text:
Kpé Nukún Dó Hwiɖée Wu Ðò Gbigbɔ Lixo Hwenu E A Ðò Sinsɛnzɔ́ Wà Wɛ Ðò Tò Ðevo Mɛ É
“Un hɛn nǔ e a ɖɔ lɛ ayi mɛ.”
HAN LƐ: 142, 92
1-3. (a) Ðebǔ wɛ ninɔmɛ mǐtɔn na bo ɖè ɔ, etɛ ka ɖó na ɖò tɛn nukɔntɔn ɔ mɛ nú mǐ? (b) Wuvɛ̌ tawun tawun tɛ lɛ mɛ e ɖò gbè ɖevo kplɔ́n wɛ lɛ é ka nɔ mɔ? Nùkanbyɔ tɛ lɛ enɛ ka sɔ́ nyì atɛ jí? (Kpɔ́n fɔtóo e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.)
KÚNNUÐETƆ́ JEHOVAH TƆN afatɔ́n mɔkpan wɛ ɖò alɔ ɖó wɛ ɖò nǔmimɔ e ɖɔ è na jla wɛnɖagbe ɔ “tò bǐ, akɔta bǐ, gbè bǐ kpodo togun bǐ kpo” é sín jijɛ mɛ ɖò égbé. (Nǔɖe. 14:6) A ɖò mɛ e ɖò gbè ɖevo kplɔ́n wɛ lɛ é mɛ wɛ à? A nyí mɛsɛ́dó alǒ ɖò sinsɛnzɔ́ wà wɛ ɖò ayǐ ɖevo e jí hudo sukpɔ́ ɖè é vlafo wɛ à, alǒ a jɛ kplé lɛ yì jí ɖò agun e nɔ dó gbè ɖevo ɖò tò towe mɛ é mɛ jí wɛ à?
2 Ðó mǐ nɔ sɛ̀n Mawu wutu ɔ, mǐ bǐ wɛ ɖó na sɔ́ ganjininɔ mǐ kpo xwédo mǐtɔn kpo tɔn ɖò gbigbɔ lixo ɖó tɛn nukɔn nukɔntɔn ɔ mɛ. (Mat. 5:3, NWT) Amɔ̌, hweɖelɛnu ɔ, nùkplɔnkplɔn mɛɖesunɔ tɔn e ɖó lè e sixu nɔ vɛwǔ nú mǐ, ɖó nǔ e ko nɔ hɛn alɔnu mǐtɔn ján ayihɔngbe ayihɔngbe lɛ é wutu. Mɛ ɖěɖee ka nɔ wà sinsɛnzɔ́ ɖò ayǐ ɖevo jí lɛ é ɔ, wuvɛ̌ ɖevo lɛ wɛ ye nɔ mɔ.
3 Gɔ́ nú gbè ɖevo kpinkplɔn ɔ, ye mɛ e ɖò sinsɛnzɔ́ wà wɛ ɖò ayǐ ɖevo jí lɛ é ɖó na mɔ nǔ jɛ wu ɖɔ emi nɔ na nùɖuɖu syɛnsyɛn ayi emitɔn ɖò gbigbɔ lixo hwɛhwɛ. (1 Kɔ. 2:10) Enyi ye ma sixu mɔ nukúnnú jɛ gbè agun ɔ tɔn mɛ mlɛ́mlɛ́ ǎ ɔ, nɛ̌ ye ka sixu wà mɔ̌ gbɔn? Etɛwu mɛjitɔ́ Klisanwun lɛ ka ɖó na mɔ nǔ jɛ wu ɖɔ Xó Mawu Tɔn ɔ nɔ byɔ ayi vǐ yetɔn lɛ tɔn mɛ?
NǓ E SIXU SƆ́ GANJININƆ ÐÒ GBIGBƆ LIXO ÐÓ AXƆ NU É
4. Etɛ ka sixu sɔ́ ganjininɔ mǐtɔn ɖò gbigbɔ lixo ɖó axɔ nu? Nǎ kpɔ́ndéwú ɖé.
4 Nukúnnú ma mɔ jɛ Xó Mawu Tɔn mɛ ɖò gbè ɖevo mɛ sixu sɔ́ ganjininɔ mǐtɔn ɖò gbigbɔ lixo ɖó axɔ nu tawun. Ðò xwè kanweko atɔ́ɔ́ngɔ J.H.M. tɔn, hwenu e Nɛɛmíi sè ɖɔ vǐ ɖé lɛ ɖò Jwifu e lɛkɔ sín Babilɔnu lɛ é mɛ bo kún sixu dó Ebléegbe ó é ɔ, é ɖu ayi mɛ n’i tawun. (Xà Nɛɛmíi 13:23, 24.) Mɛsɛntɔ́ Mawu tɔn e vǐ enɛ lɛ nyí é wɛ ɖò bubú dó ye wɛ nɛ, ɖó ye sixu mɔ nukúnnú jɛ Xó Mawu Tɔn mɛ mlɛ́mlɛ́ ǎ wutu.
5, 6. Etɛ wu mɛjitɔ́ e ɖò sinsɛnzɔ́ wà wɛ ɖò ayǐ e jí è nɔ dó gbè ɖevo ɖè lɛ é ɖé lɛ ka ɖ’ayi?
5 Mɛjitɔ́ Klisanwun e ɖò sinsɛnzɔ́ wà wɛ ɖò ayǐ e jí è nɔ dó gbè ɖevo ɖè lɛ é ɖé lɛ wá ɖ’ayi wu ɖɔ jlǒ e vǐ emitɔn lɛ ɖó nú nugbǒ ɔ é ɖò ɖiɖekpo wɛ. Ðó vǐ lɛ nɔ mɔ nukúnnú jɛ nǔ e è nɔ ɖɔ ɖò kplé lɛ jí é mɛ mlɛ́mlɛ́ ǎ wutu ɔ, tuto gbigbɔ tɔn e è nɔ xwlé mɛ ɖò Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn mɛ é nɔ byɔ ayi yetɔn mɛ ganji ǎ. Pedro [1] e gosin Tofɔligbé Amɛlika tɔn bo sɛ̀ tɛn nú xwédo tɔn yì Australie é ɖɔ: “Enyi è ɖò nǔ gbigbɔ tɔn lɛ xó ɖɔ wɛ ɔ, é byɔ ɖɔ è ni zán ayi mɛtɔn kpo lee nǔ nɔ cí nú mɛ é kpo.”
6 Enyi mǐ ɖò nǔ xà dó gbè ɖevo mɛ wɛ ɔ, é sixu nɔ ma byɔ ayi mǐtɔn mɛ, lee gbè mǐtɔn ɖesunɔ tɔn na byɔ mɛ gbɔn é. Gɔ́ na ɔ, enyi è ma kpéwú bá ɖɔ xó ɖó kpɔ́ ganji ɖò gbè ɖevo mɛ ǎ ɔ, é sixu byɔ ɖɔ è ni gbà tamɛ tawun bo lɛ́ dó gǎn ɖesu ɖò gbigbɔ lixo. Enɛ wu ɔ, hwenu e mǐ ɖò biblo wɛ bonu jlǒ e mǐ ɖó bá sɛ̀n Jehovah ɖò ayǐ e jí è nɔ dó gbè ɖevo ɖè é ma na kú ǎ é ɔ, mǐ ɖó na lɛ́ nya xɛ ɖò ganjininɔ mǐtɔn ɖò gbigbɔ lixo jí.
YE NYA XƐ ÐÒ GANJININƆ YETƆN ÐÒ GBIGBƆ LIXO JÍ
7. Nɛ̌ Babilɔnunu lɛ ka tɛnkpɔn bo na xwè Daniyɛli dó ahwan mɛ, b’ɛ na xwedó aca yetɔn kpo sinsɛn yetɔn kpo gbɔn?
7 Hwenu e Daniyɛli kpo xɔ́ntɔn tɔn lɛ kpo ɖò kannumɔgbenu é ɔ, Babilɔnunu lɛ tɛnkpɔn bo na xwè ye dó ahwan mɛ bonu ye na xwedó aca yetɔn lɛ, gbɔn “Babilɔnunu lɛ sín gbè” kplɔnkplɔn ye gblamɛ. Hú mɔ̌ ɔ, azaglɔgán axɔsu ɔ tɔn e ɖò azɔ̌ na kplɔ́n ye wɛ é sun Babilɔnu nyikɔ ye. (Dan. 1:3-7) Nyikɔ e è sun Daniyɛli é dó gesí Bɛlu, ee nyí nǔmɛsɛn taji Babilɔnu tɔn é. Axɔsu Nabukodonɔzɔ́ɔ na ko ba ɖɔ Daniyɛli ni lin ɖɔ nǔmɛsɛn Babilɔnu tɔn ɔ hugǎn Mawu emitɔn Jehovah ɔ.
8. Etɛ ka d’alɔ Daniyɛli b’ɛ nɔ ganji ɖò gbigbɔ lixo hwenu e é ɖò tò ɖevo mɛ é?
8 È na nùɖuɖu e axɔsu ɔ nɔ ɖu é Daniyɛli có, é “tuùn dó ayi tɔn mɛ” ɖɔ emi kún na “hɛn emiɖée blí ó.” (Dan. 1:8) Ðó é kpó ɖò “wema mímɛ́ lɛ” kplɔ́n dó anɔnugbe tɔn mɛ wɛ wutu ɔ, é nɔ ganji ɖò gbigbɔ lixo hwenu e é ɖò tò ɖevo mɛ é. (Dan. 9:2) Mɔ̌ mɛ ɔ, ɖò xwè 70 mɔ̌ ɖò Babilɔnu wìwá tɔn gudo ɔ, è kpò ɖò Ebléegbe nyikɔ tɔn ylɔ ɛ na wɛ.
9. Ðagbe tɛ Xó Mawu Tɔn ka wà nú ɖɛhan wlantɔ́ ɔ bɔ mǐ mɔ ɖò Ðɛhan 119gɔ́ ɔ mɛ?
9 Mɛ e wlan Ðɛhan 119gɔ́ ɔ é mɔ hlɔnhlɔn ɖò Xó Mawu Tɔn mɛ, bɔ gbɛzinzan tɔn dó gbɔn vo. É ɖó na ɖí xwi xá jujɔ wangbɛnumɛ tɔn axɔsuzɔwatɔ́ ɖé lɛ tɔn. (Ðɛh. 119:23, 61) É ɖò mɔ̌ có, é jó nǔ e Mawu ɖɔ lɛ é dó bɔ ye byɔ ayi tɔn mɛ ganji.
KPÉ NUKÚN DÓ HWIÐÉE WU ÐÒ GBIGBƆ LIXO
10, 11. (a) Hwenu e mǐ ɖò Xó Mawu Tɔn kplɔ́n wɛ é ɔ, etɛ gbé mǐ ka ɖó na nya? (b) Nɛ̌ é ka sixu kpa mǐ gbɔn? Jlɛ̌ dó nùɖé wu.
10 Azɔ̌ yɛhwexɔsuɖuto ɔ tɔn lɛ kpo agbazazɔ́ mǐtɔn lɛ kpo sixu nɔ hɛn alɔnu mǐtɔn ján tawun; é ɖò mɔ̌ có, mǐ bǐ wɛ ɖó na ba hwenu nú nùkplɔnkplɔn mɛɖesunɔ tɔn kpo sinsɛn-biblo xwédo tɔn kpo. (Efɛ. 5:15, 16) Amɔ̌, wexwɛ gègě gbígbéjé kpɔ́n alǒ nǔsisɔ nú xósin e mǐ na na ɖò kplé lɛ jí lɛ é kɛɖɛ gbé wɛ mǐ na nɔ nya ǎ. Mǐ na nɔ tɛnkpɔn bɔ Xó Mawu Tɔn na nɔ byɔ ayi mǐtɔn mɛ lobo hɛn nùɖiɖi mǐtɔn lidǒ.
11 Bonu é na kpa mǐ ɔ, mǐ ɖó na nɔ jlɛ̌ jí ɖò hudo mɛ ɖevo lɛ tɔn hinhɛn dó ayi mɛ hwenu e mǐ ɖò nǔ kplɔ́n wɛ é kpo tamɛ linlin dó nǔ e hudo mǐɖesunɔ ɖò gbigbɔ lixo é jí kpo mɛ. (Fili. 1:9, 10) Mǐ ɖó na mɔ nukúnnú jɛ wu ɖɔ hwenu e mǐ ɖò nǔ sɔ́ nú kúnnuɖegbe, kplé lɛ, alǒ xóɖiɖɔ ɖé wɛ é ɔ, mǐ sixu nɔ ma zán nǔ e mǐɖesunɔ xà lɛ é. Nùjlɛdonǔwu ɖé ɖíe: Nùɖatɔ́ ɖé ɖó na nɔ ɖɔ́ nùɖuɖu lɛ kpɔ́n hwɛ̌ cobo má, amɔ̌, é sixu kpó nú enɛ kɛɖɛ ǎ. Enyi lanmɛ tɔn na nɔ ganji ɔ, é ɖó na nɔ ɖa nùɖuɖu hunsin ɖagbe tɔn e éɖesunɔ na nɔ ɖu lɛ é. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, mǐ ɖó na tɛnkpɔn bo na nɔ na nùɖuɖu gbigbɔ tɔn ayi mǐtɔn sɔgbe kpo hudo mǐɖesunɔ tɔn lɛ kpo.
12, 13. Etɛwu mɛ e ɖò sinsɛnzɔ́ wà wɛ ɖò ayǐ e jí è nɔ dó gbè ɖevo ɖè lɛ é gègě ka mɔ ɖɔ nǔ kplɔnkplɔn hwɛhwɛ dó anɔnugbe yetɔn mɛ ɖó lè?
12 Mɛ e ɖò sinsɛnzɔ́ wà wɛ ɖò ayǐ e jí è nɔ dó gbè ɖevo ɖè lɛ é gègě mɔ ɖɔ Biblu kplɔnkplɔn hwɛhwɛ dó anɔnugbe yetɔn mɛ ɖó lè tawun. (Mɛ. 2:8) Mɛsɛ́dó lɛ lɔmɔ̌ tlɛ mɔ ɖɔ, bonu ye na dó sixu gbídɔn ɖò gbě ɖevo e jí è ɖè azɔ̌ nú ye sɛ́dó é ɔ, ye kún sixu kpɛnzɔn mɔjɛmɛ nugbǒ ɔ tɔn kpɛ e ye nɔ ɖó ɖò kplé lɛ hwenu é kɛɖɛ ó.
13 Alain e ko ɖò gbè e nɔ nyí Persan é kplɔ́n wɛ sín xwè tantɔn mɔ̌ ɖíe é ɖɔ jí: “Enyi un sɔnǔ nú kplé lɛ dó Persan mɛ ɔ, un nɔ ba na sɔ́ ayi ɖó gbè ɔ ɖesunɔ jí. Ðó nukúnnú mimɔ jɛ gbè ɔ mɛ nɔ ɖò hǔn mɛ nú mì wutu ɔ, nùkplɔnmɛ gbigbɔ tɔn lɛ nɔ byɔ ayi ce mɛ dandan ǎ. Nǔ e zɔ́n bɔ un nɔ ɖè hwenu ɖó vo hwɛhwɛ bo nɔ kplɔ́n Biblu kpo wema ɖevo lɛ kpo dó anɔnugbe ce mɛ é nɛ.”
NǓ NUGBǑ Ɔ NI BYƆ VǏ TOWE LƐ SÍN AYI MƐ
14. Etɛ mɛjitɔ́ lɛ ka ɖó na bló? Etɛwu?
14 Mɛjitɔ́ Klisanwun lɛ ɖó na bló bɔ Xó Mawu Tɔn na byɔ vǐ yetɔn lɛ sín ayi mɛ kpɛɖé kpɛɖé. Ee Serge kpo asì tɔn Muriel kpo wà sinsɛnzɔ́ ɖò ayǐ e jí è nɔ dó gbè ɖevo ɖè é nú xwè atɔn jɛji gudo é ɔ, ye ɖ’ayi wu ɖɔ vǐ sunnu emitɔn e ɖó xwè 17 é kún sɔ́ nɔ ɖó awǎjijɛ ɖò azɔ̌ yɛhwexɔsuɖuto ɔ tɔn lɛ mɛ ó. “Akpɔ̀ nɔ ɖó è dó gbè ɖevo didó ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ wu, amɔ̌ ɖ’ayǐ ɔ, é yí wǎn nú anɔnugbe tɔn Flansegbe didó dó jla wɛnɖagbe ɔ,” wɛ Muriel ɖɔ. Serge ɖɔ: “Ee mǐ ɖ’ayi wu ɖɔ ninɔmɛ enɛ zɔ́n bɔ vǐ mǐtɔn kún yì nukɔn ɖò gbigbɔ lixo ó é ɔ, mǐ wá gbeta ɔ kɔn bo na lɛkɔ yì agun mǐtɔn xóxó ɔ mɛ.”
15. (a) Etɛ lɛ ka sixu sísɛ́ mɛjitɔ́ lɛ bɔ ye na lɛkɔ yì agun e nɔ dó gbè e vǐ yetɔn lɛ sè ganji é ɖé mɛ? (b) Etɛ Sɛ́nflínmɛ 6:5-7 ka byɔ ɖò mɛjitɔ́ lɛ sí?
15 Etɛ lɛ ka sixu sísɛ́ mɛjitɔ́ lɛ bɔ ye na lɛkɔ yì agun e nɔ dó gbè e vǐ yetɔn lɛ sè ganji é ɖé mɛ? Nukɔntɔn ɔ, ye ɖó na kpɔ́n ɖɔ emi ka ɖó hwenu kpo nǔwukpikpé kpo dóó, bo na kplɔ́n wǎn yí nú Jehovah vǐ emitɔn lɛ bo lɛ́ kplɔ́n gbè ye hwe ɖokpo ɔ nu à jí. Wegɔ ɔ, ye sixu ɖ’ayi wu ɖɔ nǔ gbigbɔ tɔn lɛ kún sɔ́ nɔ jlǒ vǐ emitɔn lɛ ó, alǒ ɖɔ ayǐ e jí è nɔ dó gbè ɖevo ɖè bɔ ye ɖò sinsɛnzɔ́ wà ɖè wɛ é kún sɔ́ nɔ jló ye ó. Ðò ninɔmɛ mɔhun lɛ mɛ ɔ, mɛjitɔ́ Klisanwun lɛ sixu mɔ ɖɔ kɔlilɛ yì agun e nɔ dó gbè e vǐ yetɔn lɛ sè ganji é ɖé mɛ kaka jɛ hwenu e vǐ yetɔn lɛ na lidǒ ɖò nugbǒ ɔ mɛ é wɛ na nyɔ́.
16, 17. Nɛ̌ mɛjitɔ́ ɖé lɛ ka bló tuto bo na nɔ kplɔ́n vǐ yetɔn lɛ ɖò gbigbɔ lixo hwenu e ye ɖò ayǐ ɖevo jí é gbɔn?
16 Ðò alɔ ɖevo mɛ ɔ, mɛjitɔ́ ɖé lɛ mɔ wlɛnwín bo nɔ kplɔ́n vǐ yetɔn lɛ ɖò anɔnugbe yetɔn mɛ, hwenu e ye nɔ yì kplé lɛ ɖò agun alǒ kánɖó e nɔ dó gbè ɖevo é mɛ é. Charles e ɖó nyɔnuví atɔn bɔ xwè yetɔn bɛ́sín 9 jɛ 13 é nɔ yì kplé lɛ ɖò kánɖó e nɔ dó Lingala-Gbè é ɖé mɛ. É tinmɛ ɖɔ: “Mǐ wá gbeta ɔ kɔn bo nɔ kplɔ́n nǔ vǐ lɛ lobo nɔ lɛ́ bló sinsɛn-biblo xwédo tɔn ɖò anɔnugbe mǐtɔn mɛ. Amɔ̌, mǐ nɔ lɛ́ bló wazexlɛ́ lɛ bo nɔ d’ayihun ɖò Lingala-Gbè mɛ, bonu ye na dó sixu kplɔ́n gbè enɛ hwenu e ye ɖò ayihun da wɛ é.”
17 Kevin e ɖó nyɔnuví wè bɔ ye ɖó xwè atɔ́ɔ́n kpo tantɔn kpo é bló tuto ɖé lɛ, bo na nɔ sú nukúnnúmɔjɛnǔmɛ e ye ma ɖó ɖò kplé lɛ jí, ɖò agun e nɔ dó gbè ɖevo é ɖé mɛ ǎ é sín dò. É tinmɛ ɖɔ: “Nyì kpo asì ce kpo nɔ kplɔ́n nǔ xá vǐ lɛ ɖokpo ɖokpo ɖò anɔnugbe yetɔn, Flansegbe mɛ. Mǐ lɛ́ ɖɔ ɖɔ mǐ na nɔ yì kplé lɛ ɖò agun e nɔ dó Flansegbe é ɖé mɛ azɔn ɖokpo ɖò sun ɖokpo mɛ, bɔ ɖò gbɔjɛ hwenu mǐtɔn lɛ ɔ, mǐ nɔ lɛ́ yì kpléɖókpɔ́ ɖaxó lɛ ɖò anɔnugbe mǐtɔn mɛ.”
18. (a) Nugbodòdó tɛ ka ɖò Hlɔmanu lɛ 15:1, 2 mɛ bo sixu d’alɔ we bɔ a na tuùn nǔ e nyɔ́ nú vǐ towe lɛ hugǎn é? (b) Wě tɛ lɛ mɛjitɔ́ ɖevo lɛ ka ɖè xá mɛ? (Kpɔ́n tinmɛ e ɖò vivɔnu é.)
18 Nugbǒ ɔ, xwédo ɖokpo ɖokpo wɛ na kpɔ́n nǔ e na nyɔ́ nú vǐ yetɔn lɛ ɖò gbigbɔ lixo hugǎn é. [2] (Ga. 6:5) Muriel e xó mǐ ɖɔ wá yì é ɖɔ ɖɔ emi kpo asú emitɔn kpo gbɔ bo sɔ́ nùjlomɛ emitɔn lɛ dó savɔ̌, ɖó ɖagbe vǐ sunnu emitɔn tɔn ɖò gbigbɔ lixo wutu. (Xà Hlɔmanu lɛ 15:1, 2.) Ee Serge kpɔ́n gudo é ɔ, é mɔ ɖɔ gbeta ɖagbe ɔ kɔn wɛ ye wá. É ɖɔ: “Sín hwenu e mǐ lɛkɔ wá agun e nɔ dó Flansegbe é ɖé mɛ é ɔ, vǐ sunnu mǐtɔn yì nukɔn tawun ɖò gbigbɔ lixo bo bló baptɛm. Gbexosin-alijitɔ́ hwebǐnu tɔn wɛ é nyí dìn. É tlɛ ɖò linlin wɛ bo na lɛkɔ yì kánɖó e nɔ dó jonɔgbe é ɖé mɛ!”
NǓ XÓ MAWU TƆN NI BYƆ AYI TOWE MƐ
19, 20. Nɛ̌ mǐ ka sixu xlɛ́ ɖɔ mǐ yí wǎn nú Xó Mawu Tɔn gbɔn?
19 Ðó Jehovah nyí Mawu wanyiyinɔ ɖé wutu ɔ, é bló bɔ Xó tɔn Biblu ɔ ɖò gbè kanweko mɔkpan mɛ, bonu ‘gbɛtɔ́ alɔkpa lɛ bǐ ni dó sixu ɖó nukúnnúmɔjɛnǔmɛ e sɔgbe é dó nugbǒ ɔ wu.’ (1 Tim. 2:4, NWT) É tuùn ɖɔ enyi gbɛtɔ́ lɛ nɔ xà linlin emitɔn lɛ dó gbè e nɔ byɔ ayi yetɔn mɛ hugǎn é mɛ ɔ, ye sixu sú hudo gbigbɔ tɔn e ye ɖó é sín dò ganji.
20 É ɖò mɔ̌ có, mǐ na bo ɖò ninɔmɛ ɖebǔ mɛ ɔ, mǐ ɖó na tɛnkpɔn bo nɔ na nùɖuɖu gbigbɔ tɔn syɛnsyɛn lɛ ayi mǐtɔn. Enyi mǐ nɔ kplɔ́n Mawuxówema ɔ hwɛhwɛ dó gbè e nɔ byɔ ayi mǐtɔn mɛ hugǎn é mɛ ɔ, mǐ kpo xwédo mǐtɔn kpo na kpó ɖò ganji ɖò gbigbɔ lixo, bɔ mǐ na xlɛ́ ɖɔ mǐ hɛn nǔ e Mawu ɖɔ lɛ é dó ayi mɛ.


