kpo” sín acɔ́, ee nyí acɔ́ ɖé bo “xɔ akwɛ ɖaxó ɖò Mawu gɔ́n” é biba sixu zɔ́n bɔ asì ɖé na yawu dɔn asú tɔn wá sinsɛn-biblo nugbǒ ɔ li jí hugǎn xóɖiɖɔ dó nǔ e éyɛ asì ɔ ɖi nǔ na lɛ é jí.
16 Enyi asú alǒ asì nùmaɖitɔ́ ɖé ɖɔ ɖɔ emi na klán ɔ ka ló? Biblu ɖɔ: “Nú mɛ e ma ɖi nǔ nú Klisu ǎ ɔ jló na klán xá asú tɔn abǐ asì tɔn e ɖi nǔ nú Klisu ɔ hǔn, é ni jó è dó ni yì; enyi nǔ cí mɔ̌ ɔ, hǔn asisúnɔ abǐ nyɔnu ɖò asúxwé e ɖi nǔ nú Klisu ɔ jɛ éɖée sí; ɖó mǐ na mɔ fífá wutu wɛ Mawu ylɔ mǐ.” (1 Kɔ. 7:15) Ðiɖɔ wɛ wemafɔ enɛ ɖè ɖɔ Klisanwun ɔ vo dìn bo na vɔ́ alɔ wlí sɔgbe kpo Mawuxówema ɔ kpo ǎ, loɔ, é ɖò dandan ɖɔ é ni gbidi kɔ nú nùmaɖitɔ́ ɔ bonu ye ni nɔ kpɔ́ ǎ. Kínklán sixu hɛn fífá kpɛɖé wá. Lobɔ Klisanwun ɔ sixu ɖó nukún ɖɔ asú alǒ asì e yì mɔ̌ é na lɛkɔ wá, bo na jló ɖɔ ye ni w’azɔ̌ ɖó kpɔ́ dó hɛn alɔwliwli yetɔn ɖó te, lobo na wá huzu nùɖitɔ́ ɖé éɖɔhun ɖò gudo mɛ.
ALƆWLIWLI MǏTƆN KPO NǓ E GBÉ MǏ NA NYA JƐ NUKƆN É KPO
17. Etɛ gbé Klisanwun asú kpo asì kpo lɛ ka ɖó na nya jɛ nukɔn?
17 Ðó mǐ ko sɛyi nukɔn ɖesu ɖò “azǎn gudogudo tɔn lɛ” mɛ wutu ɔ, “hwenu vɛwǔ lɛ” tíìn tawun. (2 Tim. 3:1-5) É ɖò mɔ̌ có, enyi mǐ lidǒ ɖò gbigbɔ lixo ɔ, mǐ na xogló nǔ e gbɛ̀ elɔ nɔ ba na sɔ́ mǐ dó ɖɔ lɛ é. Pɔlu wlan ɖɔ: “Hwenu kpɛɖé wɛ kpo; bɛ́sín dìn ɔ, mɛ e ɖó asì lɛ é ni cí ye kún ɖó ɖě ó ɖɔhun, . . . mɛ e ɖò gbɛ̀ ɔ zán wɛ lɛ é ni cí ye kún ɖò zinzan wɛ mlɛ́mlɛ́ ó ɖɔhun.” (1 Kɔ. 7:29-31, NWT) Ðiɖɔ wɛ Pɔlu ɖè ɖɔ asú kpo asì kpo lɛ ni dovɛ̌ nú azɔ̌ e nyí yetɔn ɖò xwédo mɛ lɛ é ǎ. Loɔ, ɖó hwenu kpɛɖé wɛ kpò wutu ɔ, gbigbɔ sín nǔ lɛ gbé wɛ ye ɖó na nya jɛ nukɔn.
18. Etɛwu Klisanwun lɛ ka hɛn ɔ, ye na bló bɔ alɔwliwli yetɔn na ɖó awǎjijɛ bo lɛ́ kpa ye?
18 Hwenu e vɛwǔ tawun lɛ é mɛ wɛ mǐ ɖè, bɔ alɔwliwli gègě lɛ́vɔ ɖò gbigba wɛ lɛlɛ̌ dó mǐ có, mǐ hɛn ɔ, mǐ na bló bɔ alɔwliwli mǐtɔn na ɖó awǎjijɛ bo lɛ́ kpa mǐ. Nugbǒ ɔ, Klisanwun asú kpo asì kpo ɖěɖee zunfan togun Jehovah tɔn, bo nɔ zán wěɖexámɛ Mawuxówema ɔ tɔn lɛ, lobo nɔ xwedó gbigbɔ mímɛ́ Jehovah tɔn sín alixlɛ́mɛ é sixu hɛn “nǔ e Mawu dɔn cá é” ɖó te.


text:
ATƆXWƐ No. 4 2017 | Etɛ Biblu ka Ðɔ Dó Gbɛ̀ kpo Kú kpo Wu?
ETƐ A KA LIN?
Mawu ka jló ɖɔ mǐ ni kú wɛ à? Biblu ɖɔ: “[Mawu] na súnsún ɖasin bǐ sín nukún yetɔn mɛ; kú sɔ́ na tíìn ǎ.”—Nǔɖexlɛ́mɛ 21:4.
Atɔxwɛ elɔ ɖɔ xó dó nǔ e Biblu ɖɔ dó gbɛ̀ kpo kú kpo wu é jí.
XOTA E ƉÒ AKPÀ Ɔ JÍ É
Nùkanbyɔ Gɛ́dɛ́ Gɛ́dɛ́ Ðé
Ee linlin e mɛ lɛ nɔ ɖó dó nǔ e nɔ jɛ ɖò kú gudo é gbɔn vo tawun sɔmɔ̌ ɔ, mǐ ka sixu mɔ xósin ɖejid’ewu lɛ ɖò fí ɖé à?
XOTA E ƉÒ AKPÀ Ɔ JÍ É
Nǔ E Biblu Ðɔ Dó Gbɛ̀ kpo Kú kpo Wu É
Nùɖé ka ɖò mǐ mɛ bo nɔ nɔ gbɛ̀ ɖò kú gudo wɛ à? Mǐ ka ɖó lindɔ̌n jɔmakú ɖé wɛ à? Fitɛ mɛkúkú lɛ ka ɖè?