c: text/html

text:
KLISANWUN GBƐ̀ ZINZAN
D’alɔ Xwédo Towe Bonu É Ni Flín Jehovah
È ɖè gbè nú Jelemíi ɖɔ é ni gb’akpá nú Jwifu lɛ dó awě e ɖò ye na xó wɛ malin-malin mɛ é wu, ɖó ye wɔn Jehovah Mawu yetɔn wutu. (Jel 13:25) Etɛ ka zɔn bɔ akɔta enɛ ka wá ɖò ninɔmɛ blawu enɛ mɛ ɖò gbigbɔ lixo? Xwédo Izlayɛli-ví lɛ tɔn jó gbigbɔ sín nǔ lɛ dó. É ɖò wɛn ɖɔ tatɔ́ xwédo tɔn lɛ kún sɔ́ nɔ xwedó alixlɛ́mɛ Jehovah tɔn e è wlan dó Sɛ́nflínmɛ 6:5-7 mɛ é ó.
Xwédo ɖěɖee lidǒ ɖò gbigbɔ lixo lɛ é nɔ zɔn bɔ agun mǐtɔn lɛ nɔ lidǒ ɖò égbé. Tatɔ́ xwédo tɔn lɛ sixu d’alɔ xwédo yetɔn lɛ bɔ ye na flín Jehovah gbɔn tuto biblo nú Sinsɛn-Biblo Xwédo tɔn gbesisɔ tɔn ɖé gblamɛ. (Ðɛ 22:28) Enyi mi kpɔ́n video ‘Xó Elɔ lɛ . . . Ðó Na Nɔ Ayi Towe Mɛ’ gudo hǔn, mi na xósin nú nùkanbyɔ elɔ lɛ:
Nɛ̌ xwédo ɖé lɛ ka ɖu ɖò nǔ ɖěɖee nɔ zɔn bɔ sinsɛn-biblo xwédo tɔn ma nɔ yì ganji ǎ lɛ é jí gbɔn?
Lè tɛ lɛ ka ɖò Sinsɛn-Biblo Xwédo tɔn sín tuto ɖagbe ɖé xwixwedó ɖò gbesisɔmɛ mɛ?
Wuvɛ̌ tɛ lɛ un ka nɔ mɔ ɖò Sinsɛn-Biblo Xwédo tɔn mɛ? Nɛ̌ un ka sixu ɖu ɖò ye jí gbɔn?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kúnnuɖenú Kpɛví Ðevo
Dobanunǔ dokunkun tɔn sín kúnnuɖenú ɖé ka nɔ gudo nú nǔ e ɖò Biblu mɛ lɛ é à? Ðò 2014 ɔ, xójlawema Biblical Archaeology Review sín xota ɖé kàn nǔ elɔ byɔ: “Mɛ ɖěɖee xó è ɖɔ ɖò Akpáxwé Biblu Tɔn E È Wlan Dó Ebléegbe Mɛ É nabi dobanunǔ dokunkun tɔn ka ɖekúnnu na?” Xósin e é na é ɖíe: “É hwe bǐ ɔ, gbɛtɔ́ 50!” Mɛ e sín nyikɔ má ɖò nyikɔ ɖěɖee xota ɔ slɛ́ lɛ é mɛ ǎ é ɖokpo wɛ nyí Tatunayi. Mɛ̌ wɛ é ka nyí? Mi nú mǐ ni kpɔ́n nǔ e é wà bɔ Biblu ɖɔ é klewun.
Jeluzalɛmu ko nɔ acɛkpikpa Pɛsinu lɛ tɔn glɔ kpɔ́n. Toxo ɔ ɖò fí e Pɛsinu lɛ nɔ ylɔ ɖɔ Tɔ̀ ɔ Gudo é, é wɛ nyí Eflati tɔ̀ ɔ sín gbadahweji. Ee Pɛsinu lɛ ɖu ɖò Babilɔnu jí gudo é ɔ, ye ɖè Jwifu e nyí kannumɔ lɛ é nyite bo na gbè ye ɖɔ ye ni yì vɔ́ tɛmpli Jehovah tɔn gbá ɖò Jeluzalɛmu. (Ɛsidlasi 1:1-4) Amɔ̌, kɛntɔ́ Jwifu lɛ tɔn lɛ klán gbè xá ye ɖó azɔ̌ enɛ wu lobo gbɔn yɛkan enɛ mɛ bo dóhwɛ ye ɖɔ ye fɔ́n gǔ dó acɛkpikpa Pɛsi tɔn jí. (Ɛsidlasi 4:4-16) Ðò axɔsuɖuɖu Daliwusi I tɔn hwenu ɔ (522-486 J.H.M.), axɔsuzɔwatɔ́ Pɛsinu e nɔ nyí Tatunayi é ba dò nú xó ɔ. Biblu ylɔ ɛ ɖɔ “tokpɔngán Tatunayi e ɖò Eflati tɔ̀ ɔ sín gbadahweji” é.—Ɛsidlasi 5:3-7.
È kun zɛ̌nxwɛ e jí nyikɔ Tatunayi ɖè é gègě sín dò glɔ bɔ é cí ɖɔ xwédo ɖé wɛ sɛ̀ ye xwè ɖɔhun. Zɛ̌nxwɛ ɖé ɖò zɛ̌nxwɛ lɛ mɛ bo xlɛ́ ɖɔ kancica ɖé nɔ hagbɛ̌ xwédo ɔ tɔn ɖé kpo mɛ e xó ɖɔ wɛ mǐ ɖè é kpo tɛntin. Nùwlanwlan akpádídó tɔn ɖé wɛ ɖò zɛ̌nxwɛ ɔ jí bɔ è wlan ɖò 502 J.H.M. ɖò axɔsuɖuɖu Daliwusi I tɔn sín xwè 20gɔ́ ɔ mɛ. É ɖexlɛ́ ɖɔ mɛ e nɔ akpádídó ɔ tɛnmɛ é ɖé nyí mɛsɛntɔ́ nú “Tattannu, tokpɔngán Tɔ̀ ɔ Gudo tɔn”; Tatunayi ɖokpo ɔ e xó è ɖɔ ɖò wema Ɛsidlasi tɔn mɛ ɖò Biblu mɛ é wɛ.
Etɛ nya enɛ ka wà? Ðò 535 J.H.M. ɔ, Silusi Daxó ɔ vɔ́ fí e é kp’acɛ gbɔn lɛ é tò bo má ye, bɔ tokpɔn enɛ lɛ ɖokpo wɛ è ylɔ ɖɔ “Babilɔnu kpo Tɔ̀ ɔ Gudo kpo.” Nukɔnmɛ ɔ, è wá má tokpɔn ɔ ɖó wè, bɔ è ylɔ ɖokpo ɖɔ Tɔ̀ ɔ Gudo kpowun. Libáan tɔdo mɛ, Fenisíi, Samalíi kpo Judáa kpo ɖò tokpɔn enɛ mɛ, bɔ é cí ɖɔ Damasi wɛ tokpɔngán ɔ nɔ nɔ ɖɔhun. Tatunayi kp’acɛ dó tokpɔn enɛ jí ɖò 520 jɛ 502 J.H.M. mɔ̌.
Ee Tatunayi yì Jeluzalɛmu bo yì ba dò nú gǔfínfɔ́n sín hwɛ e è dó Jwifu lɛ é gudo é ɔ, é ɖó gbè nú Daliwusi ɖɔ Jwifu lɛ ɖɔ ɖɔ Silusi wɛ na gbè emi ɖɔ emi ni vɔ́ tɛmpli Jehovah tɔn gbá. Dò e è ba nú nǔ ɖò nǔ xóxó sɛxwetɛn hɔnmɛ tɔn lɛ é nɔ gudo nú xó enɛ. (Ɛsidlasi 5:6, 7, 11-13; 6:1-3) Enɛ wu ɔ, è ɖegbe nú Tatunayi ɖɔ é ni má ɖó ye te ó, bɔ é setónú na.—Ɛsidlasi 6:6, 7, 13.
Nugbǒ wɛ ɖɔ “tokpɔngán Tatunayi e ɖò Eflati tɔ̀ ɔ sín gbadahweji” é wà nǔ kaka ɖé ɖò hwenuxó mɛ ǎ. É ɖò mɔ̌ có, ɖ’ayi wu ɖɔ Mawuxówema ɔ ɖɔ xó dó wǔ tɔn lobo zán tɛnmɛ nyikɔ e sɔgbe xá ɛ é. Nǔ enɛ na mǐ kúnnuɖenú kpɛví ɖevo gɔ́ na ɖɔ dobanunǔ dokunkun tɔn fɔ́n bo ɖò ɖiɖexlɛ́ wɛ ɖɔ hwenuxó Biblu tɔn lɛ sɔgbe.


text:
“Awakanmɛ Ma Kú We Ó”
“Awakanmɛ ma kú we ó.”
HAN LƐ: 81, 32
1, 2. (a) Tagba alɔkpa tɛ lɛ mɛ gègě ka nɔ mɔ égbé? Etɛ nǔ enɛ lɛ ka nɔ hɛn wá nú mɛ? (b) Nukúnɖiɖo ɖejid’ewu tɛ ka ɖò Ezayíi 41:10, 13 mɛ?
NƆVÍ nyɔnu e nyí gbexosin-alijitɔ́ ɖé bo da mɛxo agun tɔn ɖé é ɖɔ: “Un ɖó aca ɖagbe lɛ ɖò gbigbɔ lixo có, un li za xá adohu adohu nú xwè gègě. É nɔ ɖó amlɔmadɔ́ nú mì, dó azɔn mì, kúnkplá lee un nɔ wà nǔ xá mɛ ɖevo lɛ gbɔn é, bɔ hweɖelɛnu ɔ, un nɔ ba na xò nǔ kplá bo na hɔn bú dó dò ɖé mɛ.”
2 Lee nǔ cí nú nɔví nyɔnu enɛ é byɔ lanmɛ nú we à cé? É blawu ɖɔ, gbɛ̀ nyanya Satáan tɔn mɛ ninɔ nɔ hɛn kɔgbidinúmɛ syɛnsyɛn gègě wá, bo sixu ɖó adohu adohu nú mɛ, lobo zɔ́n bɔ mɛɖé mɔ ɖɔ nǔ bǐ kwé dó emi. Enɛ sixu cí gandótɔnu e è sìn dó tɔjihun ɖé wu, bɔ tɔjihun ɔ ma sɔ́ na sɛ̀ tɛn ǎ é ɖɔhun. (Nùx. 12:25) Etɛ ka sixu zɔ́n bɔ nǔ cí mɔ̌ nú we? É sixu nyí kú mɛvívɛ́ towe ɖé tɔn, azɔn syɛnsyɛn ɖé, nukúnkpikpe dó xwédo towe wu ɖò akwɛyózó syɛnsyɛn sín táan elɔ lɛ mɛ, alǒ gbeklanxamɛ. Akpɔ̀ e nǔ mɔhun lɛ nɔ hɛn wá nú mɛ é sixu wá ɖè hlɔnhlɔn towe kpò. É tlɛ sixu zɔ́n bɔ a sɔ́ na ɖó awǎjijɛ ɖebǔ ǎ. Amɔ̌, ɖeji ɖɔ Mawu ɖò gbesisɔmɛ bo na gɔ́ alɔ nú we.
3, 4. (a) Nɛ̌ Biblu ka zán xókwin “alɔ” ɔ gbɔn hweɖelɛnu? (b) Etɛ lɛ ka sixu zɔ́n bɔ alɔ mǐtɔn lɛ na kúyɛ?
3 Hwɛhwɛ wɛ Biblu nɔ zán agbaza gbɛtɔ́ tɔn sín wǔjɔnú lɛ, bo nɔ dó jlɛ́ nǔ dó nǔ wu na. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, é ɖɔ alɔ xó azɔn kanweko mɔkpan. Xógbe Ebléegbe tɔn e è lilɛ dó dó wusyɛn lanmɛ nú mɛ é wɛ nyí è na hlɔnhlɔn alɔ mɛtɔn lɛ, bɔ tinmɛ tɔn nɔ nyí è na akɔnkpinkpan, kanmɛsyɛn, kpo hlɔnhlɔn kpo mɛ bɔ è na wà nùɖé. (1 Sam. 23:16; Ɛsd. 1:6) Tinmɛ tɔn sixu lɛ́ nyí è ni ɖó linlin kpo nukúnɖiɖo kpo e sɔgbe é dó sɔgudo wu.
4 Hweɖelɛnu ɔ, è ɖɔ alɔ e kúyɛ lɛ é xó bo dó dó gesí mɛ e awakanmɛ kú é, alǒ mɛ e ba nukúnɖiɖo kpò é. (2 Tan 15:7; Ebl. 12:12) Hwɛhwɛ wɛ è nɔ mɔ bɔ mɛ e ɖò ninɔmɛ mɔhun mɛ lɛ é nɔ xò nǔ kplá. Enyi a ɖò ninɔmɛ ɖé lɛ mɛ, bɔ ye nɔ ɖó adohu adohu nú we alǒ nɔ zɔ́n bɔ agbɔ̌n nɔ kpé we, bɔ a sɔ́ ɖó awǎjijɛ ǎ, abǐ tlɛ túntún da kpò nú we ɖò gbigbɔ lixo ɔ, fitɛ a ka sixu mɔ akɔnkpinkpan e sín hudo a ɖó é ɖè? Etɛ ka sixu zɔ́n bɔ akpàkpà na sɔ́ we bɔ a na lɛ́ mɔ hlɔnhlɔn bo dɛ lobo ɖó awǎjijɛ?
“MAWU MAVƆMAVƆ SÍN ALƆ HWEGLI, BO NA GƆN MI HWLƐNGÁN Ǎ”
5. (a) Hwenu e tagba lɛ wá é ɔ, etɛ mǐ ka sixu wà? Amɔ̌, etɛ mǐ ka ɖó na nɔ flín mǐɖée? (b) Etɛ jí mǐ ka na ɖɔ xó dó dìn?
5 Xà Sofoníi 3:16, 17. Jehovah Tɔ́ mǐtɔn wanyiyinɔ ɔ byɔ mǐ ɖɔ mǐ ni ma lɔn bonu alɔ mǐtɔn lɛ kúyɛ ó, é wɛ nyí ɖɔ xɛsi ni ma ɖi mǐ bonu awakanmɛ mǐtɔn ni lɛ́ túntún ó; loɔ, mǐ ni ‘zlɔ́n nǔ e ɖò linkpɔ́n nyí nú mǐ wɛ lɛ bǐ sín agban ɖó jǐ tɔn.’ (1 Pi. 5:7) Mǐ sixu hɛn nǔ e Mawu ɖɔ nú Izlayɛli-ví lɛ é dó ayi mɛ, é ɖɔ ɖɔ ‘alɔ emitɔn hlɔnhlɔnnɔ ɔ kún hwegli, bo na gɔn mɛsɛntɔ́ emitɔn gbejinɔtɔ́ lɛ hwlɛngán ó.’ (Eza. 59:1) Mǐ na ɖɔ xó dó kpɔ́ndéwú Biblu tɔn titewungbe atɔn jí, bɔ ye xlɛ́ ɖɔ Jehovah ɖó jlǒ bo lɛ́ kpéwú bo na na hlɔnhlɔn togun tɔn, bɔ enyi ye na bo tlɛ ɖò tagba syɛnsyɛn lɛ mɛ ɔ, ye na wà jlǒ tɔn. Ð’ayi lee kpɔ́ndéwú enɛ lɛ sixu na hlɔnhlɔn we gbɔn é wu.
6, 7. Nǔ taji tɛ ɖuɖeji e Izlayɛli-ví lɛ ɖó ɖò Amalɛki ví lɛ jí é ka sixu kplɔ́n mǐ?
6 Jehovah bló nùjiwǔ bo ɖè Izlayɛli-ví lɛ sín kannumɔgbenu ɖò Ejipu, b’ɛ na nɔ zaan é ɔ, Amalɛki ví lɛ tɔ́n ahwan ye. Jozuwée kpankɔ́n bo xwedó alixlɛ́mɛ e Mɔyizi na é, lobo nɔ nukɔn nú Izlayɛli-ví lɛ yì ahwan ɔ fun gbé. Hwe ɖokpo ɔ nu ɔ, Mɔyizi kplá Aalɔ́ɔn kpo Húu kpo yì só e sɛkpɔ finɛ, bɔ ye sixu nɔ jí bo mɔ fí e fun ahwan ɔ ɖè wɛ ye ɖè é sɛ́dó é ɖé jí. Ahwan ɔ hɔn na wɛ sunnu atɔn enɛ lɛ ka ɖè ɖó xɛsi wutu à? Ðebǔ lɔ ǎ!
7 Mɔyizi wà nùɖé b’ɛ zɔ́n bɔ ye ɖu ɖò ahwan ɔ jí. Mɔyizi dlɛn alɔ tɔn lɛ kpo kpò Mawu nugbǒ ɔ tɔn kpo dó jinukúnsin. Hwenu e alɔ Mɔyizi tɔn lɛ ɖò jǐ é ɔ, Jehovah na hlɔnhlɔn alɔ Izlayɛli-ví lɛ tɔn lɛ bɔ ye ɖu ɖò Amalɛki ví lɛ jí. Amɔ̌, ee alɔ Mɔyizi tɔn lɛ wá kúyɛ bo jɛ dò yì jí é ɔ, Amalɛki ví lɛ jɛ ɖuɖeji ɖó jí. Aalɔ́ɔn kpo Húu kpo “zé awinnya ɖokpo ɖó Mɔyizi kpá, bɔ Mɔyizi jinjɔn ɛ jí. Aalɔ́ɔn kpo Húu kpo hɛn awa tɔn lɛ ɖó te; mɛ ɖokpo ɖò ɖisi, mɛ ɖokpo ɖò amyɔ, bɔ awa tɔn lɛ nɔ dlɛndlɛn mɔ̌ kaka bɔ hwe yì xɔ.” Nugbǒ ɔ, alɔ hlɔnhlɔnnɔ Mawu tɔn zɔ́n bɔ Izlayɛli-ví lɛ ɖu ɖò ahwan ɔ jí.
8. (a) Nɛ̌ Asa ka wà nǔ gbɔn hwenu e Etiopíinu lɛ tɔ́n ahwan Judáa é? (b) Nɛ̌ mǐ ka sixu wà nǔ lee Asa ɖeji dó Mawu wu é ɖɔhun gbɔn?
8 Jehovah lɛ́vɔ xlɛ́ ɖɔ alɔ emitɔn kún hwegli ó ɖò Axɔsu Asa hwenu. Ahwanfunfun gègě xó wɛ Biblu ɖɔ. Amɔ̌, ee mɛ ahwangɔnu ɖokpo sín ahwanfuntɔ́ lɛ sukpɔ́ ɖè hugǎn bǐ é wɛ nyí Zelaxi Etiopíinu ɔ tɔn. Sɔja e nyɔ́ ahwan fun ganji é 1 000 000 wɛ é ɖó. Etiopíinu lɛ ɖibla yì ahwangɔnu Asa tɔn donu wè. É na ko bɔwǔ nú Asa tawun bɔ ado na jɛ huhu i jí, b’ɛ na lɛ́ ɖi xɛsi, lobɔ alɔ tɔn lɛ na kúyɛ. Amɔ̌, Asa yawu ba alɔdo Jehovah tɔn. Ðò ahwanfunfun sín alixo ɔ, é cí ɖɔ é kún sixu ɖu ɖò Etiopíinu lɛ jí ó ɖɔhun, amɔ̌, “Mawu kpé nǔ bǐ wu.” (Mat. 19:26) Mawu zán hlɔnhlɔn ɖaxó e é ɖó é bo “nya Etiopíinu lɛ ɖò Asa . . . nukɔn.” “Asa sín ayi bǐ nɔ Mawu Mavɔmavɔ jí, ɖò gbɛzán tɔn bǐ mɛ.”
9. (a) Etɛ ma ka sú dǒ Jeluzalɛmu tɔn lɛ vivɔgbá sín ali dó Nɛɛmíi ǎ? (b) Nɛ̌ Mawu ka na sìnkɔn nú Nɛɛmíi sín ɖɛ gbɔn?
9 Dǒ nukún lee nǔ na ko cí nú Nɛɛmíi hwenu e é yì Jeluzalɛmu é mɛ kpɔ́n. Toxo ɔ blebu wɛ ɖibla ɖò nuvo, bɔ awakanmɛ ka lɛ́ kú gbɛ̌ tɔn Jwifu lɛ tawun. Toɖevomɛnu e ɖò nǔɖɔ ba Jwifu lɛ é zɔ́n bɔ Jwifu lɛ sín alɔ kúyɛ, bɔ ye ɖó dǒ Jeluzalɛmu tɔn lɛ vivɔgbá te. Nɛɛmíi ka lɔn bɔ ninɔmɛ enɛ ɔ túntún awakanmɛ nú é lɔmɔ̌ wɛ à? Eǒ! Ði Mɔyizi, Asa, kpo Jehovah sɛntɔ́ gbejinɔtɔ́ ɖevo lɛ kpo ɖɔhun ɔ, Nɛɛmíi ko ɖó aca bo nɔ ɖeji dó Jehovah wu, gbɔn ɖɛxixo gblamɛ. Mɔ̌ jɛn é ka lɛ́vɔ wà dìn. Ðò ninɔmɛ enɛ e Jwifu lɛ sixu ko kpɔ́n dó mɔ tagba aditi ɖé na é mɛ ɔ, Jehovah na sìnkɔn nú ɖɛ vívɛ́ e Nɛɛmíi xò bo byɔ alɔdo é. Mawu zán “hlɔnhlɔn” ɖaxó e é ɖó é kpo ‘alɔ tɔn hlɔnhlɔnnɔ’ ɔ kpo dó na kanmɛsyɛn Jwifu lɛ. (Xà Nɛɛmíi 1:10; 2:17-20; 6:9.) A ka ɖi nǔ ɖɔ Jehovah nɔ zán “hlɔnhlɔn” ɖaxó e é ɖó é kpo ‘alɔ tɔn hlɔnhlɔnnɔ’ ɔ kpo dó dó wusyɛn lanmɛ nú mɛsɛntɔ́ tɔn lɛ égbé à?
JEHOVAH NA NA HLƆNHLƆN ALƆ TOWE LƐ
10, 11. (a) Nɛ̌ Satáan ka nɔ tɛnkpɔn bá bló bonu alɔ mǐtɔn lɛ na kúyɛ gbɔn? (b) Etɛ Jehovah ka nɔ zán dó na kanmɛsyɛn kpo hlɔnhlɔn kpo mǐ? (c) Lè tɛ lɛ a ka ko mɔ ɖò mɛkplɔnkplɔn kpo azɔ̌kplɔnmɛ yɛhwexɔsuɖuto ɔ tɔn kpo mɛ?
10 Mǐ ɖó na tuùn ɖɔ Awovi sín alɔ kún na kúyɛ gbeɖé dó gǎn e dó wɛ é ɖè bo na ɖó Klisanwun sín azɔ̌ mǐtɔn lɛ te é wu ó. É nɔ zán acɛkpikpa lɛ, sinsɛngán lɛ, kpo gǔfɔndómawujitɔ́ lɛ kpo bɔ ye nɔ ɖ’adingban dó kɔ mǐtɔn bo nɔ lɛ́ ván nukún dó mǐ. Etɛ gbé nya wɛ é ka ɖè? É jló na bló bonu alɔ mǐtɔn lɛ na kúyɛ dó wɛnɖagbe Axɔsuɖuto ɔ tɔn jijla sín azɔ̌ ɔ wu. É ɖò mɔ̌ có, Jehovah kpéwú bo ka lɛ́ ɖó jlǒ bo na na hlɔnhlɔn mǐ gbɔn gbigbɔ mímɛ́ tɔn gblamɛ. (1 Tan 29:12) É ɖò taji ɖɔ mǐ ni nɔ ɖeji dó gbigbɔ enɛ wu, bo na dó sixu gbí dɔn ɖò wuvɛ̌ ɖebǔ e Satáan kpo gbɛ̀ tɔn nyanya ɔ kpo na hɛn wá nú mǐ é nukɔn. (Ðɛh. 18:40; 1 Kɔ. 10:13) É lɛ́vɔ sù nukún mǐtɔn mɛ ɖɔ mǐ ɖó Xó Mawu Tɔn, ee gbigbɔ mímɛ́ d’alɔ bɔ è wlan é. Lɛ̌vɔ lin tamɛ kpɔ́n dó nùɖuɖu gbigbɔ tɔn e jinjɔn Biblu jí bɔ mǐ nɔ mɔ sunmɛ sunmɛ lɛ é jí. Hwenu e è ɖò tɛmpli Jeluzalɛmu tɔn gbá wɛ é wɛ è ɖɔ xó e ɖò Zakalíi 8:9, 13 (xà) mɛ é, lobɔ xó enɛ ka sɔgbe xá mǐ égbé tawun.
11 Kplɔ́n Mawu tɔn e mǐ nɔ mɔ ɖò kplé agun tɔn, kpléɖókpɔ́ lɛdo tɔn, kpléɖókpɔ́ ɖaxó, kpo wemaxɔmɛ yɛhwexɔsuɖuto ɔ tɔn mǐtɔn lɛ kpo jí é nɔ lɛ́vɔ na hlɔnhlɔn mǐ. Mɛkplɔnkplɔn enɛ ɔ sixu d’alɔ mǐ bɔ nǔ e sɔgbe é na nɔ sísɛ́ mǐ, mǐ na nɔ nya nǔ gbigbɔ tɔn lɛ gbé, bo na nɔ lɛ́ wà azɔ̌ Klisanwun tɔn tobutobu e mǐ ɖó lɛ é. (Ðɛh. 119:32) A ka nɔ ba hlɔnhlɔn ɖò mɛkplɔnkplɔn mɔhun mɛ kpo akpàkpà sɔ́ mɛ kpo à?
12. Etɛ lɛ mǐ ka ɖó na wà bo na dó sixu lidǒ ɖò gbigbɔ lixo?
12 Jehovah d’alɔ Izlayɛli-ví lɛ bɔ ye ɖu ɖò Amalɛki ví lɛ kpo Etiopíinu lɛ kpo jí, bo lɛ́ na hlɔnhlɔn Nɛɛmíi kpo gbɛ̌ tɔn lɛ kpo bɔ ye fó Jeluzalɛmu vivɔgbázɔ́ ɔ. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, Jehovah na na mǐ hlɔnhlɔn bɔ mǐ na gbí dɔn ɖò gbeklanxamɛ, yamakénunǔ mɛ lɛ tɔn, kpo adohu adohu lɛ kpo nukɔn bonu mǐ na dó sixu wà Mawuxóɖiɖɔzɔ́ mǐtɔn. (1 Pi. 5:10) Mǐ nɔ ɖó nukún ɖɔ Jehovah ni bló nùjiwǔ lɛ nú mǐ ǎ. É nyɔ́ wà ɔ, mǐ ɖó na wà azɔ̌ e nyí mǐdɛɛ lɛ tɔn é. Nǔ elɔ lɛ ɖò azɔ̌ enɛ mɛ: Xó Mawu Tɔn xixa ayihɔngbe ayihɔngbe, nǔsisɔ nú kplé lɛ kpo kplé lɛ yiyi ɖò aklunɔzán gbla lɛ bǐ mɛ kpo, nùɖuɖu nina linlin mǐtɔn kpo ayi mǐtɔn kpo gbɔn nùkplɔnkplɔn mɛɖesunɔ tɔn kpo sinsɛn-biblo xwédo tɔn kpo gblamɛ, kpodo jiɖe ɖiɖó dó Jehovah wu bo nɔ xoɖɛ sɛ́dó è hwebǐnu kpan. Mi nú mǐ ni ma lɔn gbeɖé bonu nǔ ɖevo lɛ nyinya kpo azɔ̌ ɖevo lɛ kpo ni dó afɔgblɛ̌gblɛ̌ afɔ mɛ nú wlɛnwín ɖěɖee Jehovah nɔ zán dó na hlɔnhlɔn kpo akɔnkpinkpan kpo mǐ lɛ é ó. Enyi a mɔ ɖɔ alɔ emitɔn lɛ ko kúyɛ ɖò nǔ enɛ lɛ ɖebǔ mɛ hǔn, byɔ alɔdo Mawu. Gbigbɔ tɔn na wà azɔ̌ ɖò wǔ we, bɔ a na “nɔ ɖó jlǒ [kpo hlɔnhlɔn kpo, NWT], bo na nɔ wà nǔ e sɔgbe xá tito éɖesunɔ tɔn é.” (Fili. 2:13) Amɔ̌, etɛ lɛ a ka sixu wà bo na hlɔnhlɔn alɔ mɛ ɖevo lɛ tɔn lɛ?
NǍ HLƆNHLƆN ALƆ E SIXU KÚYƐ LƐ É
13, 14. (a) Nɛ̌ è ka na hlɔnhlɔn nɔví sunnu ɖé hwenu e asì tɔn kú é gbɔn? (b) Ali tɛ lɛ nu mǐ ka sixu na hlɔnhlɔn mɛ ɖevo lɛ ɖè?
13 Jehovah na mǐ kplékplé nɔví lɛ tɔn ɖé gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ, bɔ ye nyí Mawu sɛntɔ́ e nǔ mɛ ɖevo lɛ tɔn nɔ ɖu ayi mɛ na, bɔ ye sixu na mǐ akɔnkpinkpan lɛ é. Flín ɖɔ mɛsɛ́dó Pɔlu wlan ɖɔ: “Mi bo sɔ́ alɔ mitɔn e kúyɛ lɛ d’aga; mi na hlɔnhlɔn koli mitɔn e ɖò sísɔ́sísɔ́ wɛ lɛ é. Mi ɖè ali jlɔjlɔ bo gbɔn jí.” (Ebl. 12:12, 13) Ðò xwè kanweko nukɔntɔn ɔ mɛ ɔ, mɛ gègě wɛ è na hlɔnhlɔn mɔhun ɖò gbigbɔ lixo. Mɔ̌ ɖokpo ɔ wɛ é lɛ́vɔ nyí ɖò égbé. Nɔví sunnu ɖé tíìn bɔ asì tɔn kú dó è, bɔ é lɛ́vɔ gbɔn ninɔmɛ syɛnsyɛn ɖevo lɛ mɛ; é wá ɖɔ mɛ jí: “Un kplɔ́n ɖɔ mǐ kún sixu ɖɔ tɛnkpɔn lě lɛ ba wɛ mǐ ɖè ó, mǐ ka sixu lɛ́ ɖɔ hwenu e ye na wá é kpo azɔn nabi e ye na wá é kpo ǎ. Ðɛxixo kpo nùkplɔnkplɔn mɛɖesunɔ tɔn kpo cí awu e nɔ hwlɛn gbɛ̀ gán é ɖé ɖɔhun, bo zɔ́n bɔ ta ce syɔ ǎ. Alɔ e nɔví sunnu kpo nɔví nyɔnu ce gbigbɔ tɔn lɛ kpo dó mì é dó gbɔ nú mì tawun. Un wá mɔ ɖɔ é ɖò taji ɖesu ɖɔ mɛɖesunɔ ni tɛnkpɔn bo ɖó kancica ɖagbe ɖé xá Jehovah cobonu ninɔmɛ vɛwǔ lɛ ni wá.”
14 Aalɔ́ɔn kpo Húu kpo hɛn alɔ Mɔyizi tɔn lɛ ɖó te ɖò ahwan ɖé hwenu. Mǐ lɔ hɛn ɔ, mǐ na nɔ lin tamɛ kpɔ́n dó ali ɖěɖee nu mǐ na nɔ mɛ ɖevo lɛ gudo bo lɛ́ d’alɔ ye ɖè lɛ é jí. Mɛ̌ ɖětɛ lɛ ka nyí mɛ ɖevo enɛ lɛ? Mɛ ɖěɖee ɖò mɛxoxwe, azɔn, gbeklanxamɛ mɛ yetɔn lɛ tɔn, mɛɖokponɔ ninɔ, alǒ kú mɛvívɛ́ ɖé tɔn sín wuvɛ̌ sè wɛ lɛ é wɛ. Mǐ sixu lɛ́vɔ dó wusyɛn lanmɛ nú mɛ winnyawinnya ɖěɖee è ɖò kɔ gbidi na wɛ bonu ye na wà nǔ nyanya alǒ ye na ba ɖuɖeji enyíì ɖò gbɛ̀ elɔ mɛ ɖò wema kplɔnkplɔn, akwɛ, abǐ azɔ̌ lixo lɛ é. (1 Tɛ. 3:1-3; 5:11, 14) Nɔ ɖó jlǒ titewungbe nú mɛ ɖevo lɛ ɖò Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn mɛ, ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ, hwenu e mi ɖò nǔ ɖu ɖó kpɔ́ wɛ é, alǒ hwenu e mi tɛkan sɛ́dó miɖée lɛ é.
15. Ðagbe tɛ lɛ akɔnkpinkpanxó lɛ ka sixu wà nú Klisanwun hàtɔ́ mǐtɔn lɛ?
15 Hwenu e Asa ɖó ɖuɖeji ɖaxó enɛ gudo é ɔ, gbeyiɖɔ Azalyahu dó wusyɛn lanmɛ nú é kpo togun tɔn kpo bo ɖɔ: “Amɔ̌ midɛɛ lɛ ɔ, mi syɛnlǐn; awakanmɛ ni ma kú mi ó, ɖó nǔ e mi wà lɛ bǐ sín ajɔ ɖè.” (2 Tan 15:7) Enɛ sísɛ́ Asa bɔ é bló huzuhuzu gègě, bo dó vɔ́ sinsɛn-biblo mimɛ̌ ɔ zé ɖ’ayǐ. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, akɔnkpinkpanxó towe lɛ sixu wà ɖagbe nú mɛ ɖevo lɛ tawun. Ye sixu d’alɔ ye bɔ ye na sɛ̀n Jehovah mlɛ́mlɛ́ hú lee ye ko ɖ’ewu gbɔn é. (Nùx. 15:23) Ðò kplé lɛ jí ɔ, ma myɔ nukún dó lè ɖaxó e alɔ towe sísɔ́ dó jǐ bo na xósin wusyɛn dó lanmɛ nú mɛ tɔn lɛ na hɛn wá nú mɛ ɖevo lɛ é gbeɖé ó.
16. Nɛ̌ mɛxo agun tɔn lɛ ka sixu na hlɔnhlɔn alɔ mɛ e ɖò agun ɔ mɛ lɛ é tɔn Nɛɛmíi ɖɔhun gbɔn? Nǎ kpɔ́ndéwú lee nùɖitɔ́ hàtɔ́ lɛ ko d’alɔ we gbɔn é tɔn ɖé lɛ.
16 Kpo alɔdo Jehovah tɔn kpo ɔ, Nɛɛmíi kpo mɛ e ɖò kpɔ́ xá ɛ lɛ é kpo na akɔnkpinkpan yeɖée lɛ ɖò azɔ̌ ɔ kɔn. Lobɔ ye vɔ́ dǒ Jeluzalɛmu tɔn lɛ gbá fó ɖò azǎn 52 kpowun gudo! (Nɛɛ. 2:18; 6:15, 16) Nɛɛmíi nɔ azɔ̌ ɔ nu kpowun bɔ è wà ǎ. Éɖesunɔ ɖ’alɔ ɖò dǒ Jeluzalɛmu tɔn lɛ vivɔgbá mɛ. (Nɛɛ. 5:16) Mɔ̌ ɖokpo ɔ, mɛxo agun tɔn e yí wǎn nú mɛ ɖevo lɛ é gègě ko kpéwú bo wà nǔ Nɛɛmíi ɖɔhun, lobo nɔ ɖ’alɔ ɖò xɔgbigbázɔ́ yɛhwexɔsuɖuto ɔ tɔn lɛ alǒ Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn yetɔn hinhɛn ɖó mimɛ̌ jí kpo jijlaɖó tɔn kpo mɛ. Ye lɛ́vɔ na hlɔnhlɔn mɛ e awakanmɛ ɖò kúkú wɛ lɛ é, gbɔn azɔ̌wiwa xá wɛnjlatɔ́ hàtɔ́ yetɔn lɛ ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ, kpo mɛbakpɔ́n lɛngbɔnyitɔ́ tɔn lɛ kpo gblamɛ.
“AWAKANMƐ MA KÚ WE Ó”
17, 18. Hwenu e mǐ mɔ mǐɖée ɖò tagba lɛ mɛ alǒ ado ɖò mǐ hu wɛ é ɔ, ganjɛwu tɛ mǐ ka sixu ɖó?
17 Jehovah sinsɛn alɔ ɖò alɔ mɛ xá nɔví sunnu kpo nɔví nyɔnu mǐtɔn lɛ kpo zɔ́n bɔ mǐ ɖò bǔ. É lɛ́ zɔ́n bɔ mǐ nyí xɔ́ntɔn tɛgbɛ tɔn lɛ, bɔ ganjɛwu e mǐ ɖó dó nyɔna ɖěɖee Axɔsuɖuto Mawu Tɔn na hɛn wá lɛ é wu é lɛ́vɔ jɛji. Enyi mǐ na hlɔnhlɔn alɔ mɛ ɖevo lɛ tɔn ɔ, é nɔ d’alɔ ye bɔ ye nɔ ɖu ɖò ninɔmɛ e nɔ túntún awakanmɛ nú mɛ lɛ é jí, bo nɔ ɖó linlin kpo nukúnɖiɖo kpo e sɔgbe é dó sɔgudo wu. Gɔ́ na ɔ, mɔ̌ biblo nú mɛ ɖevo lɛ nɔ d’alɔ mǐ bɔ mǐ nɔ sɔ́ ayi mǐtɔn bǐ ɖó gbigbɔ sín nǔ lɛ jí, bo nɔ mɔ ɖɔ nǔ e sín akpá Mawu dó nú mǐ lɛ é kún na gblá ó. Nugbǒ ɔ, mɔ̌ biblo nɔ na hlɔnhlɔn alɔ mǐ lɔmɔ̌ tɔn lɛ.
18 Lee Jehovah nɔ mɛsɛntɔ́ tɔn gbejinɔtɔ́ lɛ gudo ɖò hwexónu bo lɛ́ cyɔn alɔ ye jí gbɔn, bɔ mǐ mɔ é ɖó na hɛn nùɖiɖi mǐtɔn lidǒ égbé bɔ mǐ na lɛ́vɔ ɖeji dó wǔ tɔn. Enɛ wu ɔ, enyi a mɔ hwiɖée ɖò kɔgbidinúmɛ lɛ kpo tagba lɛ kpo mɛ hǔn, “awakanmɛ ma kú we ó”! É nyɔ́ wà ɔ, xoɖɛ sɛ́dó Jehovah bo ba alɔdo tɔn, lobo yí gbè bonu alɔ tɔn hlɔnhlɔnnɔ ɔ ni na kanmɛsyɛn we, bo kplá we nú a mɔ nyɔna Axɔsuɖuto ɔ tɔn lɛ.


text:
DƆKUN MAWUXÓ Ɔ TƆN ÐÉ LƐ | EZAYÍI 63-66
Jinukúnsin Yɔyɔ̌ kpo Ayikúngban Yɔyɔ̌ kpo Na Hɛn Awǎjijɛ Wá
Ezayíi wemata 65 ɖɔ xó dó jinukúnsin yɔyɔ̌ kpo ayikúngban yɔyɔ̌ e Mawu na bló é kpo wu. Ðò Ebléegbe dòdó ɔ mɛ ɔ, lee è wlan wemafɔ enɛ gbɔn é ci ɖɔ nǔ lɛ ko jɛ wɛ ɖɔhun. Mɔ mɛ ɔ, é xlɛ́ mǐ ɖɔ akpá enɛ e Mawu dó é na jɛnu jɛn wɛ.
Jehovah ɖò jinukúnsin yɔyɔ̌ kpo ayikúngban yɔyɔ̌ kpo bló wɛ, fí e è ma sɔ́ na flín nǔ xóxó lɛ ɖè ǎ é
Etɛ ka nyí jinukúnsin yɔyɔ̌ ɔ?
Acɛkpikpa yɔyɔ̌ e na hɛn hwɛjijɔ sín ninɔmɛ lɛ wá ayikúngban jí é ɖé wɛ
È ɖó Acɛkpikpa enɛ ayǐ ɖò 1914 hwenu e è sɔ́ Klisu Axɔsu Axɔsuɖuto Mawu tɔn tɔn é
Etɛ ka nyí ayikúngban yɔyɔ̌ ɔ?
Kplékplé gbɛtɔ́ ɖěɖee gosin tò bǐ mɛ, gbè bǐ mɛ, akɔ bǐ mɛ, bo ka hwíhwɛ́ yeɖée kpo awǎjijɛ kpo dó acɛkpikpa jixwé tɔn ɔ glɔ é tɔn ɖé wɛ
Nɛ̌ è ma ka sɔ́ na flín nǔ xóxó lɛ ǎ gbɔn?
Nǔ e nɔ zɔ́n bɔ è nɔ sè wuvɛ̌ ɖò agbaza mɛ, ayi mɛ kpo lee nǔ nɔ cí nú mɛ é kpo mɛ é ɖě sɔ́ na tíìn ǎ
Nùɖitɔ́ lɛ na ɖu gbɛ̀ sín vivǐ mlɛ́mlɛ́ bɔ flǐn ɖagbeɖagbe e ye na nɔ ɖó ayihɔngbe ayihɔngbe é na nɔ xɔ akwɛ ɖò nukún yetɔn mɛ tawun


text:
Kpò Ðò Jehovah Sɛ̀n Wɛ kpo Awǎjijɛ Kpo
Lin tamɛ kpɔ́n dó azǎn e nyí awǎjijɛzán hugǎn ɖò gbɛzán towe mɛ é jí. Hwenu e a wlí alɔ é alǒ hwenu e vǐ towe nukɔntɔn ɔ jɔ é wɛ à? Alǒ gbè e gbè a bló baptɛm é wɛ à? É sixu nyí azǎn enɛ wɛ nyí azǎn taji hugǎn bo lɛ́ nyí awǎjijɛzán hugǎn ɖò gbɛzán towe mɛ. Gbè nɛ gbè ɔ, é víví nú nɔví sunnu towe lɛ kpo nɔví nyɔnu towe lɛ kpo tawun ɖɔ ye mɔ bɔ a xlɛ́ ɖɔ emi yí wǎn nú Mawu kpo ayi towe, lindɔ̌n towe, linlin towe kpo hlɔnhlɔn towe bǐ kpan.
A na ko ɖu vivǐ awǎjijɛ ɖaxó tɔn ɖò Jehovah sinsɛn mɛ sín hwenu e a bló baptɛm é. É ɖò mɔ̌ có, wɛnjlatɔ́ ɖé lɛ ko hɛn awǎjijɛ e ye ko ɖó kpɔ́n é ɖé lɛ bú. Etɛwu enɛ ka jɛ? Hwɛjijɔ tɛ lɛ mǐ ka ɖó bo na kpó ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ kpo awǎjijɛ kpo?
NǓ E WU MƐÐÉ LƐ HƐN AWǍJIJƐ YETƆN BÚ É
Wɛn Axɔsuɖuto ɔ tɔn nɔ na awǎjijɛ ɖaxó mǐ. Etɛwu? Ðó Jehovah d’akpá ɖɔ Axɔsuɖuto ɔ na ɖè gbɛ̀ nyanya elɔ síìn ɖò malin-malin mɛ, bo na ɖó gbɛ̀ yɔyɔ̌ Mawu tɔn ɔ ayǐ. Sofoníi 1:14 ɖɔ nú mǐ ɖɔ: “Xomɛsinzán Mawu Mavɔmavɔ tɔn sɛkpɔ! Azǎn ɖaxó Mawu Mavɔmavɔ tɔn ɔ ko sɛkpɔ bǐ kɛnnɛkɛnnɛ. É ɖò hwlɛndo jí jǎwe.” Amɔ̌, enyi mǐ mɔ ɖɔ mǐ ɖó na nɔte dín zɛ xwé wu ɔ, mǐ sixu hɛn awǎjijɛ e mǐ ko ɖó kpɔ́n é bú. Enɛ sixu zɔ́n bɔ mǐ jɛ gudo yì jí ɖò Mawu sínsɛ́n mǐtɔn mɛ.
Enyi mǐ nɔ zán hwenu xá nɔví sunnu kpo nɔví nyɔnu mǐtɔn lɛ kpo ɔ, é nɔ dó wusyɛn lanmɛ nú mǐ bɔ mǐ na kpó ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ kpo awǎjijɛ kpo. Zinzan ɖagbe togun Jehovah tɔn tɔn wɛ sixu ko dɔn mǐ wá sinsɛn-biblo nugbǒ ɔ mɛ, bo lɛ́ d’alɔ mǐ bɔ mǐ jɛ Mawu sɛ̀n jí kpo awǎjijɛ kpo. (1 Piyɛ́ɛ 2:12) Amɔ̌, enyi è dɔn tó nú nɔví sunnu mǐtɔn ɖé alǒ nɔví nyɔnu mǐtɔn ɖé, ɖó é setónú nú sɛ́n Mawu tɔn lɛ ǎ wu ɔ, etɛ ka sixu jɛ? Enɛ sixu túntún awakanmɛ nú mɛɖé lɛ ɖò agun ɔ mɛ, bo zɔ́n bɔ ye na hɛn awǎjijɛ yetɔn bú.
Agbaza sín nǔ lɛ lɔ sixu zɔ́n bɔ mǐ hɛn awǎjijɛ mǐtɔn bú. Gbɔn nɛ é? Gbɛ̀ Satáan tɔn nɔ tɛnkpɔn bo na bló, bɔ mǐ na mɔ ɖɔ mǐ ɖó na xɔ nǔ ɖěɖee sín hudo mǐ ma ɖó tawun ǎ lɛ é. Enɛ wu ɔ, mǐ sixu flín xógbe Jezu tɔn elɔ lɛ: “Mɛɖé sixu sɛ̀n gǎn wè ǎ; ɖó é na gbɛ́ wǎn nú mɛ ɖě, bo na yí wǎn nú mɛ ɖě; abǐ é na setónú nú mɛ ɖě, bo na vɛtoli nú mɛ ɖě. Mi sixu sɛ̀n Mawu bo lɛ́ sɛ̀n dɔkun ǎ.” (Matie 6:24) Mǐ sixu sɛ̀n Jehovah kpo awǎjijɛ kpo bo na lɛ́ tɛnkpɔn bo ɖó nǔ gbɛ̀ elɔ tɔn e jló mǐ lɛ é bǐ ɖò hwe ɖokpo ɔ nu ǎ.
ÐÒ AWǍJIJƐ MƐ ÐÒ JEHOVAH SINSƐN MƐ
Jehovah sinsɛn nyí agban bo nɔ kpɛn mɛ e yí wǎn n’i lɛ é ǎ. (1 Jaan 5:3) Flín ɖɔ Jezu ɖɔ: “Mi wá gɔ̌n ce; mi mɛ e agban kpinkpɛn hinhɛn cikɔ na lɛ é bǐ, bonu ma na gbɔjɛ mi. Mi yí nùkplɔnmɛ ce lɛ sè, bonu lindɔ̌n mitɔn lɛ na vo, ɖó mɛ fífá wɛ un nyí, bo nyí xomɛnyɔtɔ́. Ðó nùkplɔnmɛ ce lɛ vɛwǔ ǎ, sù ce lɛ ka vɛ́ nyì ǎ.” (Matie 11:28-30) Klisanwun nugbǒ nyínyí nɔ fá kɔ nú mǐ bo nɔ lɛ́ na mǐ awǎjijɛ. É ɖò wɛn ɖɔ mǐ ɖó hwɛjijɔ ɖěɖee wu mǐ na ɖó awǎjijɛ ɖò Jehovah sinsɛn mɛ lɛ é. Mi nú mǐ ni kpɔ́n atɔn ɖ’emɛ.
Mǐ nɔ sɛ̀n Gbɛnamɛtɔ́ mǐtɔn, Mawu awǎjijɛnɔ ɔ. (Mɛsɛ́dó 17:28; 1 Timɔtée 1:11, NW) Mǐ tuùn ɖɔ mǐ ɖu gbɛ̀ mǐtɔn sín axɔ dó Gbɛɖotɔ́ ɔ. Enɛ wu ɔ, mi nú mǐ ni kpó ɖò sinsɛn ɛ wɛ kpo awǎjijɛ kpo, enyi mǐ bló baptɛm é ɔ, xwè na bo ko jɛ dó gbɔn ɖebǔ ɔ nɛ.
Mǐ ni ɖɔ xó dó Héctor e ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ, bo nyí nukúnkpénuwutɔ́ tomɛyitɔ́ sín xwè 40 ɖíe é jí. ‘É ko kpò có,’ é ka lɛ́ kpó ɖò Jehovah sinsɛn sín vivǐ ɖu wɛ. (Ðɛhan 92:13-15) Héctor sɔ́ nɔ sixu wà nǔ kaka ɖé ɖò sinsɛnzɔ́ Mawu tɔn mɛ ǎ, ɖó asì tɔn sín azɔn wu, amɔ̌, é ka hɛn awǎjijɛ tɔn bú ǎ. É ɖɔ: “É blawu nú mì ɖɔ asì ce sín lanmɛ ɖò nylànylá d’eji wɛ, bɔ nukún kpíkpé dó wutu tɔn lɛ vɛwǔ, amɔ̌, un lɔn bonu nǔ enɛ xò awǎjijɛ ce ɖò Mawu nugbǒ ɔ sinsɛn mɛ yí ǎ. Tuùntuùn ɖɔ un ɖu gbɛ̀ ce sín axɔ dó Jehovah e dá gbɛtɔ́ ɖó linlin ɖé wu é nyí hwɛjijɔ e kpé, bɔ un na zɔn jí dó yí wǎn n’i tawun bo na lɛ́ sɛ̀n ɛ kpo ayi bǐ kpo é. Un nɔ dó gǎn bo nɔ ɖókan dó wɛnɖagbejijlazɔ́ ɔ wu, bo nɔ lɛ́ tɛnkpɔn bɔ nukún ɖiɖó Axɔsuɖuto ɔ nɔ nɔ tɛn nukɔntɔn mɛ ɖò linlin ce mɛ, bonu un ma wá hɛn awǎjijɛ ce bú ó.”
Jehovah sɔnǔ nú vɔsisa gbɛxɔnumɛ tɔn ɔ bonu mǐ na dó sixu nɔ gbɛ̀ ɖò awǎjijɛ mɛ. Nugbǒ ɔ, “Mawu yí wǎn nú gbɛtɔ́ sɔmɔ̌, bo sɔ́ Vǐɖokponɔ tɔn jó, bonu mɛ e na ɖi nǔ n’i lɛ ɖebǔ ma dɔn ó; loɔ, ye bǐ ni mɔ gbɛ̀ mavɔmavɔ.” (Jaan 3:16) Enyi mǐ ɖè nùɖiɖi xlɛ́ ɖò nùnina wanyiyi tɔn Mawu tɔn e nyí gbɛxixɔ ɔ e mɛ ɔ, è sixu sɔ́ hwɛ mǐtɔn lɛ kɛ mǐ; mǐ sixu lɛ́ mɔ gbɛ̀ mavɔmavɔ. Hwɛjijɔ ɖagbe ɖé wɛ enɛ nyí nugbǒ, bɔ nǔ na dó sù nukún mǐtɔn mɛ! Lee gbɛxixɔ ɔ sù nukún mǐtɔn mɛ gbɔn é na sísɛ́ mǐ bɔ mǐ na sɛ̀n Jehovah ɖò awǎjijɛ mɛ.
Nɔví sunnu ɖé nɔ nyí Jesús bo nɔ nɔ Mexique, é ɖɔ: “Un nyí kannumɔ nú azɔ̌ ce ɖ’ayǐ. Hweɖelɛnu ɔ, un nɔ ɖò azɔ̌ wà wɛ magbokɔ nú ganxixo gègě, azǎn ɖě jɛ ɖě gudo, enyi é na bo ma tlɛ ɖò dandan ǎ ɔ nɛ. Un nɔ bló mɔ̌ bo na dó mɔ akwɛ d’eji kpowun wɛ. Enɛ gudo ɔ, un wá kplɔ́n nǔ dó Jehovah kpo lee é na Vǐ vívɛ́ná tɔn gbɛtɔ́ lɛ gbɔn é kpo wu. Un ɖó jlǒ tawun bo na sɛ̀n ɛ. Enɛ wu ɔ, un zé gbɛ̀ ce jó nú Jehovah, bɔ ee un w’azɔ̌ nú azɔ̌xwé ɔ nú xwè 28 gudo é ɔ, un wá gbeta ɔ kɔn ɖɔ un na jó dó bo na bɛ́ sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn jɛji.” Lee Jesús bɛ́ Jehovah sinsɛn kpo awǎjijɛ kpo gbɔn é nɛ.
Mǐ nɔ zán gbɛ̀ mímɛ́ ɖé, b’ɛ nɔ na mǐ awǎjijɛ. A flín lee gbɛ̀ towe cí cobɔ a wá tuùn Jehovah é à? Mɛsɛ́dó Pɔlu flín Klisanwun e ɖò Hlɔma lɛ é ɖɔ ye “ko nyí kannumɔ nú hwɛhuhu ɖ’ayǐ,” amɔ̌, ye huzu “kannumɔ nú hwɛjijɔ.” Ðó ye ɖò gbɛ̀ mímɛ́ zán wɛ wutu ɔ, ye sixu ɖó gbɛ̀ mavɔmavɔ nukún. (Hlɔmanu lɛ 6:17-22) Mǐ lɔ nɔ xwedó nugbodòdó Jehovah tɔn lɛ, enɛ wu ɔ, mǐ gán sín nǔblanɔwu e gbɛ̀ kwijikwiji zinzan kpo adakaxixo gbɛ́zinzan nɔ dɔn wá lɛ é kpo sí. Enɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ ɖó awǎjijɛ.
Mǐ ni ɖɔ xó dó Jaime jí. É ɖi nǔ ɖɔ Mawu tíìn ɖ’ayǐ ǎ, bo nɔ ɖɔ ɖɔ nǔ lɛ jɔ nú yeɖée, lobo lɛ́ nyí kwínnyitɔ́. Jaime jɛ kplé Klisanwun tɔn lɛ yì jí, bɔ lee ye nɔ yí wǎn nú mɛ gbɔn ɖò finɛ é sísɛ́ ɛ b’ɛ jó gbɛzinzan tɔn xóxó ɔ dó. Bo na dó wà mɔ̌ ɔ, é ɖó na byɔ Jehovah ɖɔ é ni d’alɔ ɛ bonu é na ɖi nǔ n’i. Jaime ɖɔ: “Kpɛɖé kpɛɖé ɔ, un mɔ ɖɔ Tɔ́ wanyiyinɔ ɖé tíìn bo nyí Mawu nùblawukúnúmɛtɔ́. Tónúsíse nú nugbodòdó Jehovah tɔn lɛ nɔ cyɔn alɔ jǐ ce. Enyi un ma ko huzu wɛ ǎ ɔ, è sixu ko hu mì lee è hu xɔ́ntɔn ce e ɖò kwínnyínyí gbɛ́ta e mɛ un nɔ ɖ’ayǐ é ɖé lɛ gbɔn é. Gbɛzán ce sín xwè ɖagbe hugǎn lɛ wɛ nyí ɖěɖee un zán ɖò Jehovah sinsɛn mɛ é.”
AWAKANMƐ NI MA KÚ WE Ó!
Nɛ̌ mǐ ka ɖó na wà nǔ gbɔn hwenu e mǐ ɖò te kpɔ́n gbɛ̀ nyanya elɔ sín vivɔnu é? Flín ɖɔ mǐ ɖò jlǒ Mawu tɔn wà wɛ, bo ɖò te kpɔ́n gbɛ̀ mavɔmavɔ. “Hǔn awakanmɛ ni ma kú mǐ dó nǔɖagbewiwa wu ó. Ðó nú awakanmɛ ma kú mǐ ǎ, bonu hwetɔnnu wá sù ɔ, mǐ na mɔ ajɔ tɔn yí.” (Galatinu lɛ 6:8, 9) Kpo alɔdo Jehovah tɔn kpo ɔ, mi nú mǐ ni dɛ bo wà azɔ̌ syɛnsyɛn bá dó sɔnǔ nú jijɔ ɖěɖee sín hudo mǐ ɖó bá xò “ya ɖaxó ɔ” zlɛ lobo na kpó ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ kpo awǎjijɛ kpo lɛ é.
Mǐ sixu ɖeji ɖɔ Jehovah na na ajɔ dɛ e mǐ dɛ ɖò nǔ nu é tɔn mǐ, ɖó é tuùn azɔ̌ e mǐ wà é kpo wanyiyi e mǐ ɖexlɛ́ é kpo nyikɔ tɔn kpo é. Enyi mǐ kpó ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ kpo awǎjijɛ kpo ɔ, mǐ na cí ɖɛhanwlantɔ́ Davidi ɖɔhun, é ɖɔ: “Ayi ce ɖò Mawu Mavɔmavɔ jí hwebǐnu. Mawu Mavɔmavɔ ɖò kpɔ́ xá mì; nùɖé nɔ gbà ayi dó nú mì ǎ. Enɛ ɔ wu wɛ xomɛ hun mì, un ɖò awǎ jɛ wɛ, bɔ ayi ce jɛ ayǐ.”


text:
ATƆXWƐ: NÙKPLƆNKPLƆN TƆN Novembre 2016
Xota ɖěɖee è na kplɔ́n ɖò kplé jí ɖò 26 Décembre 2016 jɛ 29 Janvier 2017 lɛ é wɛ ɖò Atɔxwɛ elɔ mɛ.
Xókwin Klewun ɖé Bo ka Ðó Agbɔ̌n Tawun!
Xókwin tɛ Jezu ka zán dó ylɔ mɛ na, bɔ è nɔ kpɔ́n dó mɔ nǔ e hugǎn sísí ɖó nú mɛ é ɖé na?
“Mi Nɔ Na Akɔnkpinkpan Miɖée Ayihɔngbe Ayihɔngbe”
Etɛwu akɔnkpinkpan nina mɛ ka ɖò taji? Etɛ lee Jehovah, Jezu, kpo Pɔlu kpo dó wusyɛn lanmɛ nú mɛ ɖevo lɛ gbɔn é ka sixu kplɔ́n mǐ? Nɛ̌ a ka sixu na akɔnkpinkpan mɛ b’ɛ na wà ɖagbe gbɔn?
È Bló Tuto nú Mǐ Sɔgbe kpo Xó Mawu Tɔn Kpo
Jehovah wɛ nyí Tutoblonunutɔ́ e ma kpé wè ǎ é. Mǐ ɖó na ɖó nukún ɖɔ è ni bló tuto nú mɛsɛntɔ́ tɔn lɛ lɔmɔ̌ à cé?
A ka Nɔ Ðó Sísí Ðaxó nú Xó Jehovah Tɔn À?
Togun Mawu tɔn nɔ ɖu lè gègě hwenu e ye tɛnkpɔn bo zán wěɖexámɛ e ɖò Xó tɔn mɛ é lobo lɛ́ nɔ gudo nú tutoblonunu tɔn kpo gbejininɔ kpo é.
“Azɔ̌ Ðaxó Ðokpo Wɛ”
È jɔwu we bɔ a na nɔ gudo na.
È Ylɔ Mǐ Sín Ablu Mɛ
Nɛ̌ è ka dɔn togun Mawu tɔn dó ablu mɛ ɖò xwè kanweko wegɔ ɔ H.M. tɔn mɛ gbɔn? Nɛ̌ ye ka jɛ weziza kpɛɖé mɔ jí gbɔn? Hwetɛnu?
Ye Xógló Sinsɛn Nùvú
Hwetɛnu togun Mawu tɔn ka gosin gɛdɛ Babilɔnu tɔn mɛ bǐ mlɛ́mlɛ́?
“Wɛnjlatɔ́ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn Grande-Bretagne Tɔn lɛ Emi—Mi Fɔ́n!!”
Wɛnjlatɔ́ Axɔsuɖuto ɔ tɔn Grande-Bretagne tɔn lɛ jɛji vo ɖé ǎ kaka nú xwè wǒ! Etɛ ka wá ɖyɔ nǔ lɛ?