Hwenu E Mɛvívɛ́ ɖé Ðò Kúzɔn Jɛ Wɛ É
Nɛ̌ hagbɛ̌ xwédo ɔ tɔn lɛ ka sixu dó gbɔ nú mɛ e ɖò kúzɔn ɖé jɛ wɛ é lobo kpé nukún dó wǔ tɔn gbɔn? Nɛ̌ nukúnkpémɛwutɔ́ lɛ ka sixu ɖí xwi xá wuvɛ̌ tobutobu e ye sixu mɔ ɖò azɔn ɔ hwenu lɛ é gbɔn?
Elias Hutter kpo Biblu Tɔn Ebléegbe Tɔn Nukúnɖeji lɛ Kpo
Akɔwé xwè kanweko 16gɔ́ ɔ tɔn e nɔ nyí Elias Hutter é ɖè Biblu Ebléegbe tɔn wè tɔ́n bɔ ye xɔ akwɛ tawun
Wekwín Ebléegbe Tɔn Kpɛví Bǐ ɔ Na Ganjɛwu Ðaxó ɖé Mɛ
Etɛ ɖɔ wɛ Jezu ka ɖè hwenu e é ɖɔ xó dó wekwín kpɛví bǐ ɔ wu é?
Palaɖisi Ðò Ayikúngban Jí: Dlɔ̌ Alǒ Nùjɔnǔ?
Palaɖisi ayikúngban tɔn e bú é xó ko ɖu ayi mɛ nú mɛ lɛ ɖò hwenuxó mɛ. È ka sixu lɛ́ wá mɔ palaɖisi mɔhun gbeɖé à?
Etɛ Biblu ka Ðɔ?
É cí ɖɔ gbɛt ɔ́ lɛ nɔ ɖò adohu adohu jí ɖɔhun. É ka sixu wá nɔte à?


text:
ATƆXWƐ: NÙKPLƆNKPLƆN TƆN Avril 2016
Xota ɖěɖee è na kplɔ́n ɖò kplé jí bɛ́sín azǎn 30 Nùxwásun tɔn jɛ azǎn 26 Ayidosun tɔn é wɛ ɖò Atɔxwɛ elɔ mɛ.
Gbejininɔ Nɔ Zɔ́n Bɔ Nǔ Mɛtɔn Nɔ Nyɔ́ Mawu Nukúnmɛ
Etɛ lɛ tan Jɛfutée kpo vǐ nyɔnu tɔn kpo tɔn e ɖò Biblu mɛ é ka kplɔ́n Klisanwun lɛ?
‘Didɛ E Mi Na Ðó ɔ Ni Wà Azɔ̌ Kpíkpé’
Etɛ ka ɖò atɛ jí hwenu e mɛtɛnkpɔn ɖé wá gɔ̌n towe é? Kpɔ́ndéwú didɛ tɔn nukúnɖeji tɛ lɛ ka sixu na hlɔnhlɔn we?
Etɛwu Mǐ ka Ðó Na Nɔ Kplé Bo Sɛ̀n Mawu?
Kplé lɛ wiwa nɔ wà ɖagbe nú we, nɔ d’alɔ mɛ ɖevo lɛ, bo nɔ lɛ́ hun xomɛ nú Jehovah. A tuùn lee é nɔ nyí mɔ̌ gbɔn é à?
Ðǒ Wǔ Zɔ Ðò Gbɛ̀ E Klán É ɖé Mɛ
Nǔ taji ɛnɛ sixu d’alɔ we bɔ a na sɔnǔ ɖ’ayǐ bá ɖí xwi xá tagba ma ɖó nukún e a sixu mɔ ɖó nǔ e a zunfan é wu é.
TAN GBƐZÁN TƆN
Asyɔ́nla Ð’ayǐ Tɔn lɛ Huzu Nɔví Gbigbɔ Tɔn Nugbǒ Lɛ
Etɛ ka sísɛ́ ye bɔ ye tɔ́n sín yɛhwenɔkpá yetɔn mɛ bo jó Katolika dó?
Sinsɛnzɔ́ Towe ka Cí Ahǔn Ðɔhun À?
Nɛ̌ Mawuxóɖiɖɔzɔ́ towe ka sixu gbà fo, fá bo na lɛ́ ɖò dandan nú gbɛ̀ gbɔn?


text:
VIDEO MƐKPLƆNKPLƆN TƆN LƐ
Video Jinjɔn Biblu Jí Lɛ: Nùkplɔnmɛ Taji Lɛ
Nùkplɔnkplɔn sín video klewun klewun elɔ lɛ na xósin nú nùkanbyɔ taji Biblu tɔn lɛ, bo lɛ́ cá kàn xá nùkplɔnkplɔn e ɖò alɔnuwema Wɛnɖagbe ɖé Sín Mawu Gɔ́n! mɛ lɛ é
Wɛnɖagbe ɖé Sín Mawu Gɔ́n!
Wɛnɖagbe tɛ ka gosin Mawu gɔ́n? Etɛwu mǐ ka sixu ɖi nǔ na? Alɔnuwema elɔ na xósin nùkanbyɔ e mɛ lɛ nɔ kanbyɔ hwɛhwɛ dó Biblu jí lɛ é tɔn.
Mawu ka Ðó Nyikɔ ɖé À?
Mawu ɖó tɛnmɛ-nyikɔ gègě, ɖi Nǔbǐwukpétɔ́, Gbɛɖotɔ́, kpo Aklunɔ kpo. Amɔ̌, è zán nyikɔ Mawu tɔn ɖesunɔ hú azɔn 7 000 ɖò Biblu mɛ.
Mɛ̌ ka Nyí Dowatɔ́ Biblu Tɔn?
Enyi gbɛtɔ́ lɛ wɛ wlan ɔ, é ka sɔgbe bɔ è ylɔ ɖɔ Mawuxó à? Linlin mɛ̌ tɔn lɛ ka ɖò Biblu ɔ mɛ?
Nɛ̌ Mǐ ka Sixu Wá Gbɔn Bo Tuùn Ðɔ Nǔ E Ðò Biblu Mɛ ɔ Nyí Nugbǒ?
Enyi Mawu wɛ nyí Dowatɔ́ Biblu tɔn ɔ, é ɖó na gbɔn vo nú wema ɖevo lɛ bǐ.
Etɛwu Jezu ka Kú?
Biblu xlɛ́ ɖɔ kú Jezu tɔn ɖò taji tawun. Linlin ɖé wu wɛ é kú à?