text:
Wema lɛ Xwíxwlémɛ
ATƆXWƐ
Nùkanbyɔ: Mi yí gbè ɖɔ enyi Mawu gɔ́n jɛn Biblu ɔ gosin ɔ, é na xógló gǎn ɖebǔ e mɛ lɛ na dó bo na sú kún tɔn dó é à cé?
Wemafɔ: Eza 40:8
Nùxwlémɛ: Xota ɖebɔdoɖewu elɔ lɛ ɖɔ xó dó lee Biblu ɔ ma bú wǎn ǎ gbɔn é jí.
ATƆXWƐ (wexwɛ gudo tɔn)
Nùkanbyɔ: Un jló na tuùn nǔ e mi lin dó nùkanbyɔ elɔ wu é. [Xà nùkanbyɔ nukɔntɔn e ɖò wexwɛ 16gɔ́ ɔ jí é.] Mɛɖé lɛ ɖi nǔ ɖɔ gbɛtɔ́ lɛ wɛ dó sinsɛn wá. Mɛ ɖevo lɛ lin ɖɔ Mawu nɔ gbɔn sinsɛn gblamɛ bo nɔ dɔn mǐ bɔ mǐ nɔ sɛkpɔ ɛ. Etɛ mi ka lin?
Wemafɔ: Ja 1:27
Nùxwlémɛ: Xota elɔ tinmɛ nǔ ɖevo e Biblu ɖɔ dó xó enɛ wu é. Xomɛ na hun mì ɖɔ má lɛkɔ wá hweɖevonu bonu mǐ na ɖɔ xó dó nǔ ɖevo e ɖò xota ɔ mɛ lɛ é jí.
WƐNÐAGBE ÐÉ SÍN MAWU GƆ́N!
Nùkanbyɔ: Mɛ gègě nɔ lin ɖɔ nǔɖɔɖ’ayǐ Biblu tɔn lɛ xixa nɔ cí xójlawema xixa ɖɔhun. Ninɔmɛ elɔ e xó è ɖɔ ɖ’ayǐ é ɖětɛ mǐ ka ko mɔ kpɔ́n alǒ sè xó tɔn?
Wemafɔ: 2Ti 3:1-5
Nùxwlémɛ: Alɔnuwema elɔ tinmɛ nǔ e wu ninɔmɛ mɔhun lɛ dó nyì wɛn ɖagbe nú mɛ e yí wǎn nú Mawu lɛ é. [Tɛɖɛ̌ nùkplɔnkplɔn 1, nùkanbyɔ 2 jí.]
NÙXWLÉMƐ HWIÐESUNƆ TƆN
Zǎn kpɔ́ndéwú e wá yì lɛ é dó sɔnǔ nú nùxwlémɛ hwiɖesunɔ tɔn.


text:
ATƆXWƐ: NÙKPLƆNKPLƆN TƆN Septembre 2016
Xota ɖěɖee è na kplɔ́n ɖò kplé jí ɖò 24 Octobre jɛ 27 Novembre 2016 lɛ é wɛ ɖò Atɔxwɛ elɔ mɛ.
“Awakanmɛ Ma Kú We Ó”
Nɛ̌ Jehovah ka nɔ na hlɔnhlɔn mɛsɛntɔ́ tɔn lɛ bo nɔ lɛ́ dó wusyɛn lanmɛ nú ye gbɔn? Nɛ̌ a ka sixu wà nǔ ɖokpo ɔ gbɔn?
Kpò Ðò Xwi Ðí Wɛ Bá Mɔ Nyɔna Jehovah Tɔn
Togun Mawu tɔn nɔ mɔ tagba gègě hwenu e ye fɔ́n bo ɖò biba na nyɔ́ nukún tɔn mɛ wɛ é. É ɖò mɔ̌ có, ye hɛn ɔ ye na ɖu ɖ’eji!
Nǔ E Nǔxatɔ́ Lɛ Kanbyɔ Lɛ É
Etɛ ka nyí “Mawuxó” e Eblée lɛ 4:12 ɖɔ ɖɔ é “ɖò gbɛ̀, bo ɖó hlɔnhlɔn” é?
Hunjijɛ Dó Wɛnɖagbe ɔ Jí Ðò Acɛkpatɔ́ lɛ Nukɔn
Lee mɛsɛ́dó Pɔlu wà nǔ gbɔn kpo tuto hwɛɖiɖɔ tɔn hwetɔnnu tɔn kpo é sixu kplɔ́n nǔ mǐ.
Nǔsisɔ Towe ka Nɔ Sɔ́ Mawu Sù À?
Nugbodòdó Mawuxówema ɔ tɔn lɛ sixu d’alɔ we.
Ðu Lè Ðò Alixlɛ́mɛ Jehovah Tɔn Mɛ Égbé
Kúnnuɖetɔ́ Pologne kpo Fidji kpo tɔn lɛ wá gbeta e nùnywɛ kpé lɛ é kɔn.
Mɛ Winnyawinnya lɛ Emi, Mi Hɛn Nùɖiɖi Mitɔn Lidǒ
È ka nɔ gbidi kɔ nú we bonu a na ɖi nǔ nú nǔ e mɛ gègě nɔ ɖi nǔ na lɛ é, ɖi nǔ lɛ jɔ nú yeɖée bɔ Gbɛɖotɔ́ ɖě ɖè ǎ wɛ à? Enyi mɔ̌ wɛ ɔ, nǔ e jí xota elɔ ɖɔ xó dó lɛ é kàn we.
Mɛjitɔ́ lɛ Emi, Mi D’alɔ Vǐ Mitɔn lɛ Bonu Nùɖiɖi Yetɔn Ni Lidǒ
A ka nɔ lin hweɖelɛnu ɖɔ emi kún na kpéwú ó wɛ à? Nǔ ɛnɛ ɖé lɛ tíìn bo sixu d’alɔ we b’ɛ na kpa we.


text:
KLISANWUN GBƐ̀ ZINZAN
Ylɔ̌ Mɛ E Ðò Xá Towe Mɛ lɛ É Bǐ Dó Flǐn ɔ Tɛnmɛ!
Ðò mɛylɔwema mímá e na bɛ́ ɖò Zofínkplɔsun ɔ sín azǎn 27gɔ́ ɔ gbè é hwenu ɔ, mǐ na ylɔ mɛ e wu mǐ kpé ɖò xá mǐtɔn mɛ lɛ é bǐ bonu ye na flín kú Klisu tɔn xá mǐ. Mǐ ɖó na lɛ́ ɖó ayi te ganji bonu mɛɖebǔ ɖó jlǒ ɔ, mǐ na d’afɔ na.
LEE È SIXU BLÓ GBƆN É
ÐƆ NÙXWLÉMƐ TOWE
“Mǐ ɖò mɛylɔwema elɔ má nú mɛ bǐ wɛ nú nǔwiwa taji ɖé. Ðò azǎn 23gɔ́ Xwèjísun ɔ tɔn gbè ɔ, gbɛtɔ́ livi mɔkpan na kplé gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ bo na flín kú Jezu Klisu tɔn, lobo na ɖótó xóɖiɖɔ jinjɔn Biblu jí ɖé vɔ̌nu b’ɛ na xlɛ́ lè e kú tɔn hɛn wá nú mǐ é. Mɛylɔwema elɔ ɖɔ hwenu kpo fí e è na bló nǔwiwa enɛ ɖè ɖò xá mǐtɔn mɛ é kpo. Enyi mi kpéwú hǔn, mi kɛnklɛn wá.”
Enyi mɛ ɔ ɖó jlǒ hǔn . . .
XWLÉ È ATƆXWƐ Ɔ
Sɔ́ mɛbakpɔ́n sín nu ɖó te.
XLƐ́ Ɛ VIDEO FLǏN Ɔ TƆN
Sɔ́ mɛbakpɔ́n sín nu ɖó te.
nyi a lɛkɔ wá ɔ, a sixu . . .
XLƐ́ VIDEO ETƐWU È KA ÐÓ NA KPLƆ́N BIBLU? MƐ Ɔ
Enɛ gudo ɔ, xwlé wema Biblu kplɔnkplɔn tɔn ɖé mɛ ɔ.
XWLÉ ETƐ BIBLU KA KPLƆ́N MƐ TAWUN? MƐ Ɔ
Zǎn wexwɛ 206-208 bo na mɔjɛmɛ ɖevo lɛ mɛ ɔ dó Flǐn ɔ jí. Enɛ gudo hǔn, xwlé è wema ɔ.
XWLÉ ÐǑTÓ MAWU BO NƆ GBƐ̀ KAKA SƆYI MƐ Ɔ
Zǎn wexwɛ 18-19 bo ɖɔ xó dó kú Klisu tɔn sín tinmɛ jí. Enɛ gudo hǔn, xwlé è alɔnuwema ɔ.


text:
ATƆXWƐ: NÙKPLƆNKPLƆN TƆN Décembre 2016
Xota ɖěɖee è na kplɔ́n ɖò kplé jí ɖò 30 Janvier jɛ 26 Février 2017 lɛ é wɛ ɖò Atɔxwɛ elɔ mɛ.
TAN GBƐZÁN TƆN
Un Sɔ́ Nyɛɖée Dó Bló “Nǔ Bǐ nú Mɛ Bǐ”
Azɔ̌ tobutobu e è ɖè nú Denton Hopkinson sín dɔnkpɛvu mɛ tɔn é d’alɔ ɛ b’ɛ mɔ lee Jehovah yí wǎn nú gbɛtɔ́ alɔkpa lɛ bǐ gbɔn é.
È Tún Kàn nú Mi Gbɔn Fɛ́nú Gblamɛ
Lee Jehovah tún kàn we ɖò hwɛhuhu sí gbɔn é gbígbéjé kpɔ́n sixu hɛn lè gègě wá nú we.
Ayi Sísɔ́ Ðó Gbigbɔ ɔ Jí Nɔ Na Gbɛ̀ kpo Fífá kpo Mɛ
Hlɔmanu lɛ wemata 8gɔ́ ɔ ɖè wě e na d’alɔ mǐ bɔ mǐ na mɔ ajɔ e Jehovah ɖò nina gbɛtɔ́ lɛ bǐ wɛ é yí é xá mǐ.
A Ka Flín À?
A ka xà Atɔxwɛ e tɔ́n wá yì lɛ é ganji à? Kpɔ́n nùkanbyɔ Biblu tɔn nabi e sín xósin a sixu na é.
Zlɔ̌n Linkpɔ́n Towe lɛ Bǐ Ðó Jehovah Jí
Hweɖelɛnu ɔ, Mawu sɛntɔ́ lɛ nɔ wá jɛ linkpɔ́n mɛ. Wlɛnwín ɛnɛ sixu d’alɔ we bɔ a na ɖu “fífá Mawu tɔn” sín lè.
Jehovah Nɔ Na Ajɔ Mɛ E Nɔ Ba ɛ Nugbǒ Nugbǒ lɛ É
Lè tɛ lɛ nukúnɖiɖo ajɔ Jehovah tɔn ɖé ka nɔ hɛn wá nú mǐ? Nɛ̌ é ka d’ajɔ mɛsɛntɔ́ tɔn lɛ gbɔn ɖò hwexónu? Nɛ̌ é ka ɖò mɔ̌ wà wɛ gbɔn ɖò égbé?
Xomɛfífá: Ali Nùnywɛ Tɔn
Hwenu e è wà nǔ e ma sɔgbe ǎ é xá we é ɔ, é nɔ bɔwǔ ɖɔ è ni cí xwii ǎ, é ɖò mɔ̌ có, Biblu dó wusyɛn lanmɛ nú Klisanwun lɛ ɖɔ ye ni nyí xomɛfatɔ́. Etɛ ka sixu d’alɔ we bɔ a na tɛnkpɔn bo ɖó jijɔ Mawu tɔn enɛ?
Alɔdlɛndonǔ Atɔxwɛ 2016 T ɔn Sín Xota lɛ Tɔn
Xota e tɔ́n ɖò Atɔxwɛ mɛ bǐ tɔn kpo ee è nɔ kplɔ́n ɖò kplé jí é kpo mɛ lɛ é bɔ è tò.


text:
Dɔkun Toxo ɔ Ðè “Nùnina Mawu Tɔn nú Gbɛtɔ́ lɛ” Xlɛ́
È nɔ lɛ́ ylɔ Cluj-Napoca, ee nyí Roumanie sín toxo ɖaxó ɖé é ɖɔ Dɔkun Toxo. Ðò fɔwatɛ́xi Gaudeamus tɔn e è bló ɖò toxo ɔ mɛ ɖò 20 jɛ 24 avril 2016 é hwenu ɔ, Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ dɔn ayi mɛ lɛ tɔn wá nùkplɔnmɛ walɔ ɖagbe tɔn kpo gbigbɔ tɔn kpo ɖěɖee è nɔ mɔ ɖò Biblu mɛ lɛ é jí. Ye dó azava ɖokpo ɖò fɔwatɛxi ɔ tɛnmɛ, bo ɖɔ xó nú gbɛtɔ́ afatɔ́n mɔkpan ɖěɖee wá video lɛ, wema jinjɔn Biblu jí lɛ, kpodo Biblu e è fɔ tɛ́ lɛ é kpo kpɔ́n gbé lɛ é.
Wemaxɔmɛ gègě wɛ kplá wemaxɔmɛvi yetɔn lɛ wá fɔwatɛxi ɔ tɛnmɛ, bɔ mɛ̌si lɛ kplá ye wá azava Kúnnuɖetɔ́ lɛ tɔn kɔn. Wemaxɔmɛvi lɛ ɖu vivǐ xota Huzu Xɔ́ntɔn Jehovah Tɔn sín video ɖebɔdoɖewu lɛ tɔn tawun, bɔ ye mɛ gègě byɔ wema Tàn Biblu Tɔn lɛ Sín Wema Ce, kpo alɔnuwema Kplɔ́n Vǐ Towe Lɛ kpo. Mɛ e nɔ kpé nukún dó yɔkpɔvu lɛ wu, bo kpɔ́n video lɛ é ɖokpo ɖɔ nú azɔ̌gbɛ́ tɔn ɖokpo ɖɔ, “Mǐ ɖó na wlan tɛn ɛntɛnɛti tɔn elɔ [www.jw.org] ɖ’ayǐ bo na dó sixu xlɛ́ video lɛ bǐ vǐ lɛ.”
Cicaví sín video e ɖò dìndín wɛ ɖò tablɛti lɛ jí é nyɔ́ kpɔ́n nú mɛ winnyawinnya lɛ. Video Wanyiyi Jɛn Wɛ À Alǒ Jlǒ Hwenu Klewun ɖé Tɔn?, Réseaux sociaux: ne te laisse pas avoir!, kpo Ðu Ðò Nǔɖɔbamɛtɔ́ ɖé Jí Akpotokwín Mɛvo kpo ɖò video e ɖò dìndín wɛ lɛ é mɛ.
Yɛhwenɔ Orthodoxe tɔn ɖé kpo asì tɔn kpo wá azava ɔ kɔn azɔn mɔkpan, bo yí Les Saintes Écritures. Traduction du monde nouveau kpo alɔnuwema ɖé lɛ kpo. Yɛhwenɔ ɔ ɖɔ ɖɔ “Index des mots bibliques” e ɖò lilɛdogbeɖevomɛ ɔ mɛ é, kpo wema ɖejid’ewu tobutobu e lilɛdogbeɖevomɛtɔ́ lɛ zán é kpo jiwǔ nú emi tawun. É na animɛlóo tɔn Kúnnuɖetɔ́ lɛ, bo ɖɔ ye ni ylɔ emi bo na dó sixu ɖɔ xó xá emi dó Biblu jí gɔ́ na.
Yɛhwenɔ ɔ sín asì kanbyɔ ɖɔ fitɛ emi ka sixu mɔ nǔ e kàn yɔkpɔvu lɛ é ɖè ɖò tɛn ɛntɛnɛti tɔn jw.org ɔ jí à jí, bɔ è xlɛ́ ɛ akpáxwé “Yɔkpɔvu lɛ.” Enɛ gudo ɔ, é kpɔ́n video e xota tɔn nyí Nɔ Ðɔ Nugbǒ é bo ɖu vivǐ tɔn tawun. Ee asú tɔn kpɔ́n video ɔ kpo nǔ ɖevo lɛ kpo ɖò tɛn ɛntɛnɛti tɔn ɔ jí gudo é ɔ, é ylɔ tɛn ɛntɛnɛti tɔn ɔ ɖɔ “nùnina Mawu tɔn nú gbɛtɔ́ lɛ.”


text:
TAN GBƐZÁN TƆN
Tokunɔ E Un Nyí É Zɔ́n Bonu Un Gɔn Nǔ Kplɔ́n Mɛ Ðevo lɛ Ǎ
Un bló baptɛm ɖò 1941, hwenu e un ɖó xwè 12 é. Amɔ̌, kaka 1946 wɛ un wá mɔ nukúnnú jɛ nugbǒ Biblu tɔn mɛ tawun. Nɛ̌ nǔ ka nyí mɔ̌ gbɔn? Mi nú má kpi tan ce nú mi.
ÐÒ 1910 mɔ̌ ɔ, mɛjitɔ́ ce lɛ sɛ̀ tɛn sín Tbilisi, Georgie yì Canada, bo cí gletoxo kpɛví e ɖò fí faɖaɖa ɖé, bo sɛkpɔ Pelly, Saskatchewan é ɖò gbadahweji Canada tɔn. È jì mì ɖò 1928, bɔ un nyí kpodé nú vǐ ayizɛ́n e mɛjitɔ́ ce lɛ jì é. Tɔ́ ce kú bɔ é ɖó sun ayizɛ́n gudo é wɛ è jì mì, bɔ nɔ ce kú hwenu e un kpò ɖò kpɛví tawun é. É sɔ́ lín ǎ bɔ dada ce ɖaxó bǐ e nyí Lucy é lɔ kú, hwenu e é ɖó xwè 17 é. Enɛ ɔ gudo ɔ, nylɔ ce kplá nyì kpo nɔví ce ɖevo lɛ kpan bo kpé nukún dó mǐ wu.
É sù gbè ɖokpo, hwenu e un kpò ɖò vǔ é, bɔ mɛ ce lɛ mɔ mì, bɔ un ɖò sí sɔ́ e ɖò gle mǐtɔn mɛ lɛ é tɔn ɖokpo dɔn wɛ. Ye ɖi xɛsi ɖɔ sɔ́ ɔ sixu sɛ́ hwɛ̌ mì, bo súxó ɖɔ nyì ni gbɔ, amɔ̌, un kɛnu ǎ. Gudo ce wɛ ye ɖè bo sú xó ɔ, un ka sɛ̀ tɛn ǎ. Awǎjijɛ sín nǔ wɛ é nyí ɖɔ un kún gblewu ó, amɔ̌, azǎn enɛ gbè wɛ mɛ ce lɛ mɔ nǔ jɛ wu ɖɔ nyì kú tó.
Xɔ́ntɔn xwédo ɔ tɔn ɖokpo byɔ ɖɔ nyì na yì wemaxɔmɛ xá yɔkpɔvu tokunɔ ɖevo lɛ, enɛ wu ɔ, nylɔ ce Nick dó nyikɔ ce wema mɛ ɖò wemaxɔmɛ tokunɔ lɛ tɔn e ɖò Saskatoon, Saskatchewan é. Un sɛ̀ tɛn yì xá e ɖó ganxixo mɔkpan dó xwédo ce é ɖé mɛ, bɔ ɖó xwè atɔ́ɔ́n kpowun jɛn un ɖó hwenɛnu wutu ɔ, xɛsi ɖi mì tawun. Gbɔjɛyiyi lɛ sín hwenu kɛɖɛ jɛn un sixu yì ba xwédo ce kpɔ́n ɖè. Gudo mɛ ɔ, un kplɔ́n tokunɔgbe, bɔ ayihundida xá yɔkpɔvu ɖevo lɛ nɔ víví nú mì tawun.
NUGBǑ BIBLU TƆN KPLƆNKPLƆN
Dada ce mɛxo e kpó ɖò gbɛ̀ bo nɔ nyí Marion é da Bill Danylchuck, bɔ ye kplá nyì kpo nɔví nyɔnu ce Frances kpo bo kpé nukún dó mǐ wu. Ye wɛ nyí mɛ nukɔntɔn e ɖɔ xó ɖó kpɔ́ xá Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ ɖò xwédo ce mɛ é. Ðò gbɔjɛyiyi aluùn mɛ tɔn lɛ hwenu ɔ, ye nɔ wà nǔ e wu ye kpé é bǐ bo nɔ má nǔ e kplɔ́n wɛ ye ɖè ɖò Biblu mɛ lɛ é xá mì. Nú è na ɖɔ nugbǒ ɔ, xóɖiɖɔ xá ye bɔwǔ ǎ, ɖó ye sè tokunɔgbe ǎ. Amɔ̌, é ɖò wɛn ɖɔ ye mɔ ɖɔ un ɖó wanyiyi jɔ wanyiyi nú nǔ gbigbɔ tɔn lɛ. Un wá mɔ nukúnnú jɛ wu ɖɔ kancica ɖé ɖò nǔ e bló wɛ ye ɖè é kpo nǔ e Biblu ɖɔ é kpo tɛntin, enɛ wu ɔ, un nɔ xwedó ye yì kúnnuɖegbe. É sɔ́ lín ǎ bɔ un jló na bló baptɛm, bɔ ɖò 5 Septembre 1941 ɔ, Bill bló baptɛm nú mì, ɖò balíi e mɛ è dun dotɔmɛsin dó b’ɛ gɔ́ é mɛ. Sìn ɔ fá tawun!
Ðò 1946 ɔ, un lɛkɔ yì xwé ɖò gbɔjɛyiyi aluùn mɛ tɔn ɔ hwenu; mǐ yì kpléɖókpɔ́ ɖaxó ɖé ɖò Cleveland, Ohio, États-Unis. Ðò azǎn nukɔntɔn kpléɖókpɔ́ ɔ tɔn hwenu ɔ, nɔví nyɔnu ce lɛ nɔ wlan xó e ɖò yiyi wɛ lɛ é mɛjijɛ mɛjijɛ dó wema jí, bo dó d’alɔ mì nú má xwedó tuto ɔ. Amɔ̌, ɖò azǎn wegɔ ɔ gbè ɔ, xomɛ hun mì tawun ɖɔ mɛ e nɔ dó tokunɔgbe lɛ é ɖò finɛ, bɔ mɛɖé nɔ sè gbè nú ye. Un sixu ɖu vivǐ tuto ɔ tɔn lo; é jiwǔ tawun ɖɔ un wá mɔ nukúnnú jɛ nugbǒ Biblu tɔn mɛ céɖécéɖé dìn lo!
NUGBǑ Ɔ KPLƆNKPLƆN MƐ ÐEVO LƐ
Ðò hwenɛnu ɔ, Wɛkɛ Hwan IIgɔ́ ɔ wɛ fó kɛɖɛ bɔ wanyiyi nú tò mɛtɔn wá syɛn bǐ. Un lɛkɔ sín kpléɖókpɔ́ ɔ, bo kanɖeji bo na zunfan nùɖiɖi ce ɖò wemaxɔmɛ. Enɛ wu ɔ, un sɔ́ nɔ dó gbè asya ǎ, un ka sɔ́ nɔ lɛ́ jì tohan ǎ. Un sɔ́ nɔ ɖ’alɔ ɖò xwèɖuɖu lɛ mɛ ǎ, un ka sɔ́ nɔ yì amísa e è nɔ hɛn mɛ gannugánnú bɔ è nɔ yì é ǎ. Gǎn wemaxɔmɛ ɔ tɔn sìn xomɛ, bo tɛ́n kpɔ́n bo dó xɛsi mì, lobo lɛ́ ɖó adingban lɛ bonu má huzu linlin ce. Nǔ enɛ lɛ bǐ dán azɔ̌mɛvígbɛ́ ce lɛ, amɔ̌, é hun ali gègě nú mì bɔ un ɖekúnnu nú ye. Azɔ̌mɛvígbɛ́ ce lɛ, ɖi Larry Androsoff, Norman Dittrick, kpo Emil Schneider kpo wá yí nugbǒ ɔ, bɔ ye ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ kpo gbejininɔ kpo kaka jɛ égbé.
Enyi un ɖi sà yì toxo ɖevo lɛ mɛ ɔ, un nɔ ɖò gbesisɔmɛ tɛgbɛ bo na ɖekúnnu nú tokunɔ lɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, ɖò fí e tokunɔ lɛ nɔ kplé ɖé ɖò Montreal ɔ, un ɖekúnnu nú Eddie Taeger, dɔnkpɛvu ɖé wɛ bo ko nɔ nǔgbɛ́hɛn lɛ sín gbɛ̌ta ɖé mɛ. É nɔ agun e nɔ dó tokunɔgbe é ɖé mɛ ɖò Laval, Québec kaka jɛ hwenu e é kú ɖò xwè e wá yì é mɛ. Un lɛ́vɔ mɔ Juan Ardanez ee cí Beléenu ɖěɖee akpàkpà nɔ sɔ́, bɔ ye nɔ kije Biblu, bo nɔ kpɔ́n ɖɔ nǔ e kplɔ́n wɛ ye ɖè lɛ é ka sɔgbe à jí é ɖɔhun é. (Mɛ. 17:10, 11) Éɖesunɔ lɔ wá nugbǒ ɔ mɛ, bo sɛ̀n Jehovah kpo gbejininɔ kpo ɖi mɛxo agun tɔn ɖé ɖò Ottawa, Ontario kaka jɛ hwenu e é kú é.
Ðò 1950 ɔ, un sɛ̀ tɛn yì Vancouver. Un yí wǎn nú Mawuxóɖiɖɔ nú tokunɔ lɛ, amɔ̌, un na wɔn nǔ e jɛ hwenu e un ɖekúnnu nú nyɔnu e ma nyí tokunɔ ǎ é ɖé ɖò ali tó, bo nɔ nyí Chris Spicer é ǎ. É na nyikɔ bɔ xójlawema lɛ na nɔ wá n’i, bo lɛ́ jló ɖɔ má yì asú emitɔn Gary gɔ́n. Enɛ wu ɔ, un yì ba ye kpɔ́n ɖò xwé yetɔn gbè, bɔ mǐ ɖɔ xó nú táan gègě, nǔ wɛ mǐ wlan dó wema jí dó ɖɔ xó ɔ ɖó kpɔ́. Azɔn ɖokpo géé e mǐ mɔ mǐɖée é nɛ, amɔ̌, ɖò xwè yɔywɛ ɖé gudo ɔ, nǔkpacamɛ sín nǔ wɛ é nyí ɖɔ ye mɔ mì ɖò ahwan ɖé mɛ ɖò kpléɖókpɔ́ ɖaxó ɖé jí ɖò Toronto, Ontario bo wá dó gbè mì. Gary jló na bló baptɛm ɖò gbè nɛ gbè. Nùjiwǔ enɛ e jɛ é flín mì ɖɔ é ɖò taji ɖɔ è ni ɖò wɛnɖagbe ɔ jla wɛ, ɖó mǐ tuùn hwenu e nugbǒ ɔ na dó ɖɔ dò alǒ fí e é na dó ɖɔ dò ɖè é ǎ.
Nukɔnmɛ ɔ, un lɛkɔ yì Saskatoon. Finɛ ɔ, un mɔ mamáa ɖé, bɔ é byɔ mì ɖɔ má kplɔ́n Biblu xá vǐ nyɔnu emitɔn hoxo tokunɔ wè lɛ, ye wɛ nyí Jean kpo Joan Rothenberger kpo; ye lɔ nɔ yì wemaxɔmɛ ɖò wemaxɔ tokunɔ lɛ tɔn e un yì ɖ’ayǐ é mɛ. Malin-malin mɛ kpowun ɔ, nyɔnuví wè lɛ jɛ nǔ e kplɔ́n wɛ ye ɖè lɛ é má xá azɔ̌mɛvígbɛ́ yetɔn lɛ jí. Gudo mɛ ɔ, azɔ̌mɛvígbɛ́ yetɔn atɔ́ɔ́n huzu Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn. Ðokpo ɖò ye mɛ wɛ nyí Eunice Colin. Hwenu e un ɖò xwè gudogudo tɔn ɔ bló wɛ ɖò wemaxɔmɛ tokunɔ lɛ tɔn é wɛ un mɔ Eunice azɔn nukɔntɔn ɔ. Ðò hwe enɛ nu ɔ, é na mì bɔnwunbɔnwun ɖokpo bo kanbyɔ mì ɖɔ mǐ sixu nyí xɔ́ntɔn à jí. É wá huzu mɛ taji ɖokpo ɖò gbɛzán ce mɛ, é huzu asì ce!
Ee Eunice sín nɔ mɔ ɖɔ é ɖò Biblu kplɔ́n wɛ é ɔ, é ɖɔ nú gǎn wemaxɔmɛ ɔ tɔn ɖɔ é ni tɛ́n kpɔ́n bo gbɛ́ n’i. É tlɛ yí wema e mɛ é nɔ kplɔ́n nǔ ɖè lɛ é sín así tɔn. Amɔ̌ Eunice kanɖeji bo na sɔ́ ayi ɖó Jehovah jí. Hwenu e é jló na bló baptɛm é ɔ, mɛjitɔ́ tɔn lɛ ɖɔ n’i ɖɔ: “Nú a nyí ɖokpo ɖò Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ mɛ ɔ, a ɖó na tɔ́n sín xwé mǐtɔn gbè!” Hwenu e Eunice ɖó hwe 17 é ɔ, é tɔ́n sín xwégbe, bɔ xwédo e ɖò xá ɔ mɛ bo nyí Kúnnuɖetɔ́ é ɖé nyɔ́ xomɛ, bo yí i, lobo kpé nukún dó wutu tɔn. É kpó ɖò nǔ kplɔ́n wɛ bo wá bló baptɛm. Hwenu e mǐ wlí alɔ ɖò 1960 é ɔ, mɛjitɔ́ tɔn lɛ wá alɔwliwli ɔ tɛnmɛ ǎ. Amɔ̌ xwè ɖò xwè jí jɛ wɛ é ɔ, ye wá ɖó sísí nú mǐ, ɖó nǔ e mǐ ɖi nǔ na lɛ é kpo lee mǐ kplɔ́n vǐ mǐtɔn lɛ gbɔn é kpo wu.
JEHOVAH KPÉ NUKÚN DÓ WUTU CE
Mǐ nyí mɛjitɔ́ tokunɔ lɛ, bo ka kplɔ́n vǐ sunnu e ma nyí tokunɔ lɛ ǎ é tɛnwe. Enɛ vɛwǔ tawun, amɔ̌, mǐ tɛ́n kpɔ́n bɔ ye sè tokunɔgbe, bɔ mǐ mɔ tɛn dó sixu ɖɔ xó ɖokpo xá ye ganji bo kplɔ́n nugbǒ ɔ ye. Nɔví sunnu e ɖò agun mǐtɔn mɛ lɛ é kpo nɔví nyɔnu lɛ kpo d’alɔ mǐ tawun. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mɛjitɔ́ ɖé wlan dó wema jí, bo ɖɔ nú mǐ ɖɔ vǐ sunnu mǐtɔn lɛ ɖò xó nyanya ɖɔ wɛ ɖò Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ tɔn mɛ wɛ. Mǐ kpéwú bo kpé nukún dó xó enɛ wu azɔn ɖokpo. Vǐ sunnu ce ɛnɛ, James, Jerry, Nicholas, kpo Steven kpo ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ kpo gbejininɔ kpo, ye kpo asì yetɔn lɛ kpo, kpodo xwédo yetɔn lɛ kpo. Ye mɛ ɛnɛ enɛ lɛ bǐ wɛ nyí mɛxo agun tɔn. Gɔ́ na ɔ, Nicholas kpo asì tɔn Deborah kpo ɖò alɔ dó wɛ ɖò gbɛ̌ta lilɛdogbeɖevomɛ tɔn tokunɔgbe tɔn mɛ ɖò Alaxɔ Grande-Bretagne tɔn mɛ, bɔ Steven kpo asì tɔn Shannan kpo ɖò gbɛ̌ta lilɛdogbeɖevomɛ tɔn tokunɔgbe tɔn mɛ ɖò Alaxɔ États-Unis tɔn mɛ.
Vǐ sunnu ce James, Jerry kpo Steven kpo, gɔ́ nú asì yetɔn lɛ ɖò gudo nɔ nú wɛnɖagbejijlazɔ́ ɔ wɛ ɖò tokunɔgbe mɛ ɖò ali gègě nu
É kpo sun ɖokpo bɔ alɔwliwli mǐtɔn na kpé xwè 40 é ɔ, Eunice kú ɖó kansɛ́ɛzɔn wu. É kpankɔ́n tawun ɖò hwenu syɛnsyɛn enɛ lɛ mɛ. Nùɖiɖi e é ɖó ɖɔ fínfɔ́n sín kú na tíìn é zɔ́n b’ɛ lidǒ. Un ɖò nukún ɖó hwenu e un na lɛ́vɔ mɔ ɛ é wɛ kpo akpàkpà sɔ́ mɛ kpo.
Ðò Février 2012 ɔ, un j’ayǐ bo wɛ́n alin bɔ é wá ɖò wɛn ɖɔ un ɖó hudo alɔdo tɔn. Enɛ wu ɔ, un sɛ̀ tɛn jɛ vǐ sunnu ce lɛ ɖokpo kpo asì tɔn kpo gɔ́n. Mǐ ɖò agun tokunɔgbe calgary tɔn ɖé mɛ dìn, bɔ un kpò ɖò mɛxo agun tɔn nyí wɛ. Lo wɛ un wá ɖò agun tokunɔgbe tɔn ɖé mɛ azɔn nukɔntɔn ɔ nɛ. Dǒ nukún enɛ mɛ kpɔ́n! Agun glɛnsigbe tɔn ɖé mɛ ninɔ ɖò xwè enɛ lɛ bǐ vlamɛ, sín 1946, nɛ̌ un ka kpéwú bo nɔ ganji ɖò gbigbɔ lixo gbɔn? Jehovah wà nǔ sɔgbe xá akpá e é dó bo ɖɔ emi na kpé nukún dó tɔ́cyɔvǐ lɛ wu é. (Ðɛh. 10:14) Gǎn e mɛ e ɖò gbesisɔmɛ bo wlan nǔ nú mì lɛ é, kplɔ́n tokunɔgbe lɛ é kpo gbesetɔ́ lɛ kpo dó bo wà nǔ e wu ye kpé lɛ é bǐ é sù nukún ce mɛ.
Nú un na ɖɔ xó jɔ xó ɔ, é nɔ wá jɛ hweɖelɛnu bɔ akpɔ̀ nɔ ɖó mì, bɔ un nɔ ba na xò nǔ kplá, ɖó un nɔ sixu mɔ nukúnnú jɛ nǔ e ɖɔ wɛ è ɖè é mɛ ǎ, alǒ, é nɔ cí ɖɔ è kún mɔ nukúnnú jɛ hudo tokunɔ lɛ tɔn mɛ ó ɖɔhun. Amɔ̌ ɖò hwe enɛ lɛ bǐ nu ɔ, un nɔ lin nǔ kpɔ́n dó xó e Piyɛ́ɛ ɖɔ nú Jezu é jí: “Aklunɔ! Mɛ̌ gɔ́n mǐ ka na lɛ́ yì? É ma nyí nu towe mɛ wɛ è nɔ sè xó e nɔ na gbɛ̀ mavɔmavɔ mɛ ɔ ɖè à cé?” (Jaan 6:66-68) Nɔví sunnu kpo nɔví nyɔnu kpo tokunɔ hwe ce nu tɔn lɛ gègě ɖɔhun ɔ, un kplɔ́n bo nɔ ɖó suúlu. Un kplɔ́n bo nɔ nɔte kpɔ́n Jehovah kpo tutoblonunu tɔn kpo, bo lɛ́ mɔ lee un nɔ ɖu lè mɔ̌ wiwa tɔn gbɔn é! Dìn ɔ, un ɖó nùɖuɖu gbigbɔ tɔn gègě dó gbè ce ɖesunɔ mɛ, bɔ un sixu ɖu vivǐ kplé lɛ kpo kpléɖókpɔ́ ɖaxó lɛ tɔn kpo dó tokunɔgbe mɛ. Nugbǒ ɔ, un ɖó gbɛzán awǎjijɛ tɔn ɖé kpo gbɛzán e jí Jehovah kɔn nyɔna dó é ɖé kpo ɖò sinsɛnzɔ́ Mawu ɖaxó mǐtɔn tɔn mɛ.


text:
DƆKUN MAWUXÓ Ɔ TƆN ÐÉ LƐ | EZEKIYƐLI 28-31
Jehovah Sú Axɔ́ Akɔta Pagáwùn Ðé
Enyi Jehovah sú axɔ́ akɔta pagáwùn ɖé ɖó azɔ̌ e é wà é wu ɔ, azɔ̌ e mɛsɛntɔ́ tɔn gbejinɔtɔ́ lɛ ɖò wiwa n’i wɛ é na lɛ́ sù nukún tɔn mɛ hugǎn mɔ̌.
NǓ E BABILƆNU WÀ É
É ján gò dó Tíi
NǓ E UN WÀ LƐ É
Ahwan alɔkpa tɛ fun wɛ un ka ɖè ɖò gbigbɔ lixo?
NǓ E BABILƆNU DÓ SAVƆ̌ LƐ É
É ján gò dó Tíi nú xwè 13
Sɔja Babilɔnu tɔn lɛ mɔ wuvɛ̌ ɖò agbaza mɛ
Babilɔnunu lɛ mɔ lè ɖě ǎ
NǓ E UN DÓ SAVƆ̌ LƐ É
Nǔ tɛ lɛ un ka dó savɔ̌ ɖò sinsɛnzɔ́ Jehovah tɔn mɛ?
LEE JEHOVAH SÚ AXƆ́ BABILƆNU GBƆN É
Jehovah sɔ́ Ejipu dó sú axɔ́ ɛ
LEE JEHOVAH SÚ AXƆ́ MÌ GBƆN É
Nɛ̌ Jehovah ka sú axɔ́ mì gbɔn?


text:
NUKPLƆNKPLƆN 27
Nɛ̌ Mǐ ka Sixu Ðu Lè Wemasɛxwetɛn Kpléxɔ Axɔsuɖuta ɔ Tɔn Gbɔn?
A ka jló na ba dò nú nùɖé lɛ bonu nukúnnúmɔjɛnǔmɛ Biblu tɔn towe na jɛ jí à? A ka nɔ jló na ba dò nú wemafɔ ɖé, mɛɖé, fí ɖé alǒ nǔ e wu Biblu ɖɔ xó dó é ɖé à? Kabǐ a ko kanbyɔ hwiɖee kpɔ́n ɖɔ Mawuxó ɔ ka sixu d’alɔ we ɖò tagba hwiɖesunɔ tɔn ɖé mɛ à? Enyi mɔ̌ hǔn, yì kpɔ́n Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn sín wemasɛxwetɛn.
Alyannu dobanunǔ tɔn e nɔ d’alɔ mɛ lɛ é ɖò finɛ. Bɔya wɛ a na ɖó wema junjɔn Biblu jí Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ tɔn e ɖè ɖò gbè towe mɛ lɛ é bǐ. Amɔ̌, wema agaɖanu tɔn lɛ gègě ɖò Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn sín wemasɛxwetɛn. Lilɛdogbeɖevomɛ Biblu tɔn vovo, xókwintinmɛwegbo (dictionnaire) ɖagbe ɖé, kpo wema alɔdlɛndonǔ tɔn ɖevo e nyɔ́ zán lɛ é kpo sixu ɖò finɛ. A vo bo na zán wemasɛxwetɛn ɔ jɛ nukɔn nú kplé lɛ alǒ kplé lɛ gudo. Enyi ɔdinatɛɛ ɖò finɛ ɔ, Watchtower Library sixu ɖ’eji. Tuto ɔdinatɛɛ jí tɔn ɖé wɛ bɔ wema mǐtɔn gègě ɖ’eji bɔ a sixu sɔ́ dó ba dò nú xota, xókwin alǒ wemafɔ ɖé na faà.
É nyɔ́ zán nú wemaxɔmɛvi Wemaxɔmɛ Azɔ̌ Yɛhwexɔsuɖuto ɔ Tɔn tɔn lɛ. Enyi a ko na nyikɔ ɖò wemaxɔ ɔ mɛ ɔ, a sixu zán wemasɛxwetɛn Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn tɔn hwenu e a ɖò nǔ sɔ́ nú azɔ̌ e è ɖè nú we lɛ é wɛ é. Nukúnkpénùwùtɔ́ wemaxɔmɛ ɔ tɔn wɛ nɔ kpé nukún dó wemasɛxwetɛn ɔ wu. Azɔ̌ tɔn wɛ nyí ɖɔ é ni mɔ ɖɔ wema gudo gudo tɔn lɛ ɖò finɛ bo ɖò tito jí ganji. Éyɛ alǒ Biblu kplɔnmɛtɔ́ towe sixu xlɛ́ we lee a na mɔ nǔ e sín hudo a ɖó ɔ gbɔn é. É ɖò mɔ̌ có, wema e nyí wemasɛxwetɛn ɔ tɔn lɛ é ɖebǔ ɖó na tɔ́n sín Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn mɛ ǎ. É ɖò gaàn ɖɔ mǐ ɖó na nɔ wlíbò nú wema lɛ bo na nɔ wlan kabǐ ɖó wuntun nǔ ɖebǔ ɖò ye mɛ ǎ.
Biblu tinmɛ ɖɔ enyi mǐ na “tuùn Mawu ɔ,” mǐ ɖó na sɔ́ jlǒ dó ba ɛ “dɔkun e hwla é ɖɔhun.” (Proverbes 2:1-5) Wemasɛxwetɛn Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn tɔn sixu d’alɔ we bɔ a na jɛ dobanunǔ jí.
Alyannu dobanunǔ tɔn tɛ lɛ ka ɖò wemasɛxwetɛn Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ Tɔn tɔn mɛ?
Mɛ̌ ka sixu d’alɔ we bɔ a na zán wemasɛxwetɛn ɔ ganji?


text:
NUKPLƆNKPLƆN 49
È Dɔn Tó nú Axɔsi Nyanya Ðé
Axɔsu Akabu ɖò hɔn tɔn mɛ bo kpɔ́n nǔ gbɔn flɛtɛli nu bo mɔ vǐwungle dawe e nɔ nyí Nabɔti é tɔn. Vǐwungle ɔ jló Akabu, bɔ é tɛ́n kpɔ́n bo na xɔ ɖò Nabɔti sí. Amɔ̌, Nabɔti gbɛ́ ɖɔ emi kún na sà n’i ó, ɖó Sɛ́n Jehovah tɔn yí gbè nú è na sà ayikúngban e è ɖu gǔ tɔn é ǎ. Akabu ka ɖó sísí nú Nabɔti ɖó nǔ ɖagbe e é wà é wu à? Eǒ. Xomɛ sìn Akabu tawun. Xomɛ ɔ sìn i kaka bɔ é sɔ́ fɔ́n sín zan tɔn jí ǎ, bo lɛ́ gbɛ́ nùɖuɖu.
Akabu sín asì Axɔsi Jezabɛli nùbaɖabaɖa ɔ ɖɔ n’i ɖɔ: ‘Hwi wɛ nyí axɔsu Izlayɛli tɔn. Nǔ ɖebǔ jló we ɔ, a na yí kpowun wɛ. Un na yí gle enɛ nú we.’ É wlan wema sɛ́dó tomɛxo lɛ bo ɖɔ ye ni dóhwɛ Nabɔti ɖɔ é dónu Mawu, enɛ gudo hǔn, ye ni nyì awinnyaglo d’è bo hu. Tomɛxo lɛ wà nǔ e Jezabɛli ɖɔ ye ni wà é, bɔ Jezabɛli wá ɖɔ nú Akabu ɖɔ: ‘Nabɔti ko kú! Vǐwungle ɔ huzu towe.’
Nabɔti wɛ nyí xomɛvɔnɔ ɖokpo e Jezabɛli hu é ǎ. É ko hu mɛ e yí wǎn nú Jehovah é gègě. É nɔ sɛ̀n vodun lɛ bo nɔ lɛ́ wà nǔ nyanya ɖevo lɛ. Jehovah mɔ nǔ nyanya e Jezabɛli wà lɛ é bǐ. Etɛ é ka na wà n’i?
Akabu kú gudo é ɔ, vǐ tɔn Yolamu huzu axɔsu. Jehovah sɛ́ nya e nɔ nyí Jehu é dó ɖɔ é ni dɔn tó nú Jezabɛli kpo xwédo tɔn kpo.
Jehu kun kɛkɛví tɔn yì fí e Jezabɛli nɔ nɔ é. Yolamu lɔ xá kɛkɛví é lɔ tɔn jí bo yì kpé Jehu lobo kanbyɔ ɛ ɖɔ: ‘Ðagbe wɛ à?’ Bɔ Jehu ɖɔ: ‘Nɔ towe kpò ɖò nǔ nyanya dosin wɛ gbɛmɛ, bɔ a kanbyɔ ɖɔ ɖagbe wɛ à jí.’ Yolamu tɛ́n kpɔ́n bo na lilɛ kɛkɛví tɔn bá hɔn ɖido, bɔ Jehu da gǎ ɖokpo d’è, b’ɛ kú.
Enɛ gudo ɔ, Jehu yì Jezabɛli sín hɔnmɛ. Ee é sè ɖɔ Jehu ja é ɔ, é sà nǔ dó nukúnmɛ, bo bló ɖa tɔn ɖó, lobo ɖò te kpɔ́n ɛ ɖò síngbó ɔ sín flɛtɛlinu. Ee Jehu wá é ɔ, é dó gbè n’i kpo adǎn kpo. Jehu súxó sɛ́dó Jezabɛli sín mɛsɛntɔ́ e ɖò te ɖò akpá tɔn lɛ é bo ɖɔ: ‘Mi nyì i gbɔn flɛtɛli ɔ nu sɛ́dó dò dě!’ Ye sísɛ́ Jezabɛli gbɔn flɛtɛli ɔ nu, b’ɛ j’ayǐ bo kú.
Enɛ gudo ɔ, Jehu hu Akabu sín vǐ sunnu 70, bo ɖè Baalu sinsɛn sín tò ɔ mɛ. A ka mɔ ɖɔ Jehovah tuùn nǔ lɛ bǐ, bɔ enyi hwetɔnnu sù ɔ, é nɔ dɔn tó nú mɛ ɖěɖee nɔ wà nǔ nyanya lɛ é à?
“Dɔkun e è jɛ zogbe é ɔ, è nɔ mɔ nu tɔn sɔyi ǎ.”—Nùnywɛxó 20:21


text:
Ani Nyɛguɔ Sinii, Woji, Loo Lalai Komɛi?
Dabi. Wɔsafo lɛ epɛiii sinii, woji loo lalai pɔtɛɛ komɛi amli koni etsɔɔ nɔ ni esa akɛ wɔsafoŋbii lɛ akpoo. Mɛni hewɔ?
Biblia lɛ woɔ aŋkroaŋkroi fɛɛ hewalɛ koni amɛtsɔse “amɛhenumɔ nii lɛ” ni ele ekpakpa kɛ efɔŋ mlikpamɔ.
Ŋmalɛi lɛ kɛ shishitoo mlai ni Kristofonyo ko baanyɛ adamɔ nɔ kɛhala hiɛtserɛjiemɔ mli lɛ haa. * Nɔ fɛɛ nɔ ni wɔfeɔ yɛ wɔshihilɛ mli lɛ, oti ni ma wɔhiɛ ji ní “wɔkwɛ akɛ esa Nuŋtsɔ lɛ hiɛ lo.”
Biblia lɛ tsɔɔ akɛ wekuyitsei yɛ hegbɛ ko yɛ amɛweku lɛ nɔ, no hewɔ lɛ amɛbaanyɛ amɛtsĩ hiɛtserɛjiemɔi komɛi anaa yɛ amɛwekui lɛ amli. (1 Korintobii 11:3; Efesobii 6:
^ kk. 4 Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, Biblia lɛ guɔ nɔ fɛɛ nɔ ni woɔ mumɔi atsɛmɔ nifeemɔi, bɔlɛnamɔ jeŋba sha, loo yiwalɛ nifeemɔ he hewalɛ lɛ.


text: 27 Be ni je tsɛre lɛ, osɔfoi tsiifoi lɛ kɛ maŋ lɛŋ onukpai lɛ fɛɛ yato ajina yɛ Yesu hewɔ koni amɛgbe lɛ.2 Be ni amɛfimɔ lɛ lɛ, amɛkpala lɛ kɛtee ni amɛkɛ lɛ yahã Pilato, ni ji amralo lɛ.3 Agbɛnɛ, be ni Yuda, mɔ ni jie Yesu ehã lɛ na akɛ abu Yesu fɔ lɛ, etsui bu lɛ fɔ ni ekɛ jwiɛtɛi kukuji nyɔŋmai etɛ lɛ ku sɛɛ eyahã osɔfoi tsiifoi lɛ kɛ onukpai lɛ,4 ni ekɛɛ akɛ: “Mifee esha akɛ mijie lá ni efeko efɔŋ ko mihã.” Amɛkɛɛ akɛ: “Mɛni no kɔɔ yɛ wɔhe? Bo diɛŋtsɛ kwɛmɔ nɔ!”*5 No hewɔ lɛ, eshɛrɛ jwiɛtɛi kukuji lɛ eshwie sɔlemɔwe lɛ, ni eshi etee. Kɛkɛ ni etee eyasɛŋ ehe.6 Shi osɔfoi tsiifoi lɛ yaloo jwiɛtɛi kukuji lɛ ni amɛkɛɛ: “Mla eŋmɛɛɛ gbɛ akɛ akɛwoɔ fotro krɔŋkrɔŋ lɛ mli, ejaakɛ lá shika ni.”7 Be ni amɛtee ajina amɛgbe naa lɛ, amɛkɛyahé gbɛshɔ̃lɔ shikpɔŋ, koni afu gbɔi yɛ jɛmɛ.8 No hewɔ lɛ, kɛbashi ŋmɛnɛ lɛ, atsɛɔ nakai shikpɔŋ lɛ akɛ Lá Shikpɔŋ.9 Kɛkɛ ni nɔ ni atsɔ gbalɔ Yeremia nɔ awie lɛ ba mli akɛ: “Ni amɛloo jwiɛtɛi kukuji nyɔŋmai etɛ lɛ, ni ji jara ni afo afɔ̃ gbɔmɔ lɛ nɔ lɛ, mɔ ni Israelbii lɛ ateŋ mɛi komɛi fo jara amɛfɔ̃ enɔ lɛ,10 ni amɛŋɔhã kɛhã gbɛshɔ̃lɔ shikpɔŋ, taakɛ Yehowa* fã mi lɛ.”11 Agbɛnɛ, Yesu damɔ amralo lɛ hiɛ, ni amralo lɛ bi lɛ akɛ: “Ani bo ji Yudafoi lɛ a-Maŋtsɛ lɛ?” Yesu here nɔ ekɛɛ: “Bo diɛŋtsɛ okɛɛ.”12 Shi be ni osɔfoi tsiifoi lɛ kɛ onukpai lɛ kɛ sane fɔ̃ɔ enɔ lɛ, ejieee naa.13 Kɛkɛ ni Pilato kɛɛ lɛ akɛ: “Ani onuuu saji babaoo ni amɛkɛyeɔ odase amɛshiɔ bo lɛ?”14 Shi ehãaa lɛ hetoo, dabi, ewieee sane kome po, ni no hã amralo lɛ naa kpɛ ehe naakpa.15 Agbɛnɛ, eji amralo lɛ kusum akɛ gbi jurɔ fɛɛ gbi jurɔ nɔ lɛ, eŋmɛɛ gboklɛfoi lɛ ateŋ mɔ fɛɛ mɔ ni asafoku lɛ sumɔɔ lɛ he ehã amɛ.16 Nakai be lɛ mli nɔŋŋ lɛ, amɛyɛ gboklɛfonyo kpanaku ko ni atsɛɔ lɛ Baraba.17 No hewɔ lɛ, be ni amɛbua amɛhe naa lɛ, Pilato kɛɛ amɛ akɛ: “Namɔ nyɛsumɔɔ akɛ miŋmɛɛ ehe mihã nyɛ, Baraba aloo Yesu, mɔ ni akɛɛ atsɛɔ lɛ Kristo lɛ?”18 Ejaakɛ Pilato le akɛ, enɔ ni amɛklɔɔ lɛ hewɔ amɛŋɔ lɛ amɛhã lɛ.19 Shi be ni eta kojomɔ sɛi lɛ nɔ lɛ, eŋa tsu ni abakɛɛ lɛ akɛ: “Okɛ ohe akawo jalɔ nɛɛ sane ko mli, ejaakɛ ŋmɛnɛ lɛ, mina nɔ waa yɛ lamɔ mli yɛ ehewɔ.”20 Shi osɔfoi tsiifoi lɛ kɛ onukpai lɛ wo asafoku lɛ yiŋ koni amɛbi ni akɛ Baraba ahã amɛ, shi Yesu lɛ, agbe lɛ.21 Amralo lɛ bi amɛ ekoŋŋ akɛ: “Mɛi enyɔ nɛɛ ateŋ namɔ nyɛsumɔɔ akɛ miŋmɛɛ ehe mihã nyɛ?” Amɛkɛɛ akɛ: “Baraba.”22 Pilato kɛɛ amɛ akɛ: “Belɛ, mɛni mifee Yesu, mɔ ni akɛɛ atsɛɔ lɛ Kristo lɛ mɔ?” Amɛ fɛɛ amɛkɛɛ akɛ: “Gbee lɛ!”*23 Ekɛɛ akɛ: “Mɛni hewɔ? Mɛɛ efɔŋ efee?” Kɛ̃lɛ, amɛtee nɔ amɛbolɔ fe tsutsu lɛ amɛkɛɛ: “Gbee lɛ!”24 Be ni Pilato na akɛ nɔ kpakpa ko jɛɛɛ mli kɛbaaa, shi moŋ, maŋ lɛŋ miihe afee hirihiri lɛ, ewó nu, ni efɔ edɛ̃ yɛ asafoku lɛ hiɛ ekɛɛ akɛ: “Miyeee nuu nɛɛ lá yi sɔ̃. Nyɛ diɛŋtsɛ nyɛkwɛa nɔ.”25 Ni mɛi lɛ fɛɛ hã hetoo akɛ: “Elá aba wɔ kɛ wɔbii anɔ.”26 Kɛkɛ ni eŋmɛɛ Baraba he ehã amɛ, shi ehã agwao Yesu, ni eŋɔ lɛ ehã koni ayagbe lɛ yɛ tso jaŋŋ nɔ.27 Kɛkɛ ni amralo lɛ asraafoi lɛ ŋɔ Yesu kɛtee amralo lɛ we lɛ ni amɛbua asraafoi akuu muu lɛ fɛɛ naa kɛbɔle lɛ.28 Ni amɛjie ehe atadei lɛ, ni amɛbu lɛ hehaanɔ ni tsuɔ waa,29 ni amɛlo ŋmeii akekere ni amɛkɛbu eyitso, ni amɛkɛ gãlã hã lɛ ehiɛ yɛ eninejurɔ. Ni amɛkula shi yɛ ehiɛ amɛye ehe fɛo amɛkɛɛ: “Wɔmiiŋa bo,* Yudafoi lɛ a-Maŋtsɛ!”30 Ni amɛfɛ̃ lajɔ̃ amɛshwie ehe ni amɛhe gãlã lɛ yɛ edɛŋ ni amɛbɔi eyiteŋ tswiamɔ.31 Agbɛnɛ, be ni amɛye ehe fɛo amɛgbe naa lɛ, amɛjie hehaanɔ lɛ yɛ ehe, ni amɛkɛ etadei anɔhaanɔi lɛ wo lɛ, ni amɛkpala lɛ kɛtee koni amɛyakala lɛ amɛkpɛtɛ tso jaŋŋ lɛ he.32 Be ni amɛje kpo amɛyaa lɛ, amɛna Kirenenyo ko ni atsɛɔ lɛ Simon. Ni amɛnyɛ nuu nɛɛ nɔ akɛ etere epiŋmɔ tso* lɛ.33 Ni be ni amɛshɛ he ko ni atsɛɔ jɛmɛ Golgota, ni eshishi ji, Yitsoŋoŋohe lɛ,34 amɛhã lɛ wein ni akɛ nɔ ko ni joɔ* efutu mli akɛ enu; shi be ni esa enaa lɛ, ekpoo akɛ eeenu.35 Be ni amɛkala lɛ kɛkpɛtɛ tso jaŋŋ lɛ he amɛgbe naa lɛ, amɛfɔ̃ oshiki kɛjara etadei anɔhaanɔi lɛ,36 ni amɛho amɛtara shi yɛ jɛmɛ, ni amɛbu ehe.37 Agbɛnɛ hu, amɛŋma sane ni akɛfɔ̃ enɔ lɛ amɛkpɛtɛ eyiteŋgbɛ akɛ: “Yesu, Yudafoi lɛ a-Maŋtsɛ lɛ nɛ.”38 Kɛkɛ ni asɛŋ ojoyelɔi enyɔ yɛ tsei jaŋŋi anɔ yɛ emasɛi, mɔ kome yɛ eninejurɔ nɔ ni mɔ kome hu yɛ ebɛku nɔ.39 Ni mɛi ni hoɔ lɛ wie wiemɔi fɔji amɛshi lɛ, ni amɛhoso amɛyitsei40 amɛkɛɛ: “Bo ni kulɛ obaakumɔ sɔlemɔwe lɛ ni okɛ gbii etɛ ama lɛ, heremɔ bo diɛŋtsɛ oyiwala! Kɛ́ Nyɔŋmɔ bi ji bo lɛ, jee piŋmɔ tso* lɛ nɔ okpeleke shi koo!”41 Nakai nɔŋŋ osɔfoi tsiifoi lɛ kɛ woloŋmalɔi lɛ kɛ onukpai lɛ bɔi ehe fɛoyeli, ni amɛkɛɛ:42 “Ehere mɛi krokomɛi ayiwala; shi lɛ diɛŋtsɛ lɛ, enyɛɛɛ eyiwala ehere! Lɛ ji Israel Maŋtsɛ; hã ekpeleke shi kɛjɛ piŋmɔ tso* lɛ nɔ, ni wɔbaahe lɛ wɔye.43 Eŋɔ ehiɛ efɔ̃ Nyɔŋmɔ nɔ; hã E-jie lɛ kɛji E-yɛ ehe tsui, ejaakɛ ekɛɛ akɛ, ‘Nyɔŋmɔ Bi ji mi.’”44 Nakai nɔŋŋ ojoyelɔi ni asɛŋ amɛ yɛ tsei jaŋŋi anɔ yɛ emasɛi lɛ po bɔ lɛ ahora.45 Kɛjɛ ŋmɛlɛtswaa ni ji ekpaa* lɛ nɔ kɛyaa lɛ, duŋ wo yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ fɛɛ kɛyashi ŋmɛlɛtswaa ni ji nɛɛhu* lɛ nɔ.46 Aaafee ŋmɛlɛtswaa ni ji nɛɛhu lɛ nɔ lɛ, Yesu bo kɛ gbee ni wa ekɛɛ: “Eli,Eli,lamasabaktani?” eshishi ji, “Mi-Nyɔŋmɔ, mi-Nyɔŋmɔ, mɛni hewɔ okwa mi?”47 Be ni mɛi ni damɔ jɛmɛ lɛ nu enɛ lɛ, amɛteŋ mɛi komɛi bɔi kɛɛmɔ akɛ: “Nuu nɛɛ miitsɛ Elia.”48 Ni amrɔ lɛ, amɛteŋ mɔ kome jo foi eyaŋɔ kotsa ni ekɛtsɔ wein ni joɔ mli, ni ekɛma gãlã naa, ni ekɛhã lɛ akɛ enu.49 Shi mɛi ni eshwɛ lɛ kɛɛ akɛ: “Shi lɛ! Hã wɔkwɛ akɛ Elia baaba ebahere eyiwala lo.”50 Shi kome ekoŋŋ lɛ, Yesu bo kɛ gbee ni wa, ni eŋɔ emumɔ ehã.*51 Ni naa! sɔlemɔtsu lɛŋ muhɔɔ* lɛ mli gba enyɔ, kɛjɛ ŋwɛi kɛbayi shi, ni shikpɔŋ lɛ hoso, ni tɛsai lɛ amli gbala.52 Ni gbohii abui* lɛ anaa gbelegbelei, ni mɛi krɔŋkrɔŋi ni ewɔ yɛ gbele mli lɛ agbɔmɔtsei lɛ babaoo jejee kpo53 ni mɛi babaoo na amɛ. (Be ni atee lɛ shi sɛɛ lɛ, mɛi ni tee gbohii abui lɛ ahe lɛ ba maŋ krɔŋkrɔŋ lɛ mli.)*54 Shi be ni asraafoiatsɛ lɛ kɛ mɛi ni fata ehe kɛbuɔ Yesu he lɛ na shikpɔŋhosomɔ lɛ, kɛ nibii ni yaa nɔ lɛ, amɛshe gbeyei waa, ni amɛkɛɛ: “Lɛɛlɛŋ, Nyɔŋmɔ Bi nɛ.”55 Ni yei babaoo ni nyiɛ Yesu sɛɛ kɛjɛ Galilea koni amɛsɔmɔ lɛ lɛ damɔ shɔŋŋ amɛmiikwɛ;56 amɛteŋ mɛi komɛi ji Maria Magdalena, kɛ Maria ni ji Yakobo kɛ Yose nyɛ lɛ, kɛ Zebedeo bihii lɛ anyɛ lɛ.57 Agbɛnɛ, be ni shɛ gbɛkɛnaashi lɛ, nuu niiatsɛ ko ni jɛ Arimatia ni atsɛɔ lɛ Yosef, ni lɛ hu ebatsɔ Yesu kaselɔ lɛ, ba.58 Nuu nɛɛ tee Pilato ŋɔɔ ni eyabi koni aŋɔ Yesu gbonyo lɛ ahã lɛ. Kɛkɛ ni Pilato fã koni aŋɔhã lɛ.59 Yosef ŋɔ gbonyo lɛ, ni eŋɔ klala kpakpa ni he tse ebala he,60 ni ekɛ gbonyo lɛ yaŋmɛ egbonyo bu* hee, ni ekpɛ́ yɛ tɛsaa mli lɛ mli. Ni be ni ekoklo tɛ agbo ko kɛtsĩ gbonyo bu* lɛ naa lɛ, eshi etee.61 Shi Maria Magdalena kɛ Maria kroko lɛ tee nɔ amɛhi jɛmɛ, ni amɛtara gbonyo bu lɛ hiɛ.62 Enɔ jetsɛremɔ, ni ji Hesaamɔkɛtoo Gbi lɛ sɛɛ lɛ, osɔfoi tsiifoi lɛ kɛ Farisifoi lɛ yabua amɛhe naa yɛ Pilato hiɛ,63 ni amɛkɛɛ: “Onukpa, wɔkaiɔ akɛ be ni nakai shishiulɔ lɛ yɔɔ wala mli lɛ, ekɛɛ akɛ, ‘Gbii etɛ sɛɛ lɛ, abaatee mi shi.’64 No hewɔ lɛ, fã koni ayabu gbonyo bu lɛ he kɛyashi gbi ni ji etɛ lɛ nɔ, koni ekaselɔi lɛ akaba amɛbaju lɛ ni amɛkɛɛ mɛi akɛ, ‘Atee lɛ shi kɛjɛ gbohii ateŋ!’ Ni naagbee shishiumɔ nɛɛ bafee efɔŋ fe klɛŋklɛŋ nɔ lɛ.”65 Pilato kɛɛ amɛ akɛ: “Naa, bulɔi nɛ. Nyɛyaa nyɛyabua he jogbaŋŋ bɔ ni nyɛbaanyɛ.”66 No hewɔ lɛ, amɛtee amɛyasɔo tɛ lɛ kɛkpɛtɛ gbonyo bu lɛ naa kpɛŋŋ, ni amɛhã bulɔi bu he.