Etɛwu Mawu ka Ðó Ayikúngban Ɔ?
Nǔ ɖɛkpɛɖɛkpɛ kɛɖɛ wɛ gɔ́ ayikúngban ɔ jí. È sɔ́ ɛ ɖó fí e é ɖó na nɔ dó hwesivɔ ɔ pɛ́ɛ́ é, é nya dó kɛ́n lee é jɛxa gbɔn é, bo ɖò wezun e jí é na nɔ dó lɛlɛ̌ é pɛ́ɛ́. Aniwu Mawu ka jɛ tagba tobutobu enɛ lɛ bo dá ayikúngban ɔ?
Etɛ ka Nyí Ninɔmɛ Mɛkúkú lɛ Tɔn?
Biblu d’akpá ɖɔ é na wá sù hweɖenu bɔ mɛ gègě na fɔ́n sín kú, lee Lazáa fɔ́n gbɔn é ɖɔhun.
Etɛ ka Nyí Axɔsuɖuto Mawu Tɔn?
Sinsɛnzɔ́ Jezu tɔn hwenu ɔ, é kplɔ́n nǔ mɛ dó Axɔsuɖuto Mawu tɔn wu hú xota ɖevo ɖebǔ. Nú xwè kanweko mɔkpan ɔ, ahwanvu tɔn lɛ xoɖɛ ɖɔ Axɔsuɖuto enɛ ni wá.


text:
Mi Ðeɖɛ Hwɛgbe lɛ kpo Wanyiyi Kpo
“Mi ni mɔ miɖée gbɔ.”—MAK. 9:50.
HAN LƐ: 39, 77
1, 2. Hwɛgbe e tɔ́n ɖò gbɛtɔ́ lɛ tɛntin é tɛ lɛ xó wɛ è ka ɖɔ ɖò wema Bǐbɛ̌mɛ tɔn mɛ? Etɛwu?
A KA ko lin tamɛ kpɔ́n dó hwɛgbe e tɔ́n ɖò gbɛtɔ́ lɛ tɛntin bɔ Biblu ɖɔ lɛ é wu kpɔ́n à? Kpɔ́n ɖěɖee xó wema Bǐbɛ̌mɛ tɔn sín wemata nukɔntɔn lɛ kɛɖɛ ɖɔ é. Kanyɛ́ɛ hu Abɛli (Bǐb. 4:3-8); kanlinnyitɔ́ Ablaxamu (Ablamu) tɔn lɛ kpo Lɔti tɔn lɛ kpo ɖɔ jlɛ (Bǐb. 13:5-7); Hagáa gbɛ́ wǎn nú Sala (Salayíi), bɔ éyɛ sìn xomɛ dó Ablaxamu (Bǐb. 16:3-6); Isimayɛli klán gbè xá mɛ bǐ bɔ mɛ bǐ klán gbè xá ɛ.—Bǐb. 16:12.
2 Etɛwu Biblu ka ɖɔ hwɛgbe mɔhun lɛ xó? Hwɛjijɔ ɖokpo wɛ nyí ɖɔ é d’alɔ gbɛtɔ́ hwɛhutɔ́ lɛ bonu ye na tuùn nǔ e wu ye ɖó na nɔ xò fífá kàn é. É lɛ́vɔ xlɛ́ lee mǐ sixu bló mɔ̌ gbɔn é mǐ. Tan Biblu tɔn e ɖɔ xó dó lee gbɛtɔ́ lɛ li za xá hwɛgbe lɛ gbɔn é jí é xixa nɔ hɛn lè wá nú mǐ. Mǐ nɔ kplɔ́n nǔ ɖěɖee mɛ gǎndido yetɔn lɛ tɔ́n kɔ dó é, bɔ mɔ̌ mɛ ɔ, mǐ sixu kpéwú bo zán nùkplɔnmɛ mɔhun lɛ ɖò ninɔmɛ e mǐ nɔ kpannukɔn ɖò gbɛmɛ é ɖé lɛ mɛ. Nǔ enɛ lɛ bǐ nɔ d’alɔ mǐ bɔ mǐ nɔ tuùn lee mǐ ɖó na wà nǔ gbɔn é alǒ lee mǐ ma ɖó na wà gbɔn ǎ é ɖò ninɔmɛ mɔhun lɛ mɛ.—Hlɔ. 15:4.
3. Etɛ lɛ jí xota elɔ ka na ɖɔ xó dó?
3 Xota elɔ na tinmɛ nǔ e wu Jehovah sɛntɔ́ lɛ ɖó na nɔ ɖeɖɛ hwɛgbe lɛ é kpo lee ye sixu kpéwú gbɔn é kpo. Gɔ́ na ɔ, é na ɖɔ xó dó nugbodòdó Biblu tɔn ɖěɖee sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na ɖeɖɛ hwɛgbe lɛ, bo ɖó kancica ɖagbe xá nɔzo mǐtɔn lɛ kpo Jehovah Mawu kpo é jí.
NǓ E WU JEHOVAH SƐNTƆ́ LƐ ÐÓ NA NƆ ÐEÐƐ HWƐGBE LƐ É
4. Linlin tɛ ka gbakpé gbɛ̀ ɔ mɛ? Etɛ lɛ é ka jì?
4 Satáan wɛ nyí mɛ nukɔntɔn e wu gbemanɔkpɔ́ kpo hwɛgbe e ɖò gbɛtɔ́ lɛ tɛntin é kpo sín é. Xó e é ɖɔ ɖò Edɛni mɛ é xlɛ́ ɖɔ gbɛtɔ́ hɛn ɔ, é na cyan nǔ ɖagbe ɖò nǔ nyanya mɛ, Mawu mɛvo, bo ka ɖó na bló mɔ̌. (Bǐb. 3:1-5) Nǔ e linlin enɛ jì lɛ é ɖò wɛn. Gbɛtɔ́ kpo togun e nɔ ba na nɔ jlokoko lɛ é kpo wɛ gɔ́ gbɛ̀ ɔ mɛ, bɔ enɛ nɔ dɔn goyiyi, cejɛnnabi, kpo agbahwlɛnhwlɛn kpo wá. Mɛɖebǔ e na jó éɖée dó bɔ jlǒ enɛ na vunbla ɛ é ɔ, linlin Satáan tɔn e ɖɔ ɖɔ ɖagbe mɛɖesunɔ tɔn lɛ gbé nyinya, ma keya nú lee mɔ̌ wiwa na hɛn nǔ gblé dó mɛ ɖevo lɛ wu gbɔn é nyí nùnywɛnú é yí gbè na wɛ é ɖè nɛ. Nǔwiwa cejɛnnabi tɔn mɔhun nɔ dɔn tagba wá. Bɔ é nyɔ́ ɖɔ mǐ ni flín ɖɔ “gbɛtɔ́ xomɛsinnɔ nɔ dɔn hun wá; mɛ e nɔ ɖò adǎn jí hwebǐnu ɔ, é nɔ hu hwɛ gègě.”—Nùx. 29:22.
5. Nɛ̌ Jezu ka kplɔ́n mɛ lɛ ɖɔ ye ni nɔ ɖeɖɛ gbemanɔkpɔ́ lɛ gbɔn?
5 Jezu ka kplɔ́n gbɛtɔ́ lɛ ɖɔ ye ni nɔ xò fífá kàn, enyi é tlɛ cí ɖɔ mɔ̌ wiwa na hɛn nùɖé lɛ gblé dó wǔ nú ye ɔ nɛ. Ðò Mawuxó e Jezu ɖɔ ɖò só jí é hwenu ɔ, é na gbemanɔkpɔ́ lɛ alǒ hwɛgbe lɛ ɖiɖeɖɛ sín wlɛnwín titewungbe ɖé lɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, é byɔ ahwanvu tɔn lɛ ɖɔ ye ni nyí mɛfífá, ye ni nyí fífá-kàn-xotɔ́, ye ni jó nǔ e nɔ dɔn xomɛsin wá lɛ é dó, ye ni nɔ yawu dó hwɛ gbɔ, lobo yí wǎn nú kɛntɔ́ yetɔn lɛ.—Mat. 5:5, 9, 22, 25, 44.
6, 7. (a) Aniwu é ka ɖò taji ɖɔ è ni nɔ yawu dóhwɛ gbɔ? (b) Nùkanbyɔ tɛ lɛ mɛ Jehovah tɔn lɛ bǐ ka ɖó na kanbyɔ yeɖée?
6 Gǎn e dó wɛ mǐ ɖè bo ɖò Mawu sɛ̀n wɛ lɛ é, é wɛ nyí ɖɔ ɖɛxixo, kplé lɛ yiyi, Mawuxójijla, kpo sinsɛn-biblo mǐtɔn sín akpáxwé ɖevo lɛ kpo na nyí nǔ yayǎ, enyi mǐ gbɛ́ ɖɔ mǐ kún na dóhwɛ gbɔ xá mɛ ɖevo lɛ ó ɔ nɛ. (Mak. 11:25) Enyi mǐ ma nɔ sɔ́ dojijɛ mɛ ɖevo lɛ tɔn kɛ ye kpo jlǒ kpo ǎ ɔ, mǐ sixu vɛ́ kpo Mawu kpo ǎ.—Xà Luki 11:4; Efɛzinu lɛ 4:32.
7 Klisanwun lɛ bǐ ɖó na lin tamɛ kpɔ́n ganji dó hwɛ sísɔ́ kɛ mɛ ɖevo lɛ kpo fífá mɛ ninɔ xá ye kpo jí nugbǒ nugbǒ tɔn. A ka nɔ sɔ́ hwɛ kɛ nùɖitɔ́ hàtɔ́ towe lɛ kpo jlǒ kpo à? Kpɔ́ninɔ xá ye ka nɔ víví nú we à? Jehovah nɔ ɖó nukún ɖɔ mɛsɛntɔ́ emitɔn lɛ ni nɔ sɔ́ hwɛ kɛ mɛ. Enyi ayixa towe ɖɔ nú we ɖɔ hwi ɖó na jla nùɖé lɛ ɖó ɖò ali enɛ nu hǔn, xoɖɛ bo ba alɔdo Jehovah tɔn bo na dó sixu kpéwú! Tɔ́ mǐtɔn jixwé tɔn ɔ na ɖótó mɛɖesɔhwe sín ɖɛ mɔhun lɛ lobo na na sìnkɔn yetɔn.—1 Jaan 5:14, 15.
A KA SIXU DOVƐ̌ NÚ NÙWANYIDO ÐÉ À?
8, 9. Enyi è dó xomɛsin xomɛ nú mǐ ɔ, etɛ mǐ ka ɖó na wà?
8 Ðó gbɛtɔ́ lɛ bǐ wɛ nyí hwɛhutɔ́ wutu ɔ, é yá kaka ɔ, mɛɖé na ɖɔ nùɖé alǒ wà nùɖé nyì dó nú we jɛn wɛ. Ðěwagbɔn bo xò glo ɖè ǎ. (Nùt. 7:20; Mat. 18:7) Nɛ̌ a ka na wà nǔ gbɔn? Kpɔ́n nǔ e jɛ ɖò ninɔmɛ elɔ mɛ é: Ðò ayiɖeɖayi Kúnnuɖetɔ́ ɖé lɛ tɔn ɖé tɛnmɛ ɔ, nɔví nyɔnu ɖé dó gbè nɔví sunnu wè gbɔn alɔkpa ɖé bɔ é gbán ye mɛ ɖokpo nukúnmɛ. Hwenu e nɔví sunnu wè lɛ wá ɖò ye ɖoɖó é ɔ, nɔví sunnu e sìn xomɛ ɔ é jɛ xó mɔ ɖɔ dó nǔ e nɔví nyɔnu ɔ ɖɔ é wu jí. É ɖò mɔ̌ có, nɔví sunnu ɖě ɔ flín i ɖɔ jí nɔví nyɔnu ɔ ko sɛ̀n Jehovah kpo gbejininɔ kpo ɖò ninɔmɛ syɛnsyɛn lɛ mɛ nú xwè 40; é kudeji ɖɔ nɔví nyɔnu ɔ kún lin na ɖɔ nùɖé nyì dó nú ye ó. Ee nɔví sunnu nukɔntɔn ɔ lin tamɛ d’eji zaan é ɔ, é ɖɔ: “Hwɛ towe jɔ.” Bɔ xó ɔ nɔte ɖó finɛ.