text:
Ahwankɛkɛví lɛ kpo Axɔsugbakún ɖé kpo Nɔ Nya Xɛ Ðò Jǐ Towe
‘Nú mi setónú nú Jehovah, Mawu mitɔn ɔ, nǔ na nyí mɔ̌.’—ZAK. 6:15.
1, 2. Ninɔmɛ tɛ mɛ wɛ Jwifu lɛ ɖè ɖò Jeluzalɛmu, hwenu e è xlɛ́ nǔmimɔ tɛnwegɔ ɔ Zakalíi gudo é?
EE È xlɛ́ nǔmimɔ tɛnwegɔ ɔ Zakalíi gudo é ɔ, nǔ gègě tíìn bɔ é na lin nǔ kpɔ́n d’eji. Jehovah d’akpá ɖɔ nǔnyanyawatɔ́ lɛ na ɖó gbè nǔ nyanya e ye wà lɛ é tɔn. É ɖò wɛn ɖɔ akpá enɛ dó wusyɛn lanmɛ nú Zakalíi. Amɔ̌, nǔ ɖě ko ɖyɔ ǎ. Nugbǒmaɖɔ kpo nùwalɔ nyanya ɖevo lɛ kpo kpó ɖò ayǐ, bɔ è ka ko flín na fó tɛmpli Jehovah tɔn e ɖò Jeluzalɛmu é vívɔ́ gbá ǎ. Nɛ̌ Jwifu lɛ ka sixu jó azɔ̌ e Mawu sɔ́ d’así nú ye é dó tlolo mɔ̌ gbɔn? Ye na lɛ́ jɛ azɔ̌ yeɖesunɔ tɔn lɛ wu kpowun wutu wɛ ye lɛkɔ wá jɔtɛn yetɔn à?
2 Zakalíi tuùn ɖɔ Jwifu ɖěɖee sɛ̀ tɛn wá Jeluzalɛmu lɛ é nyí sunnu kpo nyɔnu kpo nùɖitɔ́ lɛ. Ye nyí mɛ e gbigbɔ Mawu tɔn sísɛ́ bɔ ye jó ayijayǐ e ɖò xwé yetɔn gbè lɛ é kpo azɔ̌ yetɔn lɛ kpo dó é. (Ɛsd. 1:2, 3, 5) Ye jó tò e ko má ye é dó bo xwè fí e gègě yetɔn ma tlɛ mɔ kpɔ́n ǎ é ɖé. Nú tɛmpli Jehovah tɔn vívɔ́ gbá ma ko nyí nǔ taji ǎ ɔ, ye na ko zɔn ali nú kilomɛtlu 1 600 mɔ̌ bo gbɔn ayikúngban e vɛwǔ tawun lɛ é jí ǎ.
3, 4. Wuvɛ̌ tɛ lɛ ka kpannukɔn Jwifu e lɛkɔ wá Jeluzalɛmu lɛ é?
3 Nɛ̌ tomɛyiyi enɛ ka na ko cí? É ɖò wɛn ɖɔ hwenu e Jwifu lɛ ɖò yiyi wɛ é ɔ, ye na ko zán ganxixo gègě dó lin tamɛ dó fí e na nyí xwé yetɔn yɔyɔ̌ ɔ é jí. È ko ɖɔ xó nú ye dó lee toxo Jeluzalɛmu tɔn nyɔ́ ɖɛkpɛ tawun ɖ’ayǐ gbɔn é jí. Mɛxomɔ e ɖò tɛntin yetɔn lɛ é ko mɔ lee tɛmpli ɔ ɖó susu sɔ ɖ’ayǐ é. (Ɛsd. 3:12) Nú a ko zɔn ali ɔ xá ye wɛ ɔ, nɛ̌ nǔ na ko cí nú we hwenu e a mɔ Jeluzalɛmu e nyí xwé towe yɔyɔ̌ ɔ é sɛ́dó é? Wǔ na ko kú we hwenu e a mɔ dǒglin lɛ bɔ gbehan baɖabaɖa lɛ ko vunbla bǐ é wɛ à? A ka na ko jlɛ́ dó ɖaxó ɖaxó weɖobǔ Babilɔnu tɔn lɛ dó Jeluzalɛmu sín dǒ e ɖó hɔntogbo lɛ kpo atɔxwɛ lɛ kpo ɖ’ayǐ, bo ka ko huzu dǒglin zizɛ dìn lɛ é wu wɛ à? Nǔ ɖò mɔ̌ có, togun ɔ kpankɔ́n. Ye ko mɔ lee Jehovah hwlɛn ye gbɔn hwenu e ye ɖò zɔnlin ɖi wɛ ɖò ali gaga enɛ jí é. Nǔ nukɔntɔn e ye bló hwenu e ye wá é wɛ nyí ɖɔ ye bló vɔsakpe ɖé ɖó fí e tɛmpli ɔ nɔ ɖ’ayǐ é, lobo jɛ vɔsanú xwlé Jehovah jí ayihɔngbe ayihɔngbe. (Ɛsd. 3:1, 2) Kpo akpàkpà e sɔ́ ye ɖò bǐbɛ̌mɛ é kpo ɔ, é cí ɖɔ nǔ ɖebǔ kún sixu dó kpò awa mɛ nú ye ó ɖɔhun.
4 Gɔ́ nú tɛmpli ɔ gbigbá ɔ, Izlayɛli-ví lɛ ɖó na vɔ́ toxo yetɔn lɛ gbá. Ye ɖó na vɔ́ xwé lɛ gbá, lɛ̀ gle, lobo nya nǔ e ye na ɖu é gbé. (Ɛsd. 2:70) Azɔ̌ e ɖò nukɔn nú ye é cí nǔ e hú agbɔ̌n ye é ɖɔhun. Gbɔn vo nú enɛ ɔ, gbeklanxamɛ lɛ wá ajijimɛ, bo syɛn ɖesu. Ye kpankɔ́n ɖò bǐbɛ̌mɛ có, gbè e è klán xá ye nú xwè 15 é zɔ́n bɔ awakanmɛ kú ye. (Ɛsd. 4:1-4) Ee lɛ́ wá syɛn hú bǐ bɔ ye ɖí xwi xá ɖò 522 J.H.M. é wɛ nyí hwenu e Axɔsu Pɛsi tɔn gbɛ́ ɖɔ è kún sɔ́ na wà xɔgbigbázɔ́ ɖebǔ ɖò Jeluzalɛmu ó é. É cí ɖɔ sɔgudo toxo enɛ tɔn d’ablu ɖɔhun.—Ɛsd. 4:21-24.
5. Nɛ̌ Jehovah ka d’alɔ togun tɔn gbɔn hwenu e awakanmɛ kú i é?
5 Jehovah tuùn nǔ e sín hudo togun tɔn ɖó é. Mawu xlɛ́ nǔmimɔ gudo tɔn ɖé Zakalíi bo na dó na ganjɛwu Jwifu lɛ ɖɔ emi yí wǎn nú ye, ɖɔ nǔ e wà wɛ ye ɖè sín hwenu línlín ɖíe lɛ é bǐ sù nukún emitɔn mɛ, lobo lɛ́ d’akpá nú ye ɖɔ emi na nya xɛ ɖò ye jí, nú ye lɛkɔ yì azɔ̌ emitɔn kɔn ɔ nɛ. Nú nǔ e kàn tɛmpli ɔ vívɔ́ gbá é ɔ, Jehovah d’akpá ɖɔ: ‘Nú mi setónú nú Jehovah, Mawu mitɔn ɔ, nǔ na nyí mɔ̌.’—Zak. 6:15.
WƐNSAGUN HLƆNHLƆNNƆ LƐ SÍN AHWANKPÁ ÐÉ
6. (a) Nɛ̌ nǔmimɔ tantɔngɔ e è xlɛ́ Zakalíi é ka bɛ́ gbɔn? (Kpɔ́n ɖiɖe e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.) (b) Etɛwu sɔ́ lɛ ka ɖó sinmɛ vovo?
6 Nǔmimɔ tantɔngɔ gudo tɔn e è xlɛ́ Zakalíi é sixu ko nyí ee na dó hlɔnhlɔn hlɔnhlɔn jí nú nùɖiɖi tawun é. (Xà Zakalíi 6:1-3.) Dǒ nukún nǔ e jɛ é mɛ kpɔ́n: Ahwankɛkɛví ɛnɛ tɔ́n “sín ganvɔsó wè tɛntin” bo ɖò yiyi wɛ, lobɔ é cí ɖɔ ye sɔgbe nú ahwan ɖɔhun. Sɔ́ ɖěɖee è sín dó ahwankɛkɛví ɔ wu lɛ é ɖó sinmɛ vovo. Enɛ na d’alɔ bɔ è na tuùn sɔ́xátɔ́ ɖě ɖó vo nú ee na bɔ d’ewu é. Zakalíi kanbyɔ ɖɔ: “Etɛ nyí wɛ [ye] ka ɖè?” (Zak. 6:4) Ðó nǔmimɔ enɛ kàn mǐ tlɔlɔ wutu ɔ, mǐ lɔ jló na tuùn nǔ e nyí wɛ é ɖè é.
Jehovah kpó ɖò wɛnsagun tɔn lɛ zán dó cyɔn alɔ togun tɔn jí wɛ bo lɛ́ ɖò ye zán dó dó wusyɛn lanmɛ n’i wɛ
7, 8. (a) Etɛ só wè lɛ ka nɔte na? (b) Etɛwu só lɛ ka nyí ganvɔsó?
7 Ðò Biblu mɛ ɔ, só lɛ sixu nɔte nú axɔsuɖuto lɛ alǒ acɛkpikpa lɛ. Só ɖěɖee xó è ɖɔ ɖò Zakalíi sín tan mɛ lɛ é ɖi só wè e nǔɖɔɖ’ayǐ Daniyɛli tɔn jlɛ́ lɛ é. Só ɖokpo nɔte nú acɛkpikpa Jehovah tɔn dó wɛkɛ ɔ bǐ jí ee na nɔ ayǐ kaka sɔyi é. Só wegɔ ɔ nɔte nú Axɔsuɖuto Mɛsiya tɔn e nu Jezu kp’acɛ dó é. (Dan. 2:35, 45) Ðó è sɔ́ Jezu ɖó axɔsuzinkpo jí ɖò 1914 wutu ɔ, só wè lɛ ko tíìn bo ɖò azɔ̌ bunɔ ɖé wà wɛ bonu jlǒ Mawu tɔn ni nyí wiwa ɖò ayikúngban jí.
8 Etɛwu só lɛ ka nyí ganvɔsó? Ði siká ɖɔhun ɔ, ganvɔ nyí gan ɖé bo xɔ akwɛ tawun. Jehovah ɖegbe ɖɔ è ni zán gan enɛ e nɔ sɛ́ é dó gbá Goxɔ ɔ na, bɔ nukɔnmɛ ɔ, è lɛ́ zán dó gbá tɛmpli ɔ na ɖò Jeluzalɛmu. (Tín. 27:1-3; 1 Axɔ. 7:13-16) Enɛ wu ɔ, é sɔgbe tawun ɖɔ ganvɔsó wè nùjlɛdonǔwu tɔn lɛ ni flín mǐ ɖɔ Nǔbǐwukpétɔ́ wɛkɛ ɔ tɔn e Jehovah nyí é kpo Axɔsuɖuto Mɛsiya tɔn ɔ kpo yì aga tawun, bo na hɛn ayijayǐ kpo nyɔna e na nɔ ayǐ sɔyi lɛ é kpo wá nú gbɛtɔ́ lɛ bǐ.
9. Mɛ̌ mɛ̌ e ka ɖò ahwankɛkɛví lɛ kun wɛ? Azɔ̌ tɛ è ka sɔ́ d’así nú ye?
9 Dìn ɔ, mǐ ni ɖɔ xó dó ahwankɛkɛví lɛ wu. Etɛ ahwankɛkɛví lɛ kpo sɔ́xátɔ́ lɛ kpo ka nɔte na? Wɛnsagun lɛ wɛ ɖò ahwankɛkɛví lɛ kun wɛ, é sixu nyí gbɛ̌ta yetɔn vovo lɛ. (Xà Zakalíi 6:5-8, nwt.) Ye ɖò tíntɔ́n sín “Aklunɔ ayikúngban ɔ bǐ tɔn sín nukɔn” wɛ, bo ɖó azɔ̌ bunɔ ɖé bo na wà. Azɔ̌ tɛ è ka sɔ́ d’así nú ye? È sɛ́ ahwankɛkɛví lɛ kpo sɔ́xátɔ́ lɛ kpo dó bonu ye na nya xɛ ɖò ayikúngban tawun tawun ɖé lɛ jí. Azɔ̌ e è sɔ́ d’así nú ye é wɛ nyí ɖɔ ye na yì nya xɛ ɖò togun Jehovah tɔn jí, titewungbe sín “ayikúngban totaligbé tɔn ɔ,” Babilɔnu sí. Jehovah na bló bɔ Babilɔnu sɔ́ na lɛ́ wlí togun tɔn yì kannumɔgbenu ɖě ǎ. Kpɔ́n lee enɛ na ko dó gbɔ nú mɛ ɖěɖee ɖò tɛmpli ɔ gbá wɛ ɖò Zakalíi hwenu lɛ é sɔ́ é! Ye sɔ́ na ɖi xɛsi nú kɛntɔ́ yetɔn e ɖò nǔ mɛ jɛ nú ye wɛ lɛ é ǎ.
10. Ganjɛwu tɛ nǔɖɔɖ’ayǐ Zakalíi tɔn e kúnkplá ahwankɛkɛví lɛ kpo sɔ́xátɔ́ lɛ kpo é ka sixu na togun Mawu tɔn égbé?
10 Zakalíi hwenu ɖɔhun ɔ, Jehovah ahwankpá lɛ tɔn kpó ɖò wɛnsagun lɛ zán wɛ, bo nɔ nya xɛ ɖò togun tɔn jí, lobo nɔ lɛ́ dó wusyɛn lanmɛ n’i. (Mal. 3:6; Ebl. 1:14) Sín hwenu e è ɖè Izlayɛli gbigbɔ tɔn ɔ sín kannumɔgbenu Babilɔnu Ðaxó ɔ tɔn ɖò 1919 é ɔ, è ɖò gbè klán xá sinsɛn-biblo nugbǒ ɔ wɛ có, é ka fɔ́n bo ɖò kàn vlɔ́n wɛ bɔ nǔ ɖě sixu ɖó te ǎ. (Nǔɖe. 18:4) Ðó wɛnsagun lɛ ɖò xɛ nya ɖò mǐ jí wɛ wutu ɔ, mǐ ɖó na ɖi xɛsi ɖɔ tutoblonunu Jehovah tɔn sixu lɛ́ wá nyí kannumɔ ɖò gbigbɔ lixo azɔn ɖevo ǎ. (Ðɛh. 34:8) Loɔ, mǐ sixu kanɖeji ɖɔ mɛsɛntɔ́ Mawu tɔn e gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ lɛ é na fɔ́n bo na ɖò vunvun wɛ ɖò gbigbɔ lixo. Nú mǐ ɖò tamɛ lin dó nǔmimɔ Zakalíi tɔn jí wɛ ɔ, mǐ na ɖeji ɖɔ mǐ ɖò ayijayǐ mɛ ɖò yɛtɛn só wè lɛ tɔn.
11. Etɛwu mǐ ma ka ɖó na ɖi xɛsi nú ahwan e è na tɔ́n togun Mawu tɔn zaanɖé dìn é à?
11 Ðò malin-malin mɛ dìn ɔ, acɛkpikpa toxóɖiɖɔ tɔn gbɛ̀ Satáan tɔn tɔn lɛ na sò gbɛ̌ kpo linlin ɔ kpo ɖɔ emi na sú kún dó nú togun Mawu tɔn. (Ezek. 38:2, 10-12; Dan. 11:40, 44, 45; Nǔɖe. 19:19) Nǔɖɔɖ’ayǐ Ezekiyɛli tɔn xlɛ́ ɖɔ acɛkpikpa enɛ lɛ na cyɔn tò ɔ ahǔn ɖɔhun, bo na kun sɔ́ lɛ bo wá tɔ́n ahwan mǐ kpo xomɛsin kpo. (Ezek. 38:15, 16) * Mi ka ɖó na ɖi xɛsi wɛ à? Cɛ́nnyícɛ́nnyí ɖé lɔ ǎ! Ahwankpá ɖé ɖò akpá mǐtɔn. Ðò ninɔmɛ vɛwǔ enɛ mɛ ɖò ya ɖaxó ɔ hwenu ɔ, wɛnsagun ahwanfuntɔ́ Jehovah ahwankpá lɛ tɔn tɔn na zɔn kpɔ́ bo na nya xɛ ɖò togun Mawu tɔn jí, bo na sú kún dó nú mɛ ɖěɖee klán gbè xá Nǔbǐwukpétɔ́ e é nyí é é. (2 Tɛ. 1:7, 8) Azǎn taji ɖé wɛ azǎn enɛ na nyí. Amɔ̌, mɛ̌ ka ɖò ahwankpá Jehovah tɔn jixwé tɔn nu?
JEHOVAH XWÈ AXƆSUGBAKÚN NÚ AXƆSU TƆN EE LƐ́ NYÍ VƆSANÚXWLÉMAWUTƆ́ É
12, 13. (a) Etɛ è ka ɖɔ nú Zakalíi dìn ɖɔ é ni bló? (b) Tinmɛ lee mɛ e è ylɔ ɖɔ Kun é nyí Jezu Klisu gbɔn é.
12 Zakalíi kɛɖɛ wɛ mɔ nǔmimɔ tantɔn lɛ. Dìn ɔ, é ɖ’alɔ ɖò nǔwiwa nǔɖɔɖ’ayǐ tɔn ɖé mɛ bo dó dó wusyɛn lanmɛ nú mɛ ɖěɖee ɖò tɛmpli Mawu tɔn vɔ́ ɖó ayǐ wɛ lɛ é. (Xà Zakalíi 6:9-12.) È ɖɔ nú Zakalíi ɖɔ é ni yí kpatagan kpo siká kpo ɖò Heludayi, Toviya kpo Yedaya kpo sí (ye mɛ atɔn enɛ lɛ ɖò mɛ ɖěɖee lɛkɔ sín Babilɔnu é mɛ), lobo bló “ɖuɖejigbakún [alǒ axɔsugbakún] ɖokpo” na. (Zak. 6:11) Tokpɔngán Zolobabɛli ee gosin akɔta Judáa tɔn mɛ, bo nyí kúnkan Davidi tɔn é ta wɛ è ɖɔ nú Zakalíi ɖɔ é ni sɔ́ axɔsugbakún ɔ ɖó à? Eǒ. É sixu ko kpaca nùkpɔntɔ́ lɛ hwenu e Zakalíi sɔ́ axɔsugbakún ɔ ɖó ta nú Vɔsanúxwlémawutɔ́ Ðaxó Jozuwée é.
13 Axɔsugbakún e è sɔ́ ɖó ta nú Vɔsanúxwlémawutɔ́ Ðaxó Jozuwée é zɔ́n bɔ é huzu axɔsu wɛ à? Eǒ, Jozuwée gosin kúnkan Axɔsu Davidi tɔn mɛ ǎ, enɛ wu ɔ, é jɛxa bo nyí axɔsu ǎ. Axɔsugbakún e è xwè n’i é ɔ, nǔɖɔɖ’ayǐ ɖé wɛ bo dó gesí axɔsu sɔgudo tɔn e na ɖu gǎn kaka sɔyi lobo na lɛ́ nyí vɔsanúxwlémawutɔ́ é. Vɔsanúxwlémawutɔ́ ɖaxó e è sɔ́ axɔsu é sín nyikɔ nyí Kun. Biblu xlɛ́ nyì wɛn ɖɔ Jezu Klisu wɛ nyí Kun enɛ.—Eza. 11:1; Mat. 2:23 *.
14. Azɔ̌ tɛ Jezu e nyí Axɔsu kpo Vɔsanúxwlémawutɔ́ Ðaxó kpo é ka na wà?
14 Jezu e nyí Axɔsu kpo Vɔsanúxwlémawutɔ́ Ðaxó kpo é wɛ ɖò nukɔn nú ahwankpá jixwé tɔn Jehovah tɔn. Enɛ wu ɔ, é nɔ w’azɔ̌ kpo kanɖodonǔwu kpo bonu togun Mawu tɔn blebu ni dó sixu nɔ ayijayǐ mɛ ɖò gbɛ̀ elɔ e mɛ hunnyahunnya ɖè é. (Jel. 23:5, 6) Zaanɖé dìn ɔ, Klisu na nɔ nukɔn bo na ɖu ɖò akɔta lɛ jí dó nɔ gudo nú Nǔbǐwukpétɔ́ e Mawu nyí é, lobo jɛhun dó togun Jehovah tɔn jí. (Nǔɖe. 17:12-14; 19:11, 14, 15) Amɔ̌, Kun ɔ ka ɖó azɔ̌ taji ɖé bo na wà cobo na ɖó hwɛ nú akɔta lɛ.
É NA GBÁ TƐMPLI Ɔ
15, 16. (a) Nùvɔjlaɖó kpo nǔ kwijikwiji ɖiɖe sín mɛ wu kpo sín azɔ̌ tɛ wà wɛ è ka ɖè ɖò azǎn mǐtɔn gbè? Mɛ̌ ka ɖ’enu? (b) Ðò Axɔsuɖuɖu Xwè Afatɔ́n tɔn Klisu tɔn sín fifonu ɔ, nɛ̌ nǔ lɛ ka na cí?
15 Gɔ́ nú Axɔsu kpo Vɔsanúxwlémawutɔ́ Ðaxó e Jezu nyí é kpo ɔ, è sɔ́ azɔ̌ d’así n’i bɔ é na “gbá tɛmpli Jehovah tɔn.” (Xà Zakalíi 6:13, nwt.) Ðò azǎn mǐtɔn gbè ɔ, xɔgbigbázɔ́ Jezu tɔn ɔ zɔ́n bɔ é ɖè Mawu sɛntɔ́ nugbǒ lɛ sín kannumɔgbenu Babilɔnu Ðaxó ɔ tɔn, bo vɔ́ agun Klisanwun tɔn ɖó ayǐ ɖò 1919. É lɛ́ sɔ́ “[deví] gbejinɔtɔ́, ayiɖotenanɔ” ɖé bɔ é nɔ nɔ nukɔn nú azɔ̌ ɔ ɖò tɛmpli ɖaxó gbigbɔ tɔn ɔ sín kɔxota ayikúngban jí tɔn ɔ. (Mat. 24:45) Jezu sín alɔnu lɛ́ ján ɖò nǔ kwiji ɖiɖe sín togun Mawu tɔn wu kpo alɔdido è bonu é ni sɛ̀n Jehovah lee é yí gbè na gbɔn é kpo mɛ.—Mal. 3:1-3.
16 Ðò Axɔsuɖuɖu Xwè Afatɔ́n tɔn ɔ hwenu ɔ, axɔsu kpo vɔsanúxwlémawutɔ́ kpo 144 000 lɛ na gɔ́ nú Jezu, bɔ ye na bló bɔ gbɛtɔ́ gbejinɔtɔ́ lɛ na huzu mɛ maɖóblɔ̌. Hwenu e nǔ na ko nyí mɔ̌ gudo é ɔ, Mawu sɛntɔ́ nugbǒ lɛ kɛɖɛ wɛ è na jó dó nyì ayikúngban e è ko slá wǔ na é jí. Gudo mɛ ɔ, è na lɛ́ vɔ́ sinsɛn-biblo nugbǒ ɔ ɖó ayǐ bǐ mlɛ́mlɛ́.
ÐǑ ALƆ ÐÒ XƆGBIGBÁZƆ́ Ɔ MƐ
17. Ganjɛwu tɛ xó e Jehovah ɖɔ bɔ d’ewu é ka na Jwifu lɛ? Nɛ̌ wɛn tɔn ka wà ɖagbe nú ye gbɔn?
17 Ðagbe tɛ wɛn Zakalíi tɔn ka wà nú Jwifu hwetɔnnu tɔn lɛ? Jehovah ko d’akpá ɖɔ emi na nya xɛ ɖò ye jí ɖò azɔ̌ yetɔn kɔn. Ganjɛwu e é na ye ɖɔ ye na gbá tɛmpli ɔ é sixu ko na nukúnɖiɖo ayixa yetɔn e nǔ ko cikɔ na lɛ é. Amɔ̌, nɛ̌ mɛ kpɛɖé kpowun ka sixu wà azɔ̌ ɖaxó enɛ gbɔn? Xó e Zakalíi ɖɔ bɔ d’ewu lɛ é ɖè xɛsi alǒ nǔxokpɔ́n e kpò lɛ é bǐ síìn. Gbɔn vo nú gudo e sunnu gbejinɔtɔ́ Heludayi, Toviya kpo Yedaya kpo na nɔ nú ye é ɔ, Mawu ɖɔ ɖɔ mɛ gègě ɖevo lɛ na ‘gosin zɔ wá, bo na dó alɔ mɛ e ɖò tɛmpli Jehovah tɔn gbá wɛ lɛ.’ (Xà Zakalíi 6:15.) È gbɛ́ azɔ̌ ɔ có, ɖó Jwifu lɛ ɖeji ɖɔ Mawu ɖò gudo nú emi wutu ɔ, ye lɛ́ vɔ́ xɔgbigbázɔ́ ɔ bɛ́. É sɔ́ lín ǎ bɔ Jehovah ɖè afɔklɛ́nnú e cí só ɖɔhun é síìn, bɔ è fó tɛmpli ɔ ɖò 515 J.H.M. (Ɛsd. 6:22; Zak. 4:6, 7, nwt.) Amɔ̌, xó Jehovah tɔn tinmɛ nǔ e hú mɔ̌ tawun bo kàn azǎn mǐtɔn gbè lɛ é.
18. Nɛ̌ Zakalíi 6:15 ka ɖò jijɛnu wɛ ɖò azǎn mǐtɔn gbè gbɔn?
18 Égbé ɔ, gbɛtɔ́ livi mɔkpan nɔ xò kpóɖó nú mǐ ɖò sinsɛn-biblo nugbǒ ɔ mɛ, bɔ ayi yetɔn nɔ sísɛ́ ye bɔ ye nɔ na “dɔkun” yetɔn lɛ, enɛ wɛ nyí táan yetɔn, hlɔnhlɔn yetɔn kpo nǔɖokan yetɔn lɛ kpo dó nɔ gudo nú tɛmpli ɖaxó gbigbɔ tɔn Jehovah tɔn. (Nùx. 3:9) Nɛ̌ mǐ ka sixu kanɖeji ɖɔ gudo e nɔ nú sinsɛn nugbǒ ɔ wɛ mǐ ɖè kpo gbejininɔ kpo é xɔ akwɛ ɖò Jehovah nukúnmɛ gbɔn? Flín ɖɔ Heludayi, Toviya kpo Yedaya kpo hɛn azɔwanú e Zakalíi dó bló axɔsugbakún ɔ na lɛ é wá. Axɔsugbakún ɔ nyí nùɖé bɔ è na nɔ dó “flín” nǔ e ye na dó nɔ gudo nú sinsɛn-biblo nugbǒ ɔ é é. (Zak. 6:14) Ðò ali ɖokpo ɔ nu ɔ, Jehovah na wɔn azɔ̌ e mǐ wà é kpo wanyiyi e mǐ ɖexlɛ́ é kpo gbeɖé ǎ. (Ebl. 6:10) Ye na nɔ flǐn Jehovah tɔn mɛ tɛgbɛ.
19. Ðagbe tɛ nǔmimɔ Zakalíi tɔn ka ɖó na wà nú mǐ ɖò égbé?
19 Nǔ e wà wɛ è ɖè ɖò sinsɛn nugbǒ ɔ mɛ ɖò azǎn gudogudo tɔn elɔ lɛ mɛ é nyí xlɛ̌ nyɔna Jehovah tɔn tɔn kpo nukɔntɔ́ e Klisu nyí é tɔn kpo. Mǐ ɖò tutoblonunu e lidǒ, ɖò ayijayǐ mɛ lobo na nɔ ayǐ kaka sɔyi é mɛ. Linlin e Jehovah ɖó dó sinsɛn-biblo mímɛ́ ɔ wu é “na nyí mɔ̌.” Wlíbò nú tɛn e mɛ a ɖè ɖò togun Jehovah tɔn mɛ é, bo ‘setónú nú Jehovah, Mawu towe.’ Enɛ ɔ, a sixu cí Axɔsu mǐtɔn e lɛ́ nyí Vɔsanúxwlémawutɔ́ Ðaxó é sín xɛnyaɖomɛji, kpo mɛ e ɖò ahwankɛkɛví jixwé tɔn lɛ kun wɛ lɛ é kpo tɔn glɔ. Nɔ gudo nú sinsɛn-biblo mimɛ̌ ɔ lee a kpéwú gbɔn é bǐ mlɛ́mlɛ́. Nú a ɖò mɔ̌ bló wɛ ɔ, a sixu kanɖeji ɖɔ Jehovah ahwankpá lɛ tɔn na cyɔn alɔ jǐ towe ɖò táan e kpò bɔ mǐ na zán ɖò gbɛ̀ nyanya elɔ mɛ é mɛ, bo na lɛ́ wà mɔ̌ kaka sɔyi!
^ akpá. 11 Nú a jló na mɔ tinmɛ ɖevo lɛ hǔn, kpɔ́n “Kanbiọ lẹ sọn Wehiatọ lẹ Dè” ɖò Atɔxwɛ (Gungbe) 15 Mai 2015 tɔn mɛ, wexwɛ 29-30.
^ akpá. 13 Xókwin “Nazalɛti” ɔ gosin xókwin Ebléegbe tɔn e nɔ nyí “kun” é mɛ.