9 Etɛ nǔ enɛ e jɛ é ka ɖexlɛ́? Lee a na wà nǔ gbɔn hwenu e ninɔmɛ e sixu dó xomɛsin nú mɛ lɛ é fɔ́n é ɖò así towe. Mɛ e ɖó wanyiyi é nɔ bú nǔ dó nùwanyido klewun klewun lɛ. (Xà Nùnywɛxó 10:12; 1 Piyɛ́ɛ 4:8.) Jehovah nɔ mɔ ‘wi ɖò ta towe,’ enyi a nɔ “wɔn agɔ e è jɛ dó [we] lɛ” é ɔ nɛ. (Nùx. 19:11; Nùt. 7:9) Enɛ wu ɔ, nǔ nukɔntɔn e a ɖó na kanbyɔ hwiɖée hwenu e mɛɖé wà nǔ xá we kpo xomɛmanyɔ́ kpo alǒ kpo mɛmasi kpo é wɛ nyí ɖɔ: ‘Un ka hɛn ɔ un na dovɛ̌ na à é? Dandan jɛn un na sɔ́ ɖó hǎga jí à?’
10. (a) Nɛ̌ nɔví nyɔnu ɖé ka wà nǔ gbɔn dó nukɔn hwenu e è mɔ xó ɖɔ dó wǔ tɔn é? (b) Linlin Mawuxówema ɔ tɔn tɛ ka d’alɔ ɛ bɔ awǎjijɛ tɔn ma bú ǎ?
10 É sixu vɛwǔ ɖɔ mǐ ni dovɛ̌ nú nǔ hwenu e è mɔ xó ɖɔ dó mǐ wu é. Kpɔ́n kpɔ́ndéwú gbexosin-alijitɔ́ e mǐ na ylɔ ɖɔ Lucy é tɔn. È ɖɔ xó masɔgbe lɛ dó sinsɛnzɔ́ tɔn kpo lee é nɔ zán hwenu tɔn gbɔn é kpo wu. Nǔ enɛ sìn xomɛ nú Lucy, bɔ é yì ba wěɖexámɛ ɖò nɔví sunnu e zin lɛ é gɔ́n. É ɖɔ: “Wemafɔ e ye zán dó ɖè wě xá mì é d’alɔ mì bɔ un kpò ɖò linlin e sɔgbe é ɖó dó linlin mɛ ɖevo lɛ tɔn wu wɛ, bɔ un sɔ́ ayi ɖó mɛ e ɖò taji hugǎn é jí, é wɛ nyí Jehovah.” Matie 6:1-4 xixa dó wusyɛn lanmɛ nú Lucy. (Xà.) Wemafɔ enɛ flín i ɖɔ xomɛ Jehovah tɔn hinhɛn hun gbé wɛ é ɖó na nya. É ɖɔ: “Enyi mɛ ɖevo lɛ na bo tlɛ ɖɔ xó masɔgbe lɛ dó azɔ̌ ce wu ɔ, un nɔ kpò ɖò awǎjijɛ mɛ, ɖó un tuùn ɖɔ un ɖò gǎn e wu un kpé é dó wɛ bo na nyí mɛ ɖò Jehovah sí.” Gbeta enɛ e kɔn Lucy wá é zɔ́n bɔ é wà nǔ kpo nùnywɛ kpo bo dovɛ̌ nú xó masɔgbe e è ɖɔ dó wǔ tɔn lɛ é.
HWENU E A MA SIXU DOVƐ̌ NÚ NÙWANYIDO ÐÉ Ǎ É
11, 12. (a) Enyi Klisanwun ɖé mɔ ɖɔ “hwɛgbe ɖé ɖò nɔzo emitɔn kpo emi kpo tɛntin” ɔ, nɛ̌ é ka ɖó na wà nǔ gbɔn? (b) Etɛ lee Ablaxamu ɖeɖɛ hwɛgbe ɖé gbɔn é ka sixu kplɔ́n mǐ? (Kpɔ́n ɖiɖe e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.)
11 “Mǐ mɛ bǐ wɛ nɔ wà nǔ nyì dò gbɔn alɔkpa gègě mɛ.” (Ja. 3:2) Mǐ ni ɖɔ ɖɔ a mɔ ɖɔ emi ɖɔ xó ɖé alǒ wà nùɖé b’ɛ sìn xomɛ nú nɔví ɖé. Etɛ a ka ɖó na wà? Jezu ɖɔ: “Enyi a wá vɔsakpe nukɔn, bo ja nùɖé xwlé Mawu gbé, bo flín ɖɔ hwɛgbe ɖé ɖò nɔzo emitɔn kpo emi kpo tɛntin hǔn, jǒ vɔsanú e xwlé Mawu gbé wɛ a ja ɔ dó nyì vɔsakpe ɔ kɔn, bo yì dóhwɛ gbɔ xá nɔzo towe hwɛ̌; enɛ ɔ gudo ɔ, lɛ̌kɔ bo wá zé vɔsanú towe xwlé Mawu.” (Mat. 5:23, 24) Sɔgbe kpo wěɖexámɛ Jezu tɔn enɛ kpo ɔ, ɖɔ xó xá nɔví towe. Ðǒ ayi nǔ e gbé a ɖó na nya é wu. É nyí a na ɖè fí e nɔví towe ɔ jɛdo ɖè é xlɛ́ wutu wɛ ǎ, amɔ̌, bo na dó yí nǔ e hwɛ wà nyì dò é gbè bo dóhwɛ gbɔ wutu wɛ. Fífá mɛ ninɔ xá Mawu sɛntɔ́ hàtɔ́ mǐtɔn lɛ ɖò taji hú nǔ bǐ.