text:
AKPÁXWÉ 13
Etɛ Mǐ ka Ðó Na Wà Bo Na Hɛn Xomɛ Mawu Tɔn Hun?
Hɔn nú nǔ nyanya. 1 Kɔlɛntinu lɛ 6:9, 10
Enyi mǐ yí wǎn nú Jehovah ɔ, mǐ na wà nǔ e é gbɛ́ wǎn na lɛ é ǎ.
Jehovah jló ɖɔ mǐ ni j’ajo, nu ahan mú, alǒ nu gěe ǎ.
Mawu gbɛ́ wǎn nú mɛhuhu, xoɖiɖe, kpo xó ɖó xá mɛ e kpo mɛ kpo ɖó mɛ̌ ɖokpo ɔ lɛ é kpo. É jló ɖɔ mǐ ni dó nukúnkɛ́n alǒ xò hun xá mɛ ɖevo lɛ ǎ.
Mǐ ɖó na sɛ̀n bocyɔ lɛ alǒ ɖ’alɔ ɖò awovinúwiwa lɛ mɛ ǎ.
Tɛnmɛ ɖě na ɖè nú mɛ ɖěɖee nɔ wà nǔ nyanya lɛ é ɖò Palaɖisi ayikúngban jí tɔn e ja é mɛ ǎ.
Nɔ wà ɖagbe. Matie 7:12
Enyi mǐ na hɛn xomɛ Mawu tɔn hun ɔ, mǐ ɖó na tɛ́n kpɔ́n bo wà nǔ éɖɔhun.
Nɔ yí wǎn nú mɛ ɖevo lɛ, nɔ nyɔ́ xomɛ dó ye wu bo nɔ na nǔ ye.
Nɔ ɖɔ nugbǒ.
Nɔ kú nǔblawu nú mɛ, bo nɔ sɔ́ hwɛ kɛ mɛ.
Nɔ ɖɔ xó dó Jehovah kpo ali tɔn lɛ kpo wu nú mɛ ɖevo lɛ.—Ezayíi 43:10.


text:
NUKPLƆNKPLƆN 21
Etɛ ka Nɔ Nyí Betɛli?
Betɛli ɔ, xókwin Eblegbe tɔn wɛ bɔ tinmɛ tɔn nyí “Xwé Mawu Tɔn.” (Genèse 28:17, 19, tinmɛ e ɖò dò é) Nyikɔ enɛ sɔgbe xá azɔxwé e Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ gbá gbɔn gbɛ̀ ɔ mɛ, bɔ é nɔ kpé nukún dó azɔ̌ mawuxóɖiɖɔ tɔn ɔ wu bo nɔ lɛ́ jɛ ahwan d’eji sín finɛ lɛ é. Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ nɔ wà azɔ̌ ɖò hɔnkàn gbɛ̀ ɔ tɔn mǐtɔn e ɖò New York, États-Unis d’Amérique é, bo nɔ kpé nukún dó azɔ̌ alaxɔ e ɖò tò gègě mɛ lɛ é tɔn wu. È nɔ ylɔ kplékplé mɛ e nɔ wà azɔ̌ ɖò azɔxwé enɛ lɛ é tɔn ɖɔ xwédo Betɛli tɔn. Ye cí xwédo ɖé ɖɔhun, ɖó ye nɔ nɔ kpɔ́, nɔ wà azɔ̌ ɖó kpɔ́, nɔ ɖu nǔ ɖó kpɔ́, bo nɔ lɛ́ kplɔ́n Biblu ɖó kpɔ́.
É nyí fí bunɔ e mɛ e ɖò xwédo ɔ mɛ lɛ é nɔ sɔ́ jlǒ ɖagbe dó wà azɔ̌ ɖè é. Klisanwun sunnu kpo nyɔnu kpo ɖěɖee sɔ́ yeɖee jó nú jlǒ Mawu tɔn kpo azɔ̌ Axɔsuɖuto ɔ tɔn wiwa hwebǐnu kpo lɛ é wɛ nɔ nɔ xwé Betɛli tɔn lɛ gbè. (Matie 6:33) Ye mɛ ɖebǔ nɔ yí azɔ̌kwɛ alǒ sunzanfifokwɛ ǎ, amɔ̌, è nɔ na fí e ye na dɔ ɔ kpo nùɖuɖu kpo gɔ́ nú akpomɛkwɛ kpɛví ɖé ye, bo na dó d’alɔ ye nú akwɛzinzan yeɖesunɔ tɔn lɛ. Mɛ e ɖò Betɛli lɛ é bǐ wɛ è nɔ ɖè azɔ̌ na, é sixu nyí ɖò wemajinɔtɔ́xɔsa, ɖò adoxwɛsa alǒ ɖò nùɖuxɔsa. Mɛ ɖevo lɛ nɔ wà azɔ̌ ɖò wemazínxɔsa, wemablaɖókpɔ́xɔsa, avɔnyaxɔsa kabǐ nɔ jla xɔ mɛ alǒ azɔwanú lɛ ɖó.
É nyí fí e è nɔ wà azɔ̌ syɛnsyɛn dó jɛ ahwan azɔ̌ Axɔsuɖuto ɔ jijla tɔn jí ɖè ɔ. Nǔ e ɖò taji nú Betɛli lɛ bǐ é wɛ nyí ɖɔ ye ni bló bonu nugbǒ Biblu tɔn ɔ na ɖò ayǐ nú gbɛtɔ́ gègě lee é sixu nyɔ́ bló gbɔn ɔ. Wema elɔ nyí kpɔ́ndéwú tɔn ɖokpo. Nukúnkpénùwù Hagbɛ̌ Alixlɛ́mɛtɔ́ ɔ tɔn glɔ wɛ è wlan ɖè, bo sɔ́ ɔdinatɛɛ (ordinateur) dó sɛ́dó gbɛ̀ta lilɛdogbeɖevomɛ tɔn kanweko donu mɔkpan e gbɔn gbɛ̀ ɔ mɛ lɛ é, bɔ è zín ɖò macinu e nɔ yawǔ zǐn wema lɛ é jí ɖò Betɛli ɖé lɛ, bɔ è wá sɛ́dó agun nǔ hú 110 000. Gbɔn afɔɖiɖe enɛ lɛ ɖokpo ɖokpo gblamɛ ɔ, xwédo Betɛli tɔn lɛ nɔ nɔ gudo nú azɔ̌ e mya nukún hú azɔ̌ lɛ bǐ ɔ
Mɛ ɖětɛ lɛ ka nɔ wà azɔ̌ ɖò Betɛli, nɛ̌ è ka nɔ kpé nukún dó ye wu gbɔn?
Azɔ̌ e mya nukún ɔ tɛ jí wɛ azɔ̌ e è nɔ wà ɖò Betɛli ɖokpo ɖokpo ɔ ka nɔ jɛ ahwan dó?


text:
Etɛ lɛ ka Na Wá Yì Hwenu E Axɔsuɖuto Mawu Tɔn Na Wá É?
“Gbɛ̀ elɔ ɔ, wìwá yì wɛ é ɖè, bɔ mɛ e nɔ bló jlǒ gbɛ̀ elɔ tɔn lɛ lɔ ɖò wìwá yì wɛ; mɛ e nɔ bló jlǒ Mawu tɔn ɔ ka na nɔ gbɛ̀ kaka sɔyi.”
HAN LƐ: 134, 24
1, 2. (a) Ali tɛ nu è ka sixu jlɛ́ gbɛ̀ elɔ dó nǔdosintɔ́ e è ko ɖó hwɛ na é wu ɖè? (Kpɔ́n ɖiɖe e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.) (b) Nɛ̌ nǔ na cí nú mɛ lɛ hwenu e è na ko vɔ gbɛ̀ elɔ gudo é?
“MƐKÚKÚ ÐÒ ZƆNLIN ÐI WƐ!” È sè xósusu enɛ hwenu e è kplá nǔdosintɔ́ baɖabaɖa ɖé tɔ́n sín gankpa e mɛ é ɖè, bo sú ganhɔn ɔ gudo é. Etɛwu mɛ e ɖò cícɔ́ ɛ wɛ é ka ɖɔ mɔ̌? Lanmɛ nya ɔ tɔn ɖò ganji; é ɖò azɔn ɖě jɛ wɛ bonu é na xò gbɛ̀ tɔn yí ǎ. Amɔ̌, fí e è na hu i ɖè é wɛ mɛ e ɖò cícɔ́ ɛ wɛ é kplá ɛ xwè. Nǔdosintɔ́ enɛ e è ɖó hwɛ na é ko nyí mɛkúkú dó te. *
2 Ðò ali ɖé nu ɔ, gbɛ̀ elɔ cí dawe enɛ e è xwè huhu gbè é ɖɔhun. É ko lín dìn bɔ è ɖó hwɛ nú gbɛ̀ nyanya elɔ, bɔ hwenu e è na wà nǔ tɔn dó é ka ko sɛkpɔ. Biblu ɖɔ: “Gbɛ̀ elɔ ɔ, wìwá yì wɛ é ɖè.” (1 Jaan 2:17) Gbɛ̀ elɔ ɖó na vɔ dandan. Amɔ̌, vogbingbɔn taji ɖé ɖò gbɛ̀ elɔ sín vivɔ kpo nǔdosintɔ́ ɔ sín kú kpo tɛntin. Nú è ja nǔdosintɔ́ ɔ hu gbé ɔ, mɛɖé lɛ sixu fɔ́n gǔ bo gbɛ́, mɛɖé lɛ sixu mɔ xó ɖɔ dó hwɛ e è ɖó n’i é wu, alǒ ɖó nukún ɖɔ è na nɔte nú hwenu ɖé hwɛ̌ cobo hu i. Amɔ̌, nú nǔ e kàn gbɛ̀ elɔ é ɔ, Nǔbǐwukpétɔ́ wɛkɛ ɔ tɔn e nyí hwɛɖɔtɔ́ e nɔ ɖɔ hwɛ bɔ nǔ bǐ nɔ vɔ ɖ’ewu é wɛ ko ɖó hwɛ n’i. (Sɛ́n. 32:4) È na nɔte ɖebǔ cobo vɔ gbɛ̀ elɔ, alǒ xò nǔ kpɔ́n ɖɔ è ka ɖɔ hwɛ ɔ ɖó jlɔjlɔ jí à jí ǎ. Hwenu e è na vɔ gbɛ̀ elɔ gudo é ɔ, nùɖíɖó e nɔ lin tamɛ kpɔ́n ɖò wɛkɛ ɔ mɛ lɛ é bǐ na yí gbè kpo ayi yetɔn bǐ kpo ɖɔ hwɛ enɛ e è ɖɔ é sɔgbe. Agbɔ̌n mɛ bǐ tɔn na jɛ dò!
3. Nǔ ɛnɛ e na wá yì hwenu e Axɔsuɖuto Mawu tɔn na wá é tɛ lɛ jí mǐ ka na ɖɔ xó dó?
3 Etɛ lɛ ka ɖò “gbɛ̀ elɔ” e ɖò “wìwá yì wɛ” é mɛ? Nǔ e gbɛtɔ́ égbé tɔn lɛ nɔ lin kpaà ɖɔ ye na nɔ te kaka sɔyi lɛ é gègě wɛ na wá yì. Wɛn nyanya ɖé wɛ wɛn enɛ nyí à? Ðebǔ lɔ ǎ! Nú è na ɖɔ ɔ, akpáxwé taji ɖé wɛ é nyí ɖò “axɔsuɖuɖu Mawu tɔn sín wɛnɖagbe” mɛ. (Mat. 24:14) Enɛ wu ɔ, mi nú mǐ ni ɖɔ xó dó nǔ e na wá yì hwenu e Axɔsuɖuto Mawu tɔn na wá lɛ é jí. Mǐ na gbéjé nǔ taji ɛnɛ kpɔ́n: gbɛtɔ́ nyanya lɛ, tutoblonunu e nɔ ɖu ahizi lɛ é, nǔ nyanya lɛ kpo ninɔmɛ blawu lɛ kpo. Ðò hwenu e mǐ na jɛ ɖokpo ɖokpo jí é ɔ, mǐ na gbéjé nǔ atɔn elɔ lɛ kpɔ́n: (1) lee ye nɔ wà nǔ dó mǐ wu gbɔn ɖò égbé é, (2) nǔ e Jehovah na bló nú ye é kpo (3) lee é na sɔ́ nǔ e nyɔ́ tawun lɛ é dó ɖyɔ ye gbɔn é kpo.
MƐ NYANYA LƐ
4. Ali tɛ lɛ nu mɛ nyanya lɛ ka nɔ wà nǔ dó mǐ wu ɖè?
4 Nɛ̌ mɛ nyanya lɛ ka nɔ wà nǔ dó mǐ wu gbɔn dìn? Ee mɛsɛ́dó Pɔlu ɖɔ ɖ’ayǐ ɖɔ “hwenu vɛwǔ lɛ na tíìn” ɖò hwe mǐtɔn nu gudo é ɔ, Mawu sɔ́ d’ayi mɛ n’i b’ɛ wlan ɖɔ: “Gbɛtɔ́ dídá awoxotɔ́ lɛ fɔ́n tɛgbɛ ɔ, ye na ɖò nǔ nyanya wà d’eji wɛ.” (2 Tim. 3:1-5, 13) Xó enɛ lɛ e è ɖɔ ɖ’ayǐ é ka ɖò jijɛ wɛ ɖò égbé à? Gbɛtɔ́ nyanya lɛ ɖi adakaxotɔ́ xɛsidómɛtɔ́ lɛ, wangbɛnumɛtɔ́ makpotó lɛ kpo sɛngbatɔ́ e dóve lɛ é kpo ko wà nǔ dó gègě mǐtɔn wu. Ye mɛ ɖé lɛ nɔ wà nǔ nyanya ɖò agbawungba, mɛ ɖevo lɛ nyí awoxotɔ́ bo nɔ hwla nǔewanú ye nyí é bo nɔ xlɛ́ ɖò nukúnta ɖɔ emi nyí gbɛtɔ́ ɖagbe. Nú mǐɖesunɔ na bo ma tlɛ ko jɛ alɔ mɛ nyanya enɛ lɛ tɔn mɛ ǎ ɔ, ye ka nɔ wà nǔ dó mǐ wu. Enyi mǐ sè nǔ nyanya e ye dosin lɛ é ɔ, é nɔ d’azɔn ayixa mǐtɔn. Ali e nu mɛ nyanya lɛ nɔ doya nú yɔkpɔvu lɛ, mɛxo lɛ, kpo mɛmaɖómɛɖé lɛ kpo ɖè é nɔ zɔ́n bɔ xɛsi nɔ ɖi mǐ tawun. Mɛ nyanya lɛ nɔ ɖè jijɔ e gbɛtɔ́ ma sixu ɖó ǎ é xlɛ́, nɔ wà nǔ kanlin ɖɔhun bo tlɛ nɔ lɛ́ wà nǔ awovi lɛ ɖɔhun. (Ja. 3:15) Awǎjijɛnú wɛ é nyí ɖɔ Xó Jehovah tɔn sɔ́ nukúnɖiɖo ɖé ɖó nukɔn nú mǐ.
5. (a) Ali tɛ ka lɛ́ kpó ɖò hunhun nú mɛ nyanya lɛ? (b) Etɛ ka na jɛ dó mɛ nyanya e ma ba na ɖyɔ ǎ lɛ é wu gbɔn gudo?
5 Etɛ Jehovah ka na wà? Dìn hwɛ̌ ɔ, Jehovah ɖò ali hun nú mɛ nyanya lɛ wɛ bonu ye na huzu. (Eza. 55:7) É ko ɖó hwɛ gudogudo tɔn ɔ nú ɖokpo ɖokpo yetɔn ǎ. Gbɛ̀ elɔ wɛ é ɖó hwɛ na. Bɔ mɛ ɖěɖee ma ka ba na huzu ǎ, bo na kpó ɖò gudo nú gbɛ̀ elɔ kaka jɛ hwenu e ya ɖaxó ɔ na bɛ́ lɛ é ka ló? Jehovah d’akpá ɖɔ emi na ɖè mɛ nyanya lɛ sín ayikúngban ɔ jí kaka sɔyi. (Xà Ðɛhan 37:10.) Mɛ nyanya lɛ sixu lin ɖɔ emi na xò gló hwɛɖónúmɛ enɛ. Mɛ gègě ko kplɔ́n bo nɔ hwla nǔ e wà wɛ ye ɖè lɛ é, bɔ ɖò gbɛ̀ elɔ mɛ ɔ, é cí ɖɔ ye nɔ xò gló hwɛɖónúmɛ kpo nǔ e ye wà lɛ é sín xɔxɔ kpo ɖɔhun. (Jɔb. 21:7, 9) Loɔ, Biblu flín mǐ ɖɔ: “Mawu nɔ mɔ lee zán gbɛ̀ gbɔn wɛ mɛ bǐ ɖè ɔ, nukún tɔn ɖò afɔ e ɖè wɛ mɛ ɖokpo ɖokpo ɖè ɔ wu. Zinflu kpo ablu gɔngɔn kpo sixu hwla nǔnyanyawatɔ́ lɛ dó Mawu ǎ.” (Jɔb. 34:21, 22) Nǔ ɖebǔ nɔ nɔ hwlahwla dó Jehovah Mawu ǎ. Awoxotɔ́ ɖebǔ sixu blɛ́ ɛ ǎ; zinflu ɖebǔ sixu dó kaka bo na zɔ́n bɔ nǔwukpikpé nǔ mimɔ tɔn Mawu tɔn e ma ɖó dogbó ǎ é na gɔn doyidoslɔ́ nǔ lɛ tɔn mɔ ǎ. Haamagedɔni gudo ɔ, mǐ sixu kpɔ́n fí e mɛ nyanya lɛ ko nɔ nɔ é, loɔ, mǐ na mɔ ye ǎ. Ye sɔ́ na tíìn ǎ kaka sɔyi!
6. Mɛ ɖětɛ lɛ ka na nɔ mɛ nyanya lɛ sín tɛnmɛ? Etɛwu enɛ ka nyí wɛnɖagbe ɖé?
6 Mɛ ɖětɛ lɛ ka na nɔ mɛ nyanya lɛ sín tɛnmɛ? Jehovah d’akpá wusyɛn dó lanmɛ nú mɛ tɔn elɔ: “[Ayikúngban] ɔ ka na nyí mɛ e nɔ sɔ́ yeɖée hwe lɛ tɔn, bɔ fífá ma ɖó dogbó e ye na mɔ ɔ wɛ na nyí nǔ e na nɔ víví nú ye é.” Ðò ɖɛhan ɖokpo enɛ mɛ ɔ, mǐ lɛ́ xà ɖɔ: “[Ayikúngban] ɔ na nyí hwɛjijɔnɔ lɛ tɔn, bɔ ye na nɔ [jí] kaka sɔyi.” (Ðɛh. 37:11, 29) Mɛ̌ mɛ̌ e ka nyí “mɛ e nɔ sɔ́ yeɖée hwe lɛ” é kpo “hwɛjijɔnɔ lɛ” kpo? Mɛ e nɔ sɔ́ yeɖée hwe lɛ é wɛ nyí mɛ e nɔ yí gbè nú nùkplɔnmɛ Jehovah tɔn lɛ kpo alixlɛ́mɛ tɔn lɛ kpo kpodo mɛɖesɔhwe kpan lɛ é; hwɛjijɔnɔ lɛ wɛ nyí mɛ ɖěɖee yí wǎn nú nǔ e jlɔ́ ɖò Jehovah Mawu sín nukúnmɛ lɛ é wiwa lɛ é. Ðò gbɛ̀ égbé tɔn mɛ ɔ, hwɛjijɔnɔ lɛ sukpɔ́ ɖebǔ ɖò mɛ nyanya lɛ kpá ǎ. Amɔ̌, ɖò gbɛ̀ yɔyɔ̌ e ja é mɛ ɔ, mɛ e nɔ sɔ́ yeɖée hwe lɛ é kpo hwɛjijɔnɔ lɛ kpo sɔ́ na hwe alǒ sukpɔ́ hú mɛ nyanya lɛ ǎ; ye kɛɖɛ wɛ na nyí mɛ e na ɖò gbɛ̀ lɛ é. Nugbǒ ɔ, ye mɛ mɔhun lɛ na bló bɔ ayikúngban ɔ na nyí palaɖisi ɖé!
TUTOBLONUNU E NƆ ÐU AHIZI LƐ É
7. Nɛ̌ tutoblonunu e nɔ ɖu ahizi lɛ é ka nɔ wà nǔ dó mǐ wu gbɔn ɖò égbé?
7 Nɛ̌ tutoblonunu e nɔ ɖu ahizi lɛ é ka nɔ wà nǔ dó mǐ wu gbɔn dìn? Gègě nǔ nyanya e ɖò jijɛ wɛ ɖò gbɛ̀ elɔ mɛ lɛ é tɔn nɔ sín gbɛtɔ́ lɛ wu ǎ, amɔ̌, tutoblonunu lɛ wu wɛ ye nɔ sín. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, lin tamɛ dó tutoblonunu sinsɛn tɔn ɖěɖee flú gbɛtɔ́ livi mɔkpan dó mɛ alɔkpa e Mawu nyí é, lee Biblu nyí wema ɖejid’ewu ɖé gbɔn é, sɔgudo e ɖò te kpɔ́n ayikúngban ɔ kpo gbɛtɔ́ lɛ kpo é, gɔ́ nú xota gègě ɖevo lɛ wu é jí. Bɔ acɛkpikpa ɖěɖee nɔ sɔ́ ahwan kpo adakaxixo akɔ ɖevo lɛ wu kpo sù, bo nɔ doya nú yatɔ́nɔ lɛ kpo mɛmaɖómɛɖé lɛ kpo, lobo nɔ ɖò dɔkun jɛ wɛ ɖó nùɖuɖonǔmɛ, kpo è na ɖè mɛ ɖě ɖó vo nú mɛ ɖě wu lɛ é kpo ka ló? Bɔ azɔ̌xwé nukúnkɛ́nnɔ e nɔ hɛn ayǐ e jí mǐ ɖè é blí, bo nɔ ɖu ayǐdɔkun lɛ, lobo nɔ zɔ́n dó nukúnnúmamɔjɛnǔmɛ axisinɔ lɛ tɔn wu bɔ mɛ kpɛɖé nɔ jɛ dɔkun kpɔ́, hwenu e gbɛtɔ́ livi mɔkpan ɖò hɛ̌n mɛ lɛ é ka ló? É ɖò wɛn ɖɔ tutoblonunu ɖěɖee nɔ ɖu ahizi lɛ é wɛ zɔ́n tawun bɔ hɛ̌n kpé gbɛ̀ ɔ mɛ sɔmɔ̌ égbé.
8. Sɔgbe kpo nǔ e Biblu ɖɔ é kpo ɔ, etɛ ka na jɛ dó tutoblonunu ɖěɖee lidǒ ɖò gbɛtɔ́ lɛ sín nukúnmɛ égbé é wu?
8 Etɛ Jehovah ka na wà? Ya ɖaxó ɔ na bɛ́ hwenu e toxóɖɔtɔ́ lɛ na huzu kpannukɔn tutoblonunu sinsɛn nùvú tɔn lɛ bǐ, ee nɔte nú agalɛtɔ́ e è ylɔ ɖɔ Babilɔnu Ðaxó ɔ é. (Nǔɖe. 17:1, 2, 16; 18:1-4) È na sú kún dó nú tutoblonunu sinsɛn tɔn enɛ lɛ bǐ mlɛ́mlɛ́. Bɔ tutoblonunu ɖevo ɖěɖee nɔ ɖu ahizi lɛ é bǐ ka ló? Biblu nɔ zán só lɛ kpo tɔtɛntinto lɛ kpo dó dó gesí tutoblonunu e lidǒ ɖò gbɛtɔ́ lɛ sín nukúnmɛ égbé é gègě. (Xà Nǔɖexlɛ́mɛ 6:14.) Xó Mawu tɔn ɖɔ ɖ’ayǐ ɖɔ acɛkpikpa lɛ kpo tutoblonunu e ɖò acɛ yetɔn mɛ lɛ é kpo bǐ wɛ è na hɔn ɖɔ na. Ya ɖaxó ɔ na wá fó dó kún súsú dó nú acɛkpikpa gbɛ̀ xóxó elɔ tɔn lɛ kpo mɛ ɖěɖee ɖò ahwan yetɔn mɛ bo klán gbè xá Axɔsuɖuto Mawu tɔn lɛ é bǐ kpo jí. (Jel. 25:31-33) Enɛ gudo ɔ, tutoblonunu e nɔ ɖu ahizi lɛ é ɖebǔ sɔ́ na ɖè ǎ!
9. Etɛwu mǐ ka sixu kanɖeji ɖɔ è na tò nǔ lɛ ganji ɖò ayikúngban yɔyɔ̌ ɔ jí?
9 Etɛ ka na jɛ tutoblonunu e nɔ ɖu ahizi lɛ é sín tɛnmɛ? Tutoblonunu ɖé ka na kpó ɖò ayikúngban jí ɖò Haamagedɔni gudo à? Biblu ɖɔ nú mǐ ɖɔ: “Mawu dó jinukúnsin yɔyɔ̌ kpo ayikúngban yɔyɔ̌ kpo sín akpá; finɛ wɛ è na nɔ wà nǔ kpodo hwɛjijɔ kpan ɖè; nǔ e mǐ ɖò te kpɔ́n ɔ nɛ.” (2 Pi. 3:13) Jinukúnsin xóxó ɔ kpo ayikúngban xóxó ɔ kpo ee nyí acɛkpikpa ɖěɖee nɔ ɖu ahizi lɛ é kpo gbɛtɔ́ e ɖò acɛ yetɔn glɔ lɛ é kpo na wá yì. Etɛ ka na jɛ tɛn yetɔn mɛ? “Jinukúnsin yɔyɔ̌ kpo ayikúngban yɔyɔ̌ kpo” sín tinmɛ wɛ nyí ɖɔ acɛkpikpa yɔyɔ̌ ɖé na tíìn bo na kpa acɛ dó kplékplé gbɛtɔ́ lɛ tɔn e na nɔ ayikúngban jí é nu. Axɔsuɖuto e ɖò Jezu Klisu sín alɔ mɛ é na ɖè jijɔ Jehovah Mawu e nɔ wà nǔ ɖó tito jí é tɔn lɛ xlɛ́ bɔ nǔ bǐ na vɔ ɖ’ewu. (1 Kɔ. 14:33) Enɛ wu ɔ, è na tò nǔ lɛ ɖò “ayikúngban yɔyɔ̌” ɔ jí. Mɛ ɖagbe e na kpé nukún dó nǔ lɛ wu lɛ é na tíìn. (Ðɛh. 45:17) Klisu kpo mɛ 144 000 e na kp’acɛ xá ɛ lɛ é kpo na xlɛ́ ali ye. Dǒ nukún mɛ kpɔ́n bo kpɔ́n hwenu e tutoblonunu ɖokpo e ɖò bǔ, bo ma nɔ ɖu ahizi ǎ é na jɛ tutoblonunu e nɔ ɖu ahizi lɛ é sín tɛnmɛ é!
AZƆ̌ NYANYA LƐ
10. Nǔnyanyawiwa tɛ lɛ ka kpé fí e a nɔ nɔ é? Nɛ̌ ye ka nɔ wà nǔ dó hwi kpo xwédo towe kpo wu gbɔn?
10 Nɛ̌ azɔ̌ nyanya lɛ ka nɔ wà nǔ dó mǐ wu gbɔn dìn? Mǐ ɖò ayikúngban e jí nǔnyanyawiwa gɔ́ é ɖé. Nùblibliwiwa, nugbǒmaɖɔ kpo adakaxixo kpo ko gɔ́ gbɛ̀ elɔ mɛ. Ðò taji ɔ, mɛjitɔ́ lɛ nɔ ɖò gǎn dó wɛ hwɛhwɛ bo na cyɔn alɔ vǐ yetɔn lɛ jí sín nǔnyanyawiwa enɛ lɛ sí. É cí ɖɔ azɔ̌xwé ɖěɖee nɔ ɖè ayiɖeɖayi sín nǔ lɛ tɔ́n é wá bí alɔ tawun ɖò acɔ́ biba nú nǔ nyanya alɔkpa lɛ bǐ mɛ ɖɔhun, bo nɔ ko nugbodòdó Jehovah tɔn ɖěɖee kúnkplá ɖagbe kpo nyanya kpo lɛ é. (Eza. 5:20) Klisanwun nugbǒ lɛ ka nɔ wà nǔ sɔgbe xá linlin mɔhun ǎ. Ye nɔ tɛ́n kpɔ́n bo nɔ nya xɛ ɖò gbejininɔ yetɔn jí ɖò gbɛ̀ e nɔ sɔ́ sísímaɖó nú nugbodòdó Jehovah tɔn lɛ sù é mɛ.
11. Etɛ hwɛ e Jehovah ɖó nú Sodɔmu kpo Gomɔ́ɔ kpo é ka kplɔ́n mǐ?
11 Etɛ Jehovah ka na wà nú azɔ̌ nyanya lɛ? Lin tamɛ kpɔ́n dó nǔ e é wà nú nǔnyanyawiwa e gbakpé ɖò Sodɔmu kpo Gomɔ́ɔ kpo é jí. (Xà 2 Piyɛ́ɛ 2:6-8.) Nǔnyanyawiwa e lɛlɛ̌ dó nya nǔjlɔjlɔwatɔ́ Lɔti kpo xwédo tɔn kpo é zɔ́n bɔ é mɔ wuvɛ̌ tawun. Hwenu e Jehovah sú kún dó nú toxo ɔ blebu é ɔ, é nyí nǔnyanyawiwa kɛɖɛ nu wɛ é ɖó nǔ ǎ. É “na nǔ e ɖò na jɛ dó mɛdídá e na wá lɛ jí wɛ ɔ sín xlɛ́ ɖokpo.” Lee Jehovah ɖó nǔ nùblibliwiwa lɛ bǐ nu gbɔn ɖò hwenɛnu é ɔ, mɔ̌ jɛn é na lɛ́ ɖó nǔ nǔnyanyawiwa lɛ nu gbɔn ɖò égbé hwenu e é na ɖó hwɛ nú gbɛ̀ nyanya elɔ é nɛ.
12. Azɔ̌ tɛ lɛ mɔ̌ a ka ɖò nukún ɖó wɛ bo na ɖ’alɔ ɖ’emɛ hwenu e gbɛ̀ xóxó elɔ na ko wá yì é?
12 Etɛ ka na jɛ azɔ̌ nyanya lɛ tɛnmɛ? Azɔ̌ e nɔ dó xomɛhunhun nú mɛ lɛ é na gɔ́ Palaɖisi ɔ mɛ. Lin tamɛ kpɔ́n dó azɔ̌ akpàkpà sɔ́ mɛ tɔn ɖěɖee mǐ na wà bo na bló bɔ ayikúngban ɔ na huzu palaɖisi é, alǒ xɔ mǐɖesunɔ tɔn kpo mɛvívɛ́ mǐtɔn lɛ tɔn e mǐ na gbá lɛ é kpo jí. Lin tamɛ kpɔ́n dó hwenu e mǐ na dó doo nú gbɛtɔ́ livi mɔkpan e è na fɔ́n sín kú lɛ é, kpo alɔ e mǐ na dó ye bɔ ye na kplɔ́n ali Jehovah tɔn lɛ kpo lee é wà nǔ xá gbɛtɔ́ lɛ gbɔn é kpo jí. (Eza. 65:21, 22; Mɛ. 24:15) Azɔ̌ e na zɔ́n bɔ awǎjijɛ mǐtɔn na jɛji, bo na lɛ́ zɔ́n bɔ è na kpa susu nú Jehovah é na gɔ́ gbɛzán mǐtɔn.
NINƆMƐ WUBLA TƆN LƐ
13. Ninɔmɛ blawu tɛ mɛ gǔfínfɔ́n Satáan, Adamu kpo Ɛvu kpo tɔn ka tɔ́n kɔ dó ɖò égbé?
13 Nɛ̌ ninɔmɛ wubla tɔn lɛ ka nɔ wà nǔ dó mǐ wu gbɔn dìn? Mɛ nyanya lɛ, tutoblonunu e nɔ ɖu ahizi lɛ é kpo azɔ̌ nyanya lɛ kpo bǐ nɔ zɔ́n bɔ ninɔmɛ wubla tɔn lɛ nɔ tíìn ɖò ayikúngban elɔ jí. Mɛ̌ ka sixu ɖɔ ɖò mǐ mɛ ɖɔ ahwan, hɛ̌n alǒ akɔ kínklán kún wà nǔ dó emi wu ó? Bɔ azɔn kpo kú kpo ka ló? Ninɔmɛ enɛ lɛ nɔ wà nǔ dó mǐ bǐ wu. Nǔ e gǔ e mɛ nyanya atɔn (Satáan, Adamu kpo Ɛvu kpo) fɔ́n dó Jehovah jí é dɔn wá tlɔlɔ é wɛ nyí enɛ lɛ. Mǐ mɛɖebǔ sixu xò gló nǔ e mɛ gǔfínfɔ́n yetɔn tɔ́n kɔ dó lɛ é ǎ.
14. Etɛ Jehovah ka na wà nú ninɔmɛ blawu lɛ? Nǎ kpɔ́ndéwú ɖé.
14 Etɛ Jehovah ka na wà nú ninɔmɛ blawu lɛ? Mǐ ni ɖɔ xó dó ahwan jí. Jehovah d’akpá ɖɔ emi na ɖó nǔ ahwan nu kaka sɔyi. (Xà Ðɛhan 46:9, 10.) Bɔ azɔn ɔ ka lo? É na ɖè síìn. (Eza. 33:24) Bɔ kú ɔ lo? Jehovah na sɔ́ kú mì kaka sɔyi! (Eza. 25:8) Hɛ̌n na vɔ. (Ðɛh. 72:12-16) É na wà nǔ ɖokpo ɔ nú ninɔmɛ blawu ɖevo ɖěɖee nɔ zɔ́n bɔ gbɛ̀ nɔ vɛwǔ ɖò égbé lɛ é bǐ. É tlɛ na ɖè “jɔhɔn” nyanya gbɛ̀ elɔ tɔn síìn, ɖó gbigbɔ nyanya Satáan kpo awovi tɔn lɛ tɔn kpo na wá yì.
15. Nǔ ɖětɛ lɛ mɔ̌ ka na wá yì ɖò Haamagedɔni gudo kaka sɔyi?
15 A ka sixu dó nukún gbɛ̀ e mɛ ahwan, azɔn alǒ kú ma na tíìn ɖè ǎ é ɖé mɛ kpɔ́n à? Lin tamɛ kpɔ́n kpɛɖé, ahwanfuntɔ́ lɛ, batóo ahwanfunfun tɔn lɛ alǒ ahwanfuntɔ́ jɔhɔn mɛ tɔn lɛ ɖě sɔ́ na tíìn ǎ! Ahwan-lyannu alǒ nǔ e na zɔ́n bɔ è na flín ahwanfunfun é ɖě sɔ́ na tíìn ǎ. Dotóoxwé lɛ, dotóo lɛ alǒ ganjɛwǔwema lanmɛ na nɔ ganji tɔn lɛ, cyɔnɔtɛn lɛ, kɔbíya lɛ, yɔkuntɔ́ lɛ alǒ kúxwé lɛ ɖě sɔ́ na tíìn ǎ! Ðó dakaxixo na ko wá yì wutu ɔ, azɔ̌xwé e nɔ kpé nukún dó ayijayǐ wu lɛ é, kpɛn e nɔ dó gesí ɖɔ nǔ nyanya ɖé ɖò jijɛ wɛ lɛ é kpo kponɔ lɛ kpo sɔ́ na tíìn ǎ. Bɔya agaságó lɛ alǒ cávi lɛ sɔ́ na ɖè ǎ! Lin tamɛ dó linkpɔ́n e ma sɔ́ na doya nú ayi mǐtɔn ǎ lɛ é jí.
16, 17. (a) Nɛ̌ mɛ e na xò Haamagedɔni zlɛ lɛ é sín agbɔ̌n ka na jɛ dò sɔ? Jlɛ̌ dó nùɖé wu. (b) Nɛ̌ mǐ ka sixu wà gbɔn bo na kpó ɖò gbɛ̀ hwenu e gbɛ̀ nyanya elɔ na wá yì é?
16 Nɛ̌ gbɛ̀ ka na cí hwenu e ninɔmɛ blawu lɛ na ko wá yì é? É vɛwǔ bɔ è na dó nukúnmɛ kpɔ́n. Mǐ ko nɔ gbɛ̀ xóxó elɔ mɛ kaka bo tlɛ sixu nɔ ma sɔ́ nɔ ɖó ayi lee ninɔmɛ lɛ blawu sɔ́ é wu. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, mɛ ɖěɖee nɔ nɔ pipaan-gáà kpá lɛ é sixu nɔ ma sɔ́ nɔ ɖó ayi xósusu pipaan lɛ tɔn wu, bɔ mɛ ɖěɖee nɔ nɔ zunkɔ́ta kpá lɛ é sixu nɔ ma sɔ́ nɔ ɖó ayi wǎn e ɖè wɛ zunkɔ́ lɛ nɔ ɖè é wu. Amɔ̌, enyi è ɖè nǔ mɔhunkɔtɔn lɛ bǐ síìn ɔ, kpɔ́n lee agbɔ̌n na jɛ dò sɔ é!
17 Etɛ ka na ɖyɔ ninɔmɛ blawu e mǐ nɔ mɔ égbé lɛ é? Ðɛhan 37:11 na xósin ɔ: “Fífá ma ɖó dogbó e ye na mɔ ɔ wɛ na nyí nǔ e na nɔ víví nú ye é.” Xó enɛ lɛ byɔ ayi mɛ nú we à cé? Nǔ e Jehovah ɖò biba nú we wɛ é nɛ. Enɛ wu ɔ, wà nǔ e wu a kpé é bǐ, bo tɛ́ dó Jehovah Mawu kpo tutoblonunu tɔn kpo wu ɖò azǎn nyanya gudogudo tɔn elɔ lɛ mɛ! Wlíbò nú nukúnɖiɖo towe, nɔ lin tamɛ kpɔ́n d’eji, blǒ bonu é ni nyí nùjɔnǔ ɖò ayi towe mɛ, lobo jla nú mɛ ɖevo lɛ! (1 Tim. 4:15, 16; 1 Pi. 3:15, 16b) Mɔ̌ mɛ ɔ, a sixu kudeji ɖɔ emi kún na wá yì kpo gbɛ̀ nyanya elɔ e è ko ɖó hwɛ na é kpo ó. Loɔ, a na nɔ ayǐ, bo na nɔ gbɛ̀ lobo ɖó awǎjijɛ kaka sɔyi!
^ akpá. 1 Akpáxwé elɔ xlɛ́ aca e è nɔ yawu mɔ ɖò gankpa ɖé mɛ ɖò xwé ɖé lɛ ɖíe ɖò États-Unis sín awa ɖé lɛ xwé é.


text:
DƆKUN MAWUXÓ Ɔ TƆN ÐÉ LƐ | EZAYÍI 34-37
Nùɖiɖi Ezekiyasi Tɔn Hɛn Lè Wá
Asilíi xɔsu Senakelibu sɛ́ Hlabucake dó Jeluzalɛmu bonu é na yí ɖɔ nú ye ɖɔ ye ni jó ta. Asilíinu lɛ ɖɔ xó vovo lɛ bonu Jwifu lɛ ni gɔn ahwan fun bo jó gbè.
Mɛmaɖómɛɖé. Ejipu sixu d’alɔ we ǎ.
—Eza 36:6
Nǔxokpɔ́n. Jehovah na fun ahwan nú we ǎ, ɖó nǔ towe sɔ́ nyɔ́ nukún tɔn mɛ ǎ.
—Eza 36:7, 10
Xɛsi didó mɛ. A ɖó agbɔ̌n bo na nɔte ɖò Asilíi sín ahwangɔnu hlɔnhlɔnnɔ ɔ nukɔn ǎ.
—Eza 36:8, 9
Mɛtɛnkpɔn. Tajijo nú Asilíi na zɔ́n bɔ gbɛ̀ towe na kpɔ́n te.
—Eza 36:16, 17
Ezekiyasi ɖeji dó Jehovah wu bǐ mlɛ́mlɛ́
É wà nǔ e wu é kpé é bǐ bo sɔnǔ nú toxo ɔ bonu é na ɖò gbesisɔmɛ hwenu e è na ján gò dó è é
É xoɖɛ bo byɔ hwlɛngán Jehovah tɔn lobo dó wusyɛn lanmɛ nú togun ɔ ɖɔ é ni wà nǔ ɖokpo ɔ
Nùɖiɖi tɔn hɛn lè wá hwenu Jehovah sɛ́ wɛnsagun ɖokpo dó bɔ é hu ahwanfuntɔ́ Asilíi tɔn 185 000 ɖò zǎn ɖokpo mɛ é


text:
Nukplɔnkplɔn 7
Etɛ Axɔsuɖuta Mawu Tɔn ka Nyí?
1. Etɛ Axɔsuɖuta Mawu tɔn ka nyí?
Axɔsuɖuta Mawu tɔn nyí acɛkpikpa jixwé tɔn ɖé. É na ɖyɔ acɛkpikpa ɖevo lɛ bǐ bo na bló jlǒ Mawu tɔn ɖò jixwé kpo ayikúngban jí kpo. Wɛnɖagbe wɛ wɛn Axɔsuɖuta Mawu tɔn ɔ tɔn nyí. Zaanɖé dìn ɔ, Axɔsuɖuta Mawu tɔn na hɛn acɛkpikpa ɖagbe e ba wɛ gbɛtɔ́ lɛ ɖè é wá. É na bló bɔ kpɔ́ninɔ na tíìn ɖò gbɛtɔ́ e ɖò gbɛ̀ ɖò ayikúngban jí lɛ bǐ tɛntin.—Xà Daniel 2:44; Matie 6:9, 10; 24:14.
Axɔsuɖuta ɖé ɖó na ɖó axɔsu. Jehovah sɔ́ Vǐ sunnu tɔn Jezu Klisu Axɔsu Axɔsuɖuta tɔn tɔn.—Xà Nǔɖexlɛ́mɛ 11:15.
2. Nɛ̌ ka gbɔn bɔ Jezu wɛ nyí Axɔsu e jɛ ɔ?
Vǐ sunnu Mawu tɔn nyí Axɔsu e jɛ ɔ ɖó é nyɔ́ xomɛ bo nɔ jɛhun dó nǔ e sɔgbe ɔ jí. (Jaan 1:14) É lɛ́ kpéwú bo na gɔ́ alɔ nú gbɛtɔ́ lɛ ɖó é na ɖu gǎn sín jixwé dó ayikúngban ɔ bǐ jí. Ðò fɔ́n sín kú tɔn gudo ɔ, é yì jixwé bo junjɔn ɖisixwé nú Jehovah bo ɖò te kpɔ́n ɛ. (Eble lɛ 10:12, 13) Enɛ gudo ɔ, Mawu n’ɛ acɛ bɔ é jɛ gǎn ɖu jí.—Xà Daniel 7:13, 14.
3. Mɛ̌ ka na ɖu gǎn xá Jezu?
Kplékplé mɛ e è nɔ ylɔ ɖɔ “mɛ mímɛ́ lɛ” tɔn wɛ na ɖu gǎn xá Jezu ɖò jixwé. (Daniel 7:27) Mɛ mímɛ́ nukɔn tɔn e Jezu cyan lɛ wɛ nyí mɛsɛ́dó tɔn gbejinɔtɔ́ lɛ. Jehovah kpò ɖò gbejinɔtɔ́ sunnu kpo nyɔnu kpo lɛ cyan dó mɛ mímɛ́ lɛ mɛ wɛ kaka jɛ dìn. Ði Jezu ɖɔhun ɔ, ye na nyí fínfɔ́n sín kú dó agbaza gbigbɔ tɔn mɛ.—Xà Jaan 14:1-3; 1 Kolɛntinu lɛ 15:42-44.
Mɛ nabi wɛ ka xwè jixwé? Jezu ylɔ ye ɖɔ “ahwangbɛ́ kpɛví” ɖé. (Luka 12:32) Ye mɛ bǐ na nyí 144 000. Ye na ɖu gǎn dó ayikúngban ɔ bǐ jí xá Jezu.—Xà Nǔɖexlɛ́mɛ 14:1.
4. Etɛ ka na jɛ hwenu e Jezu na jɛ gǎn ɖu jí ɔ?
Axɔsuɖuta Mawu tɔn jɛ gǎn ɖu jí ɖò 1914. * Azɔ̌ nukɔn tɔn e Jezu wà ɔ wɛ nyí ɖɔ, é zé Sataan kpodo wɛnsagun tɔn lɛ kpo nyí dó ayikúngban jí. Sataan bɛ́ xomɛsin ɖaxó bo jɛ nǔ nyanya lɛ hɛn wá ayikúngban jí jí. (Nǔɖexlɛ́mɛ 12:7-10, 12) Sín hwenɛnu ɔ, nǔ baɖabaɖa lɛ fɔ́n bo ɖò jijɛ d’eji wɛ. Ahwan, adɔ, jɛmɛji kpo ayikúngban sisɔsisɔ lɛ kpo nyí akpá “xlɛ̌” ɔ tɔn ɖɔ zaanɖé dìn ɔ Axɔsuɖuta ɔ na jɛ azɔ̌ wà jí dó ayikúngban ɔ jí.—Xà Luka 21:7, 10, 11, 31.
5. Etɛ wà wɛ Axɔsuɖuta Mawu tɔn ka ɖè dìn?
Gbɔn azɔ̌ wɛnɖagbe jijla ɖò gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ tɔn gblamɛ ɔ, Axɔsuɖuta Mawu tɔn ko ɖò gbɛtɔ́ wɔbuwɔbu lɛ xó kplé wɛ sín akɔta lɛ bǐ mɛ. Livi livi mɛ e nɔ sɔ́ yeɖee hwe lɛ tɔn wɛ ko wá huzu mɛ e jí Jezu na kpacɛ dó lɛ. Axɔsuɖuta Mawu tɔn na cyɔn alɔ mɛ enɛ lɛ jí ɖò hwenu e gbɛ̀ nyanya ayikúngban jí tɔn elɔ na nyí kún sú dó na ɔ. Hǔn mɛ ɖebǔ e jló na ɖu lè sín Axɔsuɖuta Mawu tɔn mɛ ɔ ɖó na kplɔ́n nǔ bo nyí tónúsétɔ́ nú Jezu.—Xà Nǔɖexlɛ́mɛ 7:9, 14, 16, 17.
Ðò xwè 1 000 ɔ hwenu ɔ, Axɔsuɖuta ɔ na bló bɔ linlin e Mawu ɖó nú gbɛtɔ́ lɛ ɖò dòhwenu ɔ na cɛ. Ayikúngban ɔ bǐ na huzu paladisi. Enɛ ɔ gudo ɔ, Jezu na sɔ́ Axɔsuɖuta ɔ jó nú Tɔ́ tɔn. (1 Kolɛntinu lɛ 15:24-26) A ka tuùn mɛɖé bo jló na ɖɔ Axɔsuɖuta Mawu tɔn sín xó n’i à?—Xà Psaume 37:10, 11, 29.
^ akpá. 12 Enyi a jló na mɔ nukúnnú jɛ lee Biblu ɖɔ ɖɔ ɖ’ayǐ dó xwè 1914 jí gbɔn ɔ mɛ d’eji ɔ, kpɔ́n wexwɛ 215-218 wema ɖaxó Etɛwɛ Biblu ka Kplɔ́n Mɛ Tawun? mɛ.