12 Tan Biblu tɔn e mɛ Mawu sɛntɔ́ lɛ ɖeɖɛ hwɛgbe ɖé ɖò fífá mɛ é ɖokpo wɛ nyí ee xó mǐ ɖɔ ɖò bǐbɛ̌mɛ b’ɛ kúnkplá Ablaxamu kpo ataví-ylɔ-ví tɔn Lɔti kpo é. Ye mɛ wè lɛ bǐ wɛ ɖó kanlin sukpɔ́, bɔ kanlinnyitɔ́ yetɔn lɛ ɖɔ jlɛ ɖó fí e kanlin lɛ na ɖu nǔ ɖè é wu. Ablaxamu jló bo na yawu ɖeɖɛ xó ɔ, enɛ wu ɔ, é sɔ́ fí e xwédo ye mɛ ɖokpo ɖokpo tɔn na bɛ́ nǔ bo yì jɛ lɛ é ɖó te, bo ɖɔ nú Lɔti ɖɔ éyɛ ni sɔ́ dó nukɔn. (Bǐb. 13:1, 2, 5-9) Kpɔ́ndéwú ɖagbe ɖé wɛ nyí enɛ à cé? Ablaxamu xò fífá kàn, é nya ɖagbe éɖesunɔ tɔn lɛ gbé ǎ. Xomɛnyínyɔ́ tɔn gú i wɛ à? Ðebǔ ǎ. Nǔ enɛ jɛ ɖò é kpo Lɔti kpo tɛntin gudo tlolo é ɔ, Jehovah dó nyɔna gègě sín akpá n’i. (Bǐb. 13:14-17) Enyi Mawu sɛntɔ́ lɛ wà nǔ sɔgbe xá nugbodòdó tɔn lɛ bo ɖeɖɛ hwɛgbe lɛ kpo wanyiyi kpo ɔ, é na lɔn gbeɖé bonu nǔ na gú ye kaka sɔyi ǎ. [1]
13. Hwenu e è dó gbè vɛ́sin nú nukúnkpénuwutɔ́ ɖé é ɔ, nɛ̌ é ka wà nǔ gbɔn? Etɛ kpɔ́ndéwú tɔn ka sixu kplɔ́n mǐ?
13 Lin tamɛ dó ninɔmɛ hwe mǐtɔn nu tɔn elɔ jí. Nukúnkpénuwutɔ́ yɔyɔ̌ azɔ̌xɔsa kpléɖókpɔ́ ɖaxó tɔn ɖé wɛ tɛ kàn sɛ́dó nɔví sunnu ɖé bo kanbyɔ ɛ ɖɔ é na zé éɖée jó bo w’azɔ̌ ɖò kpléɖókpɔ́ ɔ jí à jí, nɔví sunnu ɔ dó gbè vɛ́sin ɖé lɛ n’i bo cí alokan ɔ. Kwinkwin ɖé wɛ ɖò é kpo nukúnkpénuwutɔ́ xóxó ɔ kpo tɛntin, b’ɛ kpó ɖò akpɔ̀ tɔn mɔ wɛ. Nukúnkpénuwutɔ́ yɔyɔ̌ ɔ sìn xomɛ ǎ, amɔ̌, é sixu dovɛ̌ na mɔ̌ kpowun ǎ. Ganxixo ɖokpo gudo ɔ, é lɛ́vɔ ylɔ nɔví sunnu ɔ, bo ɖɔ n’i ɖɔ ye mɛ wè lɛ kún ko kplé kpɔ́n ó, bo byɔ ɖɔ ye ni mɔ yeɖée bo ɖeɖɛ ninɔmɛ ɔ ɖó kpɔ́. Aklunɔzán gblamɛ ɖokpo gudo ɔ, ye mɛ wè lɛ mɔ yeɖée ɖò Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn ɖé mɛ. Ee ye xoɖɛ gudo é ɔ, ye ɖɔ xó nú ganxixo ɖokpo, bɔ nɔví sunnu ɔ kpi tan tɔn. Nukúnkpénuwutɔ́ ɔ ɖótó è bo sè wuvɛ̌ xá ɛ, lobo wá sɔ́ Biblu dó tinmɛ nùɖé lɛ n’i, bɔ ye mɛ wè lɛ gbadó kpo nukiko kpo. Enɛ ɔ gudo ɔ, nɔví sunnu ɔ w’azɔ̌ ɔ ɖò kpléɖókpɔ́ ɔ jí, lobo wá dokú nú nukúnkpénuwutɔ́ ɔ ɖɔ é fá xomɛ bo lɛ́ nyɔ́ xomɛ dó emi wu.
A KA ÐÓ NA ÐƆ NÚ MƐXO AGUN TƆN LƐ WƐ À?
14, 15. (a) Hwetɛnu mǐ ka ɖó na zán wěɖexámɛ e ɖò Matie 18:15-17 mɛ é? (b) Afɔ atɔn tɛ lɛ Jezu ka ɖɔ è ni ɖè? Etɛ mǐ ka na nya hwenu e mǐ na ɖò afɔ enɛ lɛ ɖè wɛ é?
14 Hwɛgbe e nɔ tɔ́n ɖò Klisanwun lɛ tɛntin é gègě wɛ mɛ e é kàn lɛ é sixu ɖeɖɛ ɖò nǔglɔ, bɔ mɔ̌ wɛ é ka ɖó na nyí. É ɖò mɔ̌ có, Jezu ɖɔ ɖɔ é sixu byɔ ɖɔ è ni ɖɔ ninɔmɛ ɖé lɛ nú agun ɔ. (Xà Matie 18:15-17.) Enyi nùwanyidotɔ́ ɖé gbɛ́ ɖɔ emi kún na sè nɔví emitɔn, kúnnuɖetɔ́ lɛ, kpo agun ɔ kpo sín xó ó ka ló? È ɖó na “sɔ́ ɛ dó mɔ mɛ e ma nyí Jwifu ǎ é na, bo lɛ́ sɔ́ ɛ dó mɔ tokwɛyitɔ́ na.” Égbé ɔ, mǐ na ɖɔ ɖɔ è ɖó na ɖè è sín agun ɔ mɛ. Lee nǔ enɛ ma nyí ayihundanú ǎ gbɔn é xlɛ́ ɖɔ ‘nùwanyido’ ɔ kún nyí gbemanɔkpɔ́ klewun ɖé kpowun ó. É nyɔ́ wà ɔ, (1) nùwanyido ɖé wɛ bɔ mɛ e é kàn lɛ é sixu ɖeɖɛ ɖò yeɖée tɛntin, bo ka lɛ́ nyí (2) nùwanyido ɖé bo syɛn sɔmɔ̌ bɔ enyi è ma ɖeɖɛ ǎ ɔ, è sixu ɖè mɛ sín agun mɛ. Nùwanyido mɔhun lɛ sixu nyí mɛtítáfú alɔkpa ɖé alǒ sixu nyí jidómɛ bo hɛn mɛ ɔ gblé. Ninɔmɛ enɛ lɛ kɛɖɛ mɛ wɛ è na ɖè afɔ atɔn e xó Jezu ɖɔ lɛ é ɖè. Nùwanyido ɔ nyí hwɛ lehun lɛ ǎ: afɔdogbě alǒ nyɔnu ɖevo biba, sunnu ɖóxó xá sunnu alǒ nyɔnu ɖóxó xá nyɔnu, gǔfɔndómawuji, vodunsinsɛn, alǒ hwɛ syɛnsyɛn e byɔ ɖɔ mɛxo agun tɔn lɛ ni kpé nukún d’ewu é ɖevo.
15 Nǔ e nya wɛ Jezu ɖè bo ɖè wě enɛ xá mɛ é wɛ nyí ɖɔ è na d’alɔ nɔví ɖé kpo wanyiyi kpo. (Mat. 18:12-14) Jɛ nukɔn hwɛ̌ ɔ, è ɖó na tɛnkpɔn bo ɖeɖɛ hwɛgbe ɔ mɛ ɖevo lɛ mɛvo. É sixu byɔ ɖɔ a ni ɖɔ xó xá nùwanyidotɔ́ ɔ azɔn gègě. Enyi enɛ gló hǔn, hwi kpo kúnnuɖetɔ́ lɛ alǒ mɛ ɖevo e sixu d’alɔ bɔ è kpɔ́n ɖɔ nùwanyido ɖé tíìn nugbǒ à jí lɛ é kpo ni ɖɔ xó xá nùwanyidotɔ́ ɔ. Enyi ye d’alɔ we bonu a kpéwú bo ɖeɖɛ hwɛgbe ɔ xá nɔví towe hǔn, “a ɖè è ɖó ali jí nɛ.” Hwenu e è tɛnkpɔn azɔn gègě bá d’alɔ nùwanyidotɔ́ ɔ, b’ɛ gló bǐ é jɛn è na ɖɔ nú mɛxo agun tɔn lɛ.
16. Etɛ ka ɖexlɛ́ ɖɔ è hɛn ɔ è na xwedó wěɖexámɛ Jezu tɔn b’ɛ lɛ́ nyí wanyiyi sín nǔ?
16 Ninɔmɛ ɖěɖee mɛ é na byɔ ɖɔ nɔví lɛ ni ɖè afɔ atɔn e xó è ɖɔ ɖò Matie 18:15-17 mɛ é ɖè lɛ é nɔ tíìn mɔ̌ ǎ. Enɛ nyɔ́ tawun, ɖó é xlɛ́ ɖɔ è nɔ yawu mɔ ɖɔgbotínsá, bɔ ninɔmɛ ɔ sɔ́ nɔ wá jɛ fí e é na jɛ b’ɛ na byɔ ɖɔ è ni ɖè nùwanyidotɔ́ e ma lɛkɔ ǎ é sín agun ɔ mɛ é ǎ. Hwɛhwɛ ɔ, nùwanyidotɔ́ ɔ nɔ mɔ hwɛ tɔn lɛ bo nɔ jla ninɔmɛ lɛ ɖó. Mɛ e è wà nǔ nyì dó na é sixu mɔ ɖɔ emi kún sɔ́ ɖó hwɛjijɔ tawun ɖé bo na kpó ɖò hwɛ mɔ nú mɛ ɔ wɛ ó, bo sixu gbɔ bo sɔ́ hwɛ kɛ ɛ. Ðebǔ wɛ é na bo nyí ɔ, xógbe Jezu tɔn lɛ xlɛ́ ɖɔ è kún ɖó na zɔn kplakpla jí bo xwlé gbemanɔkpɔ́ lɛ agun ɔ ó. Hwenu e è ko ɖè afɔ wè e jɛ nukɔn lɛ é, bɔ è sixu lɛ́ na kúnnuɖenú tewungbeju nǔ e jɛ é tɔn céɖécéɖé é jɛn mɛxo agun tɔn lɛ sixu d’afɔ mɛ.
17. Enyi mǐ tɛnkpɔn bo nɔ fífá mɛ xá mǐɖée lɛ ɔ, nyɔna tɛ lɛ mǐ ka na mɔ?
17 Enyi gbɛ̀ elɔ kpó ɖò te jɛn wɛ ɔ, gbɛtɔ́ lɛ na kpó ɖò hwɛhutɔ́ nyí wɛ bo na kpó ɖò nùwanyido nú mɛ ɖevo lɛ wɛ. Ahwanvu Jaki wlan kpo gbesisɔ kpo ɖɔ: “Enyi mɛɖé ma wà nǔ nyì dò gbeɖé ɖò xóɖiɖɔ tɔn lɛ mɛ ǎ ɔ, mɛ maɖóblɔ̌ ɖò wǔ wɛ nyí mɛ enɛ; mɛ enɛ hɛn ɔ, é na lɛ́ ɖu ɖò agbaza éɖée tɔn bǐ jí.” (Ja. 3:2) Bo na dó sixu ɖeɖɛ hwɛgbe lɛ ɔ, mǐ ɖó na tɛnkpɔn bo na “nɔ ba fífá, bo nɔ jɛhun d’eji.” (Ðɛh. 34:15) Enyi mǐ nyí fífá-kàn-xotɔ́ lɛ ɔ, mǐ na ɖu vivǐ kancica ɖagbe ɖé tɔn xá nùɖitɔ́ hàtɔ́ mǐtɔn lɛ, lobo na jɛhun dó bǔninɔ agun ɔ tɔn jí. (Ðɛh. 133:1-3) Ðò taji hú bǐ ɔ, mǐ na ɖó kancica ɖagbe ɖé xá Jehovah, “Mawu e nɔ na fífá mɛ ɔ.” (Hlɔ. 15:33) Mɛ ɖěɖee nɔ ɖeɖɛ hwɛgbe lɛ kpo wanyiyi kpo é wɛ nɔ ɖu vivǐ nyɔna mɔhun lɛ tɔn.
^ [1] (akpáxwé 12gɔ́ ɔ) Mɛ ɖevo ɖěɖee ɖeɖɛ hwɛgbe lɛ ɖò fífá mɛ é ɖé lɛ ɖíe: Jakɔbu, é kpo Esawu kpo (Bǐb. 27:41-45; 33:1-11); Jozɛfu, é kpo nɔví tɔn lɛ kpo (Bǐb. 45:1-15); Jedenyɔ́ɔ, é kpo Eflayimunu lɛ kpo. (Hwɛ. 8:1-3) A sixu ko ɖ’ayi kpɔ́ndéwú mɔhun ɖevo lɛ wu ɖò Biblu mɛ.


text:
AKPÁXWÉ 4
Ðuɖeji Axɔsuɖuto ɔ Tɔn Lɛ: È Jɛ Ahwan Wɛnɖagbe ɔ Jí Bo Sɔ́ Jinjɔn Ayǐ
HWENU E a ɖò wɛnɖagbe jla wɛ sín xwé ɖé gbè jɛ xwé ɖé gbè é ɔ, a sè kpɛn ɖé ɖò nǔ ɖɔ wɛ sín zɔ. Kpɛn ɔ sín gbè ɖò syɛnsyɛn d’eji wɛ. Ee a jɛ kúnnu ɖè nú xwétɔ́ e bɔ d’ewu é jí é ɔ, mɛ e kpo hwi kpo zɔn é sín ayi gbà dó hwenu e kponɔ lɛ sín mɔ̌to ɖé wá glin é. Kponɔ ɖé jɛte bo sɛkpɔ mi, bo kanbyɔ ɖɔ: “É ma nyí mi mɛ wè elɔ lɛ wɛ ɖò xwégbe xwégbe gbɔn wɛ bo ɖò xó ɖɔ dó Biblu jí wɛ à? È ko wá jɛ hwɛ mitɔn nú mǐ!” Mi na xósin kpo sísí kpo bo ɖɔ ɖɔ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ wɛ nú emi. Etɛ ka na jɛ bɔ d’ewu?
Lee acɛkpikpa lɛ ko nɔ wà nú xá mi gbɔn ɖ’ayǐ é wɛ na xlɛ́. Xwè lɛ gblamɛ ɔ, nɛ̌ acɛkpikpa e ɖò xá towe mɛ é ka nɔ wà nǔ xá Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ gbɔn? É ka nɔ na vivo mi ɖò Mawu sinsɛn linu ɖó bǎ ɖé mɛ à? É ka nyí mɔ̌ hǔn, lee nɔví sunnu towe Klisanwun lɛ kpo nɔví nyɔnu towe Klisanwun lɛ kpo jɛ tagba ɖò xwè lɛ ɖíe dó “jɛ ahwan Wɛnɖagbe ɔ jí, bo sɔ́ jinjɔn ayǐ, bɔ é lidǒ” gbɔn é wu wɛ é sín tawun. (Fili. 1:7) A na bo nɔ nɔ fí ɖebǔ ɔ, tamɛ linlin dó hwɛɖiɖɔ ɖěɖee jí Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ ɖu ɖè é wu sixu hɛn nùɖiɖi towe lidǒ tawun. Ðò akpáxwé elɔ mɛ ɔ, mǐ na ɖɔ xó dó hwɛɖiɖɔ nukúnɖeji enɛ lɛ ɖé lɛ jí. Ðuɖeji mǐtɔn enɛ lɛ xlɛ́ tawun ɖɔ Axɔsuɖuto ɔ nyí nùjɔnǔ, ɖó mǐɖesunɔ sixu kpéwú bo ɖó ɖuɖeji tobutobu enɛ lɛ gbeɖé ǎ!
ƉÒ AKPÁXWÉ ELƆ
WEMATA 13
Wɛnjlatɔ́ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn lɛ Nɔ Jɛ Ahwan Yeɖée Jí Ðò Hwɛ Nukɔn
Hwɛɖɔtɔ́ égbé tɔn e nɔ w’azɔ̌ ɖò hwɛɖɔxɔsa ɖaxó lɛ é ɖé lɛ ko ɖó linlin ɖokpo ɔ e Sɛnkplɔnmɛtɔ́ hwexónu tɔn Gamaliyɛli ɖó é
WEMATA 14
Hunjijɛ Dó Axɔsuɖuto Mawu Tɔn Jí kpo Gbejininɔ kpo, É Nyí Dó Nǔ Ðevo Ðebǔ Jí Ǎ
“Tɔsisa” yadonumɛ tɔn e wá ɖi bú Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ, ɖó wǔ e ye ɖó zɔ nú gbɛ̀ ɔ ɖò toxóɖiɖɔ linu wu é ɔ, nǔ e è ma ɖó nukún tɔn ǎ é ɖé wá sɔ́ nu.
WEMATA 15
È Fun Ahwan Bo Na Dó Ðó Vivo Bo Sɛ̀n Mawu
Togun Mawu tɔn fun ahwan dó acɛ e ye ɖó bo na setónú nú sɛ́n Axɔsuɖuto Mawu Tɔn tɔn lɛ é takún mɛ.


text:
KLISANWUN GBƐ̀ ZINZAN
Gbɛzinzan E Nyɔ́ Hú Bǐ É
Ali gègě wɛ hun nú mɛ winnyawinnya lɛ ɖò tutoblonunu Jehovah tɔn mɛ. Kpɔ́n video Gbɛzinzan E Nyɔ́ Hú Bǐ É bo kpɔ́n lee Cameron zán winnyawinnya hwenu tɔn kpo nùnywɛ kpo gbɔn é. Enɛ gudo hǔn, nǎ xósin nùkanbyɔ e ɖò dò lɛ é tɔn. (Yì jw.org/fr jí, bo kpɔ́n LA BIBLE ET VOUS > ADOLESCENTS glɔ.)
Azɔ̌ tɛ ka ɖò taji hwebǐnu ɖò gbɛzán Cameron tɔn mɛ?
Hwetɛnu é ka wá gbeta ɔ kɔn bo na gbló ada nú sinsɛnzɔ́ tɔn? Nɛ̌ é ka wà mɔ̌ gbɔn?
Nɛ̌ é ka sɔnǔ bo na wà sinsɛnzɔ́ ɖò fí e hudo sukpɔ́ ɖè hugǎn ɖò tò ɖevo mɛ é gbɔn?
Tagba tɛ lɛ Cameron ka liza xá hwenu e é ɖò sinsɛnzɔ́ wà wɛ ɖò tò ɖevo mɛ é?
Etɛwu Jehovah sinsɛn ɖò ayǐ e jí mǐ ma sɛ̀n ɛ ɖè kpɔ́n ǎ é ka sixu hɛn lè wá?
Nyɔna tɛ lɛ Cameron ka mɔ?
Etɛwu Jehovah sinsɛn ka nɔ tɔ́n kɔ dó gbɛzinzan e nyɔ́ hú bǐ é mɛ?
Ali ɖevo tɛ lɛ wɛ ka hun nú mɛ winnyawinnya lɛ ɖò tutoblonunu Jehovah tɔn mɛ?